Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ:ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΣΥΣΤΜΑΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών Κυριάκου Δημητρίου Τόλλου Αριθμός Μητρώου: 5787 Θέμα «Ανάπτυξη εφαρμογής για ηλεκτρονική συναλλαγή στο διαδίκτυο» Επιβλέπων Δημήτριος Σερπάνος Αριθμός Διπλωματικής Εργασίας: Πάτρα, Φεβρουάριος 2012

2 ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Πιστοποιείται ότι η Διπλωματική Εργασία με θέμα «Ανάπτυξη εφαρμογής για ηλεκτρονική συναλλαγή στο διαδίκτυο» Του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Κυριάκου Δημητρίου Τόλλου Αριθμός Μητρώου: 5787 Παρουσιάστηκε δημόσια και εξετάστηκε στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών στις.../../ Ο Επιβλέπων Ο Διευθυντής του Τομέα Δημήτριος Σερπάνος Καθηγητής Ευθύμιος Χούσος Καθηγητής 2

3 Αριθμός Διπλωματικής Εργασίας: Θέμα: «Ανάπτυξη εφαρμογής για ηλεκτρονική συναλλαγή στο διαδίκτυο» Φοιτητής: Επιβλέπων: Κυριάκος Τόλλος Δημήτριος Σερπάνος Περίληψη Στην παρούσα διπλωματική εργασία γίνεται η θεωρητική ανάλυση, μελέτη και κατασκευή μιας εφαρμογής ηλεκτρονικού καταστήματος (e-shop) και συγκεκριμένα μιας ηλεκτρονικής βιβλιοθήκης για τον τομέα Ηλεκτρονικής και Υπολογιστών του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Πατρών χρησιμοποιώντας την πλατφόρμα WebSphere Commerce της ΙΒΜ. Αρχικά, γίνεται η εισαγωγή στις έννοιες και τις λειτουργίες του ηλεκτρονικού εμπορίου καθώς και σε αυτές της πλατφόρμας WebSphere. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται ο τρόπος υλοποίησης της ηλεκτρονικής βιβλιοθήκης αρχίζοντας από την εγκατάσταση και παραμετροποίηση των εργαλείων που χρησιμοποιήθηκαν, αναλύοντας τον τρόπο λειτουργίας τους και τέλος κατασκευάζοντας την βιβλιοθήκη (κατάλογο προϊόντων, ρόλους χρηστών, τρόπο αγοράς-δανεισμού κ.α.) σύμφωνα με τις απαιτήσεις που είχαν τεθεί. Η διπλωματική εργασία καταλήγει με την παρουσίαση των λειτουργιών, αυτής όσο από την πλευρά του χρήστη όσο και από την αντίστοιχη των διαχειριστών, εξάγοντας στο τελευταίο κεφάλαιο τα συμπεράσματα και τις προτάσεις. 3

4 Ευχαριστίες Ελάχιστο δείγμα ευγνωμοσύνης αποτελεί η δημόσια ευχαριστία στον επιβλέποντα της παρούσας διπλωματικής εργασίας κ. Δημήτριο Σερπάνο, καθηγητή του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Πατρών, που δέχθηκε να αναλάβει την επίβλεψη της παρούσας διπλωματικής εργασίας. Επίσης, ευχαριστίες ανήκουν στους φίλους, τους συγγενείς και την οικογένειά μου για τις γνώσεις, τις πληροφορίες και κυρίως την ηθική υποστήριξη που μου προσέφεραν. Τέλος ευχαριστίες ανήκουν στο φίλο Γ. Μαρκάκη, για τη διάθεση συνεργασίας, τις πολύτιμες υποδείξεις και τη βοήθεια που μου προσέφερε. 4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ 1 ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΘΕΩΡΙΑ Εισαγωγή Γενικό πλαίσιο προβληματισμού Σκοπός της εργασίας Διάρθρωση της εργασίας Ηλεκτρονικό εμπόριο Διασάφηση του όρου Ιστορική αναδρομή Κατηγορίες ηλεκτρονικού εμπορίου Business-to-Business (B2B) Business-to-Customer (B2C) Business-to-Government (B2G) Consumer-to-Consumer (C2C) Mobile-commerce (m-commerce) Εργαλεία υποστήριξης λειτουργιών ηλεκτρονικού εμπορίου Τρόποι υλοποίησης ηλεκτρονικού καταστήματος Open source (ελεύθερο λογισμικό) Closed (ή paid) source Σύγκριση των δύο ομάδων Κόστος Εξυπηρέτηση και υποστήριξη Καινοτομία και αναβάθμιση Χρηστικότητα (usability) Ασφάλεια Το WebSphere της ΙΒΜ Η πλατφόρμα WebSphere Application Server Network D WebSphere DataPower SOA Appliances WebSphere MQ WebSphere Operational Decision Management WebSphere Portal WebSphere Message Broker WebSphere Commerce WebSphere Commerce software components Web Server WebSphere Application Server Database Server WebSphere Commerce Server Ροή HTTP Request

6 3.4. WebSphere Commerce Subsystems Member Subsystem Catalog Subsystem Trading Subsystem Order Subsystem Merchandizing Subsystem Marketing Subsystem Inventory Subsystem Messaging Subsystem WebSphere Commerce Administration Tools WebSphere Commerce Configuration Manager WebSphere Commerce Administration Console WebSphere Commerce Accelerator WebSphere Commerce Organization Administration Console ΜΕΡΟΣ 2 ο ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ Εγκατάσταση και παραμετροποίηση προγραμμάτων Προϋποθέσεις συστήματος Εγκατάσταση Δημιουργία WebSphere Commerce instance Το WebSphere Commerce κατάστημα Store Archive File (.sar) WebSphere Commerce sample stores Επιλογή μοντέλου επιχείρησης για την βιβλιοθήκη Ευκολότερη υλοποίηση Τροποποίηση προσβασιμότητας στον κατάλογο προϊόντων Οι Ρόλοι Διαχείριση Διαχειριστής του συστήματος Διαχειριστής του διαδικτυακού τόπου Διαχειριστής του ηλεκτρονικού καταστήματος Διαχειριστής της βάσης δεδομένων Επιχειρηματικός κύκλος (line-of-business) Διαχειριστής Αγοραστών και Πωλητών Διευθυντής Προϊόντων-Κατηγοριών Ρόλοι σε μια ακαδημαϊκή ηλεκτρονική βιβλιοθήκη Καθηγητής Γραμματεία Μέλη Δ.Ε.Π Φοιτητές Μη εγγεγραμμένοι χρήστες

7 8. Δημιουργία και παραμετροποίηση της βιβλιοθήκης Επεξεργασία γενικών πληροφοριών και εμφάνισης Επεξεργασία προφίλ Αλλαγή λογοτύπου Αλλαγή προτύπου εμφάνισης (style) Τροποποίηση ροής αγορών (Change flow) στην εξυπηρέτηση πελατών (Customer Care) στον κατάλογο προϊόντων (Catalog) στις παραγγελίες (Orders) στην εμφάνιση (Configurable Store Display) Κατασκευή του καταλόγου προϊόντων Δημιουργία κατηγορίας προϊόντων Επεξεργασία και διαγραφή κατηγορίας καταλόγου Προσθήκη προϊόντων στις κατηγορίες Products Attributes SKUs Δημιουργία ρόλων Δημιουργία μιας επιχείρησης στην βιβλιοθήκη Αντιστοίχηση ρόλων Δημιουργία χρηστών Ανάθεση ρόλων στους νέους χρήστες Contracts Catalog Filtering ΜΕΡΟΣ 3 ο ΧΡΗΣΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Λειτουργίες του ηλεκτρονικού καταστήματος της Βιβλιοθήκης Εγγραφή χρήστη Σύνδεση ως εγγραμμένος χρήστης Επεξεργασία βιβλίου διευθύνσεων Ανανέωση προσωπικών πληροφοριών Προσθήκη προϊόντων για παραγγελία Δημιουργία γρήγορης παραγγελίας χρησιμοποιώντας τα SKU Αναζήτηση προϊόντων Υποβολή παραγγελίας Προβολή κατάστασης παραγγελίας Συμπεράσματα - Προτάσεις Ανασκόπηση Συμπεράσματα Προτάσεις ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

8 Προϋποθέσεις Προϋποθέσεις σε επίπεδο hardware Προϋποθέσεις σε επίπεδο software Προϋποθέσεις δικτύου Άλλες προϋποθέσεις Λίστα εικόνων και πινάκων Βιβλιογραφία

9 ΜΕΡΟΣ 1 ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΘΕΩΡΙΑ 1. Εισαγωγή 1.1. Γενικό πλαίσιο προβληματισμού Η ανακάλυψη και χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών και η δημιουργία και εξάπλωση του διαδικτύου απετέλεσαν τη μεγαλύτερη επανάσταση στην ανθρώπινη ιστορία μετά τη βιομηχανική επανάσταση, σε βαθμό που ένας νέος άνθρωπος ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε μέσα σ αυτό το περιβάλλον ίσως να μην μπορεί καν να φανταστεί τον κόσμο πριν από αυτά. Η ανάπτυξη της επιστήμης της πληροφορικής μετέβαλε τον κόσμο, κάνοντας τα πάντα ευκολότερα, ταχύτερα και καλύτερα λειτουργώντας με δύο διαφορετικούς τρόπους στον κοινωνικό αυτό μετασχηματισμό: άλλοτε δημιουργώντας νέους τομείς κι άλλοτε μεταβάλλοντας ήδη υπάρχοντες. Δεν υπάρχει ουσιαστικά κανένας τομέας της ανθρώπινης δραστηριότητας, τον οποίο η επανάσταση της πληροφορικής να άφησε ανέγγιχτο, οδηγώντας με ταχύτατους ρυθμούς σε αυτό που ονομάστηκε παγκοσμιοποίηση με χαρακτηριστικά την ταχύτατη μεταφορά πληροφορίας, οικονομικών πόρων αλλά και προϊόντων στα πέρατα του πλανήτη 1. Βασικό εργαλείο για τη μεταβολή αυτή απετέλεσε η ανάπτυξη των εφαρμογών του ηλεκτρονικού εμπορίου, είτε πρόκειται για χρηματοπιστωτικά εργαλεία είτε για εργαλεία χονδρικών ή λιανικών πωλήσεων. Ο τεράστιος αυτός μετασχηματισμός αποτελεί από μόνος του ικανό κίνητρο για ένα νέο μηχανικό προκειμένου να ασχοληθεί περισσότερο και σε βάθος με τη μελέτη και ανάπτυξη μιας εφαρμογής ηλεκτρονικού εμπορίου αφού το μέλλον του τομέα αυτού εμφανίζεται λαμπρό και δυναμικό Σκοπός της εργασίας Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη των αγορών-συναλλαγών μέσω του διαδικτύου (e-commerce) χρησιμοποιώντας την πλατφόρμα WebSphere της ΙΒΜ για την ανάπτυξη συστημάτων ηλεκτρονικού εμπορίου. Επιπρόσθετα, η μελέτη και η διερεύνηση της δυνατότητας ανάπτυξης μιας εφαρμογής διαχείρισης βιβλιοθήκης μέσω της πλατφόρμας αυτής συμπεριλαμβάνεται στον σκοπό της διπλωματικής εργασίας. Ως παράδειγμα λαμβάνεται η διαχείριση της βιβλιοθήκης του τομέα Ηλεκτρονικής και Υπολογιστών του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 1 Ένας τυπικός, αν και περιοριστικός, ορισμός είναι αυτός του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ο οποίος δίνει έμφαση στην αυξανόμενη οικονομική αλληλεξάρτηση των χωρών παγκόσμια μέσω του αυξανόμενου όγκου και ποικιλίας διεθνών συναλλαγών αγαθών και υπηρεσιών, της ελεύθερης ροής κεφαλαίου διεθνώς, και της γρήγορης και ευρείας διάχυσης της τεχνολογίας. Σύμφωνα με τον Ισμαήλ Σαρίφ, η παγκοσμιοποίηση είναι η παγκόσμια διαδικασία ομογενοποίησης τιμών, προϊόντων, απολαβών, τόκων, και κερδών. Η ανάπτυξη της παγκοσμιοποίησης έγκειται σε τρεις παράγοντες: στον ρόλο της μετανάστευσης ανθρώπων, στο διεθνές εμπόριο, και στις γρήγορες μετακινήσεις κεφαλαίων και την ολοκλήρωση των χρηματοπιστωτικών αγορών. [Βικιπαίδεια, λήμμα παγκοσμιοποίηση, πρόσβαση την 12/12/2011] 9

10 Η επιλογή του συγκεκριμένου προγράμματος της IBM υπαγορεύτηκε από τους παρακάτω λόγους: 1. Παρόλο που πρόκειται για ένα πολύ δυνατό και αξιόπιστο εργαλείο η διείσδυσή του στην ελληνική αγορά είναι πολύ μικρή. 2. Αποτελεί μια ολοκληρωμένη λύση για εφαρμογές ηλεκτρονικού εμπορίου προσφέροντας όλα τα εργαλεία που απαιτούνται για την διαχείριση και οργάνωση αυτής. 3. Διερευνάται η δυνατότητα χρήσης ενός εργαλείου που αναπτύχθηκε κυρίως για μια διαφορετική χρήση σε άλλη. Συγκεκριμένα η χρήση ενός εργαλείου ηλεκτρονικού εμπορίου στη μηχανοργάνωση μιας βιβλιοθήκης Διάρθρωση της εργασίας Η παρούσα εργασία αποτελείται από τρία μέρη: α. το εισαγωγικό- θεωρητικό, β. την περιγραφή της διαδικασίας υλοποίησης και γ. τη χρήση και τα συμπεράσματα από αυτή. Το πρώτο μέρος αποτελούμενο από τα κεφάλαια 1 έως και 3 διαρθρώνεται ως εξής: Μετά το παρόν 1 ο Κεφάλαιο ακολουθεί παρουσίαση των όρων του ηλεκτρονικού εμπορίου, η ιστορική αναδρομή του, η παρουσίαση των ειδών του, κάποια εργαλεία υποστήριξης των λειτουργιών του ενώ το Κεφάλαιο ολοκληρώνεται με παρουσίαση τρόπων υλοποίησης ενός ηλεκτρονικού καταστήματος (Κεφ. 2). Στο 3 ο Κεφάλαιο αποτελεί εισαγωγή στη σουίτα της ΙΒΜ WebSphere Commerce, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον του αναγνώστη στα χαρακτηριστικά, τον τρόπο δόμησης και τα εργαλεία της πλατφόρμας WebSphere Commerce, η οποία χρησιμοποιήθηκε για την διεκπεραίωση της εργασίας. Στο Κεφάλαιο 4 παρουσιάζεται ο τρόπος εγκατάστασης της πλατφόρμας αφού πρώτα παρατεθούν οι προϋποθέσεις του συστήματος για την επιτυχημένη λειτουργία αυτής. Στο Κεφάλαιο 5 αναφέρεται ο όρος αρχικό κατάστημα (starter store) το οποίο αποτελεί την βάση πάνω στην οποία στήνεται ένα ηλεκτρονικό κατάστημα που κατασκευάζεται με το WebSphere Commerce. Στο Κεφάλαιο 6 αναλύονται οι λόγοι επιλογής του μοντέλου επιχείρησης Β2Β, με βάση το οποίο κατασκευάστηκε η ηλεκτρονική βιβλιοθήκη. Στο Κεφάλαιο 7, ένα από τα κυριότερα κεφάλαια της εργασίας, αναλύονται οι ρόλοι των χρηστών σε ένα ηλεκτρονικό κατάστημα γενικά και κυρίως αυτών που έχουν πρόσβαση στην συγκεκριμένη βιβλιοθήκη είτε απευθείας στο ηλεκτρονικό κατάστημα αυτής είτε μέσω των εργαλείων του WebSphere Commerce. Στο Κεφάλαιο 8 παρουσιάζεται βήμα-βήμα ο τρόπος δημιουργίας και παραμετροποίησης της βιβλιοθήκης με την επεξεργασία των γενικών πληροφοριών αυτής, την τροποποίηση της ροής αγορών, την δημιουργία των ρόλων και την 10

11 κατασκευή και φιλτράρισμα του καταλόγου προϊόντων με βάση των ρόλων των χρηστών. Στο Κεφάλαιο 9 αναφέρονται οι λειτουργίες της ηλεκτρονικής βιβλιοθήκης αναλύοντας την ροή περιήγησης (shopping flow και user cases) στο ηλεκτρονικό κατάστημα για τις διάφορες ενέργειας που έχει τη δυνατότητα να κάνει ο οποιοσδήποτε χρήστης. Τέλος στο Κεφάλαιο 10, διατυπώνονται τα συμπεράσματά της καθώς και κάποιες προτάσεις σχετικά με μελλοντικές χρήσεις του προγράμματος. 11

12 2. Ηλεκτρονικό εμπόριο Το ηλεκτρονικό εμπόριο αποτελεί μετεξέλιξη του παραδοσιακού εμπορίου, το οποίο αποτελεί πανάρχαια ανθρώπινη δραστηριότητα, η οποία ξεκίνησε ως ανταλλακτικό εμπόριο και έλαβε άλλη δυναμική μετά τη θέσπιση του χρήματος. Δεν είναι υπερβολή να θεωρήσουμε πως εξίσου σημαντική μεταβολή υπήρξε η εισαγωγή του ηλεκτρονικού εμπορίου σε βαθμό που ο ιστορικός του μέλλοντος να την κατατάξει στις «επαναστάσεις» του κλάδου. Στο κεφάλαιο αυτό θα παρουσιάσουμε καταρχήν το περιεχόμενο του όρου, ακολουθούμενο από μια ιστορική αναδρομή και στη συνέχεια θα αναφερθούμε στους τύπους του ηλεκτρονικού εμπορίου Διασάφηση του όρου Ο όρος ηλεκτρονικό εμπόριο (e-commerce το e από το πρώτο γράμμα της λέξης electronic και την αγγλική λέξη για το εμπόριο) δηλώνει κάθε είδους συναλλαγή αγαθών και υπηρεσιών που πραγματοποιείται εξ αποστάσεως χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικά μέσα, όπως δίκτυα υπολογιστών ή άλλα ηλεκτρονικά δίκτυα και κυρίως μέσω του διαδικτύου. Με άλλα λόγια το ηλεκτρονικό εμπόριο είναι αυτό που διεκπεραιώνεται με ηλεκτρονική μετάδοση δεδομένων, χωρίς να είναι αναγκαία η φυσική παρουσία των συμβαλλόμενων μερών, δηλαδή του αγοραστή και του πωλητή 2. Συνώνυμοι του e-commerce ή ecommerce, εμφανίζονται στη βιβλιογραφία οι όροι e- comm, e-business, e-tailing, online shopping και i-commerce ενώ τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται και το m-commerce, όρος επί του παρόντος όχι συνώνυμος αλλά σχετικός αφού υποδηλώνει το ηλεκτρονικό εμπόριο που διεκπεραιώνεται μέσω φορητών συσκευών, όπως κινητά τηλέφωνα, PDA που έχουν δυνατότητα σύνδεσης σε ασύρματο δίκτυο 3. Το γράμμα m προέρχεται από την λέξη mobile. Η μοναδική διαφορά μεταξύ του m-commerce και του e-commerce, είναι ο διαφορετικός τρόπος πρόσβασης στον ιστότοπο του ηλεκτρονικού καταστήματος. Με τον πρώτο όρο εννοείται η χρήση φορητών συσκευών που έχουν την δυνατότητα ασύρματης σύνδεσης στο διαδίκτυο, ενώ με τον δεύτερο υπονοείται η χρήση προσωπικού υπολογιστή. Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας και ειδικά των κινητών συσκευών, οδηγεί σε ταυτότητα των δύο όρων. 4 Θεωρώντας το εμπόριο μια διαδικασία με τρεις διαστάσεις δηλ. προϊόν, διαδικασία απόκτησης και πληρωμής και αποστολή-διανομή είναι ανάγκη να καταστήσουμε σαφές ότι ο χαρακτηρισμός «ηλεκτρονικό» μπορεί να αφορά είτε και στις τρεις αυτές διαστάσεις είτε σε κάποια ή κάποιες από αυτές. Συγκεκριμένα μπορεί να είναι ηλεκτρονικό το προϊόν, η αγορά να γίνεται ηλεκτρονικά ή η διανομή να γίνεται ηλεκτρονικά (download). Ισχυρότερη επίδραση στην κατονομασία μιας αγοράς όπως ηλεκτρονικής παίζει σαφώς η δεύτερη διάσταση που συνήθως συνοδεύεται από φυσική παράδοση του προϊόντος ενώ συνήθως ηλεκτρονικά γίνεται και η πληρωμή. Με την συνεχή ωστόσο ανάπτυξη του όγκου των δεδομένων (π.χ. μέγεθος προγραμμάτων) και την αύξηση της ταχύτητας των γραμμών αλλά και την αποϋλοποίηση των προϊόντων 2 (πρόσβαση την ) 3 Moore B., et al, B2B e-commerce Using WebSphere Commerce Business Edition Patterns for e-business Series, 2002 (Moore, 2002) 4 ο.π. 12

13 (π.χ. ebooks, ηλεκτρονικές φωτογραφίες κ.λ.π.) η ηλεκτρονική παράδοση κερδίζει συνεχώς έδαφος Ιστορική αναδρομή Παρόλο που κάποιοι θα θεωρούσαν πως το ηλεκτρονικό εμπόριο είναι μια εντελώς πρόσφατη έννοια μετά την ανάπτυξη του παγκόσμιου ιστού η πραγματικότητα είναι ότι οι απαρχές του -τουλάχιστον σε εμβρυικό στάδιο- βρίσκονται αρκετά πριν. Βεβαίως στο αρχικό εκείνο στάδιο το είδος και το εύρος των συναλλαγών είναι τόσο περιορισμένο που δε θυμίζει σε τίποτε το σημερινό ηλεκτρονικό εμπόριο, γεγονός που οδηγεί κάποιους μελετητές να τοποθετούν την πραγματική γέννησή του πολύ αργότερα, στην εποχή του διαδικτύου, στις αρχές της δεκαετίας του Συγκεκριμένα, από τα μέσα τις δεκαετίας του 60, κάποιες εταιρείες άρχισαν να κατασκευάζουν μικρά εσωτερικά δίκτυα με σκοπό την μεταφορά εγγράφων και αρχείων της επιχείρησης. Το γεγονός ότι τα έγγραφα αυτά αφορούσαν συχνά σε παραγγελίες ή έλεγχο αποθήκης κ.λ.π. μας επιτρέπει να τα θεωρήσουμε ως σχετικά με το ηλεκτρονικό εμπόριο. 6 Αργότερα, προς το τέλος της δεκαετίας του 70, δημιουργούνται συστήματα ηλεκτρονικής μεταφοράς χρηματικών πόρων (EFT Electronic Funds Transfer) μεταξύ των τραπεζών, τα οποία χρησιμοποιούν ασφαλή ιδιωτικά δίκτυα. Επίσης αναπτύσσονται και τεχνολογίες ηλεκτρονικής επικοινωνίας που βασίζονται στην αρχιτεκτονική της ανταλλαγής μηνυμάτων (EDI Electronic Data Interchange). Οι εταιρίες χρησιμοποιούν τις τεχνολογίες αυτές για να μοιράζονται μεταξύ τους έγγραφα όπως για παράδειγμα τιμολόγια, δελτία παραγγελίας και άλλα. Με αυτόν τον τρόπο οι οικονομικές δραστηριότητες που παραδοσιακά χρησιμοποιούσαν ως μέσο το χαρτί, μπόρεσαν πλέον να διεκπεραιωθούν ηλεκτρονικά μειώνοντας το κόστος και την ταχύτητα της συναλλαγής. Αρχικά κάθε εταιρεία χρησιμοποιεί τα δικά της πρότυπα μεταφοράς και συναλλαγής αυτών των εγγράφων μέσω των ηλεκτρονικών δικτύων. Το 1979 ωστόσο, η ANSI (American National Standards Institute) θεσπίζει για πρώτη φορά ένα παγκόσμιο πρότυπο για τέτοιου είδους συναλλαγές με τον τίτλο ASC X12. 7 Η θέσπιση του παραπάνω προτύπου συμπίπτει χρονικά με την πρώτη ουσιαστική εμφάνιση αυτού που σήμερα ονομάζουμε ηλεκτρονικό εμπόριο (online shopping). Ο Michael Aldrich 8 το 1979 ως άτομο και η Thomson Holidays 9 από το Ηνωμένο Βασίλειο ως εταιρεία το 1981 αποτελούν τους πρωτοπόρους του όλου εγχειρήματος. 10 Συγκεκριμένα ο Michael Aldrich, ένας Άγγλος επιστήμονας και εφευρέτης, δημιουργεί ένα πιλοτικό πρόγραμμα για την εταιρεία Tesco, με το οποίο είναι δυνατή η ολοκλήρωση συναλλαγών μεταξύ της επιχείρησης και των πελατών. Η Thomson Holidays πάλι, εταιρεία που ειδικεύεται στην οργάνωση διακοπών και ταξιδιών από το 1965, υιοθετεί ένα σύστημα e-commerce ολοκληρώνοντας για πρώτη φορά στην ιστορία του ηλεκτρονικού εμπορίου την πρώτη συναλλαγή B2B το Ταχύτητα και ασφάλεια αποτελούν τα δύο ζητούμενα προκειμένου να αναπτυχθεί το ηλεκτρονικό εμπόριο. Η πρώτη επιτρέπει τη γρήγορη μεταφορά μεγάλου όγκου 5 (πρόσβαση την ) 6 (πρόσβαση την ) 7 (πρόσβαση την ) 8 Tkacz, et. al., Internet - Technical Development and Applications, 2009 (Tkacz, 2009) 9 Palmer C, Using IT for Competitive Advantage at Thomson Holidays, December 1988 (Palmer, 1988) 10 (πρόσβαση την ) 13

14 δεδομένων και άρα τη χρήση κινούμενης και ακίνητης εικόνας και ήχου -αυξάνοντας την θελκτικότητα των επισκεπτόμενων σελίδων αγορών- ενώ η δεύτερη (η ασφάλεια) καθιστά δυνατές τις μεταφορές χρηματικών ποσών. Στα μέσα της δεκαετίας του 90 και τα δύο παραπάνω ζητούμενα εξασφαλίζονται αφού η ανάπτυξη γρήγορων δικτύων DSL επιτρέπει τη μεταφορά των δεδομένων ενώ η δημιουργία και χρήση ασφαλών πρωτοκόλλων, όπως το HTTP, μαζί με την καθιέρωση μεθόδων κρυπτογράφησης του περιεχομένου και εξακρίβωσης της ταυτότητας του αποστολέα ηλεκτρονικών μηνυμάτων, καθιστούν δυνατή την πραγματοποίηση ασφαλών διεθνών ηλεκτρονικών συναλλαγών. Τέλος η παγκοσμιοποίηση, με την αύξηση του παγκόσμιου εμπορίου και την άρση ή μείωση των δασμολογικών εμποδίων δίνουν τη δυνατότητα για την άνθιση του ηλεκτρονικού παγκόσμιου ηλεκτρονικού εμπορίου. Με αυτό το τεχνολογικό και οικονομικό-νομικό υπόβαθρο, μεγάλες εταιρίες σε Αμερική και Δυτική Ευρώπη (Nissan, USA, 1985 / Tesco, UK, 1984) άρχισαν να επεκτείνουν τις υπηρεσίες τους στο διαδίκτυο. 11 Τη σκυτάλη παίρνουν στη συνέχεια μικρά παραδοσιακά καταστήματα δημιουργώντας ιστοσελίδες όπου παρουσιάζουν τα προϊόντα τους δίνοντας παράλληλα την δυνατότητα παραγγελίας αυτών. Τα πρώτα ηλεκτρονικά καταστήματα, όπως είναι φυσικό, αφορούν προϊόντα τεχνολογίας, όπως για παράδειγμα ηλεκτρονικούς υπολογιστές με το λογισμικό τους και τα περιφερειακά τους εξαρτήματα. Η ερμηνεία είναι προφανής, αφού οι χρήστες ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι οι πλέον εξοικειωμένοι τεχνολογικά με το νέο αντικείμενο. Αργότερα, καθώς όλο και περισσότερες κοινωνικές ομάδες χρησιμοποιούν το διαδίκτυο στην καθημερινότητά τους, έκαναν την εμφάνιση τους ηλεκτρονικά καταστήματα με προϊόντα που δεν σχετίζονταν με τις νέες τεχνολογίες. Αρχικά, τα ηλεκτρονικά καταστήματα αποτελούν παραρτήματα των παραδοσιακών καταστημάτων, αφού υπάρχει αβεβαιότητα για την επιτυχία του νέου τρόπου εμπορίου. Οι επιχειρηματίες είναι επιφυλακτικοί απέναντι στη δημιουργία ενός διαδικτυακού καταστήματος. Σήμερα, αντιθέτως, που το ηλεκτρονικό εμπόριο είναι πλέον δοκιμασμένο, πολλοί νέοι επιχειρηματίες προτιμούν να ξεκινήσουν απευθείας από ένα αμιγώς ηλεκτρονικό κατάστημα και εκ των υστέρων να προχωρούν στην δημιουργία ενός φυσικού, αφού και τα οικονομικά κεφάλαια που απαιτούνται για το ηλεκτρονικό κατάστημα είναι μικρότερα. Σημείο καμπής στην ανάπτυξη και καθιέρωση του παγκόσμιου ηλεκτρονικού εμπορίου συνιστά η ίδρυση δύο εταιρειών που μέλλουν να το σημαδέψουν καθιστώντας τα ονόματά τους συνώνυμα με αυτό. Ο όρος ηλεκτρονικό εμπόριο δεν νοείται χωρίς αυτές τις δύο μεγάλες εταιρίες με την συνεχή αύξηση της επισκεψιμότητάς τους τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για το Amazon.com, Inc που ιδρύεται από τον Jeff Bezos και το ebay.com από τον P Omidyar, το Το Amazon ξεκινώντας ως ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο καθίσταται ο χώρος με τις περισσότερες online πωλήσεις προϊόντων ενώ το ebay η μεγαλύτερη εταιρία δημοπρασιών παγκοσμίως σήμερα. Σύμφωνα με το έγκυρο site για στατιστικά στοιχεία των διάφορων sites, το Amazon κατατάσσεται 9 ο παγκοσμίως σε επισκεψιμότητα και 1ο ηλεκτρονικό 11 (πρόσβαση την ) 14

15 κατάστημα, ενώ το ebay κατατάσσεται 19 ο συνολικά σε επισκεψιμότητα και 1ος ιστοχώρος δημοπρασιών. 12 Η παγκόσμια τάση στην ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου είναι έντονα αυξητική. Ήδη στις ανεπτυγμένες χώρες το ηλεκτρονικό εμπόριο αυξάνεται με ρυθμούς πολλαπλάσιους του παραδοσιακού εμπορίου ενώ στα ηλεκτρονικά καταστήματα με εξελιγμένα συστήματα e- commerce όπως το Amazon ο ρυθμός αύξησης είναι ακόμα μεγαλύτερος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο πίνακας 2.1 που απεικονίζει τη μεταβολή του παραδοσιακού εμπορίου, του ηλεκτρονικού εμπορίου στις ΗΠΑ και των πωλήσεων του Amazon κατά το διάστημα μεταξύ του α τριμήνου του 2003 και του δ τριμήνου του Ανάπτυξη Amazon σε σχέση με τα άλλα ηλεκτρονικά καταστήματα Η αυξητική τάση του ηλεκτρονικού εμπορίου είναι ιδιαίτερα έντονη και στην ελληνική αγορά. Συγκεκριμένα έρευνα του ELTRUN, του ερευνητικού κέντρου του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών για το ηλεκτρονικό εμπόριο, 13 το 2010 παρουσιάζει 75% αύξηση του ποσού που δαπανήθηκε μέσω του ηλεκτρονικού εμπορίου σε σχέση με το 2009 φτάνοντας στα 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, ο μέσος Έλληνας χρήστης που κάνει αγορές μέσω διαδικτύου είναι αυτός που χρησιμοποιεί το διαδίκτυο αρκετές ώρες την εβδομάδα και δραστηριοποιείται στα διάφορα κοινωνικά sites και blogs, δίνοντας ιδιαίτερη προτίμηση σε software και hardware υπολογιστών, σε ταξίδια και κρατήσεις ξενοδοχείων. 14 Όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι το ηλεκτρονικό εμπόριο αποτελεί το μέλλον. Άρα η όποια προσπάθεια μιας επιχείρησης να σταθεί στην παγκόσμια αγορά πρέπει να βασίζεται στην επένδυση και χρήση λύσεων ηλεκτρονικού εμπορίου. Παράλληλα δε για τους νέους μηχανικούς ο τομέας αποτελεί έναν τομέα με πολλές επαγγελματικές ευκαιρίες. 12 (πρόσβαση την ) 13 (πρόσβαση την ) 14 (πρόσβαση την ) 15

16 2.3. Κατηγορίες ηλεκτρονικού εμπορίου Η ανάπτυξη των προγραμμάτων που εξυπηρετούν το e-commerce ακολούθησε τις επιταγές του παραδοσιακού εμπορίου. Έτσι ανάλογα με το είδος του «καταστήματος» ή της συναλλαγής αναπτύχθηκαν και διαφορετικοί τύποι προγραμμάτων. Το μεγαλύτερο ποσοστό των ηλεκτρονικών καταστημάτων ανήκει στα παρακάτω είδη: Business-to-Business (B2B), Business-to-Consumer (B2C), Business-to-Government (B2G), Consumer-to-Consumer (C2C) και το Mobile commerce (m-commerce). Κάποιοι από τους μελετητές θεωρούν κομμάτι του e-commerce και εφαρμογές δωρεάν ανταλλαγής αρχείων χωρίς ωστόσο αυτές να εμπεριέχουν κάποια από τα κύρια χαρακτηριστικά του εμπορίου (χρηματική συναλλαγή-αμοιβή). Συγκεκριμένα τα παραπάνω είδη χρησιμοποιούνται ως ακολούθως: Business-to-Business (B2B) Το Business-to-Business (B2B) μοντέλο, δηλαδή από επιχείρηση προς επιχείρηση, αναφέρεται σε ένα κατάστημα ηλεκτρονικού εμπορίου ειδικά σχεδιασμένο για συναλλαγές μεταξύ εταιρειών. Πρόκειται για το αντίστοιχο του χονδρικού εμπορίου σε επίπεδο e-commerce. Είναι το πλέον διαδεδομένο είδος ηλεκτρονικού εμπορίου καλύπτοντας σχεδόν το 85% του συνολικού τζίρου του ηλεκτρονικού εμπορίου 15 ενώ οι περισσότεροι ειδικοί προβλέπουν ότι θα εξελίσσεται πιο γρήγορα από τα υπόλοιπα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα Β2Β είναι οι παραγγελίες και οι αγορές ενός εργοστασίου ή εμπορικού οίκου από τους προμηθευτές του. Η διαδικασία είναι αμφίδρομη και περιλαμβάνει εκτός από την αγορά, και την πώληση στοιχεία που έχουν σημασία για την λειτουργία της επιχείρησης όπως η μελλοντική διαθεσιμότητα, οι όροι πληρωμής ή οι χρόνοι παράδοσης μιας παρτίδας Η χρήση του παραπάνω μοντέλου επιτρέπει οικονομία κλίμακας στην επιχείρηση μέσω: 1. της μείωσης του κόστους αναζήτησης προμηθευτών, με την αποφυγή τοπικών μετακινήσεων φυσικών προσώπων 2. της απευθείας διαπραγμάτευσης παραγωγών και επιχείρησης που μηδενίζει τα όποια κόστη διαμεσολάβησης 3. της αυτοματοποίησης των συναλλαγών, που αυξάνει την ταχύτητα και επιτρέπει το γρήγορο ανεφοδιασμό της επιχείρησης χωρίς την ανάγκη διατήρησης στοκ από την επιχείρηση 4. της μεγαλύτερης διαφάνειας στις τιμές 5. της μείωσης κόστους χρηματοπιστωτικών ή άλλων συναλλαγών 15 Mockler R., et al., E-Commerce, E-Government and Mobile Commerce, 2006 (Mocler, 2006) 16

17 Business-to-Customer (B2C) Το Business-to-Consumer (B2C) μοντέλο, δηλαδή ηλεκτρονικό εμπόριο από επιχείρηση προς τον καταναλωτή, αν και μικρότερο επί του παρόντος σε όγκο πωλήσεων αποτελεί το γνωστότερο στο μέσο άνθρωπο κομμάτι του αφού είναι αυτό με το οποίο έρχεται ο ίδιος, ως καταναλωτής, σε επαφή. Το μοντέλο αυτό είναι το δεύτερο μεγαλύτερο μετά από το B2B και το αρχαιότερο που χρησιμοποιήθηκε στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Η προέλευσή του είναι από το ηλεκτρονικό λιανικό εμπόριο (e-tailing) με κυριότερα παραδείγματα το Amazon, Barnes and Noble και το Drugstore Άλλα παραδείγματα, ιστοτόπων που πραγματοποιούν πώληση αγαθών είναι το E-trade και το Travelocity. Από μελέτες του ιστότοπου που ασχολείται με τη μελέτη των ηλεκτρονικών καταστημάτων emarketer.com οι online πωλήσεις το 2011 στην Αγγλία έφτασαν τα 102 δισεκατομμύρια δολάρια μέσω των B2C καταστημάτων. 16 To B2C χρησιμοποιείται από επιχειρήσεις που έχουν ένα δημόσια προσπελάσιμο διαδικτυακό τόπο (site) με σκοπό την πώληση των προϊόντων ή υπηρεσιών τους. Με άλλα λόγια, ένα B2C site δίνει την δυνατότητα στους χρήστες: 1. Να το «επισκεφθούν», και να συλλέξουν πληροφορίες για τα προϊόντα, φυσικά όπως βιβλία ή ηλεκτρονικά όπως προγράμματα υπολογιστών, 2. Να αγοράσουν προϊόντα είτε με αποστολή στον τόπο τους μέσω μηχανισμού παράδοσης (ταχυδρομείο, courier) είτε να τα «κατεβάσει» (download) στον υπολογιστή του μέσω του διαδικτύου. 17 Είναι ανάλογο με ένα κατάστημα λιανικού εμπορίου στο δρόμο, όπου οποιοσδήποτε μπορεί να μπει σε αυτό και να κάνει μια αγορά. Ένας νέος, άγνωστος πελάτης είναι γνωστός με τον όρο guest shopper. Εκτός από τη δυνατότητα να κάνει αγορές, οι περισσότερες B2C επιχειρήσεις ενθαρρύνουν τους επισκέπτες τους να εγγραφούν ώστε να γίνουν εγγεγραμμένοι χρήστες-μέλη. Με αυτόν τον τρόπο, η επιχείρηση διατηρεί επαφή με τον επισκέπτη αγοραστή στέλνοντάς του προσφορές και διαφημίσεις σχετικά με άλλα προϊόντα. Ως ανταπόδομα προσφέρει στον εγγεγραμμένο χρήστη συγκεκριμένα προνόμια όπως συγκεκριμένο ποσοστό έκπτωσης κ.λ.π.. Ταυτόχρονα με τη συλλογή προσωπικών του στοιχείων καθώς και την παρακολούθηση των αγορών του μπορεί να παραμετροποιήσει τις προσφορές της προς αυτόν μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται personalization εντάσσοντάς τον σε συγκεκριμένη ομάδα-στόχο (target group). Συνοψίζοντας την επίδραση των B2C καταστημάτων στο λιανικό εμπόριο μπορεί κανείς να καταγράψει τα ακόλουθα: 1. μειώνουν το κόστος των συναλλαγών, κυρίως το κόστος της αναζήτησης, 2. επιτρέπουν μεγαλύτερο ανταγωνισμό μέσω της μεγαλύτερης και ευκολότερης σύγκρισης τιμών. 3. Συχνά οι μικρότερες επιχειρήσεις δεν αντέχουν το βάρος του απευθείας συναγωνισμού με τους γίγαντες του λιανεμπορίου με αποτέλεσμα την εξαφάνισή τους. 16 (πρόσβαση την ) 17 Ravi K, Whinston A, Electronic Commerce: A Manager s guide, 1997 (Ravi K, 1997) 17

18 4. Ταυτοχρόνως μειώνεται το αρχικό κόστος ίδρυσης μιας επιχείρησης μέσω μείωσης του αρχικού πάγιου κόστους (ενοίκιο, αποθηκευτικοί χώροι, αγορά εμπορεύματος κ.λ.π.) 5. Η δημιουργία ηλεκτρονικού καταστήματος λιανικής πώλησης είναι ιδιαίτερα κατάλληλη για την πώληση προϊόντων νέας τεχνολογίας αφού αυτά απαξιώνονται με ταχύτατους ρυθμούς τόσο μέσω της αντικατάστασής τους από νέα προϊόντα όσο και μέσω της πτώσης των τιμών τους. Έτσι τα ηλεκτρονικά καταστήματα που δεν είναι αναγκασμένα να διατηρούν απόθεμα υπερτερούν σημαντικά έναντι των παραδοσιακών καταστημάτων 6. Τέλος, τα B2C καταστήματα μπορούν να έχουν ιδιαίτερα οφέλη από την εύρεση πελατών μέσα από τα διάφορα κοινωνικά sites όπως το Facebook και το Twitter. (εικόνα 2.2) Οφέλη από τα κοινωνικά sites Business-to-Government (B2G) Το Business-to-Government μοντέλο ορίζεται ως το ηλεκτρονικό εμπόριο μεταξύ επιχειρήσεων και του δημόσιου τομέα. Προσομοιάζει αρκετά στο Β2Β μοντέλο με τον ένα συμβαλλόμενο να είναι το ίδιο το κράτος ή κάποια υπηρεσία του. Με άλλα λόγια, αναφέρεται στη χρήση του διαδικτύου για τις δημόσιες συμβάσεις, τις διαδικασίες αδειοδότησης και γενικά σε οποιαδήποτε συναλλαγή με το κράτος. Το συγκεκριμένο είδος εμπορίου έχει το ακόλουθο χαρακτηριστικό: Αν και ο δημόσιος τομέας είναι ο πελάτης του συστήματος είναι αυτός που στην πραγματικότητα θέτει τους όρους ενώ οι επιχειρήσεις εμφανίζονται ως προμηθευτές του καταθέτοντας προσφορές. 19 Η χρήση του Β2G μοντέλου είναι δυνατό να αυξήσει τη διαφάνεια στον τρόπο σύναψης των διαφόρων συμβάσεων μειώνοντας τον κίνδυνο παρατυπιών ή και παρανόμων πράξεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ένα σύστημα προμηθειών υλικών των νοσοκομείων ή το πρόγραμμα κατακύρωσης συμβάσεων δημοσίων έργων. Παρά τη σπουδαιότητά του και την δυνατότητά του να προσφέρει εξοικονόμηση πόρων και διαφάνεια στο κράτος, το μέγεθος του B2G ηλεκτρονικού εμπορίου μέχρι σήμερα είναι μάλλον ασήμαντο. 18 (πρόσβαση την ) 19 Turban E, et. al., Electronic Commerce: A Managerial Perspective, 2008 (Turban E, 2008) 18

19 2.3.4.Consumer-to-Consumer (C2C) Το Consumer-to-Consumer μοντέλο είναι το εμπόριο μεταξύ των ιδιωτών καταναλωτών. Αυτό το είδος ηλεκτρονικού εμπορίου χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη ηλεκτρονικών μαγαζιών (marketplaces) και των δημοπρασιών μέσω του διαδικτύου. 20 Τα ηλεκτρονικά καταστήματα αυτού του είδους μπορούν να χωριστούν στις εξής κατηγορίες: 1. Δημοπρασιών: sites όπως το ebay.com όπου οι χρήστες μπορούν να υποβάλουν απευθείας τις προσφορές τους σε δικά τους προϊόντα ή άλλων. Η μεγάλη επιτυχία του ιστότοπου οδηγεί και επαγγελματίες να προσφέρουν τα είδη τους προς πώληση μέσω της συγκεκριμένης οδού με αποτέλεσμα να μην αποτελούν πλέον αποκλειστικά C2C καταστήματα αλλά συχνά B2C. 2. Μικρές αγγελίες σε ιστοσελίδες: όπως το Excite Classifieds και το ewanted, δηλαδή ένα διαδραστικό, διαδικτυακό marketplace όπου οι αγοραστές και οι πωλητές μπορούν να διαπραγματευτούν μεταξύ τους. 3. Τέλος οριακό είδος ηλεκτρονικού εμπορίου μπορεί να θεωρηθεί και το Peerto-peer: στο οποίο «ένα δίκτυο υπολογιστών επιτρέπει σε δύο ή περισσότερους υπολογιστές να μοιράζονται τους πόρους τους ισοδύναμα» 21 όπως το Napster και το IRC στα chat forums Mobile-commerce (m-commerce) Το m-commerce αποτελεί εξέλιξη του ηλεκτρονικού εμπορίου με προφανή διαφορά την πρόσβαση μέσω φορητών συσκευών πολλαπλής χρήσης όπως τα PDA, κινητά τηλέφωνα και χρησιμοποιώντας ασύρματη τεχνολογία. Η τάση που αναπτύσσεται οδηγεί στην πλήρη διείσδυση του m-commerce στα περισσότερα είδη ηλεκτρονικού εμπορίου στο άμεσο μέλλον, επί του παρόντος ήδη εξυπηρετούνται εφαρμογές που αφορούν σε: Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, οι οποίες περιλαμβάνουν o mobile banking αφού οι χρήστες αποκτούν πρόσβαση στους λογαριασμούς τους για να πληρώσουν τις αγορές τους, καθώς και o χρηματιστηριακές υπηρεσίες αφού μπορούν να γίνουν χρηματιστηριακές συναλλαγές μέσω των κινητών συσκευών. Πληρωμή λογαριασμών Υπηρεσίες πληροφοριών, για διασκέδαση-ψυχαγωγία, ειδησεογραφικά δελτία, δελτία καιρού μέσω της ίδιας συσκευής. 20 ο.π. 21 (πρόσβαση την ) 19

20 2.4. Εργαλεία υποστήριξης λειτουργιών ηλεκτρονικού εμπορίου Πέραν του κυρίως προγράμματος ηλεκτρονικού εμπορίου είναι απαραίτητη και μια σειρά άλλων εφαρμογών-εργαλείων προκειμένου να ολοκληρωθεί σωστά και με ασφάλεια η οποιαδήποτε συναλλαγή. Τα εργαλεία αυτά μπορούν είτε να είναι μέρος μιας μεγαλύτερης σουίτας προγραμμάτων είτε να αποτελούν εξωτερικά εργαλεία συνδεόμενα στο κυρίως πρόγραμμα για την πραγματοποίηση των συναλλαγών του προγράμματος. Στη συνέχεια αναφέρονται εν περιλήψει μερικά από τα εργαλεία αυτά. Επίπεδο Ασφαλών Συνδέσεων (SSL Secure Sockets Layer) Πρόκειται για πρωτόκολλο που σχεδιάστηκε προκειμένου να πραγματοποιούνται ασφαλείς συνδέσεις των απομακρυσμένων χρηστών με τον εξυπηρετητή (server). Ως απομακρυσμένους χρήστες μπορούμε να εννοήσουμε είτε τους επισκέπτες του συστήματος είτε τις διαφορετικές τοπικές μονάδες του συστήματος (π.χ. καταστήματα με τον κεντρικό server). Το SSL χρησιμοποιεί «κλειδί» δημόσιας κρυπτογράφησης με σκοπό να προστατεύει τα δεδομένα καθώς «ταξιδεύουν» μέσα στο διαδίκτυο. 22 Ασφαλείς Ηλεκτρονικές Συναλλαγές (SET) Πρόκειται για τεχνολογία που δημιουργήθηκε από τους κολοσσούς των πιστωτικών καρτών Visa και MasterCard με σκοπό να κωδικοποιεί τους αριθμούς των πιστωτικών καρτών οι οποίοι αποθηκεύονται στον εξυπηρετητή του εμπόρου. Το πρότυπο αυτό, είναι εξαιρετικά εξαπλωμένο και απολαμβάνει μεγάλης αποδοχής από την τραπεζική κοινότητα. 23 Γραμμωτός κώδικας (barcode) Η τεχνολογία του γραμμωτού κώδικα αποτελεί τμήμα του γενικότερου τομέα των τεχνολογιών αυτόματης αναγνώρισης (Auto ID Technologies). Πρόκειται για σύγχρονο εργαλείο, το οποίο βοηθά καταλυτικά στην ομαλή διακίνηση και διαχείριση (logistics) προϊόντων και υπηρεσιών. Η καταχώρηση όλων των στοιχείων του κάθε προϊόντος στον κώδικα και η ταχύτατη ανάγνωσή του από ειδικές συσκευές επιτρέπει την αναγνώριση και το χειρισμό του κάθε προϊόντος από το σύστημα χωρίς τη διαμεσολάβηση του ανθρώπου αυξάνοντας κατακόρυφα την ταχύτητα και την ευκολία στο χειρισμό κάθε είδους προϊόντων (από βιομηχανικά προϊόντα μέχρι βιβλία μιας βιβλιοθήκης). Η ανάπτυξη της τεχνολογίας του γραμμωτού κώδικα ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1960, με σκοπό την εξυπηρέτηση της πληρωμής προϊόντων στα καταστήματα τροφίμων. Οι πρώτες εφαρμογές σε βιομηχανικό περιβάλλον εμφανίστηκαν στα τέλη της ίδιας δεκαετίας σε μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες, για τον περιορισμό του κόστους 22 Secure_Sockets_Layer, (πρόσβαση την ) 23 Transaction, (πρόσβαση την ) 20

21 εργασίας που σχετιζόταν με την παραγωγή. Εκτεταμένη χρήση παρουσιάστηκε μετά την ανάπτυξη των πρώτων προτύπων (λόγω των πιέσεων των αρκετών πλέον χρηστών - προμηθευτών, κατασκευαστών των μεγάλων βιομηχανιών) στα τέλη της δεκαετίας του Κατά τη δεκαετία του 1980 υπήρξε αλματώδης ανάπτυξη του εξοπλισμού, κατ' επέκταση και των τρόπων χρήσης της τεχνολογίας γραμμωτού κώδικα. 24 Κάρτες μαγνητικής λωρίδας και έξυπνες κάρτες (Smart Cards) Οι κάρτες μαγνητικής λωρίδας και οι "έξυπνες κάρτες" αποτελούν σημαντικά εργαλεία στην ανάπτυξη των συστημάτων που μας απασχολούν, αφού μπορούν να αποτελέσουν μέσο ταυτοποίησης του χρήστη και εισόδου του στο σύστημα. Οι δεύτερες (έξυπνες) αποτέλεσαν εξέλιξη των πρώτων προσφέροντας πλεονεκτήματα όπως η μεγαλύτερη προστασία των δεδομένων που περιέχουν έναντι τυχαίας απώλειας είτε κακόβουλης ενέργειας (αντιγραφής ή καταστροφής) ενώ στο πλινθίο (chip) που περιέχουν μπορούν να αποθηκεύσουν πολύ μεγαλύτερη ποσότητα δεδομένων ενώ παράλληλα παρέχουν δυνατότητες κρυπτογράφησης και χειρισμού ηλεκτρονικών υπογραφών για την ασφάλεια των περιεχομένων τους. Η ιδέα της έξυπνης κάρτας ξεκίνησε στη Γαλλία το Το 1975 τα δικαιώματα ανάπτυξης πέρασαν σε μεγάλες εταιρίες ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Η νέα αυτή τεχνολογία παρουσιάστηκε στο κοινό το Τείχος προστασίας (Firewall) Ένα εργαλείο που προσφέρει επιπλέον ασφάλεια στις συναλλαγές μέσω διαδικτύου αλλά και στις κακόβουλες επιθέσεις κατά του λογισμικού είναι τα λεγόμενα firewalls. Το firewall μπορεί να αποτελείται είτε από λογισμικό (software) είτε από υλικό (hardware) και επιτρέπει μόνο στους εξωτερικούς χρήστες που έχουν τα κατάλληλα δικαιώματα, να προσπελάσουν το προστατευόμενο δίκτυο. Ένα firewall επιτρέπει στους εσωτερικούς χρήστες να έχουν πλήρη πρόσβαση στις παρεχόμενες υπηρεσίες, ενώ οι εξωτερικοί χρήστες πρέπει να πιστοποιηθούν. Υπάρχουν πολλοί τύποι firewalls, καθένας από τους οποίους παρέχει διαφορετικά επίπεδα προστασίας. Ο συνηθέστερος τρόπος υλοποίησης ενός firewall περιλαμβάνει την τοποθέτηση ενός υπολογιστή ή δρομολογητή μεταξύ συγκεκριμένου δικτύου και του Internet, με σκοπό την παρακολούθηση όλης της κυκλοφορίας μεταξύ του εξωτερικού και του τοπικού δικτύου. 26 Κρυπτογράφηση Κομβικό σημείο στην υλοποίηση της ασφάλειας των δικτύων αποτελεί η κρυπτογράφηση. Με την εκμετάλλευση των μαθηματικών η κρυπτογράφηση 24 (πρόσβαση την ) 25 (πρόσβαση την ) 26 _(computing), (πρόσβαση την ) 21

22 επιτυγχάνει την απόκρυψη του περιεχομένου των πληροφοριών που μεταδίδονται εξασφαλίζοντας την ακεραιότητα και μυστικότητα των δεδομένων και παράλληλα την αυθεντικότητα του αποστολέα και του παραλήπτη. 27 Με άλλα λόγια, μόνο εγκεκριμένοι χρήστες μπορούν να δουν την πληροφορία με την διαβεβαίωση ότι αυτή δεν έχει αλλαχτεί από μη εγκεκριμένους χρήστες. Με αυτόν τον τρόπο, οι αγορές μέσω του διαδικτύου γίνονται ασφαλείς αφού οι προσωπικές πληροφορίες των πελατών, όπως για παράδειγμα η πιστωτική τους κάρτα και τα στοιχεία της παραγγελίας, κωδικοποιούνται. Για την επίτευξη αυτών, η τεχνική της κρυπτογραφίας χρησιμοποιεί μηχανισμούς αλγορίθμους για την μετατροπή του αρχικού κειμένου (cleartext) σε κωδικοποιημένο (ciphertext) και αντίστροφα. Η κωδικοποίηση και αποκωδικοποίηση γίνεται με την βοήθεια κλειδιών (secret keys) τα οποία είναι γνωστά μόνο στους εγκεκριμένους χρήστες. Το είδος του κλειδιού καθορίζει και τον τρόπο της κρυπτογράφησης, με συμμετρικό ή ασύμμετρο κλειδί. Ένα από τα θεμελιώδη εργαλείαέννοιες που χρησιμοποιούνται στην ασφάλεια των πληροφοριών είναι ο όρος «υπογραφή». Αποτελεί δομική μονάδα και άλλων υπηρεσιών όπως η πιστοποίηση οντότητας και η επικύρωση της προέλευσης των δεδομένων. Όπως τα επίσημα έγγραφα χρειάζονται την πιστοποίηση της υπογραφής του εκδότη τους έτσι και οι πληροφορίες που κωδικοποιούνται χρειάζονται ψηφιακή υπογραφή. Με την χρήση διάφορων πρωτοκόλλων επιτυγχάνεται η ασφάλιση των πληροφοριών Τρόποι υλοποίησης ηλεκτρονικού καταστήματος Η υλοποίηση ενός ηλεκτρονικού καταστήματος είναι σήμερα δυνατή μέσα από πληθώρα προγραμμάτων που υπάρχουν για το σκοπό αυτό. Οι πλατφόρμες που προσφέρουν τα απαραίτητα εργαλεία για την κατασκευή ενός ηλεκτρονικού καταστήματος μπορούν ωστόσο να κατηγοριοποιηθούν σε δύο ομάδες: τα open source (ελεύθερο ή ανοικτό λογισμικό) και τα closed (ή paid) source (κλειστό ή επί πληρωμή λογισμικό). 29 Η επιλογή μιας εκ των δύο κατηγοριών συνεπιφέρει προτερήματα και μειονεκτήματα που είναι καθοριστικά. Για το λόγο αυτό στη συνέχεια, γίνεται ανάλυση αυτών των δύο κατηγοριών και μια σύγκριση μεταξύ τους στις εξής κατηγορίες: κόστος, εξυπηρέτηση και υποστήριξη, καινοτομία και αναβάθμιση, χρηστικότητα και ασφάλεια Open source (ελεύθερο λογισμικό) Ο όρος open source ή ελεύθερο λογισμικό αναφέρεται στο λογισμικό εκείνο το οποίο παρέχει στους χρήστες την ελευθερία να εκτελούν, αντιγράφουν, διανέμουν, μελετούν, αλλάζουν και βελτιώνουν το λογισμικό κατά την κρίση τους. «Πιο επακριβώς, αναφέρεται σε τέσσερα είδη ελευθερίας για τους χρήστες του λογισμικού: 27 Σερπάνος Δημήτριος, Tilman Wolf, Architecture of Network Systems, 2011 (Σερπάνος Δ, 2011) 28 Σελίμης Γιώργος - «Σχεδιασμός κρυπτογραφικών Συστημάτων με υλικό ειδικού σκοπού», διδακτορική διατριβή (Σελίμης, 2008) 29 entrepreneur-profile/sam-saltis-bwired-1370.html, (πρόσβαση την ) 22

23 Την ελευθερία της εκτέλεσης του λογισμικού για οποιονδήποτε σκοπό (ελευθερία 0). Την ελευθερία της μελέτης του τρόπου λειτουργίας του λογισμικού και της προσαρμογής του στις ανάγκες σας (ελευθερία 1). Η πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα είναι απαραίτητη προϋπόθεση γι' αυτό. Την ελευθερία της αναδιανομής αντιγράφων του λογισμικού ώστε να βοηθάτε το συνάνθρωπο σας (ελευθερία 2). Την ελευθερία της βελτίωσης της εφαρμογής και της δημοσίευσης των βελτιώσεων που έχετε κάνει στο ευρύ κοινό, ώστε να επωφεληθεί ολόκληρη η κοινότητα (ελευθερία 3). Η πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα είναι απαραίτητη προϋπόθεση γι' αυτό.» Closed (ή paid) source Ο όρος closed (ή paid) source χρησιμοποιείται για το λογισμικό εκείνο για το οποίο εν έχει δημοσιοποιηθεί ο πηγαίος του κώδικας. Αυτό σημαίνει ότι τα binaries αρχεία του προγράμματος είναι γνωστά και ότι η άδεια χρήσης δεν παρέχει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα. Ο πηγαίος κώδικας θα μπορούσε να θεωρηθεί ως το εμπορικό μυστικό της εταιρείας Σύγκριση των δύο ομάδων Κόστος Ως κυριότερο πλεονέκτημα του ελεύθερου λογισμικού παρουσιάζεται το μικρό ή μηδενικό κόστος απόκτησής του αφού, λόγω της ιδεολογίας των δημιουργών του, πρέπει να είναι ελεύθερο σε όλους και να διανέμεται δωρεάν. Παρόλα αυτά ο όρος free δεν αναφέρεται τόσο με στη δωρεάν διανομή του όσο στους λιγότερους περιορισμούς σε σχέση με αυτό του κλειστού λογισμικού. Οι κριτικοί ωστόσο του ανοικτού λογισμικού του προσάπτουν πως ενώ παρουσιάζεται ιδιαίτερα ελκυστικό λόγω του χαμηλού κόστους, του ίδιου του προγράμματος απαιτεί αρκετή τεχνική γνώση για την εγκατάσταση και διαχείριση του, την οποία πολλοί χρήστες δεν την κατέχουν και δαπανούν χρήματα για την εκμάθησή του. Επίσης θεωρούν πως ναι μεν η αρχική εφαρμογή προσφέρεται δωρεάν πολλά ωστόσο από τα πρόσθετα (add-ons) χρεώνονται από τους προγραμματιστές που τα αναπτύσσουν. Με άλλα λόγια, θεωρούν πώς το ελεύθερο λογισμικό μπορεί να διατίθεται δωρεάν απαιτεί ωστόσο έξοδα που εξισορροπούν τα έξοδα ενός closed-source λογισμικού. Ως ανταπάντηση των υποστηρικτών του ανοικτού λογισμικού μπορούμε να θεωρήσουμε το γεγονός ότι και τα αγορασμένα λογισμικά απαιτούν συχνά ιδιαίτερη ενασχόληση και εκπαίδευση των χρηστών ενώ σχεδόν πάντα οι εταιρείες που τα 30 (πρόσβαση την ) 31 (πρόσβαση την ) 23

24 αναπτύσσουν χρεώνουν την ανάπτυξη επιπλέον εφαρμογών ή και της παραμετροποίησης. Εν κατακλείδι η επιλογή της μιας ή της άλλης τεχνολογικής λύσης δεν είναι de facto καθορισμένη από το κόστος αλλά υπακούει σε μια πιο πολύπλοκη διαδικασία επιλογής με βάση την πρόταξη της ασφάλειας που προσφέρει ένας αναγνωρισμένος developer ή της ελευθερίας του ανοικτού κώδικα Εξυπηρέτηση και υποστήριξη Το open source λογισμικό βασίζεται σε μια κοινότητα χρηστών που χρησιμοποιούν τα διάφορα forums και blogs για να βρουν τις απαντήσεις στα διάφορα προβλήματα χρήσης του λογισμικού ή να προτείνουν-προσφέρουν επιπλέον εφαρμογές. Είναι πιθανό η στήριξη αυτή να αποτυγχάνει να προσφέρει το υψηλό επίπεδο υποστήριξης που προσφέρουν οι ειδικοί της αντίστοιχης του κλειστού λογισμικού, ωστόσο συχνά η κοινότητα αυτή είναι αρκετά μεγάλη και άρα αυξάνεται η πιθανότητα να υπάρχει κάποιος εντός της ομάδας που μπορεί να υποστηρίξει την εκμάθηση ή την εγκατάσταση του προγράμματος ή είναι πρόθυμος να λύσει το πρόβλημα κάποιου, δεν παύει ωστόσο να βασίζεται στην καλή θέληση η οποία συχνά μειώνεται όσο πολυπλοκότερα είναι τα προβλήματα. Στα κλειστού κώδικα προγράμματα η υποστήριξη αποτελεί το ισχυρό χαρτί αφού είναι «υποχρεωτική» σε μια αξιόπιστη εταιρεία που επιθυμεί να διατηρήσει τους πελάτες της και βασίζεται σε εξειδικευμένους επαγγελματίες. Συχνά ωστόσο η εξυπηρέτηση αυτή αποτελεί επιπλέον κόστος ενώ βασίζεται σε λίγα άτομα τα οποία πρέπει να ανταποκριθούν σε πολλές και διαφορετικές ανάγκες των πελατών τους και έχουν να επιλύσουν διαφορετικά προβλήματα Καινοτομία και αναβάθμιση Στους χρήστες ελεύθερου λογισμικού δίνεται μεγάλη ευελιξία και ελευθερία να αλλάξουν το λογισμικό όπως αυτοί θέλουν σύμφωνα με τις ανάγκες τους. Η δυνατότητα όμως αυτή απαιτεί αρκετή τεχνική γνώση ώστε να είναι προσιτή σε όλους τους χρήστες. Ένας έμπειρος χρήστης μπορεί να εκμεταλλευθεί αυτή τη δυνατότητα και να δημιουργήσει ένα κατάστημα διαφορετικό από τα αλλά με μεγάλα οφέλη για την επιχείρησή του. Γενικά, ο μέσος χρήστης του ελεύθερου λογισμικού μπορεί να βασιστεί στην συνεχή αναβάθμιση αυτού καθιστώντας τα εργαλεία του σύμφωνα με την τελευταία τεχνολογία εν αντιθέσει με αυτούς του κλειστού που βασίζονται στην αξιοπιστία και την εξυπηρέτηση της εταιρείας Χρηστικότητα (usability) Ένας τομέας στον οποίο ασκείται μεγάλη κριτική απέναντι στο ανοικτό λογισμικό είναι η χρηστικότητά του. Οι επικριτές του αναφέρουν ότι συχνά είναι προσανατολισμένο στο άτομο που κάνει την ανάπτυξη και δε λαμβάνει σοβαρά υπόψη του το μέσο ή και τον αδαή χρήστη. Ταυτοχρόνως λόγω έλλειψης σχετικής νομικής υποχρέωσης- και εν αντιθέσει προς το κλειστό λογισμικό δεν συνοδεύεται πάντα από τα αντίστοιχα εγχειρίδια για την καθοδήγηση του αδαούς ή του μέσου χρήστη ενώ αν αυτά υπάρχουν είναι συχνά γενικόλογα και χωρίς να έχουν εξεταστεί από ειδικούς στη χρηστικότητα. 24

25 Αντιθέτως το κλειστό- επί πληρωμή λογισμικό θέτει ψηλά στις προτεραιότητές του την χρηστικότητα αφού απευθύνεται στον μέσο χρήστη ενώ οι εταιρείες που το αναπτύσσουν διαθέτουν συχνά ολόκληρα τμήματα που ασχολούνται με την παράμετρο αυτή. Η παραπάνω κριτική δεν απέχει από την πραγματικότητα αφού η ιδεολογία αλλά και ο τρόπος ανάπτυξης που βρίσκονται πίσω από το ανοικτό λογισμικό οδηγούν σε μια τέτοια αντιμετώπιση της χρηστικότητας. Τέλος δεν είναι υπερβολικό να πούμε ότι συχνά η μη εξεζητημένη απλοποίηση του ανοικτού λογισμικού ως προς τη φιλικότητα αποτελεί συχνά μια έμμεση, μη ομολογημένη «ιδεολογική» επιλογή που επιτρέπει στους χρήστες του να αισθάνονται ξεχωριστοί και μυημένοι Ασφάλεια Το ελεύθερο λογισμικό προσφέρει μεγάλα επίπεδα ασφάλειας αφού υπάρχουν περισσότεροι προγραμματιστές που εξετάζουν και δοκιμάζουν τον κώδικα σε σχέση με αυτούς των λογισμικών κλειστού κώδικα. Οι προγραμματιστές ανοικτού λογισμικού βρίσκονται διασκορπισμένοι παντού και είναι πιο εύκολο να εντοπίσουν τυχόν λάθη του κώδικα βρίσκοντας άμεσα λύσει αυτών. Επομένως οι χρήστες του ελεύθερου λογισμικού είναι σε θέση να βρουν αμέσως λύση σε οτιδήποτε τους χρειαστεί. Αντίθετα τα προβλήματα στα λογισμικά κλειστού κώδικα γίνονται γνωστά αφού προκαλέσουν πρώτα μεγάλα προβλήματα στους χρήστες παγκοσμίως. Επιπλέον όσο το πρόβλημα υπάρχει και περιμένοντας από την εταιρία την έκδοση patch, είναι πιθανόν τα καταστήματα αυτά να παραμείνουν κλειστά για αρκετό καιρό προκαλώντας ζημιές στις επιχειρήσεις. Τέλος, μέσα στην ευρεία γκάμα των χρηστών ελεύθερου λογισμικού, μπορεί να υπάρχουν και κακοθελητές που σκοπό τους έχουν να προκαλέσουν ζημιά με τα συνακόλουθα αποτελέσματα. 25

26 3. Το WebSphere της ΙΒΜ Το πρόγραμμα με το οποίο εκπονήθηκε η διπλωματική εργασία αποτελεί μέρος της πλατφόρμας WebSphere που αναπτύχθηκε από την εταιρεία τεχνολογίας πληροφοριών ΙΒΜ. Στο παρόν κεφάλαιο θα παρουσιαστούν τα προγράμματα που χρησιμοποιήθηκαν αφού πρώτα γίνει μια μικρή ιστορική διαδρομή Η πλατφόρμα WebSphere Application Server Network D Η ΙΒΜ τον Ιούνιο του 1998 παρουσιάζει στο ευρύ κοινό το πρώτο προϊόν της σημερινής πλατφόρμας IBM WebSphere, με τον τίτλο IBM WebSphere Performance Pack. Η εξέλιξη του προγράμματος μαζί με την προσθήκη μιας σειράς άλλων προϊόντων, που είτε αναπτύσσονται από την ίδια την ΙΒΜ είτε ανήκουν σε εταιρείες που αυτή εξαγοράζει, οδηγούν τελικά το 2010 στη δημιουργία μιας μεγαλύτερης σουίτας υπό τον τίτλο IBM WebSphere Application Server Network D. 32 Τα προγράμματα που αποτελούν τη συγκεκριμένη σουίτα είναι: WebSphere DataPower SOA Appliances WebSphere MQ WebSphere Operational Decision Management WebSphere Portal WebSphere Message Broker και το WebSphere Commerce Στη συνέχεια παρουσιάζονται κάποια βασικά χαρακτηριστικά των επιμέρους προγραμμάτων καθώς και ο σκοπός τους WebSphere DataPower SOA Appliances Πρόκειται για οικογένεια δικτυακών συσκευών (XML συσκευές) που απλοποιούν και επιταχύνουν την ανάπτυξη XML και Web Services βελτιώνοντας παράλληλα την ασφάλειά τους. Οι συσκευές αυτές αρχικά δημιουργήθηκαν από την DataPower Technology Inc. η οποία εξαγοράστηκε από την ΙΒΜ τον Οκτώβριο του WebSphere MQ Πρόκειται για οικογένεια προϊόντων λογισμικού για δίκτυα που δημιουργήθηκε από την ΙΒΜ τον Μάρτιο του 1992 ως MQSeries. To 2002 ενσωματώνεται στην σουίτα του WebSphere και πλέον είναι γνωστή ως MQ. Επιτρέπει την επικοινωνία μεταξύ ανεξάρτητων και μη ταυτόχρονων εφαρμογών μέσα σε ένα κατανεμημένο σύστημα με την τεχνολογία των μηνυμάτων ως ένα Message Oriented Middleware της ΙΒΜ WebSphere Operational Decision Management Πρόκειται για πρόγραμμα για επιχειρήσεις με σκοπό την αυτοματοποιημένη λήψη έξυπνων αποφάσεων από μια ευρεία γκάμα επιχειρηματικών λύσεων και εφαρμογών. Είναι βασισμένο στο σύστημα κανόνων διαχείρισης της ΙΒΜ και είναι πλούσιο σε 32 /wiki/ibm_websphere, (πρόσβαση την ) 33 (πρόσβαση την ) 34 (πρόσβαση την ) 26

27 δυνατότητες για την εύρεση της καταλληλότερης λύσης για την αποφυγή λαθών και επικίνδυνων καταστάσεων, αυξάνοντας παράλληλα την ποιότητα των σχέσεων με τους υπαλλήλους και πελάτες της επιχείρησης WebSphere Portal Είναι η πλατφόρμα της ΙΒΜ πλούσια σε εργαλεία για την ανάπτυξη και διαχείριση web portals. Η πρώτη έκδοση της πλατφόρμας εκδόθηκε το 2001 και μέχρι σήμερα έχει φτάσει στην πέμπτη έκδοση κερδίζοντας μέσα σε αυτά τα χρόνια πολλά βραβεία, όπως το 2003 από το Java Pro Magazine ως Reader Choice Award για το Best Team Development, το 2004 από το eweek Magazine ως Excellence Award στην κατηγορία Portals and Knowledge Management και άλλα, όπως επίσης πολλές αναφορές σε αυτό από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης WebSphere Message Broker Όπως δηλώνει και το όνομά του είναι ο ενσωματωμένος μεσίτης της οικογένειας προϊόντων ΙΒΜ WebSphere, ο οποίος επιτρέπει την ροή της πληροφορίες μεταξύ των διαφορετικών εφαρμογών διαμέσου πολλαπλών software και hardware πλατφορμών. Με το πρόγραμμα αυτό μπορούν να εφαρμοστούν κανόνες στα δεδομένα που ρέουν και άρα λειτουργεί ως δίαυλος μεταξύ των εφαρμογών και των υπηρεσιών χρησιμοποιώντας Αρχιτεκτονική Service Oriented (SOA). 37 Τέλος το σημαντικότερο για την εργασία αυτή κομμάτι της πλατφόρμας αποτελεί το WebSphere Commerce στο οποίο λόγω της σπουδαιότητάς του θα αναφερθούμε αναλυτικά στην επόμενη ενότητα. 3.2 WebSphere Commerce Είναι η πλατφόρμα της ΙΒΜ που παρέχει τα απαραίτητα εργαλεία για την ανάπτυξη και διαχείριση καταστημάτων ηλεκτρονικού εμπορίου συμπεριλαμβανομένου του μάρκετινγκ, των πωλήσεων, των πελατών και την διαδικασία πώλησης σε ένα πακέτο. Πρόκειται για μια ενιαία πλατφόρμα που προσφέρει τη δυνατότητα για συναλλαγές απ ευθείας με τους πελάτες (B2C) ή με επιχειρήσεις (Β2Β) ή ακόμη και μεταξύ τους. Το πακέτο μπορεί να παραμετροποιηθεί, ανάλογα με τις απαιτούμενες ανάγκες, στηρίζεται σε ανοικτά πρότυπα (open standards), όπως XML και Web Services, καθώς είναι χτισμένο πάνω στην πλατφόρμα της Java-Java EE. Από το 1996, με το πρόγραμμα Net.Commerce και με τις αρχικές εκδόσεις v1.0, v2.0, v3.1 και v3.2, η ΙΒΜ δημιουργεί τον πρόγονο του γνωστού από το 2001 και μετά ως WebSphere Commerce Suite. Την χρονιά αυτή ανακοινώνεται και είναι έτοιμη προς χρήση η σουίτα αυτή μετονομαζόμενη διατηρεί ωστόσο την συνέχιση της αρίθμησης ονομάζοντας τις εκδόσεις με τους αριθμούς v4.1 και v5.1. Το 2002 δημιουργείται το WebSphere Commerce v5.4 ακολουθούμενο το 2003 από το v5.5 και το 2004 από το v http://www-01.ibm.com/software/decision-management/operational-decisionmanagement/websphere-operational-decision-management/, (πρόσβαση ) 36 (πρόσβαση την ) 37 /wiki/ibm_websphere_message_broker, (πρόσβαση την ) 27

28 Την επόμενη χρονιά παρουσιάζεται η έκδοση της πλατφόρμας και το 2006 η 6.0 έκδοση. Μετά από διάστημα τριών χρόνων έχουμε την τελευταία έκδοση της πλατφόρμας την v Η σημερινή έκδοση προσφέρεται σε τρεις διαφορετικές εκδόσεις κλιμακούμενης λειτουργικότητας και κόστους, οι οποίες είναι κατά αύξουσα σειρά οι εξής: Express Professional και Enterprise (γνωστή παλαιότερα και ως WebSphere Commerce Business Edition) Η βιβλιοθήκη που κατασκευάστηκε στα πλαίσια αυτής της διπλωματικής εργασίας έγινε με χρήση της έκδοσης Enterprise του WebSphere Commerce. Η επιλογή αυτή οφείλεται στην: 1. στην εις βάθος εκμάθηση του εργαλείου 2. στη χρήση του εργαλείου με διαφορετική σκοποθεσία από την αρχική. Το WebSphere Commerce Enterprise αποτελείται από τις εξής κατηγορίες προγραμμάτων: κύρια προγράμματα (WebSphere Commerce software components) o Web server o WebSphere Application Server o Database Server o WebSphere Commerce Server υποσυστήματα του WebSphere Commerce Server (Subsystems) o Member Subsystem o Catalog Subsystem o Trading Subsystem o Order Subsystem o Merchandizing Subsystem o Marketing Subsystem o Inventory Subsystem o Messaging Subsystem administration tools o WebSphere Commerce Configuration Manager o WebSphere Commerce Administration Console o WebSphere Commerce Accelerator o WebSphere Commerce Organization Administration Console Στην εικόνα φαίνεται ο τρόπος με τον οποίο γίνεται η συνεργασία αυτών για την ομαλή λειτουργία του καταστήματος. 38 (πρόσβαση την ) 28

29 3.3.1 Συνεργασία εργαλείων WebSphere Commerce 3.3 WebSphere Commerce software components Web Server Ο εξυπηρετητής ή διακομιστής, περισσότερο γνωστός με την αγγλική ορολογία server, είναι υλικό ή/και λογισμικό το οποίο αναλαμβάνει την παροχή διάφορων υπηρεσιών, εξυπηρετώντας αιτήσεις από άλλους υπολογιστές γνωστούς και ως πελάτες (clients). Όταν ένας υπολογιστής εκτελεί κυρίως τέτοια προγράμματα εξυπηρέτησης καθ όλο το εικοσιτετράωρο, τότε μπορούμε να αναφερθούμε σε όλον τον υπολογιστή ως εξυπηρετητή, αφού αυτή είναι η κύρια λειτουργία του. Ο εξυπηρετητής είναι συνήθως ένας υπολογιστής που διαφέρει ως προς τη σύνθεσή του από τους κοινούς υπολογιστές, αφού οι δυνατότητές του είναι αναβαθμισμένες, και συνήθως συντηρούνται από τους διαχειριστές του συστήματος. Κύρια χαρακτηριστικά ενός διακομιστή είναι οι επεξεργαστές που υποστηρίζει και χρησιμοποιεί για την επεξεργασία των δεδομένων που δέχεται, οι γρήγοροι και μεγάλης χωρητικότητας σκληροί δίσκοι αλλά και οι ταχύτατες μνήμες που υποστηρίζει. Συνήθως συνοδεύεται 29

30 από σύστημα διπλής τροφοδοσίας και από συσκευή αδιάλειπτης ενέργειας (UPS) για μεγαλύτερη αξιοπιστία στις παρεχόμενες υπηρεσίες του. Πελάτη, παρομοίως, μπορούμε να θεωρήσουμε είτε κάποιο λογισμικό που επικοινωνεί και υποβάλλει αιτήματα στον εξυπηρετητή, είτε τον υπολογιστή στον οποίο εκτελείται το λογισμικό πελάτης. Η επικοινωνία μεταξύ του πελάτη και του εξυπηρετητή γίνεται μέσω ενός τοπικού δικτύου ή ακόμα και μέσω του Διαδικτύου (web). 39 Ο Web Server του WebSphere Commerce μπορεί να εγκατασταθεί είτε στο node του WebSphere Commerce είτε σε ένα απομακρυσμένο, έχοντας και στις δύο περιπτώσεις ρυθμιστεί για την χρήση του WebSphere Application Server plug-in. Ο IBM HTTP Server και το plug-in αυτό βρίσκονται στο CD εγκατάστασης της σουίτας. Τα περισσότερα στοιχεία των εργαλείων του WebSphere Commerce και των καταστημάτων που κατασκευάζονται με αυτά είναι J2EE πακέτα (components) και εξ6υπηρετούνται από τον application server που βρίσκεται στο WebSphere Commerce node, ενώ οι στατικές σελίδες HTTP και εικόνες που βρίσκονται στα εργαλεία αυτά εξυπηρετούνται από τον Web Server. Τα εισερχόμενα HTTP αιτήματα από τους διάφορους Web browser παραλαμβάνονται από τον Web Server και το WebSphere plug-in, το οποίο ανακατευθύνει αυτά στον WebSphere Application Server WebSphere Application Server Το WebSphere Commerce Enterprise Edition αποτελείται από Java Servlets, JavaServerPages (JSPs), JavaBeans, HTML σελίδες και Enterprise JavaBeans (EJBs). Όλα αυτά μπορούν να θεωρηθούν ως τα περιεχόμενα μια εφαρμογής διαδικτύου, τα οποία απαιτούν μια πλατφόρμα κατάλληλη για την επεξεργασία, την παραμετροποίηση και την εκτέλεσή τους Μοντέλο διαχείρισης WebSphere Commerce Andrew S Tanenbaum, «Δίκτυα Υπολογιστών, 4 η αμερικάνικη έκδοση», 2004 (Tanenbaum, 2004) 40 Bill Moore, et. al., B2B e-commerce using WebSphere Commerce Business Edition, June 2002 (Moore B, 2002) 30

31 Ο WebSphere Application Server παρέχει τα απαραίτητα εργαλεία και περιβάλλον για την διαχείριση αυτών χρησιμοποιώντας βασικές υπηρεσίες όπως servlet engine, JSP engine, EJB container, εφαρμογές ασφάλειας και μοντέλα διασποράς (cluster models) Χρησιμοποιώντας το μοντέλο διαχείρισης του WebSphere, ο διαχειριστής του συστήματος μπορεί να διαχειριστεί, συνδυάσει, ασφαλίσει και διανέμει τα servlets, EJBs, JSP αρχεία και σελίδες Web. Το μοντέλο αυτό παρουσιάζεται στην εικόνα Database Server Η IBM DB2 Universal Database v9, Enterprise Edition, που περιλαμβάνεται με την σουίτα του WebSphere Commerce v7, είναι η πλατφόρμα της ΙΒΜ για την βάση δεδομένων αυτής. Το instance της βάσης δεδομένων χρησιμοποιείται για την επεξεργασία των δεδομένων του καταστήματος όπως οι τιμές, ο τρόπος διανομής, οι πληροφορίες για το προφίλ των χρηστών και ο κατάλογος προϊόντων. Οι πληροφορίες αυτές ρέουν ταχύτατα μεταξύ της βάσης και του commerce server. Μία καλά οργανωμένη βάση δεδομένων έχει σημαντική επιρροή στην απόδοση του καταστήματος. Όλα τα εργαλεία που απαιτούνται για την χρήση και την διαχείριση της βάσης περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα αυτό, δίνοντας τη δυνατότητα στον διαχειριστή της βάσης δεδομένων να εισάγει DB2 εντολές, SQL ερωτήσεις και γενικά εντολές για τη λειτουργία του συστήματος της βάσης. Για την ομαλή λειτουργία ενός απλού καταστήματος χρησιμοποιούνται πάνω από εξακόσιοι πίνακες με αρκετά δεδομένα τα οποία είναι ενσωματωμένα στο schema του WebSphere Commerce WebSphere Commerce Server Ο εξυπηρετητής αυτός είναι το κυριότερο και σημαντικότερο κομμάτι για την λειτουργία ενός καταστήματος ηλεκτρονικού εμπορίου χρησιμοποιώντας την σουίτα του WebSphere Commerce. Συγκεκριμένα είναι μία multi-threaded Java εφαρμογή. Εξ αιτίας της σημαντικότητάς του τυγχάνει ιδιαίτερης μεταχείρισης από τον WebSphere Application Server, αποτελώντας ξεχωριστή διαδικασία σε αυτόν. 41 Το WebSphere Commerce Suite v7 είναι σύμφωνα με την ΙΒΜ μία ολοκληρωμένη λύση, με δυνατότητες επέκτασης για την δημιουργία ισχυρών, ασφαλών, αξιόπιστων και επεκτάσιμων καταστημάτων ηλεκτρονικού εμπορίου καλύπτοντας όλες τις απαιτήσεις της συγκεκριμένης αγοράς. Ως ο κυριότερος εξυπηρετητής αυτής της σουίτας, παρέχει όλες τις δυνατότητες για: αύξηση του αγοραστικού δυναμικού σε όλο τον πλανήτη συνεργασία με τους πελάτες, τους προμηθευτές και τους εμπορικούς συνεταίρους δημιουργία εξελιγμένων προγραμμάτων marketing ενδυνάμωση των σχέσεων με τους πελάτες ανάπτυξη εφαρμογών σε διαφορετικές συσκευές και συστήματα παραμετροποίηση των ηλεκτρονικών καταστημάτων για συγκεκριμένες ανάγκες με λιγότερο κόπο σε χρόνο και χρήμα και αλληλεπιδράσεις με πολύ μεγάλες και δυνατές βάσεις δεδομένων και συστήματα συναλλαγών. 41 John Ganci, et. al., WebSphere Commerce Suite V5.1 Handbook, August 2001 (Ganci John, 2001) 31

32 Ο WebSphere Commerce Server δεν παρέχει μόνο τα τεχνικά μέσα αλλά και τα απαραίτητα εργαλεία για τον καθημερινό έλεγχο και διαχείριση του ηλεκτρονικού καταστήματος. 42 Στην παρακάτω ενότητα θα παρουσιάσουμε περιληπτικά την ροή ενός αιτήματος HTTP από κάποιον εξωτερικό χρήστη για την καλύτερη κατανόηση της συνεργασίας των παραπάνω συστημάτων Ροή HTTP Request Η ενότητα αυτή περιγράφει την αρχιτεκτονική του WebSphere Commerce Server, περιγράφοντας την ροή ενός αιτήματος HTTP (εικόνα 3.3.3). Παίρνουμε για παράδειγμα ότι ένας πελάτης του ηλεκτρονικού μας καταστήματος περιηγείται σε αυτό και επιθυμεί να δει μια συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντων στον κατάλογο. Το αίτημα που δημιουργεί ο browser του συστήματος που χρησιμοποιεί ο χρήστης αυτός έχει την εξής διαδρομή μέσα στον WebSphere Commerce Server: 1. Το αίτημα για να δει την συγκεκριμένη σελίδα ο χρήστης στέλνεται από το πρόγραμμα περιήγησης (browser) του υπολογιστή πελάτη (client) στον Web Server. Ο εξυπηρετητής αυτός κάνει αποδεκτό το αίτημα του χρήστη και αμέσως μετά χρησιμοποιώντας το WebSphere Application Server plug-in το ανακατευθύνει στην servlet μηχανή. 2. Η servlet μηχανή είναι το πρώτο σημείο επαφής με τον WebSphere Commerce Server. Αναθέτει σε ένα δικό της thread το αίτημα του χρήστη και το αποστέλλει στον σωστό protocol listener. 3. Ο protocol listener σε αυτό το παράδειγμα είναι το HTTP request servlet, ο οποίος μεταφέρει το αίτημα στον HTTP adapter manager. 4. Ο adapter manager προσδιορίζει την πηγή του αιτήματος, ο οποίος στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ένας PC browser client, και «ξυπνά» τον αντίστοιχο προσαρμογέα (adapter), που στην περίπτωσή μας είναι ο HTTP browser adapter. 5. Στην περίπτωση του HTTP αιτήματος από PC browser, ο προσαρμογέας αυτός, που είναι σχεδιασμένος να διαχειρίζεται πιο δύσκολες περιπτώσεις, μεταφέρει το αίτημα στον Web Controller αφού πρώτα κάνει κάποιες διεργασίες. 6. Ο Web Controller προσδιορίζει την κατάλληλη εντολή που πρέπει να ενεργοποιηθεί, αφού βασιστεί πρώτα στον URI (Uniform Resource Identifier) που βρίσκεται στην βάση δεδομένων του WebSphere Commerce. Στο παράδειγμα αυτό, ο πελάτης επιθυμεί να δει μια συγκεκριμένη σελίδα προϊόντων, έτσι ενεργοποιείται η εντολή για την προβολή της κατηγορίας αυτής (category display command). Η εντολή αυτή αφού επεξεργαστεί κατάλληλα, επιστρέφει το όνομά της (view name) στον Web Controller. 7. Ο Web Controller προσδιορίζει την σωστή με βάση τις απαιτούμενες παραμέτρους JSP αναζητώντας την στην βάση δεδομένων και συγκεκριμένα στον VIEWREG πίνακα. 42 John Ganci, et. al., e-commerce Patterns for Building B2C Web Sites, November 2001 (Ganci, e- commerce Patterns for Building B2C Web Sites, 2001) 32

33 8. Η JSP γράφει μία απόκριση (response), η οποία επιστρέφει στον Web Server. Με την σειρά του ο Web Server αναμεταδίδει αυτήν στον πελάτη για την προβολή της συγκεκριμένης κατηγορίας που αιτήθηκε από αυτόν Ροή HTTP Request 3.4. WebSphere Commerce Subsystems Τα υποσυστήματα αυτά παρέχουν μεγάλη λειτουργικότητα για τον WebSphere Commerce Server. Χρησιμοποιούνται για να ενσωματώσουν άλλα εξαρτήματα και εξωτερικά nodes στον εξυπηρετητή, καθώς και σημαντική βοήθεια στον σχεδιαστή (developer) να παραμετροποιήσει και να διευθύνει ευκολότερα ένα ηλεκτρονικό κατάστημα Member Subsystem Το Member Subsystem αποτελεί κομμάτι του WebSphere Commerce Server και παρέχει τα εργαλεία για την διαχείριση των παρακάτω μερών του συστήματος: οργανωτική οντότητα (πχ IBM) οργανωτική μονάδα (πχ ΙΒΜ Software Group) ομάδες χρηστών μέλη ομάδων 43 John Ganci WebSphere Commerce V5.5 Architecture, 2003 (Ganci, WebSphere commerce v5.5 Architecture, 2003) 33

34 Τα δεδομένα για τους χρήστες αποθηκεύονται είτε στην βάση δεδομένων του WebSphere Commerce instance είτε στον LDAP κατάλογο της βάσης δεδομένων του εξυπηρετητή. Η προκαθορισμένη επιλογή είναι η βάση δεδομένων του WebSphere Commerce. Οι κυριότερες λειτουργίες αυτού του υποσυστήματος είναι να παρέχει την δυνατότητα εγγραφής νέων χρηστών (registration) και την διαχείριση αυτών (profile management). Άλλες παραπλήσιες υπηρεσίες είναι η πιστοποίηση (authentication), ο έλεγχος πρόσβασης (access control) και η διαχείριση της σύνδεσης (session management) Catalog Subsystem Το υποσύστημα αυτό παρέχει την συνεχή περιήγηση στον κατάλογο προϊόντων, μηχανισμούς εμπορίου, λίστες ενδιαφέροντος και δυνατότητες αναζήτησης. Περιλαμβάνει όλη την λογική και τα δεδομένα που είναι σχετικά με τον κατάλογο περιλαμβάνοντας τις κατηγορίες προϊόντων, τα αγαθά με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους και τις σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ τους. Τέλος συνεργάζεται με το Member Subsystem και το Order Subsystem για να λάβει πληροφορίες σχετικά με την προβολή των τιμών και των προτύπων παρουσίασης (templates). Πιο αναλυτικά το Catalog Subsystem περιλαμβάνει τα ακόλουθα: ομάδες (groupings) Η γενική κατασκευή ομάδων χρησιμοποιείται για την κατηγοριοποίηση των διάφορων προϊόντων. Ο διαχειριστής (owner) μιας τέτοιας ομάδας μπορεί και να μην είναι ο διαχειριστής όλων των προϊόντων αυτής της ομάδας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο ιδιοκτήτης ενός καταστήματος να δημιουργεί ομάδες προϊόντων στον κατάλογο και οι διάφοροι έμποροι να προβάλουν τα προϊόντα τους σε αυτές. καταχωρήσεις καταλόγου (catalog entries) Μία ή περισσότερες καταχωρήσεις είναι δυνατό να περιέχονται σε μία ομάδα προϊόντων του καταλόγου. Οι βασικοί τύποι των καταχωρήσεων καταλόγου είναι τα προϊόντα, το στοκ (SKU Stock Keeping Unit), τα αντικείμενα, τα πακέτα και οι δέσμες (bundles). σχέσεις μεταξύ των προϊόντων (merchandising associations) Χρησιμοποιούνται για τον σύνδεσμο μεταξύ δύο οποιονδήποτε προϊόντων του καταλόγου χρησιμοποιώντας τεχνικές cross-sells, up-sells και διαφήμισης. παγκόσμια υποστήριξη Δυνατότητα παρουσίασης των προϊόντων ανάλογα με την κουλτούρα, το νόμισμα και τον τρόπο παρουσίασης της κάθε περιοχής και χώρας Trading Subsystem Το υποσύστημα αυτό παρέχει την λογική, τα δεδομένα και τον τρόπο για την διαπραγμάτευση της τιμής και της ποσότητας των προϊόντων μεταξύ του εμπόρου και του αγοραστή. Στην Professional έκδοση της σουίτας του WebSphere Commerce δίνεται η δυνατότητα δημοπρασίας, ενώ στην Enterprise έκδοση περιλαμβάνονται και συμβάσεις (contracts) και στοιχεία RFQ (Request for Quote) για την παροχή πιο συγκεκριμένων διαπραγματεύσεων μεταξύ των επιχειρήσεων. 34

35 Order Subsystem Είναι το κομμάτι του WebSphere Commerce Server που παρέχει το εικονικό καλάθι των αγορών (shopping cart), την διαδικασία μιας παραγγελίας και την διαχείριση αυτής. Επιπρόσθετα, υπηρεσίες που ανήκουν στο υποσύστημα αυτό είναι η τιμολόγηση, η φορολόγηση, η πληρωμή, το απόθεμα και η συμπλήρωση αυτού. Τέλος στις δυνατότητες του υποσυστήματος είναι η γρήγορη παραγγελία ή αγορά, οι προγραμματισμένες παραγγελίες, πολλαπλές και μη, ο διαχωρισμός και η ακύρωση αυτής Merchandizing Subsystem Το Merchandizing Subsystem, ως μέρος του WebSphere Commerce Server, παρέχει την λειτουργικότητα για cross-selling, up-selling, προτεινόμενα προϊόντα και τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ των προϊόντων του καταλόγου Marketing Subsystem Είναι μέρος του WebSphere Commerce Server παρέχοντας πολλές στρατηγικές μάρκετινγκ για το ηλεκτρονικό κατάστημα. Δίνει την δυνατότητα στο διαχειριστή του καταστήματος να δημιουργεί διαφημιστικές καμπάνιες προβάλλοντας και προτείνοντας συγκεκριμένα προϊόντα με διαφημίσεις, ηλεκτρονικά κουπόνια και εκπτώσεις, καθώς και τη δυνατότητα δημιουργίας διαφορετικών προφίλ αγορών ανάλογα με τους πελάτες Inventory Subsystem Παρέχει την διαχείριση για την συνεχή παρακολούθηση του αποθέματος, καταγράφοντας την ποσότητα των εξαγωγών και εισαγωγών από την αποθήκη του ηλεκτρονικού καταστήματος Messaging Subsystem Το Messaging Subsystem παρέχει την δυνατότητα στο WebSphere Commerce να επικοινωνεί εξωτερικά. Η επικοινωνία αυτή περιλαμβάνει την αποστολή και παραλαβή μηνυμάτων από συστήματα back-end ή άλλα εξωτερικά συστήματα, καθώς και να στέλνει ειδοποιήσεις στους πελάτες και διαχειριστές για τα διάφορα γεγονότα που συμβαίνουν στο WebSphere Commerce. Αυτό πραγματοποιείται με δύο υποσυστήματα, ένα για τα εισερχόμενα μηνύματα και ένα για τα εξερχόμενα WebSphere Commerce Administration Tools Η σουίτα του WebSphere Commerce παρέχει πολλά εργαλεία για την ευκολότερη διαχείριση ενός WebSphere Commerce ηλεκτρονικού καταστήματος ακόμη και από άπειρους χρήστες στην τεχνολογία των υπολογιστών. Όλα τα εργαλεία που παρατίθενται παρακάτω περιλαμβάνονται στην σουίτα της ΙΒΜ WebSphere Commerce V7 (Professional και Enterprise). Παρακάτω θα αναπτυχθούν οι βασικές λειτουργίες των εργαλείων διαχείρισης που βασίζονται σε προγράμματα περιήγησης στο Διαδίκτυο (web browser based tools) και στο ανεξάρτητο Java-based εργαλείο (Configuration Manager). 35

36 WebSphere Commerce Configuration Manager Μετά την εγκατάσταση της σουίτας του WebSphere Commerce, το node αυτού χρειάζεται κάποια επεξεργασία-διαμόρφωση. Ο Configuration Manager χρησιμοποιείται για την δημιουργία, τροποποίηση και διαγραφή των μερών του WebSphere Commerce instance. Κάποιες από τις κύριες εργασίες του Configuration Manager είναι: η δημιουργία του WebSphere Commerce Application Server η ανάπτυξη μια εφαρμογής WebSphere Commerce η δημιουργία της βάσης δεδομένων του instance και η δημοσιοποίηση της στο schema του WebSphere Commerce και η τροποποίηση του web server. Ο Configuration Manager αποτελείται από μία Java-based εφαρμογή εξυπηρετητή (server) και πελάτη (client). Ο Configuration Manager Server πρέπει να ξεκινά πρώτος. Η εκκίνησή του εξαρτάται από το λειτουργικό σύστημα του server (Windows, AIX και Solaris) WebSphere Commerce Administration Console Η WebSphere Commerce Administration κονσόλα επιτρέπει στον διαχειριστή να ελέγχει το ηλεκτρονικό κατάστημα πραγματοποιώντας λειτουργίες διαχείρισης και τροποποίησης του καταστήματος, όπως να δημοσιεύει-δημιουργεί καταστήματα για την επιχείρηση, να προγραμματίζει εργασίες και να ανανεώνει το μητρώο των καταστημάτων. Ο διαχειριστής κατά την είσοδο στην κονσόλα, επιλέγει την γλώσσα, το κατάστημα που επιθυμεί να επεξεργαστεί και το επίπεδο επεξεργασίας της επιχείρησης (είτε ολόκληρη την επιχείρηση-site είτε κάποιο κατάστημα μεμονωμένα). Στις εικόνες και φαίνονται η κύρια σελίδα της κονσόλας για τη βιβλιοθήκη που αναπτύχθηκε σε επίπεδο site και καταστήματος αντίστοιχα: Site Administration Console 44 min.doc%2fconcepts%2fccmfmgr.htm (πρόσβαση την ) 36

37 3.3.5 Store Administration Console Όπως παρατηρούμε στο επίπεδο του site, ο διαχειριστής μπορεί να παραμετροποιήσει θέματα ασφάλειας (security), λειτουργίας (monitoring), διαμόρφωσης (configuration) και τα αρχεία των καταστημάτων (store archives) χρησιμοποιώντας την βοήθεια που είναι διαθέσιμη. Στο επίπεδο καταστήματος διαχειρίζεται θέματα πρόσβασης (access management, λειτουργίας (monitoring) και διαμόρφωσης (configuration). Η WebSphere Commerce Administration κονσόλα εγκαθίσταται κατά την εγκατάσταση της σουίτας WebSphere Commerce και γίνεται δυνατή η ανάπτυξή της αφού πρώτα δημιουργηθεί κάποιο WebSphere Commerce instance. Η πρόσβαση σε αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί από τον Microsoft Internet Explorer 5.5 ή νεώτερο και από την διεύθυνση: https://<wc_hostname>:8002/adminconsole. Από την διεύθυνση πρόσβασης στην κονσόλα παρατηρούμε ότι χρησιμοποιείται SSL σύνδεση και απαιτείται το πρωτόκολλο HTTPS. Επίσης, η πόρτα 8002 (προκαθορισμένη τιμή) ορίζεται κατά την εγκατάσταση του WebSphere Commerce instance και το wc_hostname είναι το πλήρες όνομα του server στον οποίο έχει εγκατασταθεί αυτό WebSphere Commerce Accelerator Με το WebSphere Commerce Accelerator γίνεται η υποστήριξη των ηλεκτρονικών καταστημάτων παραμετροποιώντας την εμφάνιση, τον κατάλογο προϊόντων, τις παραγγελίες και άλλα ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες του ρόλου του. Κατά την είσοδο ο χρήστης επιλέγει τη γλώσσα και το κατάστημα που επιθυμεί να παραμετροποιήσει. Το κύριο menu επιλογών εξαρτάται από την εξουσιοδότηση που έχει ο χρήστης και από το μοντέλο και το είδος του καταστήματος. Για τον διαχειριστή της σουίτας δεν υπάρχει περιορισμός στην περιήγηση και λειτουργία του WebSphere Commerce Accelerator. 45 min.doc%2fconcepts%2fctfadmin.htm (πρόσβαση την ) 37

38 Η εγκατάστασή του γίνεται με την εγκατάσταση της σουίτας και η χρήση της γίνεται εφικτή αφού πρώτα δημιουργηθεί κάποιο instance. Η πρόσβαση σε αυτόν μπορεί να πραγματοποιηθεί από τον Microsoft Internet Explorer 5.5 ή νεώτερο και από την διεύθυνση ασφαλούς σύνδεσης: https://<wc_hostname>:8000/accelerator. Στην εικόνα φαίνεται το menu επιλογών και δυνατοτήτων που προσφέρει ο WebSphere Commerce Accelerator WebSphere Commerce Accelerator Όπως φαίνεται ο χρήστης έχει την δυνατότητα να διαχειριστεί το κατάστημα (store), τις αγορές (sales), το marketing, τα προϊόντα (products), τις δημοπρασίες (auctions), το απόθεμα του καταστήματος και τον τρόπο πληρωμής WebSphere Commerce Organization Administration Console Η WebSphere Commerce Organization κονσόλα χρησιμοποιείται για την διαχείριση των χρηστών που χρησιμοποιούν την επιχείρηση ή/και το κατάστημα. Η δυνατότητα πρόσβασης στο συγκεκριμένο εργαλείο εξαρτάται από τις ιδιαιτερότητες του ρόλου του χρήστη που έχουν δοθεί από τον διαχειριστή της σουίτας. Όπως και τα προηγούμενα εργαλεία, η εγκατάσταση και αυτού πραγματώνεται με την εγκατάσταση της σουίτας του WebSphere Commerce. Με την χρήση του Microsoft Internet Explorer 5.5 ή νεώτερου και από την διεύθυνση ασφαλούς σύνδεσης: 46 r.doc%2fconcepts%2fctfmc.htm, (πρόσβαση την ) 38

39 https://<wc_hostname>:8004/orgadminconsole οι εξουσιοδοτημένοι χρήστες μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις δυνατότητες του εργαλείου. Η κύρια σελίδα της κονσόλας παρουσιάζεται στην εικόνα Organization Administration Console Όπως είναι φανερό, η κονσόλα αυτή δίνει την δυνατότητα στον χρήστη να δημιουργήσει νέους χρήστες, οργανώσεις καθώς και να ορίσει τους ρόλους και τις πολιτικές πρόσβασης (policies) αυτών. Τέλος με την επιλογή approvals γίνονται αποδεκτά ή όχι τα διάφορα αιτήματα προς την επιχείρηση ή το κατάστημα min.doc%2fconcepts%2fctf_admin.htm, (πρόσβαση την ) 39

40 ΜΕΡΟΣ 2 ο ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ 4. Εγκατάσταση και παραμετροποίηση προγραμμάτων Στο κεφάλαιο αυτό θα αναπτυχθεί ο τρόπος με τον οποίο δημιουργήθηκε το αρχικό στάδιο της βιβλιοθήκης αρχίζοντας από την εγκατάσταση των απαιτούμενων προγραμμάτων. Πριν την εγκατάσταση των προγραμμάτων θα πρέπει να δούμε τις απαιτήσεις του προγράμματος Προϋποθέσεις συστήματος Για την εγκατάσταση της πλατφόρμας σε περιβάλλον Microsoft Windows απαιτείται λειτουργικό σύστημα 32 ή 64 bit Microsoft Windows Server 2003 ή νεώτερο, τουλάχιστον επεξεργαστής Pentium III 1 GHz και αρκετός ελεύθερος χώρος στο σκληρό δίσκο (15GB και περισσότερα). Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις προϋποθέσεις του συστήματος απευθυνθείτε στο Παράρτημα Α της εργασίας Εγκατάσταση Με την εγκατάσταση του WebSphere Commerce γίνεται και η εγκατάσταση των απαραίτητων προγραμμάτων (εικόνα 4.1) για την ομαλή λειτουργία της σουίτας. 4.1 Προγράμματα για εγκατάσταση WebSphere Commerce 40

41 Πατώντας την επιλογή next δίνεται η δυνατότητα στο χρήστη να επιλέξει μεταξύ της custom και της quick εγκατάστασης. Εδώ (εικόνα 4.2) έγινε η επιλογή της custom για να έχουμε καλύτερο έλεγχο στα προγράμματα που πρόκειται να επιλεγούν για την εγκατάσταση και στην επιλογή των καταλληλότερων παραμέτρων. Επιπλέον με την γρήγορη εγκατάσταση έχουμε αμέσως μετά και την δημιουργία Commerce instance, γεγονός που δεν επιθυμούσαμε εδώ. WebSphere Commerce Server 4.2 Επιλογή προγραμμάτων για εγκατάσταση Η επιλογή αυτή παρέχει την δυνατότητα εγκατάστασης όλων των λειτουργιών του WebSphere Commerce εκτός από WebSphere Commerce Payments. Συγκεκριμένα γίνεται η εγκατάσταση των ακολούθων: WebSphere Application Server, WebSphere Commerce Server WebSphere Commerce Information Center WebSphere Commerce starter stores Remote WebSphere Commerce Management Utilities Με την επιλογή αυτή δίνεται η δυνατότητα στον διαχειριστή του προγράμματος να δημιουργεί και να παραμετροποιεί WebSphere Commerce και WebSphere Commerce Payments instances από κόμβο απομακρυσμένο από τον αντίστοιχο και του WebSphere Commerce και του WebSphere Commerce Payments. WebSphere Commerce Information Center 41

42 Αποτελεί κομμάτι της σουίτας που παρέχει βοήθεια για τα όποια προβλήματα παρουσιάζονται και διατίθεται σε πολλές γλώσσες μία από τις οποίες ο διαχειριστής επιλέγει κατά την διάρκεια της εγκατάστασης. Εδώ επιλέχθηκε η αγγλική γλώσσα λόγω έλλειψης της ελληνικής. DB2 Database Με την επιλογή αυτή δίνεται η δυνατότητα εγκατάστασης και παραμετροποίησης του DB2 Database Server και του DB2 Data Server Client. Την πρώτη περίπτωση επιλέγουμε όταν ο server για την βάση δεδομένων είναι ο ίδιος με αυτό του WebSphere Commerce ενώ στην άλλη όταν είναι απομακρυσμένος ο server της βάσης δεδομένων. Με την επιλογή DB2 Database Server έχουμε αυτόματη εγκατάσταση και της βάσης και του client. IBM HTTP Server Με την επιλογή αυτή εγκαθίσταται ο IBM HTTP Server Version 7.0. Δεν εγκαθίσταται άλλη έκδοση του IBM HTTP Server που είναι συμβατή με το WebSphere Commerce. Επίσης εγκαθίσταται και το WebSphere Application Server Plug-in για τον IBM HTTP Server. WebSphere Application Server Web server plug-in for IBM HTTP Server Η επιλογή αυτή επιλέγεται μόνο όταν το σύστημα ανιχνεύει στον υπολογιστή τον IBM HTTP Server και το συγκεκριμένο Plug-in δεν είναι εγκατεστημένο. Γενικά με την custom εγκατάσταση μπορούμε να εγκαταστήσουμε τα διάφορα μέρη της σουίτας σε διαφορετικούς servers, επιλέγοντας μόνο την επιλογή που μας ενδιαφέρει. Για την εγκατάσταση της σουίτας υπάρχουν δύο διαθέσιμες επιλογές, α. χρησιμοποιώντας τον Installation Wizard και β. η σιωπηρή εγκατάσταση (silent installation). Εδώ επιλέχθηκε η πρώτη περίπτωση ως ευκολότερη, αφού ο wizard καθοδηγεί βήμαβήμα, εν αντιθέσει με την β επιλογή όπου ζητείται από τον διαχειριστή να δημιουργήσει εκ των προτέρων ένα αρχείο που να περιέχει όλες τις απαντήσεις στις διάφορες επιλογές που πρέπει να κάνει κατά την διάρκεια της εγκατάστασης. Αφού επιλέξουμε τα προϊόντα που θα εγκαταστήσουμε προχωρούμε στο επόμενο βήμα όπου αρχίζει η εγκατάσταση των προγραμμάτων ξεκινώντας πρώτα από το DB2, τον HTTP server, τον WebSphere Application Server και τέλος τον Commerce Server. Κατά τη διάρκεια της εγκατάστασης γίνεται η δήλωση του φακέλου εγκατάστασης και των administrators μαζί με τους κωδικούς πρόσβασης στο αντίστοιχο πρόγραμμα Δημιουργία WebSphere Commerce instance Πριν την δημιουργία ενός instance του WebSphere Commerce είναι αναγκαίο να ξεκαθαριστεί ότι δεν υπάρχει άλλο instance με το ίδιο ακριβώς όνομα. Για την 42

43 δημιουργία αυτή χρησιμοποιήθηκε ο Configuration Manager της σουίτας (παρακάτω θα αναφερθούμε πιο αναλυτικά για το εργαλείο αυτό και τις λειτουργίες του). Βήματα διαδικασίας: 1. Για την έναρξη του Configuration Manager ακολουθούμε την εξής διαδρομή: Start > All Programs > IBM WebSphere > Commerce Server v7.0 > First Steps > Start Configuration Manager 2. Στο παράθυρο που μας εμφανίζει βάζουμε τον κωδικό που θέσαμε κατά την εγκατάσταση των προγραμμάτων και μας εμφανίζεται η κεντρική σελίδα του εργαλείου αυτού (εικόνα 4.3) απ όπου μπορούμε να δημιουργήσουμε το instance πάνω στο οποίο θα στηθεί η βιβλιοθήκη. 4.3 Κεντρική σελίδα Configuration Manager Επιλέγοντας το create instance ξεκινά ο wizard που θα μας καθοδηγήσει κατάλληλα. Με τον wizard αυτό μπορούμε να ρυθμίσουμε τις παραμέτρους για: το instance, την βάση δεδομένων (database), το schema, τον WebSphere Application Server, την γλώσσα, τον Web Server και το Staging. 3. Instance (εικόνα 4.4) 43

44 4.4 Χαρακτηριστικά instance Commerce Instance Name Το όνομα του instance που θέλουμε να δώσουμε πρέπει να είναι μοναδικό. Δυνατότητα αλλαγής δεν υπάρχει ούτε κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ούτε και μεταγενέστερα κατά την διάρκεια επεξεργασίας του instance. Σε περίπτωση αλλαγής θα πρέπει να διαγραφεί το προηγούμενο instance και να δημιουργηθεί άλλο με το νέο όνομα. Το default όνομα είναι το demo. Στην εργασία αυτή έχουμε επιλέξει το bookstore ώστε το όνομα να συμβαδίζει και με το περιεχόμενο του καταστήματος που πρόκειται να δημιουργηθεί. Merchant Key Είναι ο δεκαεξαψήφιος δεκαεξαδικός κωδικός αριθμός που χρησιμοποιείται από τον Configuration Manager για την κρυπτογράφηση των δεδομένων. Αυτός πρέπει να αποτελείται τουλάχιστον από ένα αλφαριθμητικό χαρακτήρα (a έως f) και έναν αριθμό (0 έως 9). Άλλος ένας περιορισμός είναι ότι τα γράμματα πρέπει να είναι μικρά και να μην υπάρχει τέσσερεις φορές συνεχόμενα ο ίδιος χαρακτήρας. Site Admin ID Εδώ δηλώνονται τα στοιχεία του διαχειριστή που θα έχει πρόσβαση σε όλα τα εργαλεία του WebSphere Commerce, δηλαδή στον WebSphere Commerce Accelerator, στην WebSphere Commerce Administration Console και στην WebSphere Commerce Organization Administration Console. Site Admin Password 44

45 Ο κωδικός εισόδου του διαχειριστή, που πρέπει να υπακούει στους κανόνες που επιβάλλει η σουίτα, οι οποίοι είναι: τουλάχιστον οκτώ χαρακτήρες να περιέχει τουλάχιστον έναν αριθμό (0-9) να περιέχει τουλάχιστον έναν γράμμα της αλφαβήτου (a-z, A-Z) να μην έχει τέσσερεις φορές τον ίδιο χαρακτήρα είτε σε σειρά είτε μέσα σε αυτόν. Confirm Site Admin Password Ορθή επανάληψη του κωδικού που μόλις πριν καταχωρήθηκε. 4. Database Εδώ ορίζονται όλες οι παράμετροι για την βάση δεδομένων του instance. (εικόνα 4.5) Database 4.5 Χαρακτηριστικά βάσης δεδομένων Παρέχεται η δυνατότητα δημιουργίας νέας βάσης δεδομένων ή χρήσης ήδη υπάρχουσας. Στην παρούσα εργασία επιλέχθηκε η δημιουργία μιας νέας βάσης αφού δεν προϋπήρχε κάτι σχετικό. Database Type 45

46 Επιλογή του προγράμματος που θα διαχειρίζεται την βάση δεδομένων του instance αυτού (IBM DB2 ή Oracle). Το IBM DB2 ήταν το πρόγραμμα που διαχειριζόταν την βάση δεδομένων. Database administrator name Ο διαχειριστής της βάσης δεδομένων πρέπει να είναι υπάρχων χρήστης του υπολογιστικού συστήματος που διαχειρίζεται την βάση δεδομένων. Στην παρούσα εργασία ο διαχειριστής της βάσης δεδομένων είναι ο ίδιος ο διαχειριστής του instance. Database administrator password Εισαγωγή του κωδικού πρόσβασης του διαχειριστή της βάσης δεδομένων. Database name Εισαγωγή του χαρακτηριστικού ονόματος της βάσης δεδομένων είτε ένα νέο αν δημιουργείται τώρα μία καινούργια βάση είτε κάποιο ήδη υπάρχον που θέλουμε να συσχετίσουμε με αυτό το instance. Ένας κανόνας που διέπει το όνομα είναι η χρήση ονόματος το πολύ οκτώ χαρακτήρων. Το όνομα της βάσης που χρησιμοποιήσαμε είναι: booklb. Remote Η επιλογή αυτή γίνεται όταν το πρόγραμμα που διαχειρίζεται την βάση δεδομένων ανήκει σε διαφορετικό μηχάνημα από αυτό που «τρέχει» ο WebSphere Commerce Server. Επίσης αν υπάρχει προεγκατεστημένη βάση δεδομένων σε διαφορετικό node από το WebSphere Commerce, πρέπει να γίνει η επιλογή αυτή. Μαζί με την επιλογή αυτή πρέπει να δηλώσουμε και σε ποια πόρτα του server «τρέχει» η απομακρυσμένη βάση δεδομένων. (default τιμή 50000) Advanced options Επιλέγοντας αυτό το κουτί αναδύονται οι εξής επιλογές για το DB2 πρόγραμμα που επιλέξαμε: Default application heap (4KB) Εισαγωγή του αριθμού των 4ΚΒ block που επιθυμούμε να έχει η προκαθορισμένη τιμή του heap για την βάση δεδομένων. SQL statement heap (4KB) Εισαγωγή του αριθμού των 4ΚΒ block που επιθυμούμε να έχει η προκαθορισμένη τιμή του heap για το SQL statement της βάσης δεδομένων. Max. appl. control heap size (4KB) Εισαγωγή του αριθμού των 4ΚΒ block που επιθυμούμε να έχει η μέγιστη τιμή του heap για το application control της βάσης δεδομένων. Max storage for lock list (4KB) 46

47 Εισαγωγή του αριθμού των 4ΚΒ block που επιθυμούμε να έχει η μέγιστη χωρητικότητα του lock list της βάσης δεδομένων. 5. Schema 4.6 Schema βάσης δεδομένων Όπως παρατηρούμε θα δημιουργηθεί ένα νέο schema για την βάση αφού δεν προϋπάρχει κάποιο. (εικόνα 4.6) Database user name Καταχώρηση του ονόματος (ID) ενός χρήστη που υπάρχει στο υπολογιστικό σύστημα που είναι εγκατεστημένη η βάση δεδομένων DB2 Universal Database για να την χρησιμοποιεί. Ο χρήστης αυτός θα πρέπει να έχει δικαιώματα πρόσβασης στην βάση δεδομένων και επιπρόσθετα τα δικαιώματα δημιουργίας πινάκων και τα createtab, binadd και connect της DB2 Universal Database. Σημαντική σημείωση: Ο χρήστης της WebSphere Commerce database πρέπει να είναι διαφορετικός από αυτόν της WebSphere Commerce Payments database. Χρησιμοποιώντας τον ίδιο χρήστη θα δημιουργηθούν προβλήματα στην ομαλή διεξαγωγή των προγραμμάτων. 47

48 Στην εργασίας μας, ο διαχειριστής του συστήματος είναι και ο χρήστης της βάσης δεδομένων. Database user password Καταχώρηση του κωδικού πρόσβασης. Confirm Database user password Επιβεβαίωση του κωδικού πρόσβασης για λόγους ασφαλείας. 6. WebShpere Application Server 4.7 Χαρακτηριστικά WebSphere Application Server Σε αυτή τη σελίδα του wizard ρυθμίζονται οι παράμετροι για τον WebSphere Commerce Server. (εικόνα 4.7) WAS profile name Το όνομα του προφίλ του WebSphere Application Server, το οποίο περιέχει τις πληροφορίες για το WebSphere Commerce instance. Το προφίλ του WebSphere Application Server καθορίζει το run0time περιβάλλον και περιέχει τα απαραίτητα αρχεία για τις διεργασίες του server. Cell name 48

49 Το όνομα του κελιού του WebSphere Application Server για το συγκεκριμένο προφίλ. Αυτό το πεδίο εμφανίζεται μόνο κατά την διάρκεια δημιουργίας του instance χρησιμοποιώντας τον wizard. Node name Το όνομα του node του WebSphere Application Server για το συγκεκριμένο προφίλ. Αυτό το πεδίο εμφανίζεται μόνο κατά την διάρκεια δημιουργίας του instance χρησιμοποιώντας τον wizard. Starting port Η αρχική πόρτα του server για το προφίλ αυτό. Η διαδικασία δημιουργίας του instance χρησιμοποιεί είκοσι πόρτες από τον αριθμό τις πόρτας που έχει δηλωθεί στο πλαίσιο αυτό. Αυτές δεν πρέπει να είναι κατειλημμένες από άλλες εφαρμογές που χρησιμοποιούν τον server. Αυτό το πεδίο εμφανίζεται μόνο κατά την διάρκεια δημιουργίας του instance χρησιμοποιώντας τον wizard DataSource Name Εδώ εισάγουμε την διεύθυνση-μονοπάτι (data source) για την σύνδεση με την βάση δεδομένων. Η default τιμή της διευθύνσεως έχει την εξής μορφή: WebSphere Commerce DBMS_name DataSource instance_name όπου: DBMS_name Το DBMS_name είναι το όνομα του προγράμματος που διαχειρίζεται την βάση δεδομένων που χρησιμοποιεί το WebSphere Commerce. Οι επιτρεπόμενες τιμές της παραμέτρου αυτής είναι είτε το DB2 είτε το Oracle. Εδώ χρησιμοποιήσαμε το DB2. instance_name Το όνομα του instance που δημιουργούμε. JDBC Driver Location Η διεύθυνση του JDBC driver file για την βάση δεδομένων. Η default τιμή αυτή είναι: DB2_installdir/java/db2jcc4.jar;DB2_installdir/java/db2jcc_license_cu.jar την οποία και χρησιμοποιούμε. 7. Language 49

50 Η επιλογή της γλώσσας της εφαρμογής. Η γλώσσα που επιλέχθηκε είναι τα αγγλικά. (εικόνα 4.8) 8. Web Server 4.8 Επιλογή γλώσσας προγράμματος Σε αυτή τη σελίδα του Configuration Manager Wizard παραμετροποιείται το WebSphere Commerce ώστε να συνεργαστεί με τον Web Server. (εικόνα 4.9) Σημαντική σημείωση: Αν γίνεται χρήση του IBM HTTP Server, το WebSphere Commerce τροποποιεί τον Web Server όταν δημιουργείται είτε ένα νέο WebSphere Commerce Instance είτε ένα νέο WebSphere Commerce Payments Instance. Οι αλλαγές που γίνονται σε αυτή τη σελίδα του wizard μπορούν να επεξεργαστούν οποιαδήποτε στιγμή χρησιμοποιώντας τον Configuration Manager. 50

51 4.9 Χαρακτηριστικά server Use Remote Web server Το κουτί αυτό μαρκάρεται σε περίπτωση που έχουμε εγκαταστήσει τον Web Server σε διαφορετικό υπολογιστικό σύστημα από αυτό που έχουμε εγκαταστήσει το WebSphere Commerce Instance. Στην παρούσα εργασία δεν ισχύει το γεγονός αυτό, οπότε το κουτί αυτό παραμένει αμαρκάριστο. Hostname Εδώ γίνεται εισαγωγή του πλήρους ονόματος του υπολογιστή που χρησιμοποιείται ως Web Server ή το όνομα του Web Server που θα χρησιμοποιήσει το instance αυτό. (μπροστά από το όνομα δεν πρέπει να εισαχθεί το www) Το όνομα του Web Server που χρησιμοποιήσαμε είναι: csl-srv01.csl.ee.upatras.gr. Web server Type Εδώ γίνεται η επιλογή του Web Server που θα χρησιμοποιηθεί. Επιλέχθηκε ο IBM HTTP Server. Server Port Η πόρτα στην οποία «τρέχει» ο Server. Χρησιμοποιήσαμε την 80. WC Accelerator Port 51

52 Η πόρτα από την οποία έχουμε πρόσβαση στον WebSphere Commerce Accelerator. Χρησιμοποιήθηκε η Η πόρτα αυτή μπορεί να αλλαχθεί ακόμη και μετά την δημιουργία του WebSphere Commerce instance. WC Admin Port Η πόρτα από την οποία έχουμε πρόσβαση στην WebSphere Commerce Administration Console. Χρησιμοποιήθηκε η Όπως και η WC Accelerator πόρτα μπορεί και αυτή να αλλαχθεί και μετά την δημιουργία του instance. WC OrgAdmin Port Η πόρτα από την οποία έχουμε πρόσβαση στην WebSphere Commerce Organization Administration Console. Χρησιμοποιήθηκε η Όπως και η WC Accelerator πόρτα μπορεί και αυτή να αλλαχθεί και μετά την δημιουργία του instance. Secure WC Preview Port Η ασφαλής πόρτα για πρόσβαση στο WebSphere Commerce Preview. Χρησιμοποιήθηκε η Όπως και η WC Accelerator πόρτα μπορεί και αυτή να αλλαχθεί και μετά την δημιουργία του instance. Non-secure WC Preview Port Η μη ασφαλής πόρτα για πρόσβαση στο WebSphere Commerce Preview. Χρησιμοποιήθηκε η Όπως και η WC Accelerator πόρτα μπορεί και αυτή να αλλαχθεί και μετά την δημιουργία του instance. SSL Port Η πόρτα από την οποία θα γίνονται οι ασφαλείς συνδέσεις. Χρησιμοποιήθηκε η Staging Server (εικόνα 4.10) 52

53 4.10 Stage server 10. Finish 53

54 5. Το WebSphere Commerce κατάστημα Ένα διαδικτυακό κατάστημα χρησιμοποιεί τις τεχνολογίες του διαδικτύου για να πουλήσει ή να αγοράσει διάφορα προϊόντα ή υπηρεσίες. Αποτελείται από μία συλλογή από ιστοσελίδες οι οποίες παρουσιάζουν τα προϊόντα και επιτρέπουν στους επισκέπτες να τα αγοράζουν Store Archive File (.sar) Στο μοντέλο κατασκευής ηλεκτρονικών καταστημάτων που χρησιμοποιεί η IBM με τη σουίτα του WebSphere Commerce, γίνεται η χρήση συμπιεσμένων αρχείων.sar (store archive file). Ένα αρχείο.sar περιέχει τις απαραίτητες πληροφορίες για την δημιουργία ενός ηλεκτρονικού καταστήματος. Η μορφή αυτού του αρχείου μπορεί εύκολα να μεταφερθεί, να αντιγραφεί και να επεξεργαστεί με αποτέλεσμα τέτοιου είδους αρχεία να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βάση για την δημιουργία άλλων. Με άλλα λόγια παρέχουν την βασική λειτουργικότητα ενός ηλεκτρονικού καταστήματος η οποία μπορεί να αναπτυχθεί όπως επιθυμεί ο σχεδιαστής αυτού. Με τη χρήση προγραμμάτων συμπίεσης και αποσυμπίεση αρχείων μπορούμε να έχουμε πρόσβαση στα περιεχόμενα αυτού του αρχείου. Τα κύρια μέρη που το συνθέτουν είναι τα εξής: File Assets o Web Assets Δηλαδή τα αρχεία που χρησιμοποιεί για να κατασκευάσει τις σελίδες του καταστήματος, όπως για παράδειγμα τα HTML, JSP αρχεία, οι εικόνες, τα γραφικά και τα αρχεία που αυτό περιέχει. o Properties Files Περιέχουν όλα τα κείμενα που υπάρχουν στις σελίδες του καταστήματος. Το συμπιεσμένο αρχείο που αντιπροσωπεύει τα αρχεία αυτά είναι το properties.zip. Σε περίπτωση που το κατάστημα υποστηρίζει πολλές γλώσσες, δημιουργείται ένα ξεχωριστό συμπιεσμένο αρχείο για κάθε μία από τις γλώσσες. Database Assets Πρόκειται για τα μέρη που είναι απαραίτητα για την λειτουργία του καταστήματος, όπως για παράδειγμα οι κατάλογοι προϊόντων, η τιμή τους, οι φόροι, τα έξοδα μεταφοράς, και άλλα. Descriptor Είναι ένα αρχείο XML με όνομα sarinfo.xml το οποίο περιγράφει το.sar αρχείο. Περιλαμβάνει πληροφορίες για το αρχείο αυτό οι οποίες χρησιμοποιούνται όταν αυτό δημοσιεύεται, δηλαδή τα ονόματα των άλλων asset αρχείων και την σειρά με την οποία αυτά θα δημοσιευθούν. Στην εικόνα 5.1 παρουσιάζονται γραφικά τα περιεχόμενα ενός.sar αρχείου. 54

55 5.1 Περιεχόμενα αρχείου.sar 5.2. WebSphere Commerce sample stores Όταν δημιουργούμε ένα ηλεκτρονικό κατάστημα με το WebSphere Commerce, αυτό που στην πραγματικότητα κάνουμε είναι η δημιουργία των asset που συγκροτούν το κατάστημα. Η σουίτα αυτή της ΙΒΜ προσφέρει στους χρήστες της τα αρχικά καταστήματα που χρησιμοποιούνται ως βάση πάνω στην οποία ο χρήστης θα υλοποιήσει το δικό του κατάστημα. Τα αρχικά καταστήματα ονομάζονται sample ή starter stores και παρέχονται από την σουίτα σε αρχεία.sar. Περιέχουν όλες τις πληροφορίες για την δημιουργία B2C και B2B καταστημάτων. 55

Τι είναι το Ηλεκτρονικό Εµπόριο Με έναν απλό ορισµό, θα µπορούσαµε να πούµε πως ηλεκτρονικό εµπόριο είναι η αγοραπωλησία προϊόντων και υπηρεσιών µέσω του Internet. Βέβαια, εάν θέλουµε να είµαστε πιο σωστοί

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Ηλεκτρονικού Επιχειρείν

Οδηγός Ηλεκτρονικού Επιχειρείν ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΧΑΝΙΩΝ Σειρά Σεμιναρίων 2013 «Ηλεκτρονικό εμπόριο η επιχείρηση στη νέα ψηφιακή εποχή» Οδηγός Ηλεκτρονικού Επιχειρείν Δρ. Μάρκος Κουργιαντάκης Διδάκτορας Τμ. Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Δημήτριος Α. Κουτσομητρόπουλος. Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων Α.Τ.Ε.Ι. Πάτρας 2012-2013

Δρ. Δημήτριος Α. Κουτσομητρόπουλος. Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων Α.Τ.Ε.Ι. Πάτρας 2012-2013 e-επιχειρείν Δρ. Δημήτριος Α. Κουτσομητρόπουλος Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων Α.Τ.Ε.Ι. Πάτρας 2012-2013 Σκοπός του Μαθήματος Να μελετηθούν: Τι είναι το e-εμπόριο και το

Διαβάστε περισσότερα

B2B ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΕΡΟΣ Β

B2B ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΕΡΟΣ Β B2B ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΕΡΟΣ Β Ηλεκτρονική Αγορά Προσανατολισμένη σς Ενδιάμεσους : Η περίπτωση PART της BOEING Η Boeing στην προκειμένη περίπτωση, παίζει το ρόλο ενδιάμεσου στην παροχή ανταλλακτικών συντήρησης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 1: Εισαγωγικές Έννοιες. Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 1: Εισαγωγικές Έννοιες. Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ενότητα 1: Εισαγωγικές Έννοιες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο SKROUTZ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ - ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

Ο SKROUTZ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ - ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΕΠΑΛ ΦΑΡΣΑΛΩΝ Ο SKROUTZ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ - ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ Υπεύθυνοι καθηγητές: Αδάμος Δημήτριος, ΠΕ19 Φουρκιώτου Σταματία, ΠΕ18.02 Τμήματα: Β Πληροφορικής Β Οικονομίας - Διοίκησης Τι είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ)

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ) Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ) Γιώργος Μανής Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τι είναι οι Τεχνολογίες

Διαβάστε περισσότερα

GoDigital.Store E-Commerce Platform

GoDigital.Store E-Commerce Platform GoDigital.Store E-Commerce Platform Πλήρης διαχείριση καταλόγου και καταστήματος banet Α.Ε. Βαλαωρίτου 20 54625 Θεσσαλονίκη Τ.2310253999 F.2310253998 www.banet.gr info@banet.gr GoDigital.Store Γενική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ σελ. 1 Κατανοώντας το Ηλεκτρονικό Εμπόριο Τι είναι; Ο όρος ηλεκτρονικό εμπόριο (e-commerce) αφορά στις επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

e-market: Παρουσίαση του μοντέλου των Ηλεκτρονικών Αγορών B2B βήμα προς βήμα Σπανού Σοφία

e-market: Παρουσίαση του μοντέλου των Ηλεκτρονικών Αγορών B2B βήμα προς βήμα Σπανού Σοφία e-market: Παρουσίαση του μοντέλου των Ηλεκτρονικών Αγορών B2B βήμα προς βήμα Σπανού Σοφία Internet & Επιχειρήσεις Internet & Επιχειρήσεις Παλαιότερα: Η αγορά αγαθών από την οθόνη του υπολογιστή έμοιαζε

Διαβάστε περισσότερα

Οι Β2Β Ηλεκτρονικές Αγορές µε απλά λόγια

Οι Β2Β Ηλεκτρονικές Αγορές µε απλά λόγια Οι Β2Β Ηλεκτρονικές Αγορές µε απλά λόγια Κουργιαντάκης Μάρκος Υποψήφιος ιδάκτορας Τµήµατος Οικονοµικών Πανεπιστηµίου Κρήτης- Συνεργάτης του Επιµελητηρίου για τη δηµιουργία του Ηλεκτρονικού Κέντρου Εµπορίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΜΟΝΤΕΛΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΟΝΤΕΛΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζουμε επιγραμματικά τα σημαντικότερα μοντέλα ηλεκτρονικών επιχειρήσεων. Στα επόμενα κεφάλαια αναλύουμε διεξοδικότερα κάθε ένα από

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530

Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530 Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530 Ηλεκτρονικό Εμπόριο Χρησιμοποιείται για να περιγράψει την χρήση τηλεπικοινωνιακών μέσων (κυρίως δικτύων) για κάθε είδους εμπορικές συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΛΥΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΛΥΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ E-INVOICING 1 η Υπηρεσία Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης στην Ελλάδα 1 η Ολοκληρωμένη εφαρμογή Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης βασισμένη στην Ελληνική Νομοθεσία και το Φορολογικό Πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ELECTRONIC DATA PROCESSING SOURCE SA

ELECTRONIC DATA PROCESSING SOURCE SA EDPS AE ELECTRONIC DATA PROCESSING SOURCE SA 28/09/00 1 ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΕΜΠΟΡΩΝ ΣΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ www.edps.gr 28/09/00 2 Το ηλεκτρονικό εµπόριο ως νέο µέσο συναλλαγής µεταξύ του αγοραστή και

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Μεσολόγγι. 8 η Διάλεξη. Μάθημα: Τεχνολογίες Διαδικτύου

Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Μεσολόγγι. 8 η Διάλεξη. Μάθημα: Τεχνολογίες Διαδικτύου Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Μεσολόγγι 8 η Διάλεξη Μάθημα: Τεχνολογίες Διαδικτύου Περιεχόμενα 8 η διάλεξη Ηλεκτρονικό εμπόριο Ορισμός Ως Ηλεκτρονικό Εμπόριο, ή ευρέως γνωστό ως e-commerce

Διαβάστε περισσότερα

Το εμπόριο που πραγματοποιείται με ηλεκτρονικά μέσα, δηλαδή μια ολοκληρωμένη συναλλαγή που

Το εμπόριο που πραγματοποιείται με ηλεκτρονικά μέσα, δηλαδή μια ολοκληρωμένη συναλλαγή που Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ως Ηλεκτρονικό Εμπόριο ορίζεται: Το εμπόριο που πραγματοποιείται με ηλεκτρονικά μέσα, δηλαδή μια ολοκληρωμένη συναλλαγή που πραγματοποιείται μέσω διαδικτύου internet χωρίς να είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια πανελλήνια έρευνα Ελλήνων on-line καταναλωτών

Ετήσια πανελλήνια έρευνα Ελλήνων on-line καταναλωτών Ετήσια πανελλήνια έρευνα Ελλήνων on-line καταναλωτών Καινοτομία στις Πωλήσεις μέσω Internet Social Media Καθ. Γεώργιος Ι. Δουκίδης, Διευθυντής Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Εμπορίου-ELTRUN Τμήμα Διοικητικής

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός µαθήµατος Γενική παρουσίαση του Ηλεκτρονικού εµπορίου και των κυριότερων χαρακτηριστικών του.

Σκοπός µαθήµατος Γενική παρουσίαση του Ηλεκτρονικού εµπορίου και των κυριότερων χαρακτηριστικών του. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8ο e-επιχειρείν (Electronic Commerce) Χρήση νέων τεχνολογιών στις επιχειρήσεις Σκοπός µαθήµατος Γενική παρουσίαση του Ηλεκτρονικού εµπορίου και των κυριότερων χαρακτηριστικών του. Στόχοι µαθήµατος

Διαβάστε περισσότερα

10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα

10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα 10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα 1 10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα Γιατί η επιχείρησή σας χρειάζεται να έχει παρουσία στο διαδίκτυο? 2 1. Η εταιρική σας ιστοσελίδα είναι ανοιχτή στον κόσμο 24 ώρες την ημέρα,

Διαβάστε περισσότερα

E-SHOP.GR Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΜΙΑΣ ΚΛΑΣΣΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΧΑΡΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

E-SHOP.GR Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΜΙΑΣ ΚΛΑΣΣΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΧΑΡΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ E-SHOP.GR Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΜΙΑΣ ΚΛΑΣΣΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΧΑΡΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Ιανουάριος 2006-1 - AGENDA E-shop.gr με μια ματιά Πληροφορική:μια κλασσική αγορά Καινοτομία στην e-shop.gr Αποτελέσματα/Συμπεράσματα - 2

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτική περιγραφή διδακτικών ενοτήτων. e-commerce Project Manager

Αναλυτική περιγραφή διδακτικών ενοτήτων. e-commerce Project Manager Αναλυτική περιγραφή διδακτικών ενοτήτων e-commerce Project Manager Ακαδημαϊκό Έτος 2015 2016 1. Intro to e-commerce Μάθετε σε αυτή την ενότητα τις βασικές έννοιες και αρχές του e-commerce και αποκτήστε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Ηλεκτρονικό Εμπόριο και παρουσίαση e-shop byzantiumicons.com»

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Ηλεκτρονικό Εμπόριο και παρουσίαση e-shop byzantiumicons.com» Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Λογιστικής ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Ηλεκτρονικό Εμπόριο και παρουσίαση e-shop byzantiumicons.com» ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΑΜ: 11406 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΜΠΡΙΝΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικά Μοντέλα στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης

Επιχειρηματικά Μοντέλα στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης Επιχειρηματικά Μοντέλα στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης 1 Επιχειρηματικό Μοντέλο - Ορισμός Για τη διαδικασία του Ηλεκτρονικού Επιχειρείν,

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή του Ηλεκτρονικού Εμπορίου B-C στην Ελλάδα: Αντιλήψεις και συμπεριφορά των on-line καταναλωτών

Καταγραφή του Ηλεκτρονικού Εμπορίου B-C στην Ελλάδα: Αντιλήψεις και συμπεριφορά των on-line καταναλωτών Καταγραφή του Ηλεκτρονικού Εμπορίου B-C στην Ελλάδα: Αντιλήψεις και συμπεριφορά των on-line καταναλωτών Υπ. Διδ. Κ. Φραϊδάκη Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Εμπορίου-ELTRUN Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Ανάπτυξης Ηλεκτρονικού Καταστήματος Μικρομεσαίας Επιχείρησης. Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και Καινοτομία

Τεχνολογίες Ανάπτυξης Ηλεκτρονικού Καταστήματος Μικρομεσαίας Επιχείρησης. Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και Καινοτομία Τεχνολογίες Ανάπτυξης Ηλεκτρονικού Καταστήματος Μικρομεσαίας Επιχείρησης Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και Καινοτομία Ηλεκτρονικό Εμπόριο H δυνατότητα των καταναλωτών και των εμπορικών καταστημάτων να κάνουν

Διαβάστε περισσότερα

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες Συνοπτική παρουσίαση του ευνητικού έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Ενοποίηση τρίτων παρόχων υπηρεσιών με ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα σε πολυλειτουργικές πλατφόρμες

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας» (ΕΠ ΚτΠ) Δράση e-services

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας» (ΕΠ ΚτΠ) Δράση e-services Η ΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας» (ΕΠ ΚτΠ) Δράση e-services BYTE COMPUTER ΑΒΕΕ ΚΑΛΛΙΡΡΟΗΣ 98 & ΤΡΙΒΟΛΗ, 117 41 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210 900 2000, FAX.: 210 924 4084 E-MAIL:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Ενότητα #6: Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ηλεκτρονική Τραπεζική Καθηγητής Χρήστος Ι. Μπούρας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών email: bouras@cti.gr, site: http://ru6.cti.gr/ru6/bouras?language=el

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Ηλεκτρονικό Εμπόριο

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Ηλεκτρονικό Εμπόριο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Ηλεκτρονικό Εμπόριο Αναπτύσσοντας ένα Ηλεκτρονικό Κατάστημα Ηλεκτρονικό Εμπόριο Θέματα Προσδιορισμός επιχειρηματικού μοντέλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 3113/19-6-2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 3113/19-6-2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 3113/19-6-2015 Σύμφωνα με: α) τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135 και 136 του Ν. 4072/2012

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικές ηµοπρασίες

Ηλεκτρονικές ηµοπρασίες Ηλεκτρονικές ηµοπρασίες Του Ιωάννη Βάρδα Υποψήφιου ιδάκτορα Οικονοµικών Πανεπιστηµίου Κρήτης Συνεργάτη του Επιµελητηρίου για τη δηµιουργία του Ηλεκτρονικού Κέντρου Εµπορίου Κρήτης α. Εισαγωγή Η εκρηκτική

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Περιεχόμενα Η εταιρεία Γενικά... 3 Η πορεία της εταιρείας... 4 Προϊόντα... 4 Υπηρεσίες...

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστείτε εξυπνότερα με την Canon

Εργαστείτε εξυπνότερα με την Canon Λογισμικό iw360 Εργαστείτε εξυπνότερα με την Canon > > > > > > > > > > > > Παραγωγικότητα σε κάθε σημείο του γραφείου > > > > > > > > > > >>>>>>> Οι έρευνες αγοράς προσφέρουν πολύτιμη βοήθεια στον καθορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Βερονίκης Σπύρος Τμήμα Αρχειονομίας- Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο spver@ionio.gr Stoica Adrian Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΟΙKΤΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. mobile CRM ΔΩΣΤΕ ΝΕΑ ΠΝΟΗ ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΣΑΣ

ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΟΙKΤΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. mobile CRM ΔΩΣΤΕ ΝΕΑ ΠΝΟΗ ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΣΑΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΟΙKΤΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ mobile CRM ΔΩΣΤΕ ΝΕΑ ΠΝΟΗ ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΣΑΣ Για µια ανοικτή επιχείρηση Σήµερα περισσότερο από ποτέ, µια επιχείρηση που θέλει να ανοίξει νέους δρόµους ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική μελέτη & οικονομική προσφορά

Τεχνική μελέτη & οικονομική προσφορά Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ Τεχνική μελέτη & οικονομική προσφορά REFLEXIS RETAIL: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Περιεχόμενα Η εταιρεία Γενικά... 3 Η πορεία

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τη δουλειά σας

Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τη δουλειά σας ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΟΙKΤΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τη δουλειά σας Web & Mobile apps Για µια ανοικτή επιχείρηση Σήµερα περισσότερο από ποτέ, µια επιχείρηση που θέλει να ανοίξει νέους δρόµους ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένα και Ολοκληρωμένα Πληροφοριακά Συστήματα Πλήρεις Υπηρεσίες Υποστήριξης

Προηγμένα και Ολοκληρωμένα Πληροφοριακά Συστήματα Πλήρεις Υπηρεσίες Υποστήριξης ] Το πληροφοριακό σύστημα για Δ.Ε.Υ.Α. και Δήμους σχεδιασμένο γ ι α τ ι ς α ν ά γ κ ε ς π ο υ π ρ ο κ ύ π τ ο υ ν α π ό τ η ν ε φ α ρ μ ο γ ή [του προγράμματος ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ. Προηγμένα και Ολοκληρωμένα Πληροφοριακά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Γκιπάλη Δώρα, A.M. 7795 Καρρά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Η πρακτική εφαρμογή του Ηλεκτρονικού Εμπορίου στο σύγχρονο επιχειρηματικό και καταναλωτικό περιβάλλον δημιούργησε την ανάγκη για ανάπτυξη νέων μορφών πληρωμών, περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Β5.1.2 Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Τι θα μάθουμε σήμερα: Να ορίζουμε τι είναι πρωτόκολλο επικοινωνίας Να εξηγούμε τη χρησιμότητα των πρωτοκόλλων επικοινωνίας Να ονομάζουμε τα σημαντικότερα

Διαβάστε περισσότερα

E-Payments. ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ Άντσος Νίκος Ζώης Απόστολος Μαλακάσης Ευτύχης Μπίλας Αντώνης Ντέμπος Νικηφόρος

E-Payments. ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ Άντσος Νίκος Ζώης Απόστολος Μαλακάσης Ευτύχης Μπίλας Αντώνης Ντέμπος Νικηφόρος E-Payments ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ Άντσος Νίκος Ζώης Απόστολος Μαλακάσης Ευτύχης Μπίλας Αντώνης Ντέμπος Νικηφόρος Μέθοδοι Ηλεκτρονικών Πληρωμών «Έξυπνες κάρτες» (χρεωστικές-πιστωτικές) E-wallets ή E-purses (π.χ. Google-wallet)

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηλεκτρονικό Εμπόριο στην Ελλάδα: Προκλήσεις και Προοπτικές

Το Ηλεκτρονικό Εμπόριο στην Ελλάδα: Προκλήσεις και Προοπτικές . Το Ηλεκτρονικό Εμπόριο στην Ελλάδα: Προκλήσεις και Προοπτικές Καθ. Γεώργιος Ι. Δουκίδης*, Διευθυντής Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Εμπορίου (ELTRUN) * Αντιπρόεδρος Δ.Σ. του GRECΑ 1 Καθ. Γ. Δουκίδης, ELTRUN

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό εμπόριο Απρίλιος 2011

Ηλεκτρονικό εμπόριο Απρίλιος 2011 Ηλεκτρονικό εμπόριο Απρίλιος 2011 Ηλεκτρονικό Εμπόριο 3 Ηλεκτρονικό Εμπόριο τύπου Επιχείρησης - Πελάτη 4 Οργάνωση του ηλεκτρονικού εμπορίου 5 Ιστοσελίδα του Ηλεκτρονικού Καταστήματος 6 Ηλεκτρονικές Πληρωμές

Διαβάστε περισσότερα

Η Συμπεριφορά του Έλληνα Online Καταναλωτή

Η Συμπεριφορά του Έλληνα Online Καταναλωτή . Η Συμπεριφορά του Έλληνα Online Καταναλωτή Καθ. Γεώργιος Ι. Δουκίδης, * Διευθυντής Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Εμπορίου (ELTRUN) Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών *Αντιπρόεδρος του GRECA 1 Καθ. Γ. Δουκίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ενότητα 2: Διανομή Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) Σκοποί

Διαβάστε περισσότερα

Η λ ε κ τ ρ ο ν ι κ ό κ α τ ά σ τ η μ α. Γενικά χαρακτηριστικά της εφαρμογής για κατασκευή eshop

Η λ ε κ τ ρ ο ν ι κ ό κ α τ ά σ τ η μ α. Γενικά χαρακτηριστικά της εφαρμογής για κατασκευή eshop WEB AGENCY ALBATROS Διαφημιστικές Υπηρεσίες & Σχεδιασμός ιστοσελίδων www.webagencyalbatros.com Τηλ 6939052115 Η λ ε κ τ ρ ο ν ι κ ό κ α τ ά σ τ η μ α Γενικά χαρακτηριστικά της εφαρμογής για κατασκευή eshop

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Το ERP είναι ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης επιχειρησιακών πόρων. Διαχειρίζεται και συντονίζει όλες τις λειτουργίες και διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα σε μια επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

/ citybeez.gr @ citybeez.gr. citybeez.gr - Επιστημονικό & Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης 1

/ citybeez.gr @ citybeez.gr. citybeez.gr - Επιστημονικό & Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης 1 / citybeez.gr @ citybeez.gr 1 Τι είναι το citybeez.gr Το citybeez.gr είναι μια διαδραστική διαδικτυακή πλατφόρμα προηγμένης επαγγελματικής προβολής, αποστολής στοχευμένων προσφορών σε πραγματικό χρόνο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Ενότητα 8: Search Engine Marketing Βλαχοπούλου Μάρω Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Don t hire us if you want average. We only do exceptional.

Don t hire us if you want average. We only do exceptional. Εισαγωγή Το i-flexible είναι ένα εργαλείο σύγχρονης εταιρικής παρουσίασης, αμφίδρομης επικοινωνίας, δειγματισμού και λήψης παραγγελιών, με δυνατότητες διαχείρισης ομάδων χρηστών και ορισμού δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΕΞΕΛΙΞΗΣ

ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΑΦΝΗ Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ Επόπτης Καθηγητής: ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΝ ΡΙΑΝΑΚΗ ΑΘΗΝΑ ΜΑΙΟΣ 2011 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 4 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 6 1.1 Γενικά στοιχεία...

Διαβάστε περισσότερα

Σασών Ισαάκ Σπηλιάκος Κωνσταντίνος Τσιάνα Καλλιόπη

Σασών Ισαάκ Σπηλιάκος Κωνσταντίνος Τσιάνα Καλλιόπη Σασών Ισαάκ Σπηλιάκος Κωνσταντίνος Τσιάνα Καλλιόπη Τι είναι το Affiliate Marketing; Πιο συγκεκριµένα, ο Affiliate: Είναι: Ø Όχι απαραίτητα κάποιος που έχει ήδη ιστοσελίδα Ø Ιδιώτης ή εταιρεία Προωθεί τους

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Alexandros Socratous Λύκειο Αγίου Νεοφύτου Εμπορικά Β Λυκείου. Alexandros Socratous Economics

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Alexandros Socratous Λύκειο Αγίου Νεοφύτου Εμπορικά Β Λυκείου. Alexandros Socratous Economics Ηλεκτρονικό Εμπόριο Alexandros Socratous Λύκειο Αγίου Νεοφύτου Εμπορικά Β Λυκείου 1 Διάγραμμα ύλης 1. Στοιχεία ορισμού του η/ε 2. Απαραίτητη τεχνική υποδομή 3. Οφέλη από το η/ε 4. Περιορισμοί στην εξάπλωση

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ARCHIVING@CONNECT ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΥΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ PAPERLESS@CONNECT CASE STUDY PHARMATHEN SA

ΛΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ARCHIVING@CONNECT ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΥΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ PAPERLESS@CONNECT CASE STUDY PHARMATHEN SA ΛΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ARCHIVING@CONNECT ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΥΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ PAPERLESS@CONNECT CASE STUDY PHARMATHEN SA ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ PHARMATHEN ΑΒΕΕ... 3 2. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

e volution tech Υ πηρεσ ίες Loyalty

e volution tech Υ πηρεσ ίες Loyalty Smart Manager Υ πηρεσ ίες Loyalty 1 Η κάρτα η οποία σας εξοικονομεί χρήματα με τις αγορές σας. i Πίστη και ασφάλεια στην τσέπη σας Τι είναι: To Smart manager είναι ένα σύστημα εύκολο και ασφαλές δημιουργημένο

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Ηλεκτρονικών Καταστημάτων (Δεκέμβριος 2013)

Έρευνα Ηλεκτρονικών Καταστημάτων (Δεκέμβριος 2013) Έρευνα Ηλεκτρονικών Καταστημάτων (Δεκέμβριος 2013) To 73% των διαδικτυακών καταστημάτων στην Ελλάδα πραγματοποιούν ετήσιες πωλήσεις κάτω των 500.000 ευρώ, ενώ αντίστοιχα το 83% των ελληνικών e-shops απασχολεί

Διαβάστε περισσότερα

The Network. Η πλατφόρμα μας

The Network. Η πλατφόρμα μας The Network Το THE FOOD NETWORK της OnlyDeli.com, αποτελεί μια διαδικτυακή πλατφόρμα παρουσίασης και πώλησης τροφίμων. Παραγωγοί, μεταποιητές και έμποροι από όλη την Ελλάδα έχουν την δυνατότητα να προβάλουν

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Δεκεμβρίου 2015 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ : 2015 Στο

Διαβάστε περισσότερα

εύχρηστες και καινοτόμες εφαρμογές

εύχρηστες και καινοτόμες εφαρμογές E-COMMERCE OPEN API ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Αποθήκη Προσωπικό ΟΘΟΝΕΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ Πελάτες Εστιάστε στη σταθερή ανάπτυξη ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΣΥΡΜΑΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΟμε εύχρηστες και καινοτόμες εφαρμογές ΛΗΨΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας. Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Εισαγωγικές Έννοιες

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας. Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Εισαγωγικές Έννοιες ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Εισαγωγικές Έννοιες Νικόλαος Α. Παναγιώτου Αθήνα, 2004 Ιστορική Αναδρομή 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΙΑΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΣΚΕΥΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΙΑΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΣΚΕΥΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ Τ.Ε.Ι ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΙΑΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΣΚΕΥΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΑΒΡΑΜΙΔΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

e-επιχειρείν e-επιχειρείν

e-επιχειρείν e-επιχειρείν Σκοπός Παρουσίασης Κατανόηση των εννοιών του (ebusiness) καθώς και του e-εμπορίου (ecommerce) Τα σημαντικότερα επιχειρηματικά μοντέλα (Business Models) Τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα εφαρμογών Μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

H Epsilon Net A.E. είναι ένας ταχύτατα αναπτυσσόμενος Όμιλος Εταιριών, που δραστηριοποιείται από το 1999 στους τομείς της πληροφορικής (Epsilon

H Epsilon Net A.E. είναι ένας ταχύτατα αναπτυσσόμενος Όμιλος Εταιριών, που δραστηριοποιείται από το 1999 στους τομείς της πληροφορικής (Epsilon H Epsilon Net A.E. είναι ένας ταχύτατα αναπτυσσόμενος Όμιλος Εταιριών, που δραστηριοποιείται από το 1999 στους τομείς της πληροφορικής (Epsilon Software), της δημιουργίας ψηφιακού περιεχομένου στο διαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Τα τελευταία χρόνια, έχουμε βιώσει ένα κλίμα αβεβαιότητας που όπως ξέρετε, είναι ό,τι χειρότερο για τις επιχειρήσεις. Το μόνο σταθερό δεδομένο που

Τα τελευταία χρόνια, έχουμε βιώσει ένα κλίμα αβεβαιότητας που όπως ξέρετε, είναι ό,τι χειρότερο για τις επιχειρήσεις. Το μόνο σταθερό δεδομένο που 1 Τα τελευταία χρόνια, έχουμε βιώσει ένα κλίμα αβεβαιότητας που όπως ξέρετε, είναι ό,τι χειρότερο για τις επιχειρήσεις. Το μόνο σταθερό δεδομένο που έχουμε, είναι ότι ζούμε σε μία εποχή μεγάλων αλλαγών.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Διαδικτιακές Εφαρμογές Μελέτης Ευχρηστίας»

Θέμα: «Διαδικτιακές Εφαρμογές Μελέτης Ευχρηστίας» Θέμα: «Διαδικτιακές Εφαρμογές Μελέτης Ευχρηστίας» Επιβλέπων: Συρμακέσης Σπύρος e-mail: syrma@teimes.gr τηλ: 26310-XXXXX Στόχος είναι η εκμάθηση εργαλείων ελέγχου ευχρηστίας στο διαδίκτυο. Βιβλιογραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. «Στοιχεία Ωριμότητας και Αναπτυξιακές Προοπτικές για το Ηλεκτρονικό Εμπόριο B-C στην Ελλάδα»

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. «Στοιχεία Ωριμότητας και Αναπτυξιακές Προοπτικές για το Ηλεκτρονικό Εμπόριο B-C στην Ελλάδα» ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ «Στοιχεία Ωριμότητας και Αναπτυξιακές Προοπτικές για το Ηλεκτρονικό Εμπόριο B-C στην Ελλάδα» Αποτελέσματα της Ετήσιας Έρευνας του ELTRUN 2014 Ολοκληρώθηκε πρόσφατα η ετήσια έρευνα για

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι IEK ΟΑΕΔ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι Διδάσκουσα: Κανελλοπούλου Χριστίνα ΠΕ19 Πληροφορικής 4 φάσεις διαδικτυακών εφαρμογών 1.Εφαρμογές στατικής πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας Και Επικοινωνίας Ψηφιακό Περιεχόμενο & Ηλεκτρονικό Εμπόριο (Δ εξάμηνο) Διάλεξη # 7η: Marketing και Διαδίκτυο Το «προϊόν» της

Διαβάστε περισσότερα

Τα logistics και οι επιχειρηματικές ευκαιρίες που προσφέρουν

Τα logistics και οι επιχειρηματικές ευκαιρίες που προσφέρουν Πανεπιστήμιο Πειραιά Τα logistics και οι επιχειρηματικές ευκαιρίες που προσφέρουν Κουκουράκης Δημήτρης MSc Logistics ΕΜΠ-Πανεπιστήμιο Πειραιά Μάϊος 2012 Logistics (business) Είναι το τμήμα της επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3: Εφαρμογές Υπολογιστών και ο Άνθρωπος. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ. 3 Καραμαούνας Πολύκαρπος

Κεφάλαιο 3: Εφαρμογές Υπολογιστών και ο Άνθρωπος. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ. 3 Καραμαούνας Πολύκαρπος Κεφάλαιο 3: Εφαρμογές Υπολογιστών και ο Άνθρωπος 1 3.1 Διαχείριση ψηφιακού υλικού και πολυμεσικές εφαρμογές Ψηφιοποίηση υλικού: διαδικασία μετατροπής έντυπου ή αναλογικού υλικού (βιβλία, άρθρα, εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ενότητα 4: Συλλογή Εμπορευμάτων Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ Ο.Δ.Ε.Ε.

ΠΡΟΤΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ Ο.Δ.Ε.Ε. Α ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ Δ.Σ. ΤΟΥ Ο.Δ.Ε.Ε. ΠΡΟΤΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ Ο.Δ.Ε.Ε. Η Ανάγκη Δημιουργία Μητρώου Δικαστικών Επιμελητών Ψηφιακές υπογραφές

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο ενημερωτικό Η.R. Newsletter. 14o ΤΕΥΧΟΣ

Τριμηνιαίο ενημερωτικό Η.R. Newsletter. 14o ΤΕΥΧΟΣ Τριμηνιαίο ενημερωτικό Η.R. Newsletter 14o ΤΕΥΧΟΣ Πληροφορίες: Ευαγγελία Ίσαρη Evangelia.Isari@adecco.com 210 6930490 Αγαπητοί συνεργάτες, Το 14o τεύχος του HR Newsletter της Adecco είναι αφιερωμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

DIGI - RETAIL ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

DIGI - RETAIL ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ DIGI - RETAIL ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Σας ενημερώνουμε ότι προκηρύχθηκε το πρόγραμμα «Digi - Retail» στα πλαίσια του επιχειρησιακού προγράμματος Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα για τις επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Cloud ERP. Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τη δουλειά σας

Cloud ERP. Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τη δουλειά σας Cloud ERP Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τη δουλειά σας για µια ανοικτή επιχείρηση... Με τις προκλήσεις της αγοράς να αυξάνονται διαρκώς, κάθε επιχείρηση, ανεξαρτήτως μεγέθους και κλάδου δραστηριοποίησης,

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχείρηση μετά τα e

Η επιχείρηση μετά τα e ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η επιχείρηση μετά τα e Εισαγωγή στο ηλεκτρονικό εμπόριο e-commerce Παρουσίαση στα πλαίσια των κύκλων εκπαίδευσης του ΕΒΕΘ Θεσσαλονίκη, Απρίλιος 2006 Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... xi Ευχαριστίες... xiii. Κεφάλαιο 1ο Γενικές έννοιες Ηλεκτρονικών Υπολογιστών

Πρόλογος... xi Ευχαριστίες... xiii. Κεφάλαιο 1ο Γενικές έννοιες Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Περιεχόμενα Πρόλογος.................................................... xi Ευχαριστίες.................................................. xiii Κεφάλαιο 1ο Γενικές έννοιες Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα για Μικρές Επιχειρήσεις

Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα για Μικρές Επιχειρήσεις Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα για Μικρές Επιχειρήσεις Το alpha7 professional είναι ένα πρωτοποριακό, αξιόπιστο και ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα, το οποίο απευθύνεται σε επαγγελματίες και μικρές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ-ΚΥΠΡΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ-ΚΥΠΡΟΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ-ΚΥΠΡΟΣ 1 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Δυο από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της τεχνολογίας είναι:

Διαβάστε περισσότερα

economy Δρ. Πάνος Φιτσιλής, Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας fitsilis@teilar.gr Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Διοίκηση και Διαχείριση Έργων

economy Δρ. Πάνος Φιτσιλής, Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας fitsilis@teilar.gr Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Διοίκηση και Διαχείριση Έργων economy Δρ. Πάνος Φιτσιλής, Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας fitsilis@teilar.gr 1 Διοίκηση και Διαχείριση Έργων Τι είναι τα apps H λέξη app είναι μια λέξη που έχει μπει στο λεξικό όλων μας Λογισμικό εφαρμογή Λειτουργεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 1. Να αναφέρετε μερικές από τις σημαντικότερες εξελίξεις και εφευρέσεις στην ιστορία των συστημάτων επικοινωνίας. Η ανακάλυψη του κινητού τυπογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ»

ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ» 1 ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ» Α Ομάδα: Φύκα Π., Καπελαρή Γ., Χαλεπλή Γ., Αγγελή Α. Β Ομάδα: Καρμίρη Ε., Φαγγρίδας Ι., Μαχίν Δ., Θεοδωρόπουλος Ι., Γαλάνης

Διαβάστε περισσότερα

1 Καθ. Γ. ουκίδης, ELTRUN / ΟΠΑ

1 Καθ. Γ. ουκίδης, ELTRUN / ΟΠΑ . Η Στρατηγική Σηµασία του Ηλεκτρονικού Επιχειρείν για την Ελλάδα της Κρίσης Καθ. Γεώργιος Ι. ουκίδης, ιευθυντής Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Επιχειρείν (ELTRUN) OIKONOMIKO ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 1 Καθ. Γ. ουκίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Όλες οι λειτουργίες της επιχείρησης, σε ένα σύστηµα

Όλες οι λειτουργίες της επιχείρησης, σε ένα σύστηµα ERP Όλες οι λειτουργίες της επιχείρησης, σε ένα σύστηµα Σήμερα, κάθε επιχείρηση, για να αναπτυχθεί, οφείλει να βελτιώσει την αποδοτικότητα των διαδικασιών της, να μειώσει το λειτουργικό κόστος και να αυξήσει

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλίστε τις εμπιστευτικές πληροφορίες σας.

Ασφαλίστε τις εμπιστευτικές πληροφορίες σας. Ασφαλίστε τις εμπιστευτικές πληροφορίες σας. Οι υπολογιστές σας προφυλάσσονται πλέον χάρη στην εξελιγμένη τεχνολογία με τείχη προστασίας, προγράμματα έναντι ιών, ακόμα και με την κρυπτογράφηση δεδομένων.

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ΣΤΟ INTERNET

Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ΣΤΟ INTERNET Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ΣΤΟ INTERNET Το Μοντέλο της Συμπεριφοράς των Καταναλωτών στο Η.Ε. Τύποι Καταναλωτών ανεξάρτητοι και μεμονωμένοι καταναλωτές, στους οποίους στοχεύουν τα ΜΜΕ οργανισμοί-αγοραστές αγοραστές

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) 1 Σκοπός Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα Πρόλογος...13 Κεφάλαιο 1ο. Η Επιχείρηση ως Σύστημα...17

Περιεχόμενα Πρόλογος...13 Κεφάλαιο 1ο. Η Επιχείρηση ως Σύστημα...17 Περιεχόμενα Πρόλογος...13 Κεφάλαιο 1 ο. Η Επιχείρηση ως Σύστημα...17 1.1 Τι είναι Οργάνωση...17 1.1.1 Ορισμοί...18 1.1.2 Στελέχωση μιας Επιχείρησης...20 1.2 Μορφές Οργανισμών και Επιχειρήσεων...21 1.2.1

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

H Εταιρεία στα πλαίσια του συστήματος Franchise που έχει αναπτύξει, προσφέρει στον συνεργάτη: ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ FRANCHISE

H Εταιρεία στα πλαίσια του συστήματος Franchise που έχει αναπτύξει, προσφέρει στον συνεργάτη: ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ FRANCHISE ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ FRANCHISE H Εταιρεία στα πλαίσια του συστήματος Franchise που έχει αναπτύξει, προσφέρει στον συνεργάτη: ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ FRANCHISE ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΜΕ ΦΟΡΗΤΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ

ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΜΕ ΦΟΡΗΤΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΜΕ ΦΟΡΗΤΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΜΑΙΟΣ 2010 2 Περιεχόμενα Απογραφή Ειδών 3 Πωλήσεις- Αγορές 5 Παρακολούθηση Προγράμματος Εργασιών Αντιπροσώπων 6 Διαχείριση Αποθήκης 7 Έλεγχος Υπολοίπων 8 Μεταφέρετε

Διαβάστε περισσότερα

Microsoft Dynamics NAV & Verticals

Microsoft Dynamics NAV & Verticals Microsoft Dynamics NAV & Verticals 1 Cosmos Business Systems SA Cosmos Consulting SA Software Solutions Microsoft Dynamics NAV ERP Τι είναι; Το Enterprise Resource Planning (ERP) είναι μια λύση λογισμικού

Διαβάστε περισσότερα

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής 104. Αναφέρετε ονοµαστικά τις πιο χαρακτηριστικές εφαρµογές που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP οι οποίες είναι διαθέσιµες στο ιαδίκτυο 1. Ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ονοματεπώνυμο: Μαγδαληνή Βασιλάκη Σειρά: MSM 8 Επιβλέπων Καθηγητής: Α. Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2011 Σκοπός Έρευνας και Ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΕΝ ΜΕΣΩ ΚΡΙΣΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΤΑΣΤΕΜΗΡ ΙΩΑΝΝΑ

Διαβάστε περισσότερα