Θνητότητα από υποεκτιμημένες αντιδράσεις μετάγγισης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θνητότητα από υποεκτιμημένες αντιδράσεις μετάγγισης"

Transcript

1 Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN REVIEW Θνητότητα από υποεκτιμημένες αντιδράσεις μετάγγισης Μετά την επίτευξη σημαντικής μείωσης στον κίνδυνο μετάδοσης ιογενών λοιμώξεων, η προσοχή της επιστημονικής κοινότητας έχει στραφεί στον υπολειπόμενο κίνδυνο θνητότητας/νοσηρότητας από επιπλοκές της μετάγγισης, όπως οι αιμολυτικές αντιδράσεις, το TRALI, η σήψη και η καρδιακή ανεπάρκεια. Ωστόσο, υποεκτιμημένες επιπλοκές που δεν καταγράφονται στα συστήματα αιμοεπαγρύπνησης, επειδή δεν έχουν συνδεθεί άμεσα με τη μετάγγιση, φαίνεται ότι επιβαρύνουν σημαντικά τη θνητότητα/νοσηρότητα των μεταγγιζόμενων ασθενών. Ερευνητικά προγράμματα και πολυκεντρικές μελέτες αναμένεται να κρίνουν την αποτελεσματικότητα των μέτρων που εφαρμόζονται ήδη και να οδηγήσουν στη θέσπιση νέων που πιθανότατα θα αλλάξουν πάγιες πρακτικές της μεταγγισιοθεραπείας, με στόχο τη μείωση της συνολικής θνητότητας/νοσηρότητας από μετάγγιση.... Α. Γάφου, 1 Ν. Βγόντζα, 2 Β. Τσαγκάρη, 2 Χ. Βενέτη, 2 Α. Αργυρού 1 1 Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας, Γενικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Κηφισιάς «Άγιοι Ανάργυροι», Αθήνα 2 Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας, «Κωνσταντοπούλειο» Γενικό Νοσοκομείο Νέας Ιωνίας, Αθήνα Mortality from underestimated blood transfusion reactions Abstract at the end of the article Λέξεις ευρετηρίου Επιπλοκές Θνητότητα Μετάγγιση αίματος Νοσηρότητα Παράγοντες κινδύνου Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μετάγγιση παραγώγων αίματος αποτελεί σωτήρια πρακτική για χιλιάδες αιμοδυναμικά ασταθείς ασθενείς, με τη βελτίωση της ιστικής οξυγόνωσης και την αναπλήρωση των ζωτικών παραγόντων αιμόστασης που προσφέρει σε οξεία φάση. Ωστόσο, τα περισσότερα παράγωγα αίματος (>80% των συμπυκνωμένων ερυθρών [ΣΕ]) μεταγγίζονται προφυλακτικά σε αιμοδυναμικά σταθερούς ασθενείς. Συστάσεις ενδείξεων μετάγγισης που βασίζονται σε καλά τεκμηριωμένες μελέτες σε αιμοδυναμικά σταθερούς ασθενείς υπάρχουν μόνο για τα ΣΕ και για τη χρήση αιμοπεταλίων σε ογκολογικούς ασθενείς. 1 5 Η μη ενδεδειγμένη μετάγγιση πρόσφατα κατεψυγμένου πλάσματος (ΠΚΠ) ή αιμοπεταλίων παραμένει ακόμη συχνή σε πολλές κλινικές καταστάσεις. 6 Μέχρι πρόσφατα, δεν έχει αποδειχθεί η αποτελεσματικότητα της μετάγγισης αίματος με τυχαιοποιημένες μελέτες σε αιμοδυναμικά σταθερούς ασθενείς και ούτε υπάρχουν επαρκή κλινικά δεδομένα για ικανοποιητική σχέση κόστουςωφέλειας της προφυλακτικής μετάγγισης. 7 Μάλιστα, η αποφυγή κάθε μη απαραίτητης μετάγγισης μέσω της προσήλωσης στις υπάρχουσες ενδείξεις παραμένει πρώτη μέριμνα στην κλίμακα των σύγχρονων μέτρων για την εξάλειψη γνωστών αιτιών θνητότητας από μετάγγιση. 8 Επί πλέον, πληθαίνει συνεχώς η συσχέτιση της μετάγγισης με αυξημένη θνητότητα/νοσηρότητα μέσω μη πλήρως διευκρινισμένων παθογενετικών μηχανισμών. Αν η μετάγγιση ευθύνεται για αυξημένη θνητότητα/νοσηρότητα, πρέπει να οριστούν νέα μέτρα προσανατολισμένα στις παραμέτρους αυτών των παθογενετικών μηχανισμών. Είναι λοιπόν ουσιώδης η διευκρίνιση της συμβολής παραμέτρων, έστω και μικρών σε μέγεθος συσχέτισης, όπως το φύλο των αιμοδωρητών, η ηλικία και οι βλάβες επεξεργασίας/συντήρησης των παραγώγων που φαίνεται ότι εμπλέκονται σε συχνές επιπλοκές όπως η σήψη ή η υποξυγοναιμία. Οι επιπλοκές αυτές δεν είχαν συνδεθεί μέχρι τώρα με τη μετάγγιση και δεν καταγράφονται στα συστήματα αιμοεπαγρύπνησης. Η λήψη μέτρων έναντι αυτών των παραμέτρων θα έχει ως αποτέλεσμα μεγαλύ-

2 680 Α. ΓΑΦΟΥ και συν τερη μείωση της συνολικής θνητότητας από μετάγγιση σε σχέση με τη θνητότητα που οφείλεται στις ήδη γνωστές αλλά σπάνιες επιπλοκές, π.χ. TRALI. Στην αξιολόγηση του κόστους-ωφέλειας της μετάγγισης, η μελέτη λοιπόν της συνολικής θνητότητας πιθανόν να έχει περισσότερο κλινικό βάρος. Παρουσιάζονται τα πρόσφατα βιβλιογραφικά δεδομένα που αφορούν σε παραμέτρους αιμοδωρητών, ασθενών και παραγώγων αίματος με έμφαση στη συσχέτισή τους με νοσηρότητα/θνητότητα από επιπλοκές μη καταγραφόμενες από τα συστήματα αιμοεπαγρύπνησης. 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΜΕ ΑΥΞΗΜΕΝΗ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ Τα ΣΕ μεταγγίζονται με σκοπό τη βελτίωση της ιστικής υποξίας, αν και δεν είναι σαφές ότι η αυξημένη παροχή οξυγόνου μεταφράζεται και σε αυξημένη προσφορά στους ιστούς ή σε αυξημένη ενδοκυττάρια χρήση ούτε ότι η μικροκυκλοφορία σε όλα τα οργανικά συστήματα αντιδρά το ίδιο στη μετάγγιση. 9 Η μετάγγιση των ασθενών με Hb <10 g/dl ή με Hct <30% ήταν κανόνας στην κλινική πράξη για περίπου πέντε δεκαετίες. Ωστόσο, το 1999 η κλασική μελέτη TRICC αποκάλυψε το μύθο πίσω από αυτή τη δοξασία. 10 Σε 838 ασθενείς από μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ) ακολουθήθηκαν δύο διαφορετικές στρατηγικές μετάγγισης. Η «περιοριστική» με τιμή Hb μετάγγισης <7 g/dl και η «ελεύθερη» με τιμή Hb <10 g/dl. Στο σκέλος της «περιοριστικής» αγωγής μεταγγίστηκε το 77% των ασθενών με 3 κατά μέσο όρο λιγότερες μονάδες ΣΕ απ ό,τι οι ασθενείς του σκέλους της «ελεύθερης» μετάγγισης. Μόνο η υποομάδα των ασθενών με ισχαιμική νόσο έδειξε τάση ελάττωσης της θνητότητας με την «ελεύθερη» στρατηγική. 11 Με μοναδική εξαίρεση τη συχνότητα της σηπτικής καταπληξίας, η συχνότητα των υπόλοιπων ενδείξεων νοσηρότητας (πολυοργανική ανεπάρκεια, ημέρες νοσηλείας ή παραμονής στην εντατική, επιπλοκές όπως έμφραγμα μυοκαρδίου ή πνευμονικό οίδημα) συνηγορούσαν υπέρ της «περιοριστικής» τακτικής. Δεν φάνηκε διαφορά στην παράμετρο «θνητότητα εντός 30 ημερών» (18,7% στο σκέλος της «περιοριστικής» αγωγής συγκρινόμενο με 23,3% της «ελεύθερης», p=0,11). Στην παράμετρο «ενδονοσοκομειακή θνητότητα» βρέθηκε οριακά στατιστικώς σημαντική διαφορά (22,2% έναντι 28,1%, p 0,05) με απόλυτη διαφορά κινδύνου 5,8% (95% CI: -0,3 11,7%, p 0,05). Η διαφορά στην ενδονοσοκομειακή θνητότητα μεταφράζεται σε ότι για κάθε 16,9 ασθενείς που μεταγγίζονται «ελεύθερα», συμβαίνει 1 θάνατος από μετάγγιση. 3. ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ 3.1. Το φύλο του αιμοδωρητή-οξεία πνευμονική βλάβη (TRALI, ALI) Πρόσφατα κατεψυγμένο πλάσμα. Παρά την έλλειψη καλά τεκμηριωμένων δεδομένων που αφορούν στην παθογένεια του TRALI, οι περισσότερες χώρες έχουν προχωρήσει στον αποκλεισμό του ΠΚΠ από γυναίκες. Το μέτρο βασίστηκε στο γεγονός ότι οι περισσότεροι αιμοδωρητές που εμπλέκονται σε περιστατικά TRALI είναι πολύτεκνες γυναίκες, οι οποίες έχουν ευαισθητοποιηθεί σε πατρικά λευκοκυτταρικά αντιγόνα κατά την κύηση. Βάσει της «ανοσολογικής θεωρίας» για το TRALI, τα κατ εξοχήν ενοχοποιούμενα παράγωγα είναι το ΠΚΠ και τα αιμοπετάλια, λόγω του μεγάλου όγκου πλάσματος. Από την εφαρμογή του μέτρου και μετά, στα συστήματα αιμοεπαγρύπνησης του Ηνωμένου Βασιλείου (SHOT) και των ΗΠΑ καταδεικνύεται προοδευτική ελάττωση στον ετήσιο αριθμό των περιστατικών TRALI των οφειλομένων σε μετάγγιση ΠΚΠ. 12,13 Ωστόσο, στα ίδια συστήματα αιμοεπαγρύπνησης η συχνότητα TRALI που αποδίδεται στα ΣΕ παραμένει σταθερή. Σε ολλανδική μελέτη ανάλυσης περιστατικών TRALI, 21 περιστατικά (43%) θεωρήθηκαν ανοσολογικής αιτιολογίας (ορολογική ασυμβατότητα μεταξύ αντισωμάτων δότη και αντιγόνων ασθενούς). 14,15 Οι εμπλεκόμενοι δότες ήταν γυναίκες σε ποσοστό 81% και το ΠΚΠ ήταν το εμπλεκόμενο παράγωγο σε ποσοστό 45% των περιπτώσεων. Η χρήση αποκλειστικά ΠΚΠ ανδρών θα είχε οδηγήσει στην αποφυγή εντός των 30 μηνών που διήρκεσε η μελέτη του 24,5% των περιστατικών TRALI και του 30% των θανάτων. Σημειωτέον όμως ότι σε 7 από τους 10 συνολικά θανάτους το εμπλεκόμενο παράγωγο ήταν ΣΕ. Επίσης, από τις 105 αναφερόμενες περιπτώσεις πιθανού TRALI σε διάστημα ενός έτους στο καναδικό σύστημα αιμοεπαγρύπνησης, η χορήγηση ΠΚΠ εμπλεκόταν σε ποσοστό 21%, ενώ από τους 5 θανάτους μόνο στον έναν εμπλεκόταν ΠΚΠ (20%). 16 Η ελάττωση της θνητότητας λοιπόν από τον αποκλεισμό του ΠΚΠ γυναικών, αν και σημαντική, δεν φαίνεται να είναι του μεγέθους που καταγράφεται στο SHOT. 17,18 Ακόμη, λόγω της υψηλής συχνότητας ανεύρεσης λευκοκυτταρικών αντισωμάτων σε πολύτεκνες γυναίκες (17%), η συσχέτιση του TRALI με το γυναικείο φύλο ενδεχομένως έχει υπερεκτιμηθεί στις μελέτες όπου η διάγνωση του TRALI βασιζόταν στην παρουσία λευκοκυτταρικών αντισωμάτων στα εμπλεκόμενα παράγωγα. 8 Η θεωρία των «δύο κρούσεων» του Silliman ενοχοποιεί για την παθογένεια του TRALI τα βιοδραστικά συστατικά

3 ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΥΠΟΕΚΤΙΜΗΜΕΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ 681 απότοκα της βλάβης επεξεργασίας/συντήρησης των παραγώγων. Η θεωρία αυτή καλύπτει το φάσμα των περιστατικών TRALI που αποδίδονται σε μετάγγιση ΣΕ ή στις περιπτώσεις όπου δεν εντοπίζονται λευκοκυτταρικά αντισώματα στον αιμοδότη έναντι των αντίστοιχων αντιγόνων του ασθενούς. 19 Η υποκείμενη οργανική βλάβη του ασθενούς (σήψη, χειρουργική επέμβαση) αποτελεί την πρώτη κρούση, ενώ η μετάγγιση τη δεύτερη κρούση. Ωστόσο, μέτρα στοχευμένα στη θεωρία του Silliman, όπως η χορήγηση νεότερης ηλικίας παραγώγων ή πλυμένων ΣΕ με σκοπό την απομάκρυνση ή την ελαχιστοποίηση των βιοδραστικών μορίων, δεν έχουν τεθεί σε εφαρμογή. Το TRALI, αν και θεωρείται η δεύτερη συχνότερη αιτία θνητότητας από μετάγγιση (1 επεισόδιο ανά μεταγγίσεις παραγώγων, 0,02%), συνολικά ευθύνεται για μικρό αριθμό θανάτων. 20 Αντίθετα, πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η οξεία πνευμονική βλάβη (ALI) που δεν καταγράφεται στα συστήματα αιμοεπαγρύπνησης ως αντίδραση από μετάγγιση είναι αρκετά συχνότερη απ ό,τι το TRALI. Στις μελέτες αυτές διερευνήθηκε η εμφάνιση υποκλινικού TRALI (υποξυγοναιμία, κλάσμα FIO 2/PaO 2 <300) 6 ώρες μετά από τη μετάγγιση ΠΚΠ σε ασθενείς νοσηλευόμενους σε ΜΕΘ και καταγράφηκαν οι παράμετροι που σχετίζονταν με την εμφάνισή του. Αναλυτικότερα, σε αναδρομική μελέτη σύγκρισης πριν και μετά από το μέτρο αποκλεισμού του ΠΚΠ γυναικών στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2003, σε 211 διαδοχικούς χειρουργικούς ασθενείς ραγέντος ανευρύσματος κοιλιακής αορτής η εμφάνιση ALI και υποξυγοναιμίας ελαττώθηκε κατά 25% (p<0,01) μετά την αποκλειστική χρήση ΠΚΠ ανδρών. 21 Σε προοπτική τυχαιοποιημένη σουηδική μελέτη, υποξυγοναιμία καταγράφηκε στο 5% των ασθενών της ΜΕΘ και ήταν συχνότερη (p=0,01) μετά από τη μετάγγιση ΠΚΠ πολυτέκνων γυναικών (στο 80% των επεισοδίων). 22 Επίσης, στην προοπτική μελέτη των Gajic et al, υποκλινικό TRALI παρουσίασε το 8% των ασθενών. 23 Ασθενείς που μεταγγίστηκαν μόνο με ΠΚΠ γυναικών (>3 μονάδων, φαινόμενο δόσης) παρουσίασαν ελαττωμένη οξυγόνωση (OR: 5,09, 95% CI: 1,37 18,85), περισσότερες ημέρες στον αναπνευστήρα και αυξημένη τάση ενδονοσοκομειακής θνητότητας. Από τις παραμέτρους των παραγώγων, η παρουσία λευκοκυτταρικών αντισωμάτων έναντι τάξης ΙΙ HLA αντιγόνων και η συγκέντρωση βιοδραστικών ουσιών συντήρησης (lysophosphatidylcholine) σχετιζόταν με την ανάπτυξη ALI. Από τις παραμέτρους των ασθενών ενοχοποιήθηκε η σήψη και η αλκοολική ηπατοπάθεια. Σε προοπτική ιαπωνική μελέτη, ALI εμφάνισε το 25% των ασθενών. 24 Οι λήπτες αποκλειστικά ΠΚΠ ανδρών εμφάνισαν ελάττωση του κινδύνου υποξυγοναιμίας (OR: 0,219, p=0,022). Πιθανό TRALI παρουσίασαν 2 ασθενείς (3,6%) που έλαβαν ΠΚΠ ανδρών σε σχέση με 3 ασθενείς (11,1%) που έλαβαν ΠΚΠ και των δύο φύλων. Επίσης, οι παράμετροι των ασθενών που συσχετίστηκαν με την εμφάνιση υποξυγοναιμίας ήταν η αορτοστεφανιαία παράκαμψη και η προεγχειρητική ηπατική διαταραχή. Επίσης, η πρώτη μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη (βάση δεδομένων SCANDAT, ασθενείς σε 30 σκανδιναβικά νοσοκομεία, ανεξαρτήτως κλινικής κατηγορίας ασθενών), όπως και οι προηγούμενες μελέτες, καταδεικνύει αύξηση της βραχυπρόθεσμης θνητότητας των ασθενών μετά από έκθεση σε ΠΚΠ γυναικών συγκρινόμενη με αυτή από ΠΚΠ ανδρών. 25 Το βασικό συμπέρασμα της συγκεκριμένης μελέτης είναι ότι η ελάχιστη δυνητική ωφέλεια από την αποκλειστική μετάγγιση ΠΚΠ ανδρών είναι 8,8 λιγότεροι θάνατοι ανά μεταγγιζόμενους ασθενείς. Η αύξηση της θνητότητας αποδόθηκε πρωτίστως στις πνευμονικές επιπλοκές λόγω ALI από το ΠΚΠ γυναικών. Τα μέχρι τώρα δεδομένα φαίνεται να συνηγορούν υπέρ της συμβολής του μέτρου αποκλεισμού χρήσης ΠΚΠ γυναικών στη βελτίωση της ασφάλειας του αίματος. 19,26 Όμως, πρόσφατη αναδρομική μελέτη από την ομάδα Duke-Care σε καρδιοχειρουργημένους ασθενείς έρχεται να αντικρούσει τις προηγούμενες μελέτες. Η σχετική μελέτη έδειξε λιγότερες πνευμονικές διαταραχές, όπως πνευμονία, ALI, πνευμονικό οίδημα (5,9% έναντι 10,8%, p=0,01) και λιγότερη θνητότητα και ενδονοσοκομειακή νοσηλεία μεγαλύτερη των 10 ημερών, στους ασθενείς που μεταγγίστηκαν αποκλειστικά με ΠΚΠ γυναικών (9% έναντι 16,4%, p=0,002). 26 Στη μελέτη επίσης φάνηκε συσχέτιση του αριθμού των μονάδων ΠΚΠ (φαινόμενο δόσης) με τη «θνητότητα 30 ημερών» (OR: 1,52 ανά επί πλέον μονάδα, p=0,0001). Η αντιπαράθεση για το φύλο του αιμοδωρητή παραμένει ακόμη ανοικτή. Φαίνεται ότι το γυναικείο ΠΚΠ σχετίζεται σίγουρα με αυξημένη συχνότητα TRALI, καθώς και με άλλες ηπιότερες επιπλοκές αυξημένης συχνότητας οι οποίες μπορεί και να υπερκαλύπτουν το συνολικό κίνδυνο από το TRALI. 27 Η αλλαγή πρακτικών της μετάγγισης που σχετίζονται με ήπιες αλλά συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να έχουν μεγαλύτερη επίδραση στη συνολική νοσηρότητα/ θνητότητα από εκείνες που στοχεύουν σε σοβαρές αλλά σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες της μετάγγισης Συμπυκνωμένα ερυθρά. Ο αριθμός των μεταγγίσεων ΣΕ υπερτερεί κατά πολύ εκείνου του πλάσματος και των αιμοπεταλίων. 28 Συσχέτιση λοιπόν του φύλου των αιμοδωρητών ΣΕ με αυξημένη θνητότητα/νοσηρότητα ασθενών μετά από μετάγγιση θα είχε πολύ μεγαλύτερη επίπτωση στο συνολικό αριθμό θανάτων. Μελέτη από το πανεπιστημιακό

4 682 Α. ΓΑΦΟΥ και συν νοσοκομείο Leiden University Medical Center με περίπου μεταγγίσεις ανά έτος, που αφορούσε στην επίπτωση του φύλου του αιμοδωρητή στη θνητότητα από μετάγγιση ΣΕ, δείχνει ότι η ασυμφωνία φύλου μεταξύ αιμοδωρητή και ασθενούς σχετίζεται με αυξημένη θνητότητα. 29 Αναλύθηκαν οι μεταγγίσεις όλων των παραγώγων (υπερτερούσαν κατά πολύ τα ΣΕ) από δότες του ίδιου φύλου και καταγράφηκαν οι θάνατοι την πενταετία Δεν παρατηρήθηκε διαφορά στη θνητότητα μεταξύ των ασθενών που έλαβαν παράγωγα αποκλειστικά είτε από γυναίκες είτε από άνδρες (p=0,069), όπως δεν παρατηρήθηκε διαφορά σε γυναίκες ασθενείς που έλαβαν παράγωγα αποκλειστικά είτε από γυναίκες είτε από άνδρες αιμοδωρητές (p=0,836). Παρατηρήθηκε όμως αυξημένη θνητότητα όταν άνδρες ασθενείς έλαβαν παράγωγα αποκλειστικά από γυναίκες αιμοδωρητές (p=0,025). Οι συγγραφείς θέτουν την υποψία ότι για την αυξημένη θνητότητα κατά τη μετάγγιση ανδρών ασθενών με παράγωγα γυναικών αιμοδωρητών πιθανόν να ενοχοποιείται η παράμετρος της παρουσίας αντισωμάτων έναντι ελασσόνων αντιγόνων ιστοσυμβατότητας. 30 Τα αντισώματα αυτά, τα οποία επίσης ενοχοποιούνται για αρνητική έκβαση κύησης και για νόσο ξενιστή μετά από μεταμόσχευση, ανευρίσκονται στο 30% του συνόλου των γυναικών. Παραμένει ανοικτό το ερώτημα και από τους συγγραφείς αν η συσχέτιση ασυμφωνίας φύλου και θνητότητας αντανακλά όντως ένα πραγματικό φαινόμενο ή αποτελεί τυχαίο εύρημα Λευκά αιμοσφαίρια παραγώγου Η λευκαφαίρεση στοχεύει στη μείωση γνωστών επιπλοκών της μετάγγισης (πυρετικές μη αιμολυτικές αντιδράσεις, μετάδοση CMV λοίμωξης, ανθεκτικότητα στη μετάγγιση αιμοπεταλίων) που οφείλονται στην ύπαρξη υπολειπόμενων λευκοκυττάρων στα παράγωγα αίματος (ΣΕ και αιμοπετάλια). 32 Ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 υπάρχει ανοικτή αντιπαράθεση για τη σχέση κόστους-ωφέλειας της καθολικής λευκαφαίρεσης. Η τυχαιοποιημένη μελέτη των Van de Watering et al το 1998 σε καρδιοχειρουργικούς ασθενείς στους οποίους χορηγήθηκαν λευκαφαιρεμένα και μη λευκαφαιρεμένα ΣΕ σχεδιάστηκε για να διερευνήσει τη σχέση της παρουσίας των λευκοκυττάρων στα παράγωγα με μετεγχειρητικές λοιμώξεις. 32 Αντ αυτού, φάνηκε συσχέτιση μεταξύ της παρουσίας λευκοκυττάρων και «θνητότητας 60 ημερών» ανεξαρτήτως αιτίας θανάτου (7,8% έναντι 3,5%, p<0,05). Η απόλυτη διαφορά στη θνητότητα σημαίνει ότι για κάθε 23,3 μεταγγιζόμενους καρδιοχειρουργικούς ασθενείς μπορεί να συμβεί 1 θάνατος από μετάγγιση μη λευκαφαιρεμένων ΣΕ. Η συσχέτιση αυτή οδήγησε τους συγγραφείς στην υπόθεση ότι η παρουσία λευκοκυττάρων προδιαθέτει σε πολυοργανική ανεπάρκεια, η οποία οδηγεί σε αυξημένη θνητότητα. Η υπόθεση αυτή δεν επιβεβαιώθηκε σε επόμενη μελέτη των ίδιων συγγραφέων. 34 Παρά τη δημοσίευση πλήθους δεδομένων όσον αφορά στη σχέση θνητότητας με τα υπολειπόμενα λευκοκύτταρα στα μεταγγιζόμενα παράγωγα, οι μετα-αναλύσεις των αντίστοιχων μελετών δείχνουν αντικρουόμενα αποτελέσματα. Η αντιπαράθεση για το θέμα της λευκαφαίρεσης παραμένει ανοικτή Η ασυμφωνία των συμπερασμάτων μεταξύ των μετααναλύσεων έχει αποδοθεί στην ετερογένεια των αναλυόμενων μελετών, στο διαφορετικό σχεδιασμό τους και στην επιλογή μελετών βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων Στην πιο πρόσφατη μετα-ανάλυση 11 μελετών σε χειρουργικούς ασθενείς εξετάστηκε η επίπτωση της λευκαφαίρεσης στη βραχυπρόθεσμη θνητότητα (έως και 3 μήνες μετά τη μετάγγιση). Ελάττωση στη θνητότητα βρέθηκε μόνο για την ομάδα των καρδιοχειρουργικών ασθενών που μεταγγίστηκαν με λευκαφαιρεμένα ΣΕ (72% ελάττωση στη θνητότητα, συνολικό OR: 1,72, 95% CI: 1,05 2,81, p=0,05), χωρίς όμως να αναδεικνύεται συγκεκριμένη αιτία θανάτου ούτε να συσχετίζεται η θνητότητα με πολυοργανική ανεπάρκεια. 32,33,40 42 Αξίζει να σημειωθεί ότι η θνητότητα που καταγράφηκε συνολικά αφορά σε μεγαλύτερο αριθμό θανάτων από τον αναφερόμενο στα συστήματα αιμοεπαγρύπνησης. 32,33,40 Σε καναδική μελέτη που εξέτασε τη θνητότητα των ασθενών πριν και μετά από την εφαρμογή του μέτρου της λευκαφαίρεσης παρατηρήθηκε σημαντική μείωση της ενδονοσοκομειακής θνητότητας (από 7% σε 6,2%, p=0,04). 43 Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξε και η συνοδός μελέτη από τους ίδιους συγγραφείς που αφορούσε σε πρόωρα νεογνά. Η τελευταία έδειξε και ελάττωση της νοσηρότητας λόγω επιπλοκών από διάφορα οργανικά συστήματα. 44 Μετα-ανάλυση όμως των μελετών σύγκρισης πριν και μετά από το μέτρο της λευκαφαίρεσης δεν απέδειξε συσχέτιση της λευκαφαίρεσης με ελαττωμένη θνητότητα. 45 Παρά τη συμμετοχή >6.000 ασθενών σε τυχαιοποιημένες μελέτες δεν έχει αποδειχθεί η συμβολή της παρουσίας των λευκοκυττάρων στη θνητότητα από μετάγγιση, ενώ η ήδη υποχρεωτική εφαρμογή του μέτρου της καθολικής λευκαφαίρεσης σε αρκετές χώρες δυσχεραίνει την περαιτέρω διεξαγωγή συγκριτικών μελετών Ηλικία των μεταγγιζόμενων ερυθρών Πρόσφατα, έχουν δημοσιευτεί ανησυχητικά στοιχεία αύξησης της θνητότητας, σε ποσοστό που κυμαίνεται στο 10 27%, λόγω μετάγγισης ΣΕ με ηλικία συντήρησης >14 ημερών

5 ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΥΠΟΕΚΤΙΜΗΜΕΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ 683 Αρκετές από τις προαναφερθείσες μελέτες εμφανίζουν αδυναμίες στο σχεδιασμό. Ο αριθμός των μεταγγιζόμενων μονάδων ανά ασθενή είναι η σημαντικότερη μεταβλητή, η μη καταγραφή της οποίας οδηγεί σε προβλήματα στην ανάλυση δεδομένων. Σε μια πρόσφατη μετα-ανάλυση τεσσάρων αναδρομικών μελετών που λαμβάνουν υπ όψη τον αριθμό των μεταγγιζομένων μονάδων ΣΕ ανά ασθενή, το συνολικό OR ήταν μόλις 1,06 (95% CI: 0,98 1,14). 50 Αναλυτικότερα, η ολλανδική μελέτη των Van de Watering et al, σε καρδιοχειρουργικούς ασθενείς, δεν βρήκε συσχέτιση της ηλικίας με τη θνητότητα. Ωστόσο, δεδομένης της συνολικής θνητότητας στους καρδιοχειρουργικούς ασθενείς (3,5%), η ανίχνευση μιας κλινικά σημαντικής διαφοράς στη θνητότητα της τάξης μεγέθους του 20% (δηλαδή πτώση θνητότητας στο 2,8%) θα απαιτούσε μελέτη ασθενών. 51 Σε μελέτη από την Αυστραλία σε 670 καρδιοχειρουργικούς επίσης ασθενείς δεν βρέθηκε συσχέτιση μεταξύ της ηλικίας και των ωρών διασωλήνωσης, των ημερών στην εντατική, της νεφρικής ανεπάρκειας ή της θνητότητας. 52 Σε σουηδική μελέτη που χρησιμοποίησε τη σκανδιναβική βάση δεδομένων SCANDAT ( ασθενείς μεταξύ , > επεισόδια μετάγγισης) δεν βρέθηκε διαφορά στη «θνητότητα εντός 7 ημερών». Κατά παράδοξο τρόπο και σε αντίθεση με την αντίληψη ότι η επίπτωση ενός βλαβερού συμβάντος εξασθενεί με την πάροδο του χρόνου, βρέθηκε αύξηση 5% στη «θνητότητα των 2 ετών» για τις μονάδες ηλικίας συντήρησης ημερών και αύξηση 3% για την ομάδα των ασθενών που μεταγγίστηκαν με μονάδες μεικτής ηλικίας. 53 Δεν παρατηρήθηκε φαινόμενο δόσης και η λευκαφαίρεση δεν είχε επίπτωση στη θνητότητα. Οι ίδιοι οι συγγραφείς απέδωσαν την αύξηση της θνητότητας σε παρεμβολή άλλων παραγόντων που δεν εντοπίστηκαν, και όχι στην ηλικία συντήρησης των ΣΕ. Αντίθετα, στην καναδική μελέτη καρδιοχειρουργικών ασθενών βρέθηκε μικρότερη ενδονοσοκομειακή θνητότητα κατά τη μετάγγιση με ΣΕ ηλικίας συντήρησης <14 ημερών σε σύγκριση με ΣΕ >23 ημερών (OR: 1,48, 95% CI: 1,07 2,05) και καταγράφηκε αύξηση του σχετικού κινδύνου 1,02 για κάθε επί πλέον ημέρα ηλικίας της μονάδας των ΣΕ. 54 Παρατηρείται όμως μια περίεργη κατανομή των αποτελεσμάτων σε σχέση με την ήπειρο προέλευσης της μελέτης. 55 Οι μελέτες που προέρχονται από την Αμερική συσχετίζουν θετικά τη θνητότητα με τη μεγάλη ηλικία συντήρησης, ενώ οι ευρωπαϊκές δημοσιεύσεις δεν διαπιστώνουν παρόμοια συσχέτιση. Η διηπειρωτική συνεργασία θα βοηθούσε στη διευκρίνιση της συμμετοχής του τύπου του παραγώγου (πρωτόκολλο φυγοκέντρησης, υλικό ασκού, σύνθεση προσθετικού διαλύματος) στην επίπτωση της ηλικίας συντήρησης στη θνητότητα από μετάγγιση. Η αλλαγή των πρακτικών μετάγγισης με νεότερα παράγωγα θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στο κόστος και στη διαθεσιμότητα των ΣΕ, ιδιαίτερα σε περιόδους με αυξημένες ανάγκες αίματος. Ο μέσος όρος ηλικίας χορήγησης των ΣΕ είναι σήμερα ημέρες και η καμπύλη κατανομής της ηλικίας έχει μετατόπιση προς τις νεότερες ηλικίες. Να σημειωθεί ότι με το όριο λήξης των 42 ημερών που ισχύει, το 2,4% των ΣΕ στις ΗΠΑ (περίπου μονάδες) καταστρέφονται λόγω υπέρβασης του ορίου λήξης. 56 Ήδη από τον Ιούλιο του 2008 η Συμβουλευτική Επιτροπή του FDA (Οργανισμός Φαρμάκων και Τροφίμων) των ΗΠΑ για την ασφάλεια του αίματος συνέστησε την ανάπτυξη κλινικής έρευνας σχετικά με την επίλυση του προβλήματος, θεωρώντας ακόμη πρόωρη την αλλαγή των πρακτικών όσον αφορά στην ηλικία των μεταγγιζόμενων ΣΕ Βλάβες επεξεργασίας/συντήρησης ερυθρών Η θεωρία των «2 κρούσεων» φαίνεται να ισχύει και για άλλες επιπλοκές της μετάγγισης εκτός του TRALI. 19 Οι Silliman et al προτείνουν ότι η αλλογενής μετάγγιση διεγείρει τα λευκοκύτταρα του ασθενούς και ενεργοποιεί το ενδοθήλιο με μηχανισμό ανάλογο εκείνου του TRALI. 19,58,59 Υπεύθυνα θεωρούνται τα βιοδραστικά λιπίδια προϊόντα συντήρησης/ επεξεργασίας Τα διεγερμένα λευκά προκαλούν ιστική βλάβη και επιδεινώνουν την πολυοργανική ανεπάρκεια. 61,62 Αρκετές μελέτες επιβεβαιώνουν τη συσχέτιση μετάγγισης με την πολυοργανική ανεπάρκεια Η παθοφυσιολογία των βλαβών επεξεργασίας/συντήρησης των ερυθρών είναι σύνθετη Οι παράμετροι των παραγώγων που εμπλέκονται είναι η περιεκτικότητα σε λευκοκύτταρα, η διάρκεια συντήρησης του παραγώγου, η μεθοδολογία παραγωγής, η σύνθεση του προσθετικού διαλύματος συντήρησης και το φαινόμενο δόσης. Στην παθοφυσιολογία του φαινομένου συμμετέχει και η υποκείμενη κλινική κατάσταση του ασθενούς. Στους ασθενείς με οριακά αντιρροπούμενη πολυοργανική ανεπάρκεια και με μη επαρκείς εφεδρείες ανοσολογικής και ενδοθηλιακής λειτουργίας, η μετάγγιση παραγώγων με υπολειπόμενη αποτελεσματικότητα φαίνεται ότι έχει σημαντικές επιπτώσεις. Ειδικότερα στους καρδιοχειρουργικούς ασθενείς, η εξωσωματική κυκλοφορία, η υποθερμία και η βλάβη επαναιμάτωσης προκαλούν SIRS που αντιρροπείται από εφεδρικούς αντιφλεγμονώδεις μηχανισμούς.

6 684 Α. ΓΑΦΟΥ και συν Στον ήδη ενεργοποιημένο καταρράκτη της φλεγμονής, η μετάγγιση διαταράσσει την ισορροπία επιδεινώνοντας περαιτέρω το SIRS. 70 Τα ισχύοντα κριτήρια ποιότητας για τα ΣΕ (αιμόλυση <1% και επιβίωση >75% 24 ώρες μετά από τη μετάγγιση) ίσως είναι ανεπαρκή για ασθενείς υψηλού κινδύνου και δεν διασφαλίζουν την αποτελεσματική παροχή οξυγόνου, που θεωρείται ο κύριος στόχος της μετάγγισης. Το ινστιτούτο NHLBI των ΗΠΑ ανακοίνωσε ερευνητικό πρόγραμμα με τον τίτλο «Ανοσοτροποποιητικές, προφλεγμονώδεις και αγγειοκινητικές ιδιότητες των μεταγγιζομένων ερυθρών ως αποτέλεσμα των μεθόδων επεξεργασίας και συντήρησης». 71 Τα θέματα των ερευνητικών πρωτοκόλλων παρατίθενται στον πίνακα 1. Πίνακας 1. Θέματα στο ερευνητικό πρόγραμμα του NHLBI (ΗΠΑ). Η επίδραση της ελεύθερης αιμοσφαιρίνης, του σιδήρου και των λιπιδιακών μεμβρανικών επιφανειών στην αναστολή αγγειοδιασταλτικής δράσης του ΝΟ και στα αιμοπετάλια του ασθενούς Η απώλεια της υποξαιμικής αγγειοδιαστολής του ΝΟ μέσω αύξησης της τιμής αιμοσφαιρίνης Οι προφλεγμονώδεις, προθρομβωτικές, ανοσοτροποποιητικές, προοξειδωτικές επιπτώσεις των μεμβρανικών επιφανειών Η προφλεγμονώδης-προ-οξειδωτική δράση του σιδήρου της αίμης στα δικτυοενδοθηλιακά κύτταρα Η εξέταση νέων διαλυμάτων συντήρησης και η επίδρασή τους στην αναστολή προσκόλλησης των ερυθρών στα ενδοθηλιακά κύτταρα Επίσης, τουλάχιστον τέσσερις μεγάλες πολυκεντρικές μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη με σκοπό τη διερεύνηση της επίπτωσης της ηλικίας των μεταγγιζομένων ερυθρών στη θνητότητα/νοσηρότητα. Το ινστιτούτο NHLBI άρχισε τη μελέτη RECESS (Red Cell Storage Duration Study) το Νοέμβριο του Αντίστοιχη μελέτη στις σκανδιναβικές χώρες θα επεξεργαστεί τα δεδομένα της βάσης SCANDAT. 73 Η πολυκεντρική αμερικανική μελέτη ABLE (Age οf Blood Evaluation) σε ασθενείς ΜΕΘ αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Ιανουάριο του 2013, ενώ τρέχει αντίστοιχη μελέτη ARIPI (Age οf Red Blood Cells in Premature Infants) για νεογνά. 74,75 Τα αποτελέσματα ενδεχομένως να βοηθήσουν στον καθορισμό (α) κλινικά σημαντικών κριτηρίων αποτελεσματικότητας της μετάγγισης, (β) των επιβλαβών βιοδραστικών μορίων και των ασθενών υψηλού κινδύνου ώστε να λαμβάνουν αρνητικά για τα μόρια αυτά παράγωγα, (γ) βελτιστοποιημένων διαλυμάτων συντήρησης και (δ) νέων μεθοδολογιών αναζωογόνησης των ερυθρών μέσω προσθήκης σημαντικών ουσιών πριν από τη μετάγγιση. 4. ΣΤΟΧΟΣ: Η ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΣΤΙΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ Σημαντικό ποσοστό της θνητότητας από μετάγγιση πιθανότατα δεν προέρχεται από τις καταγραφόμενες επιπλοκές στα συστήματα αιμοεπαγρύπνησης (λοιμώδεις και μη) αλλά από ηπιότερες, υποεκτιμημένες και συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες της μετάγγισης που σχετίζονται με το φύλο του αιμοδωρητή, την παρουσία λευκοκυττάρων και την ηλικία μετάγγισης των παραγώγων. Η ολοκλήρωση υψηλής ποιότητας τυχαιοποιημένων μελετών αναφορικά με τα επίμαχα ερωτήματα της Ιατρικής των μεταγγίσεων αναμένεται να οδηγήσει σε καθορισμό στοχευμένων ενδείξεων μετάγγισης για συγκεκριμένες ομάδες ασθενών. Προς το παρόν, η αποφυγή των μη απαραίτητων μεταγγίσεων παραμένει ο αποτελεσματικότερος τρόπος μείωσης της νοσηρότητας/θνητότητας της μετάγγισης από γνωστές και από υποεκτιμημένες αιτίες. Στο πρόσφατο συνέδριο του ινστιτούτου NHBLI-NIH (Σεπτέμβριος του 2009) State-of-the-Science Symposium on Transfusion Medicine and Hemostasis, 11 από τις 24 προτάσεις τυχαιοποιημένων μελετών αφορούσαν στη διερεύνηση κριτηρίων μετάγγισης: Πέντε αφορούσαν σε ενδείξεις μετάγγισης ΣΕ, 2 αφορούσαν σε ενδείξεις μετάγγισης αιμοπεταλίων και 5 αφορούσαν σε ενδείξεις μετάγγισης πλάσματος. Επιπρόσθετα, 8 προτάσεις αφορούσαν στον καθορισμό χαμηλότερων ουδών μετάγγισης ή στην ασφάλεια αναστολής προφυλακτικών μεταγγίσεων αιμοπεταλίων ή πλάσματος, ενώ 3 μόνο προτάσεις αφορούσαν στη διερεύνηση του πιθανού οφέλους από υψηλότερο ουδό μετάγγισης ή στη μη συντηρητική τακτική προφυλακτικής χορήγησης αιμοπεταλίων ή πλάσματος. 76 Η εφαρμογή αλγορίθμων μετάγγισης βελτιώνει την αποτελεσματικότητα προς όφελος των ασθενών, ενώ μειώνει ταυτόχρονα και το κόστος της μετάγγισης Η προσπάθεια πρέπει να είναι πολυσυστημική. Η αναγνώριση της μετάγγισης ως πιθανής αιτίας νοσηρότηταςθνητότητας (αντίδρασης) εξαρτάται από τη σωστή ενημέρωση του ιατρικού και του νοσηλευτικού προσωπικού, από τις πρακτικές του ισχύοντος συστήματος υγείας και από τη σωστή καταγραφή της αντίδρασης στο σύστημα αιμοεπαγρύπνησης. Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αιμοεπαγρύπνησης ήδη συμπληρώνει 6 έτη λειτουργίας και αφορά σε 25 χώρες. Οι αντιπρόσωποι των χωρών το Μάιο του 2009 έθεσαν και πάλι το θέμα του κοινού εντύπου καταγραφής αντιδράσεων (European Union Blood Safety Directive of 2003) για τη συλλογή χρήσιμων επιδημιολογικών δεδομένων. 80 Η πολυεθνική χρηματοδότηση υψηλής ποιότητας προοπτικών μελετών είναι απαραίτητη για τη δημιουργία

7 ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΥΠΟΕΚΤΙΜΗΜΕΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ 685 καλά θεμελιωμένων συστάσεων. Η χρήση αλγορίθμων μετάγγισης βασισμένων σε ισχυρές συστάσεις θα έχει ως αποτέλεσμα την αποφυγή μη απαραίτητων μεταγγίσεων, που παραμένει και το σημαντικότερο μέτρο το οποίο είναι διαθέσιμο έως σήμερα για τη μείωση της θνητότητας από τη μετάγγιση αίματος. ABSTRACT Mortality from underestimated blood transfusion reactions A. GAFOU, 1 N. VGONTZA, 2 V. TSAGARI, 2 C. VENETI, 2 A. ARGYROU 1 1 Blood Bank, Agioi Anargyroi General Anticancer Hospital, Athens, 2 Blood Bank, Konstantopoulio General Hospital of Nea Ionia, Athens, Greece Archives of Hellenic Medicine 2012, 29(6): As the risk of allogeneic blood transfusion transmitted viruses has been reduced to impressively low levels, scientific efforts have been concentrated on the residual mortality risk from other side-effects of transfusion such as hemolytic reactions, transfusion-related acute lung injury (TRALI), sepsis and transfusion associated cardiac overload. Recent data on complications related to mortality which are not reported to hemovigilance systems are not, however, clearly attributable to transfusion. This is a report of new research programs which are expected to significantly increase knowledge regarding the effectiveness of current transfusion strategies and lead to the development of new strategies, resulting in cost benefit optimization of transfusion practices for the patient. Key words: Blood transfusion, Morbidity, Mortality, Risk factors, Side-effects Βιβλιογραφία 1. GIBSON BE, TODD A, ROBERTS I, PAMPHILON D, RODECK C, BOL- TON-MAGGS P ET AL. Transfusion guidelines for neonates and older children. Br J Haematol 2004, 124: LIUMBRUNO G, BENNARDELLO F, LATTANZIO A, PICCOLI P, ROSSET- TI G. Recommendations for the transfusion of red blood cells. Blood Transfus 2009, 7: MARWAHA N, SHARMA RR. Consensus and controversies in platelet transfusion. Transfus Apher Sci 2009, 41: MURPHY MF, WALLINGTON TB, KELSEY P, BOULTON F, BRUCE M, CO- HEN H ET AL. Guidelines for the clinical use of red cell transfusions. Br J Haematol 2001, 113: PALMIERI TL, LEE T, O MARA MS, GREENHALGH DG. Effects of a restrictive blood transfusion policy on outcomes in children with burn injury. J Burn Care Res 2007, 28: STRONCEK DF, REBULLA P. Platelet transfusions. Lancet 2007, 370: DZIK WH. Blood components to achieve hemostasis for surgery and invasive procedures. 4th ed. Wiley-Blackwell, Oxford, UK, VAMVAKAS EC, BLAJCHMAN MA. Blood still kills: Six strategies to further reduce allogeneic blood transfusion-related mortality. Transfus Med Rev 2010, 24: DEN UIL CA, KLIJN E, LAGRAND WK, BRUGTS JJ, INCE C, SPRONK PE ET AL. The microcirculation in health and critical disease. Prog Cardiovasc Dis 2008, 51: HÉBERT PC, WELLS G, BLAJCHMAN MA, MARSHALL J, MARTIN C, PAGLIARELLO G ET AL. A multicenter, randomized, controlled clinical trial of transfusion requirements in critical care. Transfusion Requirements in Critical Care Investigators, Canadian Critical Care Trials Group. N Engl J Med 1999, 340: HÉBERT PC, YETISIR E, MARTIN C, BLAJCHMAN MA, WELLS G, MAR- SHALL J ET AL. Is a low transfusion threshold safe in critically ill patients with cardiovascular diseases? Crit Care Med 2001, 29: TRIULZI DJ, KLEINMAN S, KAKAIYA RM, BUSCH MP, NORRIS PJ, STEELE WR ET AL. The effect of previous pregnancy and transfusion on HLA alloimmunization in blood donors: Implications for a transfusion-related acute lung injury risk reduction strategy. Transfusion 2009, 49: SERIOUS HAZARDS OF TRANSFUSIONS. Annual report SHOT, Manchester, UK, Available at: wp-content/uploads/2010/07/shot2009.pdf 14. KLEINMAN S, CAULFIELD T, CHAN P, DAVENPORT R, McFARLAND J, McPHEDRAN S ET AL. Toward an understanding of transfusionrelated acute lung injury: Statement of a consensus panel. Transfusion 2004, 44: VAN STEIN D, BECKERS EA, SINTNICOLAAS K, PORCELIJN L, DANO- VIC F, WOLLERSHEIM JA ET AL. Transfusion-related acute lung injury reports in the Netherlands: An observational study. Transfusion 2010, 50: ROBILLARD P. TRALI, possible TRALI and respiratory complications of transfusion reported to the Canadian Transfusion- Transmitted Injuries Surveillance System. Transfusion 2007, 47:A5 17. SERIOUS HAZARDS OF TRANSFUSIONS. SSHoT. Annual report SHOT, Manchester, UK, Available at:

8 686 Α. ΓΑΦΟΥ και συν shotuk.org/wp-content/uploads/2010/03/shot-report TRANSFUSIE REACTIES IN PATIËNTEN. TRIP report TTRI, The Hague, NL, Available at: nl/documents// SILLIMAN CC. High-volume transfusion from male-only versus female donor plasma and hypoxemia in the critically ill. Crit Care Med 2007, 35: TOY P, POPOVSKY MA, ABRAHAM E, AMBRUSO DR, HOLNESS LG, KOPKO PM ET AL. Transfusion-related acute lung injury: Definition and review. Crit Care Med 2005, 33: WRIGHT SE, SNOWDEN CP, ATHEY SC, LEAVER AA, CLARKSON JM, CHAPMAN CE ET AL. Acute lung injury after ruptured abdominal aortic aneurysm repair: The effect of excluding donations from females from the production of fresh frozen plasma. Crit Care Med 2008, 36: PALFI M, BERG S, ERNERUDH J, BERLIN G. A randomized controlled trial of transfusion-related acute lung injury: Is plasma from multiparous blood donors dangerous? Transfusion 2001, 41: GAJIC O, YILMAZ M, ISCIMEN R, KOR DJ, WINTERS JL, MOORE SB ET AL. Transfusion from male-only versus female donors in critically ill recipients of high plasma volume components. Crit Care Med 2007, 35: NAKAZAWA H, OHNISHI H, OKAZAKI H, HASHIMOTO S, HOTTA H, WATANABE T ET AL. Impact of fresh-frozen plasma from maleonly donors versus mixed-sex donors on postoperative respiratory function in surgical patients: A prospective casecontrolled study. Transfusion 2009, 49: TYNELL E, ANDERSSON TM, NORDA R, EDGREN G, NYREN O, SHAN- WELL A ET AL. Should plasma from female donors be avoided? A population-based cohort study of plasma recipients in Sweden from 1990 through Transfusion 2010, 50: WELSBY IJ, TROUGHTON M, PHILLIPS-BUTE B, RAMSEY R, CAMPBELL ML, BANDARENKO N ET AL. The relationship of plasma transfusion from female and male donors with outcome after cardiac surgery. J Thorac Cardiovasc Surg 2010, 140: STAFFORD-SMITH M, LOCKHART E, BANDARENKO N, WELSBY I. Many, but not all, outcome studies support exclusion of female plasma from the blood supply. Expert Rev Hematol 2010, 3: ANONYMOUS. Haemovigilance. Vox Sang 2006, 90: MIDDELBURG RA, BRIËT E, VAN DER BOM JG. Mortality after transfusions, relation to donor sex. Vox Sang 2011, 101: CHRISTIANSEN OB, STEFFENSEN R, NIELSEN HS. The impact of anti-hy responses on outcome in current and subsequent pregnancies of patients with recurrent pregnancy losses. J Reprod Immunol 2010, 85: SWEENEY JD. Universal leukoreduction of cellular blood components in 2001? Yes. Am J Clin Pathol 2001, 115: VAN DE WATERING LM, HERMANS J, HOUBIERS JG, VAN DEN BROEK PJ, BOUTER H, BOER F ET AL. Beneficial effects of leukocyte depletion of transfused blood on postoperative complications in patients undergoing cardiac surgery: A randomized clinical trial. Circulation 1998, 97: BILGIN YM, VAN DE WATERING LM, EIJSMAN L, VERSTEEGH MI, BRAND R, VAN OERS MH ET AL. Double-blind, randomized controlled trial on the effect of leukocyte-depleted erythrocyte transfusions in cardiac valve surgery. Circulation 2004, 109: BLUMBERG N, ZHAO H, WANG H, MESSING S, HEAL JM, LYMAN GH. The intention-to-treat principle in clinical trials and metaanalyses of leukoreduced blood transfusions in surgical patients. Transfusion 2007, 47: FERGUSSON D, KHANNA MP, TINMOUTH A, HÉBERT PC. Transfusion of leukoreduced red blood cells may decrease postoperative infections: Two meta-analyses of randomized controlled trials. Can J Anaesth 2004, 51: VAMVAKAS EC. White-blood-cell-containing allogeneic blood transfusion and postoperative infection or mortality: An updated meta-analysis. Vox Sang 2007, 92: VAMVAKAS EC. Why have meta-analyses of randomized controlled trials of the association between non-white-bloodcell-reduced allogeneic blood transfusion and postoperative infection produced discordant results? Vox Sang 2007, 93: FERGUSSON D, AARON SD, GUYATT G, HÉBERT P. Post-randomisation exclusions: The intention to treat principle and excluding patients from analysis. Br Med J 2002, 325: KUNZ R, GUYATT G. Which patients to include in the analysis? Transfusion 2006, 46: BOSHKOV LK, FURNARY A, MORRIS C, CHIEN G, VAN WINKLE D, REIK R ET AL. Prestorage leukoreduction of red cells in elective cardiac surgery: Results of a double blind randomized controlled trial. Blood 2004, 104:112a (abstract) 41. WALLIS JP, CHAPMAN CE, ORR KE, CLARK SC, FORTY JR. Effect of WBC reduction of transfused RBCs on postoperative infection rates in cardiac surgery. Transfusion 2002, 42: NATHENS AB, NESTER TA, RUBENFELD GD, NIRULA R, GERNSHEI- MER TB. The effects of leukoreduced blood transfusion on infection risk following injury: A randomized controlled trial. Shock 2006, 26: HÉBERT PC, FERGUSSON D, BLAJCHMAN MA, WELLS GA, KMETIC A, COYLE D ET AL. Clinical outcomes following institution of the Canadian universal leukoreduction program for red blood cell transfusions. JAMA 2003, 289: FERGUSSON D, HÉBERT PC, LEE SK, WALKER CR, BARRINGTON KJ, JOSEPH L ET AL. Clinical outcomes following institution of universal leukoreduction of blood transfusions for premature infants. JAMA 2003, 289: VAMVAKAS EC. White-blood-cell-containing allogeneic blood transfusion, postoperative infection and mortality: A metaanalysis of observational before-and-after studies. Vox Sang 2004, 86: KOCH CG, LI L, SESSLER DI, FIGUEROA P, HOELTGE GA, MIHALJEVIC T ET AL. Duration of red-cell storage and complications after cardiac surgery. N Engl J Med 2008, 358: WEINBERG JA, McGWIN G Jr, VANDROMME MJ, MARQUES MB, MEL- TON SM, REIFF DA ET AL. Duration of red cell storage influences mortality after trauma. J Trauma 2010, 69: ; discussion SPINELLA PC, CARROLL CL, STAFF I, GROSS R, McQUAY J, KEIBEL L ET AL. Duration of red blood cell storage is associated with increased incidence of deep vein thrombosis and in hospital mortality in patients with traumatic injuries. Crit Care 2009, 13:R PETTILÄ V, WESTBROOK AJ, NICHOL AD, BAILEY MJ, WOOD EM, SYRES G ET AL. Age of red blood cells and mortality in the critically

9 ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΥΠΟΕΚΤΙΜΗΜΕΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ 687 ill. Crit Care 2011, 15:R VAMVAKAS EC. Purported deleterious effects of old versus fresh red blood cells: An updated meta-analysis. Transfusion 2011, 51: VAN DE WATERING L, LORINSER J, VERSTEEGH M, WESTENDORD R, BRAND A. Effects of storage time of red blood cell transfusions on the prognosis of coronary artery bypass graft patients. Transfusion 2006, 46: YAP CH, LAU L, KRISHNASWAMY M, GASKELL M, YII M. Age of transfused red cells and early outcomes after cardiac surgery. Ann Thorac Surg 2008, 86: EDGREN G, KAMPER-JØRGENSEN M, ELORANTA S, ROSTGAARD K, CUSTER B, ULLUM H ET AL. Duration of red blood cell storage and survival of transfused patients (CME). Transfusion 2010, 50: EIKELBOOM JW, COOK RJ, LIU Y, HEDDLE NM. Duration of red cell storage before transfusion and in-hospital mortality. Am Heart J 2010, 159: e1 55. VAN DE WATERING L. Red cell storage and prognosis. Vox Sang 2011, 100: WHITAKER BI, HENRY RA. The 2007 National Blood Collection and Utilization Survey. US Department of Health and Human Services, JHWHGABAR BA. Letter to Joxel Garcia, Assistant Secretary for Health, US Department of Health and Human Services. The Advisory Committee on Blood Safety USFaDA, BUX J, SACHS UJ. The pathogenesis of transfusion-related acute lung injury (TRALI). Br J Haematol 2007, 136: KELHER MR, MASUNO T, MOORE EE, DAMLE S, MENG X, SONG Y ET AL. Plasma from stored packed red blood cells and MHC class I antibodies causes acute lung injury in a 2-event in vivo rat model. Blood 2009, 113: BOTHA AJ, MOORE FA, MOORE EE, KIM FJ, BANERJEE A, PETERSON VM. Postinjury neutrophil priming and activation: An early vulnerable window. Surgery 1995, 118: ; discussion ANDERSON BO, HARKEN AH. Multiple organ failure: Inflammatory priming and activation sequences promote autologous tissue injury. J Trauma 1990, 30(Suppl 12):S44 S ZALLEN G, MOORE EE, CIESLA DJ, BROWN M, BIFFL WL, SILLIMAN CC. Stored red blood cells selectively activate human neutrophils to release IL-8 and secretory PLA2. Shock 2000, 13: CHIN-YEE I, KEENEY M, KRUEGER L, DIETZ G, MOSES G. Supernatant from stored red cells activates neutrophils. Transfus Med 1998, 8: JOHNSON JL, MOORE EE, OFFNER PJ, PARTRICK DA, TAMURA DY, ZALLEN G ET AL. Resuscitation with a blood substitute abrogates pathologic postinjury neutrophil cytotoxic function. J Trauma 2001, 50: ; discussion HACHIDA M, HANAYAMA N, OKAMURA T, AKASAWA T, MAEDA T, BONKOHARA Y ET AL. The role of leukocyte depletion in reducing injury to myocardium and lung during cardiopulmonary bypass. ASAIO J 1995, 41:M291 M GU YJ, DE VRIES AJ, BOONSTRA PW, VAN OEVEREN W. Leukocyte depletion results in improved lung function and reduced inflammatory response after cardiac surgery. J Thorac Cardiovasc Surg 1996, 112: SPINELLA PC, SPARROW RL, HESS JR, NORRIS PJ. Properties of stored red blood cells: Understanding immune and vascular reactivity. Transfusion 2011, 51: DOCTOR A, STAMLER JS. Nitric oxide transport in blood: A third gas in the respiratory cycle. Comprehensive Physiology 2011, 1: HESS JR. Red cell changes during storage. Transfus Apher Sci 2010, 43: BILGIN YM, BRAND A. Transfusion-related immunomodulation: A second hit in an inflammatory cascade? Vox Sang 2008, 95: GLYNN SA. The red blood cell storage lesion: A method to the madness. Transfusion 2010, 50: STEINER ME, ASSMANN SF, LEVY JH, MARSHALL J, PULKRABEK S, SLOAN SR ET AL. Addressing the question of the effect of RBC storage on clinical outcomes: The Red Cell Storage Duration Study (RECESS) (section 7). Transfus Apher Sci 2010, 43: EDGREN G, HJALGRIM H, TRAN TN, ROSTGAARD K, SHANWELL A, TITLESTAD K ET AL. A population-based binational register for monitoring long-term outcome and possible disease concordance among blood donors and recipients. Vox Sang 2006, 91: LACROIX J, HÉBERT P, FERGUSSON D, TINMOUTH A, BLAJCHMAN MA, CALLUM J ET AL. The Age of Blood Evaluation (ABLE) randomized controlled trial: Study design. Transfus Med Rev 2011, 25: FERGUSSON D, HUTTON B, HOGAN DL, LeBEL L, BLAJCHMAN MA, FORD JC ET AL. The age of red blood cells in premature infants (ARIPI) randomized controlled trial: Study design. Transfus Med Rev 2009, 23: COMMISSION OF THE EUROPEAN COMMUNITIES. Meeting of competent authorities on tissues and cells: Summary report (SAN- CO C/6 PL/gcs D(2009)360238), Brussels, NAPOLITANO LM, KUREK S, LUCHETTE FA, CORWIN HL, BARIE PS, TI- SHERMAN SA ET AL. Clinical practice guideline: Red blood cell transfusion in adult trauma and critical care. Crit Care Med 2009, 37: DESPOTIS GJ, GRISHABER JE, GOODNOUGH LT. The effect of an intraoperative treatment algorithm on physicians transfusion practice in cardiac surgery. Transfusion 1994, 34: GONZALEZ-PORRAS JR, COLADO E, CONDE MP, LOPEZ T, NIETO MJ, CORRAL M. An individualized pre-operative blood saving protocol can increase pre-operative haemoglobin levels and reduce the need for transfusion in elective total hip or knee arthroplasty. Transfus Med 2009, 19: COMMISSION OF THE EUROPEAN COMMUNITIES. HaCD-GotCotE. Meeting of competent authorities on tissues and cells: Summary report Available at: eu/health/ ph_threats/human_substance/ documents/ev_ _ mi_en.pdf Corresponding author: Α. Gafou, 32 Ipsilantou street, GR Athens, Greece

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Είναι µια λύση; Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων η ανάγκη ΚΑΡΠΑ-Οµάδα αναζωογόνησης επιβίωση ενδονοσοκοµειακά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ

ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΙΛΕΛΗ ΜΑΡΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Γ.Ν.Θ. «Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ Ασθενείς Χειρουργείο Χειρουργοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤOΚΟΛΛΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΡΥΘΡΟΠΟΙΗΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΙΣΧΙΟΥ

ΠΡΩΤOΚΟΛΛΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΡΥΘΡΟΠΟΙΗΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΙΣΧΙΟΥ ΠΡΩΤOΚΟΛΛΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΡΥΘΡΟΠΟΙΗΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΙΣΧΙΟΥ Λασανιάνος Ν.1, Mουζόπουλος Γ. 2, Νικολάρας Γ. 1, Λύγδας Π. 1, Τσουτσαίος Ν. 1, Γεωργιλάς Ι. 1, Γαρνάβος

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική των Μεταγγίσεων Α Μανιάτη

Ιατρική των Μεταγγίσεων Α Μανιάτη Ιατρική των Μεταγγίσεων Α Μανιάτη Iατρική των µεταγγίσεων Κλάδος της Ιατρικής που ανεπτύχθηκε µετά τον 2 ο παγκόσµιο πόλεµο και κυρίως µετα το 1970, αφ ενός γιατί τα προς µετάγγιση παράγωγα αυξήθηκαν,

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσµατικότητα & διακύµανση πρακτικών µετάγγισης. Μετάγγιση µίας µονάδας ερυθρών: τι έχει αλλάξει

Αποτελεσµατικότητα & διακύµανση πρακτικών µετάγγισης. Μετάγγιση µίας µονάδας ερυθρών: τι έχει αλλάξει Αποτελεσµατικότητα & διακύµανση πρακτικών µετάγγισης. Μετάγγιση µίας µονάδας ερυθρών: τι έχει αλλάξει Ανθή Γάφου, Αιµατολόγος NY ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ, ΓΟΝΚ «ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ» ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΑΙΜΑΤΟΣ Η ΣΥΧΝΟΤΕΡΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Λ. Κ. Μιχάλης Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 30 Οκτωβρίου 2008 Από πού αντλούνται οι γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Foex P, et al. Pasternack PF et al. Mangano DT et al. Br J Anaesth 1973; 45:671 81 Anesthesiology 1988; 68:495 500

Foex P, et al. Pasternack PF et al. Mangano DT et al. Br J Anaesth 1973; 45:671 81 Anesthesiology 1988; 68:495 500 Αναγνώρισηασθενώνµεπιθανό όφελοςαπότηνπροεγχειρητική έναρξηβ-αποκλειστών Νύκταρη Β. Αναισθησιολόγος Πανεπιστηµιακό Νοσοκοµείο Ηρακλείου β-αποκλειστές στηνπρο-εγχειρητικήπερίοδο Μηκαρδιοχειρουργικέςεπεµβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Στο παρελθόν χρήση ολικού αίματος Στη σύγχρονη εποχή χρήση κατάλληλων παραγώγων αίματος ανάλογα με τις κλινικές ενδείξεις Η χρήση παραγώγων είναι αναγκαία κυρίως λόγω των διαφορετικών συνθηκών φύλαξης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης Στρογγυλό Τραπέζι Η επεμβατική Καρδιολογία στη χώρα μας και η εναρμόνισή της με τις διεθνείς εταιρείες επεμβατικής Καρδιολογίας Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΑ Η ΥΠΕΡΔΙΗΘΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΑ Η ΥΠΕΡΔΙΗΘΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΑ Η ΥΠΕΡΔΙΗΘΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΥΨΗΛΟΣ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ στις αναπτυγμένες χώρες ΥΨΗΛΟ ΚΟΣΤΟΣ ΣΥΧΝΗ ΑΙΤΙΑ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Αιμοθεραπεία στις μεταμοσχεύσεις αιμοποιητικών κυττάρων. Μαρία Γκανίδου ΓΝΘ"Γ.Παπανικολάου"

Αιμοθεραπεία στις μεταμοσχεύσεις αιμοποιητικών κυττάρων. Μαρία Γκανίδου ΓΝΘΓ.Παπανικολάου Αιμοθεραπεία στις μεταμοσχεύσεις αιμοποιητικών κυττάρων Μαρία Γκανίδου ΓΝΘ"Γ.Παπανικολάου" Ιδιαιτερότητες αιμοθεραπείας στις μεταμοσχεύσεις Απαιτούνται μεγάλες ποσότητες παραγώγων αίματος Ανθεκτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ: ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ- ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΣΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ: ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ- ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΣΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ: ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ- ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΣΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Π.Κουτσογιάννη Αιματολόγος Ν. Υ. Αιμοδοσίας Γεν. Νοσ. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» 1818,James Blundell πρώτη μετάγγιση από άνθρωπο

Διαβάστε περισσότερα

Κρυσταλλοειδή vs Κολλoειδή vs Λευκωµατίνη: µία διαµάχη που δεν τελειώνει ποτέ

Κρυσταλλοειδή vs Κολλoειδή vs Λευκωµατίνη: µία διαµάχη που δεν τελειώνει ποτέ Διαχείριση του αιµορραγούντος ασθενή Κρυσταλλοειδή vs Κολλoειδή vs Λευκωµατίνη: µία διαµάχη που δεν τελειώνει ποτέ Πέτρος Παππάς Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Επ. Α - ΜΕΘ Γ.Ν. Νικαίας ενδαγγειακή αναπλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Τι ξέρουμε από την ιστορία των πανδημιών του 20ου αιώνα;

Τι ξέρουμε από την ιστορία των πανδημιών του 20ου αιώνα; Πανελλήνιο Συνέδριο για την Πανδημία της Νέας Γρίπης Α (H1N1) και τις Πολιτικές Προάσπισης της Δημόσιας Υγείας Τι ξέρουμε από την ιστορία των πανδημιών του 20ου αιώνα; Γ. Σαρόγλου Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2009

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΣ-ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΩΣ ΤΗΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ

ΘΕΜΑ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΣ-ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΩΣ ΤΗΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΘΕΜΑ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΣ-ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΩΣ ΤΗΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΜΙΛΟΡΟΛΑ ΚΛΕΟΝΙΚΗ,ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΔΡΙΑΝΑ,ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ ΚΟΝΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ ΤΙΚΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ,ΠΡΟΙΣΤΑΜΕΝΗ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΠΓΝΑΙ.

Διαβάστε περισσότερα

Αντιδράσεις μετά μετάγγιση Άμεσες και απώτερες

Αντιδράσεις μετά μετάγγιση Άμεσες και απώτερες Αντιδράσεις μετά μετάγγιση Άμεσες και απώτερες Dr. Φώτης Γκιρτοβίτης Αιματολόγος Επιμελητής Α ΕΣΥ Κέντρο Αίματος - Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ Ακαδημία Αιμοδοσίας, 19-21 Ιουνίου 2014 Θεσσαλονίκη Ορισμός Ως αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Δρ. Ρουμπελάκη Μαρία roumb@staff.teicrete.gr Βασικό πτυχίο 24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδακτορικό 03-04-2008:

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Νικολέτα Στόγια, Μάριος Φερφέλης, Γ.Ν. Αθηνών, "ΕΛΠΙΣ", Β Χειρουργική Κλινική Εισαγωγή Παρά την σημαντικότατη μείωση της γαστρικής χειρουργικής την τελευταία 20ετία, λόγω της ευρείας χρήσης των νεότερων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΧΑΣΑΠΗ ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Ν.Μ ΝΑΥΠΛΙΟΥ MASTER IN PUBLIC HEALTH(ESDY ATHENS) ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΠΜΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ ΥΓΕΙΑΣ (ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ) ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ [ Αναστασία Πέτρου ] 2009625164 Λευκωσία 2014

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμοί ερευνών. Βαγγέλης Ευαγγέλου

Σχεδιασμοί ερευνών. Βαγγέλης Ευαγγέλου Σχεδιασμοί ερευνών Βαγγέλης Ευαγγέλου Ιεράρχηση των αποδείξεων στην ιατρική έρευνα Figure 2. Box Plots for Total Citation Counts for Various Study Designs for Articles Published in 1991 and 2001 Box length

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management System Risk Management Plan

Risk Management System Risk Management Plan Risk Management System Risk Management Plan Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοποιών Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2008 Ζέφη Βοστιτσάνου Περιεχόμενα Αναγκαιότητα για την Διαχείρηση Κινδύνου (Risk Management ) Νομικό Πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΟΜΒΟΕΛΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ ΘΡΟΜΒΟΕΛΑΣΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΝΑΛΥΤΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΩΝ

ΘΡΟΜΒΟΕΛΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ ΘΡΟΜΒΟΕΛΑΣΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΝΑΛΥΤΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΩΝ ΘΡΟΜΒΟΕΛΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ ΘΡΟΜΒΟΕΛΑΣΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΝΑΛΥΤΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΩΝ Ε.Ι.ΜΕΡΚΟΥΡΗ ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΡΟΜΒΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΩΝ ΔΙΑΘΕΣΕΩΝ ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΙΚΟΥ Η αντιµετώπιση µιας

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Δήλωση σύγκρουσης συµφερόντων Οι παρουσιάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

1) Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ειδικές Θεραπείες στην Εντατική Θεραπεία» Τμήμα Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ, ακαδημαϊκού έτους 2011-2012

1) Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ειδικές Θεραπείες στην Εντατική Θεραπεία» Τμήμα Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ, ακαδημαϊκού έτους 2011-2012 Α. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 1) Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ειδικές Θεραπείες στην Εντατική Θεραπεία» Τμήμα Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ, ακαδημαϊκού έτους 2011- «Θρομβοπροφύλαξη στη ΜΕΘ». Γάφου Ανθή «Διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Οι περισσότερες ιατρικές σχολές δεν έχουν ένα πρόγραμμα σπουδών στον τομέα της ιατρικής της μετάγγισης,

Οι περισσότερες ιατρικές σχολές δεν έχουν ένα πρόγραμμα σπουδών στον τομέα της ιατρικής της μετάγγισης, Έχει αποδειχθεί ότι οι περισσότεροι γιατροί που παραγγέλλουν τα προϊόντα αίματος, ποτέ δεν έχουν λάβει επίσημη κατάρτιση σε θεραπεία με προϊόντα αίματος. Οι περισσότερες ιατρικές σχολές δεν έχουν ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Multidisciplinary Foot Clinic

Multidisciplinary Foot Clinic Multidisciplinary Foot Clinic With ever-increasing numbers of people needing diabetic foot care, I hope that all diabetic foot clinic will receive the support they deserve and require. Anything less will

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προγνωστικός δείκτης (σκορ) ενδονοσοκομειακής. θνητότητας σε ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο σύνδρομο: Η Μελέτη «GREECS»

Προγνωστικός δείκτης (σκορ) ενδονοσοκομειακής. θνητότητας σε ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο σύνδρομο: Η Μελέτη «GREECS» Προγνωστικός δείκτης (σκορ) ενδονοσοκομειακής και 30-ημερών θνητότητας σε ασθενείς με Οξύ Στεφανιαίο σύνδρομο: Η Μελέτη «GREECS» Δ. Παναγιωτάκος 1, Ε. Γεωργουσοπούλου 1, Χ. Πίτσαβος 2, Β. Νοταρά 1, Χ.

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑΣ ΛΗΨΗ ΩΑΡΙΩΝ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΜΒΡΥΟΜΕΤΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία

Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ I Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία Άλλοι συνδυασμοί Γιαννίτσας Κώστας Πορταριά 20/03/14 Σύγκρουση συμφερόντων (ΕΟΦ 14660/25.02.2011) 2004-2006: Ιατρός Κλινικής Έρευνας, Φαρμασέρβ-Λίλλυ

Διαβάστε περισσότερα

Τεκμήρια και αποδείξεις στην ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2009

Τεκμήρια και αποδείξεις στην ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2009 Τεκμήρια και αποδείξεις στην ιατρική πράξη ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2009 Ιατρική πράξη ξηβασισμένη σε τεκμήρια Συστηματική αποτίμηση των διαθέσιμων δεδομένων, αντί για πίστη στη γνώμη των «εμπειρογνωμόνων» και την «παράδοση»

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Καρδιαγγειακά Επεισόδια : Πρώτη αιτία θανάτου στις αναπτυγµένες χώρες Πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. ΣΙΩΠΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική κλινική Γ.Ν.Γ.Παπανικολάου

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. ΣΙΩΠΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική κλινική Γ.Ν.Γ.Παπανικολάου ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΣΙΩΠΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική κλινική Γ.Ν.Γ.Παπανικολάου Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας 82 ετών με ιστορικό ΧΑΠ υπό ΧΟΘ κατ οίκον, παλαιάς TBC πνευμόνων και Α/Υ Συχνές

Διαβάστε περισσότερα

DOI: 105281/zenodo.17458

DOI: 105281/zenodo.17458 (2015), 4, 2 Ί Ω 1, σ ς ς 2, ς ς 2 1. Καθη ή ρια Τ ή α ος Νοση ι ής, Α ά ρ ιο Τ χ ο ο ι ό Ί ρ α Θ σσα ο ί ης 2. Τ ή α Νοση ι ής, Α ά ρ ιο Τ χ ο ο ι ό Ί ρ α Θ σσα ο ί ης DOI: 105281/zenodo.17458 Π σ ώ ς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚAΡKINOY ΠΝΕΥΜΟΝΑ 15 Μαρτίου 2014 Ιωάννης Χ. Γκιόζος Πνευµονολόγος MD,FCCP Επ.Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα Γ ΠΠ ΓΝΝΘΑ Η Σωτηρία ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές µετάγγισης: Να µεταγγίσω ή όχι. Γαστρεντερολογία

Πρακτικές µετάγγισης: Να µεταγγίσω ή όχι. Γαστρεντερολογία Πρακτικές µετάγγισης: Να µεταγγίσω ή όχι Γαστρεντερολογία Ιωάννης Γ Γουλής Δ Παθολογική Κλινική ΑΠΘ 9 ο Σεµινάριο Ελληνικής Εταιρείας Μεταγγισιοθεραπείας Αθήνα, Μάιος 2015 Αιµορραγία ανωτέρου πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν.

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν.Α Αλεξάνδρα Εξωσωματική τεχνική Αφαίρεση μεγάλου όγκου πλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Στο παρελθόν χρήση ολικού αίματος. Στη σύγχρονη εποχή χρήση κατάλληλων παραγώγων γ αίματος αματος ανάλογα με τις κλινικές ενδείξεις.

Στο παρελθόν χρήση ολικού αίματος. Στη σύγχρονη εποχή χρήση κατάλληλων παραγώγων γ αίματος αματος ανάλογα με τις κλινικές ενδείξεις. Στο παρελθόν χρήση ολικού αίματος. Στη σύγχρονη εποχή χρήση κατάλληλων παραγώγων γ αίματος αματος ανάλογα με τις κλινικές ενδείξεις. Η χρήση παραγώγων είναι αναγκαία κυρίως λόγω των διαφορετικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα παράκαμψη κατά Roux-en-Y 1 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 2 ΓΝΑ «ΛΑΪΚΟ», Αθήνα, 3 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 4Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 5 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ Γαβριηλίδου Αννα Επιμελήτρια Γενικό Νοσοκομείο Παπαγεωργίου

ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ Γαβριηλίδου Αννα Επιμελήτρια Γενικό Νοσοκομείο Παπαγεωργίου ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ Γαβριηλίδου Αννα Επιμελήτρια Γενικό Νοσοκομείο Παπαγεωργίου ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ ΟΞΕΙΑ ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΟΣΟΚΑΤΕΣΤΑΛΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

«Οργάνωση και ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας»

«Οργάνωση και ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας» «Οργάνωση και ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας» Νίκος Μανιαδάκης, ρ. Οικονοµίας & ιοίκησης Υπηρεσιών Υγείας, ιοικητής Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Κρήτης ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ To Περιβάλλον Εξελίξεις και κόστος

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα καρδιακής αποκατάστασης και δευτερογενής πρόληψη σε ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο

Προγράμματα καρδιακής αποκατάστασης και δευτερογενής πρόληψη σε ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο _ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ_ Προγράμματα καρδιακής αποκατάστασης και δευτερογενής πρόληψη σε ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο Η καρδιαγγειακή νόσος αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες αναπηρίας και θνητότητας παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology 4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μέσα στο 2007 αναμένεται να αρχίσει και στο Ωνάσειο η διαδερμική αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK ΙΜΕΘΑ Αθήνα 10 12/4/2014 Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK Δεν υπάρχουν προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : Επιλογή θέματος Unsolicited review γενικό μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ Ε. ΚΟΛΟΚΥΘΑ Βιοπαθολόγος, ιευθύντρια Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας Γ.Ν.Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ»

ΑΡΕΤΗ Ε. ΚΟΛΟΚΥΘΑ Βιοπαθολόγος, ιευθύντρια Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας Γ.Ν.Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» ΑΡΕΤΗ Ε. ΚΟΛΟΚΥΘΑ Βιοπαθολόγος, ιευθύντρια Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας Γ.Ν.Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» Πρόβλημα προσδιορισμού ΑΒΟ ομάδος (Υποομάδα Β3) Πρόβλημα προσδιορισμού ΑΒΟ ομάδος (Υποομάδα Β3) Αιμοδότης

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο 15/11/2014, ώρα 14.30 15.30

Σάββατο 15/11/2014, ώρα 14.30 15.30 Σάββατο 15/11/2014, ώρα 14.30 15.30 ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ ΣΧΕΤΙΖΌΜΕΝΗ ΜΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΗΡΑ ΣΕ ΜΕΘ. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΦΛΕΒΙΚΟΥ ΚΑΘΕΤΗΡΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

EΠΙΠΛΟΚΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ Ε. ΛΥΔΑΚΗ Δ/ΝΤΡΙΑ ΕΣΥ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ, ΠΑΓΝΗ 26/4/2015

EΠΙΠΛΟΚΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ Ε. ΛΥΔΑΚΗ Δ/ΝΤΡΙΑ ΕΣΥ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ, ΠΑΓΝΗ 26/4/2015 EΠΙΠΛΟΚΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ Ε. ΛΥΔΑΚΗ Δ/ΝΤΡΙΑ ΕΣΥ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ, ΠΑΓΝΗ 26/4/2015 Ερώτηση: 1. Οι επιπλοκές μετάγγισης παραγώγων αίματος είναι κάτι που μας απασχολεί στην νοσοκομειακή πραγματικότητα;

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν»

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» Αντιπηκτική θεραπεία Βαλβιδοπάθειες προσθετικές βαλβίδες Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρόμβωση πνευμονική εμβολή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα σχέσης. Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία

Μέτρα σχέσης. Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία Μέτρα σχέσης Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία Στο τέλος...(learning outcomes) Να γνωρίζετε τα κυριότερα μέτρα σχέσης που χρησιμοποιούνται για μετρήσουμε μια συσχέτηση μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ Α. Γκότσης, Ι. Κερασίδου, Α. Γκαγκάλης, Α. Ρησγγίτς, Α. Κουτσογιάννη, Λ.

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

«Νοσοκομειακές Επιτροπές Μεταγγίσεων» Οργάνωση - είκτες παρακολούθησης έργου

«Νοσοκομειακές Επιτροπές Μεταγγίσεων» Οργάνωση - είκτες παρακολούθησης έργου «Νοσοκομειακές Επιτροπές Μεταγγίσεων» Οργάνωση - είκτες παρακολούθησης έργου Δρ Ελισάβετ Ι. Γρουζή Αιματολόγος Συντ. Διευθύντρια Ν.Υ. Αιμοδοσίας Γ.Α.Ο.Ν.Α. «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» Ορθή κλινική πρακτική στις μεταγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το μελλοντικό Ευρωπαϊκό Ενεργειακό σύστημα: Υλοποίηση των ενεργειακών στόχων για το 2030

Το μελλοντικό Ευρωπαϊκό Ενεργειακό σύστημα: Υλοποίηση των ενεργειακών στόχων για το 2030 DEPARTMENT OF ELECTRICAL ENGINEERING, COMPUTER ENGINEERING AND INFORMATICS Το μελλοντικό Ευρωπαϊκό Ενεργειακό σύστημα: Υλοποίηση των ενεργειακών στόχων για το 2030 Dr. Andreas Poullikkas Chair and Associate

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Καλυβιανάκης Δημήτρης, Ουρολόγος Υπότροφος ΜΜΟΠ 27 30 Μαΐου 2010. Πορταριά Πήλιο Εισαγωγή (1) Λίγες

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα σχετιζόμενα με την τυποποίηση αντιγόνων Ι

Προβλήματα σχετιζόμενα με την τυποποίηση αντιγόνων Ι Β Προβλήματα Φαινότυπος Β(Α): ασθενής αντίδραση με αντι-α, έντονη αντίδραση με αντι-β, και ο ορός αντιδρά με ερυθρά Α₁. Ο αντιορός Α περιέχει τον κλώνο ΜΗΟ4? Επίκτητος Β φαινότυπος: έντονη αντίδραση με

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 18 Μάιος 2014 Εισαγωγή Στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α οι τοκετοί στο σπίτι αποτελούν περίπου το 0,5% των γεννήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ.ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ.ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 1 Νοσηλεύτρια-Φυσικοθεραπεύτρια Τ.Ε. Γ.Ν.Μαιευτηρίου "Έλενα Βενιζέλου",Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Ιατρικής Σχολής Αθηνών στην 2Νοσηλεύτρια Τ.Ε. Γ.Ν.Άμφισσας, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Ανοικτού Πανεπιστημίου Ιταλίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Α. Χατζοπούλου Υπεύθυνη Τμήματος Επιθεωρήσεων Πληροφορικής TÜV AUSTRIA HELLAS Οκτώβριος 2014 CLOSE YOUR EYES & THINK OF RISK Μήπως κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Quantifying the Financial Benefits of Chemical Inventory Management Using CISPro

Quantifying the Financial Benefits of Chemical Inventory Management Using CISPro of Chemical Inventory Management Using CISPro by Darryl Braaksma Sr. Business and Financial Consultant, ChemSW, Inc. of Chemical Inventory Management Using CISPro Table of Contents Introduction 3 About

Διαβάστε περισσότερα

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Περιεχόμενα Tηλε-ψυχιατρική Τηλε-ψυχογηριατρική Πρόγραμμα Τηλε-ψυχογηριατρικής Σκοπός, περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Παράγωγα Αίματος Μορφές Διαδικασίες Παρασκευής και Συντήρησης Έλεγχος Ποιότητας

Παράγωγα Αίματος Μορφές Διαδικασίες Παρασκευής και Συντήρησης Έλεγχος Ποιότητας Παράγωγα Αίματος Μορφές Διαδικασίες Παρασκευής και Συντήρησης Έλεγχος Ποιότητας Δρ. Φίλιππος Ι. Κλωνιζάκης Αιματολόγος Τμήμα Αιμοδοσίας Γ.Ν.Θ «Άγιος Παύλος» Τί είναι τα παράγωγα αίματος Τα συστατικά του

Διαβάστε περισσότερα