Παράκτια Οικοσυστήματα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παράκτια Οικοσυστήματα"

Transcript

1 Παράκτια Οικοσυστήματα Χερσαία παράκτια οικοσυστήματα Αμμώδεις ακτές και αμμόλοφοι (θίνες) Βραχώδεις ακτές Παράκτια δάση και θαμνώνες Υγροτοπικά οικοσυστήματα Εκβολές και δέλτα ποταμών Λιμνοθάλασσες Έλη Αλυκές Θαλάσσια οικοσυστήματα

2 Χερσαία παράκτια οικοσυστήματα: Αμμώδεις ακτές και αμμόλοφοι (θίνες) Οι θίνες είναι οι αμμόλοφοι που σχηματίζονται σε αμμώδεις ακτές και σε ακτές λιμνών και ποταμών. Ο σχηματισμός τους ευνοείται σε περιοχές όπου πνέουν δυνατοί άνεμοι από την θάλασσα προς την στεριά. Η μορφή των θινών αλλάζει από τη συνεχή δράση του ανέμου. Οι θίνες προφυλάσσουν τις ακτές από τη διάβρωση (από τη δράση των κυμάτων και του ανέμου), δημιουργούν ενδιαιτήματα για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και αποτρέπουν την είσοδο θαλασσινού νερού στα υπόγεια νερά. Αμμώδης ακτή στην Κρήτη και θίνες στη Λέσβο

3 Η βλάστηση που αναπτύσσεται στις θίνες συγκρατεί την άμμο και έτσι συμβάλλει στη δημιουργία τους. Οι περισσότεροι ζωικοί οργανισμοί των θινών σκάβουν την άμμο και ζουν σε υπόγειες φωλιές για να αποφύγουν την ξηρασία ή ζουν στην περιοχή που είναι κοντά στην θάλασσα και βρέχεται από τα κύματα. Μικροσκοπικά σκουλήκια και βακτήρια ζουν προσκολλημένα στους κόκκους της άμμου. Τα φυτά των θινών προσελκύουν μεγάλο αριθμό εντόμων, σαλιγκαριών και ερπετών (π.χ. σαύρες, βόας της άμμου). Πολλά πουλιά (κορυδαλλοί, χαραδριοί κ.ά.) επισκέπτονται τις θίνες για την αναζήτηση της τροφής τους. Ο κρίνος της θάλασσας Τα καβουράκια σκάβουν στοές μέσα στην άμμο Το αγκάθι της θάλασσας

4 Βραχώδεις ακτές Βραχώδεις ακτές στη Σαντορίνη και την Κρήτη Οι βραχώδεις ακτές σχηματίζονται εκεί που οι ορεινοί όγκοι συναντούν την θάλασσα. Οι οργανισμοί κατανέμονται σε διαφορετικό ύψος πάνω στα βράχια, ανάλογα με την αντοχή τους στον άνεμο, στο κύμα, στις μεταβολές της θερμοκρασίας και της αλατότητας. Στις βραχώδεις ακτές αρχικά εμφανίζονται οι λειχήνες και μετά αναπτύσσονται διάφορα φυτά, όπως η γαλατσίδα, η κάπαρη, η αγριοβιολέτα, καθώς και πολλοί θάμνοι όπως το πουρνάρι, ο σχίνος, η αγριελιά, ο κέδρος, κ.ά. Οι βραχώδεις ακτές προσφέρουν ιδανική φωλιά για πολλά είδη πουλιών (ασημόγλαρος, αρτέμης, αιγαιόγλαρος, θαλασσοκόρακας, μύχος, σπιζαετός, ερωδιός κ.ά.).

5 Παράκτια δάση και θαμνώνες Στην Ελλάδα συναντάμε παράκτια δάση με κωνοφόρα (πεύκα, κουκουναριές), παράκτιους θαμνώνες (αγριελιά, χαρουπιά, κουμαριά, σχίνος, πουρνάρια, μυρτιά), φρύγανα (αστοιβίδα, λαδανιά, ρίγανη, θυμάρι, λεβάντα, ασπάλαθος) και, σπανιότερα, δάση φυλλοβόλων πλατύφυλλων (βελανιδιά, δρυς). Τα είδη που συνθέτουν αυτά τα δάση αντέχουν στην παρατεταμένη ξηρασία και στους ισχυρούς ανέμους, ευδοκιμούν και σε σχετικά άγονα εδάφη και είναι προσαρμοσμένα να ανανεώνονται μετά τις πυρκαγιές. Σχίνος Ασπάλαθος Λαδανιά

6 Παράκτια δάση και θαμνώνες Χαρακτηριστικά παράκτια δάση στην Ελλάδα είναι τα κεδροδάση στην Κρήτη, το φοινικόδασος στο Βάι της Κρήτης, τα πευκοδάση στην Χαλκιδική και τις Σποράδες και τα δάση με τις κουκουναριές στη Σκιάθο και στη Στροφυλιά. Πευκοδάσος στη Χαλκιδική Δάσος κουκουναριάς στη Σκιάθο Φοινικόδασος στην Κρήτη

7 Παράκτια δάση και θαμνώνες Τα μαγκρόβια δάση βρίσκονται σε τροπικές περιοχές και φύονται σε πλημμυρισμένα ή λασπώδη εδάφη. Χαρακτηριστικό της μαγκρόβιας βλάστησης είναι οι σπόροι που φυτρώνουν όσο είναι ακόμα πάνω στα δένδρα και, όταν πέσουν, επιπλέουν μέχρι να βρουν κατάλληλο έδαφος για να αγκιστρωθούν με τις ρίζες τους. Τα μαγκρόβια δάση χαρακτηρίζονται από μεγάλη βιοποικιλότητα υδρόβιων, αμφίβιων και χερσαίων οργανισμών (π.χ. ψάρια, έντομα, κροκόδειλοι, πουλιά, τίγρεις). Τα δάση προστατεύουν το έδαφος από τη διάβρωση που προκαλείται από τον άνεμο και το νερό της βροχής, ενώ με το φύλλωμα των δέντρων τους συγκρατούν διάφορους ρύπους από την ατμόσφαιρα. Μαγκρόβιο δάσος (Ταϊλάνδη) Οι σπόροι βλαστάνουν πάνω στο δέντρο Αναπτύσσουν ρίζες Μεταφέρονται με το νερό

8 Υγροτοπικά παράκτια οικοσυστήματα Τα υγροτοπικά οικοσυστήματα ή υγρότοποι είναι περιοχές φυσικές ή τεχνητές, οι ιδιότητες των οποίων επηρεάζονται εξίσου και από το έδαφος και από το νερό. Η ποσότητα του νερού (μόνιμα ή προσωρινά κατακλυσμένες περιοχές), η ποιότητά του (γλυκό, υφάλμυρο ή αλμυρό) και η κατάστασή του (στάσιμο ή τρεχούμενο) καθορίζουν τη δημιουργία και τον τύπο των υγροτόπων.

9 Εκβολές και δέλτα ποταμών Η εκβολή ενός ποταμού είναι το τελικό του τμήμα, εκεί που τα νερά του καταλήγουν στη θάλασσα. Στις εκβολές το αλμυρό νερό της θάλασσας αναμιγνύεται με το γλυκό νερό του ποταμού. Τα διάφορα υλικά που μεταφέρονται με τα νερά του ποταμού και καταλήγουν στις εκβολές δημιουργούν αμμώδεις «γλώσσες» ξηράς που εισέρχονται στη θάλασσα και σχηματίζουν τα δέλτα των ποταμών. Το δέλτα του ποταμού Στρυμώνα

10 Λιμνοθάλασσες Η λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου Οι λιμνοθάλασσες είναι εκτάσεις ρηχών αλμυρών ή υφάλμυρων νερών που προστατεύονται από τα κύματα με λωρίδες άμμου ή μεγάλες πέτρες και ενώνονται με τη θάλασσα μέσω στενών διωρύγων. Αλμυρό έλος στο Αγκίστρι Έλη είναι περιοχές παροδικά ή μόνιμα πλημμυρισμένες με αλμυρά ή γλυκά νερά.

11 Αλυκές Αλυκές στην Καλλονή Λέσβου Οι αλυκές είναι υγρότοποι που δημιουργούνται από τον άνθρωπο σε παράκτιες επίπεδες εκτάσεις στις οποίες εισέρχεται το θαλασσινό νερό και, όταν εξατμίζεται, παράγεται αλάτι. Στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 18 αλυκές, οι κυριότερες από τις οποίες είναι στην Ανάβυσσο της Αττικής, στο Μεσολόγγι, στη Λευκάδα, στη Μήλο, στην Κατερίνη, στην Καλλονή Λέσβου, στη Ζάκυνθο, στη Σάμο, στην Κω, στη Μήλο.

12 Η χλωρίδα των παράκτιων υγρότοπων Περιλαμβάνει κάποια είδη φυτών που μπορεί να είναι τελείως ή μερικώς βυθισμένα στο νερό, τα οποία με τα φύλλα και το βλαστό τους μειώνουν τη ροή του νερού και με τις ρίζες τους συγκρατούν το έδαφος, μειώνοντας έτσι τη διάβρωση. Στις εκβολές και στα δέλτα των ποταμών, στις λιμνοθάλασσες και στα αλμυρά έλη συναντάμε φυτά που αντέχουν σε υψηλή αλατότητα, όπως η αρμυρήθρα, οι αρμύρες και τα θαλασσοβούρλα, ενώ στα έλη του γλυκού νερού συναντάμε τα βούρλα. Χαρακτηριστική και διαδεδομένη βλάστηση των υγρότοπων αποτελούν και τα αλμυρίκια. Στις όχθες των ποταμών και των λιμνών σε εδάφη που είναι κορεσμένα σε νερό αναπτύσσονται τα παρόχθια δάση (π.χ. ιτιές, λεύκες, πλατάνια, φτελιές, αγριοκερασιές, καρυδιές), καθώς και διάφορα αναρριχητικά είδη, όπως ο κισσός, ο λυκίσκος, το αγιόκλημα, η περικοκλάδα κ.λπ. Βούρλο Θαλασσοβούρλο Αλμυρίκι

13 Η πανίδα των υγροτόπων Περιλαμβάνει διάφορα σκουλήκια, σαλιγκάρια, μύδια, καβούρια και γαρίδες του γλυκού νερού, έντομα (π.χ. κουνούπια) και αραχνοειδή. Επίσης, στους υγρότοπους συναντάμε ψάρια των γλυκών νερών από τα ποτάμια (τσιρώνι, μπριάνα, γουλιανός), θαλασσινά ψάρια και ψάρια που ζουν σε υφάλμυρο νερό (κέφαλος, λαβράκι, τσιπούρα, χέλι). Το 60% των ειδών των ερπετών και αμφιβίων της Ελλάδας απαντάται στους υγρότοπους, μεταξύ των οποίων διάφορα είδη βατράχου, χελώνας, σαυρών και φιδιών. Φοινοκόπτερο (φλαμίνγκο) Νερόφιδο Αρτέμια σαλίνα Λιμνοβάτραχος Κυπρίνος Μια μικρή κοκκινωπή γαρίδα που λέγεται Αρτέμια σαλίνα και μπορεί να επιβιώνει σε πολύ αλμυρό νερό σε αλυκές και αλμυρά έλη, χρησιμοποιείται ως τροφή από τα φλαμίνγκο και σε αυτήν οφείλουν το ροζ χρώμα τους!

14 Η πανίδα των υγροτόπων Πολλά είδη πουλιών ζουν στους υγρότοπους, ή περνούν εκεί το χειμώνα, όπου μπορούν να βρουν τροφή (ψάρια, βατράχια, σκουλήκια και έντομα). Χαρακτηριστικά είδη πουλιών στους ελληνικούς υγρότοπους είναι ο καλαμόκιρκος, οι λευκοτσικνιάδες η αβοκέτα, οι σταχτοτσικνιάδες, τα φλαμίνγκο, ο αργυροπελεκάνος (παγκοσμίως απειλούμενο είδος), ο καλαμοκανάς, ο μαυροκέφαλος γλάρος, οι κορμοράνοι, οι πελεκάνοι, οι πάπιες, οι ερωδιοί, τα γλαρόνια, ο θαλασσαετός και ο κραυγαετός. Λευκοτσικνιάς Κορμοράνος Αργυροπελεκάνος Θαλασσαετός Κραυγαετός

15 Η πανίδα των υγροτόπων Κάποια θηλαστικά, όπως η βίδρα, ο μυοκάστορας και ο οχθοαρουραίος, ζουν αποκλειστικά σε υγρότοπους, ενώ κάποια άλλα βρίσκουν εκεί καταφύγιο, όπως ο νεροβούβαλος, ο λύκος, το τσακάλι, το κουνάβι, η αγριόγατα, η νυφίτσα κ.ά. Βίδρα Μυοκάστορας Οχθοαρουραίος

16 Η σημασία των υγροτόπων Είναι αποθήκες πόσιμου νερού, διότι εμπλουτίζουν τους υπόγειους υδροφορείς με γλυκό νερό. Περιορίζουν τις πλημμύρες, διότι αποθηκεύουν νερό. Η βλάστησή τους συγκρατεί με τις ρίζες της το έδαφος και προστατεύει τις ακτές από τη διάβρωση. Ρυθμίζουν το τοπικό κλίμα της περιοχής που βρίσκονται, διότι μπορούν να διατηρούν σταθερή τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος (λόγω των φυσικών ιδιοτήτων του νερού). Συμβάλλουν στη μείωση του φαινομένου του θερμοκηπίου γιατί τα φυτά και τα ιζήματά τους δεσμεύουν μέρος του διοξειδίου του άνθρακα της ατμόσφαιρας. Στα ιζήματά τους παγιδεύονται λιπάσματα, εντομοκτόνα, βαρέα μέταλλα και χημικά που μεταφέρονται με το νερό των ποταμών, τη βροχή ή τον άνεμο, οπότε μειώνεται η ποσότητα που καταλήγει στην θάλασσα.

17 Η σημασία των υγροτόπων Μειώνουν τα φαινόμενα ευτροφισμού, διότι τα φυτά των υγροτόπων δεσμεύουν τα θρεπτικά συστατικά από το νερό πριν αυτό καταλήξει στην θάλασσα. Έχουν εξαιρετικά πλούσια βιοποικιλότητα Πολλά είδη φυτών που αναπτύσσονται σε υγροτόπους έχουν μεγάλη οικονομική σημασία για τον άνθρωπο, π.χ. ρύζι, καλάμια. Πολλά είδη ψαριών με μεγάλη οικονομική σημασία (κέφαλοι, λαβράκια, τσιπούρες, χέλια) γεννούν στην θάλασσα, αλλά μετά εισέρχονται στις λιμνοθάλασσες όπου βρίσκουν άφθονη τροφή και αναπτύσσονται.

18 Προστασία των υγροτόπων Η συνθήκη Ramsar Στις 2 Φεβρουαρίου 1971 στην πόλη Ramsar του Ιράν πραγματοποιήθηκε η ιδρυτική συνδιάσκεψη των κρατών που υπέγραψαν την «Σύμβαση για τους Υγρότοπους Διεθνούς Σημασίας ιδιαίτερα ως Ενδιαιτήματα Υδρόβιων Πουλιών». Μέχρι σήμερα έχει υπογραφεί από 122 κράτη και συμπεριλαμβάνει περίπου υγρότοπους. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται 10 ελληνικοί υγρότοποι: Το δέλτα του Έβρου ( Νομός Έβρου) Η λίμνη Βιστονίδα και η λιμνοθάλασσα του Πόρτο Λάγος, η λίμνη Ισμαρίδα και οι λιμνοθάλασσες της Ροδόπης (Νομοί Ροδόπης και Ξάνθης) Το δέλτα του Νέστου (Νομοί Καβάλας και Ξάνθης) Η λίμνη Κερκίνη (Νομός Σερρών) Οι λίμνες Κορώνεια (Λαγκαδά) και Βόλβη (Νομός Θεσσαλονίκης) Το δέλτα των ποταμών Αξιού Λουδία Αλιάκμονα και η αλυκή Κίτρους (Νομοί Θεσσαλονίκης, Ημαθίας και Πιερίας) Η λίμνη Μικρή Πρέσπα (Νομός Φλώρινας) Ο Αμβρακικός κόλπος (Νομοί Άρτας, Πρέβεζας και Αιτωλοακαρνανίας) Οι λιμνοθάλασσες Μεσολογγίου και Αιτωλικού (Νομός Αιτωλοακαρνανίας) Η λιμνοθάλασσα Κοτύχι και το δάσος της Στροφυλιάς (Νομοί Αχαΐας και Ηλείας)

19 Θαλάσσια οικοσυστήματα Τα φυσικά χαρακτηριστικά του θαλάσσιου περιβάλλοντος Θερμοκρασία: η ηλιακή ακτινοβολία είναι η κύρια πηγή θερμότητας για το θαλασσινό νερό. Η θερμοκρασία του νερού εξαρτάται από το βάθος (στην επιφάνεια είναι υψηλότερη), από το γεωγραφικό πλάτος (σε μικρά γεωγραφικά πλάτη είναι υψηλότερη) και από την εποχή (διάρκεια ωρών ηλιοφάνειας). Η θερμοκρασία του θαλασσινού νερού συνήθως κυμαίνεται από 28ºC μέχρι -2 ºC. Η περιοχή όπου η θερμοκρασία του θαλασσινού νερού αλλάζει απότομα ονομάζεται θερμοκλινές. Φως: Στην επιφάνεια της θάλασσας το φως είναι εντονότερο και εκεί βρίσκεται η ευφωτική ζώνη, ενώ στα μεγαλύτερα βάθη υπάρχει λιγότερο φως και έχουμε την αφωτική ζώνη. Η ευφωτική ζώνη στα θολά παράκτια νερά φτάνει μέχρι τα 30 μέτρα βάθος, ενώ στα καθαρά νερά της ωκεάνιας περιοχής φτάνει μέχρι τα μέτρα. Αλατότητα: Η αλατότητα μειώνεται λόγω της ανάμιξής του θαλασσινού νερού με τα νερά της βροχής ή τα νερά των ποταμών και λόγω της τήξης (λιώσιμο) των παγόβουνων. Η αλατότητα αυξάνεται με την αύξηση της θερμοκρασίας, καθώς έτσι επιταχύνεται η εξάτμιση. Οι οργανισμοί που είναι προσαρμοσμένοι να ζουν σε νερά χωρίς να επηρεάζονται από την αλατότητα λέγονται ευρύαλοι, ενώ αυτοί που ζουν σε ορισμένη αλατότητα λέγονται στενύαλοι.

20 Η χημική σύσταση του θαλασσινού νερού Ανόργανα άλατα: Το θαλασσινό νερό περιέχει άλατα κυρίως χλωρίου και νατρίου και η συγκέντρωση αυτών (ανά κιλό νερού) καθορίζει την αλατότητά του. Επίσης, περιέχει σε μικρότερες ποσότητες άλατα φωσφόρου, αζώτου, πυριτίου, μαγνησίου, θειικά, ασβεστίου και καλίου. Αέρια: Το θαλασσινό νερό εμπλουτίζεται σε οξυγόνο, άζωτο και διοξείδιο του άνθρακα κατά την ανάμιξή του με την ατμόσφαιρα. Οξυγόνο παράγεται επίσης στην ευφωτική ζώνη κατά τη φωτοσύνθεση των φυκών και των ανώτερων φυτών της θάλασσας. Διοξείδιο του άνθρακα παράγεται από την αναπνοή των οργανισμών σε όλα τα βάθη του νερού και από την αποσύνθεση των νεκρών οργανισμών στα μεγαλύτερα βάθη. Κατά την αποικοδόμηση της οργανικής ύλης παράγεται επίσης μεθάνιο και υδρόθειο. Οργανικό υλικό: περιέχει ενώσεις με άνθρακα και αποτελεί συστατικό όλων των ζωντανών οργανισμών ή περιέχεται στο θαλασσινό νερό σε διαλυμένη μορφή ή σε μορφή συσσωματωμάτων.

21 Προσαρμογές οργανισμών στο θαλάσσιο περιβάλλον Οι οργανισμοί που ζουν σε μεγάλα βάθη (βαθύβιοι), όπου δεν φτάνει το φως, έχουν μειωμένη ικανότητα όρασης. Άλλοι οργανισμοί που ζουν σε μεγάλα βάθη έχουν την ικανότητα να παράγουν φως (βιοφωσφορισμός) με τη βοήθεια οργάνων που ονομάζονται φωτοφόρα με σκοπό να παραπλανούν τους εχθρούς τους ή τα θηράματά τους. Τα ψάρια που ζουν πάνω στον πυθμένα και μεγάλο μέρος του σώματός τους βρίσκεται μέσα στην άμμο έχουν και τα δύο τους μάτια στην ίδια πλευρά του σώματός τους (π.χ. γλώσσες). Πολλά ψάρια, όπως και τα χταπόδια, οι σουπιές και τα καλαμάρια μπορούν να αλλάζουν χρωματισμό και έτσι να μιμούνται το περιβάλλον τους. Τα αφρόψαρα που ζουν στην επιφάνεια του νερού έχουν σκούρο χρώμα στη ράχη τους για να μη διακρίνονται εύκολα από τα θαλασσοπούλια, ενώ η κοιλιά τους είναι ανοιχτόχρωμη για να μη διακρίνονται από τα άλλα ψάρια-θηρευτές που κολυμπούν κάτω από αυτά. Τα ψάρια που ζουν σε χαμηλές θερμοκρασίες έχουν στο αίμα τους ειδικές πρωτεΐνες που λειτουργούν ως αντιψυκτικά. Κάποια ψάρια που μεταναστεύουν μεταξύ γλυκού και θαλασσινού νερού (π.χ. σολομός, χέλια) μπορούν να ρυθμίζουν τη σύσταση των υγρών του σώματός τους, ώστε να προσαρμόζονται στις διαφορετικές αλατότητες.

22 Θαλάσσιοι οργανισμοί Πελαγικοί είναι οι οργανισμοί που ζουν στο νερό, οι οποίοι: αν κινούνται παθητικά με τα θαλάσσια ρεύματα, αποτελούν το πλαγκτόν (φυτοπλαγκτόν, ζωοπλαγκτόν), ενώ αν κινούνται αυτόνομα, αποτελούν το νηκτόν (π.χ. δελφίνια, χελώνες, ψάρια, καλαμάρια, χταπόδια). Οι οργανισμοί που ζουν κοντά στον πυθμένα ή είναι θαμμένοι μέσα στο ίζημα αποτελούν το βένθος.

23 Η χλωρίδα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων Φύκη: Διαχωρίζονται στα μικροφύκη και στα μακροφύκη. Τα μικροφύκη αποτελούν το φυτοπλαγκτόν και ζουν στην επιφάνεια του νερού, όπου η ηλιακή ακτινοβολία είναι επαρκής για τη φωτοσυνθετική τους δραστηριότητα. Τα μακροφύκη ζουν προσκολλημένα στον πυθμένα και, ανάλογα με τις χρωστικές τους, διαχωρίζονται στα χλωροφύκη (πράσινα) που εμφανίζονται στα πιο ρηχά νερά, τα φαιοφύκη (καφεκίτρινα) στα ενδιάμεσα βάθη και τα ροδοφύκη (κόκκινα) σε μεγαλύτερα βάθη. Φυτοπλαγκτόν Το χλωροφύκος Ούλβα (μαρούλι της θάλασσας)

24 Θαλάσσια ανώτερα φυτά Τα λιβάδια της Ποσειδωνίας Μοιάζουν με τα φυτά της ξηράς, δηλαδή έχουν ρίζες και φύλλα και αναπαράγονται με άνθη και καρπούς. Χαρακτηριστικό είδος στην Μεσόγειο είναι η Ποσειδωνία (φυκιάδα), της οποίας τα φύλλα μοιάζουν με μακριές πράσινες κορδέλες. Η Ποσειδωνία σχηματίζει λιβάδια, στα οποία πολλοί οργανισμοί βρίσκουν τροφή, καταφύγιο ή εναποθέτουν τα αυγά τους. Οι ρίζες της Ποσειδωνίας συγκρατούν το ίζημα στο θαλάσσιο πυθμένα και τον προφυλάσσουν από τη διάβρωση. Τα λιβάδια της Ποσειδωνίας παράγουν 10 λίτρα οξυγόνου ανά τετραγωνικό μέτρο την ημέρα. Τα άλλοτε πλούσια λιβάδια της Ποσειδωνίας απειλούνται σήμερα από την ρύπανση, την κατασκευή λιμενικών έργων και την αλιεία με μηχανότρατες που ξεριζώνουν τα φυτά σέρνοντας μεγάλα δίχτυα στο βυθό. Η Ποσειδωνία είναι είδος που προστατεύεται σύμφωνα με την νομοθεσία.

25 Η πανίδα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων Τα ασπόνδυλα θαλάσσια ζώα (όσα δεν έχουν σκελετό) περιλαμβάνουν: Το ζωοπλαγκτόν, περιλαμβάνει ορισμένες μικροσκοπικές μέδουσες, διάφορα είδη σκουληκιών, καθώς και τα πολύ νεαρά άτομα (λάρβες) αστεριών, αχινών, καβουριών και ψαριών. Οι σπόγγοι ζουν προσκολλημένοι στα βράχια, συνήθως στα ρηχά νερά, αλλά έχουν βρεθεί και είδη που ζουν μέχρι τα μέτρα βάθος. Κάποια είδη μοιάζουν με πλάκες, άλλα με χωνιά, με σφαίρες ή με διακλαδισμένους θάμνους και στο εσωτερικό τους σχηματίζονται κανάλια μέσα στα οποία κυκλοφορεί νερό που μεταφέρει οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά και απομακρύνει τις άχρηστες ουσίες. Τα κνιδόζωα περιλαμβάνουν τα κοράλλια, τις μέδουσες και τις θαλάσσιες ανεμώνες. Χαρακτηρίζονται από την παρουσία κάποιων εξειδικευμένων κυττάρων στην επιδερμίδα τους που εκκρίνουν τοξικές ουσίες για την ακινητοποίηση της λείας τους ή για άμυνα. Οι τοξικές αυτές ουσίες είναι υπεύθυνες για το επώδυνο αίσθημα ερεθισμού που αισθανόμαστε όταν μας τσιμπήσουν τσούχτρες (είδος μέδουσας). Σπόγγος (σφουγγάρι) Ζωοπλαγκτόν Μέδουσες Κοράλι

26 Η πανίδα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων Οι δακτυλιοσκώληκες είναι τα σκουλήκια των οποίων το σώμα διαχωρίζεται σε όμοια τμήματα σε όλο του το μήκος. Κάποια είδη που κολυμπούν ή έρπουν στον πυθμένα έχουν σε κάθε ένα από αυτά τα όμοια τμήματα ένα ζευγάρι προεκβολές σαν κουπιά, τα παραπόδια, που τα βοηθούν να κινούνται. Τα μαλάκια περιλαμβάνουν τις πεταλίδες, τα δίθυρα όστρακα (μύδια, στρείδια, χτένια), τα θαλάσσια σαλιγκάρια και τα κεφαλόποδα (σουπιές, καλαμάρια, χταπόδια). Οι πεταλίδες έχουν ένα κωνικό όστρακο, τα δίθυρα έχουν δύο όμοια όστρακα (θύρες) που κλείνουν ερμητικά, ενώ τα θαλάσσια σαλιγκάρια έχουν σπειροειδές όστρακο. δακτυλιοσκώληκας Πεταλίδες Δίθυρα Θαλάσσια σαλιγκάρια

27 Η πανίδα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων Χταπόδι Σουπιά Τα καλαμάρια μπορούν να κινούνται με 4ο χλμ. την ώρα! Τα κεφαλόποδα δεν διαθέτουν εξωτερικό όστρακο. Οι σουπιές και τα καλαμάρια έχουν ένα μικρό εσωτερικό όστρακο και τα χταπόδια καθόλου. Όλα τα κεφαλόποδα διαθέτουν οχτώ βραχίονες (πόδια) με βεντούζες, ενώ οι σουπιές και τα καλαμάρια έχουν και δύο επιπλέον μακριά εξαρτήματα που χρησιμοποιούνται για την σύλληψη της λείας τους. Οι σουπιές και τα καλαμάρια εκτοξεύουν με δύναμη το νερό που εισάγουν στο εσωτερικό του σώματός τους και έτσι κινούνται πολύ γρήγορα προς την αντίθετη κατεύθυνση. Τα χταπόδια χρησιμοποιούν κυρίως τους βραχίονες και τις βεντούζες τους για να κινούνται πάνω στον πυθμένα, αλλά όταν κινδυνεύουν, χρησιμοποιούν και αυτά το μηχανισμό εκτόξευσης νερού. Τα κεφαλόποδα έχουν ειδικά κύτταρα στην επιδερμίδα τους που λέγονται χρωματοφόρα, με τα οποία μπορούν να αλλάζουν συνεχώς το χρώμα τους και να μιμούνται απόλυτα το περιβάλλον τους, ώστε να αποφεύγουν τους εχθρούς τους. Επίσης, τα κεφαλόποδα έχουν ένα σάκο με μελάνι, τον οποίο εκτοξεύουν όταν βρίσκονται σε κίνδυνο, για να μπορέσουν να μπερδέψουν τον εχθρό τους και να διαφύγουν.

28 Η πανίδα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων Τα αρθρόποδα (τα πιο γνωστά αρθρόποδα της θάλασσας είναι τα καβούρια, οι γαρίδες, οι καραβίδες και οι αστακοί). Χαρακτηρίζονται από έναν σκληρό εξωτερικό σκελετό, ο οποίος όσο ο οργανισμός μεγαλώνει, ανανεώνεται πολλές φορές (έκδυση). Τα αρθρόποδα παίρνουν το όνομά τους από τα εξειδικευμένα αρθρωτά εξαρτήματα που έχουν για να κολυμπούν, να έρπουν, ή να μπαίνουν μέσα στην άμμο. Τα εχινόδερμα περιλαμβάνουν τους αχινούς, τους αστερίες και τα αγγούρια της θάλασσας. Αστερίας Καβούρι Γαρίδα Αγγούρι της θάλασσας Αχινός

29 Η πανίδα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων Φαγκρί Γλώσσα Τα σπονδυλωτά ζώα της θάλασσας (όσα έχουν σκελετό) περιλαμβάνουν τα ψάρια, τα ερπετά (χελώνες, θαλάσσια φίδια) και τα θηλαστικά (φάλαινες, δελφίνια, φώκιες). Στη Μεσόγειο ζουν τρία είδη χελώνας: η δερματοχελώνα, η πράσινη χελώνα και η Caretta caretta, η οποία είναι η μόνη θαλάσσια χελώνα που αναπαράγεται στην Ελλάδα. Δερματοχελώνα Caretta caretta Πρασινοχελώνα

30 Η Caretta caretta Κάθε καλοκαίρι πάνω από χελώνες Caretta caretta έρχονται να γεννήσουν τα αυγά τους στη Ζάκυνθο, στην Πελοπόννησο, στην Κρήτη, και στην Κεφαλονιά. Οι χελώνες έρχονται κάθε χρόνο στο ίδιο μέρος για όλη τους τη ζωή για να γεννήσουν τα αυγά τους, οπότε, εάν οι βιότοποι αυτοί υποβαθμιστούν, αυτό θα έχει ως συνέπεια την δραματική μείωση του πληθυσμού τους. Οι θηλυκές χελώνες ανοίγουν ένα λάκκο στη ζεστή άμμο κάποιο βράδυ από το Μάιο μέχρι το τέλος Αυγούστου και γεννάνε 115 περίπου αυγά τα οποία σκεπάζουν. Μετά από 66 μέρες τα μικρά χελωνάκια βγαίνουν από τα αυγά, ξεθάβονται από την άμμο και κατευθύνονται προς τη θάλασσα. Όσα καταφέρουν να επιβιώσουν από τα θαλασσοπούλια και τα μεγάλα ψάρια που τα αρπάζουν για τροφή, μεταφέρονται στο ανοιχτό πέλαγος και περνούν εκεί τα πρώτα χρόνια της ζωής τους μέχρι να ενηλικιωθούν. Από τα χελωνάκια που γεννιούνται επιβιώνει μόνο ένα!

31 Η Caretta caretta Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου ιδρύθηκε το 1999 και περιλαμβάνει θαλάσσιες και χερσαίες περιοχές στον κόλπο του Λαγανά και στα νησιά Στροφάδες. Στόχος του θαλάσσιου πάρκου Ζακύνθου είναι η γενικότερη προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος της περιοχής και ειδικότερα η προστασία των περιοχών ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta. Παρ όλες τις αυστηρές νομοθεσίες και τους ελέγχους έχουν παρατηρηθεί φαινόμενα καταπάτησης των προστατευόμενων χερσαίων περιοχών του πάρκου και ενόχληση των χελωνών από τους τουρίστες. Πριν 80 χρόνια ο πληθυσμός της Caretta caretta στη Μεσόγειο ξεπερνούσε τις Στις μέρες μας απομένουν λιγότερες από 4.000! Η Caretta caretta απειλείται σήμερα με εξαφάνιση εξαιτίας της ανεξέλεγκτης τουριστικής ανάπτυξης στις περιοχές όπου εναποθέτει τα αυγά της, εξαιτίας της εμπλοκής της σε αλιευτικά εργαλεία και λόγω της κατανάλωσης πλαστικών σακουλών, οι οποίες μοιάζουν με τις τσούχτρες που είναι εξαιρετική λιχουδιά για τις χελώνες.

32 Η πανίδα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο της Αλοννήσου στις Β. Σποράδες αποτελεί σημαντικό καταφύγιο της μεσογειακής φώκιας Monachus monachus. Στο χερσαίο τμήμα του πάρκου αυτού φιλοξενείται ο αιγαιόγλαρος (παγκοσμίως απειλούμενο είδος), ενώ στο νησί Γιούρα, που ανήκει στο πάρκο, ζει ο μοναδικός πληθυσμός στον κόσμο του αγριοκάτσικου (Capra aegagrus spp. dorcas). Οι φώκιες έχουν πνεύμονες, αλλά μπορούν να καταδύονται και για 15 λεπτά φτάνοντας το 100 μέτρα βάθος! Τα θηλαστικά στις ελληνικές θάλασσες περιλαμβάνουν τις φώκιες, τις φάλαινες και τα δελφίνια. Οι μεσογειακές φώκιες Monachus monachus γεννούν συνήθως ένα μικρό κάθε ένα ή δύο χρόνια, κατά την περίοδο μεταξύ Αυγούστου και Δεκεμβρίου, μέσα σε θαλάσσιες σπηλιές. Η μεσογειακή φώκια κινδυνεύει λόγω της ρύπανσης της θάλασσας, της καταστροφής των βιοτόπων της, εξαιτίας της ανεξέλεγκτης τουριστικής ανάπτυξης, και της εμπλοκής της σε αλιευτικά εργαλεία (π.χ. δίχτυα). Επίσης, σε μερικές περιοχές οι φώκιες αντιμετωπίζουν έλλειψη τροφής λόγω της υπεραλίευσης, με αποτέλεσμα να πλησιάζουν τα δίχτυα των ψαράδων για να βρουν τροφή, κάτι που δημιουργεί ανταγωνισμό με τους ψαράδες. Η μεσογειακή φώκια είναι προστατευόμενο είδος και σήμερα υπάρχουν δύο θαλάσσια πάρκα για την προστασία της, στη νήσο Μαδέιρα (Πορτογαλία) και στην Αλόννησο (Β. Σποράδες, Ελλάδα). Σε ολόκληρο τον κόσμο υπολογίζεται ότι έχουν απομείνει Monachus monachus. Από αυτές οι 250 περίπου ζουν στις ελληνικές θάλασσες!

33 Η πανίδα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων Τα δελφίνια και οι φάλαινες ανήκουν στα θηλαστικά και αναπνέουν με πνεύμονες. Είναι κοινωνικά ζώα και ζουν ομαδικά. Παράγουν μια ποικιλία ήχων με τους οποίους φαίνεται ότι επικοινωνούν. Αρκετά είδη κινδυνεύουν με εξαφάνιση, όπως το ζωνοδέλφινο, ρινοδέλφινο, το κοινό δελφίνι, ο φυσητήρας και η φώκαινα. Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν είναι οι βλάβες που προκαλούνται από τοξικές ουσίες που συσσωρεύουν στο σώμα τους, μιας και βρίσκονται στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας, ο εγκλωβισμός τους σε αλιευτικά εργαλεία (αφρόδιχτα), η παράνομη χρήση δυναμίτη, η έλλειψη τροφής λόγω μείωσης των αλιευμάτων, οπότε και μπλέκονται στα δίχτυα των ψαράδων για να βρουν ψάρια να τραφούν, η εσκεμμένη θανάτωσή τους από ψαράδες για ανταγωνιστικούς λόγους ή για τροφή σε κάποιες χώρες (αν και η φαλαινοθηρία απαγορεύτηκε το 1986) ή ακόμα και ο αιχμαλωτισμός τους σε μεγάλα ενυδρεία και δελφινάρια. Κοινό δελφίνι Φυσητήρας

34 Θαλάσσια οικοσυστήματα που δεν υπάρχουν στην Ελλάδα Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι συναντώνται σε αβαθή θερμά νερά στον Δ. Ατλαντικό και στον Ινδο-Ειρηνικό ωκεανό. Οι ύφαλοι αποτελούνται από ζωντανούς οργανισμούς, τα κοράλλια, που σχηματίζουν αποικίες. Τα κοράλλια συμβιώνουν με κάποιους οργανισμούς του φυτοπλαγκτού, τις ζωοξανθέλες, από τις οποίες παίρνουν το όμορφο χρώμα τους. Από την συμβίωση αυτή ωφελούνται και οι δύο οργανισμοί. Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι αποτελούν οικοσυστήματα με πλούσια βιοποικιλότητα. Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι κινδυνεύουν! Τα αστικά και γεωργικά λύματα, η λάσπη που καταλήγει στη θάλασσα λόγω της διάβρωσης του εδάφους, το πετρέλαιο που διαρρέει στη θάλασσα μειώνουν τη διαύγεια των νερών και την είσοδο του φωτός σε αυτά. Έτσι μειώνεται η φωτοσυνθετική δραστηριότητα των ζωοξανθελών που καταστρέφονται, με αποτέλεσμα τα κοράλλια να αποχρωματίζονται και τελικά να νεκρώνονται και αυτά. Τα δίχτυα, οι παγίδες και οι άγκυρες σπάνε και γδέρνουν τα κοράλλια. Η συλλογή κοραλλιών και άλλων ειδών, που ζουν στους υφάλους (π.χ. κοχύλια, σπόγγοι, τροπικά ψάρια), που πωλούνται ως αναμνηστικά, για την κατασκευή κοσμημάτων ή για τη διακόσμηση ενυδρείων, καταστρέφει τα οικοσυστήματα αυτά, όπως και η παράνομη χρήση δυναμίτη για ψάρεμα.

35 Δάση κελπιών Τα δάση των κελπιών αναπτύσσονται σε ψυχρά νερά και αποτελούνται από φαιοφύκη. Τα φύκη αυτά συγκρατούνται γερά στο βυθό και έχουν τεράστια φύλλα με φούσκες γεμάτες με αέρα για να μπορούν να επιπλέουν. Τα πυκνά δάση που σχηματίζουν, περιορίζουν τα θαλάσσια ρεύματα, παράγουν οξυγόνο και παρέχουν τροφή και καταφύγιο σε πολλούς οργανισμούς (αχινούς, αστερίες, σπόγγους, γαρίδες, σαλιγκάρια, θαλασσοπούλια, θαλάσσια λιοντάρια, φώκιες, ενυδρίδες). Τα δάση των κελπιών κινδυνεύουν από την ανεξέλεγκτη συλλογή τους (π.χ. για τροφή) και καταστρέφονται από τις άγκυρες των πλοίων. Η μείωση των αστακών και των ψαριών που τρέφονται με αχινούς (λόγω μεγάλης αλίευσής τους) προκαλεί αύξηση των πληθυσμών των αχινών, οι οποίοι τρέφονται με τα φύλλα των κελπιών, με αποτέλεσμα την ελάττωση των δασών αυτών.

36 Απειλές για τα παράκτια και θαλάσσια οικοσυστήματα Στο Β. Ατλαντικό δελφίνια και θαλασσοπούλια πεθαίνουν κάθε χρόνο παγιδευμένα από τα αφρόδιχτα! Αλιεία Η εντατική αλίευση και η χρήση συρόμενων εργαλείων έχει ως αποτέλεσμα να αλιεύονται μεγάλες ποσότητες ψαριών και θαλασσινών. Για παράδειγμα, οι τράτες σέρνουν τα δίχτυα τους πάνω στο βυθό, τα γρι-γρι που κυκλώνουν μια περιοχή και συλλαμβάνουν όλα τα ψάρια και τα αφρόδιχτα που καλύπτουν μεγάλες εκτάσεις σε επιφάνεια 60 χιλιομέτρων και βάθος 7 μέτρων και συλλέγουν όλους τους οργανισμούς που συναντούν καθώς σύρονται από το αλιευτικό σκάφος. Η αλίευση ψαριών σε πολύ μεγάλες ποσότητες (υπεραλίευση) και η αλίευση πολύ νεαρών ατόμων έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των πληθυσμών πολλών ειδών ψαριών (π.χ. ρέγκα, σολομός, τόνος, γαύρος), μερικά από τα οποία κινδυνεύουν με ολοκληρωτική εξαφάνιση. Επίσης, η παράνομη αλιεία κατά την περίοδο αναπαραγωγής έχει ως αποτέλεσμα την αλίευση θηλυκών ψαριών που φέρουν αυγά, γεγονός που οδηγεί στη μείωση των πληθυσμών.

37 Απειλές για τα παράκτια και θαλάσσια οικοσυστήματα Τα συρόμενα εργαλεία συλλέγουν πολλούς οργανισμούς (κυρίως ψάρια, αλλά και θαλάσσιες χελώνες, δελφίνια, καρχαρίες, φώκιες και πουλιά) που δεν έχουν κανένα εμπορικό ενδιαφέρον και πετιούνται νεκροί ή τραυματισμένοι στην θάλασσα. Η παράνομη χρήση καταστροφικών μεθόδων αλιείας (π.χ. δυναμίτης) προκαλεί εκτεταμένες οικολογικές καταστροφές σε ολόκληρο το οικοσύστημα. Τα υπολείμματα από κομμένα δίχτυα και πετονιές που πετιούνται στη θάλασσα μπορεί να καταναλωθούν από ψάρια, χελώνες, θαλάσσια θηλαστικά και θαλασσοπούλια και να προκαλέσουν εσωτερικούς τραυματισμούς και θανάτους από πνιγμό. Επίσης, πολλοί οργανισμοί παγιδεύονται στα αντικείμενα αυτά και τραυματίζονται ή πεθαίνουν από ασφυξία ή, επειδή δεν μπορούν να κινηθούν, γίνονται πιο ευάλωτοι έναντι στους εχθρούς τους.

38 Τι μπορούμε να κάνουμε; Εφαρμογή των κανονισμών για τα επιτρεπτά μεγέθη και τις ποσότητες αλιευμάτων, τη διάρκεια του ψαρέματος, τις επιτρεπτές μεθόδους και εργαλεία, τις επιτρεπτές εποχές και περιοχές αλίευσης και επιβολή προστίμων στους παραβάτες. Χρήση «φιλικών» μεθόδων αλιείας, όπως είναι τα παραγάδια και οι παγίδες που μειώνουν σημαντικά τη συλλογή των μη εμπορικών ειδών. Μονάδα υδατοκαλλιέργειας Η ανάπτυξη μονάδων υδατοκαλλιεργειών, δηλαδή η εκτροφή θαλάσσιων οργανισμών και οργανισμών του γλυκού νερού, θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας, μειώνοντας έτσι την υπεραλίευση των φυσικών αποθεμάτων.

39 Οι υδατοκαλλιέργειες περιλαμβάνουν εκτροφή ψαριών, όπως η τσιπούρα, το λαβράκι, ο σολομός, ο τόνος κ.ά., καθώς και εκτροφή μυδιών και στρειδιών. Οι υδατοκαλλιέργειες μπορούν να συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος, αλλά, αν δεν εφαρμοστούν τα απαραίτητα μέτρα για τη σωστή λειτουργία των μονάδων αυτών, μπορούν να έχουν επιπτώσεις στο περιβάλλον. Υπάρχει, δηλαδή, κίνδυνος υποβάθμισης της ποιότητας των νερών από τα υπολείμματα τροφής και τα περιττώματα των ψαριών που εκτρέφονται στις διάφορες μονάδες.

40 Απειλές για τα παράκτια και θαλάσσια οικοσυστήματα Τουρισμός Τα ξενοδοχεία, τα εστιατόρια, τα τουριστικά μαγαζιά και δρόμοι που χτίζονται κοντά στις παραλίες και στους αμμόλοφους οδηγούν στην καταστροφή των οικοσυστημάτων και απειλούν πολλά είδη με εξαφάνιση. Ο όμορφος κρίνος της θάλασσας δεν έχει πια αρκετό χώρο για να ανθίζει τα καλοκαίρια. Τα μεγάλα αυτοκίνητα που μαζεύουν τα σκουπίδια από τις τουριστικές παραλίες καταστρέφουν τους αμμόλοφους και πιέζουν την άμμο και τις φωλιές διαφόρων ζώων (π.χ. φωλιές με αυγά χελωνών). Τα νερά από τους νεροχύτες των σπιτιών και τους βόθρους πολλές φορές χύνονται στη θάλασσα. Αυτά τα νερά μπορεί για μας να είναι βρώμικα, αλλά περιέχουν ουσίες που είναι τροφή για πολλά ζώα ή φυτά που ζουν στην θάλασσα. Έτσι, για παράδειγμα, στις τουριστικές περιοχές που πολλά νερά από τους βόθρους πέφτουν κατευθείαν στη θάλασσα, τα φύκη μεγαλώνουν πάρα πολύ και παίρνουν όλο το οξυγόνο και δεν αφήνουν το φως του ήλιου να περάσει μέσα στο νερό. Το νερό της θάλασσας είναι πράσινο και θολό. Τα ψάρια μπορεί να πεθάνουν από ασφυξία.

41 Απειλές για τα παράκτια και θαλάσσια οικοσυστήματα Ένα άλλο πρόβλημα είναι τα σκουπίδια στις ακτές και τις θάλασσες. Αυτά μπορεί να είναι πλαστικά μπουκάλια και σακούλες, γόπες από τσιγάρα, χαρτιά, κουτάκια αναψυκτικών, κονσέρβες, μπαταρίες κ.ά. Πολλά ζώα τρώνε τα πλαστικά ή παγιδεύονται στα διάφορα σκουπίδια και τραυματίζονται και πεθαίνουν. Στα μέσα της δεκαετίας του 90 στο Σαρωνικό βρέθηκε νεκρή μια σπάνια χελώνα Μίδας που είχε στο στομάχι της πλαστικές σακούλες που είχαν επιφάνεια 10 τετραγωνικά μέτρα! Η περιβαλλοντική οργάνωση Μεσόγειος SOS αναφέρει ότι βρέθηκε ένας γερανός που τάιζε τα μικρά του με κομματάκια από μια πλαστική σακούλα λιπασμάτων.

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ Σχολ. Έτος: 2011 2012 Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΦΩΚΙΑ ΜΟΝΑΧΟΥΣ - ΜΟΝΑΧΟΥΣ Κοινό όνομα: Μεσογειακή φώκια Μήκος: 2 3 μέτρα Βάρος: 300

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μεταβατικά ύδατα (transitional waters) σύµφωνα µε την Οδηγία Πλαίσιο για τα

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ομάδα του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας:

Παιδαγωγική Ομάδα του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας: ÊÐÅ ÄÑÁÐÅÔÓÙÍÁÓ Παιδαγωγική Ομάδα του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας: Ηλιάδης Νίκος, Σαββοπούλου Άννα Βασιλοπούλου Σμαράγδα Μπία Δήμητρα Παπαδοπούλου Άννα Στροφύλας Διονύσιος Τριανταφύλλου

Διαβάστε περισσότερα

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό.

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Tι είναι τα ποτάμια; Τα ποτάμια είναι φυσικά ρεύματα νερού. Δημιουργούνται από το νερό των βροχών και των λιωμένων πάγων, που κατεβαίνει από πιο ψηλές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Η περιοχή εφαρμογής του πιλοτικού προγράμματος αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράση των υδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον

Επιδράση των υδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον Επιδράση των υδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον Παύλος Μακρίδης, επίκουρος καθηγητής Τμήμα Βιολογίας, Τομέας Βιολογίας Ζώων Πανεπιστήμιο Πατρών Τι είναι υδατοκαλλιέργειες; Η καλλιέργεια υδρόβιων οργανισμών,

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο Ξέρεις ότι: Πανίδα ονομάζουμε όλα τα ζώα μιας περιοχής. Αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Ψάρια και Θαλασσινά στο Kόκκινο! - μία λίστα με τα είδη που κινδυνεύουν περισσότερο-

Ψάρια και Θαλασσινά στο Kόκκινο! - μία λίστα με τα είδη που κινδυνεύουν περισσότερο- Σχεδιασμός: www.myrmigidesignhouse.gr Κλεισόβης 9, 106 77 Αθήνα Tηλ.: 210 3840774-5 Fax: 210 3804008 E-mail: cnetwork@greenpeace.org www.greenpeace.gr Ψάρια και Θαλασσινά στο Kόκκινο! - μία λίστα με τα

Διαβάστε περισσότερα

Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη

Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη Εθνικός Δρυμός Αίνου Κεφαλληνίας Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου Εθνικός Δρυμός Οίτης Εθνικός Δρυμός Παρνασσού Εθνικός Δρυμός Πάρνηθας Εθνικός Δρυμός Σουνίου Εθνικός Δρυμός

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων ΚοτυχίουΚοτυχίου Στροφυλιάς Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Ορφανού,

Διαβάστε περισσότερα

Νερό και φύση ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΝΕΡΟΥ. Η χηµική σύσταση του νερού. Οι ιδιότητες του νερού. Στόχοι. Πληροφορίες

Νερό και φύση ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΝΕΡΟΥ. Η χηµική σύσταση του νερού. Οι ιδιότητες του νερού. Στόχοι. Πληροφορίες 03 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΝΕΡΟΥ Στόχοι Πληροφορίες Η χηµική σύσταση του νερού Να κατανοήσουν και να συνειδητοποιήσουν οι µαθητές: Tη σύσταση

Διαβάστε περισσότερα

10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες

10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες 10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες Ο Παγασητικός είναι μια κλειστή θάλασσα που τα νερά της αλλάζουν κάθε 8-9 μέρες χάρη στα ρεύματα Οι παλιές, μεγάλες πληγές Ελλιπής βιολογικός καθαρισμός Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΤΩΝ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΤΩΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΤΩΝ 25.9.2010 Γίνε κι εσύ μέρος της λύσης Δήλωσε συμμετοχή για τον καθαρισμό μιας κοντινής σου παραλίας Κάθε Σεπτέμβριο, το τρίτο Σάββατο, χιλιάδες εθελοντές σε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας ΕλληνικήΕταιρείαΑξιοποίησης Ανακύκλωσης Α.Ε. Τα σκουπίδια μας... Αυξάνονται χρόνομετοχρόνο!

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Το Πρόβλημα Το περιβαλλοντικό πρόβλημα που εξετάζεται από το πρόγραμμα θάλασσα είναι ο άμεσος κίνδυνος επιβίωσης που αντιμετωπίζουν τα θαλάσσια θηλαστικά που ζουν στις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ Λιμνοθάλασσες οι λιμνοθάλασσες είναι παράκτιες υδάτινες περιοχές με μικρό βάθος και συνήθως χωρίζονται από τη γειτονική θαλάσσια περιοχή με φυσικό φράκτη την αμμολουρίδα η οποία διαχωρίζει και ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Οικολογία: η επιστήμη που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών, και φυσικά του ανθρώπου, με τους βιοτικούς (ζωντανούς οργανισμούς του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τι ονομάζουμε ροή ενέργειας σε ένα οικοσύστημα; Όσο αναγκαία είναι η τροφοδότηση ενός οικοσυστήματος με ενέργεια, άλλο τόσο αναγκαία είναι η διανομή της στους άλλους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Τοποθέτηση & Λειτουργία Μηχανών Θαλάσσιας Ενέργειας: Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Αναστασία Μήλιου Αρχιπέλαγος Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας www.archipelago.gr Αρχικό στάδιο ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, έχουν κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ Α.Ε. και βρίσκονται σε λειτουργία, 15 μεγάλα και 9 μικρά Υδροηλεκτρικά

Διαβάστε περισσότερα

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 Φώκια Μονάχους- Μονάχους Η μεσογειακή φώκια Monachus monachus πήρε το όνομά της είτε εξαιτίας του σχήματος του πάνω μέρους του κεφαλιού της που μοιάζει σαν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23 / 05 /2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ Τίτλος προγρ/τος : «Μελετώ και διερευνώ το χώρο του λιμανιού του Κουφονησίου» Σχ. χρονιά : 2005-06 Υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί : Ντέμσια Γεωργία (συντονίστρια) Χριστοδούλου Τριανταφυλλιά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 2ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 2ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 2ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΡΟΦΙΚΑ ΠΛΕΓΜΑΤΑ-ΑΛΥΣΙΔΕΣ-ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ 1. Αντλώντας στοιχεία από το διπλανό τροφικό πλέγμα να βρεθούν τα εξής: α. Πόσες και ποιες τροφικές αλυσίδες δημιουργούνται;

Διαβάστε περισσότερα

Η τραγωδία των θαλασσών. Γιάννης Α. Φίλης Πολυτεχνείο Κρήτης

Η τραγωδία των θαλασσών. Γιάννης Α. Φίλης Πολυτεχνείο Κρήτης Η τραγωδία των θαλασσών Γιάννης Α. Φίλης Πολυτεχνείο Κρήτης Οι ωκεανοί καλύπτουν το 70% της Γης. Καθ όλες τις ενδείξεις η ζωή πρωτοεμφανίσθηκε εκεί. Η ζωή στους ωκεανούς είναι πολύ πλούσια αλλά και ευάλωτη!

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου H Γ τάξη του 6 ου Δημοτικού Σχολείου Ζακύνθου Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης μελέτησε το θέμα: «Χλωρίδα και πανίδα της Ζακύνθου» Εκπαιδευτικοί: Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ποιος από τους παρακάτω οργανισμούς χαρακτηρίζεται ως αυτότροφος; 1. αλεπού 2. βάτραχος 3. βελανιδιά 4. ψύλλος. 2. Ποιος από τους παρακάτω παράγοντες χαρακτηρίζεται ως αβιοτικός; 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ

Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Περιεχόµενα Γενικά στοιχεία...- 3 Τι είναι υγρότοπος και ποιοι τύποι υπάρχουν...- 3 Ποια η κατάσταση των υγροτόπων στην Ελλάδα...- 5 Τι µας προσφέρουν οι υγρότοποι...-

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας.

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας. ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ Η Λιμνολογία είναι μία σχετικά νέα επιστήμη: πρώτη αναφορά το 1895 από τον Ελβετό F. A. Forel στο βιβλίο του με τίτλο: Le Leman: Monographie limnologique. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της

Διαβάστε περισσότερα

98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ 98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ» ΤΟ ΝΕΡΟ - Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Βιογεωχημικοί κύκλοι

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus)

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus) ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΕΙ Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ (Monachus monachus) Η Μεσογειακή Φώκια είναι το µόνο είδος φώκιας που συναντάται στη Μεσόγειο και αποτελεί ένα από τα πλέον απειλούµενα είδη θαλάσσιων θηλαστικών στον

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου 1 Τι είναι υγρότοποι; Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Habitat: κυρίαρχη μορφή, γύρω από την οποία αναπτύσσεται ένας οικότοπος Χλωρίδα (π.χ. φυτό-φύκος) Πανίδα (π.χ. ύφαλος διθύρων) Γεωλογική μορφή (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Ρύπανση του εδάφους

4.2 Ρύπανση του εδάφους 110 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 4.2 Ρύπανση του εδάφους Οι ανθρώπινες δραστηριότητες ρυπαίνουν το έδαφος Ερωτήσεις κατανόησης θεωρίας και προβλήματα 2-1. Η ρύπανση του εδάφους οφείλεται κυρίως στη

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Ι

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Ι 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Ι ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ Δρ. Γεώργιος Χώτος Καθηγητής «Η Ιχθυοπανίδα των λιμνοθαλασσών» Στις λιμνοθάλασσες

Διαβάστε περισσότερα

Έμμεση ρύπανση είναι η μορφή ρύπανσης, που δεν αντιλαμβανόμαστε

Έμμεση ρύπανση είναι η μορφή ρύπανσης, που δεν αντιλαμβανόμαστε 11 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΝΕΡΟΥ Στόχοι φύλλο εκπαιδευτικών Να εξοικειωθούν οι μαθητές με την έννοια της ρύπανσης του νερού και να κατανοήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 2ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 2ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 2ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΡΟΦΙΚΑ ΠΛΕΓΜΑΤΑ-ΑΛΥΣΙΔΕΣ-ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΟΜΑΔΑ Α 1. Στο ακόλουθο τροφικό πλέγμα παρουσιάζονται οι τροφικές σχέσεις ανάμεσα στους οργανισμούς ενός χερσαίου οικοσυστήματος:

Διαβάστε περισσότερα

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων ΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Τα φυτά αποκαλούνται ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ επειδή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση. Ιδιότητες H 2 O. Γενικές. (non-si) Φυσικές

Σύσταση. Ιδιότητες H 2 O. Γενικές. (non-si) Φυσικές Νερό Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια Το νερό σε στερεά (παγόβουνο), υγρή (θάλασσα) και αέρια (σύννεφα) µορφή Το νερό (ή στη καθαρεύουσα ύδωρ, λέξη από την οποία και πολλοί οι παράγωγοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η εταιρική κοινωνική ευθύνη αναφέρεται στις ενέργειες των επιχειρήσεων που αποσκοπούν στην συμβολή αντιμετώπισης περιβαλλοντικών και κοινωνικών ζητημάτων. Η Βασιλείου

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ

ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, ΤΜ. Βιολογίας, Πανεπ. Αθηνών Διημερίδα: Έτος βιοποικιλότητας, η επόμενη μέρα και η ελληνική πραγματικότητα, Δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua.

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua. χαρτί χαρτόνι γυαλί πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα υπόλοιπα απόβλητα ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! «Ανάπτυξη και εφαρμογή πιλοτικού συστήματος για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Στερεών

Διαβάστε περισσότερα

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Η Κύπρος είναι νησί και η θάλασσα τη χωρίζει από Ασία Ευρώπη Αφρική Χάρη στην απομόνωση εξελίχτηκαν μοναδικά

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου 1 Τι είναι υγρότοποι; Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Καλούστ Παραγκαμιάν/ WWF Ελλάς Υγρότοποι:

Διαβάστε περισσότερα

Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Οι αμμοθίνες ή θίνες, είναι μικροί λόφοι από άμμο που συνήθως βρίσκονται στις παράκτιες περιοχές. Αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 7 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 7 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 7 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή στην ακτή. Κόλλες, ψαλίδια, συρραπτικά, σπάγκος, πετονιά για κατασκευές. Χαρτιά και μολύβια. συνοδούς εκπαιδευτικούς ή και γονείς.

Η ζωή στην ακτή. Κόλλες, ψαλίδια, συρραπτικά, σπάγκος, πετονιά για κατασκευές. Χαρτιά και μολύβια. συνοδούς εκπαιδευτικούς ή και γονείς. Η ζωή στην ακτή Την ακροθαλασσιά την έχουμε συνδέσει με ξεκούραση, όχι με εργασία πεδίου με τους μαθητές. Ίσως μας φοβίζει η εγγύτητα με τη θάλασσα, μη γίνει κανένα ατύχημα. Στην πραγματικότητα όμως μία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις 46 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪ Η-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσ Σµύρνης 3 : Τηλ.: 2107601470 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2006 ΘΕΜΑ 1 Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Φως =Hλιακή ενέργεια. Επίδραση στους οργανισμούς ανάλογα με: διάρκεια, ένταση, μήκος κύματος, αναλογία φως/σκοτάδι

Φως =Hλιακή ενέργεια. Επίδραση στους οργανισμούς ανάλογα με: διάρκεια, ένταση, μήκος κύματος, αναλογία φως/σκοτάδι Φως Φως =Hλιακή ενέργεια Επίδραση στους οργανισμούς ανάλογα με: διάρκεια, ένταση, μήκος κύματος, αναλογία φως/σκοτάδι εκτός Γης ηλιακή ακτινοβολία Το μεγαλύτερο τμήμα ανακλάται, απορροφάται από τα σύννεφα

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΙΛΙΠΠΙΑ ΑΣ. Λούρος Ζηρός - Αμβρακικός

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΙΛΙΠΠΙΑ ΑΣ. Λούρος Ζηρός - Αμβρακικός ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΙΛΙΠΠΙΑ ΑΣ Λούρος Ζηρός - Αμβρακικός Λίμνη Ζηρού ΙΟΝΙΟ ΠΕΛΑΓΟΣ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Να γνωρίσουν καλύτερα τα τρία αυτά διαφορετικά οικοσυστήματα(τις δυνατότητές τους, τα προβλήματά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ: Κάθε μορφή (άμεση ή έμμεση) ανθρωπογενούς προέλευσης, εισαγωγή ουσιών ή ενέργειας στο θαλάσσιο χώρο, η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 4η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015, ώρα: 10:00-11:00 Οδηγίες: 1) Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 7 σελίδες και περιλαμβάνει 25 θέματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ;

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ; ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ορισμός: Είναι η διαδικασία με την οποία επαναχρησιμοποιείται εν μέρει ή ολικά οτιδήποτε αποτελεί έμμεσα ή άμεσα αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας και το οποίο στην μορφή που είναι δεν

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύω το περιβάλλον, φροντίζω την υγεία μου. Περιβάλλον και υγεία

Προστατεύω το περιβάλλον, φροντίζω την υγεία μου. Περιβάλλον και υγεία Προστατεύω το περιβάλλον, φροντίζω την υγεία μου Περιβάλλον και υγεία Παρουσίαση για παιδιά Γυμνασίου Slide 1 Slide 2 Slide 3 Slide 4 Slide 5 Slide 6 Όλο και πιο συχνά τα τελευταία χρόνια ακούμε ότι το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα Ο όρος βαρέα μέταλλα (heavy metals, trace metals, toxic metals, trace elements) χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει τη παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητάτε καθαρές θάλασσες για µπάνιο; Συµβουλευτείτε τα φύκη, αυτά ξέρουν!

Αναζητάτε καθαρές θάλασσες για µπάνιο; Συµβουλευτείτε τα φύκη, αυτά ξέρουν! Αναζητάτε καθαρές θάλασσες για µπάνιο; Συµβουλευτείτε τα φύκη, αυτά ξέρουν! Από τους Κώστα Τσιάµη, Σωτήρη Ορφανίδη και Κατερίνα Αλιγιζάκη, µέλη του Σ της Ελληνικής Φυκολογικής Εταιρίας (www.phycology gr)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι Εσωτερικά Ύδατα

Υγρότοποι Εσωτερικά Ύδατα Υγρότοποι Εσωτερικά Ύδατα Επιφανειακά στάσιμα ύδατα Λίμνες Χαρακτηριστικά των λιμναίων οικοσυστημάτων Τεχνητές λίμνες (Ταμιευτήρες) Οι λίμνες της Ελλάδας Επιφανειακά ρέοντα ύδατα Βιοποικιλότητα των υγροτόπων

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα