Θνητότητα από υποεκτιμημένες αντιδράσεις μετάγγισης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θνητότητα από υποεκτιμημένες αντιδράσεις μετάγγισης"

Transcript

1 Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN REVIEW Θνητότητα από υποεκτιμημένες αντιδράσεις μετάγγισης Μετά την επίτευξη σημαντικής μείωσης στον κίνδυνο μετάδοσης ιογενών λοιμώξεων, η προσοχή της επιστημονικής κοινότητας έχει στραφεί στον υπολειπόμενο κίνδυνο θνητότητας/νοσηρότητας από επιπλοκές της μετάγγισης, όπως οι αιμολυτικές αντιδράσεις, το TRALI, η σήψη και η καρδιακή ανεπάρκεια. Ωστόσο, υποεκτιμημένες επιπλοκές που δεν καταγράφονται στα συστήματα αιμοεπαγρύπνησης, επειδή δεν έχουν συνδεθεί άμεσα με τη μετάγγιση, φαίνεται ότι επιβαρύνουν σημαντικά τη θνητότητα/νοσηρότητα των μεταγγιζόμενων ασθενών. Ερευνητικά προγράμματα και πολυκεντρικές μελέτες αναμένεται να κρίνουν την αποτελεσματικότητα των μέτρων που εφαρμόζονται ήδη και να οδηγήσουν στη θέσπιση νέων που πιθανότατα θα αλλάξουν πάγιες πρακτικές της μεταγγισιοθεραπείας, με στόχο τη μείωση της συνολικής θνητότητας/νοσηρότητας από μετάγγιση.... Α. Γάφου, 1 Ν. Βγόντζα, 2 Β. Τσαγκάρη, 2 Χ. Βενέτη, 2 Α. Αργυρού 1 1 Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας, Γενικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Κηφισιάς «Άγιοι Ανάργυροι», Αθήνα 2 Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας, «Κωνσταντοπούλειο» Γενικό Νοσοκομείο Νέας Ιωνίας, Αθήνα Mortality from underestimated blood transfusion reactions Abstract at the end of the article Λέξεις ευρετηρίου Επιπλοκές Θνητότητα Μετάγγιση αίματος Νοσηρότητα Παράγοντες κινδύνου Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μετάγγιση παραγώγων αίματος αποτελεί σωτήρια πρακτική για χιλιάδες αιμοδυναμικά ασταθείς ασθενείς, με τη βελτίωση της ιστικής οξυγόνωσης και την αναπλήρωση των ζωτικών παραγόντων αιμόστασης που προσφέρει σε οξεία φάση. Ωστόσο, τα περισσότερα παράγωγα αίματος (>80% των συμπυκνωμένων ερυθρών [ΣΕ]) μεταγγίζονται προφυλακτικά σε αιμοδυναμικά σταθερούς ασθενείς. Συστάσεις ενδείξεων μετάγγισης που βασίζονται σε καλά τεκμηριωμένες μελέτες σε αιμοδυναμικά σταθερούς ασθενείς υπάρχουν μόνο για τα ΣΕ και για τη χρήση αιμοπεταλίων σε ογκολογικούς ασθενείς. 1 5 Η μη ενδεδειγμένη μετάγγιση πρόσφατα κατεψυγμένου πλάσματος (ΠΚΠ) ή αιμοπεταλίων παραμένει ακόμη συχνή σε πολλές κλινικές καταστάσεις. 6 Μέχρι πρόσφατα, δεν έχει αποδειχθεί η αποτελεσματικότητα της μετάγγισης αίματος με τυχαιοποιημένες μελέτες σε αιμοδυναμικά σταθερούς ασθενείς και ούτε υπάρχουν επαρκή κλινικά δεδομένα για ικανοποιητική σχέση κόστουςωφέλειας της προφυλακτικής μετάγγισης. 7 Μάλιστα, η αποφυγή κάθε μη απαραίτητης μετάγγισης μέσω της προσήλωσης στις υπάρχουσες ενδείξεις παραμένει πρώτη μέριμνα στην κλίμακα των σύγχρονων μέτρων για την εξάλειψη γνωστών αιτιών θνητότητας από μετάγγιση. 8 Επί πλέον, πληθαίνει συνεχώς η συσχέτιση της μετάγγισης με αυξημένη θνητότητα/νοσηρότητα μέσω μη πλήρως διευκρινισμένων παθογενετικών μηχανισμών. Αν η μετάγγιση ευθύνεται για αυξημένη θνητότητα/νοσηρότητα, πρέπει να οριστούν νέα μέτρα προσανατολισμένα στις παραμέτρους αυτών των παθογενετικών μηχανισμών. Είναι λοιπόν ουσιώδης η διευκρίνιση της συμβολής παραμέτρων, έστω και μικρών σε μέγεθος συσχέτισης, όπως το φύλο των αιμοδωρητών, η ηλικία και οι βλάβες επεξεργασίας/συντήρησης των παραγώγων που φαίνεται ότι εμπλέκονται σε συχνές επιπλοκές όπως η σήψη ή η υποξυγοναιμία. Οι επιπλοκές αυτές δεν είχαν συνδεθεί μέχρι τώρα με τη μετάγγιση και δεν καταγράφονται στα συστήματα αιμοεπαγρύπνησης. Η λήψη μέτρων έναντι αυτών των παραμέτρων θα έχει ως αποτέλεσμα μεγαλύ-

2 680 Α. ΓΑΦΟΥ και συν τερη μείωση της συνολικής θνητότητας από μετάγγιση σε σχέση με τη θνητότητα που οφείλεται στις ήδη γνωστές αλλά σπάνιες επιπλοκές, π.χ. TRALI. Στην αξιολόγηση του κόστους-ωφέλειας της μετάγγισης, η μελέτη λοιπόν της συνολικής θνητότητας πιθανόν να έχει περισσότερο κλινικό βάρος. Παρουσιάζονται τα πρόσφατα βιβλιογραφικά δεδομένα που αφορούν σε παραμέτρους αιμοδωρητών, ασθενών και παραγώγων αίματος με έμφαση στη συσχέτισή τους με νοσηρότητα/θνητότητα από επιπλοκές μη καταγραφόμενες από τα συστήματα αιμοεπαγρύπνησης. 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΜΕ ΑΥΞΗΜΕΝΗ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ Τα ΣΕ μεταγγίζονται με σκοπό τη βελτίωση της ιστικής υποξίας, αν και δεν είναι σαφές ότι η αυξημένη παροχή οξυγόνου μεταφράζεται και σε αυξημένη προσφορά στους ιστούς ή σε αυξημένη ενδοκυττάρια χρήση ούτε ότι η μικροκυκλοφορία σε όλα τα οργανικά συστήματα αντιδρά το ίδιο στη μετάγγιση. 9 Η μετάγγιση των ασθενών με Hb <10 g/dl ή με Hct <30% ήταν κανόνας στην κλινική πράξη για περίπου πέντε δεκαετίες. Ωστόσο, το 1999 η κλασική μελέτη TRICC αποκάλυψε το μύθο πίσω από αυτή τη δοξασία. 10 Σε 838 ασθενείς από μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ) ακολουθήθηκαν δύο διαφορετικές στρατηγικές μετάγγισης. Η «περιοριστική» με τιμή Hb μετάγγισης <7 g/dl και η «ελεύθερη» με τιμή Hb <10 g/dl. Στο σκέλος της «περιοριστικής» αγωγής μεταγγίστηκε το 77% των ασθενών με 3 κατά μέσο όρο λιγότερες μονάδες ΣΕ απ ό,τι οι ασθενείς του σκέλους της «ελεύθερης» μετάγγισης. Μόνο η υποομάδα των ασθενών με ισχαιμική νόσο έδειξε τάση ελάττωσης της θνητότητας με την «ελεύθερη» στρατηγική. 11 Με μοναδική εξαίρεση τη συχνότητα της σηπτικής καταπληξίας, η συχνότητα των υπόλοιπων ενδείξεων νοσηρότητας (πολυοργανική ανεπάρκεια, ημέρες νοσηλείας ή παραμονής στην εντατική, επιπλοκές όπως έμφραγμα μυοκαρδίου ή πνευμονικό οίδημα) συνηγορούσαν υπέρ της «περιοριστικής» τακτικής. Δεν φάνηκε διαφορά στην παράμετρο «θνητότητα εντός 30 ημερών» (18,7% στο σκέλος της «περιοριστικής» αγωγής συγκρινόμενο με 23,3% της «ελεύθερης», p=0,11). Στην παράμετρο «ενδονοσοκομειακή θνητότητα» βρέθηκε οριακά στατιστικώς σημαντική διαφορά (22,2% έναντι 28,1%, p 0,05) με απόλυτη διαφορά κινδύνου 5,8% (95% CI: -0,3 11,7%, p 0,05). Η διαφορά στην ενδονοσοκομειακή θνητότητα μεταφράζεται σε ότι για κάθε 16,9 ασθενείς που μεταγγίζονται «ελεύθερα», συμβαίνει 1 θάνατος από μετάγγιση. 3. ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ 3.1. Το φύλο του αιμοδωρητή-οξεία πνευμονική βλάβη (TRALI, ALI) Πρόσφατα κατεψυγμένο πλάσμα. Παρά την έλλειψη καλά τεκμηριωμένων δεδομένων που αφορούν στην παθογένεια του TRALI, οι περισσότερες χώρες έχουν προχωρήσει στον αποκλεισμό του ΠΚΠ από γυναίκες. Το μέτρο βασίστηκε στο γεγονός ότι οι περισσότεροι αιμοδωρητές που εμπλέκονται σε περιστατικά TRALI είναι πολύτεκνες γυναίκες, οι οποίες έχουν ευαισθητοποιηθεί σε πατρικά λευκοκυτταρικά αντιγόνα κατά την κύηση. Βάσει της «ανοσολογικής θεωρίας» για το TRALI, τα κατ εξοχήν ενοχοποιούμενα παράγωγα είναι το ΠΚΠ και τα αιμοπετάλια, λόγω του μεγάλου όγκου πλάσματος. Από την εφαρμογή του μέτρου και μετά, στα συστήματα αιμοεπαγρύπνησης του Ηνωμένου Βασιλείου (SHOT) και των ΗΠΑ καταδεικνύεται προοδευτική ελάττωση στον ετήσιο αριθμό των περιστατικών TRALI των οφειλομένων σε μετάγγιση ΠΚΠ. 12,13 Ωστόσο, στα ίδια συστήματα αιμοεπαγρύπνησης η συχνότητα TRALI που αποδίδεται στα ΣΕ παραμένει σταθερή. Σε ολλανδική μελέτη ανάλυσης περιστατικών TRALI, 21 περιστατικά (43%) θεωρήθηκαν ανοσολογικής αιτιολογίας (ορολογική ασυμβατότητα μεταξύ αντισωμάτων δότη και αντιγόνων ασθενούς). 14,15 Οι εμπλεκόμενοι δότες ήταν γυναίκες σε ποσοστό 81% και το ΠΚΠ ήταν το εμπλεκόμενο παράγωγο σε ποσοστό 45% των περιπτώσεων. Η χρήση αποκλειστικά ΠΚΠ ανδρών θα είχε οδηγήσει στην αποφυγή εντός των 30 μηνών που διήρκεσε η μελέτη του 24,5% των περιστατικών TRALI και του 30% των θανάτων. Σημειωτέον όμως ότι σε 7 από τους 10 συνολικά θανάτους το εμπλεκόμενο παράγωγο ήταν ΣΕ. Επίσης, από τις 105 αναφερόμενες περιπτώσεις πιθανού TRALI σε διάστημα ενός έτους στο καναδικό σύστημα αιμοεπαγρύπνησης, η χορήγηση ΠΚΠ εμπλεκόταν σε ποσοστό 21%, ενώ από τους 5 θανάτους μόνο στον έναν εμπλεκόταν ΠΚΠ (20%). 16 Η ελάττωση της θνητότητας λοιπόν από τον αποκλεισμό του ΠΚΠ γυναικών, αν και σημαντική, δεν φαίνεται να είναι του μεγέθους που καταγράφεται στο SHOT. 17,18 Ακόμη, λόγω της υψηλής συχνότητας ανεύρεσης λευκοκυτταρικών αντισωμάτων σε πολύτεκνες γυναίκες (17%), η συσχέτιση του TRALI με το γυναικείο φύλο ενδεχομένως έχει υπερεκτιμηθεί στις μελέτες όπου η διάγνωση του TRALI βασιζόταν στην παρουσία λευκοκυτταρικών αντισωμάτων στα εμπλεκόμενα παράγωγα. 8 Η θεωρία των «δύο κρούσεων» του Silliman ενοχοποιεί για την παθογένεια του TRALI τα βιοδραστικά συστατικά

3 ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΥΠΟΕΚΤΙΜΗΜΕΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ 681 απότοκα της βλάβης επεξεργασίας/συντήρησης των παραγώγων. Η θεωρία αυτή καλύπτει το φάσμα των περιστατικών TRALI που αποδίδονται σε μετάγγιση ΣΕ ή στις περιπτώσεις όπου δεν εντοπίζονται λευκοκυτταρικά αντισώματα στον αιμοδότη έναντι των αντίστοιχων αντιγόνων του ασθενούς. 19 Η υποκείμενη οργανική βλάβη του ασθενούς (σήψη, χειρουργική επέμβαση) αποτελεί την πρώτη κρούση, ενώ η μετάγγιση τη δεύτερη κρούση. Ωστόσο, μέτρα στοχευμένα στη θεωρία του Silliman, όπως η χορήγηση νεότερης ηλικίας παραγώγων ή πλυμένων ΣΕ με σκοπό την απομάκρυνση ή την ελαχιστοποίηση των βιοδραστικών μορίων, δεν έχουν τεθεί σε εφαρμογή. Το TRALI, αν και θεωρείται η δεύτερη συχνότερη αιτία θνητότητας από μετάγγιση (1 επεισόδιο ανά μεταγγίσεις παραγώγων, 0,02%), συνολικά ευθύνεται για μικρό αριθμό θανάτων. 20 Αντίθετα, πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η οξεία πνευμονική βλάβη (ALI) που δεν καταγράφεται στα συστήματα αιμοεπαγρύπνησης ως αντίδραση από μετάγγιση είναι αρκετά συχνότερη απ ό,τι το TRALI. Στις μελέτες αυτές διερευνήθηκε η εμφάνιση υποκλινικού TRALI (υποξυγοναιμία, κλάσμα FIO 2/PaO 2 <300) 6 ώρες μετά από τη μετάγγιση ΠΚΠ σε ασθενείς νοσηλευόμενους σε ΜΕΘ και καταγράφηκαν οι παράμετροι που σχετίζονταν με την εμφάνισή του. Αναλυτικότερα, σε αναδρομική μελέτη σύγκρισης πριν και μετά από το μέτρο αποκλεισμού του ΠΚΠ γυναικών στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2003, σε 211 διαδοχικούς χειρουργικούς ασθενείς ραγέντος ανευρύσματος κοιλιακής αορτής η εμφάνιση ALI και υποξυγοναιμίας ελαττώθηκε κατά 25% (p<0,01) μετά την αποκλειστική χρήση ΠΚΠ ανδρών. 21 Σε προοπτική τυχαιοποιημένη σουηδική μελέτη, υποξυγοναιμία καταγράφηκε στο 5% των ασθενών της ΜΕΘ και ήταν συχνότερη (p=0,01) μετά από τη μετάγγιση ΠΚΠ πολυτέκνων γυναικών (στο 80% των επεισοδίων). 22 Επίσης, στην προοπτική μελέτη των Gajic et al, υποκλινικό TRALI παρουσίασε το 8% των ασθενών. 23 Ασθενείς που μεταγγίστηκαν μόνο με ΠΚΠ γυναικών (>3 μονάδων, φαινόμενο δόσης) παρουσίασαν ελαττωμένη οξυγόνωση (OR: 5,09, 95% CI: 1,37 18,85), περισσότερες ημέρες στον αναπνευστήρα και αυξημένη τάση ενδονοσοκομειακής θνητότητας. Από τις παραμέτρους των παραγώγων, η παρουσία λευκοκυτταρικών αντισωμάτων έναντι τάξης ΙΙ HLA αντιγόνων και η συγκέντρωση βιοδραστικών ουσιών συντήρησης (lysophosphatidylcholine) σχετιζόταν με την ανάπτυξη ALI. Από τις παραμέτρους των ασθενών ενοχοποιήθηκε η σήψη και η αλκοολική ηπατοπάθεια. Σε προοπτική ιαπωνική μελέτη, ALI εμφάνισε το 25% των ασθενών. 24 Οι λήπτες αποκλειστικά ΠΚΠ ανδρών εμφάνισαν ελάττωση του κινδύνου υποξυγοναιμίας (OR: 0,219, p=0,022). Πιθανό TRALI παρουσίασαν 2 ασθενείς (3,6%) που έλαβαν ΠΚΠ ανδρών σε σχέση με 3 ασθενείς (11,1%) που έλαβαν ΠΚΠ και των δύο φύλων. Επίσης, οι παράμετροι των ασθενών που συσχετίστηκαν με την εμφάνιση υποξυγοναιμίας ήταν η αορτοστεφανιαία παράκαμψη και η προεγχειρητική ηπατική διαταραχή. Επίσης, η πρώτη μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη (βάση δεδομένων SCANDAT, ασθενείς σε 30 σκανδιναβικά νοσοκομεία, ανεξαρτήτως κλινικής κατηγορίας ασθενών), όπως και οι προηγούμενες μελέτες, καταδεικνύει αύξηση της βραχυπρόθεσμης θνητότητας των ασθενών μετά από έκθεση σε ΠΚΠ γυναικών συγκρινόμενη με αυτή από ΠΚΠ ανδρών. 25 Το βασικό συμπέρασμα της συγκεκριμένης μελέτης είναι ότι η ελάχιστη δυνητική ωφέλεια από την αποκλειστική μετάγγιση ΠΚΠ ανδρών είναι 8,8 λιγότεροι θάνατοι ανά μεταγγιζόμενους ασθενείς. Η αύξηση της θνητότητας αποδόθηκε πρωτίστως στις πνευμονικές επιπλοκές λόγω ALI από το ΠΚΠ γυναικών. Τα μέχρι τώρα δεδομένα φαίνεται να συνηγορούν υπέρ της συμβολής του μέτρου αποκλεισμού χρήσης ΠΚΠ γυναικών στη βελτίωση της ασφάλειας του αίματος. 19,26 Όμως, πρόσφατη αναδρομική μελέτη από την ομάδα Duke-Care σε καρδιοχειρουργημένους ασθενείς έρχεται να αντικρούσει τις προηγούμενες μελέτες. Η σχετική μελέτη έδειξε λιγότερες πνευμονικές διαταραχές, όπως πνευμονία, ALI, πνευμονικό οίδημα (5,9% έναντι 10,8%, p=0,01) και λιγότερη θνητότητα και ενδονοσοκομειακή νοσηλεία μεγαλύτερη των 10 ημερών, στους ασθενείς που μεταγγίστηκαν αποκλειστικά με ΠΚΠ γυναικών (9% έναντι 16,4%, p=0,002). 26 Στη μελέτη επίσης φάνηκε συσχέτιση του αριθμού των μονάδων ΠΚΠ (φαινόμενο δόσης) με τη «θνητότητα 30 ημερών» (OR: 1,52 ανά επί πλέον μονάδα, p=0,0001). Η αντιπαράθεση για το φύλο του αιμοδωρητή παραμένει ακόμη ανοικτή. Φαίνεται ότι το γυναικείο ΠΚΠ σχετίζεται σίγουρα με αυξημένη συχνότητα TRALI, καθώς και με άλλες ηπιότερες επιπλοκές αυξημένης συχνότητας οι οποίες μπορεί και να υπερκαλύπτουν το συνολικό κίνδυνο από το TRALI. 27 Η αλλαγή πρακτικών της μετάγγισης που σχετίζονται με ήπιες αλλά συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να έχουν μεγαλύτερη επίδραση στη συνολική νοσηρότητα/ θνητότητα από εκείνες που στοχεύουν σε σοβαρές αλλά σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες της μετάγγισης Συμπυκνωμένα ερυθρά. Ο αριθμός των μεταγγίσεων ΣΕ υπερτερεί κατά πολύ εκείνου του πλάσματος και των αιμοπεταλίων. 28 Συσχέτιση λοιπόν του φύλου των αιμοδωρητών ΣΕ με αυξημένη θνητότητα/νοσηρότητα ασθενών μετά από μετάγγιση θα είχε πολύ μεγαλύτερη επίπτωση στο συνολικό αριθμό θανάτων. Μελέτη από το πανεπιστημιακό

4 682 Α. ΓΑΦΟΥ και συν νοσοκομείο Leiden University Medical Center με περίπου μεταγγίσεις ανά έτος, που αφορούσε στην επίπτωση του φύλου του αιμοδωρητή στη θνητότητα από μετάγγιση ΣΕ, δείχνει ότι η ασυμφωνία φύλου μεταξύ αιμοδωρητή και ασθενούς σχετίζεται με αυξημένη θνητότητα. 29 Αναλύθηκαν οι μεταγγίσεις όλων των παραγώγων (υπερτερούσαν κατά πολύ τα ΣΕ) από δότες του ίδιου φύλου και καταγράφηκαν οι θάνατοι την πενταετία Δεν παρατηρήθηκε διαφορά στη θνητότητα μεταξύ των ασθενών που έλαβαν παράγωγα αποκλειστικά είτε από γυναίκες είτε από άνδρες (p=0,069), όπως δεν παρατηρήθηκε διαφορά σε γυναίκες ασθενείς που έλαβαν παράγωγα αποκλειστικά είτε από γυναίκες είτε από άνδρες αιμοδωρητές (p=0,836). Παρατηρήθηκε όμως αυξημένη θνητότητα όταν άνδρες ασθενείς έλαβαν παράγωγα αποκλειστικά από γυναίκες αιμοδωρητές (p=0,025). Οι συγγραφείς θέτουν την υποψία ότι για την αυξημένη θνητότητα κατά τη μετάγγιση ανδρών ασθενών με παράγωγα γυναικών αιμοδωρητών πιθανόν να ενοχοποιείται η παράμετρος της παρουσίας αντισωμάτων έναντι ελασσόνων αντιγόνων ιστοσυμβατότητας. 30 Τα αντισώματα αυτά, τα οποία επίσης ενοχοποιούνται για αρνητική έκβαση κύησης και για νόσο ξενιστή μετά από μεταμόσχευση, ανευρίσκονται στο 30% του συνόλου των γυναικών. Παραμένει ανοικτό το ερώτημα και από τους συγγραφείς αν η συσχέτιση ασυμφωνίας φύλου και θνητότητας αντανακλά όντως ένα πραγματικό φαινόμενο ή αποτελεί τυχαίο εύρημα Λευκά αιμοσφαίρια παραγώγου Η λευκαφαίρεση στοχεύει στη μείωση γνωστών επιπλοκών της μετάγγισης (πυρετικές μη αιμολυτικές αντιδράσεις, μετάδοση CMV λοίμωξης, ανθεκτικότητα στη μετάγγιση αιμοπεταλίων) που οφείλονται στην ύπαρξη υπολειπόμενων λευκοκυττάρων στα παράγωγα αίματος (ΣΕ και αιμοπετάλια). 32 Ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 υπάρχει ανοικτή αντιπαράθεση για τη σχέση κόστους-ωφέλειας της καθολικής λευκαφαίρεσης. Η τυχαιοποιημένη μελέτη των Van de Watering et al το 1998 σε καρδιοχειρουργικούς ασθενείς στους οποίους χορηγήθηκαν λευκαφαιρεμένα και μη λευκαφαιρεμένα ΣΕ σχεδιάστηκε για να διερευνήσει τη σχέση της παρουσίας των λευκοκυττάρων στα παράγωγα με μετεγχειρητικές λοιμώξεις. 32 Αντ αυτού, φάνηκε συσχέτιση μεταξύ της παρουσίας λευκοκυττάρων και «θνητότητας 60 ημερών» ανεξαρτήτως αιτίας θανάτου (7,8% έναντι 3,5%, p<0,05). Η απόλυτη διαφορά στη θνητότητα σημαίνει ότι για κάθε 23,3 μεταγγιζόμενους καρδιοχειρουργικούς ασθενείς μπορεί να συμβεί 1 θάνατος από μετάγγιση μη λευκαφαιρεμένων ΣΕ. Η συσχέτιση αυτή οδήγησε τους συγγραφείς στην υπόθεση ότι η παρουσία λευκοκυττάρων προδιαθέτει σε πολυοργανική ανεπάρκεια, η οποία οδηγεί σε αυξημένη θνητότητα. Η υπόθεση αυτή δεν επιβεβαιώθηκε σε επόμενη μελέτη των ίδιων συγγραφέων. 34 Παρά τη δημοσίευση πλήθους δεδομένων όσον αφορά στη σχέση θνητότητας με τα υπολειπόμενα λευκοκύτταρα στα μεταγγιζόμενα παράγωγα, οι μετα-αναλύσεις των αντίστοιχων μελετών δείχνουν αντικρουόμενα αποτελέσματα. Η αντιπαράθεση για το θέμα της λευκαφαίρεσης παραμένει ανοικτή Η ασυμφωνία των συμπερασμάτων μεταξύ των μετααναλύσεων έχει αποδοθεί στην ετερογένεια των αναλυόμενων μελετών, στο διαφορετικό σχεδιασμό τους και στην επιλογή μελετών βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων Στην πιο πρόσφατη μετα-ανάλυση 11 μελετών σε χειρουργικούς ασθενείς εξετάστηκε η επίπτωση της λευκαφαίρεσης στη βραχυπρόθεσμη θνητότητα (έως και 3 μήνες μετά τη μετάγγιση). Ελάττωση στη θνητότητα βρέθηκε μόνο για την ομάδα των καρδιοχειρουργικών ασθενών που μεταγγίστηκαν με λευκαφαιρεμένα ΣΕ (72% ελάττωση στη θνητότητα, συνολικό OR: 1,72, 95% CI: 1,05 2,81, p=0,05), χωρίς όμως να αναδεικνύεται συγκεκριμένη αιτία θανάτου ούτε να συσχετίζεται η θνητότητα με πολυοργανική ανεπάρκεια. 32,33,40 42 Αξίζει να σημειωθεί ότι η θνητότητα που καταγράφηκε συνολικά αφορά σε μεγαλύτερο αριθμό θανάτων από τον αναφερόμενο στα συστήματα αιμοεπαγρύπνησης. 32,33,40 Σε καναδική μελέτη που εξέτασε τη θνητότητα των ασθενών πριν και μετά από την εφαρμογή του μέτρου της λευκαφαίρεσης παρατηρήθηκε σημαντική μείωση της ενδονοσοκομειακής θνητότητας (από 7% σε 6,2%, p=0,04). 43 Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξε και η συνοδός μελέτη από τους ίδιους συγγραφείς που αφορούσε σε πρόωρα νεογνά. Η τελευταία έδειξε και ελάττωση της νοσηρότητας λόγω επιπλοκών από διάφορα οργανικά συστήματα. 44 Μετα-ανάλυση όμως των μελετών σύγκρισης πριν και μετά από το μέτρο της λευκαφαίρεσης δεν απέδειξε συσχέτιση της λευκαφαίρεσης με ελαττωμένη θνητότητα. 45 Παρά τη συμμετοχή >6.000 ασθενών σε τυχαιοποιημένες μελέτες δεν έχει αποδειχθεί η συμβολή της παρουσίας των λευκοκυττάρων στη θνητότητα από μετάγγιση, ενώ η ήδη υποχρεωτική εφαρμογή του μέτρου της καθολικής λευκαφαίρεσης σε αρκετές χώρες δυσχεραίνει την περαιτέρω διεξαγωγή συγκριτικών μελετών Ηλικία των μεταγγιζόμενων ερυθρών Πρόσφατα, έχουν δημοσιευτεί ανησυχητικά στοιχεία αύξησης της θνητότητας, σε ποσοστό που κυμαίνεται στο 10 27%, λόγω μετάγγισης ΣΕ με ηλικία συντήρησης >14 ημερών

5 ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΥΠΟΕΚΤΙΜΗΜΕΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ 683 Αρκετές από τις προαναφερθείσες μελέτες εμφανίζουν αδυναμίες στο σχεδιασμό. Ο αριθμός των μεταγγιζόμενων μονάδων ανά ασθενή είναι η σημαντικότερη μεταβλητή, η μη καταγραφή της οποίας οδηγεί σε προβλήματα στην ανάλυση δεδομένων. Σε μια πρόσφατη μετα-ανάλυση τεσσάρων αναδρομικών μελετών που λαμβάνουν υπ όψη τον αριθμό των μεταγγιζομένων μονάδων ΣΕ ανά ασθενή, το συνολικό OR ήταν μόλις 1,06 (95% CI: 0,98 1,14). 50 Αναλυτικότερα, η ολλανδική μελέτη των Van de Watering et al, σε καρδιοχειρουργικούς ασθενείς, δεν βρήκε συσχέτιση της ηλικίας με τη θνητότητα. Ωστόσο, δεδομένης της συνολικής θνητότητας στους καρδιοχειρουργικούς ασθενείς (3,5%), η ανίχνευση μιας κλινικά σημαντικής διαφοράς στη θνητότητα της τάξης μεγέθους του 20% (δηλαδή πτώση θνητότητας στο 2,8%) θα απαιτούσε μελέτη ασθενών. 51 Σε μελέτη από την Αυστραλία σε 670 καρδιοχειρουργικούς επίσης ασθενείς δεν βρέθηκε συσχέτιση μεταξύ της ηλικίας και των ωρών διασωλήνωσης, των ημερών στην εντατική, της νεφρικής ανεπάρκειας ή της θνητότητας. 52 Σε σουηδική μελέτη που χρησιμοποίησε τη σκανδιναβική βάση δεδομένων SCANDAT ( ασθενείς μεταξύ , > επεισόδια μετάγγισης) δεν βρέθηκε διαφορά στη «θνητότητα εντός 7 ημερών». Κατά παράδοξο τρόπο και σε αντίθεση με την αντίληψη ότι η επίπτωση ενός βλαβερού συμβάντος εξασθενεί με την πάροδο του χρόνου, βρέθηκε αύξηση 5% στη «θνητότητα των 2 ετών» για τις μονάδες ηλικίας συντήρησης ημερών και αύξηση 3% για την ομάδα των ασθενών που μεταγγίστηκαν με μονάδες μεικτής ηλικίας. 53 Δεν παρατηρήθηκε φαινόμενο δόσης και η λευκαφαίρεση δεν είχε επίπτωση στη θνητότητα. Οι ίδιοι οι συγγραφείς απέδωσαν την αύξηση της θνητότητας σε παρεμβολή άλλων παραγόντων που δεν εντοπίστηκαν, και όχι στην ηλικία συντήρησης των ΣΕ. Αντίθετα, στην καναδική μελέτη καρδιοχειρουργικών ασθενών βρέθηκε μικρότερη ενδονοσοκομειακή θνητότητα κατά τη μετάγγιση με ΣΕ ηλικίας συντήρησης <14 ημερών σε σύγκριση με ΣΕ >23 ημερών (OR: 1,48, 95% CI: 1,07 2,05) και καταγράφηκε αύξηση του σχετικού κινδύνου 1,02 για κάθε επί πλέον ημέρα ηλικίας της μονάδας των ΣΕ. 54 Παρατηρείται όμως μια περίεργη κατανομή των αποτελεσμάτων σε σχέση με την ήπειρο προέλευσης της μελέτης. 55 Οι μελέτες που προέρχονται από την Αμερική συσχετίζουν θετικά τη θνητότητα με τη μεγάλη ηλικία συντήρησης, ενώ οι ευρωπαϊκές δημοσιεύσεις δεν διαπιστώνουν παρόμοια συσχέτιση. Η διηπειρωτική συνεργασία θα βοηθούσε στη διευκρίνιση της συμμετοχής του τύπου του παραγώγου (πρωτόκολλο φυγοκέντρησης, υλικό ασκού, σύνθεση προσθετικού διαλύματος) στην επίπτωση της ηλικίας συντήρησης στη θνητότητα από μετάγγιση. Η αλλαγή των πρακτικών μετάγγισης με νεότερα παράγωγα θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στο κόστος και στη διαθεσιμότητα των ΣΕ, ιδιαίτερα σε περιόδους με αυξημένες ανάγκες αίματος. Ο μέσος όρος ηλικίας χορήγησης των ΣΕ είναι σήμερα ημέρες και η καμπύλη κατανομής της ηλικίας έχει μετατόπιση προς τις νεότερες ηλικίες. Να σημειωθεί ότι με το όριο λήξης των 42 ημερών που ισχύει, το 2,4% των ΣΕ στις ΗΠΑ (περίπου μονάδες) καταστρέφονται λόγω υπέρβασης του ορίου λήξης. 56 Ήδη από τον Ιούλιο του 2008 η Συμβουλευτική Επιτροπή του FDA (Οργανισμός Φαρμάκων και Τροφίμων) των ΗΠΑ για την ασφάλεια του αίματος συνέστησε την ανάπτυξη κλινικής έρευνας σχετικά με την επίλυση του προβλήματος, θεωρώντας ακόμη πρόωρη την αλλαγή των πρακτικών όσον αφορά στην ηλικία των μεταγγιζόμενων ΣΕ Βλάβες επεξεργασίας/συντήρησης ερυθρών Η θεωρία των «2 κρούσεων» φαίνεται να ισχύει και για άλλες επιπλοκές της μετάγγισης εκτός του TRALI. 19 Οι Silliman et al προτείνουν ότι η αλλογενής μετάγγιση διεγείρει τα λευκοκύτταρα του ασθενούς και ενεργοποιεί το ενδοθήλιο με μηχανισμό ανάλογο εκείνου του TRALI. 19,58,59 Υπεύθυνα θεωρούνται τα βιοδραστικά λιπίδια προϊόντα συντήρησης/ επεξεργασίας Τα διεγερμένα λευκά προκαλούν ιστική βλάβη και επιδεινώνουν την πολυοργανική ανεπάρκεια. 61,62 Αρκετές μελέτες επιβεβαιώνουν τη συσχέτιση μετάγγισης με την πολυοργανική ανεπάρκεια Η παθοφυσιολογία των βλαβών επεξεργασίας/συντήρησης των ερυθρών είναι σύνθετη Οι παράμετροι των παραγώγων που εμπλέκονται είναι η περιεκτικότητα σε λευκοκύτταρα, η διάρκεια συντήρησης του παραγώγου, η μεθοδολογία παραγωγής, η σύνθεση του προσθετικού διαλύματος συντήρησης και το φαινόμενο δόσης. Στην παθοφυσιολογία του φαινομένου συμμετέχει και η υποκείμενη κλινική κατάσταση του ασθενούς. Στους ασθενείς με οριακά αντιρροπούμενη πολυοργανική ανεπάρκεια και με μη επαρκείς εφεδρείες ανοσολογικής και ενδοθηλιακής λειτουργίας, η μετάγγιση παραγώγων με υπολειπόμενη αποτελεσματικότητα φαίνεται ότι έχει σημαντικές επιπτώσεις. Ειδικότερα στους καρδιοχειρουργικούς ασθενείς, η εξωσωματική κυκλοφορία, η υποθερμία και η βλάβη επαναιμάτωσης προκαλούν SIRS που αντιρροπείται από εφεδρικούς αντιφλεγμονώδεις μηχανισμούς.

6 684 Α. ΓΑΦΟΥ και συν Στον ήδη ενεργοποιημένο καταρράκτη της φλεγμονής, η μετάγγιση διαταράσσει την ισορροπία επιδεινώνοντας περαιτέρω το SIRS. 70 Τα ισχύοντα κριτήρια ποιότητας για τα ΣΕ (αιμόλυση <1% και επιβίωση >75% 24 ώρες μετά από τη μετάγγιση) ίσως είναι ανεπαρκή για ασθενείς υψηλού κινδύνου και δεν διασφαλίζουν την αποτελεσματική παροχή οξυγόνου, που θεωρείται ο κύριος στόχος της μετάγγισης. Το ινστιτούτο NHLBI των ΗΠΑ ανακοίνωσε ερευνητικό πρόγραμμα με τον τίτλο «Ανοσοτροποποιητικές, προφλεγμονώδεις και αγγειοκινητικές ιδιότητες των μεταγγιζομένων ερυθρών ως αποτέλεσμα των μεθόδων επεξεργασίας και συντήρησης». 71 Τα θέματα των ερευνητικών πρωτοκόλλων παρατίθενται στον πίνακα 1. Πίνακας 1. Θέματα στο ερευνητικό πρόγραμμα του NHLBI (ΗΠΑ). Η επίδραση της ελεύθερης αιμοσφαιρίνης, του σιδήρου και των λιπιδιακών μεμβρανικών επιφανειών στην αναστολή αγγειοδιασταλτικής δράσης του ΝΟ και στα αιμοπετάλια του ασθενούς Η απώλεια της υποξαιμικής αγγειοδιαστολής του ΝΟ μέσω αύξησης της τιμής αιμοσφαιρίνης Οι προφλεγμονώδεις, προθρομβωτικές, ανοσοτροποποιητικές, προοξειδωτικές επιπτώσεις των μεμβρανικών επιφανειών Η προφλεγμονώδης-προ-οξειδωτική δράση του σιδήρου της αίμης στα δικτυοενδοθηλιακά κύτταρα Η εξέταση νέων διαλυμάτων συντήρησης και η επίδρασή τους στην αναστολή προσκόλλησης των ερυθρών στα ενδοθηλιακά κύτταρα Επίσης, τουλάχιστον τέσσερις μεγάλες πολυκεντρικές μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη με σκοπό τη διερεύνηση της επίπτωσης της ηλικίας των μεταγγιζομένων ερυθρών στη θνητότητα/νοσηρότητα. Το ινστιτούτο NHLBI άρχισε τη μελέτη RECESS (Red Cell Storage Duration Study) το Νοέμβριο του Αντίστοιχη μελέτη στις σκανδιναβικές χώρες θα επεξεργαστεί τα δεδομένα της βάσης SCANDAT. 73 Η πολυκεντρική αμερικανική μελέτη ABLE (Age οf Blood Evaluation) σε ασθενείς ΜΕΘ αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Ιανουάριο του 2013, ενώ τρέχει αντίστοιχη μελέτη ARIPI (Age οf Red Blood Cells in Premature Infants) για νεογνά. 74,75 Τα αποτελέσματα ενδεχομένως να βοηθήσουν στον καθορισμό (α) κλινικά σημαντικών κριτηρίων αποτελεσματικότητας της μετάγγισης, (β) των επιβλαβών βιοδραστικών μορίων και των ασθενών υψηλού κινδύνου ώστε να λαμβάνουν αρνητικά για τα μόρια αυτά παράγωγα, (γ) βελτιστοποιημένων διαλυμάτων συντήρησης και (δ) νέων μεθοδολογιών αναζωογόνησης των ερυθρών μέσω προσθήκης σημαντικών ουσιών πριν από τη μετάγγιση. 4. ΣΤΟΧΟΣ: Η ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΣΤΙΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ Σημαντικό ποσοστό της θνητότητας από μετάγγιση πιθανότατα δεν προέρχεται από τις καταγραφόμενες επιπλοκές στα συστήματα αιμοεπαγρύπνησης (λοιμώδεις και μη) αλλά από ηπιότερες, υποεκτιμημένες και συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες της μετάγγισης που σχετίζονται με το φύλο του αιμοδωρητή, την παρουσία λευκοκυττάρων και την ηλικία μετάγγισης των παραγώγων. Η ολοκλήρωση υψηλής ποιότητας τυχαιοποιημένων μελετών αναφορικά με τα επίμαχα ερωτήματα της Ιατρικής των μεταγγίσεων αναμένεται να οδηγήσει σε καθορισμό στοχευμένων ενδείξεων μετάγγισης για συγκεκριμένες ομάδες ασθενών. Προς το παρόν, η αποφυγή των μη απαραίτητων μεταγγίσεων παραμένει ο αποτελεσματικότερος τρόπος μείωσης της νοσηρότητας/θνητότητας της μετάγγισης από γνωστές και από υποεκτιμημένες αιτίες. Στο πρόσφατο συνέδριο του ινστιτούτου NHBLI-NIH (Σεπτέμβριος του 2009) State-of-the-Science Symposium on Transfusion Medicine and Hemostasis, 11 από τις 24 προτάσεις τυχαιοποιημένων μελετών αφορούσαν στη διερεύνηση κριτηρίων μετάγγισης: Πέντε αφορούσαν σε ενδείξεις μετάγγισης ΣΕ, 2 αφορούσαν σε ενδείξεις μετάγγισης αιμοπεταλίων και 5 αφορούσαν σε ενδείξεις μετάγγισης πλάσματος. Επιπρόσθετα, 8 προτάσεις αφορούσαν στον καθορισμό χαμηλότερων ουδών μετάγγισης ή στην ασφάλεια αναστολής προφυλακτικών μεταγγίσεων αιμοπεταλίων ή πλάσματος, ενώ 3 μόνο προτάσεις αφορούσαν στη διερεύνηση του πιθανού οφέλους από υψηλότερο ουδό μετάγγισης ή στη μη συντηρητική τακτική προφυλακτικής χορήγησης αιμοπεταλίων ή πλάσματος. 76 Η εφαρμογή αλγορίθμων μετάγγισης βελτιώνει την αποτελεσματικότητα προς όφελος των ασθενών, ενώ μειώνει ταυτόχρονα και το κόστος της μετάγγισης Η προσπάθεια πρέπει να είναι πολυσυστημική. Η αναγνώριση της μετάγγισης ως πιθανής αιτίας νοσηρότηταςθνητότητας (αντίδρασης) εξαρτάται από τη σωστή ενημέρωση του ιατρικού και του νοσηλευτικού προσωπικού, από τις πρακτικές του ισχύοντος συστήματος υγείας και από τη σωστή καταγραφή της αντίδρασης στο σύστημα αιμοεπαγρύπνησης. Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αιμοεπαγρύπνησης ήδη συμπληρώνει 6 έτη λειτουργίας και αφορά σε 25 χώρες. Οι αντιπρόσωποι των χωρών το Μάιο του 2009 έθεσαν και πάλι το θέμα του κοινού εντύπου καταγραφής αντιδράσεων (European Union Blood Safety Directive of 2003) για τη συλλογή χρήσιμων επιδημιολογικών δεδομένων. 80 Η πολυεθνική χρηματοδότηση υψηλής ποιότητας προοπτικών μελετών είναι απαραίτητη για τη δημιουργία

7 ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΥΠΟΕΚΤΙΜΗΜΕΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ 685 καλά θεμελιωμένων συστάσεων. Η χρήση αλγορίθμων μετάγγισης βασισμένων σε ισχυρές συστάσεις θα έχει ως αποτέλεσμα την αποφυγή μη απαραίτητων μεταγγίσεων, που παραμένει και το σημαντικότερο μέτρο το οποίο είναι διαθέσιμο έως σήμερα για τη μείωση της θνητότητας από τη μετάγγιση αίματος. ABSTRACT Mortality from underestimated blood transfusion reactions A. GAFOU, 1 N. VGONTZA, 2 V. TSAGARI, 2 C. VENETI, 2 A. ARGYROU 1 1 Blood Bank, Agioi Anargyroi General Anticancer Hospital, Athens, 2 Blood Bank, Konstantopoulio General Hospital of Nea Ionia, Athens, Greece Archives of Hellenic Medicine 2012, 29(6): As the risk of allogeneic blood transfusion transmitted viruses has been reduced to impressively low levels, scientific efforts have been concentrated on the residual mortality risk from other side-effects of transfusion such as hemolytic reactions, transfusion-related acute lung injury (TRALI), sepsis and transfusion associated cardiac overload. Recent data on complications related to mortality which are not reported to hemovigilance systems are not, however, clearly attributable to transfusion. This is a report of new research programs which are expected to significantly increase knowledge regarding the effectiveness of current transfusion strategies and lead to the development of new strategies, resulting in cost benefit optimization of transfusion practices for the patient. Key words: Blood transfusion, Morbidity, Mortality, Risk factors, Side-effects Βιβλιογραφία 1. GIBSON BE, TODD A, ROBERTS I, PAMPHILON D, RODECK C, BOL- TON-MAGGS P ET AL. Transfusion guidelines for neonates and older children. Br J Haematol 2004, 124: LIUMBRUNO G, BENNARDELLO F, LATTANZIO A, PICCOLI P, ROSSET- TI G. Recommendations for the transfusion of red blood cells. Blood Transfus 2009, 7: MARWAHA N, SHARMA RR. Consensus and controversies in platelet transfusion. Transfus Apher Sci 2009, 41: MURPHY MF, WALLINGTON TB, KELSEY P, BOULTON F, BRUCE M, CO- HEN H ET AL. Guidelines for the clinical use of red cell transfusions. Br J Haematol 2001, 113: PALMIERI TL, LEE T, O MARA MS, GREENHALGH DG. Effects of a restrictive blood transfusion policy on outcomes in children with burn injury. J Burn Care Res 2007, 28: STRONCEK DF, REBULLA P. Platelet transfusions. Lancet 2007, 370: DZIK WH. Blood components to achieve hemostasis for surgery and invasive procedures. 4th ed. Wiley-Blackwell, Oxford, UK, VAMVAKAS EC, BLAJCHMAN MA. Blood still kills: Six strategies to further reduce allogeneic blood transfusion-related mortality. Transfus Med Rev 2010, 24: DEN UIL CA, KLIJN E, LAGRAND WK, BRUGTS JJ, INCE C, SPRONK PE ET AL. The microcirculation in health and critical disease. Prog Cardiovasc Dis 2008, 51: HÉBERT PC, WELLS G, BLAJCHMAN MA, MARSHALL J, MARTIN C, PAGLIARELLO G ET AL. A multicenter, randomized, controlled clinical trial of transfusion requirements in critical care. Transfusion Requirements in Critical Care Investigators, Canadian Critical Care Trials Group. N Engl J Med 1999, 340: HÉBERT PC, YETISIR E, MARTIN C, BLAJCHMAN MA, WELLS G, MAR- SHALL J ET AL. Is a low transfusion threshold safe in critically ill patients with cardiovascular diseases? Crit Care Med 2001, 29: TRIULZI DJ, KLEINMAN S, KAKAIYA RM, BUSCH MP, NORRIS PJ, STEELE WR ET AL. The effect of previous pregnancy and transfusion on HLA alloimmunization in blood donors: Implications for a transfusion-related acute lung injury risk reduction strategy. Transfusion 2009, 49: SERIOUS HAZARDS OF TRANSFUSIONS. Annual report SHOT, Manchester, UK, Available at: wp-content/uploads/2010/07/shot2009.pdf 14. KLEINMAN S, CAULFIELD T, CHAN P, DAVENPORT R, McFARLAND J, McPHEDRAN S ET AL. Toward an understanding of transfusionrelated acute lung injury: Statement of a consensus panel. Transfusion 2004, 44: VAN STEIN D, BECKERS EA, SINTNICOLAAS K, PORCELIJN L, DANO- VIC F, WOLLERSHEIM JA ET AL. Transfusion-related acute lung injury reports in the Netherlands: An observational study. Transfusion 2010, 50: ROBILLARD P. TRALI, possible TRALI and respiratory complications of transfusion reported to the Canadian Transfusion- Transmitted Injuries Surveillance System. Transfusion 2007, 47:A5 17. SERIOUS HAZARDS OF TRANSFUSIONS. SSHoT. Annual report SHOT, Manchester, UK, Available at:

8 686 Α. ΓΑΦΟΥ και συν shotuk.org/wp-content/uploads/2010/03/shot-report TRANSFUSIE REACTIES IN PATIËNTEN. TRIP report TTRI, The Hague, NL, Available at: nl/documents// SILLIMAN CC. High-volume transfusion from male-only versus female donor plasma and hypoxemia in the critically ill. Crit Care Med 2007, 35: TOY P, POPOVSKY MA, ABRAHAM E, AMBRUSO DR, HOLNESS LG, KOPKO PM ET AL. Transfusion-related acute lung injury: Definition and review. Crit Care Med 2005, 33: WRIGHT SE, SNOWDEN CP, ATHEY SC, LEAVER AA, CLARKSON JM, CHAPMAN CE ET AL. Acute lung injury after ruptured abdominal aortic aneurysm repair: The effect of excluding donations from females from the production of fresh frozen plasma. Crit Care Med 2008, 36: PALFI M, BERG S, ERNERUDH J, BERLIN G. A randomized controlled trial of transfusion-related acute lung injury: Is plasma from multiparous blood donors dangerous? Transfusion 2001, 41: GAJIC O, YILMAZ M, ISCIMEN R, KOR DJ, WINTERS JL, MOORE SB ET AL. Transfusion from male-only versus female donors in critically ill recipients of high plasma volume components. Crit Care Med 2007, 35: NAKAZAWA H, OHNISHI H, OKAZAKI H, HASHIMOTO S, HOTTA H, WATANABE T ET AL. Impact of fresh-frozen plasma from maleonly donors versus mixed-sex donors on postoperative respiratory function in surgical patients: A prospective casecontrolled study. Transfusion 2009, 49: TYNELL E, ANDERSSON TM, NORDA R, EDGREN G, NYREN O, SHAN- WELL A ET AL. Should plasma from female donors be avoided? A population-based cohort study of plasma recipients in Sweden from 1990 through Transfusion 2010, 50: WELSBY IJ, TROUGHTON M, PHILLIPS-BUTE B, RAMSEY R, CAMPBELL ML, BANDARENKO N ET AL. The relationship of plasma transfusion from female and male donors with outcome after cardiac surgery. J Thorac Cardiovasc Surg 2010, 140: STAFFORD-SMITH M, LOCKHART E, BANDARENKO N, WELSBY I. Many, but not all, outcome studies support exclusion of female plasma from the blood supply. Expert Rev Hematol 2010, 3: ANONYMOUS. Haemovigilance. Vox Sang 2006, 90: MIDDELBURG RA, BRIËT E, VAN DER BOM JG. Mortality after transfusions, relation to donor sex. Vox Sang 2011, 101: CHRISTIANSEN OB, STEFFENSEN R, NIELSEN HS. The impact of anti-hy responses on outcome in current and subsequent pregnancies of patients with recurrent pregnancy losses. J Reprod Immunol 2010, 85: SWEENEY JD. Universal leukoreduction of cellular blood components in 2001? Yes. Am J Clin Pathol 2001, 115: VAN DE WATERING LM, HERMANS J, HOUBIERS JG, VAN DEN BROEK PJ, BOUTER H, BOER F ET AL. Beneficial effects of leukocyte depletion of transfused blood on postoperative complications in patients undergoing cardiac surgery: A randomized clinical trial. Circulation 1998, 97: BILGIN YM, VAN DE WATERING LM, EIJSMAN L, VERSTEEGH MI, BRAND R, VAN OERS MH ET AL. Double-blind, randomized controlled trial on the effect of leukocyte-depleted erythrocyte transfusions in cardiac valve surgery. Circulation 2004, 109: BLUMBERG N, ZHAO H, WANG H, MESSING S, HEAL JM, LYMAN GH. The intention-to-treat principle in clinical trials and metaanalyses of leukoreduced blood transfusions in surgical patients. Transfusion 2007, 47: FERGUSSON D, KHANNA MP, TINMOUTH A, HÉBERT PC. Transfusion of leukoreduced red blood cells may decrease postoperative infections: Two meta-analyses of randomized controlled trials. Can J Anaesth 2004, 51: VAMVAKAS EC. White-blood-cell-containing allogeneic blood transfusion and postoperative infection or mortality: An updated meta-analysis. Vox Sang 2007, 92: VAMVAKAS EC. Why have meta-analyses of randomized controlled trials of the association between non-white-bloodcell-reduced allogeneic blood transfusion and postoperative infection produced discordant results? Vox Sang 2007, 93: FERGUSSON D, AARON SD, GUYATT G, HÉBERT P. Post-randomisation exclusions: The intention to treat principle and excluding patients from analysis. Br Med J 2002, 325: KUNZ R, GUYATT G. Which patients to include in the analysis? Transfusion 2006, 46: BOSHKOV LK, FURNARY A, MORRIS C, CHIEN G, VAN WINKLE D, REIK R ET AL. Prestorage leukoreduction of red cells in elective cardiac surgery: Results of a double blind randomized controlled trial. Blood 2004, 104:112a (abstract) 41. WALLIS JP, CHAPMAN CE, ORR KE, CLARK SC, FORTY JR. Effect of WBC reduction of transfused RBCs on postoperative infection rates in cardiac surgery. Transfusion 2002, 42: NATHENS AB, NESTER TA, RUBENFELD GD, NIRULA R, GERNSHEI- MER TB. The effects of leukoreduced blood transfusion on infection risk following injury: A randomized controlled trial. Shock 2006, 26: HÉBERT PC, FERGUSSON D, BLAJCHMAN MA, WELLS GA, KMETIC A, COYLE D ET AL. Clinical outcomes following institution of the Canadian universal leukoreduction program for red blood cell transfusions. JAMA 2003, 289: FERGUSSON D, HÉBERT PC, LEE SK, WALKER CR, BARRINGTON KJ, JOSEPH L ET AL. Clinical outcomes following institution of universal leukoreduction of blood transfusions for premature infants. JAMA 2003, 289: VAMVAKAS EC. White-blood-cell-containing allogeneic blood transfusion, postoperative infection and mortality: A metaanalysis of observational before-and-after studies. Vox Sang 2004, 86: KOCH CG, LI L, SESSLER DI, FIGUEROA P, HOELTGE GA, MIHALJEVIC T ET AL. Duration of red-cell storage and complications after cardiac surgery. N Engl J Med 2008, 358: WEINBERG JA, McGWIN G Jr, VANDROMME MJ, MARQUES MB, MEL- TON SM, REIFF DA ET AL. Duration of red cell storage influences mortality after trauma. J Trauma 2010, 69: ; discussion SPINELLA PC, CARROLL CL, STAFF I, GROSS R, McQUAY J, KEIBEL L ET AL. Duration of red blood cell storage is associated with increased incidence of deep vein thrombosis and in hospital mortality in patients with traumatic injuries. Crit Care 2009, 13:R PETTILÄ V, WESTBROOK AJ, NICHOL AD, BAILEY MJ, WOOD EM, SYRES G ET AL. Age of red blood cells and mortality in the critically

9 ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΥΠΟΕΚΤΙΜΗΜΕΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ 687 ill. Crit Care 2011, 15:R VAMVAKAS EC. Purported deleterious effects of old versus fresh red blood cells: An updated meta-analysis. Transfusion 2011, 51: VAN DE WATERING L, LORINSER J, VERSTEEGH M, WESTENDORD R, BRAND A. Effects of storage time of red blood cell transfusions on the prognosis of coronary artery bypass graft patients. Transfusion 2006, 46: YAP CH, LAU L, KRISHNASWAMY M, GASKELL M, YII M. Age of transfused red cells and early outcomes after cardiac surgery. Ann Thorac Surg 2008, 86: EDGREN G, KAMPER-JØRGENSEN M, ELORANTA S, ROSTGAARD K, CUSTER B, ULLUM H ET AL. Duration of red blood cell storage and survival of transfused patients (CME). Transfusion 2010, 50: EIKELBOOM JW, COOK RJ, LIU Y, HEDDLE NM. Duration of red cell storage before transfusion and in-hospital mortality. Am Heart J 2010, 159: e1 55. VAN DE WATERING L. Red cell storage and prognosis. Vox Sang 2011, 100: WHITAKER BI, HENRY RA. The 2007 National Blood Collection and Utilization Survey. US Department of Health and Human Services, JHWHGABAR BA. Letter to Joxel Garcia, Assistant Secretary for Health, US Department of Health and Human Services. The Advisory Committee on Blood Safety USFaDA, BUX J, SACHS UJ. The pathogenesis of transfusion-related acute lung injury (TRALI). Br J Haematol 2007, 136: KELHER MR, MASUNO T, MOORE EE, DAMLE S, MENG X, SONG Y ET AL. Plasma from stored packed red blood cells and MHC class I antibodies causes acute lung injury in a 2-event in vivo rat model. Blood 2009, 113: BOTHA AJ, MOORE FA, MOORE EE, KIM FJ, BANERJEE A, PETERSON VM. Postinjury neutrophil priming and activation: An early vulnerable window. Surgery 1995, 118: ; discussion ANDERSON BO, HARKEN AH. Multiple organ failure: Inflammatory priming and activation sequences promote autologous tissue injury. J Trauma 1990, 30(Suppl 12):S44 S ZALLEN G, MOORE EE, CIESLA DJ, BROWN M, BIFFL WL, SILLIMAN CC. Stored red blood cells selectively activate human neutrophils to release IL-8 and secretory PLA2. Shock 2000, 13: CHIN-YEE I, KEENEY M, KRUEGER L, DIETZ G, MOSES G. Supernatant from stored red cells activates neutrophils. Transfus Med 1998, 8: JOHNSON JL, MOORE EE, OFFNER PJ, PARTRICK DA, TAMURA DY, ZALLEN G ET AL. Resuscitation with a blood substitute abrogates pathologic postinjury neutrophil cytotoxic function. J Trauma 2001, 50: ; discussion HACHIDA M, HANAYAMA N, OKAMURA T, AKASAWA T, MAEDA T, BONKOHARA Y ET AL. The role of leukocyte depletion in reducing injury to myocardium and lung during cardiopulmonary bypass. ASAIO J 1995, 41:M291 M GU YJ, DE VRIES AJ, BOONSTRA PW, VAN OEVEREN W. Leukocyte depletion results in improved lung function and reduced inflammatory response after cardiac surgery. J Thorac Cardiovasc Surg 1996, 112: SPINELLA PC, SPARROW RL, HESS JR, NORRIS PJ. Properties of stored red blood cells: Understanding immune and vascular reactivity. Transfusion 2011, 51: DOCTOR A, STAMLER JS. Nitric oxide transport in blood: A third gas in the respiratory cycle. Comprehensive Physiology 2011, 1: HESS JR. Red cell changes during storage. Transfus Apher Sci 2010, 43: BILGIN YM, BRAND A. Transfusion-related immunomodulation: A second hit in an inflammatory cascade? Vox Sang 2008, 95: GLYNN SA. The red blood cell storage lesion: A method to the madness. Transfusion 2010, 50: STEINER ME, ASSMANN SF, LEVY JH, MARSHALL J, PULKRABEK S, SLOAN SR ET AL. Addressing the question of the effect of RBC storage on clinical outcomes: The Red Cell Storage Duration Study (RECESS) (section 7). Transfus Apher Sci 2010, 43: EDGREN G, HJALGRIM H, TRAN TN, ROSTGAARD K, SHANWELL A, TITLESTAD K ET AL. A population-based binational register for monitoring long-term outcome and possible disease concordance among blood donors and recipients. Vox Sang 2006, 91: LACROIX J, HÉBERT P, FERGUSSON D, TINMOUTH A, BLAJCHMAN MA, CALLUM J ET AL. The Age of Blood Evaluation (ABLE) randomized controlled trial: Study design. Transfus Med Rev 2011, 25: FERGUSSON D, HUTTON B, HOGAN DL, LeBEL L, BLAJCHMAN MA, FORD JC ET AL. The age of red blood cells in premature infants (ARIPI) randomized controlled trial: Study design. Transfus Med Rev 2009, 23: COMMISSION OF THE EUROPEAN COMMUNITIES. Meeting of competent authorities on tissues and cells: Summary report (SAN- CO C/6 PL/gcs D(2009)360238), Brussels, NAPOLITANO LM, KUREK S, LUCHETTE FA, CORWIN HL, BARIE PS, TI- SHERMAN SA ET AL. Clinical practice guideline: Red blood cell transfusion in adult trauma and critical care. Crit Care Med 2009, 37: DESPOTIS GJ, GRISHABER JE, GOODNOUGH LT. The effect of an intraoperative treatment algorithm on physicians transfusion practice in cardiac surgery. Transfusion 1994, 34: GONZALEZ-PORRAS JR, COLADO E, CONDE MP, LOPEZ T, NIETO MJ, CORRAL M. An individualized pre-operative blood saving protocol can increase pre-operative haemoglobin levels and reduce the need for transfusion in elective total hip or knee arthroplasty. Transfus Med 2009, 19: COMMISSION OF THE EUROPEAN COMMUNITIES. HaCD-GotCotE. Meeting of competent authorities on tissues and cells: Summary report Available at: eu/health/ ph_threats/human_substance/ documents/ev_ _ mi_en.pdf Corresponding author: Α. Gafou, 32 Ipsilantou street, GR Athens, Greece

Οξεία βλάβη των πνευµόνων σχετιζόµενη µε τη µετάγγιση

Οξεία βλάβη των πνευµόνων σχετιζόµενη µε τη µετάγγιση 44 Οξεία βλάβη των πνευµόνων σχετιζόµενη µε τη µετάγγιση Γιαννάκου-Πεφτουλίδου Μαρία MD, PhD ABSTRACT Transfusion related acute lung injury (TRALI) Giannakou-Peftoulidou M Transfusion related acute lung

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό Μεταγγίσεις στον

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Είναι µια λύση; Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων η ανάγκη ΚΑΡΠΑ-Οµάδα αναζωογόνησης επιβίωση ενδονοσοκοµειακά

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:02 - Τελευταία Ενημέρωση Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:23

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:02 - Τελευταία Ενημέρωση Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:23 Αορτοστεφανιαία παράκαμψη (εγχείρηση bypass) με πάλλουσα καρδιά συγκριτικά με την κλασική αορτοστεφανιαία παράκαμψη: καλύτερα άμεσα οφέλη μεγαλύτερους μακροπρόθεσμους κινδύνους και ανάγκη νέας επαναιμάτωσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ

ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΙΛΕΛΗ ΜΑΡΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Γ.Ν.Θ. «Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ Ασθενείς Χειρουργείο Χειρουργοί

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός»

Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός» ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΜΑΚ ΜΕ ΜΙΚΤΗ ΑΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΑΒΟ Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός» ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ (ΜΑΚ) Αποδεκτή θεραπεία για ασθενείς µε: συγγενείς

Διαβάστε περισσότερα

στα θέματα αιμοδοσίας μεταγγισιοθεραπείας δημόσιας υγείας και επιδημιολογίας καθώςκαιστουςτομείςτηςεπικοινωνίας συμβουλευτικής, στατιστικής ανάλυσης

στα θέματα αιμοδοσίας μεταγγισιοθεραπείας δημόσιας υγείας και επιδημιολογίας καθώςκαιστουςτομείςτηςεπικοινωνίας συμβουλευτικής, στατιστικής ανάλυσης Γεώργιος Μαρτίνης στα θέματα αιμοδοσίας μεταγγισιοθεραπείας δημόσιας υγείας και επιδημιολογίας καθώςκαιστουςτομείςτηςεπικοινωνίας συμβουλευτικής, στατιστικής ανάλυσης εκπαίδευσης και οργάνωσης Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Ακαδημία Αιμοδοσίας, Ιούνιος 2014 Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΓΝΩΣΕΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- Η Ελληνική Εμπειρία Ε. Πέτρακα 1, Μ. Κριτσιώτη1, Σ. Βαλσάμη 2, Ι. Καλαντζής1, Α. Τραυλού3, Ε. Γρουζή4 1 ΝΥ Αιµοδοσίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤOΚΟΛΛΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΡΥΘΡΟΠΟΙΗΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΙΣΧΙΟΥ

ΠΡΩΤOΚΟΛΛΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΡΥΘΡΟΠΟΙΗΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΙΣΧΙΟΥ ΠΡΩΤOΚΟΛΛΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΡΥΘΡΟΠΟΙΗΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΙΣΧΙΟΥ Λασανιάνος Ν.1, Mουζόπουλος Γ. 2, Νικολάρας Γ. 1, Λύγδας Π. 1, Τσουτσαίος Ν. 1, Γεωργιλάς Ι. 1, Γαρνάβος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της εκπαίδευσης στη διαχείρηση της αιμοθεραπείας.

Ο ρόλος της εκπαίδευσης στη διαχείρηση της αιμοθεραπείας. Ο ρόλος της εκπαίδευσης στη διαχείρηση της αιμοθεραπείας. Επίπεδο γνώσεων ειδικευομένων ιατρών: η Ελληνική Εμπειρία Ασπασία Αργυρού Αιματολόγος ΝΥ Αιμοδοσίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Αγιοι Ανάργυροι» Μετάγγιση αίµατος:

Διαβάστε περισσότερα

Η κλινική εµπειρία από τη χρήση του συµπυκνωµένου προθροµβινικού συµπλέγµατος (PCC)

Η κλινική εµπειρία από τη χρήση του συµπυκνωµένου προθροµβινικού συµπλέγµατος (PCC) Η κλινική εµπειρία από τη χρήση του συµπυκνωµένου προθροµβινικού συµπλέγµατος (PCC) Μαριάννα Παπαϊωάννου, MD, MSc Επιµελήτρια Β Αναισθησιολόγος, Γ.Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» Σκοπός Ποια είναι τα σύγχρονα κλινικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση προβλημάτων ασυμβατότητας. Νίκη Βγόντζα

Επίλυση προβλημάτων ασυμβατότητας. Νίκη Βγόντζα Επίλυση προβλημάτων ασυμβατότητας Νίκη Βγόντζα Βασικά στάδια ελέγχου συμβατότητας του αίματος μεταξύ δότη και λήπτη 1.Αίτηση αίματος (παραπεμπτικό) και δείγμα ασθενή 2.Ομάδα ABO,RhD στο δείγμα του ασθενή

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

Μετάγγιση αίματος και παραγώγων. Α. Μούγιου Αιματολόγος ΠΓΝΠ

Μετάγγιση αίματος και παραγώγων. Α. Μούγιου Αιματολόγος ΠΓΝΠ Μετάγγιση αίματος και παραγώγων Α. Μούγιου Αιματολόγος ΠΓΝΠ Ανάγκες σε μονάδες ερυθρών Το 60% του πληθυσμού θα χρειασθεί μετάγγιση αίματος ή παραγώγων σε κάποια στιγμή της ζωής του Παγκοσμίως συλλέγονται

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας»

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» «ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Υπέρ Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» ΧΟΛΟΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗ (open / lap) Η συχνότερη χειρουργική επέμβαση. 20.000.000 ασθενείς με

Διαβάστε περισσότερα

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Πότε και ποιους ασθενείς πρέπει κατά προτεραιότητα να θεραπεύσουµε,ώστε να επιτύχουµε την εξάλειψη των κλινικών επιπλοκών της νόσου (Καρκίνος & Κίρρωση) Σπήλιος Μανωλακόπουλος Γαστρεντερολόγος Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηση αιμοπεταλίων: πότε, πόσο και πως. Σύγχρονα δεδομένα. Ε. Λυδακη, Δ/ντρια Αιματολόγος, Αιμοδοσία ΠΑΓΝΗ Μ. Ξημέρη, ειδικ.

Χορήγηση αιμοπεταλίων: πότε, πόσο και πως. Σύγχρονα δεδομένα. Ε. Λυδακη, Δ/ντρια Αιματολόγος, Αιμοδοσία ΠΑΓΝΗ Μ. Ξημέρη, ειδικ. Χορήγηση αιμοπεταλίων: πότε, πόσο και πως. Σύγχρονα δεδομένα. Ε. Λυδακη, Δ/ντρια Αιματολόγος, Αιμοδοσία ΠΑΓΝΗ Μ. Ξημέρη, ειδικ. Αιματολόγος ΠΑΓΝΗ 27/3/2015 Αντοχή στις μεταγγίσεις plt Guidelines μετάγγισης

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ- ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ REGISTRIES

ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ- ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ REGISTRIES ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ- ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ REGISTRIES ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΑΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΡΕΘΥΜΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Ιδιαιτερότητες του καρκίνου του πνεύμονος Είναι υπεύθυνος για το

Διαβάστε περισσότερα

αίματος κατά τη μετάγγιση Η ιστορία της μετάγγισης ενήργησε μετάγγιση από άνθρωπο σε άνθρωπο. αίματος με το σύστημα ΑΒΟ της συμβατότητας

αίματος κατά τη μετάγγιση Η ιστορία της μετάγγισης ενήργησε μετάγγιση από άνθρωπο σε άνθρωπο. αίματος με το σύστημα ΑΒΟ της συμβατότητας Αίμα Παράγωγα αίματος και νοσηλευτικές ευθύνες κατά τη μετάγγιση Η ιστορία της μετάγγισης αίματος Μυθικά χρόνια το αίμα προκαλούσε δέος και φόβο Σταθμοί στην ιστορία της αιμοδοσίας ήταν 1790 ο James Blundell

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ. Η ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ το 2012

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ. Η ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ το 2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ Η ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ το 2012 ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΙΜΑΤΟΣ Μορφές παραγώγων-διαδικασίες παρασκευής και συντήρησης - Έλεγχος ποιότητας Δημήτριος Μαλτέζας Επιλογή ασκού To αίμα

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική των Μεταγγίσεων Α Μανιάτη

Ιατρική των Μεταγγίσεων Α Μανιάτη Ιατρική των Μεταγγίσεων Α Μανιάτη Iατρική των µεταγγίσεων Κλάδος της Ιατρικής που ανεπτύχθηκε µετά τον 2 ο παγκόσµιο πόλεµο και κυρίως µετα το 1970, αφ ενός γιατί τα προς µετάγγιση παράγωγα αυξήθηκαν,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Π. Ευσταθίου 3, Ε.Κουσκούνη 1, Σ.Παπανικολάου 2, Κ. Καραγιώργου 3, Ζ.Μανωλίδου 3, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

Mετάγγιση Αίματος και Παραγώγων

Mετάγγιση Αίματος και Παραγώγων ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 147 Mετάγγιση Αίματος και Παραγώγων ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΧΟΥΡΜΟΥΖΗ, ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ Το αίμα είναι ένα εξαιρετικά εξειδικευμένο όργανο του σώματος με πολλαπλές λειτουργίες.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσµατικότητα & διακύµανση πρακτικών µετάγγισης. Μετάγγιση µίας µονάδας ερυθρών: τι έχει αλλάξει

Αποτελεσµατικότητα & διακύµανση πρακτικών µετάγγισης. Μετάγγιση µίας µονάδας ερυθρών: τι έχει αλλάξει Αποτελεσµατικότητα & διακύµανση πρακτικών µετάγγισης. Μετάγγιση µίας µονάδας ερυθρών: τι έχει αλλάξει Ανθή Γάφου, Αιµατολόγος NY ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ, ΓΟΝΚ «ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ» ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΑΙΜΑΤΟΣ Η ΣΥΧΝΟΤΕΡΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΑΦΑΙΡΕΣΗ, ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ, ΑΔΡΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΚΛΑΣΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ

ΛΕΥΚΑΦΑΙΡΕΣΗ, ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ, ΑΔΡΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΚΛΑΣΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΛΕΥΚΑΦΑΙΡΕΣΗ, ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ, ΑΔΡΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΚΛΑΣΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ-PETERSEN ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ (ΕΚΠΠΑ) «ΗΛΙΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ» ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ (Ε.ΚΕ.Α.) ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες. Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου

Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες. Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Βασικές αρχές αιμοδυναμικού monitoring Δεν υπάρχει τεχνική που να βελτιώνει την κλινική έκβαση από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης

Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης Η ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης Ορθοπεδική Κλινική Αναισθησιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής, Εγκαυμάτων και Χειρουργικής Άκρας Χειρός, Γ.Ν.Θ. Γ.Παπανικολάου, Θεσσαλονίκη Τα ηλεκτρικά εγκαύματα αποτελούν το 3-4% όλων των εισαγωγών στα

Διαβάστε περισσότερα

Μ ε τ α μ ό σ χ ε υ σ η α ι μ ο π ο ι η τ ι κ ώ ν κ υ τ τ ά ρ ω ν

Μ ε τ α μ ό σ χ ε υ σ η α ι μ ο π ο ι η τ ι κ ώ ν κ υ τ τ ά ρ ω ν Μ ε τ α μ ό σ χ ε υ σ η α ι μ ο π ο ι η τ ι κ ώ ν κ υ τ τ ά ρ ω ν Αιματολογική Κλινική και Λεμφωμάτων, Μονάδα Μεταμόσχευσης Μυελού Οστών Δημήτρης Καρακάσης Σχεδιάγραμμα της ομιλίας Εισαγωγή Ασθενής - ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Λ. Κ. Μιχάλης Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 30 Οκτωβρίου 2008 Από πού αντλούνται οι γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ 2008, 47(3):367 373 H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά Ανθή Χρυσοστόμου Νοσηλεύτρια ΠΕ, ΜSc, Kέντρο Ελέγχου και Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Ο διαχωρισµός της θωρακικής αορτής αποτελεί την πιο επείγουσα και καταστροφική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ Πασχάλης Στειρόπουλος Β Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Δομή Θέσεις και αντιθέσεις 1. Θρομβόλυση 2. Θεραπεία ΠΕ στο σπίτι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΒΑΡΗ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΣΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ- ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΗ ΚΑΣΑΠΛΗΞΙΑ. Βαςιλειάδθσ Μιχάλθσ Επιμ.Β ΜΕΘ «Θεαγζνειου» Αντικαρκινικοφ Νοςοκομείου Θεςςαλονίκθσ

ΟΒΑΡΗ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΣΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ- ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΗ ΚΑΣΑΠΛΗΞΙΑ. Βαςιλειάδθσ Μιχάλθσ Επιμ.Β ΜΕΘ «Θεαγζνειου» Αντικαρκινικοφ Νοςοκομείου Θεςςαλονίκθσ ΟΒΑΡΗ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΣΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ- ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΗ ΚΑΣΑΠΛΗΞΙΑ Βαςιλειάδθσ Μιχάλθσ Επιμ.Β ΜΕΘ «Θεαγζνειου» Αντικαρκινικοφ Νοςοκομείου Θεςςαλονίκθσ Σι ζπεται; 1. ΑΙΣΙΑ-ΔΙΑΓΝΩΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ/ΚΑΣΑΠΛΗΞΙΑ 2. ΠΑΘΟΦΤΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων αντιπηκτικών Στέλιος Τζέης MD, PhD, FESC Επιμελητής A - Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΥΠΕΡ νεότερων αντιπηκτικών γιατί. Προβλέψιμη φαρμακοκινητική /

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΝΕΚΡΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Μεταβολικό Σύνδρομο Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα Εισαγωγή Το Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) αποτελεί ένα οργανικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε.

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Μικρά γεγονότα της καθημερινότητάς μας, μπορεί να προκαλέσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΚΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗΡΙΑΙΑ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗ ΣΕ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΕΣ. ΜΙΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

ΚΕΡΚΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗΡΙΑΙΑ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗ ΣΕ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΕΣ. ΜΙΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΕΡΚΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗΡΙΑΙΑ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗ ΣΕ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΕΣ. ΜΙΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Μαυρόγιαννη Γεωργία 1, Καραντζούλα Ευαγγελία 2, Τουλιά Γεωργία 3, Κυριακόπουλος Βασίλης 4, Καδδά Όλγα 5 EΡΕΥΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης Στρογγυλό Τραπέζι Η επεμβατική Καρδιολογία στη χώρα μας και η εναρμόνισή της με τις διεθνείς εταιρείες επεμβατικής Καρδιολογίας Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΑ Η ΥΠΕΡΔΙΗΘΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΑ Η ΥΠΕΡΔΙΗΘΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΑ Η ΥΠΕΡΔΙΗΘΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΥΨΗΛΟΣ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ στις αναπτυγμένες χώρες ΥΨΗΛΟ ΚΟΣΤΟΣ ΣΥΧΝΗ ΑΙΤΙΑ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΝΑ ΠΑΜΦΙΛΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ

ΛΕΝΑ ΠΑΜΦΙΛΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΛΕΝΑ ΠΑΜΦΙΛΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ Η ικανοποιητική διαδικασία ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ πρέπει να περιλαμβάνει: 1.Επιβεβαίωση ομάδας & Rhesus του ασθενούς 2. Screening αντισωμάτων του ορού του ασθενούς για την ανίχνευση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ. Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ

Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ. Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ Αναλογία Λόγος Πηλίκο Αναλογία Proportion Αναλογία (Proportion) Ο αριθµητής ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΣ στον παρανοµαστή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας, Δ Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Professor Center for Sepsis Control and Care,

Διαβάστε περισσότερα

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Κολπική μαρμαρυγή και κίνδυνος θρομβωτικού επεισοδίου Εάν INR

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στο παρελθόν χρήση ολικού αίματος Στη σύγχρονη εποχή χρήση κατάλληλων παραγώγων αίματος ανάλογα με τις κλινικές ενδείξεις Η χρήση παραγώγων είναι αναγκαία κυρίως λόγω των διαφορετικών συνθηκών φύλαξης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Foex P, et al. Pasternack PF et al. Mangano DT et al. Br J Anaesth 1973; 45:671 81 Anesthesiology 1988; 68:495 500

Foex P, et al. Pasternack PF et al. Mangano DT et al. Br J Anaesth 1973; 45:671 81 Anesthesiology 1988; 68:495 500 Αναγνώρισηασθενώνµεπιθανό όφελοςαπότηνπροεγχειρητική έναρξηβ-αποκλειστών Νύκταρη Β. Αναισθησιολόγος Πανεπιστηµιακό Νοσοκοµείο Ηρακλείου β-αποκλειστές στηνπρο-εγχειρητικήπερίοδο Μηκαρδιοχειρουργικέςεπεµβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΩΣ Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Όνομα φοιτήτριας ΚΑΛΑΠΟΔΑ ΜΑΡΚΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Κ. Αζναουρίδης, Π. Πιέτρη, Ν. Ιωακειμίδης, Π. Ξαπλαντέρης, Χ. Στεφανάδης

Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Κ. Αζναουρίδης, Π. Πιέτρη, Ν. Ιωακειμίδης, Π. Ξαπλαντέρης, Χ. Στεφανάδης Σχέση ανάμεσα στον εμβολιασμό έναντι του πνευμονιόκοκκου και την εμφάνιση καρδιαγγειακών συμβάντων: μετα-ανάλυση και συστηματική ανασκόπηση προοπτικών μελετών Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή περιπτώσεων εργαστηριακής διερεύνησης αιμολυτικής νόσου του νεογνού

Περιγραφή περιπτώσεων εργαστηριακής διερεύνησης αιμολυτικής νόσου του νεογνού Περιγραφή περιπτώσεων εργαστηριακής διερεύνησης αιμολυτικής νόσου του νεογνού Σερένα Βαλσάμη Αιματολόγος Επιμελήτρια Β Ν.Υ. Αιμοδοσίας Γ.Ν. Νίκαιας «ΟΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ» Περίπτωση 1 ABO ασυμβατότητα Μητέρας

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Δρ. Ρουμπελάκη Μαρία roumb@staff.teicrete.gr Βασικό πτυχίο 24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδακτορικό 03-04-2008:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ: ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ- ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΣΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ: ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ- ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΣΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ: ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ- ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΣΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Π.Κουτσογιάννη Αιματολόγος Ν. Υ. Αιμοδοσίας Γεν. Νοσ. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» 1818,James Blundell πρώτη μετάγγιση από άνθρωπο

Διαβάστε περισσότερα

M. Vavuranakis Ass. Professor of Cardiology

M. Vavuranakis Ass. Professor of Cardiology M. Vavuranakis Ass. Professor of Cardiology Ηαλυσίδατηςέρευνας Η έρευνα αποτελεί κινητήρια δύναµη και κύριο µοχλό ανατροφοδότησης της οικονοµίας. European Commission, European Research Area, 2010 Γιατίηέρευναείναισηµαντική;

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση;

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Μάης 2010 Κατερίνα Μαρκοπούλου Επιμελήτρια Α 1 η Πνευμονολογική Κλινική Ν.Γ.Παπανικολάου Στόχοι θεραπείας Βελτίωση επιβίωσης Βελτίωση κλινικών συμπτωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

«Οργάνωση και ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας»

«Οργάνωση και ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας» «Οργάνωση και ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας» Νίκος Μανιαδάκης, ρ. Οικονοµίας & ιοίκησης Υπηρεσιών Υγείας, ιοικητής Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Κρήτης ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ To Περιβάλλον Εξελίξεις και κόστος

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

L 256/32 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1.10.2005

L 256/32 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1.10.2005 L 256/32 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1.10.2005 ΟΔΗΓΙΑ 2005/61/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 30ής Σεπτεμβρίου 2005 για την εφαρμογή της οδηγίας 2002/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΚΑΡΔΙΑΣ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ PERIOPERATIVE NURSING DATA SET

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΚΑΡΔΙΑΣ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ PERIOPERATIVE NURSING DATA SET PERIOPERATIVE NURSING (2015), VOLUME 4, ISSUE 2 ΕΙΔΙΚΟ ΑΡΘΡΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΚΑΡΔΙΑΣ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ PERIOPERATIVE NURSING DATA SET Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη

ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη Δρ. Χ. Μανές Παθολόγος Eξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη Διευθυντής Ε.Σ.Υ Π/Θ. Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Σακχαρώδης ιαβήτης Κλινικές εκδηλώσεις ιάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Αιμοθεραπεία στις μεταμοσχεύσεις αιμοποιητικών κυττάρων. Μαρία Γκανίδου ΓΝΘ"Γ.Παπανικολάου"

Αιμοθεραπεία στις μεταμοσχεύσεις αιμοποιητικών κυττάρων. Μαρία Γκανίδου ΓΝΘΓ.Παπανικολάου Αιμοθεραπεία στις μεταμοσχεύσεις αιμοποιητικών κυττάρων Μαρία Γκανίδου ΓΝΘ"Γ.Παπανικολάου" Ιδιαιτερότητες αιμοθεραπείας στις μεταμοσχεύσεις Απαιτούνται μεγάλες ποσότητες παραγώγων αίματος Ανθεκτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Υπέρταση Υπερχοληστερολαιμία Χρόνια Κατάθλιψη Φαρμακοληψία Ελένη-Μαρία Παπατέστα, Iατρός Επιστημονική Συνεργάτις Ελληνικού Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΠΛΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΩΝ

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΠΛΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΩΝ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΠΛΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΩΝ Μαρία Γαβαλάκη Μαρία Παπανικολάου Ν.Υ Αιμοδοσίας και Κέντρο Αναφοράς Αιμορραγικών διαθέσεων Λαϊκό ΓΝΑ Εξατομικευμένη διαχείριση αιμοθεραπείας του ασθενή Στόχος:

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ στη θεραπεία της Ψωρίασης. Γιώργος Χρ. Χαϊδεμένος, MD, PhD Θεσσαλονίκη

ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ στη θεραπεία της Ψωρίασης. Γιώργος Χρ. Χαϊδεμένος, MD, PhD Θεσσαλονίκη ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ στη θεραπεία της Ψωρίασης Γιώργος Χρ. Χαϊδεμένος, MD, PhD Θεσσαλονίκη Πορταριά Βόλου ΕΔΑΕ, Ιαν, 2012 Αποτελεσματικότητα Βιολογικών Παραγόντων: μετά από 20 μέρες Μετά

Διαβάστε περισσότερα

Τι ξέρουμε από την ιστορία των πανδημιών του 20ου αιώνα;

Τι ξέρουμε από την ιστορία των πανδημιών του 20ου αιώνα; Πανελλήνιο Συνέδριο για την Πανδημία της Νέας Γρίπης Α (H1N1) και τις Πολιτικές Προάσπισης της Δημόσιας Υγείας Τι ξέρουμε από την ιστορία των πανδημιών του 20ου αιώνα; Γ. Σαρόγλου Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2009

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοάνοση αιμολυτική αναιμία με επείγουσα ανάγκη μετάγγισης

Αυτοάνοση αιμολυτική αναιμία με επείγουσα ανάγκη μετάγγισης Αυτοάνοση αιμολυτική αναιμία με επείγουσα ανάγκη μετάγγισης Κατανόηση ανοσοαιματολογικών προβλημάτων λόγω θετικής αμέσου Cooms από αυτοάνοση αιμολυτική αναιμία ιαφορική διάγνωση Επιλογή μονάδων για επείγουσα

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Κρυσταλλοειδή vs Κολλoειδή vs Λευκωµατίνη: µία διαµάχη που δεν τελειώνει ποτέ

Κρυσταλλοειδή vs Κολλoειδή vs Λευκωµατίνη: µία διαµάχη που δεν τελειώνει ποτέ Διαχείριση του αιµορραγούντος ασθενή Κρυσταλλοειδή vs Κολλoειδή vs Λευκωµατίνη: µία διαµάχη που δεν τελειώνει ποτέ Πέτρος Παππάς Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Επ. Α - ΜΕΘ Γ.Ν. Νικαίας ενδαγγειακή αναπλήρωση

Διαβάστε περισσότερα