ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΣ, ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ 5 Ο ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ 9

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΣ, ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ 5 Ο ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ 9"

Transcript

1

2 2

3 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΣ, ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ 5 ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ 6 Ορισµός και η έννοια του δικτύου 6 Οφέλη 7 Αλιεία 7 Τουρισµός 8 Επιστηµονική γνώση 8 Ο ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ 9 Υπεραλίευση 9 Η κατάσταση των αποθεµάτων στον Κορινθιακό Κόλπο 9 Ρύπανση 12 Τι είναι η κόκκινη λάσπη (ερυθρά ιλύς) ; 12 Η εξάπλωση της κόκκινης λάσπης στον πυθµένα του Κορινθιακού κόλπου 12 Ποιά η χηµική σύσταση της κόκκινης λάσπης ; 13 Συγκεντρώσεις Ραδιονουκλιδίων στην κόκκινη λάσπη 14 Τα ελφίνια του Κορινθιακού 16 Κοράλλια 18 Ποσειδωνία 19 ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟ 21 ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ 24 ΑΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟ 25 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 27 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 29

4 Πρόλογος Ήταν µια φορά κι έναν καιρό ένας πανέµορφος κόλπος γεµάτος ζωή, ιστορία, πολιτισµό. Πανάρχαιες και πασίγνωστες πόλεις γεννήθηκαν, άνθισαν και χάθηκαν στα παράλιά του, ο οµφαλός της γης, οι ελφοί, τον γειτονεύουν. Για χιλιάδες χρόνια πηγή ζωής και πλούτου, εύκολo θαλάσσιο πέρασµα και αποθήκη ζωικών πρωτεϊνών της καλύτερης ποιότητας. Όσο οι άνθρωποι τον σέβονταν, όσο έξυπνα συζούσαν µαζί του, αυτός τους αντάµειβε κατά πως έπρεπε. Πλουσιοπάροχα. Ήρθαν όµως χρόνια δύσκολα, η ντροπή και η φρόνηση έκρυψαν τα µάτια τους κι έφυγαν, απόµεινε η ύβρις και ανάπτυξις. Ό άλλοτε πάµπλουτος Κορινθιακός κόλπος κατάντησε φτωχός, µε φθίνουσα βιοποικιλότητα και ζωικά αποθέµατα, µε βάναυσα πληγωµένες τις ακτές του, µολυσµένος και βαριά άρρωστος από άφρονες ανθρώπινες δραστηριότητες. Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια, η ελπίδα για τη σωτηρία του πρώτα, και για µια ήπια ανάπτυξή του κατόπιν, ξαναζωντάνεψε. Σύλλογοι και φορείς, αυτοδιοίκηση, διεθνείς οργανώσεις και δειλά-δειλά το επίσηµο κράτος, έχουν αρχίσει να συνειδητοποιούν την ανάγκη µιας άµεσης και πολυµέτωπης δράσης. Μέσα σ αυτά τα πλαίσια, η προσφορά της GREENPEACE, η στενή συνεργασία ορισµένων φορέων και η ευρεία λαϊκή συµµετοχή, είµαστε σίγουροι ότι αποτελούν ήδη την αρχή για τη σωτηρία του κόλπου. Παλαµάρης Γιώργος Περιβαλλοντική Κίνηση Κορινθίας

5 5 Εισαγωγή: Κορινθιακός, Θαλάσσιο Καταφύγιο Ο Κορινθιακός Κόλπος είναι µια µικρογραφία της Μεσογείου. Όπως και η Μεσόγειος, είναι µια κλειστή, ευαίσθητη θάλασσα, µε εξαιρετική οµορφιά και φυσικό πλούτο. Όπως και Μεσόγειος, απειλείται από την ανθρώπινη υπερεκµετάλλευση, τη ρύπανση και την υπεραλίευση. Η παρούσα έκθεση, βασισµένη στα αποτελέσµατα µελέτης που πραγµατοποίησε για την Greenpeace επιστηµονική οµάδα από το Βιολογικό Τµήµα του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, στα διαθέσιµα στοιχεία σχετικά µε τον θαλάσσιο πλούτο αλλά και στα προβλήµατα που µαστίζουν τη θάλασσα του Κορινθιακού, έχει ως στόχο να προτείνει ένα φιλόδοξο σχέδιο για την προστασία του Κορινθιακού Κόλπου.

6 6 Θαλάσσια Καταφύγια Ορισµός και η έννοια του δικτύου Τα θαλάσσια καταφύγια είναι ένα είδος θαλάσσιων προστατευόµενων περιοχών που προσφέρουν το µεγαλύτερο επίπεδο ασφάλειας για το θαλάσσιο περιβάλλον. Ο ορισµός της Greenpeace για τα θαλάσσια καταφύγια είναι ο εξής : Τα θαλάσσια καταφύγια είναι περιοχές που προστατεύονται από κάθε δραστηριότητα που αφαιρεί ή απορρίπτει κάτι στην θάλασσα, όπως για παράδειγµα η αλιεία και η απόρριψη αποβλήτων. Στο εσωτερικό τους είναι δυνατό να υπάρχουν ζώνες όπου δεν θα επιτρέπεται καµία ανθρώπινη δραστηριότητα, για παράδειγµα, περιοχές που θα λειτουργούν ως πυρήνες επιστηµονικής έρευνας ή ως περιοχές που περιλαµβάνουν ιδιαιτέρως ευαίσθητους οικότοπους ή είδη 1. Σε κάποιες περιοχές εντός των θαλάσσιων καταφυγίων µπορεί να επιτρέπεται η χαµηλής έντασης, µη-καταστροφική αλιευτική δραστηριότητα, µε την προϋπόθεση ότι αυτή θα εξασφαλίζει τη βιωσιµότητα και θα είναι προϊόν απόφασης στην οποία θα έχουν πλήρη συµµετοχή οι εµπλεκόµενες τοπικές κοινωνίες. Προκειµένου να προστατευτεί ολόκληρο το φάσµα της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, είναι απαραίτητο να δηµιουργηθεί ένα ευρύ δίκτυο θαλάσσιων καταφυγίων στο οποίο να περιλαµβάνονται όλοι οι σηµαντικοί οικότοποι. Οι επιστήµονες έχουν ορίσει ορισµένα κριτήρια που βοηθούν στον προσδιορισµό των θαλάσσιων περιοχών οι οποίες θα πρέπει να προστατευτούν κατά προτεραιότητα ώστε να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσµα 1, 2. Κάποια από τα κριτήρια αυτά είναι τα παρακάτω : Περιοχές αναπαραγωγής, περιοχές ανάπτυξης των θαλάσσιων ειδών και περιοχές σηµαντικές για τον κύκλο ζωής των ειδών. Περιοχές που περιλαµβάνουν πολύτιµους οικότοπους, όπως κλειστοί κόλποι, εκβολές ποταµών και υποθαλάσσια όρη. Περιοχές που συντηρούν είδη υπό εξαφάνιση ή υπό έντονη εκµετάλλευση. Περιοχές που έχουν υποστεί σηµαντική υποβάθµιση και πρέπει να αποκατασταθούν. 1 Στη Ευρώπη, οι εσωτερικές αυτές ζώνες είναι πιθανό να περικλείουν περιοχές του δικτύου Natura 2000, περιοχές υπό την Οδηγία για τους Οικότοπους και την Οδηγία για τα Πτηνά.

7 7 Οφέλη Τα θαλάσσια καταφύγια είναι πάνω απ όλα ένα µέσο διατήρησης και προστασίας και οι θετικές επιπτώσεις που έχουν για την προστασία του περιβάλλοντος είναι από µόνες τους αρκετά σηµαντικές για να τεκµηριώσουν την ανάγκη δηµιουργίας τους. Από τα θαλάσσια καταφύγια όµως προκύπτουν πρόσθετα οφέλη, όπως η αύξηση της απόδοσης της αλιείας εξαιτίας της αύξησης των ιχθυαποθεµάτων έξω από τους πυρήνες των καταφυγίων, τα οικονοµικά οφέλη από την ανάπτυξη ήπιων µορφών τουρισµού και τη δηµιουργία εναλλακτικών πηγών εισοδήµατος για τις τοπικές κοινωνίες. Αλιεία Η αλιεία εξ ορισµού απαγορεύεται στα θαλάσσια καταφύγια, αλλά η καθιέρωση ενός δικτύου καταφυγίων µπορεί να ευνοήσει τα αλιεύµατα µε πολλούς τρόπους. Στα καταφύγια, οι πληθυσµοί που βρίσκονται σε καθεστώς εκµετάλλευσης καταφέρνουν να αποκατασταθούν και οι οικότοποι που είχαν αλλοιωθεί εξαιτίας της αλιείας να αναδηµιουργηθούν. Επιπλέον, η δηµιουργία ενός δικτύου καταφυγίων µπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της απόδοσης της αλιείας στον περιβάλλοντα χώρο 3,4. Αυτό συµβαίνει είτε γιατί τα ενήλικα και νεαρά άτοµα των ψαριών υπερβαίνουν τα σύνορα των καταφυγίων είτε γιατί οι νεοσσοί ή τα αυγά παρασύρονται και σε περιοχές όπου επιτρέπεται η αλιεία. Μια σύγκριση των πληθυσµών των ψαριών µέσα και έξω από τις θαλάσσιες προστατευόµενες περιοχές στην Κορσική και τη Σαρδηνία δείχνει τη σηµασία που έχει η σωστή διαχείριση των καταφυγίων. Στην περιοχή της Κορσικής, η µέση βιοµάζα των εµπορικών ειδών ήταν περίπου 2,3 φορές υψηλότερη µέσα σε διάστηµα τεσσάρων ετών, 4 φορές υψηλότερη σε δέκα χρόνια και 6 φορές υψηλότερη σε περίπου είκοσι χρόνια. Ιδιαίτερα σε είδη όπως η σφυρίδα και ο συκιός τα αποτελέσµατα είναι πολύ υψηλότερα: η βιοµάζα του συκιού ήταν 70 φορές υψηλότερη µετά από 20 χρόνια προστασίας. Στο καταφύγιο της Σαρδηνίας όµως, η αύξηση στη βιοµάζα των ψαριών ήταν µόνο 0,2 φορές ύστερα από περισσότερο από 10 χρόνια προστασίας. Η έρευνα απέδωσε τη διαφορά αυτή στο ανεξέλεγκτο παράνοµο ψάρεµα 5. Τα καταφύγια λειτουργούν επίσης ως παράγοντας ασφάλειας ενάντια στην αστάθεια και την έντονη διακύµανση που παρουσιάζουν στις µέρες µας τα αποθέµατα των ψαριών.

8 8 Τουρισµός Ο τουρισµός είναι ίσως η πιο προσοδοφόρα οικονοµική δραστηριότητα που µπορεί να αναπτυχθεί µέσα στα Θαλάσσια Καταφύγια. Ένα παράδειγµα είναι το Θαλάσσιο Προστατευόµενο Πάρκο του Μεγάλου Κοραλλιογενούς Yφάλου στην Αυστραλία. Το πάρκο είναι χωρισµένο σε µία σειρά από ζώνες προστασίας. Τα έσοδα από τον τουρισµό για το 1999 ήταν εκατ. δολάρια Αυστραλίας, ποσό που ξεπερνά κατά πολύ τα ακαθάριστα έσοδα από ερασιτεχνική (AU$240 εκατ.) και επαγγελµατική αλιεία (AU$119 εκατ.) 6. Ένα ακόµη παράδειγµα είναι η προστατευόµενη περιοχή του νησιού «Apo» στις Φιλιππίνες. Εδώ, υπολογίζεται πως η αρχική επένδυση των $ για τη δηµιουργία των καταφυγίων αποφέρει σήµερα ένα ετήσιο εισόδηµα µεταξύ $ και $ , εάν λάβουµε υπόψη την υψηλή αποδοτικότητα της αλιείας πέραν του θαλάσσιου καταφύγιου καθώς και εισοδήµατα που προκύπτουν από άλλες πηγές, όπως ο καταδυτικός τουρισµός 7. Επιπλέον, δραστηριότητες όπως η κατάδυση, η υποθαλάσσια φωτογράφηση και η παρατήρηση δελφινιών και φαλαινών µπορούν όλες να ωφεληθούν από µία θαλάσσια ζωή γεµάτη ποικιλία και αφθονία. Οι δραστηριότητες αυτές µπορούν να δώσουν ευκαιρίες εναλλακτικών πηγών εσόδων στις παράκτιες κοινότητες χωρίς να επιβαρύνουν το θαλάσσιο περιβάλλον 8, 9, 10. Μέχρι στιγµής, ελάχιστες είναι οι παράκτιες κοινότητες στη Μεσόγειο που έχουν πρόσβαση σε µία τέτοια πηγή πλούτου. Επιστηµονική γνώση Η παρακολούθηση των θαλάσσιων οικοσυστηµάτων που βρίσκονται υπό πλήρη προστασία παρουσιάζει µεγάλο επιστηµονικό και εκπαιδευτικό ενδιαφέρον. Η αποτίµηση της περιβαλλοντικής µεταβολής που παρατηρείται κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης κατεστραµµένων οικοσυστηµάτων είναι απαραίτητη για την καλύτερη κατανόηση της πολυπλοκότητας της θαλάσσιας ζωής. Τα θαλάσσια καταφύγια παρέχουν µία µοναδική πηγή µακροχρόνιων πληροφοριών και προσφέρουν στους ερευνητές τη δυνατότητα να παρακολουθούν την εξέλιξη των ειδών και των οικοτόπων τους. Από τα σχολεία και τα πανεπιστήµια µέχρι τα ερευνητικά ιδρύµατα, τα θαλάσσια καταφύγια αποτελούν τόπο έρευνας και ανακαλύψεων.

9 9 Ο θαλάσσιος κόσµος του Κορινθιακού απειλείται Υπεραλίευση Η υπεραλίευση έχει χαρακτηριστεί ως το σηµαντικότερο πρόβληµα που αντιµετωπίζουν σήµερα οι θάλασσες του πλανήτη εξαιτίας της δραµατικής της επίπτωσης πάνω σε όλα τα επίπεδα της θαλάσσιας ζωής, στους πληθυσµούς των ειδών, τις θαλάσσιες κοινωνίες και τα οικοσυστήµατα 11. Για την Ελλάδα, τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας περιβάλλοντος (ΕΕΑ) του 2002 αποκαλύπτουν πως το 65-70% των εµπορικών ψαριών της χώρας µας υπεραλιεύεται. Είναι εξαιρετικά ανησυχητικό ότι, από το 2002 µέχρι σήµερα, η γνώση γύρω από την κατάσταση των ευρωπαϊκών αποθεµάτων φαίνεται να έχει περιοριστεί. Τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΕΑ αποκαλύπτουν ένα σηµαντικό κενό σχετικά µε την κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα περισσότερα αποθέµατα ψαριών στη Μεσόγειο και την Ελλάδα. Η έλλειψη επαρκών στοιχείων αφορά στο 65-83% των ψαριών. Η κατάσταση των αποθεµάτων στον Κορινθιακό Κόλπο Συγκεκριµένα για τον Κορινθιακό, η έρευνα του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου επικεντρώθηκε στη µελέτη της πορείας που ακολούθησε η αλιεία στον Κορινθιακό Κόλπο τα τελευταία 40 χρόνια ( ) 12. Περιγραφή της µεθοδολογίας και γραφική απεικόνιση των αποτελεσµάτων της έρευνας παρατίθενται στο Παράρτηµα στο τέλος της έκθεσης. Ο πίνακας 1 δείχνει τη µέση παραγωγή των κυριότερων αλιευµάτων στον Κορινθιακό.

10 10 Πίνακας 1. Μέση αλιευτική παραγωγή των σηµαντικότερων ειδών στον Κορινθιακό ( ) Είδος τόνοι Βακαλάοι 105,18 Γαύροι 205,88 Γόπες 129,64 Μαρίδες 139,13 Σαρδέλες 121,82 Σαυρίδια 118,2 Από τη µελέτη του Πανεπιστηµίου προκύπτει ότι η αλιεία στον Κορινθιακό επεκτείνεται συνεχώς προς ψάρια που βρίσκονται πιο ψηλά στην τροφική αλυσίδα (µεγαλύτερα συνήθως ψάρια). Το φαινόµενο αυτό έχει εντοπιστεί και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας 13 και αποδίδεται όχι σε πραγµατική αύξηση των «µεγάλων» ψαριών αλλά κυρίως στον εκσυγχρονισµό και την αποτελεσµατικότητα των αλιευτικών εργαλείων που σηµειώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 90. εν αυξάνονται δηλαδή τα ψάρια, απλά εµείς έχουµε γίνει καλύτεροι στο να τα πιάνουµε. Πιο αναλυτικά, ο εκσυγχρονισµός του αλιευτικού στόλου µέσης και παράκτιας αλιείας (µεγαλύτερα σκάφη µεγαλύτερης χωρητικότητας και ιπποδύναµης, βελτιωµένα αλιευτικά εργαλεία και η χρήση καλύτερου τεχνολογικού εξοπλισµού) έχει οδηγήσει σε επέκταση της αλιείας είτε σε πιο αποµακρυσµένες περιοχές είτε σε µεγαλύτερα βάθη (περίπτωση του Κορινθιακού). Έτσι, ξεκίνησε η εκµετάλλευση νέων ειδών που δεν µπορούσαµε να εκµεταλλευτούµε στο παρελθόν αλλά και πιο ώριµων (µεγάλων) ψαριών τα οποία βρίσκονται σε µεγαλύτερα βάθη (πχ. βακαλάοι). Σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, αυτό που κάποιοι νόµιζαν ότι ήταν «αύξηση» της αλιείας έχει ήδη αρχίσει να αντικαθίσταται από το φαινόµενο fishing down ή αλλιώς την σταδιακή κατάρρευση της αλιείας! Συµπερασµατικά, τα βαθύτερα νερά που µέχρι πριν από κάποια χρόνια λειτουργούσαν σαν φυσικά θαλάσσια καταφύγια, είναι πλέον ευάλωτα στα σύγχρονα αλιευτικά εργαλεία και στον Κορινθιακό Κόλπο. Ευτυχώς, ακόµα µπορούµε να αποφύγουµε την κατάρρευση των αλιευµάτων στον Κορινθιακό και να εξασφαλίσουµε ένα βιώσιµο µέλλον, µέσα από τον περιορισµό της αλιευτικής προσπάθειας, προτού µειωθούν επικίνδυνα τα αποθέµατα των ψαριών. Ο περιορισµός αυτός επιτυγχάνεται µέσα από τη δηµιουργία θαλάσσιων καταφυγίων.

11 11

12 12 Ρύπανση Ο Κορινθιακός κόλπος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στις συνέπειες τις ρύπανσης εξαιτίας της αργής ανανέωσης των υδάτων του. Η σηµαντικότερη πηγή ρύπανσης του Κορινθιακού Κόλπου είναι το εργοστάσιο παραγωγής αλουµίνας και αλουµινίου «ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Α.Ε.» (ΑΤΕ), το οποίο βρίσκεται στα Άσπρα Σπίτια Βοιωτίας (βόρειος Κορινθιακός). Η ΑΤΕ εγκατέστησε το 1970, ένα σύστηµα ΥΕΜΑ (Υποθαλάσσια Έκχυση Μεταλλευτικών Αποβλήτων) για την έκχυση της κόκκινης λάσπης στον κόλπο των Αντικύρων. Η έκχυση της κόκκινης λάσπης στον κόλπο των Αντικύρων πραγµατοποιείται µε υποθαλάσσιους µεταλλικούς αγωγούς µήκους 2 χιλιοµέτρων οι οποίοι εκβάλουν σε βάθος νερού περίπου 110µ. Τι είναι η κόκκινη λάσπη (ερυθρά ιλύς) ; Η κόκκινη λάσπη (red mud) προκύπτει ως στερεό απόβλητο κατά τη διαδικασία παραγωγής αλουµίνας/αλουµινίου από βωξίτη. Στις εγκαταστάσεις της ΑΤΕ προκύπτουν 1.06 τόνοι ερυθράς ιλύος ανά τόνο παραγόµενης αλουµίνας και η µέση ετήσια παραγωγή κόκκινης λάσπης ανέρχεται σήµερα σε περίπου τόνους. Για να καταλάβουµε το µέγεθος της καταστροφής αρκεί να σκεφτούµε πως η ποσότητα κόκκινης λάσπης που καταλήγει στον µικρό κόλπο των Αντικύρων είναι σχεδόν τριπλάσια της ποσότητας των φυσικών ιζηµάτων των ποταµών που εκβάλουν στις νότιες ακτές του Κορινθιακού κόλπου 14. Η ΑΤΕ έχει στο παρελθόν δεσµευτεί στην οριστική παύση της απόρριψης της κόκκινης λάσπης στη θάλασσα του Κορινθιακού, όµως κανείς δεν γνωρίζει τις επιπτώσεις από την κληρονοµιά ρύπανσης που έχουν αφήσει πίσω τους οι εκατοµµύρια τόνοι κόκκινης λάσπης που καλύπτουν τον βυθό του Κορινθιακού. Η εξάπλωση της κόκκινης λάσπης στον πυθµένα του Κορινθιακού κόλπου Οι έρευνες που πραγµατοποίησε το Εργαστήριο Ωκεανογραφίας του Πανεπιστηµίου Πατρών στα µέσα της δεκαετίας του 90 ( ) έδειξαν ότι η κόκκινη λάσπη έχει πλέον καλύψει ένα πολύ µεγάλο µέρος του κόλπου των Αντικύρων αλλά και του Κορινθιακού κόλπου. Συγκεκριµένα: (α) Στον κόλπο των Αντικύρων, δίπλα στους υποθαλάσσιους αγωγούς που απορρίπτουν την κόκκινη λάσπη, έχουν δηµιουργηθεί δύο λόφοι κόκκινης λάσπης ύψους 25 µέτρων (έναντι 17 µέτρων στα τέλη της δεκαετίας του 80). (β) Στο πυθµένα του κόλπου των Αντικύρων η κόκκινη λάσπη καλύπτει 16 km 2, ενώ στον πυθµένα της κεντρικής λεκάνης του Κορινθιακού κόλπου καλύπτει επιφάνεια 277 km 2. ηλαδή, στα µέσα της δεκαετίας του 90 η κόκκινη κάλυπτε περίπου 300 km 2 στον θαλάσσιο πυθµένα του Κορινθιακού κόλπου (έναντι 75 km 2 στα τέλη της δεκαετίας.

13 13 ΠΙΝΑΚΑΣ 1 ΚΡΗΠΙ Α (Αντίκυρα) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΛΕΚΑΝΗ max Min Max Min Fe 2 O 3 59(%) 11,20(% 25,31(% 19,98(% ) ) ) TiO 2 9,94(%) 0,90(%) - - Cr 2 O 3 0,37(%) 0,03(%) - - Ni 1856pp 1053pp 185ppm m m 559ppm Co 108ppm 40ppm 71ppm 52ppm Pb 194ppm 45ppm 112ppm 65ppm 10,61(% 14,86(% Fe 2 O 3 3,29(%) ) ) 3,02(%) TiO 2 0,97(%) 0,41(%) 1,03(%) 0,58(%) Cr 2 O 3 0,04(%) 0,02(%) 0,04(%) 0,03(%) Ni 366ppm 116ppm 286ppm 55ppm Co 66ppm 7ppm 47ppm 13ppm ΑΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΡΥΘΡΑΣ ΙΛΥΟΣ ΦΥΣΙΚΑ ΙΖΗΜΑΤΑ Pb 60ppm 0 35ppm 0 του 80), επιφάνεια που αντιστοιχεί στο 12% περίπου του συνόλου του Κορινθιακού. Ποια είναι η χηµική σύσταση της κόκκινης λάσπης ; Η κόκκινη λάσπη χαρακτηρίζεται από υψηλές συγκεντρώσεις τριοξειδίου του Σιδήρου (Fe 2 O 3 ), διοξειδίου του Τιτανίου (TiO 2 ), τριοξειδίου του χρωµίου (Cr 2 O 3 ), Νικελίου (Ni), Κοβαλτίου (Co) και µολύβδου (Pb), σε αντίθεση µε τα φυσικά ιζήµατα του κόλπου των Αντικύρων και της κεντρικής λεκάνης του Κορινθιακού, τα οποία παρουσιάζουν αξιοσηµείωτα χαµηλότερες συγκεντρώσεις των παραπάνω µετάλλων (Πιν. 1). Αν και η κόκκινη λάσπη χαρακτηρίζεται από υψηλές συγκεντρώσεις βαρέων µετάλλων ωστόσο, η επίδραση της κόκκινης λάσπης στους θαλάσσιους οργανισµούς και κατ επέκταση στη δηµόσια υγεία, µέσα από τη χρόνια κατανάλωση αλιευµάτων από την περιοχή, δεν έχει µελετηθεί συστηµατικά.

14 14 Τι είναι τα βαρέα µέταλλα; Mε τον όρο βαρέα µέταλλα εννοούµε εκείνα που έχουν ειδικό βάρος µεγαλύτερο του σιδήρου (Fe) και κυρίως τον µόλυβδο (Pb), τον υδράργυρο (Hg), τον χαλκό (Cu), το κάδµιο (Cd), το χρώµιο (Cr) κλπ. Μερικά βαρέα µέταλλα είναι σε ελάχιστες ποσότητες απαραίτητα για τη ζωή (ιχνοστοιχεία) όπως ο χαλκός, ψευδάργυρος. Τα περισσότερα όµως είναι βλαβερά και επικίνδυνα γιατί έχουν την τάση να συσσωρεύονται στους οργανισµούς και να επιδρούν τοξικά στα ζώα, τα φυτά και τους ανθρώπους. Τέτοια χαρακτηριστικά έχουν για παράδειγµα ο υδράργυρος, ο µόλυβδος και το κάδµιο. Μερικές από τις επιπτώσεις της τοξικότητας των βαρέων µετάλλων στους οργανισµούς είναι η µείωση της ανάπτυξης, οι αλλαγές στο µεταβολισµό αλλά και οι διαταραχές στην αναπαραγωγή και το ανοσοποιητικό σύστηµα. Συγκεντρώσεις Ραδιονουκλιδίων στην κόκκινη λάσπη Πρόσφατες διατµηµατικές έρευνες του Πανεπιστηµίου Πατρών έδειξαν ότι η κόκκινη λάσπη που απορρίπτεται στον Κορινθιακό κόλπο είναι εµπλουτισµένη µε τα φυσικά ραδιενεργά στοιχεία Ουράνιο ( 238 U), Ράδιο ( 226 Ra) και Θόριο ( 232 Th). Συγκεκριµένα, οι συγκεντρώσεις των φυσικών ραδιενεργών στοιχείων στην κόκκινη λάσπη κοντά στα στόµια των υποθαλάσσιων αγωγών είναι οι υψηλότερες που έχουν εντοπιστεί ποτέ σε θαλάσσια ιζήµατα τόσο του Αιγαίου όσο και του Ιονίου πελάγους. Οι υψηλές τιµές του Ουρανίου και του Ραδίου είναι 16 φορές και 7 φορές αντίστοιχα υψηλότερες από τις µέσες παγκόσµιες τιµές τους που προτείνει ο UNSCEAR (Πίνακας 2) 15. ΚΥΡΙΑ ΜΑΖΑ ΕΡΥΘΡΑΣ ΙΛΥΟΣ ΣΤΑ ΣΤΟΜΙΑ ΤΩΝ ΑΓΩΓΩΝ (Κόλπος Αντικύρων) (Bq kg -1 ΜΕΓΙΣΤΗ ΕΛΑΧΙΣΤΗ ) ΤΙΜΗ ΤΙΜΗ 238 U ± Ra ± ± Th ± ± U Ra Th ΠΙΝΑΚΑΣ 2 ΕΡΥΘΡΑ ΙΛΥΣ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΛΕΚΑΝΗ ΤΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΥ ΚΟΛΠΟΥ ΜΕΓΙΣΤΗ ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΤΙΜΗ ΤΙΜΗ ± ± ± ± ± ± 1.5 ΑΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΡΥΘΡΑΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΤΙΜΗ (UNSCEAR)

15 Εξάπλωση της κόκκινης λάσπης στον Κορινθιακό κόλπο Πηγή: Εργαστήριο Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας (Ε.ΘΑ.ΓΕ.Φ.Ω), Τµήµατος Γεωλογίας, Πανεπιστηµίου Πατρών. 15

16 16 Τα ελφίνια του Κορινθιακού Στα νερά του Κορινθιακού βρίσκουν καταφύγιο τα τέσσερα είδη δελφινιών που βρίσκουµε στη Ελλάδα, τα κοινά δελφίνια, τα ζωνοδέλφινα, τα σταχτοδέλφινα και τα ρινοδέλφινα. Ιδιαίτερα για το κοινό δελφίνι, ο Κορινθιακός αποτελεί µια από τις σηµαντικότερες περιοχές σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Οι πληθυσµοί των κοινών δελφινιών της Μεσογείου έχουν µειωθεί δραµατικά τις τελευταίες δεκαετίες. Το δελφίνι αυτό έχει ήδη εξαφανιστεί από πολλές θαλάσσιες περιοχές της Μεσογείου µε αποτέλεσµα να καταχωρηθεί ως απειλούµενο στη λίστα µε τα απειλούµενα είδη της IUCN 2,16. Η επιτακτική ανάγκη προστασίας του κοινού δελφινιού οδήγησε την ACCOBAMS (Agreement on the Conservation of Cetaceans of the Black Sea, Mediterranean Sea and contiguous Atlantic Area) 3 να προτείνει το σύνολο του Κορινθιακού κόλπου ως περιοχή προστασίας του. Επιπλέον, ο Κορινθιακός αποτελεί σηµαντική περιοχή για τον πληθυσµό των ρινοδέλφινων 17. Την έκκληση για προστασία του Κορινθιακού Κόλπου ως καταφύγιο των κοινών δελφινιών από την ACCOBAMS, συµπληρώνει το Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών «Πέλαγος» το οποίο τονίζει τη σπουδαιότητα του ανατολικού τµήµατος του Κορινθιακού για την προστασία των κοινών δελφινιών, των ζωνοδέλφινων και των σταχτοδέλφινων. Σύµφωνα µε έρευνες του Ινστιτούτου, τα τρία παραπάνω είδη δελφινιών σχετίζονται µεταξύ τους και σχηµατίζουν µικτά κοπάδια στα νερά του Κορινθιακού. Το φαινόµενο αυτό είναι µοναδικό µιας και δεν παρατηρείται πουθενά αλλού στον κόσµο 18. Το κοινό δελφίνι κινδυνεύει Παράγοντες που έχουν οδηγήσει στη µείωση των πληθυσµών του κοινού δελφινιού (Delphinus delphis) στη Μεσόγειο περιλαµβάνουν: 1) Μειωµένη διαθεσιµότητα τροφής εξαιτίας της υπεραλίευσης. 2) Ρύπανση από χηµικά και βαρέα µέταλλα µε επακόλουθο την εξασθένιση του ανοσοποιητικού συστήµατος και της αναπαραγωγικής δυνατότητας. 3) Θνησιµότητα από αλιευτικά εργαλεία συµπεριλαµβανοµένων και των αφρόδιχτων. 4) Οι κλιµατικές αλλαγές και η αύξηση της θερµοκρασίας της θάλασσας. 5) Κατά το παρελθόν, σηµαντικός παράγοντας θνησιµότητας ήταν οι εκ προθέσεως θανάτωση των δελφινιών. 2 IUCN ( International Union for Conservation of Nature and Natural Resources) ή ιεθνής Ένωση για τη ιατήρηση της Φύσης και των Φυσικών Πόρων. 3 Η ACCOBAMS (Agreement on the Conservation of Cetaceans of the Black Sea, Mediterranean Sea and contiguous Atlantic Area) είναι µια διεθνής συµφωνία για την προστασία των κητωδών στη Μεσόγειο στην οποία συµµετέχει και η χώρα µας.

17 Περιοχή σηµαντική για τα κοινά δελφίνια, τα ζωνοδέλφινα και τα σταχτοδέλφινα. Πηγή : Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών «Πέλαγος» 17

18 18 Κοράλλια Οι όµορφες γοργόνιες είναι κοράλλια που φιλοξενούνται στο βυθό του Κορινθιακού κόλπου. Πρόκειται για αποικιακά κοράλλια µε κεράτινο σκελετό µε πολύχρωµες σύνθετες διακλαδώσεις σε σχήµα βεντάγιας. Τα έντονα ρεύµατα του Κορινθιακού, σε συνδυασµό µε τον µεγάλο αριθµό χειµάρρων και ποταµών που τον τροφοδοτούν µε θρεπτικά στοιχεία, δηµιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη των γοργονιών σε αντίθεση µε άλλες περιοχές της Ελλάδας 19. Στον Κορινθιακό βρίσκουµε τις εντυπωσιακές κίτρινες και κόκκινες γοργόνιες (Eunicella cavolinii και Paramuricea clavata) αλλά και τη σπανιότερη ροζ (Leptogorgia sarmentosa). Οι «κήποι» των κοραλλιών αποτελούν καταφύγιο για µεγάλο αριθµό ειδών της περιοχής που καταφεύγει σε αυτούς για να τραφεί και να αναπαραχθεί. Οι αποικίες τους αναπτύσσονται µε αργούς ρυθµούς και είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες. Οι βασικότερες απειλές που αντιµετωπίζουν είναι η αλιεία, η ρύπανση, η αύξηση της θερµοκρασίας. Η οικολογική σηµασία, η τρωτότητα και η οµορφιά των γοργονιών µας αναγκάζει να τις προστατεύσουµε και να τις εντάξουµε στα θαλάσσια καταφύγια του Κορινθιακού. Σχετική πρόταση για την δυτική πλευρά του Κορινθιακού έχει υποβάλει µε δηµοσίευσή της οµάδα του Εθνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) 20 ενώ η παρουσία του κοραλλιού έχει αναφερθεί και σε περιοχές στον ανατολικό Κορινθιακό 21.

19 19 Ποσειδωνία Η Ποσειδωνία (Posidonia oceanica) είναι ένα ενδηµικό είδος της Μεσογείου τεράστιας οικολογικής σηµασίας. Μπορεί να καλύψει µεγάλες εκτάσεις στο βυθό που φτάνουν µέχρι και τα 55 µέτρα βάθος 22. Τα λιβάδια της Ποσειδωνίας φιλοξενούν περισσότερα από 400 είδη φυκώv και είδη ζώωv, πρoσφέρoυv πρoστασία στα αυγά και τoυς vεoσσoύς τωv ψαριώv, συµβάλλoυv σηµαvτικά στηv oξυγόvωση τoυ vερoύ, συγκρατoύv τηv άµµo τoυ πυθµέvα, πρoστατεύoυv τις παραλίες από φαιvόµεvα διάβρωσης και πρoσφέρoυv εvέργεια στηv τρoφική αλυσίδα. Παρά τηv τεράστια oικoλoγική τoυς σηµασία, τα λιβάδια της Πoσειδωvίας µειώνονται µε αvησυχητικό ρυθµό. Η χρήση συρόµεvωv αλιευτικώv εργαλείωv βυθoύ, όπως η µηχαvότρατα, έχει oδηγήσει στηv υπoβάθµιση και καταστρoφή περιoχώv πoυ άλλoτε ήταv πλoύσιες σε λιβάδια Πoσειδωvίας. Μεγάλη απειλή είναι και η εξάπλωση των Caulerpa racemosa και Caulerpa taxifolia, υποθαλάσσιων ειδών που έχουν εισβάλει στη Μεσόγειο παίρνουν την θέση της Ποσειδωνίας στο βυθό της Μεσογείου. Για τους παραπάνω λόγους, η Ευρωπαϊκή Οδηγία για τους Οικοτόπους (92/43) χαρακτηρίζει την Ποσειδωνία ως οικότοπο προτεραιότητας και επιβάλει την προστασία της. Είναι εξαιρετικά ανησυχητικό ότι δεν έχει γίνει καµία επίσηµη καταγραφή των λιβαδιών της Ποσειδωνίας στον Κορινθιακό κόλπο. Η έλλειψη στοιχείων οδηγεί στο να µην έχουµε εικόνα της εξάπλωσης αλλά και της κατάστασης στην οποία βρίσκεται, την στιγµή µάλιστα που η Caulerpa racemosa έχει ήδη κάνει την εµφάνισή της στο βυθό του Κορινθιακού 23.

20 20

21 21 Πρόταση για τη δηµιουργία Θαλάσσιου Καταφυγίου στον Κορινθιακό Για την προστασία του Κορινθιακού Κόλπου προτείνεται ο καθορισµός του ως πρότυπο θαλάσσιο καταφύγιο για την Ελλάδα και τη Μεσόγειο. Ο παρακάτω χάρτης απεικονίζει της προτεινόµενες περιοχές και τους πυρήνες που θα περιλαµβάνονται στο θαλάσσιο καταφύγιο του Κορινθιακού. Χάρτης µε τα προτεινόµενα Θαλάσσια Καταφύγια στον Κορινθιακό Κόλπο. Το δίκτυο που προτείνουµε βασίζεται στις προτάσεις της επιστηµονικής οµάδας του τµήµατος Βιολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστήµιου Θεσσαλονίκης, τα δεδοµένα της αλιείας, τις διαθέσιµες πληροφορίες σχετικά µε το θαλάσσιο πλούτο του Κορινθιακού και τις ήδη υπάρχουσες προτάσεις άλλων φορέων σχετικά µε την προστασία του, όπως αναλύθηκαν στο προηγούµενο κεφάλαιο. Ένα βασικό βήµα για την προστασία των ιχθυαποθεµάτων µέσα στον κλειστό κόλπο είναι να σταµατήσει η χρήση των αλιευτικών εργαλείων της µέσης αλιείας (µηχανότρατα και κυκλικά δίχτυα), τα συρόµενα εργαλεία (βιτζότρατα) και η ανεξέλεγκτη ερασιτεχνική αλιεία στο σύνολο του Κορινθιακού κόλπου. Επιπλέον, στο ανατολικό και δυτικό τµήµα του Κορινθιακού πρέπει να δηµιουργηθούν δύο πυρήνες όπου δεν θα επιτρέπεται κανενός είδους ανθρώπινη επέµβαση, περιλαµβανόµενης κάθε είδους αλιευτικής δραστηριότητας. Οι πυρήνες του θαλάσσιου καταφυγίου του Κορινθιακού θα λειτουργούν ως «φυτώρια» για τα θαλάσσια αποθέµατα και θα προστατεύουν το ευαίσθητο θαλάσσιο οικοσύστηµα Οι περιοχές αυτές απεικονίζονται µε τον αριθµό 1 στον χάρτη. Για την αποτελεσµατική προστασία του Κορινθιακού η περιοχή αυτή θα πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον το 40% της επιφάνειάς του. Η επιλογή

22 22 των πυρήνων βασίστηκε σε υπάρχουσες προτάσεις για την προστασία του Κορινθιακού (από την ΑCCOBAMS, το Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών «Πέλαγος» και την πρόταση της οµάδας από το ΕΛΚΕΘΕ σχετικά µε τα κοράλλια) και την παρουσία σηµαντικών θαλάσσιων οικοτόπων (δείτε προηγούµενο κεφάλαιο). Για κοινωνικοοικονοµικούς λόγους, θα πρέπει να υπάρχει µια ζώνη εντός των ορίων του καταφυγίου η οποία θα καλύπτει περίπου την µισή επιφάνεια του κόλπου, όπου θα επιτρέπεται σύµφωνα µε κανόνες βιώσιµης διαχείρισης η παράκτια, χαµηλής έντασης και µη-καταστροφική αλιευτική δραστηριότητα. Η περιοχή αυτή θα απολαµβάνει τα αποτελέσµατα της αποκατάστασης και αύξησης των αποθεµάτων που θα πραγµατοποιείται µέσα στους πυρήνες. Η περιοχή απεικονίζεται κατά προσέγγιση στον χάρτη µε τον αριθµό 2. Τέλος, ένα αποτελεσµατικό δίκτυο θαλάσσιων καταφυγίων στον Κορινθιακό δεν µπορεί παρά να συµπεριλαµβάνει τις περιοχές που έχουν πληγεί από δεκαετίες ρίψης κόκκινης λάσπης από την ΑτΕ, δηλαδή τον κόλπο της Αντίκυρας και του βαθύτερου Κορινθιακού κόλπου. Η περιοχή απεικονίζεται κατά προσέγγιση µε τον αριθµό 3 στο χάρτη. Παράλληλα µε τον άµεσο τερµατισµό της ρίψης κόκκινης λάσπης στη θάλασσα από την ΑτΕ, είναι επιτακτική ανάγκη σύµφωνα µε την αρχή της προφύλαξης να τεθούν οι περιοχές αυτές σε καθεστώς προστασίας έως ότου δοθούν απαντήσεις σε µια σειρά από ερωτήµατα που µένουν µέχρι στιγµής αναπάντητα, όπως: Ποιες είναι οι άµεσες, µεσοπρόθεσµες και µακροπρόθεσµες επιπτώσεις από τους εκατοµµύρια τόνους κόκκινης λάσπης που έχουν σκεπάσει τον βυθό του Κορινθιακού και κατά συνέπεια τη θαλάσσια ζωή σε έκταση τουλάχιστον 300 τετρ.χιλ.; Ποιες είναι οι επιπτώσεις στους θαλάσσιους οργανισµούς και την ανθρώπινη υγεία από τις υψηλές συγκεντρώσεις βαρέων µετάλλων και ραδιονουκλιδίων από τις αποθέσεις κόκκινης λάσπης; Το θαλάσσιο καταφύγιο θα εξασφαλίσει το κατάλληλο περιβάλλον για την διενέργεια επιστηµονικών ερευνών, των οποίων τα αποτελέσµατα θα είναι διαθέσιµα στο ευρύ κοινό και θα δίνουν ξεκάθαρες απαντήσεις στην τοπική κοινωνία και σε κάθε ενδιαφερόµενο. Τι σηµαίνει «αρχή της προφύλαξης»; Σύµφωνα µε την αρχή της Προφύλαξης όταν µια δραστηριότητα µπορεί, σύµφωνα µε τα διαθέσιµα στοιχεία, να βλάψει την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον, πρέπει να επιλέγουµε εκ των προτέρων µια προσεκτική προσέγγιση, ακόµα και αν το πλήρες µέγεθος της επίδρασης δεν έχει ακόµα αποδειχθεί επιστηµονικά. Η αρχή αυτή αναγνωρίζει ότι απόλυτες επιστηµονικές αποδείξεις για τις βλαπτικές επιπτώσεις µιας δραστηριότητας µπορεί να µην είναι δυνατόν να βρεθούν ή όταν βρεθούν µπορεί να είναι πια αργά για να αποφευχθεί ή να αντιστραφεί η ζηµιά που έχει γίνει. Με άλλα λόγια, η Αρχή της Προφύλαξης µας λέει ότι αντί να χρησιµοποιείται το περιβάλλον σαν πειραµατικό εργαστήριο, πρέπει να εφαρµοστούν προληπτικές ενέργειες στην πηγή του προβλήµατος πριν ξεκινήσει η ζηµιά.

23 Ένα πρόσθετο κέρδος από την προστασία του Κορινθιακού σήµερα είναι η δηµιουργία ασπίδας προστασίας απέναντι σε µελλοντικές καταστροφικές πρακτικές που µπορεί να προκύψουν στην περιοχή. Η ιδιότητα του θαλάσσιου καταφύγιου θα εξασφαλίσει ότι δεν θα επαναληφθεί η όποια βιοµηχανική επιβάρυνση που θα καταδικάσει τη θάλασσα του Κορινθιακού σε περιβαλλοντική υποβάθµιση. 23

24 24 Πολιτικά µέτρα για Θαλάσσια Καταφύγια Ο Κορινθιακός κόλπος είναι µια ευαίσθητη κλειστή θάλασσα που ικανοποιεί όλα τα κριτήρια για να γίνει ένα πρότυπο θαλάσσιο καταφύγιο για την Ελλάδα και την Μεσόγειο. Όµως για να γίνει πραγµατικότητα η προστασία του Κορινθιακού πρέπει να υπάρξει πολιτική βούληση. Μέχρι στιγµής, απουσιάζει µια ολοκληρωµένη εθνική πολιτική για τη θάλασσα, η οποία θα στοχεύει στην προστασία και διατήρηση του θαλάσσιου πλούτου. Ο σχεδιασµός και η υλοποίηση µιας γενναίας πολιτικής για τις ελληνικές θάλασσες θα πρέπει να είναι προτεραιότητα για µια χώρα σαν την Ελλάδα. Μέχρι σήµερα, η βούληση από την πλευρά των αρµόδιων Υπουργείων Περιβάλλοντος και Αγροτικής Ανάπτυξης, φαίνεται να απουσιάζει. Αντιθέτως, η χώρα µας δεν τηρεί καν τις συµβατικές υποχρεώσεις της σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Η Ελλάδα υποχρεούται ήδη να εντάξει και να προστατεύσει θαλάσσιες περιοχές, στα πλαίσια του ευρωπαϊκού δικτύου προστατευόµενων περιοχών Natura υστυχώς όµως έχει καθυστερήσει πολλά χρόνια στη σύνταξη ενός καταλόγου µε θαλάσσια καταφύγια. Επιπλέον, η Ελλάδα πρέπει, πριν το τέλος του χρόνου, να καταθέσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή πληροφορίες για την καθιέρωση και διαχείριση περιοχών προστατευόµενων από την αλιεία στα εθνικά ύδατα αλλά και πέρα από αυτά. Συγκεκριµένα, πρέπει να συµπεριλάβει πληροφορίες για την προστασία των περιοχών αναπαραγωγής και ανάπτυξης των ψαριών, και των περιοχών µε ευαίσθητα θαλάσσια οικοσυστήµατα σύµφωνα µε τον νέο Κανονισµό για τη Αλιεία στη Μεσόγειο (Κανονισµός 1967/2006). Η Greenpeace ζητά από την ελληνική κυβέρνηση να ανταποκριθεί σε αυτή την υποχρέωση, µε µεγαλύτερη σοβαρότητα από ότι έκανε για την ανακήρυξη των περιοχών Natura 2000, και να εργαστεί για την εφαρµογή των µέτρων και στις δύο περιπτώσεις. Τέλος, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στη διαδικασία υιοθέτησης ενός νέου νόµου της Οδηγίας για την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για το Θαλάσσιο Περιβάλλον που έχει στόχο να επιτύχει µία καλή περιβαλλοντική κατάσταση σε όλες τις Ευρωπαϊκές θάλασσες µέχρι το Αυτός ο νόµος θα αποτελέσει µέρος της ήδη υπάρχουσας ευρωπαϊκής νοµοθεσίας και θα συµβάλει στη ρύθµιση των διαφόρων µέτρων για την προστασία της θάλασσας. Στην παρούσα µορφή της, η προτεινόµενη Οδηγία απαιτεί την ανάπτυξη εθνικών στρατηγικών και προγραµµατικών µέτρων για τρεις διαφορετικές θαλάσσιες περιοχές τη Βαλτική, τον Βόρειο-ανατολικό Ατλαντικό Ωκεανό και τη Μεσόγειο. Η Ελλάδα πρέπει να αποκτήσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη βελτίωση του προσχεδίου της Οδηγίας. Ειδικότερα, η Greenpeace ζητά από το Υπουργείο Περιβάλλοντος να αναγνωρίσει ότι η δηµιουργία ενός δικτύου θαλάσσιων

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΟΙ ΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΑΛΙΕΙΑ ρ. Κώστας Παπακωνσταντίνου τ /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων τ. /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ 98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ» ΤΟ ΝΕΡΟ - Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ψάρια και Θαλασσινά στο Kόκκινο! - μία λίστα με τα είδη που κινδυνεύουν περισσότερο-

Ψάρια και Θαλασσινά στο Kόκκινο! - μία λίστα με τα είδη που κινδυνεύουν περισσότερο- Σχεδιασμός: www.myrmigidesignhouse.gr Κλεισόβης 9, 106 77 Αθήνα Tηλ.: 210 3840774-5 Fax: 210 3804008 E-mail: cnetwork@greenpeace.org www.greenpeace.gr Ψάρια και Θαλασσινά στο Kόκκινο! - μία λίστα με τα

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΗ 5. Ανάλυση αποτελεσμάτων αλιευτικής και περιβαλλοντικής έρευνας- Διαχειριστικές προτάσεις ΠΑΡΑΔΟΤΕΑ

ΦΑΣΗ 5. Ανάλυση αποτελεσμάτων αλιευτικής και περιβαλλοντικής έρευνας- Διαχειριστικές προτάσεις ΠΑΡΑΔΟΤΕΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ & ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Ρωμανού 3 Χαλέπα - 73 133 Χανιά Κρήτης - http://triton.chania.teicrete.gr/

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Habitat: κυρίαρχη μορφή, γύρω από την οποία αναπτύσσεται ένας οικότοπος Χλωρίδα (π.χ. φυτό-φύκος) Πανίδα (π.χ. ύφαλος διθύρων) Γεωλογική μορφή (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 Το εκπαιδευτικό υλικό αυτό στην αρχική του μορφή δημιουργήθηκε και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ. ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗ - Σχολική χρονιά

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ. ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗ - Σχολική χρονιά ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗ - Σχολική χρονιά 2014-15 ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451 ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Tο Μέλλον της Αλιείας EΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΛΙΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΑΛΑΣΣΑΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Tο Μέλλον της Αλιείας EΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΛΙΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΑΛΑΣΣΑΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ EΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΛΙΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΑΛΑΣΣΑΣ 2014-2020 Tο Μέλλον της Αλιείας ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΌΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Eιδική Υπηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών

Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών 2012 Είναι αποδεκτό σε παγκόσμιο επίπεδο ότι οι κλασσικές πρακτικές διαχείρισης της αλιείας, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Yπεραλίευση. Η Ευρώπη οφείλει να ξαναδώσει ζωή στις θάλασσες

Yπεραλίευση. Η Ευρώπη οφείλει να ξαναδώσει ζωή στις θάλασσες Yπεραλίευση Η Ευρώπη οφείλει να ξαναδώσει ζωή στις θάλασσες Στοιχεία και στατιστικά Τα εννέα στα δέκα Ευρωπαϊκά ιχθυαποθέματα υπεραλιεύονται (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2009). Η υπεραλίευση κοστίζει παγκοσμίως

Διαβάστε περισσότερα

στα πλαίσια του προγράμματος LIFE + THALASSA Νοέμβριος 2010

στα πλαίσια του προγράμματος LIFE + THALASSA Νοέμβριος 2010 Έρευνα για τα θαλάσσια θηλαστικά στα πλαίσια του προγράμματος LIFE + THALASSA Νοέμβριος 010 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Εσείς Γιατί επιλέξατε το μάθημα Τι περιμένετε από τις ώρες που θα περάσετε διδασκόμενοι μαζί μας; Προτάσεις ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Ι. Οι εργασίες θα ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝ II, KOYΠΟΝΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Κωδικός Αριθμός Κουπονιού:

ΕΠΑΝ II, KOYΠΟΝΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Κωδικός Αριθμός Κουπονιού: ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ, ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΑΡΓΟΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα 1. Σχηματική απεικόνιση του τι μπορεί να συμβεί κατά την είσοδο των ψαριών σε δίχτυα

Εικόνα 1. Σχηματική απεικόνιση του τι μπορεί να συμβεί κατά την είσοδο των ψαριών σε δίχτυα ΑΛΙΕΙΑ ΚΑΙ ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Η συνολική βιομάζα ενός ή περισσοτέρων ειδών που αφαιρείται από το οικοσύστημα με το ψάρεμα είναι γνωστή ως αλίευμα. Ένα μέρος του αλιεύματος θα διακινηθεί μέσα από τις αγορές

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τα θαλάσσια θηλαστικά στα πλαίσια του προγράμματος LIFE + THALASSA. Οκτώβριος 2013

Έρευνα για τα θαλάσσια θηλαστικά στα πλαίσια του προγράμματος LIFE + THALASSA. Οκτώβριος 2013 Έρευνα για τα θαλάσσια θηλαστικά στα πλαίσια του προγράμματος LIFE + THALASSA Οκτώβριος 203 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράση των υδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον

Επιδράση των υδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον Επιδράση των υδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον Παύλος Μακρίδης, επίκουρος καθηγητής Τμήμα Βιολογίας, Τομέας Βιολογίας Ζώων Πανεπιστήμιο Πατρών Τι είναι υδατοκαλλιέργειες; Η καλλιέργεια υδρόβιων οργανισμών,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα Ο όρος βαρέα μέταλλα (heavy metals, trace metals, toxic metals, trace elements) χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει τη παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς

Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με μια ματιά Δράση ενάντια στην υπεραλίευση, με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ 1. Η ΖΩΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ 1. Η ΖΩΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ... Greenpeace/ Grace ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ 1. Η ΖΩΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ... 3 Υπεραλίευση... 3 Παράνοµη και ανεξέλεγκτη αλιεία... 3 Αφρόδιχτα Τα τείχη του θανάτου...

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Το Πρόβλημα Το περιβαλλοντικό πρόβλημα που εξετάζεται από το πρόγραμμα θάλασσα είναι ο άμεσος κίνδυνος επιβίωσης που αντιμετωπίζουν τα θαλάσσια θηλαστικά που ζουν στις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μήπως η Γη αποτελεί ενιαίο υδατικό οικοσύστηµα ; Η απάντηση εξαρτάται από το πώς

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Τοποθέτηση & Λειτουργία Μηχανών Θαλάσσιας Ενέργειας: Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Αναστασία Μήλιου Αρχιπέλαγος Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας www.archipelago.gr Αρχικό στάδιο ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

LIFE DEBAG. & Το πρόβλημα της πλαστικής σακούλας στο θαλάσσιο περιβάλλον

LIFE DEBAG. & Το πρόβλημα της πλαστικής σακούλας στο θαλάσσιο περιβάλλον LIFE DEBAG & Το πρόβλημα της πλαστικής σακούλας στο θαλάσσιο περιβάλλον Εταίροι του Έργου Εργ. Θαλάσσιας Γεωλογίας & Φυσικής Ωκεανογραφίας, Τμ. Γεωλογίας, Πανεπιστήμιο Πατρών TERRA NOVA Ε.Π.Ε ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Χλωρίδα και Πανίδα ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

Οι μόνιμοι κάτοικοι των ελληνικών θαλασσών

Οι μόνιμοι κάτοικοι των ελληνικών θαλασσών Οι μόνιμοι κάτοικοι των ελληνικών θαλασσών Στις ελληνικές θάλασσες ζουν μόνιμα 9 είδη θηλαστικών, ενώ άλλα 5 έχουν μόνο περιστασιακή παρουσία: Μόνιμοι κάτοικοι είναι η πτεροφάλαινα, ο φυσητήρας, ο ζιφιός,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006 Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκλησή σας να προλογίσω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΕΣ

ΕΠΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΕΣ ΕΠΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΕΣ 30 Απριλίου 2014 Ως γνωστόν, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει την αρμοδιότητα για τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα που αφορούν τον τόπο μας, ενώ η Ευρωβουλή

Διαβάστε περισσότερα

Σεµινάριο : Marine Environmental Awareness

Σεµινάριο : Marine Environmental Awareness Σεµινάριο : Marine Environmental Awareness Hµερήσιο Πρόγραµµα 1η Ηµέρα 09.00-10.00 Αριθµός Θέµατος: 1 Τίτλος: Εισαγωγή: Ναυτιλία και Περιβάλλον 10.00-10.15 ιάλειµµα 10.15-11.45 Αριθµός Θέµατος: 2 Τίτλος:

Διαβάστε περισσότερα

POLICY ORIENTED MARINE ENVIRONMENTAL RESEARCH IN THE SOUTHERN EUROPEAN SEAS

POLICY ORIENTED MARINE ENVIRONMENTAL RESEARCH IN THE SOUTHERN EUROPEAN SEAS POLICY ORIENTED MARINE ENVIRONMENTAL RESEARCH IN THE SOUTHERN EUROPEAN SEAS Αειφόρος διαχείριση των Θαλασσών - Η επιστήμη συναντά την πολιτική και την κοινωνία για τις ανάγκες των νοτίων Eυρωπαϊκών θαλασσών:

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα MOFI. ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ & ΑΛΙΕΙΑ Αντιμετωπίζοντας τη σχέση αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες

Πρόγραμμα MOFI. ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ & ΑΛΙΕΙΑ Αντιμετωπίζοντας τη σχέση αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες Πρόγραμμα MOFI ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ & ΑΛΙΕΙΑ Αντιμετωπίζοντας τη σχέση αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες Συμμετέχοντες WWF Ελλάς Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μαγνησίας Το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2010/2113(INI) Σχέδιο έκθεσης Iliana Malinova Iotova (PE v01-00)

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2010/2113(INI) Σχέδιο έκθεσης Iliana Malinova Iotova (PE v01-00) ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αλιείας 2010/2113(INI) 2.5.2011 ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ 1-27 Σχέδιο έκθεσης Iliana Malinova Iotova (PE460.964v01-00) σχετικά με την τρέχουσα και μελλοντική διαχείριση της αλιείας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Διαβιβάζεται συνημμένως στις αντιπροσωπίες το έγγραφο SWD(2017) 63 final.

Διαβιβάζεται συνημμένως στις αντιπροσωπίες το έγγραφο SWD(2017) 63 final. Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 24 Φεβρουαρίου 2017 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2017/0043 (COD) 6575/17 ADD 2 PECHE 68 CODEC 248 IA 32 ΠΡΟΤΑΣΗ Αποστολέας: Ημερομηνία Παραλαβής: Αποδέκτης:

Διαβάστε περισσότερα

ράση της ΕΕ στον τοµέα της πετρελαϊκής έρευνας και εξόρυξης στην Ευρώπη

ράση της ΕΕ στον τοµέα της πετρελαϊκής έρευνας και εξόρυξης στην Ευρώπη P7_TA(2010)0352 ράση της ΕΕ στον τοµέα της πετρελαϊκής έρευνας και εξόρυξης στην Ευρώπη Ψήφισµα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Οκτωβρίου 2010 σχετικά µε τη δράση της ΕΕ στον τοµέα της πετρελαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 Φώκια Μονάχους- Μονάχους Η μεσογειακή φώκια Monachus monachus πήρε το όνομά της είτε εξαιτίας του σχήματος του πάνω μέρους του κεφαλιού της που μοιάζει σαν

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας

Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας monachus monachus & ψαράδες ψαράδες ψαράδες monachus monachus monachus monachus Αντίκτυπο στο είδος Αντίκτυπο στην αλιεία Βελτίωση της κατάστασης του μεγαλύτερου ευρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210.

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210. ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Το πρόγραμμα αυτό απευθύνεται στους

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες)

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) 1 1. Εισαγωγή Οι θαλάσσιοι τύποι οικοτόπων αποτελούν τμήμα του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΛΙΕΙΑΣ & ΘΑΛΑΣΣΑΣ Εισήγηση Ευαγγελία Μηνά

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΛΙΕΙΑΣ & ΘΑΛΑΣΣΑΣ Εισήγηση Ευαγγελία Μηνά ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΛΙΕΙΑΣ & ΘΑΛΑΣΣΑΣ 2014-2020 Εισήγηση Ευαγγελία Μηνά 1 Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εγκρίθηκε με την Απόφαση C(2015) 7415/23-10-2015 Με δημόσια δαπάνη 523.406.309 - κοινοτική συμμετοχή:

Διαβάστε περισσότερα

Βόρειες Κυκλάδες. θαλάσσιο καταφύγιο ζωής. www.greenpeace.gr

Βόρειες Κυκλάδες. θαλάσσιο καταφύγιο ζωής. www.greenpeace.gr Βόρειες Κυκλάδες θαλάσσιο καταφύγιο ζωής www.greenpeace.gr Σύνταξη: Άντζελα Λάζου, Γιάννης Ίσσαρης Σχεδιασμός-προσαρμογή: Λένα Καρβουνάκη, Στεύη Παναγιωτάκη Εκδόθηκε τον Αύγουστο του 2009 Από τo Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

3/20/2011 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

3/20/2011 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Ι. Οι εργασίες θα ακολουθούν τη διδασκόμενη ύλη. ΙΙ. Θα γίνεται εκτενής χρήση του Διαδικτύου & άλλων ελληνικών και διεθνών ββλ βιβλιογραφικών πηγών. ΙΙΙ. Η παράδοση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΠΟΝ ΥΛΑ ΣΤΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ. Αναστάσιος Λεγάκις

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΠΟΝ ΥΛΑ ΣΤΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ. Αναστάσιος Λεγάκις Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΠΟΝ ΥΛΑ ΣΤΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πανελλήνιο Συνέδριο Ένωσης Ελλήνων Οικολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Ηµέρα για το Νερό. 22 Μαρτίου «Νερό για τις Πόλεις: Ανταποκρινόµενοι στην Αστική Πρόκληση»

Παγκόσµια Ηµέρα για το Νερό. 22 Μαρτίου «Νερό για τις Πόλεις: Ανταποκρινόµενοι στην Αστική Πρόκληση» Παγκόσµια Ηµέρα για το Νερό 22 Μαρτίου 2011 «Νερό για τις Πόλεις: Ανταποκρινόµενοι στην Αστική Πρόκληση» Σήµερα, 22 Μαρτίου 2011, γιορτάζουµε την Παγκόσµια Ηµέρα για το Νερό, ένα θεσµό που, για 18 η χρονιά,

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Ολοκληρωμένου Προγράμματος Παρακολούθησης Θαλασσίων Υδάτων στο πλαίσιο υλοποίησης της Ευρωπαϊκής οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική

Εφαρμογή Ολοκληρωμένου Προγράμματος Παρακολούθησης Θαλασσίων Υδάτων στο πλαίσιο υλοποίησης της Ευρωπαϊκής οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική Εφαρμογή Ολοκληρωμένου Προγράμματος Παρακολούθησης Θαλασσίων Υδάτων στο πλαίσιο υλοποίησης της Ευρωπαϊκής οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική 2008/56/EK 1 Οδηγία πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική (2008/56/ΕΚ)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ /ΝΣΗ ΘΑΛ. ΑΛΙΕΙΑΣ «Eθνικό σχέδιο παροπλισµού επαγγελµατικών αλιευτικών σκαφών που φέρουν το αλιευτικό εργαλείο «δίχτυ τράτας

Διαβάστε περισσότερα

10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες

10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες 10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες Ο Παγασητικός είναι μια κλειστή θάλασσα που τα νερά της αλλάζουν κάθε 8-9 μέρες χάρη στα ρεύματα Οι παλιές, μεγάλες πληγές Ελλιπής βιολογικός καθαρισμός Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ.

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. 2 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ.σ.3 Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Πολιτική και Οικονομία Υδατικών Πόρων

Περιβαλλοντική Πολιτική και Οικονομία Υδατικών Πόρων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Περιβαλλοντική Πολιτική και Οικονομία Υδατικών Πόρων Ενότητα 1:Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική Πολιτική Παγκόσμια Περιβαλλοντικά Προβλήματα Βασίλης Κανακούδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α.

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Τοµέας Οικολογίας, Τµήµα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Υφιστάµενη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΩΝ ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΛΙΕΙΑΣ

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΩΝ ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΛΙΕΙΑΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΩΝ ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΛΙΕΙΑΣ ΓΕΛ ΠΑΡΑΛΙΑΣ Η ΟΜΑΔΑ ΜΑΣ: ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΗΛΙΑΣ ΝΤΟΥΚΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΑ ΛΟΥΚΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΛΟΣ ΕΛΕΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ, ΕΤΟΥΣ 2012 µε µηχανοκίνητα σκάφη άνω των 20 HP

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ, ΕΤΟΥΣ 2012 µε µηχανοκίνητα σκάφη άνω των 20 HP ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 3 Ιουλίου 214 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ, ΕΤΟΥΣ µε µηχανοκίνητα σκάφη άνω των 2 HP Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

THE GREEN RECYCLE RIGHT. Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος. ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως.

THE GREEN RECYCLE RIGHT. Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος. ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως. THE Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως. powered by To Green Mission...αποτελεί µία «πράσινη αποστολή» δεκάδων επιχειρήσεων από διάφορους επιχειρηµατικούς κλάδους, που

Διαβάστε περισσότερα

που χάνεται κατά την καλλιέργεια και του Ν στην ατμόσφαιρα συνεισφέρει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου,, στην τρύπα του όζοντος και στην όξινη βροχή.

που χάνεται κατά την καλλιέργεια και του Ν στην ατμόσφαιρα συνεισφέρει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου,, στην τρύπα του όζοντος και στην όξινη βροχή. Επίδραση του ανθρώπου Γεωργία και επίδραση στον κύκλο του Ν Το Ν είναι το κύριο θρεπτικό που χάνεται κατά την καλλιέργεια και απελευθερώνεται ως οξείδια του Ν στην ατμόσφαιρα συνεισφέρει στο φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΙΗΜΕΡΙ ΑΣ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΑΛΙΕΙΑ ΣΤΙΣ ΚΥΚΛΑ ΕΣ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ» Κατ αρχήν, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους οργανωτές της ιηµερίδας για την πρόσκληση που µου έστειλαν. Όµως, λόγω ειληµµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Φόρουμ Επίκαιρων Θεμάτων Δημόσιας Υγείας «Χρώμιο και Περιβάλλον- Απειλή & Αντιμετώπιση» Αθήνα Μάρτιος 2013 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ. Ερευνητικό Έργο:

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ. Ερευνητικό Έργο: ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ Ερευνητικό Έργο: Διερεύνηση των επιπτώσεων της διασποράς αδρανών υλικών στο θαλάσσιο περιβάλλον των βόρειο-ανατολικών ακτών της Κιμώλου DRAFT 27/11/2006 Τεχνική Έκθεση με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙEΡΓΗΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ»

«ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙEΡΓΗΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή «ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙEΡΓΗΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ» Άντρεα Χ. Σταυρινίδη Λεµεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική και Συμμετοχική εκστρατεία για τα θαλάσσια. "Θάλασσα: Μάθε, Δράσε, Προστάτεψε/Ενημερωτική, θηλαστικά της Ελλάδας"

Εκπαιδευτική και Συμμετοχική εκστρατεία για τα θαλάσσια. Θάλασσα: Μάθε, Δράσε, Προστάτεψε/Ενημερωτική, θηλαστικά της Ελλάδας Συνοπτική παρουσίαση του προγράμματος LIFE09INF/GR/000320 "Θάλασσα: Μάθε, Δράσε, Προστάτεψε/Ενημερωτική, Εκπαιδευτική και Συμμετοχική εκστρατεία για τα θαλάσσια θηλαστικά της Ελλάδας" ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΤΟ ΙΔΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Οι θαυμαστοί συγκάτοικοί μας στις ελληνικές θάλασσες: τα θαλάσσια θηλαστικά.

Οι θαυμαστοί συγκάτοικοί μας στις ελληνικές θάλασσες: τα θαλάσσια θηλαστικά. Καλλιεργώντας τη νατουραλιστική νοημοσύνη των παιδιών. Οι θαυμαστοί συγκάτοικοί μας στις ελληνικές θάλασσες: τα θαλάσσια θηλαστικά. Φάλαινες, φυσητήρες, σταχτοδέλφινα, ρινοδέλφινα, φώκιες και ζιφιοί Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εθελοντικός υποβρύχιος καθαρισμός στο Παλαιό Φάληρο

Εθελοντικός υποβρύχιος καθαρισμός στο Παλαιό Φάληρο Εθελοντικός υποβρύχιος καθαρισμός στο Παλαιό Φάληρο 05.06.11 Η Μ.Κ.Ο. "Υδροναύτες", στα πλαίσια της Εκστρατείας Εθελοντικών Δράσεων "Φωνή Βυθού", πιστή στο όραμα της για συνεργασία με κάθε περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή 26/11

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή 26/11 8:45 9:30 Προσέλευση Εγγραφές Καφές ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή 26/11 9:30 10:00 Έναρξη Καλωσόρισμα Άννυ Μητροπούλου, Διευθύντρια Δικτύου Χαιρετισμοί Ελπίδα Τσουρή, Υφυπουργός Αλιείας & Θαλάσσιων Υποθέσεων* Κώστας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΥΛΙΚΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΥΛΙΚΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΥΛΙΚΟΥ Τίτλος Δραστηριότητας: «Υπεραλίευση; Βιώσιμη Αλιεία: Ακόμη και η γάτα μου το ξέρει!» Σημείωση: Όλο το παράρτημα έχει σταλεί στο North Tree, Θεσσαλονίκη Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Κατάδυση στις Γοργόνιες

Κατάδυση στις Γοργόνιες Κατάδυση στις Γοργόνιες κείμενο-φωτό: Κώστας Λαδάς Όλη η εβδομάδα πέρασε αργά και βασανιστικά, με το πρόσωπο κολλημένο στην οθόνη του υπολογιστή, αναζητώντας πληροφορίες σε δεκάδες καρτέλες ανοιγμένες

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνικό Σχέδιο Παροπλισµού επαγγελµατικών αλιευτικών σκαφών που

«Εθνικό Σχέδιο Παροπλισµού επαγγελµατικών αλιευτικών σκαφών που ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. ΑΛΙΕΙΑΣ «Εθνικό Σχέδιο Παροπλισµού επαγγελµατικών αλιευτικών σκαφών που φέρουν το αλιευτικό εργαλείο «βιντζότρατα»

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας.

Προστατεύει το. περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. Προστατεύει το περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 αξιοποιεί τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Με την αξιοποίηση των ΑΠΕ αναδεικνύεται

Διαβάστε περισσότερα

Την τελευταία 30ετία στην Ελλάδα έχουν αναδειχθεί οι ιχθυοκαλλιέργειες θαλασσινών μεσογειακών ειδών (κυρίως τσιπούρας και λαβρακίου).

Την τελευταία 30ετία στην Ελλάδα έχουν αναδειχθεί οι ιχθυοκαλλιέργειες θαλασσινών μεσογειακών ειδών (κυρίως τσιπούρας και λαβρακίου). Ο κλάδος των ελληνικών υδατοκαλλιεργειών είναι ένας από τους πλέον αναπτυσσόμενους τομείς της πρωτογενούς παραγωγής της χώρας, με σαφή εξαγωγικό χαρακτήρα και σημαντική θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ

Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ *Φέρουσα χωρητικότητα Ο μέγιστος αριθμός ατόμων ενός είδους που μπορεί να υποστηρίζεται από ένα δεδομένο οικοσύστημα. Ο προσδιορισμός της για τον άνθρωπο

Διαβάστε περισσότερα

Θαλάσσια οικοσυστήματα Απειλούμενα είδη. Περιβαλλοντική ομάδα Γ Γυμνασίου Κερατέας

Θαλάσσια οικοσυστήματα Απειλούμενα είδη. Περιβαλλοντική ομάδα Γ Γυμνασίου Κερατέας Θαλάσσια οικοσυστήματα Απειλούμενα είδη Περιβαλλοντική ομάδα Γ Γυμνασίου Κερατέας Θαλάσσιο παράκτιο οικοσύστημα της Ποσειδωνίας Στις Ελληνικές θάλασσες υπάρχουν πυκνά και εκτεταμένα υποθαλάσσια λιβάδια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΣΕΕ-GREENPEACE-ATTAC Ελλάς

ΓΣΕΕ-GREENPEACE-ATTAC Ελλάς ΓΣΕΕ-GREENPEACE-ATTAC Ελλάς Το Πρωτόκολλο του Κιότο Μια πρόκληση για την ανάπτυξη και την απασχόληση «Από το Ρίο στο Γιοχάνεσµπουργκ και πέρα από το Κιότο. Ποιο µέλλον για τον Πλανήτη;» ρ Μιχαήλ Μοδινός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μεταβατικά ύδατα (transitional waters) σύµφωνα µε την Οδηγία Πλαίσιο για τα

Διαβάστε περισσότερα

AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα

AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα Περιγραφή Η εκβολή του όρμου Λεύκα βρίσκεται περίπου 5 χιλιόμετρα βόρεια του οικισμού Αρνάς (ή Άρνη) στην Άνδρο. Πρόκειται για εκβολή ρύακα σχεδόν μόνιμης ροής, που τροφοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΔΙΕΘΝΩΣ & ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ελπίδα Κολοκυθά- Αναπλ. καθηγήτρια Α.Π.Θ Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Columbia Water Purification System (διπλό σύστηµα) Στους παρακάτω πίνακες δίνονται τα αποτελέσµατα των δοκιµών αποµάκρυνσης ρύπων: Columbia Water

Διαβάστε περισσότερα

Η Πρόκληση της Ανταγωνιστικότητας Η Εκθεση για την Παγκόσµια Ανταγωνιστικότητα,

Η Πρόκληση της Ανταγωνιστικότητας Η Εκθεση για την Παγκόσµια Ανταγωνιστικότητα, Xαιρετισµός Υπουργού Εµπορίου, Βιοµηχανίας και Τουρισµού κ. Αντώνη Μιχαηλίδη στην εκδήλωση που διοργανώνεται από την Κυπριακή Τράπεζα Αναπτύξεως και το Cyprus College µε τη στήριξη των Price Waterhouse

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.7.2011 COM(2011) 418 τελικό ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση αποτελεσμάτων της δράσης «Οργάνωσε τον δικό σου Καθαρισμό Παραλίας» στο Δέλτα του Αξιού

Έκθεση αποτελεσμάτων της δράσης «Οργάνωσε τον δικό σου Καθαρισμό Παραλίας» στο Δέλτα του Αξιού Έκθεση αποτελεσμάτων της δράσης «Οργάνωσε τον δικό σου Καθαρισμό Παραλίας» στο Δέλτα του Αξιού Περιβαλλοντική Οργάνωση για την Προστασία των Υδάτινων Οικοσυστημάτων Με την υποστήριξη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2016 Συγγραφέας:

Διαβάστε περισσότερα

1. Το φαινόµενο El Niño

1. Το φαινόµενο El Niño 1. Το φαινόµενο El Niño Με την λέξη Ελ Νίνιο, προσφωνούν οι Ισπανόφωνοι το Θείο Βρέφος. Η ίδια λέξη χρησιµοποιείται για να εκφράσει µια µεταβολή του καιρού στις ακτές του Περού, που εµφανίζεται εδώ και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΕΣ

ΕΠΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΕΣ ΕΠΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΕΣ 30 Απριλίου 2014 Ως γνωστόν, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει την αρμοδιότητα για τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα που αφορούν τον τόπο μας, ενώ η Ευρωβουλή

Διαβάστε περισσότερα

Η τραγωδία των θαλασσών. Γιάννης Α. Φίλης Πολυτεχνείο Κρήτης

Η τραγωδία των θαλασσών. Γιάννης Α. Φίλης Πολυτεχνείο Κρήτης Η τραγωδία των θαλασσών Γιάννης Α. Φίλης Πολυτεχνείο Κρήτης Οι ωκεανοί καλύπτουν το 70% της Γης. Καθ όλες τις ενδείξεις η ζωή πρωτοεμφανίσθηκε εκεί. Η ζωή στους ωκεανούς είναι πολύ πλούσια αλλά και ευάλωτη!

Διαβάστε περισσότερα

Μητρώο Προστατευόμενων Περιοχών

Μητρώο Προστατευόμενων Περιοχών Μητρώο Προστατευόμενων Περιοχών Το μητρώο των προστατευόμενων περιοχών σύμφωνα με τα οριζόμενα, που περιγράφεται στο Άρθρο 6 της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ, περιλαμβάνει τις ακόλουθες κατηγορίες (Παράρτημα IV

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. της. Έκθεσης της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. της. Έκθεσης της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 1.10.2015 COM(2015) 481 final ANNEXES 1 to 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ της Έκθεσης της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 19.11.2014 L 332/5 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1232/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 18ης Νοεμβρίου 2014 σχετικά με την τροποποίηση του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 215/2014 της Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η εταιρική κοινωνική ευθύνη αναφέρεται στις ενέργειες των επιχειρήσεων που αποσκοπούν στην συμβολή αντιμετώπισης περιβαλλοντικών και κοινωνικών ζητημάτων. Η Βασιλείου

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρωπογενής επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής του κόλπου της Παλαιόχωρας. Σταυρουλάκης Γ. Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης

Ανθρωπογενής επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής του κόλπου της Παλαιόχωρας. Σταυρουλάκης Γ. Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΜΗΜΑ ΥΤΙΚΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΤΟΥ ΤΕΕ HELECO 2011 - ΠΡΟΣΥΝΕ ΡΙΑΚΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗ Ανθρωπογενής επιβάρυνση της θαλάσσιας περιοχής του κόλπου της Παλαιόχωρας Σταυρουλάκης Γ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ (.Π.Μ.Σ.) «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ (.Π.Μ.Σ.) «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ (.Π.Μ.Σ.) «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΡΜΟΥ «Υ ΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕΡΟΣ B ΙΑΦΑΝΕΙΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ

ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ Πόσο πραγματικά κοστίζει στην ελληνική οικονομία και κοινωνία η χρήση του λιγνίτη για την παραγωγή ενέργειας; Η κυριαρχία του λιγνίτη στην ηλεκτροπαραγωγή της χώρας μας

Διαβάστε περισσότερα