Περιεχόμενα. Τόμος 3, Τεύχος 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2002 ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιεχόμενα. Τόμος 3, Τεύχος 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2002 ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΟΜΑΤΟΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τόμος 3, Τεύχος 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2002 Τριμηνιαίο Επιστημονικό Περιοδικό Ιδιοκτησία Ελληνική Εταιρεία Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Διεύθυνση διαδικτύου: Εκδότης Μ.Ι. Παξινός Συμβουλευτική Συντακτική Επιτροπή Α. Αγγελόπουλος Ν. Ζαχαριάδης Χ. Μάρτης Δ. Καρακάσης Γ. Πάνος Διευθυντής Σύνταξης Α. Αγγελόπουλος Οδοντιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Θηβών 2. Γουδί Αθήνα Τηλ.: Fax: Αναπληρωτές Διευθυντές Σύνταξης Ν. Κατσικέρης Χ. Σκουτέρης Συντάκτες Τομέων Ακτινολογία: Κ. Τσιχλάκης, Δ. Παρίσσης, Ε. Στεφάνου Εμφυτευματολογία: Κ. Αλεξανδρίδης, Π. Αναστασιάδης, Λ. Ζουλούμης Επανορθωτική Χειρουργική: Ν. Λαζαρίδης, Θ. Ράπης. Ι. Δημητρακόπουλος Ογκολογία: Κ. Αντωνιάδης, Α. Ραπίδης, Ν. Παπαδογεωργάκης Ορθογναθική και Αισθητική Χειρουργική Προσώπου Ε. Βαϊρακτάρης, Ε. Καραμπούτα, Π. Χατζημανώλης Οδοντοφατνιακή Χειρουργική: Α. Πατρικίου, Μ. Μποσινάκου, Κ. Μάρτη Παθολογία Στόματος: Ι. Καγιάβης, Σ. Παπανικολάου, Α. Σκλαβούνου Τραυματιολογία: Ι. Ιατρού, Ε. Ελευθεριάδης, Γ. Ράλλης Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής ( ) Γ. Πάνος, Πρόεδρος Δ. Καρακάσης, Α' Αντιπρόεδρος Ν. Ζαχαριάδης, Β' Αντιπρόεδρος Ι. Ιατρού, Γεν. Γραμματέας Χ. Σκούτερης, Ειδ. Γραμματέας Γ. Ράλλης, Ταμίας Α. Αγγελόπουλος, Μέλος Χ. Μάρτης, Μέλος Ν. Λαζαρίδης, Μέλος Επιμέλεια επιστημονικών κειμένων Α. Συκά Φωτοστοιχειοθεσία «Φωτόπλεγμα», Τηλ.: , Fax: Εκτύπωση Γραφικε'ς Τε'χνες - Νικ. Δόμπριτς, Τηλ.: , Fax: Διαφημίσεις - Δημόσιες σχέσεις Mix. Ι. Παξινός, Τηλ.: Παραγωγή - Προώθηση - Συνδρομές MEDICON Ε.Π.Ε. Δ. Πλακεντίας 29-31, Αθήνα Τηλ.: , Fax: Ετήσιες συνδρομές Εσωτερικού: 41 Εξωτερικού: 60 δολ. ΗΠΑ Νοσοκομεία, Κε'ντρα Υγείας, Εταιρείες: 53 Περιεχόμενα Ο Περιστροφικός Κρημνός στην Κάλυψη Ελλειμμάτων του Τριχωτού της Κεφαλής μετά από Εκτομή Κακοηθών Όγκων Λαζαρίδης Ν., Τριανταφυλλίδου Am., Παπαδάκη Μ...88 Λουδοβίκειος Κυνάγχη. Αναφορά σε 4 Περιπτώσεις Ρωμάνος Γ., Παπαδάκη Μ., Κονσολάκη Ε., Γκανασούλη Δ., Μακατουνάκη Aικ., Χατζημανώλης Π Οι Γναθοχειρουργικοί Ασθενείς με Βρογχικό Ασθμα: Νεώτερα Δεδομένα στην Αντιμετώπιση τους Μουρούζης Κ., Σαραντέας Θ., Ράλλης Γ Αίτια Εξαγωγής και Μετεγχειρητικές Επιπλοκές μετά από Εξαγωγή Εγκλείστων και Ημιεγκλείστων Σωφρονιστήρων της Κάτω Γνάθου. Κλινική Μελέτη Λαζαρίδης Κ., Τηλαβερίδης Ι., Λαζαρίδης Ν Στοματική Μετάσταση ως Πρώτη Εκδήλωση Καρκίνου του Πνεύμονα Καλύβας Δ., Αγγελοπούλου Ε Αδενοειδής Οδοντογενής Κύστη. Παρουσίαση Περίπτωσης και Ανασκόπηση της Βιβλιογραφίας Χριστόπουλος Π., Σκλαβούνου-Ανδρικοπούλου Α., Προδρομίδης Γ., Παπανικολάου Στ Αίτια Αποτυχίας Στελεχιαίας Αναισθησίας του Κάτω Φατνιακου Νεύρου. Ανατομικές Παραλλαγές Κολόμβος Ν., Καμπέρος Σ., Καλύβας Α., Αγγελόπουλος Α Η Σελίδα των Ειδικευομένων Τρέχουσα Βιβλιογραφία - Περιλήψεις Τα Νέα της Εταιρείας - Ανακοινώσεις Επιστημονικές Εκδηλώσεις

2 HELLENIC ARCHIVES OF ORAL AND MAXILLOFACIAL SURGERY OFFICIAL JOURNAL OF THE HELLENIC ASSOCIATION FOR ORAL AND MAXILLOFACIAL SURGERY Vol. 3, No 2, April. June 2002 Quarterly Scientific Journal Ownership Hellenic Association for Oral and Maxillofacial Surgery Website: Publisher M.J. Paxinos Advisory Editorial Board A. Angelopoulos N. Zahariadis Ch. Martis D. Karakasis G. Panos Editor - in - chief A. Angelopoulos School of Dentistry, University of Athens 2 Thivon Street, Goudi Athens Tel.: Fax: Associate Editors N. Katsikeris Ch. Skouteris Section Editors Radiology: K. Tsichlakis, D. Parisis, E. Stefanou Implantology: C. Alexandridis, P. Anastasiadis, L. Zouloumis Reconstructive Surgery: N. Lazaridis, Th. Rapis, J. Dimitrakopoulos Oncology: K. Antoniadis, A. Rapidis, N. Papadogeorgakis Orthognathic and Facial Esthetic Surgery: E. Vairaktaris, E. Karabouta, P. Hatzimanolis Dentoalveolar Surgery: A. Patrikiou, M. Bosinakou, K. Marti Oral Pathology: G. Kayiavis, S. Papanikolaou, A. Sklavounou Traumatology: J. Iatrou, E. Eleftheriadis, G. Ralis Executive Council of the Hellenic Association for Oral and Maxillofacial Surgery ( ) G. Panos, President D. Karakasis, first Vice President N. Zahariadis, Second Vice President J. Iatrou, Secretary General C. Skouteris, Special Secretary G. Ralis, Treasurer A. Angelopoulos, Member Ch. Martis, Member N. Lazaridis, Member Proof - reading A. Sika Phototypesetting «Photoplegma» Tel.: , Fax: Printing: Graphic Arts - N. Domprits, Tel.: , Advertising - Public relations M. J. Paxinos, Tel.: , Production - Promotion MEDICON Ltd D. Plakentias Str., Athens Tel.: , Fax: Annual Subscription Rates Greece: 41 Other Countries: 60 U.S. Dollars Hospitals, Health Centers, Scientific Societies: 53 Contents The Rotation Flap for Reconstruction of Scalp Defects after the Excision of Malignant Lesions Lazaridis N., Triantafyllidou K., Papadaki M Ludwig Angina. Report of Four Cases Romanos G., Papadaki M., Konsolaki E., Ganasouli D., Makatounaki E., Hatzimanolis P Asthmatic Maxillofacial Patients: An Up to Date Preview on Their Management Mourouzis C., Saranteas T., Rallis G Reasons For Removal and Postoperative Complications After Third Molar Surgery Lazaridis C., Tilaveridis I., Lazaridis N Oral Metastasis Presenting as the First Sign of Carcinoma of the Lung Kalyvas D., Angelopoulou E Glandular Odontogenic Cyst. Report of a Case and Review of the Literature Christopoulos P., Sklavounou-Andrikopoulou A., Prodromidis G., Papanikolaou S Reasons for Inferior Alveolar Nerve's Block Anaesthesia Failure. Anatomic Variations Kolomvos N., Kamberos S., Kalyvas D., Angelopoulos A Residents' Column Current Literature - Abstracts Association News - Announcements Calendar of Events

3 Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 3(2): 88-94, Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Ο Περιστροφικός Κρημνός στην Κάλυψη Ελλειμμάτων του Τριχωτού της Κεφαλής μετά από Εκτομή Κακοηθών Όγκων. Λαζαρίδης Ν. 1, Τριαντοφυλλίδου Aικ. 2, Παπαδάκη Μ. 3 Από την Πανεπιστημιακή Κλινική Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής Γ.Π.Ν. «ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ», Θεσσαλονίκη (Διευθυντής: ο Καθηγητής Δημήτριος Καρακάσης). ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός της αποκατάστασης ελλειμμάτων του τριχωτού της κεφαλής μετά την εκτομή κακοηθών όγκων είναι η κάλυψη του οστού στις περιπτώσεις που έχει αφαιρεθεί το περιόστεο, η απόδοση συμμετρικού σχήματος στο εγκεφαλικό κρανίο και η αποφυγή περιοχών αλωπεκίας. Ιδανικότερη κατά τη γνώμη μας μέθοδος που πληρεί τις παραπάνω προϋποθέσεις είναι η χρήση τοπικών κρημνών, κυρίως του περιστροφικού κρημνού που υπερτερεί έναντι του προωθητικού και του μεταθετού κρημνού. Στο παρόν άρθρο περιγράφεται η γεωμετρική σχεδίαση και η εφαρμογή του κλασσικού και του τροποποιημένου κατά Jackson και Rajeev περιστροφικού κρημνού σε δύο περιπτώσεις ασθενών με κακοήθεις όγκους του τριχωτού της κεφαλής. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το τριχωτό της κεφαλής αποτελεί ιδιαίτερη ανατομική δομή, που χαρακτηρίζεται από την παρουσία της επικράνιας απονεύρωσης, κυρτό σχήμα, έντονη τριχοφυΐα, κεντρομόλο αιμάτωση και πάχος περίπου 1 cm. Κακοήθεις όγκοι που αναπτύσσονται στο τριχωτό της κεφαλής κατά σειρά συχνότητας είναι: το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα, το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, το μελάνωμα και μεταστατικοί όγκοι από τους πνεύμονες και τους νεφρούς. Τα ελλείμματα που προκύπτουν από την εκτομή των όγκων αυτών είναι δυνατό να αποκατασταθούν με άμεση συρραφή, με ελεύθερα δερματικά μοσχεύματα, τοπικούς κρημνούς, απομακρυσμένους κρημνούς και ελεύθερους αγγειούμενους κρημνούς (Gillies 1944, Conley 1964, Ioannides 1999). Σε ελλείμματα με διάμετρο μικρότερη από 3 cm είναι δυνατή η άμεση συρραφή ως μέθοδος αποκα- 1. Καθηγητής Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 2. Επίκουρη Καθηγήτρια Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 3. Ειδικευόμενη Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής Λέξεις κλειδιά: Περιστροφικός κρημνός, Τριχωτό της κεφαλής, Γεωμετρική σχεδίαση. τάστασης. Τα ελεύθερα δερματικά μοσχεύματα χρησιμοποιήθηκαν πολύ στο παρελθόν, αλλά μειονεκτούν γιατί δεν έχουν καλό αισθητικό αποτέλεσμα και η χρήση τους απαιτεί άθικτο περιόστεο. Οι τοπικοί κρημνοί αποτελούν την ιδανικότερη μέθοδο αποκατάστασης, γιατί παρέχουν ίδια υφή, πάχος ιστών και τριχοφυΐα με την περιοχή του ελλείμματος. Ο περιστροφικός κρημνός χρησιμοποιήθηκε από το 1919 (Parsot, 1919) για την αποκατάσταση αλωπεκίας και ελλειμμάτων του τριχωτού μετά από εγκαύματα και εκτομή όγκων (Jackson 1985, Grabb και Meyers 1975). Τα πλεονεκτήματα του συνίστανται στο ότι είναι τοπικός κρημνός, έχει άριστη αιμάτωση και αποδίδει επακριβώς την κυρτότητα του θόλου του κρανίου. (Larrabee και Sutton 1981, Dzubow 1987, Album 1978). ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΙΚΟΥ ΚΡΗΜΝΟΥ Για τη χρήση του περιστροφικού κρημνού προτιμάται η εκτομή του ελλείμματος σε σχήμα ισοσκελούς τριγώνου, ώστε να διευκολύνεται ο σχεδιασμός. Ο κρημνός σχεδιάζεται σε σχήμα ημικυκλίου, του οποίου η περιφέρεια συνέχεται με τη 6άση του τριγωνικού ελλείμματος και έχει μήκος τουλάχιστον 4πλάσιο από αυτό του ελλείμματος. Η ακτίνα του περιστροφικού

4 Ν. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ και συν. 89 Εικ. 1: Σχεδίαση κλασσικού περιστροφικού κρημνού. Εικ. 2: Τροποποιημένος περιστροφικός κρημνός (κατά Jackson και Rajeev). κρημνού είναι μεγαλύτερη από την πλευρά του ισοσκελούς τριγώνου και το οπίσθιο άκρο του βρίσκεται απέναντι από την κορυφή του ελλείμματος (εικ. 1α, β) (McGregor 1980). Λόγω της ανελαστικότητας του τριχωτού της κεφαλής, πολλές φορές η επαρκής μεταφορά του κρημνού στο έλλειμμα αποδεικνύεται αδύνατη, παρά την καλή σχεδίαση και παρασκευή του. Στις περιπτώσεις αυτές, απαιτούνται είτε χαλαρωτικές τομές στην επικράνια απονεύρωση, είτε βοηθητική χαλαρωτική τομή στο οπίσθιο όριο του κρημνού (back cut) (εικ. 1α, β) με αποτέλεσμα μερικές φορές να παραβλάπτεται η αιμάτωση του κρημνού ή να καταλείπεται δευτερογενές έλλειμμα για τη σύγκλειση του οποίου να απαιτείται μερικές φορές και δερματικό μόσχευμα. Για την αποφυγή των μειονεκτημάτων αυτών, το 1985 ο Jackson και το 1988 ο Rajeev πρότειναν τροποποίηση του κλασσικού περιστροφικού κρημνού, σύμφωνα με την οποία ο κρημνός σχεδιάζεται με μεγαλύτερη ακτίνα και περιφέρεια που δε συνέχεται με τη βάση του τριγωνικού ελλείμματος (εικ. 2α, β) (Jackson 1985, Rajeev 1988). Στην εργασία αυτή, περιγράφονται δύο περιπτώσεις ασθενών στις οποίες εφαρμόσθηκε περιστροφικός κρημνός για την κάλυψη ελλείμματος μετά από εκτομή, στο οποίο έλλειμμα δόθηκε το σχήμα ισοσκελούς τριγώνου. Στην πρώτη περίπτωση εφαρμόσθηκε κλασσική και στη δεύτερη τροποποιημένη κατά Jackson (1985) και Rajeev (1988) εγχειρητική τεχνική του περιστροφικού κρημνού. Περίπτωση Πρώτη: Γυναίκα ηλικίας 50 ετών προσήλθε στα εξωτερικά ιατρεία της Γ.Ν.Θ.Χ. κλινικής του Γ.Ν. «Παπανικολά- ου» με ανώδυνη, εξωφυτική βλάβη στη βρεγματική περιοχή του τριχωτού της κεφαλής, διαμέτρου 3cm (εικ. 3ε), που είχε γίνει αντιληπτή από την ασθενή προ μηνός. Με την κλινική εξέταση, διαπιστώθηκε ευκινησία της βλάβης, σημείο ενδεικτικό άθικτου περιοστέου. Επιπλέον εύρημα που συνηγορούσε υπέρ της ακεραιότητας του περιοστέου ήταν η μπαλονοειδής υπέγερση της ύποπτης περιοχής μετά την έγχυση φυσιολογικού ορού σε υπερπεριοστικό επίπεδο. Πρόκειται για μία δοκιμασία που γίνεται για τον αδρό έλεγχο της εν τω βάθει επέκτασης των όγκων στην περιοχή του τριχωτού της κεφαλής. Τα κλινικά ευρήματα επιβεβαιώθηκαν στην αξονική τομογραφία (στεφανιαίες τομές), η οποία κατέδειξε την επιπολής εντόπιση του όγκου και την ακεραιότητα του οστού του θόλου του κρανίου. Η κλινική εικόνα συνηγορούσε για βασικοκυτταρικό καρκίνωμα του τριχωτού της κεφαλής. Αποφασίστηκε η χειρουργική εκτομή της βλάβης και η αποκατάσταση του ελλείμματος με κλασσικό περιστροφικό κρημνό (εικ. 1α, β). Με γενική αναισθησία έγινε αποψίλωση του τριχωτού της κεφαλής στην έκταση που χρειαζόταν για το σχεδιασμό του κρημνού (εικ. 3α). Με δερμογράφο σχεδιάστηκαν τα όρια εκτομής της βλάβης, καθώς και ο περιστροφικός κρημνός. Η εκτομή της βλάβης έγινε σε σχήμα ισοσκελούς τριγώνου και η περιφέρεια του κρημνού βρισκόταν σε συνέχεια με τη βάση του τριγώνου. Η κατά βάθος εκτομή έγινε στο επίπεδο του χαλαρού συνδετικού ιστού και συμπεριέλαβε τις τρεις πρώτες στιβάδες του τριχωτού της κεφαλής (εικ. 3β, γ). Διεγχειρητικά ελέγχθηκαν επισκοπικά τόσο η κάτω επιφάνεια του παρασκευάσματος, όσο και το περικράνιο, όπου δια- ΤΟΜΟΣ 3, No 2, 2002

5 90 Ο ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΙΚΟΣ ΚΡΗΜΝΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΩΝ... Εικ. 3: Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα ίου τριχωτού της κεφαλής που, μετά την εκτομή του, αποκαταστάθηκε με τον κλασσικό περιστροφικό κρημνό. α) Σχεδιασμός του κρημνού, β) Εκτομή της βλάβης, γ) Διατομή της περιφέρειας του κρημνού, δ) Υπέγερση του κρημνού, ε) Πριν από την επέμβαση, στ) Έξι χρόνια μετά την επέμβαση. πιστώθηκε η ομοιομορφία των ιστών και η απουσία διήθησης από τη βλάβη (εικ. 3δ). Ιστοτεμάχιο από τα όρια της εκτομής στάλθηκε για ταχεία βιοψία που κατέδειξε την επί υγιών ιστών εκτομή της βλάβης. Η παρασκευή του περιστροφικού κρημνού έγινε στο επίπεδο του χαλαρού συνδετικού ιστού, όπως σε όλους σχεδόν τους κρημνούς στο τριχωτό της κεφαλής, αφού οι τρεις πρώτες στιβάδες είναι στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους και συμπεριφέρονται σαν ενιαία ομάδα (εικ. 7). Στη συνέχεια ο κρημνός περιστράφηκε προς το έλλειμμα και συρράφτηκε. Για την αποφυγή σχηματισμού αιματώματος τοποθετήθηκε παροχέτευση κενού, που διατηρήθηκε δύο 24ωρα. Η αφαίρεση των ραμμάτων έγινε 10 ημέρες μετεγχειρητικά. Η εικόνα της ασθενούς 6 χρόνια μετά την επέμβαση είναι ικανοποιητική (εικ. 3 στ), χωρίς υποτροπή. ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

6 Ν. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ και συν. 91 Περίπτωση Δεύτερη: Άντρας ηλικίας 40 ετών προσήλθε στα εξωτερικά ιατρεία της κλινικής μας με ανώδυνη, ελκωτική βλάβη στη βρεγματική περιοχή του τριχωτού της κεφαλής (εικ. 4ε), διαμέτρου 5cm, η ιστολογική εξέταση της οποίας (βιοψία) κατέδειξε ακανθοκυπαρικό καρκίνωμα. Από τον κλινικό έλεγχο και την αξονική τομογραφία δε διαπιστώθηκε διήθηση του οστού. Με γενική αναισθησία έγινε αποψίλωση του τριχωτού της κεφαλής σε όλη του την έκταση και σχεδιάστηκαν με δερμογράφο τα όρια εκτομής σε σχήμα ισοσκελούς τριγώνου, καθώς και η περιφέρεια του περιστροφικού κρημνού (εικ. 4α). Το μέγεθος του ελλείμματος και η εντόπιση του στην ανελαστική, λόγω της επικράνιας απονεύρωσης, περιοχή του τριχωτού της κεφαλής επέβαλαν την εφαρμογή της τροποποιημένης σχεδίασης του περιστροφικού κρημνού (εικ. 2α, β), για την χωρίς τάση μεταφορά του στην περιοχή του ελλείμματος. Η εκτομή συμπεριέλαβε και το περιόστεο (περικράνιο). Η παρασκευή του κρημνού έγινε στο επίπεδο του χαλαρού συνδετικού ιστού και σε όλη την έκταση, μέχρι τη βάση του (εικ. 4β,γ). Με ταχεία βιοψία από τα χείλη εκτομής, αλλά και από το αφαιρεθέν περικράνιο, επιβεβαιώθηκε η επάρκεια της εκτομής. Ακολούθησε η χωρίς τάση περιστροφή του κρημνού προς το έλλειμμα και η συρραφή του (εικ. 4δ). Η παροχέτευση κενού αφαιρέθηκε μετά από 3 ημέρες και τα ράμματα 10 ημέρες μετά από την χειρουργική επέμβαση. Στην (εικ. 4στ) απεικονίζεται το αποτέλεσμα 3 χρόνια μετά την επέμβαση. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Ο πρωτοπαθής καρκίνος του τριχωτού της κεφαλής με τη μορφή του βασικοκυτταρικού κυρίως και κατά δεύτερο λόγο του ακανθοκυτταρικού καρκινώματος αποτελεί το συχνότερο κακοήθη όγκο της περιοχής αυτής. Τα σε βάθος όρια εκτομής των όγκων εξαρτώνται από την κατά βάθος διήθηση των ιστών και μπορεί να περιλαμβάνουν άλλοτε και τη στιβάδα του χαλαρού συνδετικού ιστού (εικ. 5α), άλλοτε και το περιόστεο. Πολλές φορές απαιτείται η συναφαίρεση είτε τμήματος οστού του θόλου του κρανίου (εικ. 5β), είτε και ολόκληρου του πάχους του θόλου του κρανίου και τέλος άλλοτε και τμήματος της μήνιγγας, οπότε απαιτείται συνεργασία με νευροχειρουργό (Shah 1991, Baker 1995) (εικ. 5γ). Το τριχωτό της κεφαλής, εκτείνεται από τα υπερκόγχια χείλη εμπρός, έως το ινιακό όγκωμα και την άνω αυχενική γραμμή προς τα πίσω και τις κροταφικές ακρολοφίες προς τα πλάγια (Romanes 1973, Λαζαρίδης και συν. 1993, Lammers και Trott 1998). Αποτελείται από πέντε ανατομικές στιβάδες, οι οποίες για μνημονικούς λόγους αναφέρονται με το ακρωνύμιο SCALP: Skin = δέρμα Connective tissue (dense) = συνδετικός ιστός (πυκνός) Aponeurosis (galea aponeurotica) = επικράνια απονεύρωση Loose connective tissue = χαλαρός συνδετικός ιστός και Pericranium = περικράνιο (εικ. 6). Οι τρεις πρώτες στιβάδες είναι στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους και κινούνται ως μια ομάδα. Χειρουργικά δε, είτε κατά την εκτομή όγκων, είτε κατά την παρασκευή κρημνών, υπεγείρονται ως ενιαία δομή (εικ. 7). Ακόμα κι όταν η διήθηση του όγκου είναι ελάχιστη θα πρέπει οι τρεις στιβάδες να υπεγείρονται μαζί. Η τέταρτη ανατομική στιβάδα (χαλαρός συνδετικός ιστός) επιτρέπει την εύκολη υπέγερση των τριών πρώτων στιβάδων από το περικράνιο. Το περικράνιο (ή περιόστεο) προσκολλάται στερεά στο κρανίο. Έτσι, δυσχέρεια αποκόλλησης της επικράνιας απονεύρωσης από το περιόστεο διεγχειριτικά, σε περιπτώσεις όγκων του τριχωτού της κεφαλής, αποτελεί ενδεικτικό σημείο διήθησης του περικράνιου. Σημασία στη σχεδίαση και παρασκευή κρημνών στο τριχωτό της κεφαλής έχει η επικράνια απονεύρωση, που καταλαμβάνει κυρίως το βρέγμα και αφορίζει την άκαμπτη, ανελαστική περιοχή του τριχωτού της κεφαλής. Αντίθετα, η περιφέρεια του τριχωτού, δηλαδή η μετωπιαία, οι κροταφικές και η ινιακή περιοχή, που χαρακτηρίζονται από την παρουσία των ομωνύμων μυών αντί της επικράνιας απονεύρωσης, αποτελούν τη χαλαρή περιοχή του τριχωτού. Για την κάλυψη ελλειμμάτων του τριχωτού της κεφαλής, ο χειρουργός καλείται να επιλέξει από ένα πλήθος μεθόδων αποκατάστασης. Η άμεση σύγκλειση δύναται να εφαρμοστεί για την αποκατάσταση ελλειμμάτων μικρού μεγέθους. Η εφαρμογή της μεθόδου αυτής σε ελλείμματα με διάμετρο μεγαλύτε- ΤΟΜΟΣ 3,Νο 2,2002

7 92 Ο ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΙΚΟΣ ΚΡΗΜΝΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΩΝ... Εικ. 4: Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα του τρχωτού της κεφαλής που, μετά την εκτομή του, αποκαταστάθηκε με τον τροποποιημένο κατά Jackson και Rajeev κρημνό. α) Σχεδιασμός του κρημνού. β) Εκτομή της βλάβης σε σχήμα τριγωνικού ελλείμματος. Το τμήμα δέρματος που δείχνει το βέλος αφαιρείται πριν την περιστροφή του κρημνού για να διευκολυνθεί η μεταφορά του στο έλλειμα. γ) Υπέγερση του κρημνού, δ) Περιστροφή και συρραφή του κρημνού, ε) Πριν από την επέμβαση, στ) 3 χρόνια μετά την επέμβαση. ρη από 3cm αποτελεί αμφιλεγόμενο θέμα. Από πολλούς συγγραφείς δεν είναι αποδεκτή η υποσκαφή των χειλέων του χειρουργικού τραύματος για τη χωρίς τάση συμπλησίασή τους (Raposio και συν. 1996, McGregor 1992). Τα μερικού ή ολικού πάχους ελεύθερα δερματικά μοσχεύματα ως μέθοδος αποκατάστασης, μειονεκτούν έναντι των τοπικών κρημνών, γιατί λόγω του μικρού πάχους τους και της απουσίας τριχών δε δίνουν καλό αισθητικό αποτέλεσμα. Επιπλέον, εξελκώνονται εύκολα από μικροτραυματισμούς, όπως π.χ. με την τριβή στο μαξιλάρι ή στα καπέλα. Όλα τα είδη των τοπικών κρημνών (προωθητικός, μεταθετός και περιστροφικός) έχουν χρησιμοποιηθεί στο τριχωτό της κεφαλής. Ο περιστροφικός κρημνός πλεονεκτεί έναντι των άλλων τοπικών κρημνών γιατί έχει πλουσιότερη αιμάτωση, λόγω της ευρείας βάσης του και αποδίδει ακριβώς το κυρτό σχήμα του θόλου ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

8 Ν. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ και συν. 93 Εικ. 5: Η κατά βάθος διήθηση του τριχωτού της κεφαλής από τον όγκο καθορίζει και τα κατά βάθος όρια εκτομής. α) Εκτομή στη στιβάδα του χαλαρού συνδετικού ιστού όταν ο όγκος δεν έχει διηθήσει την επικράνια απονεύρωση, β) Η εκτομή περιλαμβάνει και το έξω πέταλο του οστού του θόλου του κρανίου, όταν ο όγκος έχει διηθήσει το περικράνιο και ελαφρώς το έξω φλοιώδες πέταλο του θόλου του κρανίου, γ) Η εκτομή περιλαμβάνει και τμήμα της σκληρός μήνιγγας, όταν ο όγκος έχει ήδη φθάσει μέχρι την σκληρή μήνιγγα. Εικ. 6: Οι στιβάδες του τριχωτού της κεφαλής: 1. Skin. Δέρμα. 2. Connective tissue (dense). Συνδετικός ιστός (πυκνός). 3. Aponeurosis and muscle (galea). Επικράνια απονεύρωση και μύες. 4. Loose connective tissue. Χαλαρός συνδετικός ιστός. 5. Pericranium. Περικράνιο. 6. Cranium. Κρανίο. 7. Dura. Σκληρά μήνιγγα. 8. Brain. Εγκέφαλος. του κρανίου. Ο περιστροφικός κρημνός είναι ένας απλός αξονοπεριστροφικός κρημνός με τοξοειδή περιφέρεια, που περιστρέφεται γύρω από ένα κέντρο κοντά στο έλλειμμα (Grabb και Myers 1975). Είναι κατάλληλος για την αποκατάσταση ελλειμμάτων τριγωνικού σχήματος. Σχεδιάζεται δίπλα ακριβώς από το έλλειμμα, ώστε η μία πλευρά του ελλείμματος να αποτελεί το πρόσθιο όριο του κρημνού. Μεγαλύτερη τάση κατά την περιστροφή του αναπτύσσεται κατά μήκος της ευθείας που ενώνει το κέντρο περιστροφής με την πρόσθια κορυφή του (γωνία ακμή) (Larrabee και Sutton 1981). Εικ. 7: Οι τρεις πρώτες στιβάδες του τριχωτού της κεφαλής υπεγείρονται ως ενιαία ανατομική δομή. Το βέλος δείχνει το επίπεδο υπέγερσης του κρημνού στη στιβάδα του χαλαρού συνδετικού ιστού (loose connective tissue). Hellenic Arch Oral Maxillofac Surg 3(2): 88-94, SUMMARY The Rotation Flap for Reconstruction of Scalp Defects after the Excision of Malignant Lesions. Lazaridis N. 1, Triantafyllidou K. 2, Papadaki M. 3 From the University Clinic of Oral and Maxillofacial Surgery, «Papanikolaou» General Hospital, Thessaloniki (Head: Prof. D. Karakasis). The purpose of reconstruction of scalp defects after the excision of malignant lesions is to provide adequate coverage of exposed bone in cases where periosteum has been removed, to give symmetric contour of the head and provide an appropriate ΤΟΜΟΣ 3, No 2, 2002

9 94 Ο ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΙΚΟΣ ΚΡΗΜΝΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΩΝ... distribution of hair-bearing skin. The most ideal method that fulfills the above criteria is the use of local naps, especially the rotation flap that is, in our opinion, superior in comparison to advancement and transposition flaps. In this paper we describe the geometric design and the use of classical and modified by Jackson and Rajeev rotation flap in two patients presenting malignant lesions of the scalp. 1. Professor of Oral and Maxillofacial Surgery 2. Assistant professor of Oral and Maxillofacial Surgery 3. Resident of Oral and Maxillofacial Surgery Key words: Rotation flap, scalp, geometric design ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Album MJ: Repair of large scalp defects by bilateral rotation flaps. J Dermatol Surg Oncol 4: , Baker SR: Opinions for reconstruction in had and neck surgery. In Cummings CW, Frederickson FM, Harker LA et al. Editors: Otorinolaringology, head and Neck Surgery Update, vol. 1, St. Louis, CV Mosby, Dzubow LM: The dynaics of flap movement: the effect of pivotal restraint on flap rotation and transposition. J Dermatol Surg Oncol 13: ,1987. Field LM: Scalp flaps. J Dermatol Surg Oncol 17: , Grabb WC, Myers MB: Skin Flaps. Boston, Little Brown, Ioannides C, Fossion E, McGrouther A: Reconstruction for large defects of the scalp and cranium. J Craniomaxillofac Surg 27: , Jackson IT: Local Flaps in Head and Neck Reconstruction. St. Louis, CV Mosby, Jury Jose, Jury Carlos, Arufe Hugo: use of rotation scalp flaps for treatment of occipital baldness. Plast Reconstr Surg 61-1: 23-26,1978. Larrabee WF, Sutton D: The biomechanics of advancement and rotation flaps. Laryngoscope 91: , Lesavoy M, Dubrow T, Schwarz R, Wakym P, Eisenhauer D, McGuire M: Management of large scalp defects with local pedicle flaps. Plast Reconstr Surg 91-5: , McGregor IA: Fundamental Techniques of Plastic Surgery, 7th Ed London, Churchill Livingstone, Naoshige I, Noboru O, Mamoru T, Yoshiaki T: Reconstruction of scalp defects using simple designed bilobed flaps. Aesth Plast Surg 24: , Passot R: Chirurgie Esthetique Pure - Technique et Resultats. Paris, Doin, Rajeev A: Geometric considerations in the design of rotation flaps in the scalp and forehead region. Plast Reconstr Surg 81-6: , Raposio E, Nordstrom R, Santi P: Undermining of the scalp: Quantitative defects. Plast Reconstr Surg 101-5: , Διεύθυνση για ανάτυπα: Νικόλαος Λαζαρίδης Μητροπολίτου Γενναδίου Θεσσαλονίκη Τηλ.: ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ! ΚΑΙ ΓΤ "-.τ : ~?Γ ΙΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

10 Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 3(2): , Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Λουδοβίκειος Κυνάγχη. Αναφορά σε 4 Περιπτώσεις. Ρωμάνος Γ. 1, Παπαδάκη Μ. 2, Κονσολάκη Ε. 3, Γκανασούλη Δ. 4, Μακατοννάκη Αικ. 5, Χατζημανώλης Π. 6 Από την Κλινική Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής, Περιφερειακό Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου. (Διευθυντής: Δρ. Παναγιώτης - Ιωάννης Χατζημανώλης). ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η κυνάγχη του Ludwig αντικατοπτρίζει όσο καμία άλλη παθολογική κατάσταση το ρόλο του οδοντίατρου στην υγεία του κοινωνικού συνόλου. Πρόκειται για σοβαρή λοίμωξη οδοντογενούς συχνά αιτιολογίας, που καταλαμβάνει όλα τα διαστήματα της τραχηλικής χώρας. Προέρχεται συνήθως από νεκρωμένα δόντια της κάτω γνάθου και αποτελεί απειλητική για τη ζωή του ασθενούς κατάσταση, είτε λόγω της απόφραξης των αεροφόρων οδών, είτε λόγω του σηπτικού shock που δύναται να προκαλέσει. Σημασία στην πρόληψη της Λουδοβίκειου κυνάγχης έχει η ορθή διάγνωση και αντιμετώπιση δοντιών με νέκρωση του πολφού, εκ μέρους του οδοντίατρου. Η θεραπεία που γίνεται πάντα με νοσηλεία του ασθενούς σε νοσοκομείο, περιλαμβάνει την εξασφάλιση της βατότητας των αεροφόρων οδών, αν κριθεί απαραίτητο με διασωλήνωση ή τραχειοστομία και υποστήριξη της αναπνοής, ενυδάτωση με ενδοφλέβια χορήγηση υγρών, διπλό ή τριπλό σχήμα αντιβιοτικής αγωγής και χειρουργική παρέμβαση με ευρεία σχάση για την παροχέτευση της λοίμωξης. Στην εργασία αυτή περιγράφονται 4 περιπτώσεις Λουδοβίκειος κυνάγχης που είχαμε την ευκαιρία να αντιμετωπίσουμε την τελευταία δεκαετία στην κλινική μας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το 1836, για πρώτη φορά ο Frederick von Ludwig περιέγραψε την εκτεταμένη, επώδυνη και απειλητική για τη ζωή διόγκωση του τραχήλου ως ξεχωριστή κλινική οντότητα. Η αιτιολογική σχέση της Λουδοβίκειου κυνάγχης, με τη νέκρωση των δοντιών, αποδείχθηκε 75 χρόνια αργότερα, αφού είχαν αναγνωριστεί τα βακτήρια ως αίτια των οδοντικών λοιμώξεων (Murphy 1996). Λουδοβίκειος κυνάγχη όπως ορίστηκε από τον Ludwig, είναι και η κυτταρίτιδα που προσβάλλει 1. Γναθοχειρουργός MS, Επιστημονικός Συνεργάτης της Κλινικής 2. Ειδικευόμενη Γναθοχειρουργικής κλινικής 3. Γναθοχειρουργός Επιμελήτρια Α' της κλινικής 4. Γναθοχειρουργός Επιμελήτρια Β' της κλινικής 5. Αναισθησιολόγος, Επιμελήτρια Α' 6. Δρ. Γναθοχειρουργός, Διευθυντής της κλινικής Λέξεις κλειδιά: Λουδοβίκειος κυνάγχη, λοιμώξεις τραχηλοπροσωπικής περιοχής, φλεγμονές οδοντικής αιτιολογίας. συγχρόνως το υπογενείδιο, τα υπογνάθια και τα υπογλώσσια διαστήματα (Topazian 1981, Καρακάσης 1982). Λόγω της επικοινωνίας των διαστημάτων στην περιοχή του τραχήλου, στις περισσότερες περιπτώσεις, η προσβολή των 5 αυτών διαστημάτων συνοδεύεται από επέκταση της λοίμωξης και στο παραφαρυγγικό, οπισθοφαρυγγικό ή παρειακό διάστημα. Μια οδοντογενής λοίμωξη είναι δυνατόν να επεκταθεί τοπικά και σε απομακρυσμένες θέσεις αιματογενώς μέσω των φλεβών, λεμφογενώς ή συνηθέστερα κατά συνέχεια ιστών. Η επέκταση μιας λοίμωξης από τα δόντια της κάτω γνάθου καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από το μήκος της ρίζας τους και την κατάφυση του γναθοϋοειδή και του βυκανητή μύ, ενώ οι παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η έκβαση της, είναι ο αριθμός και η τοξικότητα των μικροβίων και η άμυνα του ξενιστή. Έτσι αυξημένη τοξικότητα μικροβίων και παθολογικές καταστάσεις όπως σακχαρώδης διαβήτης, ανοσοκαταστολή, HIV λοίμωξη, χρόνια χρήση κορτικοστεροειδών και λευχαιμίες, προδιαθέτουν πολλές φορές στην ανάπτυξη Λουδο-

11 96 ΛΟΥΔΟΒΙΚΕΙΟΣ ΚΥΝΑΓΧΗ βίκειας κυνάγχης (Iwu 1990). Έτσι δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις, σε γναθοχειρουργικές κλινικές να τεθεί για πρώτη φορά η διάγνωση νοσημάτων όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η λευχαιμία και η λοίμωξη από HIV, με αφορμή μια Λουδοβίκειο κυνάγχη (ΛΚ) ή άλλες ηπιότερες λοιμώξεις. Μια ΛΜ αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες για τη ζωή του ασθενούς επιπλοκές. Σε αυτές περιλαμβάνονται κυρίως η μερική ή πλήρης απόφραξη της αεροφόρου οδού, ο πνευμοθώρακας, η σηπτική καταπληξία, η μεσοθωρακίτιδα, λόγω της επέκτασης της λοίμωξης οπισθοφαρυγγικά και παραφαρυγγικά κατά μήκος του καρωτιδικού ελύτρου και η νεκρωτική περιτονιίτιδα (necrotic or narcotizing fasciitis) (Barsamian and Scheffer 1987, Bramwell and Davis 1998, Dugan και συν. 1998). Σήμερα τα ποσοστά θνητότητας της νόσου αυτής παραμένουν υψηλά παγκοσμίως (20-40%) (Ruiz και συν. 1993), είναι δε χρήσιμο τα περιστατικά ΛΚ που αντιμετωπίζονται στα διάφορα κέντρα, να καταγράφονται, μια και υπάρχουν συγγραφείς που αμφισβητούν την κατάσταση αυτή σαν αυτογενή νοσολογική οντότητα (Μάρτης 1990), ενώ στην Ελληνική βιβλιογραφία τα τελευταία 10 χρόνια μια μόνο αναφορά περίπτωσης υπάρχει (Ελευθεριάδης και συν. 1995). Στην εργασία αυτή παρουσιάζονται 4 περιπτώσεις, αυτής της επικίνδυνης λοίμωξης, που είχαμε την ευκαιρία να αντιμετωπίσουμε στην κλινική μας κατά το διάστημα της τελευταίας δεκαετίας. ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 1η Περίπτωση Άντρας ηλικίας 32 ετών, προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία, παραπονούμενος για άλγος και σταδιακά αυξανόμενη διόγκωση της υπογναθίου χώρας αριστερά, από διημέρου. Το ιατρικό του ιστορικό είναι ελεύθερο. Από την κλινική εξέταση διαπιστώνεται λοίμωξη υπογναθίων, υπογλωσσίων, υπογενειδίου, παρειακού και υπομασητηρίου χώρου αριστερά, με επέκταση προς την τραχηλική χώρα. Κατά την ψηλάφηση εμφανίζει πόνο και αδυναμία διανοίξεως του στόματος λόγω τρισμού. Εμφανίζει ακόμη δεκατική πυρετική κίνηση και είναι αιμοδυναμικά σταθερός, ενώ δεν παρουσιάζει αναπνευστική δυσχέρεια (αρτηριακή πίεση 141/82 mm Hg, σφύξεις 95/λεπτό). Από τα εργαστηριακά ευρήματα ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων είναι /μl, η ΤΚΕ 70mm και ο αιματοκρίτης 42,5%. Στον ακτινογραφικό έλεγχο διαπιστώνεται ακρορριζική διαύγαση στον 37 που είναι τερηδονισμένος. Στον ασθενή χορηγείται σχήμα αντιβιοτικών από αμοξικιλλίνη, μετρονιδαζόλη και νετρομυκίνη. Όμως λόγω της ραγδαίας επιδείνωσης της κατάστασης του, με εμφάνιση έντονης δυσκαταποσίας, δυσκολίας στην αναπνοή και επέκτασης της διογκώσεως αμφοτερόπλευρα στην τραχηλική χώρα, ο ασθενής οδηγείται μετά από λίγες ώρες στο χειρουργείο. Υπό γενική αναισθησία με ενδοφλέβια αναισθητικά και στοματορρινική προσωπίδα, γίνεται τομή μήκους 4 εκ. στη μεσότητα της υπογενειδίου χώρας, προσπέλαση αμφοτερόπλευρα στους υπογνάθιους χώρους και διάνοιξη των ιστών με λαβίδα. Πυώδης συλλογή παροχετεύεται κοντά στο χείλος της κάτω γνάθου αριστερά. Τοποθετούνται 2 ελαστικές παροχετεύσεις αριστερά και δεξιά, από την ίδια τομή και γίνεται εξαγωγή του 37 (εικ. 1). Ο ασθενής μετεγχειρητικά παρουσιάζει σταθερή βελτίωση. Οι παροχετεύσεις αφαιρούνται την 5η μετεγχειρητική ημέρα και ο ασθενής εξέρχεται του νοσοκομείου την 8η μετεγχειρητική ημέρα. 2η Περίπτωση Άντρας ηλικίας 48 ετών προσέρχεται στο νοσοκομείο μας, με επώδυνη διόγκωση της υπογνάθιας χώρας δεξιά από επταημέρου, σταδιακά επιδεινούμενη, με συνοδό συμπτώματα δυσκαταποσίας, αδυναμίας διάνοιξης στόματος, καταβολής δυνάμεων, αισθήματος ζάλης και πυρετού με ρίγος. Αναφέρει ότι έγινε προσπάθεια συντηρητικής αντιμετώπισης της λοίμωξης από τον οδοντίατρο του με αμοξικιλλίνη 500 mg x 4 από το στόμα και στη συνέχεια από παθολόγο με αμοξικιλλίνη και κλαβουλανικό οξύ, σε δόση 625mg x 3, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Από τον κλινικό έλεγχο διαπιστώνεται εκτεταμένη λοίμωξη που καταλαμβάνει τα υπογνάθια και το υπογενείδιο διάστημα με επέκταση προς την υπόλοιπη τραχηλική χώρα, ερυθρότητα του υπερκειμένου δέρματος, έντονο τρισμό, ενώ ακτινογραφικά διαπιστώνεται εκτεταμένος τερηδονισμός των 47 και 48. Η αιμοδυναμική κατάσταση του ασθενή είναι στα- ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΠΚΗΣ

12 Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ και συν. 97 Εικ. 1: Ο ασθενής της 1ης περίπτωσης μετά την παροχέτευση της λοίμωξης. Εικ. 2: Ο ασθενής της 2ης περίπτωσης τη 2η μετεγχειρητική ημέρα, όπου φαίνονται οι τρεις ελαστικοί παροχετευτικοί σωλήνες. θερή, με αρτηριακή πίεση 132 / 77 mmhg και σφύξεις 103/λεπτό, που οφείλονται στην υψηλή θερμοκρασία των 39 C. Στο ΗΚΓ επιβεβαιώνεται η φλεβοκομβική ταχυκαρδία, ενώ στην ακτινογραφία θώρακος, διαπιστώνεται εμφυσηματική εικόνα δεξιάς πύλης. Τα λευκά αιμοσφαίρια είναι /μl, η ΤΚΕ είναι 54mm, ο αιματοκρίτης είναι 44% και ο βιοχημικός έλεγχος φυσιολογικός. Οι οδηγίες εισαγωγής του ασθενή στην κλινική μας περιλαμβάνουν ενδοφλέβια χορήγηση πενικιλίνης G μον. x 6, μετρονιδαζόλης 500 mg x 3, αμικασίνης 500 mg x 2 (ΕΦ), Berovent με μάσκα x 4 και παρακεταμόλης ενδομυϊκά για τον πυρετό. Όμως 10 ώρες μετά, ο ασθενής οδηγείται επειγόντως στο χειρουργείο, λόγω επιδείνωσης της γενικής κατάστασης του και εμφάνισης έντονης δύσπνοιας. Μετά από 3 προσπάθειες, γίνεται τελικά στοματοτραχειακή διασωλήνωση, με σωλήνα No 7. Μέσω τριών τομών, δύο υπογνάθιες άμφω και μια υπογενείδια, παροχετεύεται αρκετή ποσότητα πύου, ενώ τοποθετούνται τρεις ελαστικές παροχετεύσεις. Συγχρόνως εξάγονται οι 47 και 48 (εικ. 2). Μετεγχειρητικά η κατάσταση του ασθενή εξελίσσεται ομαλά και ο ασθενής εξέρχεται από το νοσοκομείο μετά από 7 ημέρες. 3η Περίπτωση Άντρας ηλικίας 29 ετών παραπέμπεται από άλλο νοσοκομείο, με γενικευμένο φλέγμονα της τραχηλικής περιοχής που παρουσιάστηκε 3 ημέρες μετά την εξαγωγή των 36 και 37 από ιδιώτη οδοντίατρο. Το ιατρικό ιστορικό του είναι ελεύθερο. Από την κλινική εξέταση διαπιστώνεται δυσκαταποσία, τρισμός, βρόγχος της φωνής και λοίμωξη υπογναθίων, υπογλωσσίων χώρων, υπογενειδίου και παραφαρυγγικού διαστήματος δεξιά. Η θερμοκρασία ΤΟΜΟΣ 3, No 2, 2002

13 Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ και συν. 99 τίωση, αλλά τη 2η μετεγχειρητική ημέρα, εμφανίζεται έντονο οίδημα στη γλώσσα και δύσπνοια, λόγω απόφραξης της αεροφόρου οδού. Οδηγείται άμεσα στο χειρουργείο, όπου με τοπική αναισθησία και λαρυγγική μάσκα, υποβάλλεται σε τραχειοστομία και ακολουθεί συμπληρωματική παροχέτευση ενδοστοματικά στο έδαφος του στόματος. Ο ασθενής τις επόμενες μετεγχειρητικές ημέρες, παρουσιάζει βελτίωση της κλινικής του εικόνας προοδευτικά, η τραχειοστομία συγκλείνεται την 4η Μ.Η. (αφαίρεση τραχειοσωλήνα και τοποθέτηση πιεστικής επίδεσης για επούλωση κατά β' σκοπό) και εξέρχεται του νοσοκομείου μετά από νοσηλεία 22 συνολικά ημερών. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η κλινική εικόνα της ΛΚ είναι χαρακτηριστική και περιλαμβάνει εκτεταμένη διόγκωση του τραχήλου, σκληρή και επώδυνη στην ψηλάφηση, κακουχία, δυσκαταποσία, τρισμό, πυρετό με ρίγος, ανύψωση του εδάφους του στόματος και της γλώσσας, βρόγχος της φωνής και αυχενική δυσκαμψία (Hutschison και James 1989, Kurien και συν. 1997). Η αντιμετώπιση του ασθενούς πρέπει να αρχίζει άμεσα με την προσαγωγή του στο νοσοκομείο (Busch and Shah 1997, Barakate και συν. 2001). Αρχικά εκτιμάται η βαρύτητα της κατάστασης και μετρώνται τα ζωτικά σημεία του ασθενούς (αρτηριακή πίεση, σφίξεις, θερμοκρασία). Στην περίπτωση που υπάρχει πτώση της πίεσης, ταχυσφυγμία και αύξηση της θερμοκρασίας, αυτά αποτελούν ενδιεικτικά σημεία σηπτικής καταπληξίας. Ακόμη εκτιμάται η αναπνευστική λειτουργία με ακρόαση, γίνεται μέτρηση της συχνότητας των αναπνοών, των αερίων του αίματος και του κορεσμού του οξυγόνου. Τέλος γίνεται πλήρης εργαστηριακός έλεγχος, προκειμένου να διαπιστωθούν υποκείμενες παθολογικές καταστάσεις, ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων και να οδηγηθεί άμεσα ο άρρωστος στο χειρουργείο. Στις περιπτώσεις που το επιτρέπει η κατάσταση του ασθενούς, ο απεικονιστικός έλεγχος με αξονική τομογραφία είναι δυνατό να βοηθήσει στην ακριβή εκτίμηση της επέκτασης της λοίμωξης στα εν τω βάθει μυοπεριτονιακά διαστήματα και να ελεγχθεί η βατότητα των αεροφόρων οδών. Μεγάλη σημασία στην αντιμετώπιση αρρώστου με ΑΚ έχει η κάλυψη του με διπλό ή τριπλό σχήμα αντιβίωσης. Χορηγούνται συνθετικές ή ημισυνθετικές πενικιλίνες, συνδυασμός αμοξυκιλλίνης με κλαβουλανικό οξύ, η κλινδαμυκίνη για τα αερόβια μικρόβια, ιμιδαζόλια για τα αναερόβια και αμινογλυκοσίδες για τα Gram (-) μικρόβια (Har-El και συν. 1994). Πολλές φορές η διασωλήνωση των ασθενών αυτών που οδηγούνται εσπευσμένα στο χειρουργείο, παρουσιάζει δυσκολίες, λόγω της απόφραξης των αεραγωγών από την επέκταση του οιδήματος, ώστε να απαιτείται η χρήση ειδικών μεθόδων π.χ. λαρυγγική μάσκα ή βρογχοσκοπική διασωλήνωση ή ακόμα και τραχειοστομία (Hart 1994, Neff και συν. 1999). Η θεραπεία του ασθενούς αρχίζει ουσιαστικά με τη χειρουργική παρέμβαση (Busch 1999). Μέσω μίας ή περισσοτέρων τομών γίνονται ευρείες σχάσεις και παροχέτευση όλων των προσβεβλημένων διαστημάτων. Τοποθετούνται παροχετευτικοί σωληνίσκοι που διατηρούνται μέχρι την πλήρη εκκένωση των διαστημάτων από πύο και εξίδρωμα. Θάνατος από ΛΚ προκαλείται λόγω σηπτικού shock, συνδρόμου αναπνευστικής δυσχέρειας ενηλίκων, καρδιακής ανεπάρκειας, νεφρικής ανεπάρκειας, ανεπάρκειας πολλαπλών οργάνων (Pynn και Sands 1997). Για την πρόληψη της ΛΚ απαιτούνται ευαισθητοποίηση του κοινού για τη στοματική υγιεινή, αντιμετώπιση νεκρών δοντιών και κάλυψη του ασθενούς με διπλή αντιβιωτική αγωγή σε περίπτωση επέκτασης της οδοντικής λοίμωξης, αναγνώριση μικρών ενδοστοματικών αποστημάτων και παροχέτευση τους, ενώ η άμεση παραπομπή των ασθενών στο νοσοκομείο αν διαπιστωθούν κλινικά σημεία όπως τρισμός, πυρετός με ρίγος, δυσκαταποσία, συμβάλλει στην έγκαιρη αντιμετώπιση αυτής της επικίνδυνης για την ζωή του αρρώστου οξείας λοίμωξης. Τέλος θα πρέπει να αναφέρει κανείς την δυσκολία στη φωτογραφική τεκμηρίωση πολλές φορές τέτοιων επειγουσών καταστάσεων, μιας και η αντιμετώπιση τους γίνεται κάτω από έντονο stress για τον επεμβαίνοντα, ιδιαίτερα όταν αυτός καλείται σε ώρες ιδιαίτερα δύσκολες, ακόμα και σε οργανωμένες Γναθοχειρουργικές κλινικές. ΤΟΜΟΣ 3, No 2, 2002

14 100 ΛΟΥΔΟΒΙΚΕΙΟΣ ΚΥΝΑΓΧΗ Hellenic Arch Oral Maxillofac Surg 3(2): , SUMMARY Ludwig Angina. Report of Four Cases. Romanos G., Papadaki M. 2, Konsolaki E. 3, Ganasouli D., Makatounaki E. 5, Hatzimanolis P. 6 From the Department of Oral & Maxillofacial Surgery, University General Hospital of Herakliion, Grete. (Head: Dr. P. Hatzimanolis). Ludwig's angina reflects better than any other pathologic condition the role of the dentist in public health. It is a serious infection, often of dental origin, which occupies all the spaces of the neck. Its most common cause is pulp necrosis of mandibular teeth. It is a threatening condition for the patient's life either because it leads to partial or complete airway obstruction or it can cause septic shock. Significant role in prevention of Ludwig's angina plays the management of teeth with pulp necrosis by the dentist. Treatment that is always accomplished after hospital admission of the patient includes establishement of airway patency, if is necessary, by intubation or tracheotomy and ventilation, hydration by intravenous administration of fluids, antibiotic therapy with combination of two or three antibacterial agents, and surgical intervention with prompt incision and drainage of all involved spaces. Four cases of Ludwig's angina, which were treated in our department, are presented in this paper. 1. MS, Oral and Maxillofacial Surgeon 2. Resident of Oral and Maxillofacial Surgery 3. Senior Registrar of Oral and Maxillofacial Surgery 4. Registrar of Oral and Maxillofacial Surgery 5. Senior Registar of Anesthesiology Department 6. Dr. Dent., Oral and Maxillofacial Surgeon, Head of the Department Key words: Ludwig's angima, infections of head and neck region, odontogenic infections. Ann Otol Rhinol Laryngol 110: , Barsamian JG, Scheffer RBQ: Spontaneous pneumothorax: an unusual occurrence in a patient with Ludwig's angina. J Oral Maxillofac Surg 45: , Bramwell KJ, Davis DP: Ludwig's angina. J Emerg Med 3: , Busch RF, Shah D: Ludwig's angina: improved treatment Otolaryngol Head Neck Surg 117: , Busch RF: Ludwig angina: early aggressive therapy. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 125: , Dugan MJ, Lazow SK, Berger JR: Thoracic empyema resulting from direct extension of Ludwig's angina: a cese report. J Oral Maxillofac Surg 56: , Ελευθεριάδης Ε, Φραγκίσκος Φ, Κολοκούδιας Μ: Λουδοβίκειος κυνάγχη: Μια σπάνια κλινική οντότητα που ακόμη υπάρχει. Αναφορά περίπτωσης. Har-El G, Aroesty JH, Shaha A, Lucente FE: Changing trends in deep neck abscess. A retrospective study of 110 patients. Oral Surg Oral Med Oral Pathol 77: , Hart BT: Tracheotomy for Ludwig's angina. Oral Surg oral Med Oral Pathol 78: , Hutsinson IL, James DR: New treatment for Ludwig's angina. Br J Oral Maxillofac Surg 27: 83-84, Iwu CO: Ludwig's angina: report of seven cases and review of current concepts in managment. Br J Oral Maxillofac Surg 28: , Καρακάσης Δ: Μαθήματα οδοντογναθικής χειρουργικής. Μέρος Α: Βασικές αρχές χειρουργικής παθολογίας και εγχειρητικής, 1982, σελ. 38. Kurien Μ, Mathew J, Job A, Achariah Ν: Ludwig's angina. Clin Otolaryngol 22: , Μάρτης Χ: Στοματογναθοπροσωπική Χειρουργική, Α' Τόμος, 1990, σελ Murphy SC: The person behind the eponym: Wilhelm Frederick von Ludwig ( ). J Oral Pathol Med 25: , Neff SP, Merry AF, Anderson B: Airway management in Ludwig's angina. Anaesth Intensive Care 27: , Pynn BR, Sands T: Ludwig's angina. Ann Emerg Med 30: , Ruiz CC, Labajo DR, Vilas Y, Paniagua J: Thoracic complications of deeply situated serous neck infections. Journal of Cranio-Maxillofacial Surgery 21: 76-81, Topazian RG: Oral and maxillofacial infections, 1981, pp ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Barakate MS, Jensen MJ, Hemli JM, Graham AR: Ludwig's angina. Report of a case and review of management issues. Διεύθυνση για ανάτυπα: Δρ. Παναγιώτης Χατζημανώλης Ηράκλειο Κρήτης Τ.Θ ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

15 Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 3(2): , Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Οι Γναθοχειρουργικοί Ασθενείς με Βρογχικό Άσθμα: Νεώτερα Δεδομένα στην Αντιμετώπιση τους. Μουρούζης Κ.* 1, Σαραντέας Θ** 2, Ράλλης Γ.* 3 Από το *Τμήμα Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής, ΠΓΝΑ «ΚΑΤ», (Διευθυντής: Ν. Ζαχαριάδης), και το **Τμήμα Αναισθησιολογίας, ΓΝΑ «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ» ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το βρογχικό άσθμα αποτελεί μια πάθηση με πολλές ιδιαιτερότητες και αφορά σε ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού. Οι παροξυσμικές κρίσεις δεν είναι σπάνιες. Ο γναθοπροσωπικός χειρουργός καλείται συχνά να αντιμετωπίσει ασθματικούς ασθενείς υπό τοπική ή γενική αναισθησία. Ο χειρισμός των ασθενών αυτών απαιτεί σε βάθος γνώση του αντικειμένου, κατάλληλη προετοιμασία και πλήρη ετοιμότητα. Σκοπός της εργασίας είναι να παρουσιάσει τις νεώτερες απόψεις σχετικά με την προεγχειρητική, διεγχειρητική και μετεγχειρητική αγωγή ενός ασθενή με βρογχικό άσθμα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το βρογχικό άσθμα αποτελεί μια νόσο εξαιρετικά συνήθη, που εμφανίζεται για πρώτη φορά στην πλειοψηφία των περιπτώσεων κατά την παιδική ηλικία. Ο επιπλασμός της σε παιδιά πλησιάζει το 10% του ελληνικού πληθυσμού (Γκρατσίου και Ρούσσος 1996). Είναι μια χρόνια μη ειδική φλεγμονή των αεραγωγών, η οποία οφείλεται σε διήθηση του βρογχικού δέντρου από μαστοκύτταρα και ηωσινόφιλα. Αποτέλεσμα αυτής της φλεγμονώδους διαδικασίας είναι η διάσπαρτη και διαφορετικού βαθμού απόφραξη των αεραγωγών, η οποία μπορεί να είναι αναστρέψιμη αυτόματα ή μετά από φαρμακευτική αγωγή (British thoracic society 1997). 1. Γναθοχειρουργός 2. Ειδικευόμενος Αναισθησιολόγος 3. Γναθοχειρουργός, Επιμελητής Α' Λέξεις κλειδιά: Βρογχικό άσθμα, Γναθοπροσωπική χειρουργική. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΒΡΟΓΧΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Το άσθμα ως παθολογική οντότητα μπορεί να διακριθεί σε ενδογενές και εξωγενές. Το εξωγενές άσθμα αποτελεί αντίδραση σε κάποιο αλλεργιογόνο, εμφανίζεται σε παιδιά συνήθως με οικογενειακό ιστορικό άσθματος και παρουσιάζει καλή πρόγνωση και ανταπόκριση στη θεραπεία (Geist και Diaz 1982, Rakel 1984). Το ενδογενές άσθμα προκαλείται από παράγοντες όπως: οι λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού (Hudgel και συν. 1979), οι ρινικοί πολύποδες (Cuevas και συν. 1977), η άσκηση (Deal και συν. 1979), ο κρύος αέρας (Becklake και Ernst 1997) και η συναισθηματική φόρτιση (Horton και συν. 1978). Το ενδογενές άσθμα μπορεί να σχετίζεται με τη λήψη αναστολέων του μετατρεπτικού ενζύμου, β-αποκλειστών και μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (ΜΣΑΦ), ιδιαίτερα της ασπιρίνης (Laurence 1997α, Andreoli και συν. 1997). Νεώτερα δεδομένα υποστηρίζουν ότι η ανάπτυξη του βρογχικού άσθματος είναι αποτέλεσμα συνδυα-

16 102 ΟΙ ΓΝΑΘΟΧΕΙΡΟΥΡΠΚΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ... σμού των αιτιολογικών παραγόντων και της γονιδιακής ευαισθησίας του ατόμου απέναντι σ' αυτούς. Έχει διαπιστωθεί ότι ο πολυμορφισμός των β 2 -αδρενεργικών υποδοχέων και των γονιδιακών δομών, που σχετίζονται με την έκφραση της ιντερλευκίνης 4 και του TNF-a (tumor necrosis factor), συνδέονται με κρίσεις αυξημένης σοβαρότητας (Holgate 1997). ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Βρογχοδιασταλτικά 1. Β 2 διεγέρτες Είναι τα πιο αποτελεσματικά φάρμακα και εμφανίζουν ελάχιστες παρενέργειες (μυϊκός τρόμος, ταχυκαρδία, υποκαλιαιμία) (Spitzer και συν 1992). Οι εκλεκτικοί β 2 διεγέρτες διακρίνονται σε βραχείας δράσης (μέχρι 4 ώρες) όπως η σαλβουταμόλη (Aerolin) και μακράς δράσης (μέχρι 12 ώρες) όπως η φορμοτερόλη (Foradil) (Douglas και συν. 1996). 2. Αντιχολινεργικά Δρουν αποκλείοντας τους μουσκαρινικους υποδοχείς των λείων μυϊκών ινών στους αεραγωγούς, αναστέλλοντας με αυτό τον τρόπο τη χολινεργική αντανακλαστική βρογχοσυστολή. Κύριος εκπρόσωπος αυτής της κατηγορίας φάρμακων είναι το ιπατρόπιο (Atrovent). Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες κατά τη χορήγηση του είναι η πικρή γεύση, ξηροστομία και ο παράδοξος βρογχόσπασμος (Douglas και συν. 1996, Laurence 19976). 3. Μεθυλοξανθίνες Κύριος εκπρόσωπος είναι η θεοφυλλίνη (Theo- Dur), ένας αναστολέας της φωσφοδιεστεράσης. Η έλλειψη σταθερού χρόνου ημίσιας ζωής, το μικρό θεραπευτικό εύρος και ο μεγάλος αριθμός ανεπιθύμητων ενεργειών καθιστούν τη συγκεκριμένη ουσία ιδιαίτερα επικίνδυνη στα χέρια μη ειδικών (Aitken και συν. 1987, Bertino και Walker 1987). Αντιφλεγμονώδη 1. Κορτικοειδή Αναστέλλουν τη λειτουργία των κυττάρων της φλεγμονής και περιορίζουν την όψιμη φάση του βρογχικού άσθματος (Barnes 1990). Η συστηματική χορήγηση τους εμφανίζει ανεπιθύμητες ενέργειες όπως υπέρταση, έλκος στομάχου, οστεοπόρωση και ψυχιατρικές διαταραχές, που περιορίζονται σημαντικά με τη χορήγηση τους υπό μορφή εισπνοών (Jennings και συν. 1991). Βέβαια τα εισπνεόμενα κορτικοειδή (Becotide) μπορούν να προκαλέσουν φαρυγγικό ερεθισμό, καντιντίαση και βράγχος φωνής (Κουλούρης 1995). 2. Αναστολείς λευκοτριενών Είναι τα πλέον σύγχρονα αντιφλεγμονώδη φάρμακα, α. Η ζαφιρκουκλάστη (Singulair) αποτελεί ανταγωνιστή του υποδοχέα λευκοτριενίων και χορηγείται σε ασθενείς με ήπιο ή μέτριο άσθμα και β. η ζιλευτόνη (Zileuton) είναι αναστολέας της 5-λιποξυγενάσης και χρησιμοποιείται σε ασθενείς με ήπιο συνεχές άσθμα. Τα παραπάνω φάρμακα είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά σε περιπτώσεις άσθματος, που προκαλείται από την ασπιρίνη. Δεν εμφανίζουν σημαντικές παρενέργειες (Du Bois 1995, Pittman και Tillinghast 1998). 3. Χρωμογλυκικό νάτριο (Lomudal) Νεώτερης γενιάς αντιφλεγμονώδες το οποίο δρα σταθεροποιώντας τα μαστοκύτταρα. Χρησιμοποιείται στο χρόνιο άσθμα ήπιας και μέτριας βαρύτητας. Σπάνια μπορεί να προκαλέσει βήχα και φαρυγγικό ερεθισμό (Cockcroft 1987, Pittman και Tillinghast 1998). ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ Η αιτιολογία του βρογχικού άσθματος, η συχνότητα των κρίσεων, ο ρυθμός της αναπνοής και το ιστορικό καπνίσματος πρέπει να ελέγχονται (Kingston και Hirshman 1984). Η λήψη ιατρικού ιστορικού, η φαρμακευτική αγωγή και η φυσική εξέταση του ασθενούς είναι απαραίτητα στοιχεία για να καθοριστεί η βαρύτητα της νόσου και τα μέτρα προστασίας που πρέπει να λαμβάνει ο γναθοπροσωπικός χειρουργός (πίνακας 1). Ο έλεγχος του ασθματικού ασθενή μπορεί να γίνει πολύ εύκολα με τη χρήση συσκευής μέτρησης αναπνευστικής ροής (εικόνα 1). Με το ροόμετρο είναι δυνατή η μέτρηση της μέγιστης εκπνευστικής ροής (Μ.Ε.Ρ.). Η μετρούμενη τιμή συγκρίνεται με τη προβλεπόμενη φυσιολογική (West 1992a, West 1992b) (Πίνακας 2). Συνήθως οι ασθενείς διαθέτουν προσω- ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

17 κ. ΜΟΥΡΟΥΖΗΣ και συν. 103 Πίνακας 1: Προστατευτικά μέτρα στον ασθματικό ασθενή. 1 Χρήση ροόμετρου 2 Χορήγηση αντιισταμινικών μόνο σε επεμβάσεις με τοπική αναισθησία 3 Συνεχής αναρρόφηση 4 Σε αλλεργικούς ασθενείς χορήγηση μακρολιδίων νέας γενιάς ή τετρακυκλινών 5 Προεγχειρητική χορήγηση κορτικοστεροειδών σε ασθενείς που ήδη λαμβάνουν κορτιζόνη 6 Αποφυγή ΜΣΑΦ, χορήγηση COX-2 αναστολέων 7 Προσοχή σε ασθενείς που λαμβάνουν αντιυπερτασική αγωγή με β-αναστολείς ή αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου 8 Σε ασθενείς με άσθμα από stress, προεγχειρητική χορήγηση β 2 -διεγερτών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων 9 Μετεγχειρητικά χρήση μάσκας οξυγόνου, χορήγηση βρογχοδιασταλτικών και φυσιοθεραπεία θώρακος Πίνακας 2: Εκτίμηση ασθματικού ασθενή. Βαρύτητα ασθματικής κρίσης Ήπιο Μέτριο Σοβαρό Μέτρηση Μ.Ε.Ρ. > 70% του φυσιολογικού 50-70% του φυσιολογικού <50% του φυσιολογικού Κλινική εικόνα δύσπνοια, βήχας, συρρίτοντες ήχοι δύσπνοια, βήχας, συρρίτοντες ήχοι, ταχύπνοια, ταχυκαρδία βραδυκαρδία, ταχύπνοια, κυάνωση, έλλειψη ήχων, παράδοξος σφυγμός Εικ. 1: Το ροόμετρο που χρησιμποιείται ευρύτατα από τους ίδιους τους ασθενείς. πικό ροόμετρο για καθημερινό έλεγχο της κατάστασης τους. Σε επεμβάσεις που θα γίνουν με τοπική αναισθησία, η χρήση αντιισταμινικών βοηθάει στην απελευθέ- ρωση των αεροφόρων οδών και στη μείωση του άγχους του ασθενή (Βαρώνος 1987). Ο γναθοχειρουργός πρέπει να προστατεύει τις ευερέθιστες και ευαίσθητες ανώτερες αεροφόρους οδούς. Σκοπός του δεν είναι μόνο η καταστολή του αντανακλαστικού του βήχα, αλλά και η πρόληψη των εκλυτικών του παραγόντων. Η συνεχής αναρρόφηση είναι επιβεβλημένη προκειμένου να απομακρυνθούν οι στοματικές εκκρίσεις, τα οδοντικά και οστικά υπολείμματα από το φάρυγγα (Hoffman και συν. 1991). Κατά τη γενική αναισθησία όμως πρέπει να αποφεύγεται η χορήγηση αντιισταμινικών όπως και μυοχαλαρωτικών του τύπου της D-τουβοκουραρίνης και του ατρακουρίου, λόγω της απελευθέρωσης ενδογενούς ισταμίνης από τα μαστοκύτταρα (Hirshman και συν. 1982, Kingston και Hirshman 1984). Αντίθετα, η εφαρμογή αντιχολινεργικών φαρμάκων (ατροπίνη) είναι αναγκαία, επειδή προκαλούν έντονη βρογχοδιασταλτική δράση και μειώνουν τις στοματοφαρυγγικές εκκρίσεις (Laurence 1997β). ΤΟΜΟΣ 3, No 2, 2002

18 104 ΟΙ ΓΝΑΘΟΧΕΙΡΟΥΡΠΚΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ... Είναι γνωστό ότι οι ασθενείς της κατηγορίας αυτής λαμβάνουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα θεοφυλλίνη και κορτικοστεροειδή. Η θεοφυλλίνη είναι φάρμακο μικρού θεραπευτικού εύρους που παρουσιάζει εύκολα μεταβολές των επιπέδων της στο πλάσμα (Bertino και Walker 1987). Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται η συγχόρησή της με ερυθρομυκίνη. Στην περίπτωση αυτή μειώνεται η νεφρική κάθαρση της θεοφυλλίνης και αυξάνεται η συγκέντρωση της στο αίμα, προκαλώντας αρρυθμίες και τοξικά φαινόμενα από το κεντρικό νευρικό σύστημα (Reisz και συν. 1983). Τα μακρολίδια νέας γενιάς (αζιθρομυκίνη και κλαρυθρομυκίνη) ή οι τετρακυκλίνες πρέπει να προτιμώνται (Schossberg 1995). Η χρόνια χρήση κορτιζόνης καταστέλλει τον άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-επινεφρίδια, μειώνοντας την ικανότητα παραγωγής ενδογενούς κορτιζόνης. Ο ασθενής δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε καταστάσεις έντονου stress και για το λόγο αυτό είναι απαραίτητη η προεγχειρητική χορήγηση κορτικοστεροειδών (Μάρτης 1980). Επιπλέον, οι παραπάνω συνθήκες προκαλούν μείωση της ανταπόκρισης του ανοσοποιητικού συστήματος, με συνέπεια ο ασθενής να είναι επιρρεπής στις λοιμώξεις (Katzung 1995). Η παράλληλη χορήγηση κορτιζόνης και μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (ΜΣΑΦ) πρέπει να αποφεύγεται. Τα ΜΣΑΦ αναστέλλουν τις προσταγλανδίνες του στομάχου, που δρουν ως κυτταροπροστατευτικά του βλεννογόνου του, ενώ τα κορτικοστεροειδή αυξάνουν το υδροχλωρικό οξύ και την πεψίνη, με αποτέλεσμα την πιθανή ανάπτυξη έλκους (Stockley 1996). Όμως μπορούμε να χορηγήσουμε αντιφλεγμονώδη φάρμακα νέας γενιάς (COX-2 inhibitors) χωρίς κίνδυνο αλληλεπίδρασης. Οι COX-2 inhibitors χορηγούνται επίσης εναλλακτικά σε ασθενείς με ενδογενές άσθμα από ΜΣΑΦ (Meade και συν. 1993, Lee 1999). Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι λαμβάνοντες αντιυπερτασικά φάρμακα. Η χρήση β-αποκλειστών έχει σα συνέπεια έλλειψη δράσης των β 2 -διεγερτών. Στους ασθενείς αυτούς η αντιμετώπιση της ασθματικής κρίσης απαιτεί αποκλειστικά τη χρήση κορτιζόνης και αντιχολινεργικών φαρμάκων. Η λήψη αναστολέων του μετατρεπτικού ενζύμου οδηγεί σε συσσώρευση βραδυκινίνης και εκδήλωση έντονων ασθματικών κρίσεων, που απαιτούν δραστική παρέμβαση (Adreoli και συν. 1997, Kishiyama και Adelman 1999). Είναι γνωστό ότι οι γναθοπροσωπικές επεμβάσεις είναι ιδιαίτερα εργώδεις και προκαλούν stress. Στους ασθενείς που είναι γνωστό ότι παρουσιάζουν ασθματική κρίση κάτω από συνθήκες stress, πρέπει να χορηγείται προφυλακτικά μια ώρα πριν την επέμβαση β 2 - διεγέρτης (1-2 εισπνοές σαλβουταμόλης) ή 2-4 εισπνοές χρωμογλυκικό νάτριο (Φρουδαράκης 1997). Μετεγχειρητικά η χρήση μάσκας οξυγόνου, η χορήγηση βρογχοδιασταλτικών φαρμάκων και η φυσιοθεραπεία θώρακος βοηθούν στην κινητοποίηση των εκκρίσεων και μειώνουν την πιθανότητα εμφάνισης πνευμονικής επιπλοκής (Hoffman και συν. 1991). ΑΜΕΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΡΙΣΗ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο καθορισμός της βαρύτητας της ασθματικής κρίσης επιτυγχάνεται με τη βοήθεια του ροόμετρου και την εκτίμηση της κλινικής εικόνας του ασθενούς (Illes και Leipzig 1996) πίνακας 2. Σε ήπια κρίση, η χορήγηση ενός β 2 διεγέρτη αποτελεί την καλύτερη λύση. Η σαλβουταμόλη είναι το φάρμακο εκλογής, αφού έχει μεγαλύτερη εκλεκτικότητα απέναντι στους β 2 υποδοχείς, μεγαλύτερη διάρκεια δράσης και λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες σε σχέση με άλλα φάρμακα της ίδιας κατηγορίας (Hoffman και Lefkowitz 1991). Χορηγούνται 2.5mg σαλβουταμόλης σε μάσκα οξυγόνου ή γίνονται 4 εισπνοές (0.09mg / εισπνοή) από ειδική συσκευή με δοσομετρητή εισπνοών (MDI). Οι δόσεις μπορούν να επαναληφθούν σε λεπτά (Lin και συν. 1993, Nowak 1995). Σε μέτρια κρίση βρογχικού άσθματος, ακολουθείται η προηγούμενη αγωγή. Όμως επιπλέον χορηγούνται μέχρι 60mg πρεδνιζολόνη (Prezolon) από το στόμα ή 2-4 εισπνοές μπεκλομεθαζόνη (Becotide) (Fanta και συν. 1983, Barnes 1989). Στη φάση αυτή είναι απαραίτητη η κλήση πενυμονολόγου για να καθορίσει την περαιτέρω αγωγή του ασθενούς. Σε σοβαρή κρίση, πρέπει να χορηγηθούν άμεσα σαλβουταμόλη (2.5-5mg σε μάσκα οξυγόνου ή 4-8 εισπνοές σε MDI), ιπατρόπιο ( mg σε μάσκα οξυγόνου ή εισπνοές σε MDI) κορτικοστεροειδή ( mg υδροκορτιζόνης) ή mg μεθυλοπρεδνιζολόνης (Solu-medrol) παρεντερικά και θεοφυλλίνη (5-6 mg/kgr σε 20 min, εκτός αν ο ασθε- ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΠΚΗΣ

19 κ. ΜΟΥΡΟΥΖΗΣ και συν. 105 νής παίρνει ήδη θεοφυλλίνη οπότε η δόση μειώνεται στο μισό) (Kelly και Murphy 1990, British thoracic society 1990). Η μεταφορά του ασθενούς σε τμήμα επειγόντων περιστατικών είναι απαραίτητη. Σε περίπτωση έντονου βρογχόσπασμου, ο οποίος θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του ασθενή είναι αναγκαία η χρήση ml αδρεναλίνης 1:1000 (Laurence 1997γ). Σε ασθματικούς μεγάλης ηλικίας με καρδιακή νόσο, η χρήση αδρεναλίνης πρέπει να αποφεύγεται και να προτιμάται εναλλακτικά η ισοπροτερενόλη (Isuprel), που είναι μη εκλεκτικός β-διεγέρτης, (Cydulka και συν. 1988). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Είναι σαφές ότι ο ασθενής με βρογχικό άσθμα απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή από το γναθοπροσωπικό χειρουργό. Η γετνίαση του χειρουργικού πεδίου με τις υπερευαίσθητες ανώτερες αεροφόρες οδούς αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης ασθματικής κρίσης. Η σωστή εκτίμηση του ασθενούς, η κατάλληλη προεγχειρητική προετοιμασία, οι προσεκτικοί χειρουργικοί χειρισμοί και η ενδεδειγμένη μετεγχειρητική αγωγή ελαχιστοποιούν την πιθανότητα επιπλοκών και αυξάνουν την ασφάλεια της χειρουργικής επέμβασης. Hellenic Arch Oral Maxillofac Surg 3(2): , SUMMARY Asthmatic Maxillofacial Patients: An Up to Date Preview on Their Management. Mourouzis C.* 1, Saranteas Τ.**, Rallis G.* From the *Department of Oral and Maxillofacial Surgery, General District Hospital of Athens «ΚΑΤ», and the **Department of Anesthesiology, General Hospital of Athens «G. Gennimatas». Asthma is a relatively frequent disease demanding special care. Acute spasm attacks are not uncommon. Oral and maxillofacial surgeons are often asked to treat asthmatic patients under local or general anaesthesia. Management of these patients requires deep knowledge of the disease, proper preparation and full alertness. The aim of this paper is to present the newest facts related to the preoperative, of asthmatic patients. intraoperative and postoperative care 1. DDS, Oral and Maxillofacial Surgeon 2. DDS, MD, Resident Anesthesiologist 3. DDS, MD, Oral and Maxillofacial Surgeon, Senior Specialist Key words: Asthma, Oral and Maxillofacial Surgery. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Aitken ML, Stark LG, Joy RM: Life-threatening theophyline toxicity is not predictable by serum levels. Chest 91: 10-14, Andreoli TE, Carpenter CCJ, Bennett JC, Plum F: Coronary heart disease, In: Cecil Essentials of Medicine. WB Saunders Company, 1997, pp. 58. Barnes PJ: A new approach to the treatment of asthma. Ν Engl J Med 321: 1517,1989. Barnes PJ: Molecular biology of receptors; implications for lung disease. Thorax 45: , Βαρώνος ΔΔ: Μη νευρογενείς ρυθμιστές, Στο: Ιατρική φαρμακολογία. Παρισιάνος 1987, σελ Becklake MR, Ernst P: Enviromental Factors. Lancet 350 (suppl 2): 10-13, Bertino JS, Walker JW: Reassessment of theophylline toxicity serum concentrations, clinical course and treatment. Arch Int Med 147: , British thoracic society: Guidelines for the management of asthma in adults. Acute severe asthma. BMJ 301: 797, British thoracic society: the british guidelines on asthma management: review and position statement. Thorax 52 suppl 1: sl-s2, Γκρατσίου ΧΡ, Ρούσσος Χ: Βρογχικό άσθμα, Στο: Ράπτης ΣΑ: Εσωτερική παθολογία. Γρ. Παρισιάνος 1996, σελ Cockcroft DW: Airway hyperresponsiveness: therapeutic implications. Ann Allergy 59: , Cuevas M, Marmier S, Girard JP: Analysis of immunological features of intrinsic and extrinsic asthma and clinical response to DSCG. Clin Allergy 7: 515, Cydulka R, Davison R, Grammar L: The use of epinephrine in the treatment of older asthmatics. Ann Emerg Med 17: 322, Deal EC, McFadden ER, Ingram RH: Hyperpnea and heat flux: initial reaction sequence in exercise induced asthma. J Appl Physiol 46: 476, Douglas J, Legge J, Friend J, Petrie J: Respiratory diseases, In: Speght and Holford: Avery's Drug treatment. Adis ΤΟΜΟΣ 3, No 2, 2002

20 106 ΟΙ ΓΝΑΘΟΧΕΙΡΟΥΡΠΚΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ... international 1996, pp Du Bois RM: Respiratory medicine. BMJ 310: , Fanta CH, Rossing TH, McFadden ER: Glucocorticoids in acute asthma: a critical controlled trial. Am J Med 74: 845, Φρουδαράκης Μ: To βρογχικό άσθμα - Σημειώσεις πνευμονολογίας. Εκδόσεις Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 1997, σελ. 22. Geist ET, Diaz JH: Management of the asthmatic patient undergoing dental surgery. J Am Dent Assoc 105: 65, Hirshman CA, Edelstein G, Peetz S, et al: Mechanisms of action of inhalational anesthesia on airways. Anesthesiology 56: 107,1982. Hoffman B, Lefkowitz R: Catecholamines and sympathomimetic drugs, In: Goodman Gilman: the pharmacological basis of therapeutics. Pergamon press, 1991 pp Hoffman MJ, Haug RH, Shepard LS, Indresano AT: Care of the asthmatic oral and maxillofacial surgery patient. J Oral Maxillofac Surg 49: 69, Holgate ST: asthma genetics: waiting to exhale. Nat Genet 15: ,1997. Horton DJ, Suda WL, Kinsman RA: Brocho-constrictive suggestion in asthma: a role for airways hyperreactivity and emotion. Am Rev Respir Dis 117: , Hudgel DW, Langston L, Seiner JC: Viral nad bacterial infections in adults with chronic asthma. Am Rev Respir Dis 120: 393, Illes P, Leipzig I: Analgetika und antiphlogistika, In: Forth, Henschler, Rummel, Starke: Pharmakologie und toxikologie. Spektrum pp , Jennings BH, Andreson JE, Johnassen SA: Assessment of systemic effects of inhaled corticosteroids: comparison of the effect of inhaled budesonide and oral prednisolomne on adrenal function and markers of bone turn over. Eur J Clin Pharm 40: 77-82, Katzung B: Corticosteroids and antagonists, In: Pharmacology examination and board review. Lange 1995, pp Kelly HW, Murphy S: Should anticholinergics be used in acute sever asthma. Ann Pharmacother 24: 409, Kingston GG, Hirshman CA: Perioperative management of the patient with asthma. Anesth Analg 63: 844, Kishiyama J, Adelman D: Allergic and immunologic disorders, In: Lawrence, McPhee, Papadakis: Current medical diagnosis and treatment. Lange, 1999 pp Κουλούρης Ν: Βρογχικό άσθμα, Στο: Ιορδάνογλου: Θέματα πνευμονολογίας. Πασχαλίδης, 1995 σελ Laurence DR: Inflammation, arthritis and NSAIDs, In: Clinical pharmacology. Churchill Livingstone, 1997, pp Laurence DR: Respiratory system, In Clinical pharmacology. Churchill Livingstone, 1997, pp Laurence DR: Adrenergic mechanisms, In: Clinical pharmacology. Churchill Livingstone, 1997, pp Lee SS: Role and regulation of COX-2 during inflammation Am J Med 106: 37s-50s, Lin RY, Santer D, Newman T: Continous versus intermittent albuterol nebulization in the treatment of acute asthma. Ann Emerg Med 22: 1847, Μάρτης ΧΣ: Ενδοκρινικές διαταραχές, Στο: Επιπλοκές και καταστάσεις ανάγκης στην οδοντιατρική πράξη. Θεσσαλονίκη 1980, σελ Meade EA, Smith WL, Dewitt DL: Differential inhibition of prostaglandin endoperoxide synthase isozymes by aspirin and other NSAIDs. J Biol Chem 268: , Nowak RM: Inhaled beta-agonists and acute asthma. Am J Emerg Med 13: 94, Pittman A, Tillinghast J: Allergy and Immunology, In: Carey, Lee, Woeltje: The Wqashighton manual of medicine therapeutics. Lippincort-Raven, 1998 pp Rakel RE: Family practice (pd3). PA Saunders, 1984, pp Reisz G, Pingleton SK, Melethil S, Ryan P: The effect of erythromycin on theophyline pharmacokinetics in chronic bronchitis. Am Rev Desp Dis 127: 581, Schossberg D: Azithromycin and Clarithromycin. Med Clin North Amer 79: , Spitzer WO, Suissa S, Ernst P: The use of beta agonists and the risk of death or near death from asthma. New Engl J Med 326: , Stockley IH: Analgesic and non-steroid anti-inflammatory drug interactions, In: Drug interactions. Blackwell Science, 1996, pp. 49. West J: Ventilation, In: Pulmonary pathophysiology. Williams- Wiklkins, 1992, pp West J: Obstructive lung disease, In: Pulmonary pathophysiology. Williams-Wiklkins, 1992, pp Διεύθυνση για ανάτυπα: Κ. Μουρούζης Θεσσαλονίκης 19, Νίκαια Τηλ.: ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΠΚΗΣ

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Χ. Πάνος Σόλωνος 66, 106 80 Αθήνα Τηλ., Fax: 210 3637 247

Γεώργιος Χ. Πάνος Σόλωνος 66, 106 80 Αθήνα Τηλ., Fax: 210 3637 247 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ online www.haoms.org Τόμος 0, Τεύχος, Δεκέμβριος 009 ISSN 08-89 X Τετραμηνιαίο Επιστημονικό Περιοδικό Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER Β ΚΛΙΝΙΚΗ, ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «ΚΑΤ, 1 Η οξεία γαγγραινώδης φλεγμονή του οσχέου με επέκταση στο περίνεο (σύνδρομο FOURNIER) αποτελεί μια σπάνια νόσο που εμφανίζεται συχνότερα σε

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών Κωνσταντίνος Χαλκιάς Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών «Συνήθη Συµβάµατα του Χειµώνα από το αναπνευστικό και Βασικές γνώσεις αντιµετώπισής τους µε σκευάσµατα OTC- ΒΗΧΑΣ» Ο βήχας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης στο Οδοντιατρείο II. Βασική Υποστήριξη της Ζωής

Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης στο Οδοντιατρείο II. Βασική Υποστήριξη της Ζωής Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 1(4): 326-331, 2000. 2000 Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης στο Οδοντιατρείο IV. Δύσπνοια - Επιληψία - Διαταραχές της Αρτηριακής Πίεσης

Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης στο Οδοντιατρείο IV. Δύσπνοια - Επιληψία - Διαταραχές της Αρτηριακής Πίεσης Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 2(4): 264-269, 2001. 2001 Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης στο Οδοντιατρείο IV. Δύσπνοια

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ Τι είναι αναζωογόνηση ; Για τη διατήρηση της ζωής χρειάζεται συνεχής τροφοδοσία όλων των οργάνων με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Το δεύτερο αιώνα ο Γαληνός τόνιζε τη συσχέτιση ρινικών συμπτωμάτων και άσθματος συνιστώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Πρόκειται για μια σοβαρή, απειλητική για τη ζωή, πολυοργανική αντίδραση υπερευαισθησίας, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα- Θεωρία ενιαίων αεραγωγών το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα γµονή των αεραγωγών που χαρακτηρίζεται από αναστρέψιµη απόφρα των βρόγχων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΠΡΟΦΥΛΑΞΗ

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΠΡΟΦΥΛΑΞΗ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΠΡΟΦΥΛΑΞΗ Άγγελος Πεφάνης Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 η Για να χορηγηθούν αντιβιοτικά προφυλακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Άνδρας 57 ετών προσέρχεται στα επείγοντα νοσοκομείου παραπονούμενος για θωρακικό άλγος που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και αντανακλά στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση Βασικοκυτταρικών Καρκινωμάτων Παρειάς και Μετώπου. Αναφορά Περίπτωσης.

Αντιμετώπιση Βασικοκυτταρικών Καρκινωμάτων Παρειάς και Μετώπου. Αναφορά Περίπτωσης. Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 4(2): 108-115, 2003. 2003 Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Αντιμετώπιση Βασικοκυτταρικών Καρκινωμάτων Παρειάς και Μετώπου.

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Είναι Άσθμα; Επαναλαμβανόμενα επεισόδια αναπνευστικού συριγμού Ενοχλητικός Βήχας κατά την νύχτα Βήχας ή αναπνευστικός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές δραστηριότητες

Κλινικές δραστηριότητες Ο ηλικιωμένος ασθενής στη δευτεροβάθμια περίθαλψη Φλώρα Ζερβού-Βάλβη MPhil Med, Δρ Οδοντ Συντονίστρια Διευθύντρια Οδοντιατρικού Τμήματος Ειδικής Μονάδας ΑΜΕΑ Γενικού Νοσοκομείου «Ασκληπιείο Βούλας» Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Παρουσίαση περιστατικού Ονόµατα: Α.Γιακαµόζης, Β.Βουτσάς, Θ.Λαζαρίδης,, Β.Ράντου, Π.Κοντού, Α.Ιωαννίδου, Ι Φρανσές, Μ.Μπιτζάνη ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & Αριθμ. Πρωτ. Y7α/Γ.Π οικ.85787 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Α Ταχ Δ/νση : Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 1.1. Επιδημιολογία... 3 1.2. Μηχανισμοί κάκωσης - Ταξινόμηση... 3 1.3. Διαγνωστική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP)

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Τι είναι η βλάβη SLAP; Η βλάβη SLAP συνίσταται σε ρήξη του ανώτερου τμήματος του επιχείλιου χόνδρου στην ωμογλήνη. Ο όρος SLAP σχηματίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ 1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Στο πρωτόκολλο θα συμπεριληφθούν αυστηρά και μόνο ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση που ορίζεται ως η αδυναμία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ISBN 978-960-372-099-7 ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ Ομότιμη Καθηγήτρια Προληπτικής και Κοινωνικής Οδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΥΡΑΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΤΟΥ - ΓΑΛΙΤΗ Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΪΟΣ 2008 - ΕΞΑΚΤΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΞΑΚΤΙΚΗΣ

1 η ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΪΟΣ 2008 - ΕΞΑΚΤΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΞΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΞΑΚΤΙΚΗΣ Στα πλεονεκτήµατα της ενδοσυνδεσµικής αναισθησίας περιλαµβάνονται: Η ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΙΝΑΙ: Εντοπισµένο αναισθητικό αποτέλεσµα Ποια θεωρείται ιδιαίτερα επώδυνη περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΓΕΝΙΚΑ: Αποτελούν τη μειονότητα των όγκων που απαντώνται στη σπονδυλική στήλη, καθότι οι περισσότεροι είναι αποτέλεσμα μεταστατικής νόσου ή συστηματικής παθήσεως (μυέλωμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Στρογγύλη πνευμονία. Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Στρογγύλη πνευμονία. Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 5 Στρογγύλη πνευμονία Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία Εισαγωγή H στρογγύλη πνευμονία είναι μια σχετικά σπάνια απεικονιστική μορφή στα παιδιά, που στην ακτινογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία H εξασφάλιση μετεγχειρητικής αναλγησίας είναι εξίσου σημαντική με την επιτυχή πραγματοποίηση της επέμβασης. Η αναλγησία εξασφαλίζει την ομαλή μετεγχειρητική

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης στο Οδοντιατρείο III. Λιποθυμία-Διαβητικό κώμα-καρδιολογικά Προβλήματα.

Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης στο Οδοντιατρείο III. Λιποθυμία-Διαβητικό κώμα-καρδιολογικά Προβλήματα. Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 2(3): 122-128, 2001. 2001 Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΟΡΘΟΥ

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΟΡΘΟΥ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ Β Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν.Α. "Γ. Γεννηματάς", Αθήνα Εισαγωγή Ο καρκίνος του ορθού αποτελεί μια συχνή αιτία θανάτου στις αναπτυγμένες χώρες, με συνεχώς αυξανόμενο επιπολασμό τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Ο διαχωρισµός της θωρακικής αορτής αποτελεί την πιο επείγουσα και καταστροφική

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

* Τμήμα Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών (Διευθύντρια: Αμ. Επικ. Καθ. Μ. Μποσινάκου).

* Τμήμα Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών (Διευθύντρια: Αμ. Επικ. Καθ. Μ. Μποσινάκου). Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και ΓναθοπροσοΜικής Χειρουργικής 3(1): 59-64, 2002. 2002 Ελληνικής Εταιρείας Στομαχογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης στο Οδοντιατρείο. V. Αλλεργικές

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI)

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) 1. Τι είναι η Μαγνητική Τοµογραφία; Η Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) είναι µια προηγµένη

Διαβάστε περισσότερα

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική Κωδικός Μαθήματος: MA0211 ΜΑ0212 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ:DrΣ.ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ ΡΗΞΗ ΤΕΝΟΝΤΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΘΩΡΑΚΙΚΟΥ ΜΥΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:KOYMHΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗ:ΚΑΛΥΒΑΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α 1 η Περίπτωση 2 η

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης !!!! Ποιές μέθοδοι χρησιμοποιούνται? Ποιά μέθοδος θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες 1. Σκοπός της άμεσης μετεγχειρητικής περιόδου είναι η επούλωση των τραυμάτων από τον χειρουργικό τραυματισμό, η αναλγησία και η προετοιμασία για την έναρξη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 1 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ ΔΙΑ ΒΊΟΥ ΒΙΟΕΠΙΣΤΉΜΕΣ Ώρα μαθήματος Αντικείμενο Τίτλος μαθήματος 14.00-18.00 Παθολογία (Χ. Κουτίνας, Ν. Σούµπασης) Παθολογία (Χ. Κουτίνας,

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Ά ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΖΑΚΥΝΘΙΝΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ: Αναπληρωτής Καθηγητής ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΒΑΣΙΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΚΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΡΟΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ F = k. l Εκπτυξη θώρακος Είσοδος αέρος στους πνεύµονες Σύσπαση εισπνευστικών µυών

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Παιδικές Ιώσεις-Συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π.

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Σχήμα 1: Η πορεία του Παρουσίαση Περιστατικού Εικ. 2: Πτερυγοειδής (ΑΡ) ωμοπλάτη Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής. Το παραπληρωματικό νεύρο, που είναι ένα κυρίως κινητικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ - ΔΡΑΓΑΝΑΣ Τ.Κ. 68100 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Δ/ντής: Kαθηγητής Β. Δανιηλίδης DEMOKRITUS UNIVERSITY

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΛΗΜΕΝΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΡΗΞΗ 2ης ΜΟΙΡΑΣ 12ΔΑΚΤΥΛΟΥ ΑΠΟ ΣΩΛΗΝΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑΣ

ΠΑΡΑΜΕΛΗΜΕΝΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΡΗΞΗ 2ης ΜΟΙΡΑΣ 12ΔΑΚΤΥΛΟΥ ΑΠΟ ΣΩΛΗΝΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑΣ ΜΟΙΡΑΣ 12ΔΑΚΤΥΛΟΥ ΑΠΟ Α Τμήμα Γενικής Χειρουργικής, ΓΝΑ ΚΑΤ, Κηφισιά Η διάτρηση του 12δακτύλου από σωλήνα γαστροστομίας αποτελεί μια εξαιρετικά σπάνια επιπλοκή. Να παρουσιαστούν τα αποτελέσματα της χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ Αποφρακτική άπνοια είναι οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής λόγω αποφράξεως των ανώτερων αναπνευστικών οδών

Διαβάστε περισσότερα