ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΣ, ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ 5 Ο ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ 9

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΣ, ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ 5 Ο ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ 9"

Transcript

1

2 2

3 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΣ, ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ 5 ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ 6 Ορισµός και η έννοια του δικτύου 6 Οφέλη 7 Αλιεία 7 Τουρισµός 8 Επιστηµονική γνώση 8 Ο ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ 9 Υπεραλίευση 9 Η κατάσταση των αποθεµάτων στον Κορινθιακό Κόλπο 9 Ρύπανση 12 Τι είναι η κόκκινη λάσπη (ερυθρά ιλύς) ; 12 Η εξάπλωση της κόκκινης λάσπης στον πυθµένα του Κορινθιακού κόλπου 12 Ποιά η χηµική σύσταση της κόκκινης λάσπης ; 13 Συγκεντρώσεις Ραδιονουκλιδίων στην κόκκινη λάσπη 14 Τα ελφίνια του Κορινθιακού 16 Κοράλλια 18 Ποσειδωνία 19 ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟ 21 ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ 24 ΑΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟ 25 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 27 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 29

4 Πρόλογος Ήταν µια φορά κι έναν καιρό ένας πανέµορφος κόλπος γεµάτος ζωή, ιστορία, πολιτισµό. Πανάρχαιες και πασίγνωστες πόλεις γεννήθηκαν, άνθισαν και χάθηκαν στα παράλιά του, ο οµφαλός της γης, οι ελφοί, τον γειτονεύουν. Για χιλιάδες χρόνια πηγή ζωής και πλούτου, εύκολo θαλάσσιο πέρασµα και αποθήκη ζωικών πρωτεϊνών της καλύτερης ποιότητας. Όσο οι άνθρωποι τον σέβονταν, όσο έξυπνα συζούσαν µαζί του, αυτός τους αντάµειβε κατά πως έπρεπε. Πλουσιοπάροχα. Ήρθαν όµως χρόνια δύσκολα, η ντροπή και η φρόνηση έκρυψαν τα µάτια τους κι έφυγαν, απόµεινε η ύβρις και ανάπτυξις. Ό άλλοτε πάµπλουτος Κορινθιακός κόλπος κατάντησε φτωχός, µε φθίνουσα βιοποικιλότητα και ζωικά αποθέµατα, µε βάναυσα πληγωµένες τις ακτές του, µολυσµένος και βαριά άρρωστος από άφρονες ανθρώπινες δραστηριότητες. Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια, η ελπίδα για τη σωτηρία του πρώτα, και για µια ήπια ανάπτυξή του κατόπιν, ξαναζωντάνεψε. Σύλλογοι και φορείς, αυτοδιοίκηση, διεθνείς οργανώσεις και δειλά-δειλά το επίσηµο κράτος, έχουν αρχίσει να συνειδητοποιούν την ανάγκη µιας άµεσης και πολυµέτωπης δράσης. Μέσα σ αυτά τα πλαίσια, η προσφορά της GREENPEACE, η στενή συνεργασία ορισµένων φορέων και η ευρεία λαϊκή συµµετοχή, είµαστε σίγουροι ότι αποτελούν ήδη την αρχή για τη σωτηρία του κόλπου. Παλαµάρης Γιώργος Περιβαλλοντική Κίνηση Κορινθίας

5 5 Εισαγωγή: Κορινθιακός, Θαλάσσιο Καταφύγιο Ο Κορινθιακός Κόλπος είναι µια µικρογραφία της Μεσογείου. Όπως και η Μεσόγειος, είναι µια κλειστή, ευαίσθητη θάλασσα, µε εξαιρετική οµορφιά και φυσικό πλούτο. Όπως και Μεσόγειος, απειλείται από την ανθρώπινη υπερεκµετάλλευση, τη ρύπανση και την υπεραλίευση. Η παρούσα έκθεση, βασισµένη στα αποτελέσµατα µελέτης που πραγµατοποίησε για την Greenpeace επιστηµονική οµάδα από το Βιολογικό Τµήµα του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, στα διαθέσιµα στοιχεία σχετικά µε τον θαλάσσιο πλούτο αλλά και στα προβλήµατα που µαστίζουν τη θάλασσα του Κορινθιακού, έχει ως στόχο να προτείνει ένα φιλόδοξο σχέδιο για την προστασία του Κορινθιακού Κόλπου.

6 6 Θαλάσσια Καταφύγια Ορισµός και η έννοια του δικτύου Τα θαλάσσια καταφύγια είναι ένα είδος θαλάσσιων προστατευόµενων περιοχών που προσφέρουν το µεγαλύτερο επίπεδο ασφάλειας για το θαλάσσιο περιβάλλον. Ο ορισµός της Greenpeace για τα θαλάσσια καταφύγια είναι ο εξής : Τα θαλάσσια καταφύγια είναι περιοχές που προστατεύονται από κάθε δραστηριότητα που αφαιρεί ή απορρίπτει κάτι στην θάλασσα, όπως για παράδειγµα η αλιεία και η απόρριψη αποβλήτων. Στο εσωτερικό τους είναι δυνατό να υπάρχουν ζώνες όπου δεν θα επιτρέπεται καµία ανθρώπινη δραστηριότητα, για παράδειγµα, περιοχές που θα λειτουργούν ως πυρήνες επιστηµονικής έρευνας ή ως περιοχές που περιλαµβάνουν ιδιαιτέρως ευαίσθητους οικότοπους ή είδη 1. Σε κάποιες περιοχές εντός των θαλάσσιων καταφυγίων µπορεί να επιτρέπεται η χαµηλής έντασης, µη-καταστροφική αλιευτική δραστηριότητα, µε την προϋπόθεση ότι αυτή θα εξασφαλίζει τη βιωσιµότητα και θα είναι προϊόν απόφασης στην οποία θα έχουν πλήρη συµµετοχή οι εµπλεκόµενες τοπικές κοινωνίες. Προκειµένου να προστατευτεί ολόκληρο το φάσµα της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, είναι απαραίτητο να δηµιουργηθεί ένα ευρύ δίκτυο θαλάσσιων καταφυγίων στο οποίο να περιλαµβάνονται όλοι οι σηµαντικοί οικότοποι. Οι επιστήµονες έχουν ορίσει ορισµένα κριτήρια που βοηθούν στον προσδιορισµό των θαλάσσιων περιοχών οι οποίες θα πρέπει να προστατευτούν κατά προτεραιότητα ώστε να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσµα 1, 2. Κάποια από τα κριτήρια αυτά είναι τα παρακάτω : Περιοχές αναπαραγωγής, περιοχές ανάπτυξης των θαλάσσιων ειδών και περιοχές σηµαντικές για τον κύκλο ζωής των ειδών. Περιοχές που περιλαµβάνουν πολύτιµους οικότοπους, όπως κλειστοί κόλποι, εκβολές ποταµών και υποθαλάσσια όρη. Περιοχές που συντηρούν είδη υπό εξαφάνιση ή υπό έντονη εκµετάλλευση. Περιοχές που έχουν υποστεί σηµαντική υποβάθµιση και πρέπει να αποκατασταθούν. 1 Στη Ευρώπη, οι εσωτερικές αυτές ζώνες είναι πιθανό να περικλείουν περιοχές του δικτύου Natura 2000, περιοχές υπό την Οδηγία για τους Οικότοπους και την Οδηγία για τα Πτηνά.

7 7 Οφέλη Τα θαλάσσια καταφύγια είναι πάνω απ όλα ένα µέσο διατήρησης και προστασίας και οι θετικές επιπτώσεις που έχουν για την προστασία του περιβάλλοντος είναι από µόνες τους αρκετά σηµαντικές για να τεκµηριώσουν την ανάγκη δηµιουργίας τους. Από τα θαλάσσια καταφύγια όµως προκύπτουν πρόσθετα οφέλη, όπως η αύξηση της απόδοσης της αλιείας εξαιτίας της αύξησης των ιχθυαποθεµάτων έξω από τους πυρήνες των καταφυγίων, τα οικονοµικά οφέλη από την ανάπτυξη ήπιων µορφών τουρισµού και τη δηµιουργία εναλλακτικών πηγών εισοδήµατος για τις τοπικές κοινωνίες. Αλιεία Η αλιεία εξ ορισµού απαγορεύεται στα θαλάσσια καταφύγια, αλλά η καθιέρωση ενός δικτύου καταφυγίων µπορεί να ευνοήσει τα αλιεύµατα µε πολλούς τρόπους. Στα καταφύγια, οι πληθυσµοί που βρίσκονται σε καθεστώς εκµετάλλευσης καταφέρνουν να αποκατασταθούν και οι οικότοποι που είχαν αλλοιωθεί εξαιτίας της αλιείας να αναδηµιουργηθούν. Επιπλέον, η δηµιουργία ενός δικτύου καταφυγίων µπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της απόδοσης της αλιείας στον περιβάλλοντα χώρο 3,4. Αυτό συµβαίνει είτε γιατί τα ενήλικα και νεαρά άτοµα των ψαριών υπερβαίνουν τα σύνορα των καταφυγίων είτε γιατί οι νεοσσοί ή τα αυγά παρασύρονται και σε περιοχές όπου επιτρέπεται η αλιεία. Μια σύγκριση των πληθυσµών των ψαριών µέσα και έξω από τις θαλάσσιες προστατευόµενες περιοχές στην Κορσική και τη Σαρδηνία δείχνει τη σηµασία που έχει η σωστή διαχείριση των καταφυγίων. Στην περιοχή της Κορσικής, η µέση βιοµάζα των εµπορικών ειδών ήταν περίπου 2,3 φορές υψηλότερη µέσα σε διάστηµα τεσσάρων ετών, 4 φορές υψηλότερη σε δέκα χρόνια και 6 φορές υψηλότερη σε περίπου είκοσι χρόνια. Ιδιαίτερα σε είδη όπως η σφυρίδα και ο συκιός τα αποτελέσµατα είναι πολύ υψηλότερα: η βιοµάζα του συκιού ήταν 70 φορές υψηλότερη µετά από 20 χρόνια προστασίας. Στο καταφύγιο της Σαρδηνίας όµως, η αύξηση στη βιοµάζα των ψαριών ήταν µόνο 0,2 φορές ύστερα από περισσότερο από 10 χρόνια προστασίας. Η έρευνα απέδωσε τη διαφορά αυτή στο ανεξέλεγκτο παράνοµο ψάρεµα 5. Τα καταφύγια λειτουργούν επίσης ως παράγοντας ασφάλειας ενάντια στην αστάθεια και την έντονη διακύµανση που παρουσιάζουν στις µέρες µας τα αποθέµατα των ψαριών.

8 8 Τουρισµός Ο τουρισµός είναι ίσως η πιο προσοδοφόρα οικονοµική δραστηριότητα που µπορεί να αναπτυχθεί µέσα στα Θαλάσσια Καταφύγια. Ένα παράδειγµα είναι το Θαλάσσιο Προστατευόµενο Πάρκο του Μεγάλου Κοραλλιογενούς Yφάλου στην Αυστραλία. Το πάρκο είναι χωρισµένο σε µία σειρά από ζώνες προστασίας. Τα έσοδα από τον τουρισµό για το 1999 ήταν εκατ. δολάρια Αυστραλίας, ποσό που ξεπερνά κατά πολύ τα ακαθάριστα έσοδα από ερασιτεχνική (AU$240 εκατ.) και επαγγελµατική αλιεία (AU$119 εκατ.) 6. Ένα ακόµη παράδειγµα είναι η προστατευόµενη περιοχή του νησιού «Apo» στις Φιλιππίνες. Εδώ, υπολογίζεται πως η αρχική επένδυση των $ για τη δηµιουργία των καταφυγίων αποφέρει σήµερα ένα ετήσιο εισόδηµα µεταξύ $ και $ , εάν λάβουµε υπόψη την υψηλή αποδοτικότητα της αλιείας πέραν του θαλάσσιου καταφύγιου καθώς και εισοδήµατα που προκύπτουν από άλλες πηγές, όπως ο καταδυτικός τουρισµός 7. Επιπλέον, δραστηριότητες όπως η κατάδυση, η υποθαλάσσια φωτογράφηση και η παρατήρηση δελφινιών και φαλαινών µπορούν όλες να ωφεληθούν από µία θαλάσσια ζωή γεµάτη ποικιλία και αφθονία. Οι δραστηριότητες αυτές µπορούν να δώσουν ευκαιρίες εναλλακτικών πηγών εσόδων στις παράκτιες κοινότητες χωρίς να επιβαρύνουν το θαλάσσιο περιβάλλον 8, 9, 10. Μέχρι στιγµής, ελάχιστες είναι οι παράκτιες κοινότητες στη Μεσόγειο που έχουν πρόσβαση σε µία τέτοια πηγή πλούτου. Επιστηµονική γνώση Η παρακολούθηση των θαλάσσιων οικοσυστηµάτων που βρίσκονται υπό πλήρη προστασία παρουσιάζει µεγάλο επιστηµονικό και εκπαιδευτικό ενδιαφέρον. Η αποτίµηση της περιβαλλοντικής µεταβολής που παρατηρείται κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης κατεστραµµένων οικοσυστηµάτων είναι απαραίτητη για την καλύτερη κατανόηση της πολυπλοκότητας της θαλάσσιας ζωής. Τα θαλάσσια καταφύγια παρέχουν µία µοναδική πηγή µακροχρόνιων πληροφοριών και προσφέρουν στους ερευνητές τη δυνατότητα να παρακολουθούν την εξέλιξη των ειδών και των οικοτόπων τους. Από τα σχολεία και τα πανεπιστήµια µέχρι τα ερευνητικά ιδρύµατα, τα θαλάσσια καταφύγια αποτελούν τόπο έρευνας και ανακαλύψεων.

9 9 Ο θαλάσσιος κόσµος του Κορινθιακού απειλείται Υπεραλίευση Η υπεραλίευση έχει χαρακτηριστεί ως το σηµαντικότερο πρόβληµα που αντιµετωπίζουν σήµερα οι θάλασσες του πλανήτη εξαιτίας της δραµατικής της επίπτωσης πάνω σε όλα τα επίπεδα της θαλάσσιας ζωής, στους πληθυσµούς των ειδών, τις θαλάσσιες κοινωνίες και τα οικοσυστήµατα 11. Για την Ελλάδα, τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας περιβάλλοντος (ΕΕΑ) του 2002 αποκαλύπτουν πως το 65-70% των εµπορικών ψαριών της χώρας µας υπεραλιεύεται. Είναι εξαιρετικά ανησυχητικό ότι, από το 2002 µέχρι σήµερα, η γνώση γύρω από την κατάσταση των ευρωπαϊκών αποθεµάτων φαίνεται να έχει περιοριστεί. Τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΕΑ αποκαλύπτουν ένα σηµαντικό κενό σχετικά µε την κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα περισσότερα αποθέµατα ψαριών στη Μεσόγειο και την Ελλάδα. Η έλλειψη επαρκών στοιχείων αφορά στο 65-83% των ψαριών. Η κατάσταση των αποθεµάτων στον Κορινθιακό Κόλπο Συγκεκριµένα για τον Κορινθιακό, η έρευνα του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου επικεντρώθηκε στη µελέτη της πορείας που ακολούθησε η αλιεία στον Κορινθιακό Κόλπο τα τελευταία 40 χρόνια ( ) 12. Περιγραφή της µεθοδολογίας και γραφική απεικόνιση των αποτελεσµάτων της έρευνας παρατίθενται στο Παράρτηµα στο τέλος της έκθεσης. Ο πίνακας 1 δείχνει τη µέση παραγωγή των κυριότερων αλιευµάτων στον Κορινθιακό.

10 10 Πίνακας 1. Μέση αλιευτική παραγωγή των σηµαντικότερων ειδών στον Κορινθιακό ( ) Είδος τόνοι Βακαλάοι 105,18 Γαύροι 205,88 Γόπες 129,64 Μαρίδες 139,13 Σαρδέλες 121,82 Σαυρίδια 118,2 Από τη µελέτη του Πανεπιστηµίου προκύπτει ότι η αλιεία στον Κορινθιακό επεκτείνεται συνεχώς προς ψάρια που βρίσκονται πιο ψηλά στην τροφική αλυσίδα (µεγαλύτερα συνήθως ψάρια). Το φαινόµενο αυτό έχει εντοπιστεί και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας 13 και αποδίδεται όχι σε πραγµατική αύξηση των «µεγάλων» ψαριών αλλά κυρίως στον εκσυγχρονισµό και την αποτελεσµατικότητα των αλιευτικών εργαλείων που σηµειώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 90. εν αυξάνονται δηλαδή τα ψάρια, απλά εµείς έχουµε γίνει καλύτεροι στο να τα πιάνουµε. Πιο αναλυτικά, ο εκσυγχρονισµός του αλιευτικού στόλου µέσης και παράκτιας αλιείας (µεγαλύτερα σκάφη µεγαλύτερης χωρητικότητας και ιπποδύναµης, βελτιωµένα αλιευτικά εργαλεία και η χρήση καλύτερου τεχνολογικού εξοπλισµού) έχει οδηγήσει σε επέκταση της αλιείας είτε σε πιο αποµακρυσµένες περιοχές είτε σε µεγαλύτερα βάθη (περίπτωση του Κορινθιακού). Έτσι, ξεκίνησε η εκµετάλλευση νέων ειδών που δεν µπορούσαµε να εκµεταλλευτούµε στο παρελθόν αλλά και πιο ώριµων (µεγάλων) ψαριών τα οποία βρίσκονται σε µεγαλύτερα βάθη (πχ. βακαλάοι). Σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, αυτό που κάποιοι νόµιζαν ότι ήταν «αύξηση» της αλιείας έχει ήδη αρχίσει να αντικαθίσταται από το φαινόµενο fishing down ή αλλιώς την σταδιακή κατάρρευση της αλιείας! Συµπερασµατικά, τα βαθύτερα νερά που µέχρι πριν από κάποια χρόνια λειτουργούσαν σαν φυσικά θαλάσσια καταφύγια, είναι πλέον ευάλωτα στα σύγχρονα αλιευτικά εργαλεία και στον Κορινθιακό Κόλπο. Ευτυχώς, ακόµα µπορούµε να αποφύγουµε την κατάρρευση των αλιευµάτων στον Κορινθιακό και να εξασφαλίσουµε ένα βιώσιµο µέλλον, µέσα από τον περιορισµό της αλιευτικής προσπάθειας, προτού µειωθούν επικίνδυνα τα αποθέµατα των ψαριών. Ο περιορισµός αυτός επιτυγχάνεται µέσα από τη δηµιουργία θαλάσσιων καταφυγίων.

11 11

12 12 Ρύπανση Ο Κορινθιακός κόλπος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στις συνέπειες τις ρύπανσης εξαιτίας της αργής ανανέωσης των υδάτων του. Η σηµαντικότερη πηγή ρύπανσης του Κορινθιακού Κόλπου είναι το εργοστάσιο παραγωγής αλουµίνας και αλουµινίου «ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Α.Ε.» (ΑΤΕ), το οποίο βρίσκεται στα Άσπρα Σπίτια Βοιωτίας (βόρειος Κορινθιακός). Η ΑΤΕ εγκατέστησε το 1970, ένα σύστηµα ΥΕΜΑ (Υποθαλάσσια Έκχυση Μεταλλευτικών Αποβλήτων) για την έκχυση της κόκκινης λάσπης στον κόλπο των Αντικύρων. Η έκχυση της κόκκινης λάσπης στον κόλπο των Αντικύρων πραγµατοποιείται µε υποθαλάσσιους µεταλλικούς αγωγούς µήκους 2 χιλιοµέτρων οι οποίοι εκβάλουν σε βάθος νερού περίπου 110µ. Τι είναι η κόκκινη λάσπη (ερυθρά ιλύς) ; Η κόκκινη λάσπη (red mud) προκύπτει ως στερεό απόβλητο κατά τη διαδικασία παραγωγής αλουµίνας/αλουµινίου από βωξίτη. Στις εγκαταστάσεις της ΑΤΕ προκύπτουν 1.06 τόνοι ερυθράς ιλύος ανά τόνο παραγόµενης αλουµίνας και η µέση ετήσια παραγωγή κόκκινης λάσπης ανέρχεται σήµερα σε περίπου τόνους. Για να καταλάβουµε το µέγεθος της καταστροφής αρκεί να σκεφτούµε πως η ποσότητα κόκκινης λάσπης που καταλήγει στον µικρό κόλπο των Αντικύρων είναι σχεδόν τριπλάσια της ποσότητας των φυσικών ιζηµάτων των ποταµών που εκβάλουν στις νότιες ακτές του Κορινθιακού κόλπου 14. Η ΑΤΕ έχει στο παρελθόν δεσµευτεί στην οριστική παύση της απόρριψης της κόκκινης λάσπης στη θάλασσα του Κορινθιακού, όµως κανείς δεν γνωρίζει τις επιπτώσεις από την κληρονοµιά ρύπανσης που έχουν αφήσει πίσω τους οι εκατοµµύρια τόνοι κόκκινης λάσπης που καλύπτουν τον βυθό του Κορινθιακού. Η εξάπλωση της κόκκινης λάσπης στον πυθµένα του Κορινθιακού κόλπου Οι έρευνες που πραγµατοποίησε το Εργαστήριο Ωκεανογραφίας του Πανεπιστηµίου Πατρών στα µέσα της δεκαετίας του 90 ( ) έδειξαν ότι η κόκκινη λάσπη έχει πλέον καλύψει ένα πολύ µεγάλο µέρος του κόλπου των Αντικύρων αλλά και του Κορινθιακού κόλπου. Συγκεκριµένα: (α) Στον κόλπο των Αντικύρων, δίπλα στους υποθαλάσσιους αγωγούς που απορρίπτουν την κόκκινη λάσπη, έχουν δηµιουργηθεί δύο λόφοι κόκκινης λάσπης ύψους 25 µέτρων (έναντι 17 µέτρων στα τέλη της δεκαετίας του 80). (β) Στο πυθµένα του κόλπου των Αντικύρων η κόκκινη λάσπη καλύπτει 16 km 2, ενώ στον πυθµένα της κεντρικής λεκάνης του Κορινθιακού κόλπου καλύπτει επιφάνεια 277 km 2. ηλαδή, στα µέσα της δεκαετίας του 90 η κόκκινη κάλυπτε περίπου 300 km 2 στον θαλάσσιο πυθµένα του Κορινθιακού κόλπου (έναντι 75 km 2 στα τέλη της δεκαετίας.

13 13 ΠΙΝΑΚΑΣ 1 ΚΡΗΠΙ Α (Αντίκυρα) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΛΕΚΑΝΗ max Min Max Min Fe 2 O 3 59(%) 11,20(% 25,31(% 19,98(% ) ) ) TiO 2 9,94(%) 0,90(%) - - Cr 2 O 3 0,37(%) 0,03(%) - - Ni 1856pp 1053pp 185ppm m m 559ppm Co 108ppm 40ppm 71ppm 52ppm Pb 194ppm 45ppm 112ppm 65ppm 10,61(% 14,86(% Fe 2 O 3 3,29(%) ) ) 3,02(%) TiO 2 0,97(%) 0,41(%) 1,03(%) 0,58(%) Cr 2 O 3 0,04(%) 0,02(%) 0,04(%) 0,03(%) Ni 366ppm 116ppm 286ppm 55ppm Co 66ppm 7ppm 47ppm 13ppm ΑΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΡΥΘΡΑΣ ΙΛΥΟΣ ΦΥΣΙΚΑ ΙΖΗΜΑΤΑ Pb 60ppm 0 35ppm 0 του 80), επιφάνεια που αντιστοιχεί στο 12% περίπου του συνόλου του Κορινθιακού. Ποια είναι η χηµική σύσταση της κόκκινης λάσπης ; Η κόκκινη λάσπη χαρακτηρίζεται από υψηλές συγκεντρώσεις τριοξειδίου του Σιδήρου (Fe 2 O 3 ), διοξειδίου του Τιτανίου (TiO 2 ), τριοξειδίου του χρωµίου (Cr 2 O 3 ), Νικελίου (Ni), Κοβαλτίου (Co) και µολύβδου (Pb), σε αντίθεση µε τα φυσικά ιζήµατα του κόλπου των Αντικύρων και της κεντρικής λεκάνης του Κορινθιακού, τα οποία παρουσιάζουν αξιοσηµείωτα χαµηλότερες συγκεντρώσεις των παραπάνω µετάλλων (Πιν. 1). Αν και η κόκκινη λάσπη χαρακτηρίζεται από υψηλές συγκεντρώσεις βαρέων µετάλλων ωστόσο, η επίδραση της κόκκινης λάσπης στους θαλάσσιους οργανισµούς και κατ επέκταση στη δηµόσια υγεία, µέσα από τη χρόνια κατανάλωση αλιευµάτων από την περιοχή, δεν έχει µελετηθεί συστηµατικά.

14 14 Τι είναι τα βαρέα µέταλλα; Mε τον όρο βαρέα µέταλλα εννοούµε εκείνα που έχουν ειδικό βάρος µεγαλύτερο του σιδήρου (Fe) και κυρίως τον µόλυβδο (Pb), τον υδράργυρο (Hg), τον χαλκό (Cu), το κάδµιο (Cd), το χρώµιο (Cr) κλπ. Μερικά βαρέα µέταλλα είναι σε ελάχιστες ποσότητες απαραίτητα για τη ζωή (ιχνοστοιχεία) όπως ο χαλκός, ψευδάργυρος. Τα περισσότερα όµως είναι βλαβερά και επικίνδυνα γιατί έχουν την τάση να συσσωρεύονται στους οργανισµούς και να επιδρούν τοξικά στα ζώα, τα φυτά και τους ανθρώπους. Τέτοια χαρακτηριστικά έχουν για παράδειγµα ο υδράργυρος, ο µόλυβδος και το κάδµιο. Μερικές από τις επιπτώσεις της τοξικότητας των βαρέων µετάλλων στους οργανισµούς είναι η µείωση της ανάπτυξης, οι αλλαγές στο µεταβολισµό αλλά και οι διαταραχές στην αναπαραγωγή και το ανοσοποιητικό σύστηµα. Συγκεντρώσεις Ραδιονουκλιδίων στην κόκκινη λάσπη Πρόσφατες διατµηµατικές έρευνες του Πανεπιστηµίου Πατρών έδειξαν ότι η κόκκινη λάσπη που απορρίπτεται στον Κορινθιακό κόλπο είναι εµπλουτισµένη µε τα φυσικά ραδιενεργά στοιχεία Ουράνιο ( 238 U), Ράδιο ( 226 Ra) και Θόριο ( 232 Th). Συγκεκριµένα, οι συγκεντρώσεις των φυσικών ραδιενεργών στοιχείων στην κόκκινη λάσπη κοντά στα στόµια των υποθαλάσσιων αγωγών είναι οι υψηλότερες που έχουν εντοπιστεί ποτέ σε θαλάσσια ιζήµατα τόσο του Αιγαίου όσο και του Ιονίου πελάγους. Οι υψηλές τιµές του Ουρανίου και του Ραδίου είναι 16 φορές και 7 φορές αντίστοιχα υψηλότερες από τις µέσες παγκόσµιες τιµές τους που προτείνει ο UNSCEAR (Πίνακας 2) 15. ΚΥΡΙΑ ΜΑΖΑ ΕΡΥΘΡΑΣ ΙΛΥΟΣ ΣΤΑ ΣΤΟΜΙΑ ΤΩΝ ΑΓΩΓΩΝ (Κόλπος Αντικύρων) (Bq kg -1 ΜΕΓΙΣΤΗ ΕΛΑΧΙΣΤΗ ) ΤΙΜΗ ΤΙΜΗ 238 U ± Ra ± ± Th ± ± U Ra Th ΠΙΝΑΚΑΣ 2 ΕΡΥΘΡΑ ΙΛΥΣ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΛΕΚΑΝΗ ΤΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΥ ΚΟΛΠΟΥ ΜΕΓΙΣΤΗ ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΤΙΜΗ ΤΙΜΗ ± ± ± ± ± ± 1.5 ΑΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΡΥΘΡΑΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΤΙΜΗ (UNSCEAR)

15 Εξάπλωση της κόκκινης λάσπης στον Κορινθιακό κόλπο Πηγή: Εργαστήριο Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας (Ε.ΘΑ.ΓΕ.Φ.Ω), Τµήµατος Γεωλογίας, Πανεπιστηµίου Πατρών. 15

16 16 Τα ελφίνια του Κορινθιακού Στα νερά του Κορινθιακού βρίσκουν καταφύγιο τα τέσσερα είδη δελφινιών που βρίσκουµε στη Ελλάδα, τα κοινά δελφίνια, τα ζωνοδέλφινα, τα σταχτοδέλφινα και τα ρινοδέλφινα. Ιδιαίτερα για το κοινό δελφίνι, ο Κορινθιακός αποτελεί µια από τις σηµαντικότερες περιοχές σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Οι πληθυσµοί των κοινών δελφινιών της Μεσογείου έχουν µειωθεί δραµατικά τις τελευταίες δεκαετίες. Το δελφίνι αυτό έχει ήδη εξαφανιστεί από πολλές θαλάσσιες περιοχές της Μεσογείου µε αποτέλεσµα να καταχωρηθεί ως απειλούµενο στη λίστα µε τα απειλούµενα είδη της IUCN 2,16. Η επιτακτική ανάγκη προστασίας του κοινού δελφινιού οδήγησε την ACCOBAMS (Agreement on the Conservation of Cetaceans of the Black Sea, Mediterranean Sea and contiguous Atlantic Area) 3 να προτείνει το σύνολο του Κορινθιακού κόλπου ως περιοχή προστασίας του. Επιπλέον, ο Κορινθιακός αποτελεί σηµαντική περιοχή για τον πληθυσµό των ρινοδέλφινων 17. Την έκκληση για προστασία του Κορινθιακού Κόλπου ως καταφύγιο των κοινών δελφινιών από την ACCOBAMS, συµπληρώνει το Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών «Πέλαγος» το οποίο τονίζει τη σπουδαιότητα του ανατολικού τµήµατος του Κορινθιακού για την προστασία των κοινών δελφινιών, των ζωνοδέλφινων και των σταχτοδέλφινων. Σύµφωνα µε έρευνες του Ινστιτούτου, τα τρία παραπάνω είδη δελφινιών σχετίζονται µεταξύ τους και σχηµατίζουν µικτά κοπάδια στα νερά του Κορινθιακού. Το φαινόµενο αυτό είναι µοναδικό µιας και δεν παρατηρείται πουθενά αλλού στον κόσµο 18. Το κοινό δελφίνι κινδυνεύει Παράγοντες που έχουν οδηγήσει στη µείωση των πληθυσµών του κοινού δελφινιού (Delphinus delphis) στη Μεσόγειο περιλαµβάνουν: 1) Μειωµένη διαθεσιµότητα τροφής εξαιτίας της υπεραλίευσης. 2) Ρύπανση από χηµικά και βαρέα µέταλλα µε επακόλουθο την εξασθένιση του ανοσοποιητικού συστήµατος και της αναπαραγωγικής δυνατότητας. 3) Θνησιµότητα από αλιευτικά εργαλεία συµπεριλαµβανοµένων και των αφρόδιχτων. 4) Οι κλιµατικές αλλαγές και η αύξηση της θερµοκρασίας της θάλασσας. 5) Κατά το παρελθόν, σηµαντικός παράγοντας θνησιµότητας ήταν οι εκ προθέσεως θανάτωση των δελφινιών. 2 IUCN ( International Union for Conservation of Nature and Natural Resources) ή ιεθνής Ένωση για τη ιατήρηση της Φύσης και των Φυσικών Πόρων. 3 Η ACCOBAMS (Agreement on the Conservation of Cetaceans of the Black Sea, Mediterranean Sea and contiguous Atlantic Area) είναι µια διεθνής συµφωνία για την προστασία των κητωδών στη Μεσόγειο στην οποία συµµετέχει και η χώρα µας.

17 Περιοχή σηµαντική για τα κοινά δελφίνια, τα ζωνοδέλφινα και τα σταχτοδέλφινα. Πηγή : Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών «Πέλαγος» 17

18 18 Κοράλλια Οι όµορφες γοργόνιες είναι κοράλλια που φιλοξενούνται στο βυθό του Κορινθιακού κόλπου. Πρόκειται για αποικιακά κοράλλια µε κεράτινο σκελετό µε πολύχρωµες σύνθετες διακλαδώσεις σε σχήµα βεντάγιας. Τα έντονα ρεύµατα του Κορινθιακού, σε συνδυασµό µε τον µεγάλο αριθµό χειµάρρων και ποταµών που τον τροφοδοτούν µε θρεπτικά στοιχεία, δηµιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη των γοργονιών σε αντίθεση µε άλλες περιοχές της Ελλάδας 19. Στον Κορινθιακό βρίσκουµε τις εντυπωσιακές κίτρινες και κόκκινες γοργόνιες (Eunicella cavolinii και Paramuricea clavata) αλλά και τη σπανιότερη ροζ (Leptogorgia sarmentosa). Οι «κήποι» των κοραλλιών αποτελούν καταφύγιο για µεγάλο αριθµό ειδών της περιοχής που καταφεύγει σε αυτούς για να τραφεί και να αναπαραχθεί. Οι αποικίες τους αναπτύσσονται µε αργούς ρυθµούς και είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες. Οι βασικότερες απειλές που αντιµετωπίζουν είναι η αλιεία, η ρύπανση, η αύξηση της θερµοκρασίας. Η οικολογική σηµασία, η τρωτότητα και η οµορφιά των γοργονιών µας αναγκάζει να τις προστατεύσουµε και να τις εντάξουµε στα θαλάσσια καταφύγια του Κορινθιακού. Σχετική πρόταση για την δυτική πλευρά του Κορινθιακού έχει υποβάλει µε δηµοσίευσή της οµάδα του Εθνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) 20 ενώ η παρουσία του κοραλλιού έχει αναφερθεί και σε περιοχές στον ανατολικό Κορινθιακό 21.

19 19 Ποσειδωνία Η Ποσειδωνία (Posidonia oceanica) είναι ένα ενδηµικό είδος της Μεσογείου τεράστιας οικολογικής σηµασίας. Μπορεί να καλύψει µεγάλες εκτάσεις στο βυθό που φτάνουν µέχρι και τα 55 µέτρα βάθος 22. Τα λιβάδια της Ποσειδωνίας φιλοξενούν περισσότερα από 400 είδη φυκώv και είδη ζώωv, πρoσφέρoυv πρoστασία στα αυγά και τoυς vεoσσoύς τωv ψαριώv, συµβάλλoυv σηµαvτικά στηv oξυγόvωση τoυ vερoύ, συγκρατoύv τηv άµµo τoυ πυθµέvα, πρoστατεύoυv τις παραλίες από φαιvόµεvα διάβρωσης και πρoσφέρoυv εvέργεια στηv τρoφική αλυσίδα. Παρά τηv τεράστια oικoλoγική τoυς σηµασία, τα λιβάδια της Πoσειδωvίας µειώνονται µε αvησυχητικό ρυθµό. Η χρήση συρόµεvωv αλιευτικώv εργαλείωv βυθoύ, όπως η µηχαvότρατα, έχει oδηγήσει στηv υπoβάθµιση και καταστρoφή περιoχώv πoυ άλλoτε ήταv πλoύσιες σε λιβάδια Πoσειδωvίας. Μεγάλη απειλή είναι και η εξάπλωση των Caulerpa racemosa και Caulerpa taxifolia, υποθαλάσσιων ειδών που έχουν εισβάλει στη Μεσόγειο παίρνουν την θέση της Ποσειδωνίας στο βυθό της Μεσογείου. Για τους παραπάνω λόγους, η Ευρωπαϊκή Οδηγία για τους Οικοτόπους (92/43) χαρακτηρίζει την Ποσειδωνία ως οικότοπο προτεραιότητας και επιβάλει την προστασία της. Είναι εξαιρετικά ανησυχητικό ότι δεν έχει γίνει καµία επίσηµη καταγραφή των λιβαδιών της Ποσειδωνίας στον Κορινθιακό κόλπο. Η έλλειψη στοιχείων οδηγεί στο να µην έχουµε εικόνα της εξάπλωσης αλλά και της κατάστασης στην οποία βρίσκεται, την στιγµή µάλιστα που η Caulerpa racemosa έχει ήδη κάνει την εµφάνισή της στο βυθό του Κορινθιακού 23.

20 20

21 21 Πρόταση για τη δηµιουργία Θαλάσσιου Καταφυγίου στον Κορινθιακό Για την προστασία του Κορινθιακού Κόλπου προτείνεται ο καθορισµός του ως πρότυπο θαλάσσιο καταφύγιο για την Ελλάδα και τη Μεσόγειο. Ο παρακάτω χάρτης απεικονίζει της προτεινόµενες περιοχές και τους πυρήνες που θα περιλαµβάνονται στο θαλάσσιο καταφύγιο του Κορινθιακού. Χάρτης µε τα προτεινόµενα Θαλάσσια Καταφύγια στον Κορινθιακό Κόλπο. Το δίκτυο που προτείνουµε βασίζεται στις προτάσεις της επιστηµονικής οµάδας του τµήµατος Βιολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστήµιου Θεσσαλονίκης, τα δεδοµένα της αλιείας, τις διαθέσιµες πληροφορίες σχετικά µε το θαλάσσιο πλούτο του Κορινθιακού και τις ήδη υπάρχουσες προτάσεις άλλων φορέων σχετικά µε την προστασία του, όπως αναλύθηκαν στο προηγούµενο κεφάλαιο. Ένα βασικό βήµα για την προστασία των ιχθυαποθεµάτων µέσα στον κλειστό κόλπο είναι να σταµατήσει η χρήση των αλιευτικών εργαλείων της µέσης αλιείας (µηχανότρατα και κυκλικά δίχτυα), τα συρόµενα εργαλεία (βιτζότρατα) και η ανεξέλεγκτη ερασιτεχνική αλιεία στο σύνολο του Κορινθιακού κόλπου. Επιπλέον, στο ανατολικό και δυτικό τµήµα του Κορινθιακού πρέπει να δηµιουργηθούν δύο πυρήνες όπου δεν θα επιτρέπεται κανενός είδους ανθρώπινη επέµβαση, περιλαµβανόµενης κάθε είδους αλιευτικής δραστηριότητας. Οι πυρήνες του θαλάσσιου καταφυγίου του Κορινθιακού θα λειτουργούν ως «φυτώρια» για τα θαλάσσια αποθέµατα και θα προστατεύουν το ευαίσθητο θαλάσσιο οικοσύστηµα Οι περιοχές αυτές απεικονίζονται µε τον αριθµό 1 στον χάρτη. Για την αποτελεσµατική προστασία του Κορινθιακού η περιοχή αυτή θα πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον το 40% της επιφάνειάς του. Η επιλογή

22 22 των πυρήνων βασίστηκε σε υπάρχουσες προτάσεις για την προστασία του Κορινθιακού (από την ΑCCOBAMS, το Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών «Πέλαγος» και την πρόταση της οµάδας από το ΕΛΚΕΘΕ σχετικά µε τα κοράλλια) και την παρουσία σηµαντικών θαλάσσιων οικοτόπων (δείτε προηγούµενο κεφάλαιο). Για κοινωνικοοικονοµικούς λόγους, θα πρέπει να υπάρχει µια ζώνη εντός των ορίων του καταφυγίου η οποία θα καλύπτει περίπου την µισή επιφάνεια του κόλπου, όπου θα επιτρέπεται σύµφωνα µε κανόνες βιώσιµης διαχείρισης η παράκτια, χαµηλής έντασης και µη-καταστροφική αλιευτική δραστηριότητα. Η περιοχή αυτή θα απολαµβάνει τα αποτελέσµατα της αποκατάστασης και αύξησης των αποθεµάτων που θα πραγµατοποιείται µέσα στους πυρήνες. Η περιοχή απεικονίζεται κατά προσέγγιση στον χάρτη µε τον αριθµό 2. Τέλος, ένα αποτελεσµατικό δίκτυο θαλάσσιων καταφυγίων στον Κορινθιακό δεν µπορεί παρά να συµπεριλαµβάνει τις περιοχές που έχουν πληγεί από δεκαετίες ρίψης κόκκινης λάσπης από την ΑτΕ, δηλαδή τον κόλπο της Αντίκυρας και του βαθύτερου Κορινθιακού κόλπου. Η περιοχή απεικονίζεται κατά προσέγγιση µε τον αριθµό 3 στο χάρτη. Παράλληλα µε τον άµεσο τερµατισµό της ρίψης κόκκινης λάσπης στη θάλασσα από την ΑτΕ, είναι επιτακτική ανάγκη σύµφωνα µε την αρχή της προφύλαξης να τεθούν οι περιοχές αυτές σε καθεστώς προστασίας έως ότου δοθούν απαντήσεις σε µια σειρά από ερωτήµατα που µένουν µέχρι στιγµής αναπάντητα, όπως: Ποιες είναι οι άµεσες, µεσοπρόθεσµες και µακροπρόθεσµες επιπτώσεις από τους εκατοµµύρια τόνους κόκκινης λάσπης που έχουν σκεπάσει τον βυθό του Κορινθιακού και κατά συνέπεια τη θαλάσσια ζωή σε έκταση τουλάχιστον 300 τετρ.χιλ.; Ποιες είναι οι επιπτώσεις στους θαλάσσιους οργανισµούς και την ανθρώπινη υγεία από τις υψηλές συγκεντρώσεις βαρέων µετάλλων και ραδιονουκλιδίων από τις αποθέσεις κόκκινης λάσπης; Το θαλάσσιο καταφύγιο θα εξασφαλίσει το κατάλληλο περιβάλλον για την διενέργεια επιστηµονικών ερευνών, των οποίων τα αποτελέσµατα θα είναι διαθέσιµα στο ευρύ κοινό και θα δίνουν ξεκάθαρες απαντήσεις στην τοπική κοινωνία και σε κάθε ενδιαφερόµενο. Τι σηµαίνει «αρχή της προφύλαξης»; Σύµφωνα µε την αρχή της Προφύλαξης όταν µια δραστηριότητα µπορεί, σύµφωνα µε τα διαθέσιµα στοιχεία, να βλάψει την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον, πρέπει να επιλέγουµε εκ των προτέρων µια προσεκτική προσέγγιση, ακόµα και αν το πλήρες µέγεθος της επίδρασης δεν έχει ακόµα αποδειχθεί επιστηµονικά. Η αρχή αυτή αναγνωρίζει ότι απόλυτες επιστηµονικές αποδείξεις για τις βλαπτικές επιπτώσεις µιας δραστηριότητας µπορεί να µην είναι δυνατόν να βρεθούν ή όταν βρεθούν µπορεί να είναι πια αργά για να αποφευχθεί ή να αντιστραφεί η ζηµιά που έχει γίνει. Με άλλα λόγια, η Αρχή της Προφύλαξης µας λέει ότι αντί να χρησιµοποιείται το περιβάλλον σαν πειραµατικό εργαστήριο, πρέπει να εφαρµοστούν προληπτικές ενέργειες στην πηγή του προβλήµατος πριν ξεκινήσει η ζηµιά.

23 Ένα πρόσθετο κέρδος από την προστασία του Κορινθιακού σήµερα είναι η δηµιουργία ασπίδας προστασίας απέναντι σε µελλοντικές καταστροφικές πρακτικές που µπορεί να προκύψουν στην περιοχή. Η ιδιότητα του θαλάσσιου καταφύγιου θα εξασφαλίσει ότι δεν θα επαναληφθεί η όποια βιοµηχανική επιβάρυνση που θα καταδικάσει τη θάλασσα του Κορινθιακού σε περιβαλλοντική υποβάθµιση. 23

24 24 Πολιτικά µέτρα για Θαλάσσια Καταφύγια Ο Κορινθιακός κόλπος είναι µια ευαίσθητη κλειστή θάλασσα που ικανοποιεί όλα τα κριτήρια για να γίνει ένα πρότυπο θαλάσσιο καταφύγιο για την Ελλάδα και την Μεσόγειο. Όµως για να γίνει πραγµατικότητα η προστασία του Κορινθιακού πρέπει να υπάρξει πολιτική βούληση. Μέχρι στιγµής, απουσιάζει µια ολοκληρωµένη εθνική πολιτική για τη θάλασσα, η οποία θα στοχεύει στην προστασία και διατήρηση του θαλάσσιου πλούτου. Ο σχεδιασµός και η υλοποίηση µιας γενναίας πολιτικής για τις ελληνικές θάλασσες θα πρέπει να είναι προτεραιότητα για µια χώρα σαν την Ελλάδα. Μέχρι σήµερα, η βούληση από την πλευρά των αρµόδιων Υπουργείων Περιβάλλοντος και Αγροτικής Ανάπτυξης, φαίνεται να απουσιάζει. Αντιθέτως, η χώρα µας δεν τηρεί καν τις συµβατικές υποχρεώσεις της σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Η Ελλάδα υποχρεούται ήδη να εντάξει και να προστατεύσει θαλάσσιες περιοχές, στα πλαίσια του ευρωπαϊκού δικτύου προστατευόµενων περιοχών Natura υστυχώς όµως έχει καθυστερήσει πολλά χρόνια στη σύνταξη ενός καταλόγου µε θαλάσσια καταφύγια. Επιπλέον, η Ελλάδα πρέπει, πριν το τέλος του χρόνου, να καταθέσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή πληροφορίες για την καθιέρωση και διαχείριση περιοχών προστατευόµενων από την αλιεία στα εθνικά ύδατα αλλά και πέρα από αυτά. Συγκεκριµένα, πρέπει να συµπεριλάβει πληροφορίες για την προστασία των περιοχών αναπαραγωγής και ανάπτυξης των ψαριών, και των περιοχών µε ευαίσθητα θαλάσσια οικοσυστήµατα σύµφωνα µε τον νέο Κανονισµό για τη Αλιεία στη Μεσόγειο (Κανονισµός 1967/2006). Η Greenpeace ζητά από την ελληνική κυβέρνηση να ανταποκριθεί σε αυτή την υποχρέωση, µε µεγαλύτερη σοβαρότητα από ότι έκανε για την ανακήρυξη των περιοχών Natura 2000, και να εργαστεί για την εφαρµογή των µέτρων και στις δύο περιπτώσεις. Τέλος, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στη διαδικασία υιοθέτησης ενός νέου νόµου της Οδηγίας για την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για το Θαλάσσιο Περιβάλλον που έχει στόχο να επιτύχει µία καλή περιβαλλοντική κατάσταση σε όλες τις Ευρωπαϊκές θάλασσες µέχρι το Αυτός ο νόµος θα αποτελέσει µέρος της ήδη υπάρχουσας ευρωπαϊκής νοµοθεσίας και θα συµβάλει στη ρύθµιση των διαφόρων µέτρων για την προστασία της θάλασσας. Στην παρούσα µορφή της, η προτεινόµενη Οδηγία απαιτεί την ανάπτυξη εθνικών στρατηγικών και προγραµµατικών µέτρων για τρεις διαφορετικές θαλάσσιες περιοχές τη Βαλτική, τον Βόρειο-ανατολικό Ατλαντικό Ωκεανό και τη Μεσόγειο. Η Ελλάδα πρέπει να αποκτήσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη βελτίωση του προσχεδίου της Οδηγίας. Ειδικότερα, η Greenpeace ζητά από το Υπουργείο Περιβάλλοντος να αναγνωρίσει ότι η δηµιουργία ενός δικτύου θαλάσσιων

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΟΙ ΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΑΛΙΕΙΑ ρ. Κώστας Παπακωνσταντίνου τ /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων τ. /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ 98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ» ΤΟ ΝΕΡΟ - Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ψάρια και Θαλασσινά στο Kόκκινο! - μία λίστα με τα είδη που κινδυνεύουν περισσότερο-

Ψάρια και Θαλασσινά στο Kόκκινο! - μία λίστα με τα είδη που κινδυνεύουν περισσότερο- Σχεδιασμός: www.myrmigidesignhouse.gr Κλεισόβης 9, 106 77 Αθήνα Tηλ.: 210 3840774-5 Fax: 210 3804008 E-mail: cnetwork@greenpeace.org www.greenpeace.gr Ψάρια και Θαλασσινά στο Kόκκινο! - μία λίστα με τα

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Habitat: κυρίαρχη μορφή, γύρω από την οποία αναπτύσσεται ένας οικότοπος Χλωρίδα (π.χ. φυτό-φύκος) Πανίδα (π.χ. ύφαλος διθύρων) Γεωλογική μορφή (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών

Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών 2012 Είναι αποδεκτό σε παγκόσμιο επίπεδο ότι οι κλασσικές πρακτικές διαχείρισης της αλιείας, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα 1. Σχηματική απεικόνιση του τι μπορεί να συμβεί κατά την είσοδο των ψαριών σε δίχτυα

Εικόνα 1. Σχηματική απεικόνιση του τι μπορεί να συμβεί κατά την είσοδο των ψαριών σε δίχτυα ΑΛΙΕΙΑ ΚΑΙ ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Η συνολική βιομάζα ενός ή περισσοτέρων ειδών που αφαιρείται από το οικοσύστημα με το ψάρεμα είναι γνωστή ως αλίευμα. Ένα μέρος του αλιεύματος θα διακινηθεί μέσα από τις αγορές

Διαβάστε περισσότερα

Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς

Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με μια ματιά Δράση ενάντια στην υπεραλίευση, με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα Ο όρος βαρέα μέταλλα (heavy metals, trace metals, toxic metals, trace elements) χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει τη παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Τοποθέτηση & Λειτουργία Μηχανών Θαλάσσιας Ενέργειας: Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Αναστασία Μήλιου Αρχιπέλαγος Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας www.archipelago.gr Αρχικό στάδιο ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ 1. Η ΖΩΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ 1. Η ΖΩΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ... Greenpeace/ Grace ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ 1. Η ΖΩΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ... 3 Υπεραλίευση... 3 Παράνοµη και ανεξέλεγκτη αλιεία... 3 Αφρόδιχτα Τα τείχη του θανάτου...

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράση των υδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον

Επιδράση των υδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον Επιδράση των υδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον Παύλος Μακρίδης, επίκουρος καθηγητής Τμήμα Βιολογίας, Τομέας Βιολογίας Ζώων Πανεπιστήμιο Πατρών Τι είναι υδατοκαλλιέργειες; Η καλλιέργεια υδρόβιων οργανισμών,

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006 Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκλησή σας να προλογίσω

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μήπως η Γη αποτελεί ενιαίο υδατικό οικοσύστηµα ; Η απάντηση εξαρτάται από το πώς

Διαβάστε περισσότερα

POLICY ORIENTED MARINE ENVIRONMENTAL RESEARCH IN THE SOUTHERN EUROPEAN SEAS

POLICY ORIENTED MARINE ENVIRONMENTAL RESEARCH IN THE SOUTHERN EUROPEAN SEAS POLICY ORIENTED MARINE ENVIRONMENTAL RESEARCH IN THE SOUTHERN EUROPEAN SEAS Αειφόρος διαχείριση των Θαλασσών - Η επιστήμη συναντά την πολιτική και την κοινωνία για τις ανάγκες των νοτίων Eυρωπαϊκών θαλασσών:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Το Πρόβλημα Το περιβαλλοντικό πρόβλημα που εξετάζεται από το πρόγραμμα θάλασσα είναι ο άμεσος κίνδυνος επιβίωσης που αντιμετωπίζουν τα θαλάσσια θηλαστικά που ζουν στις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα MOFI. ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ & ΑΛΙΕΙΑ Αντιμετωπίζοντας τη σχέση αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες

Πρόγραμμα MOFI. ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ & ΑΛΙΕΙΑ Αντιμετωπίζοντας τη σχέση αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες Πρόγραμμα MOFI ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ & ΑΛΙΕΙΑ Αντιμετωπίζοντας τη σχέση αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες Συμμετέχοντες WWF Ελλάς Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μαγνησίας Το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας

Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας monachus monachus & ψαράδες ψαράδες ψαράδες monachus monachus monachus monachus Αντίκτυπο στο είδος Αντίκτυπο στην αλιεία Βελτίωση της κατάστασης του μεγαλύτερου ευρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΠΟΝ ΥΛΑ ΣΤΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ. Αναστάσιος Λεγάκις

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΠΟΝ ΥΛΑ ΣΤΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ. Αναστάσιος Λεγάκις Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΠΟΝ ΥΛΑ ΣΤΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πανελλήνιο Συνέδριο Ένωσης Ελλήνων Οικολόγων

Διαβάστε περισσότερα

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 Φώκια Μονάχους- Μονάχους Η μεσογειακή φώκια Monachus monachus πήρε το όνομά της είτε εξαιτίας του σχήματος του πάνω μέρους του κεφαλιού της που μοιάζει σαν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

Βόρειες Κυκλάδες. θαλάσσιο καταφύγιο ζωής. www.greenpeace.gr

Βόρειες Κυκλάδες. θαλάσσιο καταφύγιο ζωής. www.greenpeace.gr Βόρειες Κυκλάδες θαλάσσιο καταφύγιο ζωής www.greenpeace.gr Σύνταξη: Άντζελα Λάζου, Γιάννης Ίσσαρης Σχεδιασμός-προσαρμογή: Λένα Καρβουνάκη, Στεύη Παναγιωτάκη Εκδόθηκε τον Αύγουστο του 2009 Από τo Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α.

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Τοµέας Οικολογίας, Τµήµα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Υφιστάµενη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες)

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) 1 1. Εισαγωγή Οι θαλάσσιοι τύποι οικοτόπων αποτελούν τμήμα του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Φόρουμ Επίκαιρων Θεμάτων Δημόσιας Υγείας «Χρώμιο και Περιβάλλον- Απειλή & Αντιμετώπιση» Αθήνα Μάρτιος 2013 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΙΗΜΕΡΙ ΑΣ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΑΛΙΕΙΑ ΣΤΙΣ ΚΥΚΛΑ ΕΣ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ» Κατ αρχήν, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους οργανωτές της ιηµερίδας για την πρόσκληση που µου έστειλαν. Όµως, λόγω ειληµµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ. Ερευνητικό Έργο:

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ. Ερευνητικό Έργο: ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ Ερευνητικό Έργο: Διερεύνηση των επιπτώσεων της διασποράς αδρανών υλικών στο θαλάσσιο περιβάλλον των βόρειο-ανατολικών ακτών της Κιμώλου DRAFT 27/11/2006 Τεχνική Έκθεση με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙEΡΓΗΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ»

«ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙEΡΓΗΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή «ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙEΡΓΗΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ» Άντρεα Χ. Σταυρινίδη Λεµεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες

10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες 10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες Ο Παγασητικός είναι μια κλειστή θάλασσα που τα νερά της αλλάζουν κάθε 8-9 μέρες χάρη στα ρεύματα Οι παλιές, μεγάλες πληγές Ελλιπής βιολογικός καθαρισμός Τα

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ, ΕΤΟΥΣ 2012 µε µηχανοκίνητα σκάφη άνω των 20 HP

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ, ΕΤΟΥΣ 2012 µε µηχανοκίνητα σκάφη άνω των 20 HP ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 3 Ιουλίου 214 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ, ΕΤΟΥΣ µε µηχανοκίνητα σκάφη άνω των 2 HP Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή 26/11

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή 26/11 8:45 9:30 Προσέλευση Εγγραφές Καφές ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή 26/11 9:30 10:00 Έναρξη Καλωσόρισμα Άννυ Μητροπούλου, Διευθύντρια Δικτύου Χαιρετισμοί Ελπίδα Τσουρή, Υφυπουργός Αλιείας & Θαλάσσιων Υποθέσεων* Κώστας

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνικό Σχέδιο Παροπλισµού επαγγελµατικών αλιευτικών σκαφών που

«Εθνικό Σχέδιο Παροπλισµού επαγγελµατικών αλιευτικών σκαφών που ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. ΑΛΙΕΙΑΣ «Εθνικό Σχέδιο Παροπλισµού επαγγελµατικών αλιευτικών σκαφών που φέρουν το αλιευτικό εργαλείο «βιντζότρατα»

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ /ΝΣΗ ΘΑΛ. ΑΛΙΕΙΑΣ «Eθνικό σχέδιο παροπλισµού επαγγελµατικών αλιευτικών σκαφών που φέρουν το αλιευτικό εργαλείο «δίχτυ τράτας

Διαβάστε περισσότερα

Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ

Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ για έναν ζωντανό πλανήτη Ιόλη Χριστοπούλου, WWF Ελλάς Αθήνα, 14 εκεµβρίου 2006 Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ Εισαγωγή οµή & περιεχόµενο Παράδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μεταβατικά ύδατα (transitional waters) σύµφωνα µε την Οδηγία Πλαίσιο για τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1 Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον 1.1 Εισαγωγή 1 1.2 Παλαιοκλιµατικές µεταβολές 3 1.3 Κλιµατικές µεταβολές κατά την εποχή του Ολοκαίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ

ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ Πόσο πραγματικά κοστίζει στην ελληνική οικονομία και κοινωνία η χρήση του λιγνίτη για την παραγωγή ενέργειας; Η κυριαρχία του λιγνίτη στην ηλεκτροπαραγωγή της χώρας μας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η εταιρική κοινωνική ευθύνη αναφέρεται στις ενέργειες των επιχειρήσεων που αποσκοπούν στην συμβολή αντιμετώπισης περιβαλλοντικών και κοινωνικών ζητημάτων. Η Βασιλείου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Columbia Water Purification System (διπλό σύστηµα) Στους παρακάτω πίνακες δίνονται τα αποτελέσµατα των δοκιµών αποµάκρυνσης ρύπων: Columbia Water

Διαβάστε περισσότερα

Η τραγωδία των θαλασσών. Γιάννης Α. Φίλης Πολυτεχνείο Κρήτης

Η τραγωδία των θαλασσών. Γιάννης Α. Φίλης Πολυτεχνείο Κρήτης Η τραγωδία των θαλασσών Γιάννης Α. Φίλης Πολυτεχνείο Κρήτης Οι ωκεανοί καλύπτουν το 70% της Γης. Καθ όλες τις ενδείξεις η ζωή πρωτοεμφανίσθηκε εκεί. Η ζωή στους ωκεανούς είναι πολύ πλούσια αλλά και ευάλωτη!

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του θαλασσίου περιβάλλοντος στη θέση Βούδια, Ν. Μήλου, για τα έτη 2011-2014

Συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του θαλασσίου περιβάλλοντος στη θέση Βούδια, Ν. Μήλου, για τα έτη 2011-2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του θαλασσίου περιβάλλοντος στη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΜΕΣΟΓΕΙΟ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΜΕΣΟΓΕΙΟ ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΜΕΣΟΓΕΙΟ ΘΑΛΑΣΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ Είναι ήδη ευρέως γνωστά τα ατυχήματα με τα πλοία ΕRΙΚΑ, Don Pedro, Prestige, καθώς και τα καταστροφικά

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων του έργου GP-WIND Πάτρα 29 Σεπτεμβρίου 2011 Αιολικά Πάρκα Παναχαϊκού & Περιβαλλοντική Παρακολούθηση Πιθανών Επιπτώσεων Κων/νος Γ. Κωνσταντακόπουλος, ΑΔΕΠ Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Αθανάσιος Κούγκολος ρ. Χηµικός µηχανικός Αναπληρωτής καθηγητής Τµήµα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδοµίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πολυτεχνική Σχολή, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας,

Διαβάστε περισσότερα

4.3 ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΠΑΡΚΩΝ ΥΠΕΡΑΚΤΙΩΝ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΩΝ (OWF)

4.3 ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΠΑΡΚΩΝ ΥΠΕΡΑΚΤΙΩΝ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΩΝ (OWF) Operational Programme Education and Lifelong Learning Continuing Education Programme for updating Knowledge of University Graduates: Modern Development in Offshore Structures AUTh TUC 4.3 ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΠΑΡΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ (WFD 2000/60/ΕΚ) ΓΙΑ ΤΑ ΥΔΑΤΑ ΩΣ ΜΕΣΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΦΑΛIΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Η ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ (WFD 2000/60/ΕΚ) ΓΙΑ ΤΑ ΥΔΑΤΑ ΩΣ ΜΕΣΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΦΑΛIΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ (WFD 2000/60/ΕΚ) ΓΙΑ ΤΑ ΥΔΑΤΑ ΩΣ ΜΕΣΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΦΑΛIΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Ν. Σύμπουρα 1, Σ. Ρεϊζοπούλου 1, Σ. Ορφανίδης 2 & Π. Παναγιωτίδης 1 1 Ελληνικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Ο χώρος του πανεπιστηµίου περικλείεται από εκτάσεις βλάστησης σε όλη την περίµετρο του λόφου µε συνολική έκταση 18 στρεµµάτων. Για την καταγραφή των

Ο χώρος του πανεπιστηµίου περικλείεται από εκτάσεις βλάστησης σε όλη την περίµετρο του λόφου µε συνολική έκταση 18 στρεµµάτων. Για την καταγραφή των . ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΟΥ CO 2.1 Γενικά Η υπερθέρµανση του πλανήτη και οι κλιµατικές αλλαγές ως αποτέλεσµα της αύξησης των εκλυόµενων αερίων του θερµοκηπίου, λόγω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

Κατα μηκος συνθεσεις τεσσαρων ειδων ψαριων για διαφορετικα αλιευτικα εργαλεια στο Ιονιο

Κατα μηκος συνθεσεις τεσσαρων ειδων ψαριων για διαφορετικα αλιευτικα εργαλεια στο Ιονιο 8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 1047 Κατα μηκος συνθεσεις τεσσαρων ειδων ψαριων για διαφορετικα αλιευτικα εργαλεια στο Ιονιο Αρμένης Γ. 1, Δ.Κ. Μουτόπουλος 2 και Κ.Ι. Στεργίου 3 1 Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ WWF ΕΛΛΑΣ- ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ. Παρουσίαση στο ΚΠΕ ραπετσώνας 18 εκεμβρίου 2015

ΘΑΛΑΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ WWF ΕΛΛΑΣ- ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ. Παρουσίαση στο ΚΠΕ ραπετσώνας 18 εκεμβρίου 2015 ΘΑΛΑΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ WWF ΕΛΛΑΣ- ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Παρουσίαση στο ΚΠΕ ραπετσώνας 18 εκεμβρίου 2015 ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ - WWF ΕΛΛΑΣ Σημαντικό μέρος της στρατηγικής 2013-2017 είναι να αναπτύξει πλήρως

Διαβάστε περισσότερα

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Η κρίση του περιβάλλοντος των τελευταίων δεκαετιών ήταν το έναυσµα µιας νέας δυναµικής, η οποία οδήγησε και στην αναγκαιότητα της δηµιουργίας ειδικών σπουδών για την

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ

ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, ΤΜ. Βιολογίας, Πανεπ. Αθηνών Διημερίδα: Έτος βιοποικιλότητας, η επόμενη μέρα και η ελληνική πραγματικότητα, Δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΡΑΚΤΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΩΣ Ο ΧΩΡΟΣ

ΤΟ ΠΑΡΑΚΤΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΩΣ Ο ΧΩΡΟΣ ΤΟ ΠΑΡΑΚΤΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΩΣ Ο ΧΩΡΟΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΥΔΡΟΣΦΑΙΡΑΣ, ΛΙΘΟΣΦΑΙΡΑΣ, ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ, ΒΙΟΣΦΑΙΡΑΣ, ΑΝΘΡΩΠΟΣΦΑΙΡΑΣ ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ Χρήστος Αναγνώστου, Γεωλόγος Ιζηματολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του θαλασσίου περιβάλλοντος στη θέση Τσιγκράδο, Ν. Μήλου, για τα έτη 2011-2014

Συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του θαλασσίου περιβάλλοντος στη θέση Τσιγκράδο, Ν. Μήλου, για τα έτη 2011-2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του θαλασσίου περιβάλλοντος στη

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Ελένη Τρύφων Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας Πόσο επίκαιρο είναι το ερώτημα; Η Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τι ονομάζουμε ροή ενέργειας σε ένα οικοσύστημα; Όσο αναγκαία είναι η τροφοδότηση ενός οικοσυστήματος με ενέργεια, άλλο τόσο αναγκαία είναι η διανομή της στους άλλους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 10440, Αθήνα Τηλ./Fax: 210 822 8795 Email: info@medsos.gr Ιστοσελίδα: www.medsos.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 10440, Αθήνα Τηλ./Fax: 210 822 8795 Email: info@medsos.gr Ιστοσελίδα: www.medsos.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 10440, Αθήνα Τηλ./Fax: 210 822 8795 Email: info@medsos.gr Ιστοσελίδα: www.medsos.gr Θέσεις του Δικτύου ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS για την Προστασία της βιοποικιλότητας Η προστασία του

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής. Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ

Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής. Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ Τα paleosols θεωρούνται και ως λείψανα εδαφών των οποίων η μελέτη αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια επί του ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ «Διατήρηση της βιοποικιλότητας και άλλες διατάξεις»

Σχόλια επί του ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ «Διατήρηση της βιοποικιλότητας και άλλες διατάξεις» Σχόλια επί του ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ «Διατήρηση της βιοποικιλότητας και άλλες διατάξεις» Δρ. Μάνος Κουτράκης Βιολόγος - Ιχθυολόγος Τακτικός Ερευνητής ΕΘΙΑΓΕ Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας Πρόεδρος Δ.Σ. Φορέα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Σχεση αναμεσα στο μηκος εντερου, τη διατροφη και το τροφικο επιπεδο για μερικα ειδη ψαριων στο Β-ΒΔ Αιγαιο

Σχεση αναμεσα στο μηκος εντερου, τη διατροφη και το τροφικο επιπεδο για μερικα ειδη ψαριων στο Β-ΒΔ Αιγαιο 8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 1041 Σχεση αναμεσα στο μηκος εντερου, τη διατροφη και το τροφικο επιπεδο για μερικα ειδη ψαριων στο Β-ΒΔ Αιγαιο Παρασκευή Κ. Καραχλέ & Κωνσταντίνος Ι. Στεργίου

Διαβάστε περισσότερα

Έγγραφο Διαβούλευσης. Ανάπτυξη νέου πλαισίου τεχνικών μέτρων σε συνέχεια της μεταρρύθμισης της KATT

Έγγραφο Διαβούλευσης. Ανάπτυξη νέου πλαισίου τεχνικών μέτρων σε συνέχεια της μεταρρύθμισης της KATT Ref. Ares(2014)359866-13/02/2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Έγγραφο Διαβούλευσης Ανάπτυξη νέου πλαισίου τεχνικών μέτρων σε συνέχεια

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης

Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χημικών Μηχανικών Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης Καθηγήτρια Μαρία Λοϊζίδου Αθήνα, 3/4/2014 Βιομηχανική Συμβίωση Ως Βιομηχανική Συμβίωση (Industrial

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΖΩΝΗΣ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΖΩΝΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΖΩΝΗΣ Ξένια I. Λοϊζίδου, ΑΚΤΗ Κέντρο Μελετών και έρευνας Γαλάζια Ανάπτυξη (1): Γαλάζια Ανάπτυξη δεν είναι ΜΟΝΟ η ναυτιλία! Ενδεικτικοί άλλοι τομείς: Ενέργεια Θαλάσσια

Διαβάστε περισσότερα

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Η κατάσταση των υγροτόπων Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Ερευνητικό πρόγραμμα: Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας Οι νησιωτικοί υγρότοποι της Ελλάδας -προϋπάρχουσα γνώση- Η πρώτη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Λίμνες και ποτάμια της Ελλάδας έχουν μετατραπεί σε κοκτέιλ φυτοφαρμάκων. Τοξικές ουσίες εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα και δυστυχώς σε βαθμό που δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ Μέχρι πριν από 100 χρόνια ή και µέχρι πριν από λίγα χρόνια, σε ορισµένες περιοχές το πόσιµο νερό προερχόταν από πηγάδια και πηγές. Σήµερα,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ιοί είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1999 Επιτροπή Αναφορών 2004 22 Ιουλίου 2004 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Αναφορά 893/2003 του Antonio Cecoro ιταλικής ιθαγένειας σχετικά µε περιβαλλοντικό ζήτηµα που αφορά την ακτή της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΟΝ ΜΑΛΙΑΚΟ ΚΟΛΠΟ. Αν. Καθηγητης Μ.Δασενακης. Δρ Θ.Καστριτης Ε.Ρουσελάκη

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΟΝ ΜΑΛΙΑΚΟ ΚΟΛΠΟ. Αν. Καθηγητης Μ.Δασενακης. Δρ Θ.Καστριτης Ε.Ρουσελάκη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΟΥ ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ ΜΑΛΙΑΚΟ ΚΟΛΠΟ Αν. Καθηγητης Μ.Δασενακης Δρ Θ.Καστριτης Ε.Ρουσελάκη Φ.Σάλτα Κύκλος αζώτου Κύκλος φωσφόρου Kύκλος πυριτίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π.

ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π. ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π. Περιβαλλοντική Μηχανική και Γεωπεριβάλλον Αν αναρωτηθεί κανείς

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3 Α, 10440, Αθήνα Tel./Fax: 210-8228795 E-mail: info@medsos.gr Website: www.medsos.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3 Α, 10440, Αθήνα Tel./Fax: 210-8228795 E-mail: info@medsos.gr Website: www.medsos.gr Για 5η χρονιά φέτος, παρέχετε επιστημονική υποστήριξη στην εκστρατεία ΚΑΘΑΡΙΣΤΕ ΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ αναλαμβάνοντας την επεξεργασία των φύλλων καταγραφής που συμπληρώνουν οι εθελοντές κατά τη διάρκεια των καθαρισμών.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΕΚΤΡΟΦΗ ΙΧΘΥΩΝ ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ Ε. ΠΑΠΟΥΤΣΟΓΛΟΥ ΟΜΟΤΙΜΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΙ ΕΚΤΡΟΦΗ ΙΧΘΥΩΝ ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ Ε. ΠΑΠΟΥΤΣΟΓΛΟΥ ΟΜΟΤΙΜΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΚΑΙ ΕΚΤΡΟΦΗ ΙΧΘΥΩΝ ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ Ε. ΠΑΠΟΥΤΣΟΓΛΟΥ ΟΜΟΤΙΜΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΗΡΜΟΣΜΕΝΗΣ Υ ΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΑΞΙΑ ΙΧΘΥΩΝ ΚΑΙ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΠΟΣΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ιάβρωση στις Παράκτιες Περιοχές

ιάβρωση στις Παράκτιες Περιοχές ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ιάβρωση στις Παράκτιες Περιοχές Βαρνάβα Σοφία Ευαγόρου Χριστοδούλα Κασπαρίδου Μαρία Σµυρίλλη Στέφανη Στυλιανού ώρα ιάβρωση : φυσική διεργασία από την πρόσκρουση των κυµάτων στην

Διαβάστε περισσότερα