Ο ΠΑΝΟΡΜΟΣ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΠΑΝΟΡΜΟΣ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ"

Transcript

1 Ο ΠΑΝΟΡΜΟΣ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ...ôïýíåê {áñ [áëëïúäýá öáéíýóêåôï ðüíôá {áíáêôé, [áôñáðéôïß ôå äéçíåêýåò ëéìýíåò ôå ðüíïñìïé ðýôñáé ô ]çëßâáôïé êáß äýíäñá ôçëåèüùíôá. ([ Ïäýóóåéá, Í, )

2 Κώστα ανούση, Ο Πάνορμος Τήνου, αναφορά στο χώρο και το χρόνο, Αθήνα 2009 Αδελφότης Τηνίων εν Αθήναις Ασημ. Φωτήλα 40 & Λ. Αλεξάνδρας Αθήνα Τηλ./Fax: Εξώφυλλο: Η Τήνος από τη Χάρτα του Ρήγα. Υλοποίηση έκδοσης: Εκδόσεις «Ε ΕΜΑ Η» Χαρ. Τρικούπη Αθήνα Τηλ.: Fax: Αδελφότης Τηνίων εν Αθήναις ΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΩΡΕΑΝ

3 ΚΩΣΤΑΣ ΑΝΟΥΣΗΣ Ο ΠΑΝΟΡΜΟΣ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΟΝΟ Α ΕΛΦΟΤΗΣ ΤΗΝΙΩΝ ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΑΘΗΝΑ 2009

4

5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Α ΕΛΦΟΤΗΤΟΣ ΤΗΝΙΩΝ ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ Μεταξύ των καταστατικών στόχων της Αδελφότητας Τηνίων εν Αθήναις είναι και η προαγωγή της έρευνας, μελέτης και προβολής πτυχών της ιστορίας και του πολιτισμού του τόπου μας και το σωματείο μας έχει αποδείξει εμπράκτως ότι ούτε στιγμή δεν απομακρύνθηκε από τους σκοπούς του. Τις δύο τουλάχιστον τελευταίες δεκαετίες, μόνο του ή με τη συνεργασία άλλων φορέων, κυρίως του Πανελληνίου Ιερού Ιδρύματος Ευαγγελιστρίας Τήνου, προέβη σε εκδόσεις έργων που συνέβαλαν αποφασιστικά στη μελέτη της τοπικής μας ι- στορίας ή επανεκδόσεις παλαιοτέρων έργων, σημαντικών για το νησί μας, τα οποία είχαν καταστεί πλέον δυσπρόσιτα, όπως εκείνων των ρόσου Ν. ρόσου, Επαμεινώνδα Γεωργαντόπουλου και του Κώστα Καιροφύλα. Φέτος εγκαινιάζει μία άλλη σειρά εκδόσεων, μικρών σε αριθμό σελίδων αλλά όχι όμως και μικρού ενδιαφέροντος, η οποία φιλοδοξεί να παρουσιάσει γωνιές και πτυχές του τόπου μας που η καθημερινή τύρβη δεν μας επιτρέπει να δούμε με το αρμόζον ενδιαφέρον και την αναγκαία νηφαλιότητα. Η σειρά αυτή, με γενικό τίτλο «Αναφορές στο χώρο» θα αποτελείται από έξι εκδόσεις, οι δύο πρώτες από τις οποίες η παρούσα και «Το λιμάνι της Τήνου» θα κυκλοφορήσουν μέσα στο Ειδικότερα, σκοπός μας είναι, μέσα από μικρές εύληπτες εκδόσεις, να παρουσιάσουμε διάφορες περιοχές του νησιού μας, για τις οποίες το ευρύ κοινό ελάχιστα πράγματα γνωρίζει. Η συσσωρευμένη, δηλαδή, γνώση των ερευνητών της ιστορίας και του πολιτισμού της Τήνου να τεθεί στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου. Έτσι, αφενός η γνώση ανοίγεται στην κοινωνία και αφετέρου προσφέρεται στην έρευνα το εφαλτήριο για να πάει τα πράγματα πιο πέρα. Κοινωνία και γνώση είναι έννοιες αλληλένδετες. Η γνώση χωρίς άμεση κοινωνική αναφορά καθίσταται αποκλειστικά εργαλείο εξουσιαστικών μηχανισμών. Η συγγραφή των δύο πρώτων εκδόσεων ανατέθηκε στον κ. Κώστα ανούση, ερευνητή της ιστορίας και του πολιτισμού της νεότερης Τήνου και εκδότη του περιοδικού «Τηνιακά Σύμμεικτα», με την ελπίδα ότι η επιλογή μας θα δικαιώσει τις προσδοκίες σας. Αθήνα, 1 Φεβρουαρίου 2009 ΤΟ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Γεν. Γραμματέας: Ταμίας: Κοσμήτορας: Μέλη: Ιωάννης Παπαδημητρίου Μιχαήλ Γ. Κοντονικολάου Νίκος Χατζής Αικατερίνη Τζαβελοπούλου Μάρκος Αλβέρτης Σπύρος Γκίζης Κων/νος Καραΐσκος [ 5 ]

6 «Λιμένες πάνορμοι» στην Ανατολική Μεσόγειο. [ 6 ]

7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αρχικά επίθετο («λιμένες τε πάνορμοι», Οδύσσεια, Ν, 195), ο «πάνορμος» χαρακτήριζε κάθε ευλίμενη πόλη ή φυσικό όρμο, όπου τα πλοία μπορούσαν να προσορμίζονται με κάθε καιρό. Το τοπωνύμιο «Πάνορμος» εντοπίζεται σε όλο τον ελληνικό κόσμο. Αν και η πλέον συμπαγής διάχυσή του εντοπίζεται στο Αιγαίο, εντούτοις «Πάνορμοι» καταγράφονται στη Μαρμαρική, στη Χαονία της Ηπείρου, στην Ερυθρά θάλασσα και στη Σικελία. Το περίεργο μάλιστα είναι ότι εκεί το ελληνικό αυτό τοπωνύμιο, το σημερινό Palermo, επικράτησε σε αποικία Φοινίκων. Ξεκινώντας από το βορρά, από τη θάλασσα του Μαρμαρά, προς νότο βρίσκουμε τον Πάνορμο ως: Παλαιά ονομασία της Αντιγόνης στον Ελλήσποντο (Ζωναράς, ΙΣΤ, κ) κόλπο και λιμάνι στη χερσόνησο της Κυζίκου στον Ελλήσποντο (η σημερινή Badirma) πόλισμα στην Ανατολική Θράκη, ανατολικά της Σαμοθράκης όρμο στη βόρεια ακτή της Λήμνου (Πουρνιάς) λιμάνι της Χαλκιδικής μεταξύ Σταγείρων και Άθωνος (Πτολεμ., Γ, ιγ, 11), όρμο στη βόρεια ακτή της Χίου όρμο στη δυτική ακτή της Σκοπέλου λιμάνι της Λαυρεωτικής, μεταξύ Σουνίου και Κυνοσούρας Μαραθώνος (Προλεμ., Γ, ιε, 8) όρμο της Αττικής στον Κορινθιακό κόλπο ( σήμερα Ψάθα ήμου Βιλίων) όρμο στη βόρεια ακτή της Μυκόνου όρμο στη νοτιοανατολική ακτή της Νάξου λιμάνι της Μιλήτου λιμάνι της Εφέσου, όπου και ο ναός της Αρτέμιδας (Στράβων, Ι, 639) λιμάνι της Σάμου (Λίβιος, 37, 10) λιμάνι της Σύμης, όπου η Μονή του Ταξιάρχη Μιχαήλ ή Πανορμίτη όρμο στην Αστυπάλαια χωριό του ήμου Καλυμνίου (δυτικά της Καλύμνου) τοπωνύμιο στην Κάρπαθο όρμο της Καρίας, Β της Ρόδου παράλια πόλη της Κρήτης μεταξύ Ηρακλείου και Απολλωνίας (Πτολεμ., Γ, ζ, 6), παρά το Καστέλι Μυλοποτάμου τοπωνύμιο στην Ανατολική Κρήτη χωριό της Φωκίδος εντός του ομωνύμου όρμου λιμάνι της Αχαΐας (Παυσανίας, Ζ, κβ, 10) όρμο όπου ο λιμενίσκος του χωριού Φισκάρδος της Κεφαλληνίας λιμάνι της Χαονίας της Ηπείρου, το λιμάνι της Χειμάρρας (Πτολεμ., Γ, ιδ, και Στράβων, Ζ, 317 και 324) πόλη και λιμάνι Β της Σικελίας, αποικία Φοινίκων (το σημερινό Palermo) λιμάνι της Μαρμαρικής (Πτολεμ.,, ε, 4), και λιμάνι του Αραβίου κόλπου, της Ερυθράς θάλασσας ( ιόδωρος Σικελιώτης, Γ, 38. Η ταύτισή του δυσχερής). Παρατηρείται, λοιπόν, ότι το τοπωνύμιο κυριαρχεί κατά κύριο λόγο στο Αιγαίο, στα νησιωτικά του συμπλέγματα, αλλά και στις δύο πλευρές του και, φυσικά, δηλώνει τη θαλάσσια δραστηριότητα των Ελλήνων. Τα παιχνίδια, όμως, της μνήμης είναι περίεργα. Αναμφίβολα το τοπωνύμιο θα πρέπει να είχε μεγαλύτερη διάχυση αντίστοιχη της ελληνικής θαλασσοπλοΐας στο μεσογειακό χώρο, πλην όμως εμείς γνωρίζουμε μόνον τις θέσεις [ 7 ]

8 Ακτωνύμια της ζωτικής περιοχής του Πανόρμου, καταχωρημένα σύμφωνα με τις υποδείξεις ανθρώπων της θάλασσας. [ 8 ]

9 όπου το διέσωσε η λαϊκή μνήμη (όπως στην Τήνο) ή η αρχαία γραμματεία. Προβληματίζει αίφνης το γεγονός ότι δεν καταγράφονται άλλοι, εκτός του Palermo, «πάνορμοι λιμένες» στη Μεγάλη Ελλάδα. Τέλος, θα πρέπει να ε- πισημανθεί ότι την επωνυμία «πάνορμος» φέρουν κάποιοι όρμοι ή λιμάνια που η θέση τους δεν τη δικαιολογεί, ενώ, αντιθέτως, δεν αποδίδεται σε ευλίμενους όρμους και κόλπους (Μήλος, Κυρά Παναγιά, κ.ά.). Ίσως και αυτό θα πρέπει να ερευνηθεί για τη απόδοση του τοπωνυμίου θα έπρεπε να συνέτρεχαν και άλλοι όροι. Ένας από όλους αυτούς τους πάνορμους λιμένες είναι και ο δικός μας, ο Πάνορμος της Τήνου, το μοναδικό φυσικό λιμάνι του τόπου, το οποίο, εξαιτίας της θέσης του μακριά πάντα από το εκάστοτε διοικητικό και οικονομικό κέντρο, δεν μπόρεσε να εξελιχθεί σε σημαντικό πόλισμα. Όμως, ό- ντας το επίνειο του σημαντικότερου μετά τη Χώρα του Αγίου Νικολάου οικισμού του νησιού, του Πύργου, λειτούργησε διαδραστικά. Προσδιόρισε την τύχη της ευρύτερης περιοχής, αλλά, ταυτόχρονα και καθορίστηκε η λειτουργία του από τη δραστηριότητα των ανθρώπων της. Ένας ισχυρός συνεκτικός δεσμός ένωνε τον Πάνορμο με το στενό πυρήνα της Εξωμεριάς (δηλ. της πέραν του αυχένος των Υστερνίων περιοχής). Κι αυτό γιατί έως και σχεδόν πρόσφατα, τουλάχιστον μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1950, ή- ταν ο βασικός πνεύμονας της οικονομικής ζωής της περιοχής. Μπορεί ο Όρμος Υστερνίων να λειτούργησε σαν το κύριο επιβατηγό λιμάνι της Εξωμεριάς από τα μέσα του 19ου αιώνα έως τις αρχές της δεκαετίας του 1960, στον Πάνορμο όμως χτυπούσε η καρδιά της τηνιακής ναυτοσύνης. Εξαιτίας μάλιστα της σπουδαιότητάς του στην τοπική ζωή έδωσε και το όνομά του στον ένα από τους πρώτους πέντε ήμους που ιδρύθηκαν στο νησί το 1835 (Τήνου, Τριποτάμου, Στενής, Περαίας και Πανόρμου) και το πατριδωνυμικό «Πανορμίτης» υιοθετήθηκε προοδευτικά από όλους τους κατοίκους της Εξωμεριάς. Στον Πάνορμο, λοιπόν, της Τήνου αναφέρεται η παρούσα εργασία, η ο- ποία αποτελεί και την πρώτη έκδοση της σειράς «Αναφορές στο χώρο» που εγκαινιάζει η Αδελφότης Τηνίων εν Αθήναις. Φυσικά δεν φιλοδοξεί να καλύψει πλήρως το αντικείμενό της απλά συνιστά μια πρώτη απόπειρα, μια πρώτη προσέγγιση στη λειτουργία του λιμανιού στο διάβα του χρόνου. Τα στοιχεία που έχουμε εντοπίσει είναι πενιχρά. Όμως, όλα αυτά τα ψήγματα, συνδυασμένα με τις μνήμες των κατοίκων της περιοχής, μας επιτρέπουν να παρουσιάσουμε το φυλλάδιο αυτό με την ελπίδα να αποτελέσει αφορμή για συζήτηση, κριτική, διορθώσεις και, στο μέλλον, τη βάση για μια πιο ολοκληρωμένη προσπάθεια. Η έκδοση, όμως, αυτή οφείλει πολλά στη βοήθεια των Πανορμιτών Αρτέμη Αντ. Βαλάκα, Ονούφρη Ι. Βαλάκα, Μιχάλη Μιχελή, Αντώνη Σαλταμανίκα και Μάρκου Τριγώνη, τους οποίους και ευχαριστούμε εγκαρδίως. [ 9 ]

10 Ο Πάνορμος στο χάρτη των «Μηχανικών» (1892). Ο Πάνορμος στο χάρτη της ΓΥΣ 1: (1974). [ 10 ]

11 ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ «Tine hath but one Port, which is secure for shipping. It lies in the strait of Andros, called Palermo», σημειώνει ο Ben. Randolph στα Έχουν προηγηθεί (αρχές του 17ου) ανάλογες επισημάνσεις των Βενετσιάνων αξιωματούχων Francesco Basilicata και Pompeo Ferrari και θα ακολουθήσουν παρόμοιες άλλων, ταξιδευτών του 18ου αιώνα. Ο πλέον ασφαλής, αλλ απομακρυσμένος από το κέντρο του τόπου. Κατάρα ή ευλογία; Μπορούμε, όμως, να αξιολογούμε τις επιλογές της φύσης; Ο όρμος του Πανόρμου είναι το πρώτο καταφύγιο του ταξιδευτή που «κατεβαίνει» απ τα Στενά κυνηγημένος από τον άγριο βοριά που κυριαρχεί τον περισσότερο χρόνο στην Άσπρη Θάλασσα. Είναι ακριβώς απέναντι, μιας μέρας δρόμο μ ούριο άνεμο, από τη γη της Ιωνίας, ειδικά σαν καβατζάρει κανείς το Βενέτικο της Χίου. Η νησίδα Πλανήτης που μισο-ενώνεται με τη στεριά με το ιαπόρι προσφέρει την αναγκαία προστασία και στέλνει τα σκάφη να φουντάρουν με σχετική ασφάλεια στα δυο αγκυροβόλια του όρμου στην Άγια Θάλασσα και στο μυχό του, δίπλα στον Κασιάρη. Αυτά ακριβώς τα χαρακτηριστικά, ανάλογα με την εποχή και τη συγκυρία, ανάλογα με την εξέλιξη των δρόμων της θάλασσας, ανεβοκατεβάζουν τους τίτλους του Πανόρμου στο χρηματιστήριο της Ιστορίας. Αυτά για τους απ έξω. Απ τη μεριά της στεριάς ο Πάνορμος είναι ο μοναδικός δίαυλος αναπνοής για την κύρια λεκάνη με αυστηρά γεωγραφική αλλά και χωροταξική έννοια του στενού πυρήνα της Εξωμεριάς. Γύρω από τη λεκάνη αυτή, κυρίως περί την οφρύ της, σε απόσταση ασφαλείας, θα αναπτυχθούν χαλαροί αγροτικοί οικισμοί, πολίσματα και μοναστικές εστίες. Θα μπορούσε να χαράξει κανείς μια νοητική γραμμή απ την Α- γιά Παρασκευή της Καραμπούσας στην Καταπολιανή και απ εκεί στον Άϊ ημητράκη, στην Αγιά Μονή, στην Κυρά Ξένη, στο Κάτω Μοναστήρι, στα Σκαμνίδια για κατηφορίσει απ τον Κασιάρη στην Άγια Θάλασσα. Μέσα σε αυτό το χώρο, αλλά και στις παρυφές του, θα αναπτυχθεί κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες μια ιδιαίτερη κοινωνία, δύστροπη, ζόρικη, αλλά και δημιουργική. Μια κοινωνία που για αιώνες θα ζήσει στα όρια της διακινδύνευσης, άνθρωποι που το να πόδι το χαν στη στεριά της Τήνου και τ άλλο απέναντι, στη γη της Ιωνίας, στην Πόλη ή στις πολιτείες της Μαύρης Θάλασσας. Οι άνθρωποι δημιουργούν ελεύθερα την ιστορία τους. Ελεύθερα, αλλά μέσα σε κάποια πλαίσια που τα καθορίζουν η θέση στο χώρο, το φυσικό περιβάλλον, οι προκλήσεις της επιβίωσης και οι συγκυρίες η ανάγκη, δηλαδή, στην οποία και οι Θεοί πείθονται. Όμως, όπως διδάσκει ο Γάλλος Vidal de La Blache ( ), θεμελιωτής της ανθρωπογεωγραφίας, ο ρόλος τους δεν είναι παθητικός, αφού, έως ένα σημαντικό βαθμό, μπορούν επέμ- [ 11 ]

12 Ο Πάνορμος στο χειρόγραφο χάρτη της Αδελφότητας (Επαμ.Γεωργαντόπουλου, c. 1885). Αριστερά: Τα «υο Στόματα». εξιά: Ο όρμος «Πλανήτης» στην Κυρά Παναγιά. βουν στο περιβάλλον τους για να επιτύχουν τους στόχους τους. Αυτό έγινε και εδώ ένα παιχνίδι αιώνιο, συναρπαστικό μα και ριψοκίνδυνο, με επώδυνες συχνά συνέπειες, που σημάδεψε ανεξίτηλα την κοινωνία της Εξωμεριάς. Ο Πάνορμος, δεν είναι υπερβολή, σφράγισε την ιστορία του τόπου. [ 12 ]

13 Απόψεις του Πανόρμου. Αριστερά από την πλαγιά του Κασιάρη και δεξιά από τον «παλιόμυλο» των Πλατειών (αριστερά του δρόμου προς Μπούντα). Όταν, όμως, μιλάμε για τον Πάνορμο, θα πρέπει να διακρίνουμε δύο ο- μόκεντρα σύνολα, ένα στενότερο που προσδιορίζεται από τη νησίδα Πλανήτης, το μυχό του όρμου και φτάνει ως τη Μαγκού, κάτω από τη Μπούντα, και ένα ευρύτερο που ως προς τον χερσαίο χώρο περιλαμβάνει σχεδόν ό- λη την πέραν του αυχένος των Υστερνίων περιοχή, ενώ ως προς το θαλάσσιο καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος των Β-ΒΑ ακτών του νησιού, από το αυλάκι των Ορνών έως τα Μαύρα Γκρεμνά. Πιο πέρα απ αυτά, δυτικά ή α- νατολικά, ανοίγονται διαφορετικοί κόσμοι. Ξεκινώντας κανείς από τη Μαγκού προς το εσωτερικό του όρμου, μετά τις θέσεις Παρθένα και Τρατάκι, συναντά το Λαζαρέτο των καποδιστριακών χρόνων, πάνω από τη μεγάλη προβλήτα. Στη συνέχεια ο μυχός του κόλπου με τη σειρά των παραλιακών μαγαζιών (αποθηκών και εργαστηρίων κάποτε), που στο βάθος του καταλήγει στα «υο Στόματα», το πηγάδι της περιοχής με τα δύο στόμια, που κάποιοι το θέλουν βενετσιάνικο. Και είναι πολύ πιθανόν να ανάγεται στα χρόνια εκείνα η αρχική του ανόρυξη, μιας και υπήρχε στην περιοχή οργανωμένη ανθρώπινη παρουσία. Όμως, η κατασκευή του, όπως έχει σήμερα (κτίσιμο, μαρμάρινη επικάλυψη), είναι α- πολύτως βέβαιο ότι είναι έργο του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα, όταν έ- γινε εκεί σειρά έργων εκσυγχρονισμού. Εξάλλου αυτό βεβαιώνουν και οι άπειρες επιγραφές που έχουν κατά καιρούς χαραχθεί εκεί. Ο λόφος της Λεμονήτρας με το ναό της Παναγίας της Ελεημονήτριας, έργο τουλάχιστον του 18ου αιώνα με ενδιαφέρον λαϊκό μαρμάρινο τέμπλο ε- κείνης της εποχή, «βαστά τις πλάτες» του λιμανιού. Εκεί, ίσως, θα πρέπει να ήταν και ο πύργος που σημειώνει ο Jean Joseph Allezard στο λιμενοδείκτη του (1817). Η εξαιρετική ακρίβεια του σχεδίου μάς επιτρέπει να πιστεύουμε ότι ο πύργος όντως υπήρχε εκεί και δεν ήταν διακοσμητικό στοιχείο. Πίσω από τη Λεμονήτρα η θέση «Σπριν» του χάρτη των μηχανικών (1892) [Στις πρίν ] ή «Πρίνοι» στο χάρτη της Αδελφότητας [χάρτης του Επ. Γεωρ- [ 13 ]

14 γαντόπουλου, c. 1885]. Ακολουθεί η παραλία της «Σταφίδας», η γυμνή πλαγιά του Κασιάρη [Κασιδιάρη], το αυλάκι των «Βολιών», από την ύπαρξη στρογγυλών λίθων, και η παραλία της Άγιας Θάλασσας με το εκκλησάκι του Άϊ Νικόλα. Στο μυχό της η «Γλυφάδα» [γλυκό νερό]. Η ύπαρξη εξωκλησιού του Αγίου Χαραλάμπους (1764) που υποδεικνύει σύγχρονη μαρμάρινη πινακίδα δεν αποκλείεται, πλην όμως δε μαρτυρείται από τις πηγές. Σίγουρα υπήρχε εκεί κάποιο κτίριο, αλλά τα λείψανά του δεν είναι εύγλωττα. Θα ήταν πολύ τολμηρό να υποθέσουμε την ύπαρξη εκεί υγειονομικής εγκατάστασης των Βενετών. Λίγο βορειότερα η παραλία του Καβαλουρκού με το σπήλαιο, λίγο πιο πάνω, των σταλακτιτών που ανακαλύφθηκε κατά την εξόρυξη μαρμάρων το Μπροστά μας το «ιαπόρι», από το ρήμα «διαπορθμεύω» [= μεταφέρω στο απέναντι μέρος], τοπωνύμιο που απαντάται και σε άλλα σημεία του Αιγαίου [βραχονησίδες, νησίδες και δίαυλοι στους Φούρνους, στη Λέρο, στο Συγγιτικό κόλπο, κ.α.]. Ακριβώς απέναντι ο «Πλανήτης», βραχονησίδα 141 στρεμμάτων με υψόμετρο 87 μ. και ακτογραμμή Στην κορφή του το ερείπιο του φάρου που περιμένει την αναστύλωσή του. Ένα όμορφο σχέδιό του υπογράφεται από τον Γήση Παπαγεωργίου. Σπάνιο, αρχαιοπινές τοπωνύμιο ο «Πλανήτης», «πλάνης» στο στόμιο του λιμανιού. Το ίδιο τοπωνύμιο, με την ίδια ακριβώς λογική και γεωμορφολογία, απαντάται και στα ΒΑ της Κυρά Παναγιάς των Σποράδων. Μόνο που εδώ εξέπεσε από τη νησίδα και έδωσε το όνομά του σε όλο τον όρμο. Τα ακτωνύμια της ζωτικής, όπως την περιγράψαμε, περιοχής του Πανόρμου καταγράφονται λανθασμένα σχεδόν σε όλους τους χάρτες. Τα σημαντικότερα λάθη απαντώνται στο χάρτη του Βρετανικού Ναυαρχείου (Νο 1815 του 1843). Ο χάρτης αυτός, ενώ είναι ο πρώτος ακτογραφικά σωστός, εντούτοις καταγράφει λανθασμένα τόσο τοπογραφικά όσο και ορθογραφικά τα τοπωνύμια με ακραίες περιπτώσεις τα «Axinos» [Αχινός] και «Planumi» [Πλανήτης], που οδήγησαν γεωγράφους, υδρογράφους και ε- ρευνητές σε παρεξηγήσεις. Το πρώτο είναι αρκετά δυτικότερα, στα λατομεία του πράσινου μαρμάρου, και απαντάται στον πληθυντικό [Αχινοί]. Στη συνέχεια μετατράπηκε από «Axinos» σε «Άξενο»! Το δεύτερο, αν και υιοθετήθηκε από υδρογράφους (π.χ. Στυλ. Εμμ. Λυκούδης, ) και έναν ερευνητή, είναι βέβαιο ότι ουδέποτε χρησιμοποιήθηκε ποτέ από τους ντόπιους. Όμως δεν είναι δυνατόν να γίνει δεκτή και η υπόθεση ότι προέρχεται από παρωνύμιο («Πλανήτης») κλάδου της οικογένειας Φιλιππότη. Για την άρση των λανθασμένων καταχωρήσεων, με τη βοήθεια ανθρώπων της θάλασσας, προσπαθήσαμε να δώσουμε έναν ακριβέστερο χάρτη (με βάση εκείνον της ΓΥΣ 1:50.000) με τα ακτωνύμια της ζωτικής περιοχής του Πανόρμου (σελ. 8), ελπίζοντες στη μελλοντική διόρθωση ενδεχομένων λαθών. [ 14 ]

15 Ο ΠΑΝΟΡΜΟΣ ΣΤΟ ΙΑΒΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Αρχαιότητα - βυζαντινοί χρόνοι Τα στοιχεία που διαθέτουμε για τον Πάνορμο της αρχαιότητας και των μεσαιωνικών χρόνων είναι ελάχιστα και θα ήταν λάθος να δώσουμε στη φαντασία χώρο περισσότερο απ ό,τι της ανήκει. Οι λεπίδες, όμως, οψιδιανού που βρέθηκαν στο λόφο της Λεμονήτρας, η βάση ενός αρχαίου πύργου πάνω από το λιμάνι, εκεί που ο δρόμος από τα Πλατειά προς την Μπούντα διακλαδίζεται προς τ αριστερά για να κατέβει στον όρμο, τα όστρακα στην κοντινή θέση «Μαυρόπυργος», στον «Κάμπο», τα λείψανα αρχαιότητας στην περιοχή «Γραμματικού», κάποια χάλκινα νομίσματα μεσοβυζαντινών χρόνων που βρέθηκαν στην περιοχή των Σκαμνιδιών από τη Θέκλα Συλαίου (το ακριβές σημείο αγνοείται) και οι δύο αναφορές του τοπωνυμίου «Πάνορμος» στη περίφημη επιγραφή «των πράσεων» [πωλήσεων] του 3ου αιώνα π.χ. που, άγνωστο πώς, βρέθηκε ανάμεσα στα Ελγίνεια μάρμαρα (αρ. 872 του corpus των κυκλαδικών επιγραφών), μας επιτρέπουν να υποθέσουμε με βεβαιότητα ότι στο χώρο αυτό υπήρχε ζωή. εν μας επιτρέπουν, όμως, να προχωρήσουμε σε ευρύτερες υποθέσεις. Οι δύο αναφορές του Πανόρμου στην επιγραφή αυτή (αρ. 872, 14 και 90 αντίστοιχα) βεβαιώνουν την πώληση οικοπέδου, οικίας και χωραφιών. Οι σχετικές καταχωρήσεις παρουσιάζουν ιδιαίτερο μάλιστα ενδιαφέρον. Α- παιτούν, όμως, σχολιασμό από ειδικό επιστήμονα. «ΡΑΤΟC HPAΚΛΕΙ [Ο]Υ ΚΛΥΜΕΝΕΥC ΠΑΡΑ CΤΡΑΤΙΟΥ ΠΑ- ΝΤ[Α]ΛΕΟΝΤΟC ΘΡΥΗCΙΟΥ ΕΠΡΙΑΤΟ ΟΙΚΟΠΕ ΟΝ ΕΜ ΠΑΝΟΡΜΩΙ.». «ΑΓΛ[ΑΪ]C AIN[ETOY?] EK ΠΟΛ[ΕΩ]C [Η]C [Κ]ΥΡΙΟΣ ΙCΟ ΗΜΟC [ Ο]ΝΑΚΕ[ΥC] ΠΑΡΑ [ ]Ι[Ω]ΝΟC CΤ[Ρ]Α[Τ]ΙΟΥ ΕΚ ΠΟΛΕΩC Ε- ΠΡ[Ι]ΑΤΟ ΤΗΝ ΟΙΚΙΑΝ ΚΑΙ ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΑ ΕΜ ΠΑΝΟ[ΡΜΩΙ ΤΑ ΚΑ]ΛΟΥΜΕΝΑ ΕΜ ΜΗΛΙΑΙ ΟΙC ΓΕΙΤΟΝΕC Π[Ε]Τ[ΑΛ]Η, ΒΑΚΧΙΩΝ, ΚΑΙ ΤΑC ΕC[ΧΑΤ]ΙΑC ΟCΑΙ ΕΙCΙΝ ΤΩΝ ΧΩΡ[ΙΩ]Ν [ΤΟΥ]ΤΩΝ, ΡΑΧ- ΜΩΝ ΕΠΤΑΚΟCΙΩΝ ΠΡΑΤΗΡ ΗΓ[Ε]ΛΕΩC Τ[Ε]ΛΕCΤΡΑΤΟΥ ΘΡΥ[ΗCΙΟC. - -] ΩΝ ΝΟΥΜΗ-». Ο Πάνορμος στα χρόνια της αρχαιότητας και του ελληνικού μεσαίωνα φαίνεται πως δε βρίσκεται πάνω στους κύριους θαλάσσιους δρόμους. Ο Ψευδο-Σκύλαξ στον «Περίπλου» του (4ος αι. π.χ.) ακολουθεί τη δυτική α- κτογραμμή: «[ Áðü ô~çò { Áíäñïõ [åðß ôüí Á[õëþíá óôüäéá óð.ôï~õ Á[õë~ùíïò äéüðëïõò å[éò Ô~çíïí óôüäéá éâ. Á[õô~çò äý ô~çò íþóïõ [åðß ôü [áêñùôþñéïí [ 15 ]

16 Αριστερά: Η βάση αρχαίου πύργου που επισκοπούσε την ευρύτερη περιοχή του Πανόρμου. εξιά: Απόσπασμα από το χάρτη 1815 του Βρετανικού Ναυαρχείου [έγχρωμη έκδοση του 1882, Σαράφη, σελ ]. ðáñü ôþí ÑÞíáéáí óôüäéá ñí», σημειώνει στο έργο του. Ο πορτολάνος πάλι της Ζαγοράς, έργο βέβαια πολύ μεταγενέστερο, αναφέρεται μονάχα στον Τσικνιά το κεφάλι της Τήνου και στο κάστρο. Ο Πάνορμος θα αργήσει αρκετά ακόμη να αναφερθεί ως λιμάνι (ή ακτωνύμιο) σε πλοηγό ή σε χάρτη. Αυτό δεν ακυρώνει τη λειτουργία του ως λιμανιού. Πιθανότατα είχε πάντα τοπικό ενδιαφέρον. Όμως ήταν έξω από τις βασικές θαλάσσιες αρτηρίες του Αιγαίου. Θα έπρεπε να αλλάξουν οι συνθήκες για να βγει απ την αφάνεια. Η σχετικά πρόσφατη απόπειρα να συσχετισθεί η βραχονησίδα του Πλανήτη με το λόγιο Βυζαντινό μοναχό Μάξιμο Πλανούδη ( ) να θεωρηθεί μάλιστα και ιδιοκτησία του είναι τουλάχιστον ατυχής. Μοναδικό έρεισμα αυτής της άποψης είναι η σημείωση της ένδειξης «Planoumi pt» στη νησίδα στο χάρτη 1815 του Βρετανικού Ναυαρχείου. Εκτός από το γεγονός ότι το τοπωνύμιο αυτό είναι παντελώς άγνωστο στους ντόπιους, θα πρέπει να παρατηρήσουμε ότι: (α) Η ένδειξη στο χάρτη συνοδεύεται από τη σύντμηση «Pt» [promontory = κάβος] και όχι εκείνη «Is» [ Islet = νησίδα], και (β) Στην αναγραφή των τοπωνυμίων εντοπίζονται χονδροειδή λάθη [π.χ. Υ- στέρνια = Hyperaga, Βεναρδάδος = Bonegado, Πολέμου Κάμπος = Kolembo, Σμαρδάκιτο = Smaragdi, κ.ο.κ.]. Και το πλέον κωμικό! Ο Τσικνιάς, που σημειώνεται ως Skhinia, θα γίνει στον Ελληνικό Πλοηγό «Σικυώνα»! Τεκμήρια, λοιπόν, όπως ο χάρτης αυτός, δεν προσφέρονται για την εξαγωγή ιστορικών συμπερασμάτων. Η φαντασία είναι αναγκαία στην ιστορική έ- ρευνα. Όταν, όμως, το πάθος της ανατροπής της κατεστημένης γνώσης υ- περβαίνει τα όρια του «λόγου», μας οδηγεί σε εντελώς αβάσιμες υποθέσεις. [ 16 ]

17 Φραγκοκρατία - Βενετοκρατία Αν και για την προκείμενη διαπραγμάτευση δεν έχει ιδιαίτερη σημασία, επιμένουμε στη διάκριση των δύο αυτών περιόδων, που, ατυχώς, κάποιοι παντελώς άμοιροι ιστορικής παιδείας τείνουν να ενοποιούν με το αιτιολογικό ότι ο Οίκος των «Ghisi» είχε προέλευση τη Βενετία. Το πέρασμα του νησιού μετά το θάνατο του τελευταίου Ghisi το 1390 στη βενετική κυριαρχία ήταν η απαρχή μιας νέας εποχής, με σημαντικές συνέπειες για τον τόπο, η διαπραγμάτευση των οποίων δεν είναι του παρόντος. Ένα είναι βέβαιο μετά την κατάρρευση του αρχαίου κόσμου τίποτα δεν είναι όπως πριν. Και αυτό προκύπτει κατά κύριο λόγο από τα ονόματα των νέων οικισμών. Από τα γνωστά από επιγραφικές πηγές αρχαία τοπωνύμια του νησιού επιβιώνουν μόνον τρία η Πόλις («Πόλες»), ο Πάνορμος και η «Κώμη», χωρίς πάλι να είναι βέβαιο ότι πρόκειται για το σημερινό οικισμό. Το διοικητικό, και οικονομικό, κέντρο έχει υποχωρήσει στην ενδοχώρα, στο κάστρο της Αγίας Ελένης, και αυτό, λίγο πολύ, προσδιορίζει το εσωτερικό status του τόπου. Ο Πάνορμος παραμένει πολύ μακριά από τη νέα πρωτεύουσα, σε μία περιοχή χαμηλού οικονομικού προφίλ. Στον πρώτο γνωστό χάρτη της Τήνου, τον χειρόγραφο του Φλωρεντινού μοναχού Christoforo Buondelmonti (1420), o Πάνορμος, όπως και η Κολυμπήθρα, αν και επισημαίνονται γεωγραφικά (κόλπος με πεδινή ενδοχώρα) εντούτοις δε σημειώνονται τα αντίστοιχα τοπωνύμια. Κατά τρόπο παράδοξο σημειώνεται ο Πάνορμος (Pandermo) της Μυκόνου στο χάρτη του ίδιου μοναχού. Ο χάρτης, όμως, του Buondelmonti δυνάστευσε τη χαρτογραφική παράδοση της Τήνου. Αρκετά χρόνια μετά, το 1485, ο Πάνορμος εμφανίζεται για πρώτη φορά στο χάρτη του Bartolomeo Dalli Sonetti, πλην όμως τοποθετείται ανατολικά, στη θέση του πύργου του Αγίου Νικολάου, στη σημερινή Χώρα. Την οικεία χαρτογραφική ένδειξη επιβεβαιώνει και το υπόμνημα του χάρτη: «{ Eóôé êáß [åí ô~?ù Ðá ßí?ù ëåãïìýí?ù {ïñåé, ðåñß ôü ìýóïí ô~çò íþóïõ, ðïëßäñéïí å{õöïñïí, êáß ðñüò ôü ô~çò [áíáôïë~çò ìýñïò ðýñãïò [åí ô?~ç èáëüóó?ç ôï~õ ] Áãßïõ ÍéêïëÜïõ êáß \åôåñïò {åôé ðñüò ôü ]åóðýñéïí [ï õñþôáôïò ðñüò äý ôü [áñêô~ùïí äñõìþí áñéýóôáôïò, êáß ðñüò ìåóçìâñßáí öñïýñéïí ï[éêïýìåíïí, ï#õ ôü {é íç ìý ñé ôï~õ í~õí óþæïíôáé». Χάρτης και απόσπασμα από την περιγραφή της Τήνου του Christoforo Buondelmonti (1420). [ 17 ]

18 «Da tramonta e la colobitra Panarmo con suo scoglio e da levanti...» Την παράδοση αυτή ακολούθησε η χαρτογραφία των δύο επομένων αιώνων και θα έπρεπε να φτάσουμε στο Βενετό κοσμογράφο Vincenzo Maria Coronelli, τέλος 17ου αιώνα, για να βρει ο Πάνορμος (Panermo) τη σχετικά σωστή του θέση. Όμως και εδώ το τοπωνύμιο δεν αποδίδεται στον όρμο, αλλά στη βραχονησίδα του Πλανήτη («Gli scoglietti, che la circondano, si dimandano Panermo, Colibitra e Petalita»). Στο χάρτη του Γάλλου βοτανολόγου J. Pitton de Tournefort (c. 1700), τον πρώτο ακριβή τοπογραφικά, ο Πάνορμος διακρίνεται ευκρινώς, αλλά ατυχώς δε σημειώνεται κανένα τοπωνύμιο. Το 1843/7, ο χάρτης 1815 του Βρετανικού Ναυαρχείου θα μας ε- ξασφαλίσει την πρώτη ακριβή ακτογραφία του νησιού και, φυσικά, της περιοχής του Πανόρμου. Τέλος, παραδόξως αν και ο κύριος σχεδιαστής λιμενοδεικτών του Αιγαίου Joseph Roux αγνοεί παντελώς την Τήνο, ένας άλλος νεότερος συνάδελφός του, o Jean Joseph Allezard (1817), θα μας εξασφαλίσει δύο θαυμάσιους χάρτες του «λιμανιού» του Πανόρμου και του «αγκυροβόλιου» του Αγίου Νικολάου (Πόλης). Χάρτης της Τήνου από το Isolario (1696-7) του Βενετού κοσμογράφου Vincenzo Maria Coronelli. O Πάνορμος φαίνεται πως εξ αρχής, δηλαδή αμέσως μετά την ένταξη της Τήνου στην άμεση βενετική κυριαρχία (1437), προσέλκυσε το ενδιαφέρον της τοπικής εξουσίας και μάλιστα κατέλαβε εξέχουσα θέση στο δίκτυο του βενετικού αμυντικού συστήματος. Ατυχώς, οι νεότερες πληροφορίες που διαθέτουμε ανάγονται στις αρχές του 17ου αιώνα, όμως μπορούμε, χωρίς κίνδυνο υπερβολής να εντοπίσουμε το ενδιαφέρον αρκετά χρόνια νωρίτερα, ίσως και κατά τη διάρκεια του 15ου αιώνα όταν οι Βενετοί χρησιμοποιούν εκτεταμένα Αλβανούς ως πολεμιστές ή φρουρούς. Πιθανότατα ε- πρόκειτο όχι για Αλβανούς από την ίδια την Αλβανία, αλλά Αλβανούς με- [ 18 ]

19 τανάστες στην Πελοπόννησο, την Αττική και την Εύβοια. Παραμένει άγνωστο αν επρόκειτο για ειρηνική εγκατάσταση Αλβανών ή μεταφορά τους α- πό τους Βενετούς. Εκείνο, όμως, που είναι πλέον ή βέβαιο είναι το γεγονός ότι το αλβανικό στοιχείο είχε έως πρόσφατα αξιοσημείωτη παρουσία στην πέραν του αυχένος των Υστερνίων περιοχή (βλέπετε και επώνυμα Καναγκίνης, Αλμπανέζος, Ζέρβας ή τα βαπτιστικά ήμας, Γκούμας, κλπ). Σύμφωνα με τον Pompeo Ferrari (1623) o Πάνορμος είναι, ένα από τα τέσσερα λιμάνια του νησιού (Πάνορμος, Κολυμπήθρα, Άγιος Ιωάννης και Άγιος Νικόλαος). Κατ αυτόν: «Το πιο φημισμένο, μα άχρηστο, λέγεται Πάνορμος, ικανό για πολλά σκάφη, μακριά από την Πόλη 12 μίλια με δρόμο δύσκολο, που τον κάνει λιγότερο χρήσιμο το ότι είναι, το λιμάνι, εκτεθειμένο στο βοριά, ο οποίος, μπορεί να πει κανείς, φυσά συνεχώς στο νησί Το λιμάνι του Πανόρμου φυλάσσεται από 60 Αλβανούς στρατιώτες που μένουν σε εκείνο το μέρος, φρουρά καλή και επαρκής». ε γνωρίζουμε πού ακριβώς έμενε αυτή η φρουρά. Την ίδια περίπου ε- ποχή, από την περιγραφή της Τήνου που μας δίνει ο A. Franchi, πληροφορούμαστε ότι στο κέντρο της πεδιάδας της Εξωμεριάς (Oxomerea) υπήρχε οχυρωμένος χώρος που λεγόταν «Πύργος των Αρβανιτών» (Torre degli Albanesi), o οποίος ονομάστηκε έτσι γιατί κατέφευγαν εκεί, σε περίπτωση επιδρομών πειρατών, οι βοσκοί «i quali appunto Albanesi sono». Πρόκειται για την τοποθεσία «Πύργος» στου «Καραμαθιού» που έδωσε τελικά το όνομά της στο ομώνυμο χωριό. Πιθανότατα η φρουρά, ή ένα μέρος της η βάρδια να έμενε στον πύργο που στο λιμενοδείκτη του Allezard σημειώνεται στο μυχό του όρμου, στη θέση της Λεμονήτρας. Το κείμενο του Ferrari αντιγράφει o Francesco Basilicata λίγα χρόνια μετά (1630). Το πόσο σημαντικός ήταν ο Πάνορμος για τους Βενετούς προκύπτει από τα εξής: (α) Εκτός από τους 60 Αλβανούς του Πανόρμου, στις ακτοφρουρές της υ- πόλοιπης Τήνου απασχολούνταν στις αρχές του 17ου αιώνα μόνον 85 άνδρες το καλοκαίρι (75 κάτοικοι και 6 έμμισθοι στρατιώτες) και 69 το χειμώνα (63 κάτοικοι και 6 έμμισθοι στρατιώτες), και (β) Ο πρωτόγερος του χωριού και της περιοχής (del Casal et sito) της Ε- ξωμεριάς εξαιρείτο από τις αγγαρείες των λοιπών 23 ομολόγων του, γιατί ή- ταν μακριά, 18 μίλια δρόμος δύσκολος από το Κάστρο, και ήταν υποχρεωμένος να στέλνει κάρβουνα στη ιοίκηση, να εποπτεύει τις φρουρές (ordinanze) της περιοχής του και να ενημερώνει το Ρέκτορα για ό,τι συμβαίνει. Το βενετικό σύστημα των ακτοφρουρών, αλλά και το αμυντικό γενικότερα σύστημα της Εξωμεριάς φαίνεται ότι λειτουργούσαν αρκετά αποτελεσματικά. Σύμφωνα με το σύστημα ημερήσιων και νυκτερινών φρουρών που το 17ο αιώνα οργάνωσε στο νησί ο Βενετός Σύνδικος Gerolamo da Lezze, στην ευρύτερη περιοχή της Εξωμεριάς προβλέπονταν φρουρές στις θέσεις Μελισσοβούνι (ή Μέλισσα, ανατολικά της Καρδιανής, υψ. 647 μ.), Καταφύγι (σπηλιές κάτω από τον Προφήτη Ηλία, υψ. 393 μ.), Κάτω Σημαδάκι (Πά- [ 19 ]

20 νορμος) και Κονικοφωλιές (Στενό?). Μεταξύ Προφήτη Ηλία, Μελισσοβουνιού και κάστρου της Αγίας Ελένης υπάρχει οπτική επαφή. Στην κορυφή της Μέλισσας δεν υπάρχουν οικοδομικά λείψανα. Αντίθετα τέτοια υπάρχουν στο νοτιότερο και κατά τι χαμηλότερο «Κάστρο» («Τουρκόκαστρο», υψ. c. 640), το οποίο δε διαθέτει το πλεονέκτημα της οπτικής επαφής. Οπτική επίσης επαφή μεταξύ Προφήτη Ηλία και κάστρου υπάρχει και μέσω της θέσης «Μπασάρα», παρά το προσύνημα των Αγίων Αναργύρων στο Λιντάδο. Αναμφίβολα, όμως, αποφασιστικό ρόλο έπαιξε η οχύρωση της κορυφής του Προφήτη Ηλία, όπου ακόμη υπάρχουν λείψανα τείχους και δύο δεξαμενές. Η κορυφή αυτή παρέχει εξαιρετική ορατότητα προς όλες τις κατευθύνσεις, με εξαίρεση μικρού τμήματος του ορίζοντα προς το Στενό Τήνου - Άνδρου. Όπως, όμως, και να είχε το σύστημα στις λεπτομέρειές του χωρίς αμφιβολία δεν υπήρξε ποτέ σταθερό, είναι γεγονός ότι υπήρξε λυσιτελές. Για παράδειγμα, όταν στις 11 Ιουλίου 1654, αποβιβάστηκαν περίπου Οθωμανοί στον Πάνορμο, παρόλο που οι ντόπιοι δεν πρόσεξαν αρκετά, οι επιδρομείς κατάφεραν να συλλάβουν μόνον ένα νέο άνδρα, μια γυναίκα και ένα γέρο! Βέβαια στην ασφάλεια της περιοχής, τουλάχιστον στα χρόνια του Κρητικού πολέμου ( ), συνέβαλε και η παρουσία του βενετικού στόλου (Π.χ. στις ο Βενετός Γενικός Προβλεπτής της Θάλασσας Antonio Benardo βρίσκεται στο λιμάνι του Πανόρμου). Μια εικόνα του Πανόρμου του δεύτερου μισού του 17ου αιώνα (1675?) μας δίνει ο Γάλλος Καπουκίνος Placide de Reims, o οποίος είχε μπαρκάρει από τη Χίο μια παγωμένη δεκεμβριάτικη νύχτα για να επισκεφθεί τις Μονές των αδελφών του στην Άνδρο και τη Σύρο και, τελικά, λόγω της σφοδρής θαλασσοταραχής βρέθηκε κάθυγρος στον Πάνορμο. Εκεί βρήκε καταφύγιο σε ένα μικρό εξωκλήσι στην προκυμαία (προφανώς στο μυχό του όρμου και όχι στην Άγια Θάλασσα). Όμως, αμέσως τέθηκε σε περιορισμό (καραντίνα) από τον Βενετό Capitano di porto, ο οποίος του απαγόρευσε την επικοινωνία, προφανώς για λόγους υγειονομικούς, με τους κατοίκους του νησιού. Κατά την παραμονή του στον Πάνορμο, έως τις αρχές του Ιανουαρίου, στο λιμάνι βρισκόταν ένα σκάφος γαλλικών συμφερόντων, ενώ στο μεταξύ έφτασε και ένα τουρκικό σκάφος από τη Μεσσήνη. «Το νέο έ- φτασε μέχρι το Κάστρο [την Πόλη] και πολλοί κάτοικοι του νησιού ήρθαν να αγοράσουν διάφορα πράγματα» (Είχε λήξει ο βενετοτουρκικός πόλεμος και υπήρχε δυνατότητα εμπορικών επαφών). Η αποβίβαση του Placide de Reims είναι και η τελευταία πληροφορία που διαθέτουμε για τον Πάνορμο της Βενετοκρατίας. Αναμένουμε με ενδιαφέρον τη δημοσίευση από τον π. Μάρκο Φώσκολο μιας ενότητας δικαιοπρακτικών εγγράφων της περιοχής που ανάγονται στο 17ο και αρχές του 18ου αιώνα, τα οποία ίσως μας δώσουν μια πληρέστερη εικόνα του τόπου. [ 20 ]

21 Οθωμανική κυριαρχία Το πέρασμα της Τήνου, το καλοκαίρι του 1715, από τη βενετική στην οθωμανική κυριαρχία ήρθε σε μια ώριμη στιγμή. Το επίπεδο ανάπτυξης των οικονομικών δυνάμεων του τόπου είχε φτάσει σε τέτοιο σημείο που ο έλεγχος της μητρόπολης του μυχού της Αδριατικής λειτουργούσε ασφυκτικά. Η ένταξη του νησιού στον χώρο της pax ottomana τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή άνοιξε νέους δρόμους προς την Ανατολή, χωρίς όμως να διακόψει τους πανάρχαιους δεσμούς του τόπου με τη ύση. Μεγάλος αριθμός επήλυδων έφτασε κατά καιρούς στο νησί, κυρίως όμως στη νέα αναπτυσσόμενη πρωτεύουσα στην ακτή του Αγίου Νικολάου και στον Πάνορμο, όπου οι όροι για εγκατάσταση ήσαν ευνοϊκοί. Η ισχαιμική οθωμανική παρουσία στη νέα πρωτεύουσα και η ανυπαρξία οργάνων της εξουσίας στην περιοχή της Εξωμεριάς λειτούργησαν θετικά. Η περιοχή της νέας πόλης, πάνω στο μεγάλο θαλάσσιο δρόμο που, μέσα α- πό το κανάλι του Τσικνιά, οδηγούσε από το Τσιρίγο στη Χίο και τη Σμύρνη, και με ορίζοντα τον κεντρικό πυρήνα του κυκλαδικού συμπλέγματος συγκέντρωσε δημιουργικά στοιχεία που αναζητούσαν έναν ευνοϊκό τόπο, ένα ασφαλές καταφύγιο για να αναπτύξουν τις ειρηνικές εμπορικές δραστηριότητές τους. Αντίθετα, ο Πάνορμος συγκέντρωσε, σε διάφορες φάσεις, ό- λους τους κυνηγημένους του Αρχιπελάγους, ανθρώπους της ακραίας διακινδύνευσης που προτίμησαν το ακαταδίωκτο από τα όποια πλεονεκτήματα μιας ειρηνικής οικονομικής δράσης. Το κρητικό δίστιχο «Φρόνιμοι και νοικοκυροί δε ζουν στον Ψηλορείτη» θα μπορούσε να τραγουδηθεί και στην Εξωμεριά, ιδίως στην πέραν του αυχένος των Υστερνίων περιοχή. Ο Πάνορμος, λοιπόν, λιμάνι σχετικά ασφαλές, που εξασφάλιζε την πλήρη ασυλία στους εισπλέοντες, υπήρξε η δίοδος για τη δημογραφική τόνωση και ανάπτυξη της περιοχής. Άνθρωποι από όλο το Αιγαίο, από τις στεριές της χέρσου Ελλάδας και τις ακτές της Ιωνίας θα ριζώσουν εδώ, σε έ- ναν τόπο άγονο, μα ασφαλή, και θα δημιουργήσουν την ύπαρξή τους μέσα από συγκεκριμένους όρους: τις τεχνικές δεξιότητες και τη ναυτοσύνη. Ο Πάνορμος, δεν είναι υπερβολή, καθόρισε και τη φυσιογνωμία της εξωμερίτικης κοινωνίας από τις αρχές του 18ου αιώνα και εντεύθεν. Η χαλαρή σχέση με τη γη, η υψηλή κινητικότητα του πληθυσμού, η ριζοσπαστική πολιτική στάση και η σύγκραση ποικίλων πολιτιστικών στοιχείων θα είναι οι βασικοί όροι που θα σφραγίσουν την κοινωνία του Πανόρμου και θα τη διαφοροποιήσουν απόλυτα από τις κοινωνίες των άλλων γεωγραφικών διαμερισμάτων του νησιού. Ο ρόσος Ν. ρόσος ( ), ο ο- ποίος κάθε άλλο παρά ευνοϊκά διέκειτο προς τους Πυργιανούς, μας δίνει, άθελά του ίσως, την πλέον παραστατική εικόνα του τόπου (σελ ): [ 21 ]

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Η λέξη 'κως' προέρχεται από την λέξη 'κοίον = πρόβατό πληθυσμός 34.280 κατοίκους, τρίτο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 (σελ ) Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου

Κεφάλαιο 5 (σελ ) Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821 1830) 1 Κεφάλαιο 5 (σελ. 90 93) Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου Η επανάσταση διαδόθηκε γρήγορα στα νησιά του Αιγαίου. Σπουδαίοι ναυτικοί, όπως ο

Διαβάστε περισσότερα

Το καράβι της Κερύνειας

Το καράβι της Κερύνειας Το καράβι της Κερύνειας Το αρχαίο Καράβι της Κερύνειας Το 300π.Χ. το αρχαίο εμπορικό πλοίο ξεκινούσε από τη Σάμο απ όπου φόρτωσε κρασί. Αφού πέρασε από τα νησιά Κω και Ρόδο και πήρε αμφορείς ταξίδευε προς

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιοποίηση, επεξεργασία, προσθήκες, χαρτογραφικό υλικό: Αρχείο Πανοράματος (http://www.apan.gr) Απρίλιος 2014

Ψηφιοποίηση, επεξεργασία, προσθήκες, χαρτογραφικό υλικό: Αρχείο Πανοράματος (http://www.apan.gr) Απρίλιος 2014 Από τα Θρακικά τ. 25 (1956) σσ. 149-158 Άρθρο του Γεώργιου Μαμέλη για την ιδιαίτερη πατρίδα του, το Ξαμίλι ή Εξαμίλιον, ένα μικρό ελληνικό χωριό της Ανατολικής Θράκης / Ευρωπαϊκής Τουρκίας. Ψηφιοποίηση,

Διαβάστε περισσότερα

Τα προσκυνήματα του Δεκαπενταύγουστου από την Τήνο μέχρι την Αμοργό

Τα προσκυνήματα του Δεκαπενταύγουστου από την Τήνο μέχρι την Αμοργό Τα προσκυνήματα του Δεκαπενταύγουστου από την Τήνο μέχρι την Αμοργό Όπου και να βρεθεί κανείς τον Δεκαπενταύγουστο μοσχοβολά η χάρη Της. Αυτή θα σε οδηγήσει να ανάψεις ένα κερί και να γιορτάσεις μαζί Της

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα (1910) Σοσιαλιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Στοιχεία τοπογραφικών χαρτών

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Στοιχεία τοπογραφικών χαρτών ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ Στοιχεία τοπογραφικών χαρτών ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Τοπογραφικοί χάρτες Βασικό στοιχείο του χάρτη αποτελεί : το τοπογραφικό υπόβαθρο, που αναπαριστά µε τη βοήθεια γραµµών (ισοϋψών)

Διαβάστε περισσότερα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα Ηφαίστειο της Θήρας Η Μινωική Κρήτη λόγω της εμπορικής αλλά και στρατηγικής θέσης της έγινε γρήγορα μεγάλη ναυτική και εμπορική δύναμη. Οι Μινωίτες πωλούσαν τα προϊόντα τους σε όλη τη Μεσόγειο με αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΝΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ

ΤΗΝΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ: ΑΓΑΠΗΣ Σ ΑΓΑΠΗΣ Α Ζώνη: 0,40 D 4 : Φ.Ε.Κ. 504 Δ /14.7.1988 0,80 0,70 Για οικόπεδα με κατοικία ή ακάλυπτα επιφανείας μεγαλύτερης ή ίσης των 000 μ, απαιτείται βεβαίωση ) Για τουριστικές εγκαταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 1 11 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ Π.Ε.Κ.Α. ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Αριθ. Πρωτ. οικ. 62617/2308 Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒ/ΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΡΟΣ: ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική»

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» 3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ HILTON PARK 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητέ κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ (

ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ( ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ (1100-750 π.χ.).) Ή ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΚΥΡΙΑ ΠΗΓΗ ΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ ΣΕ ΑΥΤΌ ΟΦΕΙΛΕΙ ΤΗΝ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΟΜΗΡΙΚΗ. ΩΣΤΟΣΟ ΟΙ ΟΡΟΙ ΣΚΟΤΕΙΝΟΙ ΑΙΩΝΕΣ Ή ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Πρωτοβουλία για την απεµπλοκή έργων και επενδύσεων από την Αποκεντρωµένη ιοίκηση Αιγαίου

Θέµα: Πρωτοβουλία για την απεµπλοκή έργων και επενδύσεων από την Αποκεντρωµένη ιοίκηση Αιγαίου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ Ταχ. /νση : Ακτή Μιαούλη 83 & Μπότσαρη 2-8 Ταχ. Κώδικας : 18538, Πειραιάς Τηλέφωνο : 2104291074 Fax : 210-4291073 Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ

ΕΝΑΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΕΝΑΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ -Πώς έγινε βασιλιάς του ελληνικού κράτους ο Όθωνας; Αφού δεν ήταν Έλληνας! -Για να δούμε τι θα βρούμε γι αυτό το θέμα στο διαδίκτυο. -Κοιτάξτε τι βρήκα, παιδιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΗ "8 ΝΗΣΙΑ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΠΕΡΙΟΧΗ 8 ΝΗΣΙΑ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ "8 ΝΗΣΙΑ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ "8" ΝΗΣΙΑ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΓΑΥΡΙΟ ΑΝΔΡΟΥ ΑΕΦ 8020 ΦΑΣΣΑ ΑΝΔΡΟΥ ΑΕΦ 8040 ΓΡΗΑ ΑΝΔΡΟΥ ΑΕΦ 8050 ΤΟΥΡΛΙΤΗΣ ΑΝΔΡΟΥ ΑΕΦ 8060 ΔΥΣΒΑΤΟ ΤΗΝΟΥ ΑΕΦ 8110 ΛΙΒΑΔΑ ΤΗΝΟΥ ΑΕΦ 8140 ΑΡΜΕΝΙΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ, ΝΗΣΩΝ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ, ΝΗΣΩΝ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ, ΝΗΣΩΝ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ MASTER PLAN ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΚΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΡΙΤΗ 4 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 Ο.Λ.Π. Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΡΤΕΜΙΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΩΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

«ΑΡΤΕΜΙΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΩΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΩΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΑΡΤΕΜΙΣ» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΑΔΗΛΩΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: 15

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ MASTER PLAN ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΚΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΡΙΤΗ 4 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 Ο.Λ.Π. Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Α Γ Γ Ε Λ Ι Ε Σ Γ Ι Α

Α Γ Γ Ε Λ Ι Ε Σ Γ Ι Α ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ (Γραφεία Πώλησης Εκδόσεων) Ταχυδρομική Διεύθυνση: ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ, ΥΔΡΟΓΡΑΦΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ, Διεύθυνση Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας ΤΓΝ 1040, ΑΘΗΝΑ Τηλ: (+30) 210 6551772 (+30) 210

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις»

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Β. Να αντιστοιχίσετε τα γράµµατα της στήλης Α µε αυτά της στήλης 1.Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενα μνημεία και χώροι, στην Υπάτη και την ευρύτερη περιοχή

Προστατευόμενα μνημεία και χώροι, στην Υπάτη και την ευρύτερη περιοχή Προστατευόμενα μνημεία και χώροι, στην Υπάτη και την ευρύτερη περιοχή Στη στήλη αυτή σας παρουσιάζουμε μνημεία και χώρους, ευρισκόμενα στην Υπάτη και την ευρύτερη περιοχή, τα οποία η Πολιτεία επισήμως

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Ο Πειραιάς (Αρχαία Ελληνικά: Πειραιεύς) είναι πόλη της περιφέρειας Αττικής και διαθέτει τον σημαντικότερο λιμένα της Ελλάδας και της ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται ΜΑΘΗΜΑ 1 Π. Γ Κ Ι Ν Η Σ 1. Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται 2. Να μπορείς να δώσεις την σχετική γεωγραφική θέση ενός τόπου χρησιμοποιώντας τους όρους

Διαβάστε περισσότερα

Το Ακτοπλοϊκό Ζήτημα και τα θέματα μιας αειφόρου ανάπτυξης των νησιών μας. Το Λιμάνι της Κύμης. 3/9/2014 Κώστας Χαϊνάς Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Το Ακτοπλοϊκό Ζήτημα και τα θέματα μιας αειφόρου ανάπτυξης των νησιών μας. Το Λιμάνι της Κύμης. 3/9/2014 Κώστας Χαϊνάς Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Το Ακτοπλοϊκό Ζήτημα και τα θέματα μιας αειφόρου ανάπτυξης των νησιών μας. Το Λιμάνι της Κύμης 1 Ένα σύντομο ιστορικό Ελλάδα : 1ηχώρα στην Ευρώπη στην επιβατηγό ακτοπλοία - στις υψηλότερες θέσεις παγκοσμίως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία

Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία Ταξιδεύουμε στην ηπειρωτική Ελλάδα, χρησιμοποιώντας διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Α Γ Γ Ε Λ Ι Ε Σ Γ Ι Α

Α Γ Γ Ε Λ Ι Ε Σ Γ Ι Α ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ (Γραφεία Πώλησης Εκδόσεων) Ταχυδρομική Διεύθυνση: ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ, ΥΔΡΟΓΡΑΦΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ, Διεύθυνση Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας ΤΓΝ 1040, ΑΘΗΝΑ Τηλ: (+30) 210 6551772 (+30) 210

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ Ι ΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ Ι ΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Ταχ. /νση : Νίκης 5-7, 10180 Αθήνα Πληροφορίες : Τηλέφωνο :2103332267/2103332399

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: ΚΟΙΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: ΚΟΙΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Δ/ΝΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ ΙΔΙΩΤ. ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Ελένη Δ. Γράψα Προϊσταμένη Γ.Α.Κ. Αρχείων Ν. Λευκάδας e-mail: mail@gak. lef.sch. g Ιστορικά στοιχεία Τον Ιούλιο του 1684 ο Βενετός αρχιστράτηγος Φραγκίσκος

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 17 - Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας ( ) Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης. Ιστορία Γ Γυμνασίου

Ενότητα 17 - Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας ( ) Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης. Ιστορία Γ Γυμνασίου Ενότητα 17 - Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας (1828-1831) Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης Ιστορία Γ Γυμνασίου Το Ναύπλιο την εποχή της άφιξης του Καποδίστρια (1828) Χρονολόγιο Ερειπωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακός Νόμος 4399/2016. Προκήρυξη Καθεστώτος. «Ενισχύσεις Μηχανολογικού Εξοπλισμού»

Αναπτυξιακός Νόμος 4399/2016. Προκήρυξη Καθεστώτος. «Ενισχύσεις Μηχανολογικού Εξοπλισμού» Αναπτυξιακός Νόμος 4399/2016 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Προκήρυξη Καθεστώτος «Ενισχύσεις Μηχανολογικού Εξοπλισμού» Σελ. Σκοπός 2 Διάρκεια καθεστώτος 2 Προϋπολογισμός καθεστώτος / Ελάχιστο ύψος επένδυσης 2

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΙΚΑ - ΣΕΠΕ - ΟΑΕΔ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΙΚΑ - ΣΕΠΕ - ΟΑΕΔ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΙΚΑ - ΣΕΠΕ - ΟΑΕΔ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 Μονάδα Ανάλυσης & Τεκμηρίωσης, Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης & Πρόνοιας Ομάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Μονάδες 1 3 10 3 3 20 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΡΑΜΑΣ Δωμάτια 73 173 173 119 49 587 Κλίνες 147 365 352 217 92 1.173 Μονάδες 3 2 19 28 10 62 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΒΡΟΥ Δωμάτια

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Α Γ Γ Ε Λ Ι Ε Σ Γ Ι Α

Α Γ Γ Ε Λ Ι Ε Σ Γ Ι Α ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ (Γραφεία Πώλησης Εκδόσεων) Ταχυδρομική Διεύθυνση: ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ, ΥΔΡΟΓΡΑΦΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ, Διεύθυνση Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας ΤΓΝ 1040, ΑΘΗΝΑ Τηλ: (+30) 210 6551772 (+30) 210

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστικό έτος: 2011 Οργανική Μονάδα Έδρα Τοπική Αρμοδιότητα ΔΙΓΕΑΠ Εκμεταλλεύσεις Δαπάνη (1) (2) = (1) X 140 Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας κat

Λογιστικό έτος: 2011 Οργανική Μονάδα Έδρα Τοπική Αρμοδιότητα ΔΙΓΕΑΠ Εκμεταλλεύσεις Δαπάνη (1) (2) = (1) X 140 Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας κat Λογιστικό έτος: 2011 Οργανική Μονάδα Έδρα Τοπική Αρμοδιότητα ΔΙΓΕΑΠ Εκμεταλλεύσεις Δαπάνη Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας κat Θράκης Κομοτηνή 467 65.380,00 ΔΑΟΚ Δράμας Δράμα ΠΕ Δράμας 100 14.000,00 ΔΑΟΚ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Φεύγοντας απ το λιμάνι του Περάματος για το λιμάνι των Παλουκιών της Σαλαμίνας, στο δεξί μας μέρος, βλέπουμε το νησί του Αγίου Γεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο.

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο. ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ Η ιστιοπλοΐα ανοιχτής θαλάσσης δεν διαφέρει στα βασικά από την ιστιοπλοΐα τριγώνου η οποία γίνεται με μικρά σκάφη καi σε προκαθορισμένο στίβο. Όταν όμως αφήνουμε την ακτή και ανοιγόμαστε στο

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 22 Φεβρουαρίου 2010 Αριθ. Πρωτ.: 3397/Δ1.1155

Αθήνα, 22 Φεβρουαρίου 2010 Αριθ. Πρωτ.: 3397/Δ1.1155 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚ. ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Ταχ. Δ/νση : Πειραιώς 40 Ταχ. Κώδικας : 101 82 - Αθήνα TELEFAX

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Τίρυνθας

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Τίρυνθας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου Εταιρία Ερευνών-Δημοσκοπήσεων Τσιμισκή 3 54625 Θεσσαλονίκη ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1 Προς ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΕΒΕΘ) Τσιμισκή 29 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΩΜΕΡΙΤΗΣ. Η βιομηχανία κρουαζιέρας στην Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο σήμερα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΩΜΕΡΙΤΗΣ. Η βιομηχανία κρουαζιέρας στην Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο σήμερα ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΩΜΕΡΙΤΗΣ Η βιομηχανία κρουαζιέρας στην Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο σήμερα Συνοπτικά σημεία της ομιλίας του κ. Γιώργου Ανωμερίτη στο Posidonia Sea Tourism Forum 2015 ΑΘΗΝΑ 26 Μαΐου 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ στις 31/12/2014 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ στις 31/12/2014 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ στις // ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑKH ENOTHTA ***** **** *** ** * Γενικό Άθροισμα ΔΡΑΜΑΣ ΕΒΡΟΥ ΘΑΣΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΞΑΝΘΗΣ ΡΟΔΟΠΗΣ. Πηγή: Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Σ ύ λ λ ο γ ο ς Μ ε λ ε τ η τ ώ ν Μ η χ α ν ι κ ώ ν Ν ο μ ο ύ Κ υ κ λ ά δ ω ν

Σ ύ λ λ ο γ ο ς Μ ε λ ε τ η τ ώ ν Μ η χ α ν ι κ ώ ν Ν ο μ ο ύ Κ υ κ λ ά δ ω ν Σ ύ λ λ ο γ ο ς Μ ε λ ε τ η τ ώ ν Μ η χ α ν ι κ ώ ν Ν ο μ ο ύ Κ υ κ λ ά δ ω ν T.Θ. 222 84100 Σύρος - τηλ. 6908 699550 6985 786604 / fax : 2281087046-2281082422 Email : symmhk@gmail.com http://www.architects-eng-cyclades.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

Παράταση του χρόνου υποβολής των αιτήσεων. για 728 θέσεις του Υπουργείου Πολιτισμού

Παράταση του χρόνου υποβολής των αιτήσεων. για 728 θέσεις του Υπουργείου Πολιτισμού ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Αθήνα, 27-04-2016 Παράταση του χρόνου υποβολής των αιτήσεων για 728 θέσεις του Υπουργείου Πολιτισμού Η Γενική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΟΜΑΔΑ Α

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΟΜΑΔΑ Α 1 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΘΕΜΑ Α1 : ΟΜΑΔΑ Α Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο του ακόλουθου όρου: α. Εθνικές γαίες Α.1.2 Να

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë

Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë Σπάνια έχει κάποιος την ευκαιρία να διαβεί 2400 χρόνια ιστορίας, συγκεντρωµένα σε µια έκταση 58,37 εκταρίων που περικλείεται ανάµεσα στα τείχη της Μεσαιωνικής Πόλης. Έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Αθήνα, 27 Οκτωβρίου Αριθμ. Πρωτ.: 42365

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ. Αθήνα, 27 Οκτωβρίου Αριθμ. Πρωτ.: 42365 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Τ.Α. ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ & ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Τ.Α. Ταχ. Δ/νση: Σταδίου 27 Ταχ. Κώδικας:

Διαβάστε περισσότερα

Αραβικές επιδρομές εναντίον της Κύπρου ( μέσα του 7 ου μέσα του 10 ου αιώνα μ.χ.)

Αραβικές επιδρομές εναντίον της Κύπρου ( μέσα του 7 ου μέσα του 10 ου αιώνα μ.χ.) Τάξη: Β λυκείου Αριθμός μαθητών: 15 Καθηγήτρια : Νικολάου Ελένη ΛΕΜ Α3Β (φιλ) ΠΜΠ. 14532 Ημερομηνία: 29/12/2004 Αραβικές επιδρομές εναντίον της Κύπρου ( μέσα του 7 ου μέσα του 10 ου αιώνα μ.χ.) Στόχοι:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΕΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: Θέμα: Σύγκριση Παλαιών Νέων Θεάτρων

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΕΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: Θέμα: Σύγκριση Παλαιών Νέων Θεάτρων ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΕΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ:2015-2016 Θέμα: Σύγκριση Παλαιών Νέων Θεάτρων ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: ΑΓΚΑΓΗ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΘΗΝΑ ΑΦΑΛΩΝΙΑΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΣΧΟΛΗΘΕΝΤΑ ΑΤΟΜΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΑ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΟΙΚΗΣΕΙΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΑ ΑΞΙΩΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΕΣ ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΝΟΛΟ ΑΝΔΡΕΣ ΑΝΔΡΕΣ

ΑΠΑΣΧΟΛΗΘΕΝΤΑ ΑΤΟΜΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΑ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΟΙΚΗΣΕΙΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΑ ΑΞΙΩΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΕΣ ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΝΟΛΟ ΑΝΔΡΕΣ ΑΝΔΡΕΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΘΕΝΤΑ ΑΤΟΜΑ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΑ ΑΞΙΩΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΕΣ ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΑΝΑΠΛ. ΜΟΝΙΜΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΟΙ ΜΟΝΙΜΟΙ ΥΠΗΡ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΑ (ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΕΣ) ΑΓΟΡΑΝΟΜΙΑΣ 2 2 2 ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ 7 1 1 7 1 15 13 2 ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Νικολάου, ΒΠΠΓ

Αλέξανδρος Νικολάου, ΒΠΠΓ Αλέξανδρος Νικολάου, ΒΠΠΓ Στην αρχαϊκή εποχή εικάζεται ότι υπήρχε κάποιο είδος θεατρικής κατασκευής στο χώρο που βρίσκονται τα σημερινά ευρήματα του θεάτρου, ενώ στα κλασσικά χρόνια υπήρχε σίγουρα κάποια

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

«Βυζαντινή Τέχνη και Αρχιτεκτονική, η Θεσσαλονίκη συναντά την Κωνσταντινούπολη» Βυζαντινός Περίπατος

«Βυζαντινή Τέχνη και Αρχιτεκτονική, η Θεσσαλονίκη συναντά την Κωνσταντινούπολη» Βυζαντινός Περίπατος Πολιτιστικό πρόγραμμα: «Βυζαντινή Τέχνη και Αρχιτεκτονική, η Θεσσαλονίκη συναντά την Κωνσταντινούπολη» 14ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης, σχολικό έτος 2013 14, υπεύθυνη καθηγήτρια: Όλγα Ευσταθίου Βυζαντινός Περίπατος

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Ταχ. Διεύθυνση : Ευαγγελιστρίας 2 Ταχ. Κώδικας : 101 83 Πληροφορίες : Θ. Φλώρος Τηλέφωνα : 210 3741131 Φαξ : 210 3741140 E-mail: te.ekloges@ypes.

Ταχ. Διεύθυνση : Ευαγγελιστρίας 2 Ταχ. Κώδικας : 101 83 Πληροφορίες : Θ. Φλώρος Τηλέφωνα : 210 3741131 Φαξ : 210 3741140 E-mail: te.ekloges@ypes. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Αριθ. Πρωτ.: ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΛΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΛΟΓΩΝ Ταχ. Διεύθυνση : Ευαγγελιστρίας

Διαβάστε περισσότερα

Η διώρυγα του Σουέζ είναι η μεγαλύτερη διώρυγα του κόσμου, συνολικού μήκους 168 χλμ., ενώ προσθέτοντας τα σημεία αγκυροβολίων και το μήκος της

Η διώρυγα του Σουέζ είναι η μεγαλύτερη διώρυγα του κόσμου, συνολικού μήκους 168 χλμ., ενώ προσθέτοντας τα σημεία αγκυροβολίων και το μήκος της Η διώρυγα του Σουέζ είναι η μεγαλύτερη διώρυγα του κόσμου, συνολικού μήκους 168 χλμ., ενώ προσθέτοντας τα σημεία αγκυροβολίων και το μήκος της ενδιάμεσης λίμνης, το συνολικό της μήκος φθάνει τα 190 χλμ.

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

Η Αμμόχωστος (λατινικά: Famagusta, τούρκικα: Gazimağusa), είναι πόλη στην Κύπρο και βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του νησιού, στον κόλπο που φέρει και

Η Αμμόχωστος (λατινικά: Famagusta, τούρκικα: Gazimağusa), είναι πόλη στην Κύπρο και βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του νησιού, στον κόλπο που φέρει και Μάριος Πρέτα Η Αμμόχωστος (λατινικά: Famagusta, τούρκικα: Gazimağusa), είναι πόλη στην Κύπρο και βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του νησιού, στον κόλπο που φέρει και το όνομά της. Η αρχαία Αμμόχωστος έφερε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Καθορισμός ανώτατου ορίου εκλογικών δαπανών ανά υποψήφιο περιφερειακό σύμβουλο και ανά συνδυασμό για τις περιφερειακές εκλογές».

ΘΕΜΑ: «Καθορισμός ανώτατου ορίου εκλογικών δαπανών ανά υποψήφιο περιφερειακό σύμβουλο και ανά συνδυασμό για τις περιφερειακές εκλογές». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 4 Απριλίου 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Αριθ. Πρωτ.: 13703 ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΛΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΛΟΓΩΝ Ταχ. Διεύθυνση : Ευαγγελιστρίας 2 Ταχ. Κώδικας : 101

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Ενδεικτικές απαντήσεις στο μάθημα «ΙΣΤΟΡΙΑ» ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: Σχολικό βιβλίο, σελ. 92, «Από τα αντιβενιχελικά κόμματα πιο διαλλακτικό.» και σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

1 Η Ελλάδα ζήτησε τη συνδρομή της Κοινωνίας των Εθνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ (ΕΑΠ)

1 Η Ελλάδα ζήτησε τη συνδρομή της Κοινωνίας των Εθνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ (ΕΑΠ) Γ. Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ 1. Η Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων (ΕΑΠ) 1 Η Ελλάδα ζήτησε τη συνδρομή της Κοινωνίας των Εθνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει την περίθαλψη των προσφύγων την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για τα φύλλα εργασίας προέρχεται εξολοκλήρου από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης Διαβάζουμε: Οι Κυκλάδες οφείλουν το όνομά τους στη γεωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. Ο Αθανάσιος Διάκος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Α ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ΩΡΕΣ ΩΡΑ: 8.00 10.00 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 6/6/2014 ΤΟ ΓΡΑΠΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Κέα 2009 Αγροτεμάχιο 165 στρέμματα, ιδανικό για επένδυση στις Κυκλάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑ Η Κέρκυρα είναι ένα από τα ωραιότερα νησιά της Ελλάδας, που με τη πολυσήμαντη ιστορία της, την καταπράσινη ύπαιθρο, τις δαντελένιες ακρογιαλιές και κυρίως με

Διαβάστε περισσότερα

Ανακαλύψεις (15 ος 16 ος αι.) «Ήρθαμε αναζητώντας Χριστιανούς και μπαχαρικά»

Ανακαλύψεις (15 ος 16 ος αι.) «Ήρθαμε αναζητώντας Χριστιανούς και μπαχαρικά» Ανακαλύψεις (15 ος 16 ος αι.) «Ήρθαμε αναζητώντας Χριστιανούς και μπαχαρικά» Τα αίτια και κίνητρα των ανακαλύψεων Η αναζήτηση νέων εμπορικών δρόμων προς την Ανατολή Επιθυμία για τα αγαθά της Ανατολής (μεταξωτά

Διαβάστε περισσότερα