2. Οι παραδοσιακές εξωτερικές σχέσεις του «Μεσαίου Βασιλείου»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "2. Οι παραδοσιακές εξωτερικές σχέσεις του «Μεσαίου Βασιλείου»"

Transcript

1 2. Οι παραδοσιακές εξωτερικές σχέσεις του «Μεσαίου Βασιλείου» Κεντρικό ρόλο στις εξωτερικές σχέσεις της παραδοσιακής Κίνας είχε η δημογραφική δυναμική της και η εξάπλωση του πληθυσμού των Χαν από τους αρχικούς πυρήνες του στη βορειοανατολική Κίνα προς τα νότια, τα νοτιοδυτικά και σε πολύ μικρότερο βαθμό τα βόρεια. Η δημογραφική εξάπλωση συνδυαζόταν μακροσκοπικά με την εδαφική επέκταση της κινεζικής αυτοκρατορίας, αν και οι δύο αυτές εξελίξεις δεν ταυτίζονταν γεωγραφικά. Πρώτον, υπάρχουν μεγάλοι πληθυσμοί Χαν σε περιοχές όπως η Σιγκαπούρη και η Ινδονησία, που ουδέποτε ανήκαν στην κινεζική αυτοκρατορία. Δεύτερον, η κινεζική αυτοκρατορία είχε μεν τη μακροσκοπική τάση να επεκτείνεται, αλλά με μεγάλα διαλείμματα υποχωρήσεων. Σε περιόδους κινεζικής ισχύος η κινεζική αυτοκρατορία περιλάμβανε σημαντικές μη κινεζικές περιοχές όπως για παράδειγμα την Κορέα και το βόρειο Βιετνάμ κατά τον 8 ο αιώνα. Σε περιόδους κινεζικής αδυναμίας μεγάλα τμήματα της Κίνας υπάγονταν σε ξένους ηγεμόνες. Οι σημερινές μεγάλες διαστάσεις της Κίνας πάντως προέκυψαν σχετικά πρόσφατα με τις δυτικές κατακτήσεις της δυναστείας Τσινγκ κατά τον 18 ο αιώνα. 1 Τα σημαντικότερα σύνορα της παραδοσιακής Κίνας ήταν στον βορρά και στις βορειοδυτικές περιοχές της. Από τη μια πλευρά βρίσκονταν οι εύφορες περιοχές των Χαν, όπου αναπτύχθηκε η έντονα γεωργική οικονομία τους. Από την άλλη πλευρά ήταν η λεγόμενη «εσωτερική Ασία», μια περιοχή που επεκτείνεται από τη σημερινή Μαντζουρία στα βορειοανατολικά της Κίνας και τη Μογγολία στον βορρά ως τις σημερινές δυτικές επαρχίες της Κίνας στην Κεντρική Ασία και το Θιβέτ. Η μεγάλη αυτή γεωγραφική ζώνη είχε στέπες, ερήμους και σχετικά άγονα οροπέδια, που πριν τη νεότερη εποχή δεν επέτρεπαν τη σημαντική ανάπτυξη της γεωργίας. Οι φυλές στον χώρο αυτό ήταν κυρίως νομάδες κτηνοτρόφοι, που αναγκάζονταν να περιφέρουν τα κοπάδια τους σε διαφορετικές τοποθεσίες κάθε χρόνο, καθώς η κατά τόπους χλωρίδα εξαντλείτο γρήγορα. 2 Οι νομάδες της στέπας ήταν από τους καλύτερους πολεμιστές στον κόσμο πριν τους στρατούς της ευρωπαϊκής νεωτερικότητας. Από τον τρόπο ζωής τους ήταν άριστοι ιππείς και μαθημένοι στις κακουχίες ενός σκληρού κλίματος. Ο τρόπος πολέμου τους χαρακτηριζόταν από μεγάλη τακτική και στρατηγική κινητικότητα. Επιπλέον χρησιμοποιούσαν τεχνικές μαζικής ψυχολογίας, για να τρέπουν τις αγέλες τους στην επιθυμητή κατεύθυνση, με αποτέλεσμα να είναι σε θέση να τρέπουν εχθρικά στρατεύματα σε φυγή με τις ίδιες μεθόδους. Από την άλλη πλευρά οι περιοχές της «εσωτερικής Ασίας» ήταν εξαιρετικά αραιοκατοικημένες, ειδικά σε σύγκριση με την Κίνα. Σοβαρές στρατιωτικές απειλές για την Κίνα προέκυπταν ενίοτε, όταν ένας χαρισματικός ηγέτης κινητοποιούσε μεγάλες συνομοσπονδίες φυλών. 3 Ο ιδρυτής της δυναστείας Μινγκ πάντως δήλωνε χαρακτηριστικά το 1371, ότι οι Ιάπωνες, οι Κορεάτες και οι Αναμέζοι του Βιετνάμ δεν ήταν παρά «κουνούπια και σκορπιοί», ενώ οι βόρειοι βάρβαροι αποτελούσαν διαρκή «κίνδυνο για την καρδιά και το στομάχι μας». 4 Η επί χιλιετίες αλληλεπίδραση της Κίνας με τις φυλές της «εσωτερικής Ασίας» σημάδεψε βαθιά τους Κινέζους, συμβάλλοντας στην έντονη ταύτισή τους με 1 Blunden & Elvin, China, σελ Fairbank & Goldman, China: A New History, σελ Keegan, History of Warfare, σελ Wakeman, Great Enterprise, vol. I, σελ. 24,

2 τον κινεζικό πολιτισμό. Σύμφωνα με τον μεγάλο αμερικανό σινολόγο John K. Fairbank, «επειδή οι εισβολείς από την Εσωτερική Ασία έγιναν πιο ισχυροί ως πολεμιστές, οι Κινέζοι βρήκαν καταφύγιο στους κοινωνικούς θεσμούς τους και στην αίσθηση της πολιτισμικής και αισθητικής ανωτερότητάς τους κάτι που μια ξένη κατάκτηση δεν μπορούσε να τους αφαιρέσει.» 5 Στην παραδοσιακή κινεζική αντίληψη πολιτισμικής ανωτερότητας συνέβαλε και το γεγονός, ότι η Κίνα ήταν σχετικά απομονωμένη από τα άλλα μεγάλα κέντρα πολιτισμού του ανατολικού ημισφαιρίου. Ως εκ τούτου η παραδοσιακή Κίνα ανέπτυξε για τον εαυτό της την εικόνα του «μεσαίου βασιλείου» γύρω από το οποίο περιστρεφόταν η διεθνής πολιτική. Καθώς οι δυνάμεις με τις οποίες ερχόταν σε άμεση επαφή ήταν πολιτισμικά πιο πρωτόγονες, η κινεζική σκέψη διαχώριζε τον κόσμο μεταξύ της πολιτισμένης Κίνας αφενός και των βάρβαρων κοινωνιών αφετέρου. Ο διαχωρισμός αυτός ήταν εντονότερος και έδινε μεγαλύτερη έμφαση στην κινεζική ανωτερότητα από τον αντίστοιχο διαχωρισμό των αρχαίων Ελλήνων, οι οποίοι είχαν άμεσες επαφές με άλλους σπουδαίους πολιτισμούς όπως της Αιγύπτου και της Περσίας. 6 Ο κινέζος αυτοκράτορας θεωρείτο ο μόνος ηγεμόνας που εκπροσωπούσε τον ουρανό. «Η Κίνα είναι σε σχέση με άλλους λαούς ότι ο ήλιος σε σχέση με τα άστρα», δήλωνε κινέζος αξιωματούχος κατά τον 7 ο αιώνα. 7 Σύμφωνα με την παραδοσιακή κινεζική κοσμοθεωρία, οι σχέσεις της Κίνας με άλλες δυνάμεις μπορούσαν να είναι αρμονικές, εφόσον εκείνες δέχονταν την ανωτερότητα του κινέζου αυτοκράτορα ως γιού του ουρανού. Αυτό συνεπαγόταν τυπικά τη σε τακτά διαστήματα αποστολή από ξένους ηγεμόνες αντιπροσώπων, που τελετουργικά προσκυνούσαν βαθιά ακουμπώντας το μέτωπο στο πάτωμα εννέα φορές μπροστά στον κινέζο αυτοκράτορα. 8 Θεωρητικά η τελετουργική υποταγή μιας δύναμης στην Κίνα συνεπαγόταν εκ μέρους του κινέζου αυτοκράτορα την πατερναλιστική ευθύνη κατά τα κομφουκιανικά πρότυπα να φροντίζει για το καλό της. 9 Η διπλωματική αυτή διαδικασία πάντως δεν συνεπαγόταν απαραιτήτως ουσιαστική υποτέλεια, ούτε εκλαμβανόταν πάντοτε με τη σοβαρότητα που θα περίμενε κανείς. Ο ιταλός ιησουίτης Ματέο Ρίτσι παρατήρησε κατά τον 16 ο αιώνα στο Πεκίνο, ότι οι Κινέζοι έβαζαν τους ξένους αντιπροσώπους να κοιμούνται σε ξενώνα με μικρά δωματιάκια χωρίς έπιπλα. Οι αντιπρόσωποι με τη σειρά τους έδιναν στον κινέζο αυτοκράτορα γελοία δώρα, όπως φτηνά σπαθιά ή ετοιμόρροπα άλογα. 10 Σε ορισμένες περιπτώσεις βέβαια η υποτέλεια ήταν πιο ουσιαστική. Ενδεικτικά στο μικρό βασίλειο των νήσων Ριουκιού νότια από την Ιαπωνία χρειαζόταν από τον 14 ο ως τον 19 ο αιώνα επίσημη τελετουργική αναγνώριση κάθε νέου βασιλέα από κινεζική αποστολή, για να θεωρηθεί ολοκληρωμένη η ενθρόνισή του. 11 Η εξάπλωση του κινεζικού πολιτισμού σε γειτονικούς λαούς διευκόλυνε τη διεθνή επιρροή της Κίνας και την εικόνα της ως του «Μεσαίου Βασιλείου». Συνέβαλε ωστόσο και στην ικανότητα γειτονικών λαών να αντιστέκονται στην πολιτική κυριαρχία της Κίνας. Η Κορέα και το Βιετνάμ οφείλουν κεντρικά στοιχεία του πολιτισμού τους στην Κίνα, από την οποία είχαν κατακτηθεί κατά καιρούς. Υιοθετώντας όμως σε σημαντικό βαθμό τα ανώτερα πρότυπα πολιτικής και διοικητικής οργάνωσης της Κίνας, ήταν σε θέση κατά την τελευταία χιλιετία να 5 Fairbank & Goldman, China: A New History, σελ Watson, Η Εξέλιξη της Διεθνούς Κοινωνίας, σελ Terrill, New Chinese Empire, σελ Gelber, The Dragon and the Foreign Devils, σελ Terrill, New Chinese Empire, σελ Spence, The Memory Palace of Matteo Ricci, σελ Terrill, New Chinese Empire, σελ

3 αποκτήσουν και να διαφυλάξουν την ανεξαρτησία τους από τον διοικητικό έλεγχο της κινεζικής αυτοκρατορίας, έστω και αν συνέχιζαν συνήθως να δηλώνουν διπλωματική υποτέλεια στον κινέζο αυτοκράτορα. Η Ιαπωνία, που υιοθέτησε πολλά στοιχεία του κινεζικού πολιτισμού κατά τον 7 ο και 8 ο αιώνα, υπήρξε ανέκαθεν πολιτικά ανεξάρτητη από την Κίνα. Η επιρροή του κινεζικού πολιτισμού στην Ιαπωνία κατά την περίοδο αυτή ήταν αρχικά αυθόρμητη, στη συνέχεια όμως πήρε τον χαρακτήρα της συστηματικής αντιγραφής από τους Ιάπωνες των ανώτερων κινεζικών προτύπων, σκιαγραφώντας την ιαπωνική αντιγραφή των δυτικών προτύπων κατά τον 19 ο αιώνα. Σε αντίθεση με την Κίνα, που σε κρίσιμες καμπές της ιστορίας της εγκλωβίστηκε στην εικόνα που είχε για τον εαυτό της ως του τελειότερου πολιτισμού στον κόσμο, η Ιαπωνία ανέπτυξε από παλιά την πραγματιστική αντίληψη, ότι θα έβαινε ωφελημένη υιοθετώντας εμφανώς ανώτερες ξένες πρακτικές για να εξασφαλίσει την ανεξαρτησία της. 12 Οι γεωπολιτικές προτεραιότητες της παραδοσιακής Κίνας σφυρηλατήθηκαν από τις εμπειρίες της επί των δυναστειών των Βόρειων Σονγκ ( ) και των Νότιων Σονγκ ( ). Στους τρεις αιώνες των δύο δυναστειών Σονγκ ο κινεζικός πολιτισμός γνώρισε ιδιαίτερη άνθιση. Ο Fairbank χαρακτήρισε την περίοδο αυτή ως τη «μεγαλύτερη εποχή της Κίνας», ενώ ο Gernet την χαρακτήρισε ως την κινεζική Αναγέννηση». Ήταν η εποχή κατά την οποία οι Κινέζοι επινόησαν την τυπογραφία και τα εκρηκτικά, ενώ ήταν πρωτοπόροι στην τεχνολογία της ναυτιλίας. Ήταν όμως επίσης η εποχή, κατά την οποία αυξανόμενα τμήματα του πληθυσμού των Χαν περιήλθαν υπό την κυριαρχία βόρειων νομαδικών φυλών. 13 Πρώτα μια μογγολική φυλή δημιούργησε την αυτοκρατορία Λιάο, που συμπεριλάμβανε τα βορειότερα τμήματα της βόρειας Κίνας μέχρι και την περιοχή του σημερινού Πεκίνου. Η ηγεσία της έγινε αρκούντος σινοποιημένη, ώστε να εγκαταστήσει κινεζικού τύπου κομφουκιανική δημόσια διοίκηση στα κινεζικά μέρη της αυτοκρατορίας της, διατηρώντας τις πιο πρωτόγονες νομαδικές μορφές διακυβέρνησης στα βορειότερα μη κινεζικά εδάφη της. Η αυτοκρατορία Λιάο διήρκεσε από το 916 ως το Στη συνέχεια οι φυλές των Τζούρτσεν, ορμώμενες από τη σημερινή Μαντζουρία, εισέβαλαν και κατάκτησαν την αυτοκρατορία Λιάο. Έπειτα επέκτειναν την κυριαρχία τους σε όλη περίπου τη βόρεια Κίνα, περιορίζοντας τους Σονγκ στον νότο εξ ού η ονομασία της δυναστείας των Νότιων Σονγκ. Η αυτοκρατορία Τζιν των Τζούρτσεν διήρκεσε για ενάμιση αιώνα και κυβέρνησε τη βόρεια Κίνα με κινεζικού τύπου κομφουκιανική δημόσια διοίκηση, χωρίς ωστόσο οι Τζούρτσεν να αποποιηθούν πλήρως τη διακριτή πολιτισμική ταυτότητά τους. 15 Η επόμενη φάση της κυριαρχίας ξένων νομαδικών φυλών επί των Χαν προήλθε από την τρομερή μογγολική κατακτητική μηχανή του Τζένκις Χαν και των διαδόχων του. Οι Μογγόλοι κατέκτησαν την αυτοκρατορία Τζιν των Τζούρτσεν το 1234 και στη συνέχεια ολοκλήρωσαν την κατάκτηση των Νότιων Σονγκ το Ο Κούμπιλαϊ Χαν, ο ικανότερος εγγονός του Τζένκις Χαν, ανακηρύχτηκε αυτοκράτορας της Κίνας και διοίκησε ολόκληρη την Κίνα σύμφωνα με τις κινεζικές κομφουκιανικές παραδόσεις, αγκαλιάζοντας παράλληλα σε πνεύμα πραγματιστικής 12 Gernet, History of Chinese Civilization, σελ , , 262 και Blunden & Elvin, China, σελ Gelber, The Dragon and the Foreign Devils, σελ Fairbank & Goldman, China: A New History, σελ Gernet, History of Chinese Civilization, σελ Fairbank & Goldman, China: A New History, σελ Gernet, History of Chinese Civilization, σελ Fairbank & Goldman, China: A New History, σελ

4 πεφωτισμένης δεσποτείας μη κινεζικές εκδοχές του Βουδισμού, τους μουσουλμάνους και τους Νεστοριανούς Χριστιανούς τόσο στην Κίνα όσο και στην ευρύτερη αυτοκρατορία του. Η ξένη δυναστεία Γιουάν, που ίδρυσε ο Κούμπιλαϊ Χαν, κράτησε από το 1279 ως το Η πολιτική κυριαρχία των Χαν επί της Κίνας αποκαταστάθηκε, όταν ένας ταπεινής προέλευσης περιφερειακός πολέμαρχος, αψηφώντας την εξουσία της μογγολικής δυναστείας Γιουάν, κατόρθωσε να κυριαρχήσει στην περιοχή του κάτω ποταμού Γιάγκτζε και στη συνέχεια να επεκταθεί βορείως προς τη μεγάλη πεδιάδα της βόρειας Κίνας. Το 1368 κατέλαβε το Πεκίνο, την πρωτεύουσα των Γιουάν, και ίδρυσε τη δυναστεία Μινγκ. Ο πρώτος Μινγκ έδωσε μεγάλη προτεραιότητα στην ανάπτυξη των στρατιωτικών ικανοτήτων της αυτοκρατορίας του, ώστε να μπορούν να αντιμετωπισθούν ενδεχόμενες νέες μογγολικές απειλές. Όντας ταπεινής καταγωγής, επέλεξε ένα στρατιωτικό σύστημα που βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στην αποζημίωση των οπλιτών μέσω γαιοκτησιών, ώστε να ελαφρυνθεί το φορολογικό βάρος στους κατοίκους της αυτοκρατορίας του (να μην χρειάζεται δηλαδή η αυτοκρατορική κυβέρνηση να συλλέγει επαχθείς φόρους για να πληρώνει στρατιωτικούς μισθούς). Παρομοίως κληροδότησε στους διαδόχους του την τάση να υλοποιούν δημόσια έργα όχι μέσω φόρων, αλλά μέσω εισφορών από τις τοπικές κοινωνίες σε είδος (υλικά) και εργασία. Οι πρακτικές αυτές περιόρισαν τις δημοσιονομικές δυνατότητες των Μινγκ. 17 Οι εξελίξεις αυτές πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, για να κατανοηθεί η φαινομενικά παράξενη δυστοκία της Κίνας στο να ηγηθεί παγκοσμίως στη ναυτιλία και στο διεθνές υπερπόντιο εμπόριο. Επί των δυναστειών Σονγκ η Κίνα προηγείτο παγκοσμίως στη ναυτική τεχνολογία, έχοντας αναπτύξει μεγάλα ιστιοφόρα των έξι καταρτιών όταν στην Ευρώπη τα πλοία κινούνταν ακόμη με κουπιά. Οι Μινγκ αποφάσισαν να κάνουν θεαματική επίδειξη της ναυτικής ισχύος τους, στέλνοντας μεταξύ 1405 και 1431 επτά μεγάλους στόλους γύρω από την Ασία ως τον Περσικό Κόλπο, την Ερυθρά Θάλασσα και την Ανατολική Αφρική. Ενδεικτικά η πρώτη αποστολή το 1405 περιλάμβανε 317 πλοία, τα μεγαλύτερα από τα οποία είχαν μήκος σχεδόν πενταπλάσιο από τα μεταγενέστερα πλοία του Κολόμβου. Στην αποστολή συμμετείχαν σχεδόν αξιωματούχοι, επιστήμονες και οπλίτες. Ο σκοπός των αποστολών ήταν κυρίως πολιτικός και διπλωματικός, να επιδείξει δηλαδή η Κίνα την ισχύ και την υπεροχή της σε μακρινές περιοχές. Ίσως επειδή δεν υπήρχε οικονομικό όφελος από τα δαπανηρότατα αυτά εγχειρήματα, η προβολή της κινεζικής ναυτικής ισχύος ανακόπηκε μετά το Οι ευρωπαϊκές εξερευνήσεις, που ξεκίνησαν λίγο αργότερα, συνδύαζαν πατριωτικά με κερδοσκοπικά κίνητρα, με αποτέλεσμα να έχουν πιο στέρεα οικονομικά θεμέλια. Στην Κίνα ξέσπασε εσωτερική διαμάχη για το θέμα της υπερπόντιας ναυτιλίας. Τις επτά αποστολές είχαν υποστηρίξει οι ευνούχοι της «εσωτερικής αυλής», στο πίσω μέρος της Απαγορευμένης Πόλης με τα παλάτια. Οι κομφουκιανοί λόγιοι, που κυριαρχούσαν στην «εξωτερική αυλή», στο μπροστινό κρατικό μέρος της Απαγορευμένης Πόλης, αντιτίθεντο στο διεθνές εμπόριο και στις επαφές των Κινέζων με τους ξένους. Όντας προσηλωμένοι στις κομφουκιανικές παραδόσεις, έβλεπαν το εμπόριο με δυσπιστία. Η προοπτική να αναπτυχθούν μεγάλα παραθαλάσσια εμπορικά κέντρα, που θα έφερναν ξένες ιδέες μολύνοντας την Κίνα, τους ήταν απεχθής. Έχοντας άλλωστε την αντίληψη ότι η Κίνα ήταν ο ανώτερος πολιτισμός 16 Gelber, The Dragon and the Foreign Devils, σελ Fairbank & Goldman, China: A New History, σελ Fairbank & Goldman, China: A New History, σελ Wakeman, Great Enterprise, vol. I, σελ

5 στον κόσμο, θεώρησαν ότι δεν είχε τίποτα να κερδίσει από τις θαλάσσιες επαφές με μακρινές χώρες. Έχοντας ολόκληρη την κομφουκιανική παράδοση με το μέρος τους, οι λόγιοι επικράτησαν. Ως εκ τούτου οι Μινγκ πήραν την ολέθρια απόφαση να αποσυρθούν από τη θάλασσα. Το 1477 ο λόγιος αντιπρόεδρος του υπουργείου άμυνας κατέστρεψε τα αρχεία των επτά αποστολών, που αναζητούσε ο ευνούχος αρχηγός της μυστικής αστυνομίας για να αναβιώσει την παράδοση των ναυτικών αποστολών. Το 1500 απαγορευόταν να κατασκευάζονται στην Κίνα πλοία με περισσότερα από δύο κατάρτια, πλήττοντας βαρύτατα και τις ιδιωτικές ποντοπόρες δραστηριότητες. Το 1525 διετάχθησαν οι διοικητές των παραθαλάσσιων επαρχιών να καταστρέψουν όσα ποντοπόρα πλοία είχαν απομείνει. Το 1551 απαγορεύθηκε σε Κινέζους να ταξιδεύουν ακόμα και σε ξένα ποντοπόρα πλοία. Καθώς η εσκεμμένη πτώση της κινεζικής ναυτικής ισχύος οδήγησε σε μεγάλη ανάπτυξη της κινεζικής και ιαπωνικής πειρατείας στις θάλασσες της Κίνας, οι Μινγκ έφτασαν μέχρι και να διατάξουν την απόσυρση του πληθυσμού από τις παραθαλάσσιες περιοχές, αποσκοπώντας μάταια να σβήσουν έτσι την πειρατεία. 18 Η απόσυρση της Κίνας από τις θάλασσες και τους ωκεανούς είχε κοσμοϊστορικές συνέπειες. Δεδομένης της κινεζικής τεχνολογικής υπεροχής στη ναυτιλία, η Κίνα θα μπορούσε να είχε ανταγωνισθεί αποτελεσματικά τις ευρωπαϊκές δυνάμεις, που ξεκίνησαν τις υπερπόντιες εξερευνήσεις τους στο δεύτερο μισό του 15 ου αιώνα. Ερχόμενη έτσι σε στενή επαφή με τις διεθνείς εξελίξεις, θα είχε την ευκαιρία να ωφεληθεί από τις ευρωπαϊκές τεχνολογικές προόδους των επόμενων αιώνων τόσο στον πόλεμο όσο και στην οικονομία. Αντί αυτού η Κίνα κλείστηκε στον εαυτό της, αφήνοντας το πεδίο του υπερπόντιου εμπορίου ανοικτό στους Ευρωπαίους, που στους επόμενους αιώνες δημιούργησαν παγκόσμια εμπορικά δίκτυα και αποικιακές αυτοκρατορίες. Μακροσκοπικά το αποτέλεσμα ήταν να αλλάξει ο καταμερισμός ισχύος υπέρ της Ευρώπης και σε βάρος της Κίνας. Κατά τον 19 ο αιώνα οι Ευρωπαίοι ήταν σε θέση να επιβάλλουν το άνοιγμα της κινεζικής οικονομίας στο διεθνές εμπόριο με τους δικούς τους όρους. 19 Το κλείσιμο της Κίνας στον εαυτό της αλλά και οι γεωπολιτικές προτεραιότητές της φάνηκαν από τη δαπανηρότατη ανακατασκευή στα τέλη του 15 ου και κατά τη διάρκεια του 16 ου αιώνα του μεγάλου σινικού τείχους κατά μήκος των βόρειων συνόρων της. Το σύνολο του αμυντικού αυτού συστήματος εκτεινόταν σε χιλιόμετρα, από τα οποία τα αποτελούνταν από τείχη και τα υπόλοιπα από συμπληρωματικές οχυρώσεις ή φυσικά εμπόδια. Η αμυντική αποτελεσματικότητά του ήταν αμφίβολη. Η επάνδρωσή του ήταν εφικτή μονάχα σε περιορισμένα σημεία του. Εφόσον ένας εισβολέας εξασφάλιζε το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού, μπορούσε να περάσει από μη επανδρωμένα τμήματά του. Δεδομένης της υψηλής στρατηγικής κινητικότητας των νομάδων του βορρά, μπορούσαν με σχετική ευκολία να πλήξουν αιφνιδιαστικά αδύναμα σημεία του. Η άρχουσα τάξη της Κίνας επί Μινγκ επέλεξε την εσωτερική σταθερότητα έναντι της υπερπόντιας παρουσίας της, τη συντήρηση του προηγμένου πολιτισμού της έναντι της αλληλεπίδρασης με υπερπόντιους πολιτισμούς, τη διαφύλαξη της εσωτερικής κομφουκιανής αρμονίας της έναντι διεθνών περιπετειών. Εκ των υστέρων θεωρούμε, ότι η απόφασή της ήταν λανθασμένη. Από τη σκοπιά των Κινέζων εκείνης της εποχής ωστόσο οι επιλογές αυτές δεν στερούνταν βάσης. Η Κίνα των Μινγκ ήταν από πολλές σκοπιές η πιο προηγμένη κοινωνία και οικονομία 18 Landes, Wealth and Poverty of Nations, σελ Fairbanks & Goldman, China, σελ Blunden & Elvin, China, σελ Gelber, The Dragon and the Foreign Devils, σελ

6 στον κόσμο. 20 Είχε αναπτύξει έπειτα από πολλούς αιώνες συστήματα πολιτισμού και πολιτικής διακυβέρνησης, που της επέτρεπαν να λειτουργεί ως συνεκτικό πολιτικό σύστημα σε τεράστιες γεωγραφικές εκτάσεις και πληθυσμούς. Η κινεζική αλαζονεία έναντι των κάθε λογής «βαρβάρων», δηλαδή ξένων, αποδείχθηκε μακροσκοπικά λανθασμένη σε σχέση με την Ευρώπη της νεωτερικότητας. Η ικανότητα πάντως του κινεζικού πολιτισμού να επιβιώνει και να ανακάμπτει ακόμα και αντιμέτωπος με ακραία φαινόμενα διάλυσης και συντριβής φάνηκε κατά τη μεγάλη κρίση του 17 ου αιώνα. 20 Maddison, World Economy, σελ Μεταξύ του 1500 και του 1820 το ΑΕΠ της Κίνας κυμαινόταν μεταξύ 22,3% και 32,9% του παγκόσμιου ΑΕΠ.

1. Η παραδοσιακή Κίνα

1. Η παραδοσιακή Κίνα 1. Η παραδοσιακή Κίνα Η Κίνα αποτέλεσε ένα από τα τέσσερα μεγάλα κέντρα πολιτισμού του ανατολικού ημισφαιρίου, μαζί με την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ινδία. Για γεωγραφικούς λόγους ήταν το πιο απομονωμένο

Διαβάστε περισσότερα

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη Σελ. 122 3. Οι ανακαλύψεις α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων Η αναζήτηση νέων δρόμων είναι αναγκαία εξαιτίας : της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

5. Ευρωπαϊκή διεθνής κοινωνία και Κίνα

5. Ευρωπαϊκή διεθνής κοινωνία και Κίνα 5. Ευρωπαϊκή διεθνής κοινωνία και Κίνα Μέχρι τον 18 ο αιώνα η Κίνα και η Ευρώπη ανήκαν σε ξεχωριστές διεθνείς κοινωνίες, σε διαφορετικά δηλαδή περιφερειακά διεθνή υποσυστήματα που το κάθε ένα είχε αναπτύξει

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο πόλεμος του Βιετνάμ(1965-1975) ήταν η μεγαλύτερη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ Δύσης και Ανατολής κατά την διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί Β. Αριστοκρατία β. Κριτήριο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Καθ. Γ. Αλογοσκούφης, Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία, 2014 Η Παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

8. Η Επανάσταση του 1911

8. Η Επανάσταση του 1911 8. Η Επανάσταση του 1911 Για χιλιετίες η Κίνα λειτουργούσε ως μια πολιτισμική αυτοκρατορία αφιερωμένη στις αρχές και τις αξίες του κομφουκιανισμού. Η ήττα της Κίνας στον πόλεμο των Μπόξερ και η νίκη της

Διαβάστε περισσότερα

6. Κατάρρευση και παλινόρθωση της κομφουκιανικής Κίνας

6. Κατάρρευση και παλινόρθωση της κομφουκιανικής Κίνας 6. Κατάρρευση και παλινόρθωση της κομφουκιανικής Κίνας Στα μέσα του 19 ου αιώνα η Κίνα γνώρισε εσωτερική κατάρρευση όμοια σε κλίμακα με την κρίση του 17 ου αιώνα. Όπως τότε έτσι και κατά τις δεκαετίες

Διαβάστε περισσότερα

Η εθνική άμυνα σε όλο τον κόσμο καλείται να αντιμετωπίσει ευρεία γκάμα απειλών και προκλήσεων

Η εθνική άμυνα σε όλο τον κόσμο καλείται να αντιμετωπίσει ευρεία γκάμα απειλών και προκλήσεων Δελτίο Τύπου Ημερομηνία: 10 Νοεμβρίου 2015 Υπεύθυνη: Αλεξάνδρα Φιλιππάκη Τηλ: 2106874711 Email: alexandra.filippaki@gr.pwc.com Σελίδες: 5 Η εθνική άμυνα σε όλο τον κόσμο καλείται να αντιμετωπίσει ευρεία

Διαβάστε περισσότερα

Κάρτα: α. Πηγή 1: Απόσπασμα από κείμενο σχολικού βιβλίου

Κάρτα: α. Πηγή 1: Απόσπασμα από κείμενο σχολικού βιβλίου Κάρτα: α Πηγή 1: Απόσπασμα από κείμενο σχολικού βιβλίου O πληθυσμός των Ελλήνων αυξήθηκε και η γη δεν έφτανε να τους θρέψει όλους. Μερικοί τότε αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την πόλη τους και να πάνε να

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Νικος Σ. Παναγιωτου Λέκτορας Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

Δρ. Νικος Σ. Παναγιωτου Λέκτορας Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Δρ. Νικος Σ. Παναγιωτου Λέκτορας Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Διάκριση κατά Nye, μεταξύ, «Σκληρής» και «Ήπιας» Ισχύος. Σκληρή ισχύς, κατά βάση η στρατιωτική Η «ήπια ισχύς» έχει πολλές πηγές προέλευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται ΜΑΘΗΜΑ 1 Π. Γ Κ Ι Ν Η Σ 1. Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται 2. Να μπορείς να δώσεις την σχετική γεωγραφική θέση ενός τόπου χρησιμοποιώντας τους όρους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναφέρεις να μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε μια σχολική μονάδα πριν, κατά την διάρκεια και μετά από ένα σεισμό.

3. Να αναφέρεις να μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε μια σχολική μονάδα πριν, κατά την διάρκεια και μετά από ένα σεισμό. ΜΑΘΗΜΑ 10 1. Ποιες είναι οι επιπτώσεις των σεισμών και των ηφαιστειακών εκρήξεων. 2. Ποια είναι η κοινή προέλευση και των δύο παραπάνω φαινομένων; 3. Γιατί είναι μικρός ο αριθμός ο αριθμός των ανθρώπινων

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45%

% Μεταβολή 08/07 44.367.891.178 12,13% 9,67% 42.277.469.831 11,21% 6,08% 4.785.906.605 1,31% 3,39% 7.098.635.823 1,88% 7,45% Εµπορικό Ισοζύγιο Για το, ο όγκος εµπορίου της Ιταλίας ανήλθε σε 743 δισ. ευρώ, εκ των οποίων οι ιταλικές εξαγωγές ήταν 365 δισ. ευρώ και οι εισαγωγές 377 δισ. ευρώ. Το έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Βενετοί Μέρος Κωνσταντινούπολης + νησιά + λιμάνια Αιγαίου, Ιονίου

Βενετοί Μέρος Κωνσταντινούπολης + νησιά + λιμάνια Αιγαίου, Ιονίου Αυτοκρατορία Κωνσταντινούπολης Βαλδουίνος της Φλάνδρας Βασίλειο Θεσσαλονίκης Θρακικά, μακεδονικά εδάφη Βονιφάτιος Μομφερατικός Δουκάτο Αθηνών Καταλανοί (πρωτεύουσα Θήβα) Μαγιόλοι Βενετοί Μέρος Κωνσταντινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Μάος Δημήτρης Άλφρεντ Θάγιερ Μάχαν: Φίλιπ Α. Κρόουλ Οι Δημιουργοί της Σύγχρονης Στρατηγικής: Peter Paret

Μάος Δημήτρης Άλφρεντ Θάγιερ Μάχαν: Φίλιπ Α. Κρόουλ Οι Δημιουργοί της Σύγχρονης Στρατηγικής: Peter Paret Μάος Δημήτρης Παρουσίαση του δοκιμίου Άλφρεντ Θάγιερ Μάχαν: Ο ναυτικός ιστορικός, Φίλιπ Α. Κρόουλ Οι Δημιουργοί της Σύγχρονης Στρατηγικής: από τον Μακιαβέλλι στην Πυρηνική Εποχή, Peter Paret Στο πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. Δόγμα Τρούμαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΟ10 ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr)

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Ενότητα 2: H ρωμαϊκή αυτοκρατορία: Εξάπλωση της κυριαρχίας της Ρώμης μέχρι το τέλος της Δημοκρατίας 1.). Η γεωγραφία

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ Χαιρετισμός Του κ. Α/ΓΕΣ, ως Εκπροσώπου του κ. Υπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Ευάγγελου Βενιζέλου στo Συνέδριο Χειρισμού Κρίσεων«ΑΘΗΝΑ 2011» Θεσσαλονίκη, 03 Ιουν 11 - 1 - Κύριοι πρέσβεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

13. Οι Απαρχές της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας

13. Οι Απαρχές της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας 13. Οι Απαρχές της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας Όταν το ΚΚΚ κυριάρχησε στην Κίνα το 1949, ήταν ένα κόμμα κατεξοχήν της επαρχίας, που τώρα έπρεπε να κυβερνήσει και τα αστικά και βιομηχανικά κέντρα της χώρας.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 5 Ο χάρτης των Βαλκανίων

Διαβάστε περισσότερα

Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση. της κρίση ;

Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση. της κρίση ; Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2015 της κρίση ; Του Γεωργίου Κ. Φίλη Ph.D.* Τη στιγμή αυτή οι τύχες του πολέμου τόσο στο Ιράκ όσο και στη Συρία φαίνεται να έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Βίκινγκς Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Οι Βίκινγκς ζούσαν στους βόρειους λαούς της Ευρώπης: στη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Δανία και την Ισλανδία. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, εμφανίστηκαν ως εξερευνητές, πειρατές,

Διαβάστε περισσότερα

«Επιχειρηματικές Ευκαιρίες στα Η.Α.Ε: Dubai, Abu Dhabi, Sharjah»

«Επιχειρηματικές Ευκαιρίες στα Η.Α.Ε: Dubai, Abu Dhabi, Sharjah» «Επιχειρηματικές Ευκαιρίες στα Η.Α.Ε: Dubai, Abu Dhabi, Sharjah» Magdi El Halawani, PhD Ηead of Public Relations, Greece Consolidated Contractors Company A Αντιπρόεδρος Αραβο-ελληνικό Επιμελητήριο Εμπορίου

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε.

Ομιλία στο συνέδριο Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. Ομιλία στο συνέδριο "Νοτιοανατολική Ευρώπη :Κρίση και Προοπτικές" (13/11/2009) Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΤΗΝ Ε.Ε. ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΔΟΧΗ ΑΛΛΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 2009. Κλάδος: ΠΕ 02 Φιλολόγων ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 2009. Κλάδος: ΠΕ 02 Φιλολόγων ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 2009 Κλάδος: ΠΕ 02 Φιλολόγων ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ερώτημα 1 Ο α) Στόχοι - να γνωρίσουν οι μαθητές το στρατηγικό σχέδιο του Περικλή και να το εντάξουν στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη Συγγραφέας Ραφαέλα Ρουσσάκη Εικονογράφηση Αμαλία Βεργετάκη Γεωργία Καμπιτάκη Γωγώ Μουλιανάκη Ζαίρα Γαραζανάκη Κατερίνα Τσατσαράκη Μαρία Κυρικλάκη Μαριτίνα Σταματάκη Φιλία Πανδερμαράκη Χριστίνα Κλωνάρη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Αυξάνονται και πληθύνονται οι χριστιανοί στην Κίνα. Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ο Χάο Τσαν έχει συνηθίσει να προσεύχεται μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ο ΒΟΥΛΓΑΡΟΚΤΟΝΟΣ (976-1025) 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του ήταν η Ελένη,

Διαβάστε περισσότερα

για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο

για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο 1 6 Μαΐου 2011 www.geostrategy.gr Οι Τούρκοι αµφισβητούν τα δικαιώµατά µας για έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο Του Χρήστου Μηνάγια Από 3 έως 5 Μαΐου 2011 οι τουρκικές ένοπλες δυνάµεις πραγµατοποίησαν τη

Διαβάστε περισσότερα

και οι Μακεδόνες Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ Η ΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΣΙΑ

και οι Μακεδόνες Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ Η ΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΣΙΑ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΩΝ 2 Ο Μέγας Αλέξανδρος 6 Ο Μέγας Αλέξανδρος γεννήθηκε το 356 π.χ. και πέθανε το 323 π.χ. Ήταν ένας από τους σπουδαιότερους στρατηλάτες που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα. Σε ηλικία είκοσι

Διαβάστε περισσότερα

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια).

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια). H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ Στη Γη υπάρχουν μεγάλες αφιλόξενες άνυδρες εκτάσεις που ονομάζονται έρημοι.καλύπτουν το 1/3 της ξηράς και βρίσκονται κυρίως κοντά στους δύο Τροπικούς ( Αιγόκερω και Καρκίνου) Στην Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Το καράβι της Κερύνειας

Το καράβι της Κερύνειας Το καράβι της Κερύνειας Το αρχαίο Καράβι της Κερύνειας Το 300π.Χ. το αρχαίο εμπορικό πλοίο ξεκινούσε από τη Σάμο απ όπου φόρτωσε κρασί. Αφού πέρασε από τα νησιά Κω και Ρόδο και πήρε αμφορείς ταξίδευε προς

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα

Η αγορά φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα Η αγορά φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα Πρακτικά προβλήματα επένδυσης και τρόποι αντιμετώπισης Γιώργος Ανεμοδουράς Πρόεδρος Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) ΕΒΕΑ Αθήνα 18.4.2007 Από τη στασιμότητα στην

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν.

Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν. Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν. 1 Που συμβαίνουν οι περισσότερες βροχοπτώσεις; Κυρίως στη θάλασσα. Και μάλιστα στο Ισημερινό. Είδαμε γιατί στο προηγούμενο μάθημα. Ρίξε μία ματιά.

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες αεροπόροι-πιλότοι και εξερευνήτριες. 1. Aεροπόροι-πιλότοι. COCHRAN, JACQUELINE ("Jackie") (Κόχραν, Ζακλίν (Τζάκυ))

Γυναίκες αεροπόροι-πιλότοι και εξερευνήτριες. 1. Aεροπόροι-πιλότοι. COCHRAN, JACQUELINE (Jackie) (Κόχραν, Ζακλίν (Τζάκυ)) Γυναίκες αεροπόροι-πιλότοι και εξερευνήτριες Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ 1. Aεροπόροι-πιλότοι COCHRAN, JACQUELINE ("Jackie") (Κόχραν, Ζακλίν (Τζάκυ)) ΗΠΑ πιλότος

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Η διώρυγα του Σουέζ είναι η μεγαλύτερη διώρυγα του κόσμου, συνολικού μήκους 168 χλμ., ενώ προσθέτοντας τα σημεία αγκυροβολίων και το μήκος της

Η διώρυγα του Σουέζ είναι η μεγαλύτερη διώρυγα του κόσμου, συνολικού μήκους 168 χλμ., ενώ προσθέτοντας τα σημεία αγκυροβολίων και το μήκος της Η διώρυγα του Σουέζ είναι η μεγαλύτερη διώρυγα του κόσμου, συνολικού μήκους 168 χλμ., ενώ προσθέτοντας τα σημεία αγκυροβολίων και το μήκος της ενδιάμεσης λίμνης, το συνολικό της μήκος φθάνει τα 190 χλμ.

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας ΘΡΑΚΗ: ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ

Καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας ΘΡΑΚΗ: ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ 1 Κωνσταντίνος Κ. Χατζόπουλος Καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης ΘΡΑΚΗ: ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ Η Θράκη, η οποία στις 10 Αυγούστου 1920 ενσωματώθηκε επίσημα

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 30/10/2012 Χαιρετισμός του Υπουργού Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, κ. Δημήτρη Ηλιάδη Σεμινάριο"On the Road with CSDP", Βρυξέλλες

Τρίτη 30/10/2012 Χαιρετισμός του Υπουργού Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, κ. Δημήτρη Ηλιάδη ΣεμινάριοOn the Road with CSDP, Βρυξέλλες Τρίτη 30/10/2012 Χαιρετισμός του Υπουργού Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, κ. Δημήτρη Ηλιάδη Σεμινάριο"On the Road with CSDP", Βρυξέλλες -------------------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Έλληνες, Ευρώπη, κόσμος & εθνική ταυτότητα

Έλληνες, Ευρώπη, κόσμος & εθνική ταυτότητα 02.2016 1 ΤΙ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙ ΕΡΕΥΝΑ - ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Έλληνες, Ευρώπη, κόσμος & εθνική ταυτότητα Α 2 Περιεχόμενα Ταυτότητα της έρευνας 03 Α ΕΛΛΗΝΕΣ, ΕΥΡΩΠΗ, ΚΟΣΜΟΣ & ΕΘ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Σλαβικών Λαών

Ιστορία Σλαβικών Λαών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η :Μαυροβούνιο Αγγελική Δεληκάρη Λέκτορας Μεσαιωνικής Ιστορίας των Σλαβικών Λαών Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό»

Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό» Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό» Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, Τα γεγονότα που εκτυλίσσονται τούτες τις ημέρες μπροστά στα μάτια μας, με τη θάλασσα της Μεσογείου να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι όπου έχει σημασία να είστε κοντά

Το παιχνίδι όπου έχει σημασία να είστε κοντά Το παιχνίδι όπου έχει σημασία να είστε κοντά Τι μήκος έχει η γέφυρα Golden Gate; Που έχουν βρεθεί «αποδείξεις» της ύπαρξης του Γέτι; Πόσα αγάλματα υπάρχουν στο Νησί του Πάσχα; Πολύ πιθανό να μην γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. 3 Ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ ) Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ.

Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. 3 Ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ ) Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη 3 Ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ. 15-19) Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ. 15-19) ΑΣΚΗΣΗ 1. Αντιστοιχίζω ό,τι ταιριάζει : Μάχη Μαραθώνα Παυσανίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΕΠΟ 10: 2 η Εργασία 2012-2013 ΕΠΟ 10: 2 Η ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Επιμέλεια: Μαρία Μοσχόβου 1 ΕΠΟ10: 2 η Εργασία 2012-2013 Σημειώσεις για την ΕΠΟ 10 2 η εργασία «Τον 15ο και τον 16ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ιδέα για τη συγγραφή αυτού του βιβλίου ξεκίνησε με τη σκέψη ότι οι οποιεσδήποτε αλλαγές στη φορολογική διοίκηση πρέπει να είναι επιθυμητές, ώριμες, αποδεκτές από τον κόσμο που τον αφορούν (τον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ποιο είναι το μήνυμά σας προς την κινεζική κυβέρνηση;

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ποιο είναι το μήνυμά σας προς την κινεζική κυβέρνηση; Συνέντευξη στο πρακτορείο ειδήσεων XINHUA 28/9/2009 ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Φέτος τον Οκτώβριο, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας θα διοργανώσει έναν μεγάλο εορτασμό για την 60 η επέτειο από την ίδρυσή της. Ποιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ Η ιδέα των σταυροφοριών (σύμφωνα με επικρατέστερη άποψη) ήταν ξένη τότε στο Βυζάντιο. Η ιδέα των σταυροφοριών γεννιέται στη Δυτική Ευρώπη τον 11 ο αι., Οι αιτίες α. Η αναβίωση της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΟΡΘΩΣΗΣ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΠΑΓΚΥΠΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΟΡΘΩΣΗΣ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΠΑΓΚΥΠΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΟΡΘΩΣΗΣ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΠΑΓΚΥΠΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Παρακαλούμε όπως διευκρινιστεί στους μαθητές ότι το συγκεκριμένο δοκιμαστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ Ιδρυτής του Ισλάμ είναι ο Μωάμεθ (ο οποίος θεωρείται απ τους μουσουλμάνους ο τελευταίος και μεγαλύτερος προφήτης) Το ιερό βιβλίο της θρησκείας

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ PETER SANFEY REGIONAL ECONOMIST FOR SOUTHEASTE EUROPE AND GREECE, EBRD TO THE EVENT «RESURRECTING THE GREEK ECONOMY: GREAT EXPECTATIONS?» ΠΕΜΠΤΗ 9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

3. Η κρίση του 17 ου αιώνα

3. Η κρίση του 17 ου αιώνα 3. Η κρίση του 17 ου αιώνα Στα μέσα του 17 ου αιώνα σημαντικά τμήματα της ανθρωπότητας πέρασαν από μια μεγάλη κρίση, τα κοινά αίτια της οποίας ήταν μάλλον μια πρόσκαιρη ψύχρανση της ηλιακής ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ Ο επιχειρηματικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς τομείς της τουριστικής αγοράς παγκοσμίως. Συνέργιες Αγορών Ο επιχειρηματικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς τομείς της τουριστικής

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 1 Του Χρήστου Μηνάγια Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 04 Απριλίου 2012 www.geostrategy.gr Στο άρθρο του συντάκτη του παρόντος, µε τίτλο «Εκβιασµοί, απειλές και αυθαιρεσίες από την Άγκυρα στην Ανατολική

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

6 ο Διεθνές Συνέδριο ΣΕΚΠΥ «Εξοπλισμοί Συνεργασία Οικονομία» Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2008 Ξενοδοχείο Astir Palace, Βουλιαγμένη Αθήνα

6 ο Διεθνές Συνέδριο ΣΕΚΠΥ «Εξοπλισμοί Συνεργασία Οικονομία» Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2008 Ξενοδοχείο Astir Palace, Βουλιαγμένη Αθήνα 6 ο Διεθνές Συνέδριο ΣΕΚΠΥ «Εξοπλισμοί Συνεργασία Οικονομία» Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2008 Ξενοδοχείο Astir Palace, Βουλιαγμένη Αθήνα «Εισαγωγή στην νομοθεσία που διέπει τις προμήθειες αμυντικού υλικού στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Ενότητα 8: ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΜΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Χρήστος Βασιλειάδης Τμήμα Οργάνωσης & Διοίκησης Επιχειρήσεων ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΧΡΗΣΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

3.3. Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της 3.4 Η συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας Res publica (σελ.170-αρχή 175)

3.3. Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της 3.4 Η συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας Res publica (σελ.170-αρχή 175) Λατινική ορολογία για τις Ενότητες της Ρωμαϊκής Ιστορίας Plebes (171) = 1. οι πληβείοι (= αρχικά όσοι δεν ήταν πατρίκιοι, αργότερα όσοι δεν ήταν πατρίκιοι ούτε ιππείς). 2. το πλήθος, ο όχλος. Senatus (171,

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα