A. Πετρίδης. Η ὄψις στην Ποιητική του Αριστοτέλη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "A. Πετρίδης. Η ὄψις στην Ποιητική του Αριστοτέλη"

Transcript

1

2 Η ὄψις στην Ποιητική του Αριστοτέλη Ο Αριστοτέλης συμπεριλαμβάνει την ὄψιν στα έξι κατὰ ποιόν μέρη της τραγωδίας (μῦθος, ἦθος, λέξις, ὄψις, διάνοια, μέλος). Λόγω της πυκνότητας που χαρακτηρίζει το ύφος της Ποιητικῆς (ως γνωστόν, το κείμενο που έχουμε είναι κατά πάσα πιθανότητα οι πρόχειρες σημειώσεις που ο Αριστοτέλης χρησιμοποιούσε στις παραδόσεις του παρά φινιρισμένος λόγος, έτοιμος για δημοσίευση), αλλά και επειδή ένα κρίσιμο σχετικό χωρίο είναι φθαρμένο, οι μελετητές ερίζουν για το ακριβές νόημα που ο φιλόσοφος προσδίδει στον όρο ὄψις.

3 Η ὄψις στην Ποιητική του Αριστοτέλη Σύμφωνα με τη συντηρητικότερη ερμηνεία, ο όρος ὄψις αναφέρεται στα οπτικά εργαλεία με τα οποία ο ηθοποιός περαίνεται τη μίμηση των πράξεων, δηλαδή κυρίως με το κοστούμι, το προσωπείο και ό,τι άλλο φέρει στο σώμα του. Σύμφωνα με την πιο διασταλτική άποψη, ο όρος ὄψις αναφέρεται γενικά στην οπτική διάσταση της παράστασης, σε ό,τι δηλαδή δεν είναι λόγος ή μουσική συνεπώς περιλαμβάνει τη σκηνογραφίαν, τα σκηνικά αντικείμενα αλλά και τη διαμόρφωση του χώρου και των προσεγγιστικών σχέσεων (proxemics), δηλαδή του τρόπου με τον οποίο οι ηθοποιοί τοποθετούν το σώμα τους στον χώρο σε σχέση με τους άλλους ηθοποιούς και τα σημαντικά ορόσημα της σκηνής (το σκηνικό οικοδόμημα, τη θύρα, κάποιον βωμό κλπ).

4 Η ὄψις στην Ποιητική του Αριστοτέλη O Αριστοτέλης είναι τουλάχιστον αμφίθυμος απέναντι στην ὄψιν: ενώ αναγνωρίζει τη δύναμή της και ενώ αντιλαμβάνεται ότι δεν υπάρχει θέατρο χωρίς αναπαράσταση, εντούτοις θεωρεί πως ο,τιδήποτε πέραν της συστάσεως τῶν πραγμάτων, δηλαδή της πλοκής, είναι δευτερεύον στοιχείο. Ο Αριστοτέλης θεωρεί πως καλή τραγωδία είναι αυτή που προκύπτει, κατά σειρά προτεραιότητας, μέσα από τον μῦθον, δηλαδή την πλοκή, τα ἤθη, τη διάνοιαν και τη λέξιν. Τα οπτικά και γενικώς τα «ψυχαγωγικά» μέσα (δηλαδή αυτά που προκαλούν έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις στην ψυχή) θα πρέπει κατά τον φιλόσοφο να χρησιμοποιούνται με πολλή φειδώ. Η καλή τραγωδία είναι αυτή που επιτυγχάνει τον σκοπό της (δηλαδή τον φόβον και τον ἔλεον) καὶ ἄνευ τοῦ ὁρᾶν.

5 Είναι προφανές ότι ο Αριστοτέλης έχει άδικο! Η αντίληψη της ὄψεως κατά τη σκηνική ανάγνωση των αρχαίων κειμένων είναι εκ των ων ουκ άνευ, καθώς το θέατρο είναι εξ ορισμού και εκ φύσεως τρισδιάστατο γεγονός (λόγος, εικόνα, επιτέλεση)

6 Στο τηλεσεμινάριο της κυρίας Σκουρουμούνη-Σταυρινού, στην αρχή της χρονιάς, σας εξηγήθηκε η σημασία και οι βασικές τεχνικές της σκηνικής ανάγνωσης των έργων του αρχαίου τραγικού ρεπερτορίου. Η συνάδελφος σας ανέλυσε τη θεωρία και τη βασική μεθοδολογία της σκηνικής ανάγνωσης χρησιμοποιώντας παραδείγματα κυρίως από την Ορέστεια του Αισχύλου. Το αποψινό τηλεσεμινάριο αποτελεί τη φυσική συνέχεια του προηγούμενου. Η σκηνική ανάγνωση των αρχαίων έργων απαιτεί μεν δημιουργική φαντασία (διότι σε πολλές περιπτώσεις χρειάζεται οι ίδιοι να «σκηνοθετήσουμε» το έργο στο μυαλό μας απαιτεί όμως πάνω από όλα γνώση των δεδομένων και των συνθηκών της αρχαίας παράστασης, ιδιαίτερα των υλικών. Σε ό,τι ακολουθεί θα δούμε πώς περίπου έμοιαζαν δύο από τα σημαντικότερα σημειωτικά συστήματα της αρχαίας τραγικής ὄψεως, τα κοστούμια και τα προσωπεία.

7

8 Από πού αντλούμε πληροφορίες για τα αρχαία κοστούμια και προσωπεία; Από αρχαιολογικά κατάλοιπα (στην περίπτωση του 5 ου αιώνα κυρίως από αγγειογραφίες, αλλά για τις κατοπινές περιόδους από αναπαραστάσεις προσωπείων και ηθοποιών σε τερρακόττα, ψηφιδωτά κλπ) Από γραπτές πηγές, όπως το εγκυκλοπαιδικό λεξικό του Πολυδεύκη (Ὀνομαστικόν, ), το οποίο συμπιλείται μεν τον 2 ο αι. μ.χ., αλλά ανάγεται το πιθανότερο σε ελληνιστικές πηγές (τον Αριστοφάνη τον Βυζάντιο ή και τον Ερατοσθένη). Περιστασιακά, από τα ίδια τα αρχαία κείμενα.

9

10 Θραύσματα οινοχόης από την αρχαία αγορά της Αθήνας ( π.χ.) Αξιοσημείωτα είναι το προσωπείο (νεαρή ηρωίδα τραγωδίας, μάλλον με κουρεμένα μαλλιά), ο ποδήρης χιτώνας και οι επίπεδες, μυτερές μπότες). Η «ηρωική γύμνια» της μορφής αποτελεί μέθοδο εξιδανίκευσης του εν λόγω συντελεστή της παράστασης (γυμνός απεικονίζεται, π.χ., και ο ποιητής Δημήτριος στο αγγείο του Προνόμου). Παρατηρούμε ότι τα μάτια του προσωπείου είναι πλήρως ζωγραφισμένα: εδώ η μάσκα συμφύρεται σε ένα βαθμό με το πρόσωπο που απεικονίζει, πρακτική πολύ συνηθισμένη στην αγγειογραφία. (πηγή: Pickard-Cambridge, εικ. 32)

11 Κωδωνόσχημος κρατήρας από τη Valle Pega στη Φερράρα ( π.χ.) Εδώ βλέπουμε, στα δεξιά, έναν υποκριτή ο οποίος έχει ήδη μπει στη διαδικασία της ὑποκρίσεως (φορεί τη μάσκα του και ερμηνεύει τον ρόλο του) και στα αριστερά, έναν άλλον, οποίος βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία της «μεταμόρφωσης». Βλέπουμε και πάλι τα ίδια ενδυματολογικά χαρακτηριστικά: ποδήρεις χιτώνες χωρίς μανίκια (ο χιτώνας στα αριστερά είναι αδιακόσμητος, ενώ ο άλλος φέρει κάποια διακοσμητικά στοιχεία), ἱμάτιον (ο χαρακτήρας στα δεξιά φέρει δέρμα ελαφιού, μάλλον επειδή πρόκειται για μαινάδα) και μυτερές επίπεδες μπότες. (πηγή: Pickard-Cambridge, εικ. 33)

12 Πελίκη από το Cervetri στο μουσείο της Βοστώνης (430 π.χ.) Δύο νεαροί ηθοποιοί, μάλλον μέλη του χορού, αν κρίνουμε από την ηλικία τους, ετοιμάζονται για την παράσταση. Στα δεξιά, ο ηθοποιός φορά την ψηλή, μυτερή μπότα, που είδαμε και πιο πριν. Ο ηθοποιός στα αριστερά φορεί χιτώνα που φτάνει μέχρι το αντικνήμιο και αφήνει ελεύθερους τους ώμους, και κρατά στα χέρια του το ἱμάτιον. Ο δεξιός συγκρατεί τα μαλλιά του με ταινία. Στο έδαφος υπάρχει προσωπείο γυναίκας, με τα μαλλιά δεμένα με ταινία. (πηγή: Pickard-Cambridge, εικ. 34)

13 Θραύσμα κρατήρα από τον Τάραντα (μουσείο του Würzburg), περί τα τέλη του 5 ου αιώνα Ομάδα υποκριτών που κρατούν τα προσωπεία τους στο χέρι, μαζί με τον αυλητή της παράστασης, περιβάλλουν κατά τους μελετητές μια ομάδα θεοτήτων, όπως και στο αγγείο του Προνόμου. Φορούν μακριούς αμάνικους, διακοσμημένους χιτώνες. Δεν φέρουν μπότες (ίσως δεν τις έχουν βάλει ακόμη, αν κρίνουμε από το προηγούμενο παράδειγμα) (πηγή: Pickard-Cambridge, εικ. 50α)

14 O κρατήρας του Προνόμου Πρόκειται για μεγάλο ελικωτό κρατήρα, που χρονολογείται περί τα 400 π.χ. και φυλάσσεται στο μουσείο της Νάπολης. Στο αγγείο απεικονίζονται οι συντελεστές μιας παράστασης αρχαίου δράματος σε φάση πρόβας: ο ποιητής Δημήτριος, ο αυλητής Πρόνομος, οι υποκριτές και τα μέλη του χορού. Δείτε λεπτομερή περιγραφή του αγγείου εδώ: Resources/ancient_greek/ history/art/page_115.html

15 O κρατήρας του Προνόμου Οι μορφές του αγγείου κατατάσσονται σε δύο ζώνες: η πάνω ζώνη είναι μυθολογική και απεικονίζει τον Διόνυσο και μια γυναικεία μορφή σε ερωτικό εναγκαλισμό. Δεξιά και αριστερά των δύο μυθολογικών μορφών και συνεχίζοντας στην κάτω ζώνη, έχουμε μορφές υποκριτών και μελών του χορού με τα θεατρικά τους κοστούμια, που κρατάνε στα χέρια τους τα προσωπεία της παράστασης. Οι δύο υποκριτές πάνω δεξιά παίζουν τους ρόλους του Ηρακλή και του Παπποσειληνού. Ο τρίτος ηθοποιός βρίσκεται στα αριστερά του Διονύσου και ίσως υποδύεται κάποιο βάρβαρο βασιλιά. Στο μέσο της κάτω ζώνης δεσπόζει ο αυλητής Πρόνομος και στα αριστερά ο ποιητής Δημήτριος.

16 ΤΑ ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ

17 ΤΑ ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ Η ουσία του τραγικού κοστουμιού είναι ότι πρέπει να διαχωρίζει τον «ηρωικό» χαρακτήρα της τραγωδίας από τον μέσο άνθρωπο. Οι ήρωες της τραγωδίας είναι «larger than life», ηθικά αρχέτυπα, που προέρχονται από ένα απώτατο, επικό παρελθόν. Ως εκ τούτου τόσο η γλώσσα τους όσο και η εμφάνισή τους πρέπει να τους τοποθετεί σε μια άλλη σφαίρα ύπαρξης. Στους Βατράχους, ακολουθώντας τις γνωστές του σχηματοποιήσεις ο Αριστοφάνης θεωρεί ότι ο μεν Αισχύλος διατήρησε αυτή την αρχή (κάποιες αναξιόπιστες, ύστερες πηγές μάλιστα τού αποδίδουν την ίδια την εύρεση του σεμνοῦ τραγικού κοστουμιού), ενώ ο Ευριπίδης, με την τάση του να παρουσιάζει ρακένδυτους βασιλείς και γενικά τη ροπή του προς έναν σοκαριστικό ρεαλισμό, την εξευτέλισε.

18 ΤΑ ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ ΑΙ. κἄλλως εἰκὸς τοὺς ἡμιθέους τοῖς ῥήμασι μείζοσι χρήσθαι καὶ γὰρ τοῖς ἱματίοις ἡμῶν χρῶνται πολὺ σεμνοτέροισιν, ἁμοῦ χρηστῶς καταδείξαντος διελυμήνω σύ. ΕΥ. τί δράσας; ΑΙ. πρῶτον μὲν τοὺς βασιλεύοντας ῥάκι ἀμπισχών. ΒΑΤΡΑΧΟΙ,

19 Τι συνάγουμε από τις πηγές μας για τα κοστούμια των τραγικών παραστάσεων 1. Κωμωδία και σατυρικό δράμα χρησιμοποιούσαν τους ίδιους τύπους κοστουμιών, εφόσον και τα δύο είδη παρουσίαζαν ήρωες του μύθου. Στα κοστούμια του σατυρικού δράματος, βεβαίως, προστίθεται η στολή του σατύρου και του Παπποσειληνού. 2. Τα κοστούμια της τραγωδίας, ιδιαίτερα των μεγάλων ηρώων του μύθου, απέχουν από την κοινή ενδυμασία. Είναι κατά κανόνα πολυτελή και λαμπρά. Κατά περιπτώσεις, όμως, ειδικά στις τραγωδίες του Ευριπίδη, ο ενδυματολογικός κώδικας προσαρμόζεται σε άλλες ανάγκες: ο Ευριπίδης, π.χ., ήταν περιβόητος για το γεγονός ότι παρουσίαζε ρακένδυτους βασιλείς, όπως ο Τήλεφος. 3. Δεν είναι όλοι, όμως, οι χαρακτήρες της τραγωδίας πρίγκιπες και βασιλείς. Τόσο ο Ευριπίδης όσο και ο Σοφοκλής εμφανίζουν στα έργα τους χαρακτήρες ταπεινής καταγωγής (απλούς χωρικούς ή ορεσίβιους βοσκούς, δούλους βαρβαρικής καταγωγής, απλές γυναίκες κλπ), των οποίων τα κοστούμια θα έμοιαζαν περισσότερο με την καθημερινή ενδυμασία των Αθηναίων.

20 Τι συνάγουμε από τις πηγές μας για τα κοστούμια των τραγικών παραστάσεων 4. Ο πιο συνηθισμένος τύπος τραγικού κοστουμιού ήταν ο ποδήρης, χειριδωτός χιτών με τα εφαρμοστά μανίκια και την έντονη διακόσμηση, φτιαγμένος στον αργαλειό από χοντρό ανθεκτικό ύφασμα. Το ένδυμα αυτό λεγόταν ποικίλον ή σύρμα ή συρτόν (οι όροι απαντούν σε μεταγενέστερες πηγές). 5. Κάποιες πηγές, πάντως, θεωρούν ότι το συρτόν ήταν ο ιδιαίτερος τύπος του ποικίλου που φορούσαν οι γυναίκες.

21 Τι συνάγουμε από τις πηγές μας για τα κοστούμια των τραγικών παραστάσεων 4. Ο χιτών των τραγικών χαρακτήρων, όμως, μπορούσε να πάρει κι άλλες ποικίλες μορφές:! Να μην φέρει διακόσμηση! Να μην έχει μανίκια! Να μην φτάνει ως τους αστραγάλους, όπως το σύρμα, αλλά να είναι κοντύτερος φτάνοντας μέχρι το αντικνήμιο.! Να μην καλύπτει τους ώμους επιτρέποντας μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων, ιδιαίτερα στα μέλη του χορού (ἐξωμίς, κυρίως στην κωμωδία).! Με γυναικείους χαρακτήρες συνδέεται και το παράπηχυ (χειριδωτός χιτώνας με πορφυρά πλαίσια, που φορούσαν οι βασίλισσες).! Να έχει γενικώς οποιαδήποτε άλλη ειδική μορφή απαιτούσε ο ιδιαίτερος χαρακτήρας.

22 Τι συνάγουμε από τις πηγές μας για τα κοστούμια των τραγικών παραστάσεων 6. Πάνω από τον χιτώνα οι τραγικοί χαρακτήρες μπορούσαν να φέρουν κάποια μορφή ἱματίου. Οι διάφοροι τύποι που αναφέρει ο Πολυδεύκης (βατραχίς, ξυστίς, χλανίς, χλαμύς, φοινικίς) διαφέρουν ως προς το χρώμα, το μάκρος, το ύφασμα κλπ. 7. Ιδιαίτερες μορφές τραγικού ενδύματος ήταν! το ἀγρηνόν, που το φορούσαν ιερείς και μάντεις, όπως η Κασσάνδρα και ο Τειρεσίας! ο κροκωτός, κίτρινο, θηλυπρεπές ένδυμα, που φορούσε ο θεός Διόνυσος (συνοδεύοντάς το με τον λεγόμενο μασχαλιστῆρα, τον οποίο φορούσε μάλλον γύρω από το στήθος περνώντας το από τις μασχάλες) και τον θύρσον, είδος ραβδιού! και το κόλπωμα, ένα «φούσκωμα» του ιματίου, το οποίο ο Πολυδεύκης συνδέει ιδιαίτερα με τους Ατρείδες και τον Αγαμέμνονα.! Ιδιαίτερα με τους κυνηγούς, π.χ. με χαρακτήρες όπως ο Ιππόλυτος, ο Πολυδεύκης συνδέει την ἐφαπτίδα, είδος κόκκινης ή πορφυρής χλαμύδος, που το φορούσαν τυλιγμένο γύρω από το χέρι τους.

23 χιτών ἱμάτιον

24 χιτών και ἱμάτιον

25 Άγαλμα γυναίκας (δεύτερο μισό του 4 ου αι. π.χ) Γυναικεία μορφή στην οποία φαίνεται καθαρά η σχέση ανάμεσα στον χιτώνα (το εσωτερικό ένδυμα) και το ἱμάτιον (το πανωφόρι).

26 Άγαλμα γυναίκας από την κυπριακή πόλη των Γόλγων (1 ος αι. π.χ) Γυναικεία μορφή στην οποία επίσης φαίνεται καθαρά η σχέση ανάμεσα στον χιτώνα (το εσωτερικό ένδυμα) και το ἱμάτιον (το πανωφόρι). Όπως δείχνει το εν λόγω εύρημα, συνήθης ένδειξη γυναικείας σεμνότητας ήταν η χρήση του ἱματίου για κάλυψη της κεφαλής.

27

28 Τύποι ανδρικού χιτῶνος

29 ἱμάτιον χλαμύς

30

31 Τι συνάγουμε από τις πηγές μας για τα κοστούμια των τραγικών παραστάσεων Σε καμία περίπτωση, λοιπόν, τα κοστούμια δεν ήταν ομοιόμορφα και πανομοιότυπα σε κάθε παράσταση. Η ιδιαίτερη φυσιογνωμία του κάθε χαρακτήρα και οι συνθήκες του υπαγόρευε και τη φύση του κοστουμιού:! Η Κλυταιμήστρα του Αγαμέμνονα φέρει τη λαμπερή στολή της βασίλισσας.! Η Κασσάνδρα ξεχωρίζει από τα μαντικά της άμφια και το ἀγρηνόν.! Η Ηλέκτρα του Σοφοκλή διακρίνεται από το ρυπαρό, πένθιμό της της ρούχο και από τα κουρεμένα της μαλλιά, το οποίο λειτουργεί αντιστικτικά με το πολυτελές ένδυμα της αδελφής και της μητέρας της, αλλά και του Ορέστη, που έζησε κρυπτᾷ ἀχέων ἥβᾳ.! Ο Τήλεφος του Ευριπίδη φοράει κουρέλια, για να διεγείρει τον ἔλεον των Αχαιών.! Ο Άδμητος στην Άλκηστη είναι ντυμένος πένθιμα κ.ο.κ.

32 ΚΟΜΜΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΛΥΜΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΗΣ

33 Τι συνάγουμε από τις πηγές μας για τα κοστούμια των τραγικών παραστάσεων 6. Τα προσωπεία κάλυπταν πλήρως το κεφάλι του ηθοποιού και συχνά, ιδιαίτερα τα γυναικεία, έφεραν περίτεχνες κομμώσεις. 7. Οι τραγικοί χαρακτήρες μπορούσαν να φορούν και κάποιας μορφής κάλυμμα πάνω από την κόμη (ή κάποιο ύφασμα με το οποίο έδεναν τα μαλλιά). Ο Πολυδεύκης μιλά για τη μίτραν, την καλύπτραν, την ταινίαν, τον κεκρύφαλον, τη στεφάνην κ.ά.

34 στεφάνη καλύπτρα

35 Τύποι γυναικείας κόμμωσης

36 Τύποι γυναικείας κόμμωσης

37 ΥΠΟΔΗΜΑΤΑ

38 Τι συνάγουμε από τις πηγές μας για τα κοστούμια των τραγικών παραστάσεων Το τραγικό κοστούμι συμπληρωνόταν συνήθως από τον κόθορνον, την επίπεδη, ψηλή, συχνά μυτερή μπότα. Προϊόντος του χρόνου η σόλα του κοθόρνου ψήλωσε, προσδίδοντας αφύσικο όγκο στον ηθοποιό. Αυτό όμως ΔΕΝ ισχύει για τον 5 ο αιώνα. Διαφορετικά είδη υπόδησης, όπως τα σανδάλια, μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν κατά περίπτωση.

39 σανδάλια κόθορνος

40 κρηπίς (στρατιωτικό υπόδημα) καρβατίνη (υπόδημα των χωρικών) περσικαί (γυναικείο και παιδικό κυρίως υπόδημα) Άλλος τύπος κοθόρνου

41

42

43

44 Τα προσωπεία: μια καθολική παρουσία Αυτό που κυρίως διαχωρίζει την αρχαιοελληνική παράσταση από τις σύγχρονες μορφές θεάτρου (με εξαίρεση κάποιες πειραματικές) είναι η καθολική χρήση του προσωπείου. Τόσο στην τραγωδία και το σατυρικό δράμα όσο και στην κωμωδία, από τη γένεση των ειδών αυτών μέχρι και τον θάνατό τους, οι άνδρες ηθοποιοί παίζουν με μάσκες.

45 Τα προσωπεία: τι σώζεται, τι χάθηκε Δυστυχώς, όπως και στην περίπτωση των κοστουμιών, λόγω του γεγονότος ότι ήταν κατασκευασμένα από φθαρτά υλικά (κυρίως από λινό ύφασμα ενισχυμένο με στόκο) κανένα πρωτότυπο αρχαίο ελληνικό θεατρικό προσωπείο δεν σώζεται σήμερα. Αλλά, ούτως ή άλλως, και τα πρωτότυπα αντικείμενα να σώζονταν, το θεατρικό προσωπείο ζει μόνο τη στιγμή της παράστασης. Δεν είναι απλώς μια απομίμηση κεφαλής είναι ένα εργαλείο μεταμόρφωσης, που αποκτούσε ζωή επί σκηνής χάρη στην επιδέξια χρήση του από τον ηθοποιό, ο οποίος το εξέθετε στους θεατές υπό διαφορετικές γωνίες και το αναζωογονούσε αξιοποιώντας το παιγνίδισμα του φωτός. Αυτό έχει δυστυχώς οριστικά χαθεί.

46 Τα προσωπεία: τι σώζεται, τι χάθηκε Ό,τι σώζεται από τις αρχαίες μάσκες είναι καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις για τον 5 ο αιώνα και πάλι κυρίως σε αγγεία. Για τα αρχαία ελληνικά προσωπεία πληροφορίες μας παρέχουν επίσης διάφορες γραπτές πηγές: κυρίως τα αρχαία Σχόλια, τα λεξικά του Ησύχιου και της Σούδας και πάνω από όλα το «Ονομαστικόν» του Πολυδεύκη (4.133 κ.ε). Όμως, παρόλο που στην περίπτωση των κοστουμιών τα πράγματα φαίνεται να μην άλλαξαν δραματικά προϊόντος του χρόνου, επειδή τα προσωπεία υφίστανται δραματική μεταβολή, οι πληροφορίες που παρέχουν οι γραπτές πηγές φαίνεται να ανταποκρίνονται κυρίως στη μετακλασική εξέλιξη των πραγμάτων. Παρόλα αυτά είμαστε σε θέση διαγραμματικά έστω να αποκαταστήσουμε τη θέση του προσωπείου στην τραγική παράσταση του 5 ου αιώνα.

47 Τα προσωπεία: μια αινιγματική παρουσία ΓΙΑΤΙ ΟΜΩΣ ΗΤΑΝ ΤΟΣΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΡΚΗΣ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ, ΤΗΝ ΚΩΜΙΚΗ ΟΣΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΡΑΓΙΚΗ; Το προσωπείο δεν ήταν τύποις απαραίτητο, από πρακτική τουλάχιστον άποψη, για τη σύλληψη της ιδέας του θεάτρου (οι Έλληνες ανέπτυξαν και μορφές μιμητικής αναπαράστασης χωρίς μάσκα, π.χ. τον μίμο και διάφορα λαϊκά δρώμενα) σίγουρα όμως η έννοια θέατρο στην αρχαία Ελλάδα δεν διαχωρίστηκε ποτέ από αυτό, τουλάχιστον στις υψηλότερές της μορφές.

48 H προέλευση του προσωπείου Δεν μπορούμε να απαντήσουμε με ακρίβεια και απόλυτη πεποίθηση στο πιο πάνω ερώτημα, το οποίο στην ουσία του αφορά στην προέλευση του θεατρικού προσωπείου. Παρόλο που στην προσπάθειά τους να ανιχνεύσουν την προέλευση του προσωπείου οι μελετητές προκρίνουν ορισμένες ερμηνείες έναντι άλλων, γεγονός παραμένει ότι η χρήση του προσωπείου οφείλεται σε σειρά παραγόντων, οι οποίοι συνυπάρχουν και συλλειτουργούν.

49 H προέλευση του προσωπείου: θεωρίες Σχετικά με την προέλευση του αρχαίου ελληνικού θεατρικού προσωπείου έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί διάφορες θεωρίες, οι οποίες μπορούν να διακριθούν σε δύο κατηγορίες: 1. Στις λειτουργιακές (functionalist) θεωρίες, οι οποίες επιχειρούν να εντοπίσουν την προέλευση του προσωπείου με βάση τις λειτουργίες που επιτελούσε ή τους σκοπούς που εξυπηρετούσε στην παράσταση 2. Στις τελετουργιακές (ritualist) θεωρίες, οι οποίες ανάγουν την προέλευση της μάσκας στις διασυνδέσεις της με τη θρησκευτική τελετουργία και ιδιαίτερα με τη λατρεία του Διονύσου.

50 H προέλευση του προσωπείου: λειτουργιακές θεωρίες Οι λειτουργιακές θεωρίες επικεντρώνονται συνήθως στις συνθήκες που επικρατούσαν στο Θέατρο του Διονύσου ή στις συμβάσεις του αρχαίου ελληνικού δράματος. Η παλαιότερη και σήμερα εντελώς παρωχημένη θεωρία αυτής της κατηγορίας υποστήριζε ότι η μάσκα ήταν απαραίτητη λόγω της σύμβασης που ήθελε τον ίδιο ηθοποιό να υποδύεται πολλαπλούς ρόλους στην παράσταση, τόσο ανδρικούς όσο και γυναικείους. Η θεωρία αυτή δεν μπορεί να ισχύει: η υπόδυση πολλαπλών ρόλων αποτελεί σύμβαση και άλλων θεατρικών παραδόσεων, οι οποίες δεν χρησιμοποιούν μάσκα. Η μεταμόρφωση του ηθοποιού μπορεί να επιτευχθεί με διάφορους τρόπους. Σε τελική ανάλυση η αποδοχή από το κοινό του ιδίου ανθρώπου ως διαφορετικού χαρακτήρα είναι τμήμα της «θεατρικής απάτης» στην οποία ο «σοφὸς θεατής» (κατά τον Γοργία) υποκύπτει συνειδητά, ακόμη και με την ελάχιστη επίφαση ρεαλισμού.

51 H προέλευση του προσωπείου: λειτουργιακές θεωρίες Μια δεύτερη θεωρία στην ίδια κατηγορία αναφέρεται στη φύση του Θεάτρου του Διονύσου ως αρχιτεκτονήματος: επειδή, λέγεται, το Θέατρο του Διονύσου ήταν χώρος μνημειωδών διαστάσεων και επειδή η απόσταση της σκηνῆς από την τελευταία σειρά των θεατών ήταν μεγάλη, η μάσκα ήταν απαραίτητη, αφού διόγκωνε την παρουσία του υποκριτή και ενίσχυε έτσι τη δυνατότητα των θεατών να τον παρατηρούν. Η θεωρία αυτή δεν έχει καμία απολύτως βάση, εφόσον:! Κάποιας μορφής προσωπείο προϋπήρχε της κατασκευής του Θεάτρου του Διονύσου! Το Θέατρο του Διονύσου στην αρχική του μορφή δεν είχε τις διαστάσεις που απέκτησε επί Λυκούργου.! Ο ηθοποιός του 5 ου αιώνα δεν ήταν περιορισμένος στο λογεῖον, αλλά μπορούσε να κινείται και στην ορχήστρα.! Η σκηνή ούτως ή άλλως δεν εμφανίζεται παρά στα μέσα του 5 ου αιώνα περίπου (terminus ante quem είναι η «Ορέστεια» του 458 π.χ.).! Οι μάσκες του 5 ου αιώνα δεν είχαν το μνημειώδες μέγεθος των μεταγενέστερων προσωπείων της ελληνιστικής και της ρωμαϊκής περιόδου.

52 H προέλευση του προσωπείου: λειτουργιακές θεωρίες Η τρίτη και τελευταία θεωρία αυτής της κατηγορίας είναι η πιο βάσιμη: διατείνεται ότι η μάσκα ενίσχυε την ακουστική της παράστασης. Πρόκειται για το λεγόμενο «εφέ του μεγαφώνου» (megaphone effect). Η θεωρία του μεγαφώνου αξίζει να προσεχθεί, έστω και αν η αρχαία της βάση είναι επισφαλής: ο Αύλος Γέλλιος, συγκεκριμένα, ετυμολογεί τη λατινική λέξη για τη μάσκα (persona) από το ρήμα per-sono («ηχώ διά μέσου»). Πρόκειται όμως για παρετυμολογία, εφόσον η λέξη persona κατάγεται στην πραγματικότητα από την ετρουσκική λέξη phersu, που αναφέρεται σε έναν χθόνιο δαίμονα και άρα ενδεχομένως συνδέει την καταγωγή της μάσκας με τη λατρεία των νεκρών, όχι με τις συνθήκες και τις ανάγκες της θεατρικής παράστασης.

53 H προέλευση του προσωπείου: λειτουργιακές θεωρίες Σε κάθε περίπτωση, έχει όντως αποδειχθεί και πειραματικά μεταξύ άλλων από τον Θάνο Βόβολη, έναν σύγχρονο κατασκευαστή θεατρικών μασκών ότι η αντήχηση της φωνής του ηθοποιού στα τοιχώματα του προσωπείου έχει ενισχυτικό αποτέλεσμα και άρα αυξάνει την ένταση της φωνής. Το πρόβλημα με τη θεωρία του μεγαφώνου είναι ότι φαίνεται να συγχέει το αίτιο με το αιτιατό. Είναι αμφίβολο αν αυτό το πρακτικό όφελος που παρέχει η μάσκα ήταν ικανό να αποτελέσει τη γενεσιουργό αιτία μιας ολόκληρης θεατρικής παράδοσης, λαμβανομένου υπόψη και του γεγονότος ότι το προσωπείο χρησιμοποιούνταν ήδη στην τελετουργία όπου ανάγκη τέτοιας δυναμικής αντήχησης δεν υπήρχε. Φαίνεται ότι η ανακάλυψη αυτού του ηχητικού πλεονεκτήματος αποτέλεσε απλώς προστιθέμενη αξία για τη μάσκα δεν ήταν ο λόγος για τον οποίο η μάσκα εφευρέθηκε και πρωτοχρησιμοποιήθηκε στο θέατρο.

54 H προέλευση του προσωπείου: τελετουργιακές θεωρίες Η δεύτερη κατηγορία θεωριών για την προέλευση του προσωπείου είναι σαφώς πειστικότερη και έχει σήμερα τη μεγαλύτερη διάχυση. Πιο συγκεκριμένα, αρχής γενομένης από τους λεγόμενους Κανταβρηγιανούς Ριτουαλιστές (Cambridge Ritualists), μιας ομάδας φιλολόγωνανθρωπολόγων, που έδρασε στο εν λόγω πανεπιστήμιο στις αρχές του 20 ου αιώνα, συνδέει την καταγωγή της μάσκας με τη διονυσιακή λατρεία. Η σύνδεση αυτή είναι βεβαίως προφανής και κανείς δεν μπορεί να την αρνηθεί: ο Διόνυσος δεν είναι απλώς ο θεός στο τέμενος του οποίου βρίσκεται το θέατρο δεν είναι απλώς ο θεός στο πλαίσιο των εορτών του οποίου διεξάγονται οι αγώνες είναι ο ίδιος Θεός- Μάσκα (σε κάποιες πτυχές της λατρείας του το λατρευτικό άγαλμα έχει τη μορφή προσωπείου) είναι ο θεός της έκστασης (δηλαδή της εξόδου από το Εγώ και του ανοίγματος προς άλλες διαστάσεις της ύπαρξης) και της μεταμόρφωσης.

55 H προέλευση του προσωπείου: τελετουργιακές θεωρίες Βέβαια, υπάρχει και αντίλογος σε αυτές τις θεωρίες. Πρωτίστως, ο αντίλογος έχει να κάνει με τις μεγάλες και σημαντικές διαφορές ανάμεσα στη θεατρική και την τελετουργική μάσκα. Οι διαφορές αυτές αφορούν κυρίως στην πλαισίωση του γεγονότος (framing) εκ μέρους των συντελεστών αλλά και των θεατών, δηλαδή στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τη σχέση του εκτελεστή και του προσωπείου κατά την παράσταση. Στην περίπτωση της θεατρικής παράστασης η μάσκα είναι μιμητικό εργαλείο: ο ηθοποιός διατηρεί συνεχώς και απολύτως τη συναίσθηση του δυισμού του (ότι είναι δηλαδή ταυτόχρονα και ο εαυτός του και ο χαρακτήρας που υποδύεται). Αντιθέτως, κατά την τελετουργική αναπαράσταση ο εκτελεστής θεωρείται ότι τελεί υπό τον έλεγχο του θεού (possession). Ο εκτελεστής που παίζει τον Διόνυσο φορώντας την τελετουργική του μάσκα γίνεται ο Διόνυσος.

56 H προέλευση του προσωπείου: τελετουργιακές θεωρίες Δεν πρέπει λοιπόν να συγχέουμε τη θεατρική με την τελετουργική μάσκα και δεν πρέπει επ ουδενί να δίνουμε την εντύπωση ότι το προσωπείο της τραγωδίας ήταν αντικείμενο θρησκευτικής φύσεως. Ακόμη και στο πλαίσιο των Μεγάλων Διονυσίων, το θέατρο δεν είναι, στενά μιλώντας, τελετουργική πράξη αλλά πολιτικό γεγονός (δηλαδή εκδήλωση της πόλεως). Μια άλλη αντίρρηση στις θεωρίες των Κανταβρηγιανών Ριτουαλιστών πλήττει συγκεκριμένα, όσο κι αν φαίνεται παράδοξο αυτό, τη διασύνδεση με τον Διόνυσο επισημαίνοντας ότι τελετουργικές παραδόσεις με χρήση προσωπείου υπήρχαν κι άλλες στην Ελλάδα, πέραν της λατρείας του Διονύσου, και μάλιστα κάποιες από αυτές, όπως η λατρεία της Αρτέμιδος Ορθίας και Κορυθαλίας στην Πελοπόννησο, ήταν και αρχαιότερες. Συνεπώς, έστω και αν στην Αθήνα η διασύνδεση του θεάτρου με τον Διόνυσο είναι αναντίλεκτη, η διασύνδεση αυτή είναι συγκυριακή, όχι οντολογική: θέατρο, με άλλα λόγια, θα μπορούσε θεωρητικά να εφευρεθεί και εκτός της διονυσιακής λατρείας.

57 H προέλευση του προσωπείου: σύνοψη Με βάση τα δεδομένα όπως τα έχουμε σήμερα υπόψη μας σχετικά με την προέλευση του θεατρικού προσωπείου μπορούμε να καταγράψουμε τα εξής: " Πιθανότερος πρόγονος της θεατρικής μάσκας είναι το τελετουργικό προσωπείο και εφόσον το θέατρο όπως το γνωρίζουμε γεννήθηκε στην Αθήνα στο πλαίσιο των εορτών του Διονύσου, η θεατρική μάσκα δεν μπορεί παρά να σχετίζεται με τις σχετικές διονυσιακές τελετουργίες. " Η θεατρική μάσκα πάντως είναι ένα μιμητικό εργαλείο στα χέρια του ηθοποιού ως εκ τούτου στη λειτουργία της διαφέρει κάθετα από το τελετουργικό προσωπείο. " Προϊόντος του χρόνου η σύμβαση του προσωπείου ενισχύθηκε όχι μόνο από τον εγγενή συντηρητισμό που χαρακτήριζε τις αθηναϊκές θεατρικές γιορτές (δεν άλλαζαν εύκολα τα πράγματα), αλλά και από την παρατήρηση ότι η μάσκα ευνοούσε το έργο του ηθοποιού, π.χ. λειτουργώντας οιονεί ως μεγάφωνο.

58

59 Πώς έμοιαζε το τραγικό προσωπείο του 5 ου αιώνα π.χ; Η τραγική μάσκα του 5 ου αιώνα, σε αντίθεση με τις κατοπινότερες εξελίξεις της, παρουσίαζε ένα νατουραλιστικό πρόσωπο, σε φυσικές αναλογίες και κατά τα φαινόμενα με έκφραση εντελώς ουδέτερη. Γενικώς, η μάσκα ήταν μινιμαλιστική ως προς τον όγκο των πληροφοριών που μετέφερε προς το κοινό (σε αντίθεση με τη μάσκα της μετακλασικής τραγωδίας). Η μάσκα πληροφορούσε τους θεατές για το φύλο, την ηλικία και το κοινωνικό στάτους του χαρακτήρα, όχι όμως για το ἦθος του (δηλαδή τη ροπή του προς την αρετή ή την κακία), όπως θα συμβεί αργότερα. Οι μάσκες των ανδρών ήταν συνήθως μελαχρινές, ενώ των γυναικών είχαν λευκή χροιά. Η παρουσία γενείου διαχώριζε τον ενήλικα από τον ανήλικο αρσενικό χαρακτήρα. Η μάσκα κάλυπτε όχι μόνο το πρόσωπο αλλά ολόκληρη την κεφαλή («helmet masks») και ολοκληρωνόταν με κόμμωση και άλλα συμπαρομαρτούντα.

60 Πώς έμοιαζε το τραγικό προσωπείο του 5 ου αιώνα π.χ; Αυτό που ξεχώριζε τη μάσκα της τραγωδίας από τον 4 ο αιώνα και εξής ήταν ο λεγόμενος ὄγκος, δηλαδή μια λαβδοειδής προέκταση της κεφαλής προς τα πάνω, που αλλοίωνε τις φυσικές διαστάσεις της κεφαλής και έκανε τον χαρακτήρα να φαίνεται πιο μεγαλοπρεπής, άνθρωπος πέρα από τα συνηθισμένα. Αυτό το χαρακτηριστικό δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί τον 5 ο αιώνα.

61 Πώς έμοιαζε το τραγικό προσωπείο του 5 ου αιώνα π.χ; Και πάλι σε αντίθεση με τις κατοπινές εξελίξεις, η μάσκα του 5 ου αιώνα δεν έχει ακόμη τυποποιηθεί σε μεγάλο βαθμό. Εν πολλοίς οι μάσκες των διαφόρων χαρακτήρων φτιάχνονται εφάπαξ και επιχειρούν να αναδείξουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Ακόμη όμως και όταν, προς το τέλος του αιώνα, αρχίζουν σιγά- σιγά να διαμορφώνονται κάποιοι αδροί τύποι (κυρίως ηλικιακοί, αλλά και κοινωνικού στάτους), είναι τόσα πολλά τα ἔκσκευα πρόσωπα, δηλαδή οι ιδιαίτεροι, εκτός τύπου χαρακτήρες, που τελικά κάθε έννοια τυποποίησης σχετικοποιείται.

62 Πώς έμοιαζε το τραγικό προσωπείο του 5 ου αιώνα π.χ; Ακόμη ένα βασικό χαρακτηριστικό της τραγικής μάσκας είναι ότι τα προσωπεία και των δεκαπέντε μελών του χορού ήταν πανομοιότυπα. Η μάσκα, δηλαδή, δικαιολογεί τον ισχυρισμό του Αριστοτέλη ότι ο χορός στην τραγωδία σκέπτεται και ενεργεί ως ένα πρόσωπο. Όπως και στην περίπτωση των κοστουμιών, οι μάσκες του σατυρικού δράματος ταυτίζονται με της τραγωδίας, με τη διαφορά βέβαια ότι στο είδος προστίθεται η μάσκα του Σατύρου (οι σάτυροι είναι τα μέλη του χορού) και η μάσκα του Παπποσειληνού (του γηραιού αρχι-σατύρου, που τύποις είναι dramatis persona αλλά στην πράξη λειτουργεί σαν κορυφαίος του χορού).

63 Πώς έμοιαζε το τραγικό προσωπείο του 5 ου αιώνα π.χ; Για να επιστρέψουμε στο στοιχείο που διαφοροποιεί την κλασική μάσκα από τη μετακλασική με τον πιο προφανή τρόπο, οι μετακλασικές μάσκες εκφράζουν πάθος (δηλαδή έντονο συναίσθημα) με τρόπο ρητό και σχεδόν ρητορικό. Οι κλασικές είναι σχεδόν ουδέτερες. Όπως απέδειξαν σύγχρονα σχετικά πειράματα, η ουδέτερη έκφραση κάθε άλλο παρά μειονέκτημα είναι. Αντίθετα, στα χέρια του επιδέξιου ηθοποιού αποτελεί γνώρισμα που απελευθερώνει και εμπλουτίζει την εκφραστική γκάμα του προσωπείου. Εκθέτοντας τη μάσκα με διάφορους τρόπους στο φως, αλλά κυρίως αξιοποιώντας την κίνηση του σώματός του, τις χειρονομίες του και τη φωνή του, ο ηθοποιός οδηγεί τους θεατές να εγγράψουν νοερά την έκφραση στη μάσκα. Αυτή η δυναμική εμπλοκή του κοινού καθιστά τη μάσκα πολύ ισχυρό επικοινωνιακό εργαλείο στο θέατρο.

64 Σύγχρονα προσωπεία του Θάνου Βόβολη, που επιχειρούν να αναπαραγάγουν την αισθητική και τη λειτουργία της κλασικής τραγικής μάσκας

65 Σύγχρονα προσωπεία του Θάνου Βόβολη, που επιχειρούν να αναπαραγάγουν την αισθητική και τη λειτουργία της κλασικής τραγικής μάσκας

66

67 H ὄψις της Ηλέκτρας Είναι αδύνατον να αντιληφθεί κανείς στη θεατρική της πληρότητα τη μορφή της Ηλέκτρας (πάνω από όλα), αν δεν συνυπολογίσει την εξωτερική της εμφάνιση, συγκεκριμένα:! Το μαύρο, ρυπαρό της ρούχο! Τα κουρεμένα της μαλλιά! Το προφανώς χλωμό της προσωπείο. # Το διηνεκές πένθος της Ηλέκτρας δεν προβάλλεται μόνο μέσα από τα λόγια της είναι εγγεγραμμένο στη θεατρική της όψη. Το κοστούμι της Ηλέκτρας είναι η υλική πραγμάτωση του ατέρμονού της θρήνου. Η ασυμβατότητα ανάμεσα στην εμφάνιση και το στάτους της δηλώνουν οπτικά την αδικία που υφίσταται και τη γενικότερη ανωμαλία που επικρατεί στον Οίκο των Ατρειδών. Δηλώνουν όμως επίσης την εκκρεμότητα στην οποία η Ηλέκτρα τελεί και την εν δυνάμει αυτοκαταστροφική ακρότητα των αντιδράσεών της.

68 H ὄψις της Ηλέκτρας Προχωρώντας πιο βαθιά, παρατηρούμε ότι η ὄψις της Ηλέκτρας δεν μπορεί να γίνει πλήρως αντιληπτή, αν ο χαρακτήρας ιδωθεί μεμονωμένα. Αποτελεί μέρος ενός συστήματος οπτικών σχέσεων, στο οποίο συμμετέχουν επίσης η Χρυσόθεμις, η Κλυταιμήστρα και ο Ορέστης. Με άλλα λόγια: η ρυπαρή, καταπονημένη, τεθλιμμένη και αγρίως πενθούσα μορφή της Ηλέκτρας ορίζεται κατ αντίστιξη με τη λαμπερή πλην ανασφαλή Κλυταιμήστρα, τη «ρεαλίστρια» πλην προσκυνημένη Χρυσόθεμη και τον ατσαλάκωτο Ορέστη, που έζησε κρυπτᾷ ἀχέων ἐν ἥβᾳ. Η συνύπαρξή τους στη σκηνή αναπτύσσει θεατρική δυναμική που εκδηλώνεται και στο οπτικό επίπεδο. Τίποτα στο θέατρο δεν είναι τυχαίο, τίποτα δεν είναι περιττό και πλεονάζον: στα χέρια των σπουδαίων δραματουργών και η παραμικρή λεπτομέρεια (μπορούμε να υποθέτουμε ότι) έχει τη δική της βαρύτητα.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα 1. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του δράματος και τι νέο προσέφερε στο κοινό σε σχέση με το έπος και τη λυρική ποίηση; 2. Ποια είναι η προσέλευση του δράματος και με ποια γιορτή συνδέθηκε;

Διαβάστε περισσότερα

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους.

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 3 Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. Αρχαϊκή, Κλασσική, Ελληνιστική, Ρωμαϊκή Περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 Ιμάτιο, Από τι υλικό είναι; - Πώς είναι (σχήμα); 1) Το ιμάτιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Απαγορεύεται η οποιαδήποτε μερική ή ολική ανατύπωση χωρίς την άδεια του εκδότη

Απαγορεύεται η οποιαδήποτε μερική ή ολική ανατύπωση χωρίς την άδεια του εκδότη Συντονισμός έργου: Μαρία Λαγογιάννη, Δρ Αρχαιολόγος Σουζάνα Χούλια-Καπελώνη, Αρχαιολόγος Γενική επιμέλεια: Έλενα Μπαζίνη, Αρχαιολόγος Επιστημονική τεκμηρίωση-αρχική ιδέα σεναρίου: Έλενα Μπαζίνη, Αρχαιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ. Επιµέλεια: Μαρία Γραφιαδέλλη

ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ. Επιµέλεια: Μαρία Γραφιαδέλλη ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ Επιµέλεια: Μαρία Γραφιαδέλλη ΡΑΜΑ σύνθετη ποιητική δηµιουργία στοιχεία από το Έπος και τη Λυρική Ποίηση µουσική όρχηση Προέλευση του δράµατος θρησκευτικά δρώµενα παραστάσεις µε δραµατικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ: Μινωικός Πολιτισμός(3.000-1420) Μυκηναϊκός Πολιτισμός(1.600-1.100) Αρχαϊκή Εποχή(800-500)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π. ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7 Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ 2013-2014 Περιεχόμενα: Α Τι φορούσαν στα συμπόσια οι άντρες; Τι φορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ:ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ:ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ:ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΛΟΓΟΣ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ PROJECT HTAN H ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΡΑΜΑ 1.ΔΙΟΝΥΣΙΑΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑΚΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΓΙΝΟΝΤΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΛΕΞΙΑΔΟΥ ΑΡΓΥΡΗ ΠΕ11 ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΠΕ ΤΜΗΜΑ Απ1

ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΛΕΞΙΑΔΟΥ ΑΡΓΥΡΗ ΠΕ11 ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΠΕ ΤΜΗΜΑ Απ1 ΜΑΪΟΣ 2012 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΛΕΞΙΑΔΟΥ ΑΡΓΥΡΗ ΠΕ11 ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΠΕ 18.33 ΤΜΗΜΑ Απ1 ΑΒΡΑΜΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΑΣΣΑΝΑΚΙΔΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΚΙΟΣΣΕ ΣΟΦΙΑ ΚΟΚΟΥ ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΤΡΑ ΕΛΕΝΗ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

Η υφαντική τέχνη στο αρχαίο δράμα 1

Η υφαντική τέχνη στο αρχαίο δράμα 1 1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΩΝ ΟΡΕΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΥΦΑΝΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΡΚΟΥ 1-17/11/12 Μανώλης Γ. Ανδρουλιδάκης, δρ. Φ-ΕΑΠ Η υφαντική τέχνη στο αρχαίο δράμα 1 Μέλος Π.τ.Ο. 9-11-12 Το θέμα της κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP51 / Στοιχεία Θεωρίας Θεάτρου

Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP51 / Στοιχεία Θεωρίας Θεάτρου Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP51 / Στοιχεία Θεωρίας Θεάτρου Σχολή ΣΑΚΕ Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών TSP Θεατρικές Σπουδές Θεματική Ενότητα TSP51 Στοιχεία Θεωρίας Θεάτρου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΦΑΝΣΗ ΚΑΙ ΓΝΕΣΙΜΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ

ΥΦΑΝΣΗ ΚΑΙ ΓΝΕΣΙΜΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ομάδα 5 Μαρία Στεφανία - Ευάγγελος Σχολικό έτος 2013 2014 1 Ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ. Tμήμα Δ2 Ερωτήσεις 1. Τί υλικά χρησιμοποιούσαν για την ύφανση και από ποιες

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΕΥΡΥΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ (ΕΙΣΑΓΩΓΗ)

ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΕΥΡΥΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ (ΕΙΣΑΓΩΓΗ) Η ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΥΠΙΔΗ ΑΡΧΑΙΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΕΥΡΥΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ (ΕΙΣΑΓΩΓΗ) Είδη αρχαίου ποιητικού λόγου 1. Επική ποίηση : Γεωμετρική εποχή (1100-800 π.χ) 2. Λυρική ποίηση : Αρχαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. Μονάδες 30

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. Μονάδες 30 ΘΕΜΑ 9 ον οφοκλέους, Αντιγόνη, στ. 82-99. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. 2. Να εντοπίσετε στο παρακάτω κείμενο δύο ανακρίβειες και στη θέση τους να γράψετε το σωστό.

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Σ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 Αγγλικά ΙΙ & IV B1, Β2 Σπηλιοπούλου Εισαγωγή στη θεατρολογία (Νεότερο θέατρο) Σαµπατακάκης (Ροϊλού) Εισαγωγή στην ιστορία και θεωρία του

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ὦ κοινὸν αὐτάδελφον τῶν ἐχθρῶν κακά; Μονάδες 30

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ὦ κοινὸν αὐτάδελφον τῶν ἐχθρῶν κακά; Μονάδες 30 ΘΕΜΑ ον οφοκλέους, Αντιγόνη, στ. -9 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ 0 οὔθ ἡδὺς οὔτ ἀλγεινὸς ἵκετ ἐξ ὅτου Ηιδη καλῶς, καί σ ἐκτὸς αὐλείων πυλῶν. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ὦ κοινὸν αὐτάδελφον τῶν ἐχθρῶν κακά; 2. Τι είναι το δράμα

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου

Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου Το Σενάριο Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου... 2-10 Σενάριο Ντοκιμαντέρ Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου. 11 12 Σημειώσεις για ένα Σενάριο Ντοκιμαντέρ Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου... 13-19 Το σενάριο

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2017

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2017 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2017 12/01/2017 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΑΙΘΟΥΣΕΣ ΕΞ/ΝΟ ΔΙΔΑΣΚΩΝ (Επιτηρητές) Υπ./ Επ. 23/1 Σταθμοί της νεοελληνικής λογοτεχνίας (Νεοελληνική λογοτεχνία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ Πέμπτη 28-8-2014 10-13 Ειδικό εργαστήριο υποκριτικής ΙΙ 8 ο επιλ. Σακελλάρη 15.00 Κινηματογράφος και κοινωνία: αλληλεπιδράσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. Το δράμα 1. Τι είναι το δράμα και ποια στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν σε αυτό από προγενέστερες μορφές ποίησης; ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Σχολικό βιβλίο σελίδα 9: «Το δράμα είναι μια σύνθετη στους θεατές». 2. Από πού προήλθε

Διαβάστε περισσότερα

24 γράμματα. για μια θεατρική παράσταση της αρχαιότητας

24 γράμματα. για μια θεατρική παράσταση της αρχαιότητας 24 γράμματα για μια θεατρική παράσταση της αρχαιότητας Συντονισμός έργου: Μαρία Λαγογιάννη, Δρ Αρχαιολόγος Σουζάνα Χούλια-Καπελώνη, Αρχαιολόγος Σχεδιασμός περιεχομένου - γενική επιμέλεια: Έλενα Μπαζίνη,

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών Πάμε θέατρο: Εισαγωγή στη δραματική

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία

Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Βασικοί κανόνες σύνθεσης στη φωτογραφία Πάτρα, Δεκέμβρης 2012 Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην τέχνη και την πληροφόρηση; Πώς μπορεί η φωτογραφία να είναι τέχνη, εάν είναι στενά συνδεδεμένη με την αυτόματη

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΤΟ ΡΑΜΑ. Αρχαίος ελληνικός ποιητικός λόγος έπος λυρική ποίηση δράµα

Ι ΤΟ ΡΑΜΑ. Αρχαίος ελληνικός ποιητικός λόγος έπος λυρική ποίηση δράµα Ι ΤΟ ΡΑΜΑ Αρχαίος ελληνικός ποιητικός λόγος έπος λυρική ποίηση δράµα Το δράµα µιµείται µια πράξη µπροστά στους θεατές. ηµιουργήθηκε για παράσταση (dqçy,-ÿ = pqçtty). Προέλευση: Το δράµα συνδέεται µε τις

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Καὶ νιν καλεῖτ τοῦτ ἔχων ἅπαντ ἔχω. Μονάδες 30

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Καὶ νιν καλεῖτ τοῦτ ἔχων ἅπαντ ἔχω. Μονάδες 30 ΘΕΜΑ 201 ον οφοκλέους, Αντιγόνη, στ. 491-507 1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Καὶ νιν καλεῖτ τοῦτ ἔχων ἅπαντ ἔχω. 2. Ποια ήταν η κατάρα του Οιδίποδα για τους δύο γιους του και ποια η αιτία της; 3. εἶδον, φιλεῖ,

Διαβάστε περισσότερα

Το σκηνικό υλικό δεν είχε καµία σχέση µε το σηµερινό. Καταρχήν, αφού οι παραστάσεις

Το σκηνικό υλικό δεν είχε καµία σχέση µε το σηµερινό. Καταρχήν, αφού οι παραστάσεις ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΧΩΡΟΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ (από το πρόγραµµα της θεατρικής οµάδας Γυµν-Λυκ Καλλιµασιάς Χίου 2004 για τη παράσταση «Το µέγα δέος ο άνθρωπος γεννά» επιµέλεια Μαρία Ρεβελάκη Τις πρώτες διαµορφώσεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΤΑΞΗ: Α3 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΟΝΟΜ/ΜΟ : ΠΕΠΠΑΣ ΦΟΙΒΟΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή... σελ. 3 Νεκρικές Μάσκες... σελ. 4 Θεατρικές Μάσκες... σελ. 4 Εορταστικές

Διαβάστε περισσότερα

Οιδίποδας Τύραννος Σοφοκλής. Σπύρος Αντωνέλλος ΕΜΕ

Οιδίποδας Τύραννος Σοφοκλής. Σπύρος Αντωνέλλος ΕΜΕ Οιδίποδας Τύραννος Σοφοκλής Σπύρος Αντωνέλλος ΕΜΕ 2 μαθήματα πριν την ανάλυση της τραγωδίας του Σοφοκλή«Οιδίποδας Τύραννος» Προϋπoθέσεις: Οι μαθητές: 1)Να γνωρίζουν το περιεχόμενο της συγκεκριμένης τραγωδίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ -Ποικίλες αφορμές οδήγησαν μαθητές και εκπαιδευτικό να ασχοληθούν με την επεξεργασία του συγκεκριμένου θέματος: Τα μαθήματα της Ιστορίας και των Αρχαίων Ελληνικών,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ευριπίδης παρωδεί την Ηλέκτρα του Αισχύλου

Ο Ευριπίδης παρωδεί την Ηλέκτρα του Αισχύλου Ευριπίδης Ο Ευριπίδης είναι ο νεότερος από τους σημαντικότερους τραγικούς ποιητές μετά τον Αισχύλο και τον Σοφοκλή. Είναι ρεαλιστής. Φέρνει τη τραγωδία κοντά στην πραγματικότητα. Παρουσιάζει τους μυθικούς

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ. υπαίθρια αμφιθεατρική κατασκευή ημικυκλικής κάτοψης γύρω από μια κυκλική πλατεία

ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ. υπαίθρια αμφιθεατρική κατασκευή ημικυκλικής κάτοψης γύρω από μια κυκλική πλατεία ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ υπαίθρια αμφιθεατρική κατασκευή ημικυκλικής κάτοψης γύρω από μια κυκλική πλατεία Μέρη αρχαίου θεάτρου σκηνή: ορθογώνιο, μακρόστενο κτίριο προσκήνιο: στοά με κίονες μπροστά από τη

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Ελένη του Ευριπίδη. Εισαγωγή

Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Ελένη του Ευριπίδη. Εισαγωγή Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ Ελένη του Ευριπίδη Εισαγωγή Δραματική ποίηση Το δράμα χρησιμοποιεί στοιχεία από το έπος (διάλογοι) και τη λυρική ποίηση (τραγούδι, μουσική) Στην παράσταση συμμετέχουν αυλητής

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ Η Ιλιάδα μαζί με την Οδύσσεια αποτελούν τα αρχαιότερα έπη, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη

Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη NINO BADASHVILI Φιλόλογος Γεωργία Με την ευκαιρία της Συνάντησης, θα ήθελα να επισημάνω κάποια ίσως άγνωστα στοιχεία που είναι ιστορικά ορόσημα στις ελληνογεωργιανές

Διαβάστε περισσότερα

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ»

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» 1 Β Λυκείου: 1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» ( σύμφωνα με τις ερωτήσεις αξιολόγησης του υπουργείου Παιδείας) α ) Tο δράμα 1) Ποια είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟ ΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟ ΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟ ΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΑΙΘΟΥΣΕΣ ΕΞ/ΝΟ Υπ./ Επ. ΕΥΤΕΡΑ 27/1 Αγγλικά Ι Β1, Β2, Βσ 1 ο (επιλ) Ι ΑΣΚΩΝ (Επιτηρητές) Σπηλιοπούλου Χορολογία στον χορό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ 4 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 13 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΤΜΗΜΑ : Α4 ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΑΖΑΚΗ, ΜΑΡΙΑ ΜΕΡΑΜΒΕΛΙΩΤΑΚΗ, ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ : ΕΥ. ΣΕΡ ΑΚΗ 1 Ο ρόλος του οίκου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Επιµορφωτικό υλικό για την εκπαίδευση των επιµορφωτών στα Πανεπιστηµιακά Κέντρα

Επιµορφωτικό υλικό για την εκπαίδευση των επιµορφωτών στα Πανεπιστηµιακά Κέντρα Φιλοθέη Κολίτση ραστηριότητα για την ΕΝΟΤΗΤΑ 5 ΠΑΚΕ Κεντρικής Μακεδονίας 2011-2012 «Λογισµικό ηµόδωρος: Μια µέρα στο Αρχαίο Θέατρο» Ι. Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Λογισµικού: «ηµόδωρος» Υλικο-τεχνική υποδοµή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΟΑΣΗ: «ΨΑΠΦΑ» για κρουστά σόλο, 1975

ΑΚΡΟΑΣΗ: «ΨΑΠΦΑ» για κρουστά σόλο, 1975 ΑΚΡΟΑΣΗ: «ΨΑΠΦΑ» για κρουστά σόλο, 1975 Η πρεμιέρα του έργου έγινε το Μάιο του 1976 στο Φεστιβάλ Μπαχ στο Λονδίνο, και όπως ο συνθέτης είχε δηλώσει η «Ψάπφα» ήταν μια «καθαρά ρυθμική σύνθεση» Ο Ξενάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

4. Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ

4. Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ 4. Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Οι Αθηναίοι πολίτες ~120.000 Ήταν η μοναδική κυρίαρχη δύναμη στην πόλη. Από αυτούς πήγαζε κάθε εξουσία. Κατάγονταν

Διαβάστε περισσότερα

Στους καθρέφτες της Ελένης

Στους καθρέφτες της Ελένης Το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, με στόχο την ενίσχυση της θεατρικής παιδείας στην εκπαίδευση, φιλοξενεί για δεύτερη χρονιά τον κύκλο εργαστηρίων για το αρχαίο δράμα με τίτλο Στους καθρέφτες της Ελένης Κύκλος

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ευρήματα της ανασκαφής Στέλλα Χρυσουλάκη και Γιώργος Πέππας

Ευρήματα της ανασκαφής Στέλλα Χρυσουλάκη και Γιώργος Πέππας Ημερίδα Η έρευνα των αρχαίων συστημάτων ύδρευσης του Πειραιά στο πλαίσιο των έργων του ΜΕΤΡΟ. Μια πρώτη θεώρηση Ευρήματα της ανασκαφής Στέλλα Χρυσουλάκη και Γιώργος Πέππας 1 Πρώιμη φάση της πόλης Λουτροφόρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ 7o ΓΥΜΝΑΣΙΟ & ΛΥΚΕΙΑΚΕΣ ΤΑΞΕΙΣ ΛΑΡΙΣΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 «ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΛΑΡΙΣΑΣ: ΧΩΡΟΣ ΑΝΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΑΞΙΩΝ. Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια Εργαστήρια

Σεμινάρια Εργαστήρια ΠΡΑΞΗ: «Σχεδιασμός και παραγωγή παιδαγωγικών εργαλείων για την ανάδειξη της σημασίας του Θεάτρου στην αρχαιότητα και σήμερα» ΥΠΟΕΡΓΟ 2: ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΡΑΜΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ 3η ΔΡΑΣΗ: Επιμόρφωση Σεμινάρια

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Υπεύθυνος Καθηγητής: Σ. Γυφτόπουλος Σπουδάστριες: Χ. Τζοβλά, Χ. Χαρατσάρη Το θέατρο αποτελεί μια επικοινωνιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος:

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολογία A λυκείου Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: 2013-2014 Ένα αισθητικό σύστημα στα σπονδυλωτά αποτελείται από τρία βασικά μέρη: 1. Τους αισθητικούς υποδοχείς,

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Οὐδὲν γὰρ ἀνθρώποισιν ὡς δοῦναι δίκην. Μονάδες Να αναφερθείτε αναλυτικά στο επικό μέρος της τραγωδίας.

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Οὐδὲν γὰρ ἀνθρώποισιν ὡς δοῦναι δίκην. Μονάδες Να αναφερθείτε αναλυτικά στο επικό μέρος της τραγωδίας. ΘΕΜΑ 121 ον οφοκλέους, Αντιγόνη, στ. -314 1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Οὐδὲν γὰρ ἀνθρώποισιν ὡς δοῦναι δίκην. 2. Να αναφερθείτε αναλυτικά στο επικό μέρος της τραγωδίας. 3. α) πρᾶξις, πρᾶγμα, πράκτωρ, δόσις,

Διαβάστε περισσότερα

Η ενδυµασία στην αρχαία Ελλάδα

Η ενδυµασία στην αρχαία Ελλάδα Τάξη:Α Τµήµα: 2 Μάθηµα: Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελισσάβετσάρδη 6 ο Γυµνάσιο Ν. Ιωνίας Η ενδυµασία στην αρχαία Ελλάδα Εργασία των µαθητριών: ουµπρή έσποινας Λύκου Κωνσταντίνας Μάιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 12. Γλύπτες του 4 ου αι. π.χ. Σκόπας, Ευφράνωρ,

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Τὶ δ', ὦ ταλαῖφρον μ εἲργειν μέτα. Μονάδες 30

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Τὶ δ', ὦ ταλαῖφρον μ εἲργειν μέτα. Μονάδες 30 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΕΜΑ 4 ον οφοκλέους, Αντιγόνη, στ. 39-57. Να μεταφραστεί το τμήμα: Τὶ δ', ὦ ταλαῖφρον μ εἲργειν μέτα. 2. α) Να αναφέρετε ονομαστικά τους συντελεστές της αρχαίας παράστασης. β) Ποιος ήταν ο βασικός

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικοί Στόχοι. Να διαµορφώσουµε µια πρώτη εικόνα για τον Μενέλαο, τον άλλο βασικό ήρωα του δράµατος.

Διδακτικοί Στόχοι. Να διαµορφώσουµε µια πρώτη εικόνα για τον Μενέλαο, τον άλλο βασικό ήρωα του δράµατος. Eυριπίδη «Ελένη» Α επεισόδιο Α σκηνή στιχ.437-494494 καθηγήτρια:τσούτσα Σταυρούλα Διδακτικοί Στόχοι Να διαµορφώσουµε µια πρώτη εικόνα για τον Μενέλαο, τον άλλο βασικό ήρωα του δράµατος. Να εµβαθύνουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;»

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η έρευνα «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» πραγματοποιήθηκε τους μήνες Φεβρουάριο-Μάρτιο 2014 σε πέντε σχολεία της Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ Αν θέλουμε να μιλήσουμε για σχεδιασμό ενδυμάτων, αναζητώντας μια ιστορική διαδρομή, δεν θα πρέπει να πάμε πολύ πίσω, παρά μόνο στα μέσα του 19 ου αιώνα. Και

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP62 / Στοιχεία Υποκριτικής και Σκηνοθεσίας

Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP62 / Στοιχεία Υποκριτικής και Σκηνοθεσίας Διάταξη Θεματικής Ενότητας TSP62 / Στοιχεία Υποκριτικής και Σκηνοθεσίας Σχολή ΣΑΚΕ Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών TSP Θεατρικές Σπουδές Θεματική Ενότητα TSP62 «Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο Η ενδυμασία αποτελείται από κάθε τι με το οποίο ο άνθρωπος καλύπτει και στολίζει το σώμα του. Περιλαμβάνει δηλαδή τα ρούχα και

Διαβάστε περισσότερα

Τραγωδία. Πρόδρομοι. Καταγωγή. Τραγωδία 1

Τραγωδία. Πρόδρομοι. Καταγωγή. Τραγωδία 1 Τραγωδία 1 Τραγωδία Η τραγωδία είναι δραματικό είδος που εμφανίστηκε στην Αρχαία Ελλάδα. Ο φιλόσοφος Αριστοτέλης στο έργο του Περί Ποιητικής, δίνει τον εξής ορισμό της τραγωδίας: Ἐστὶν οὖν τραγωδία μίμησις

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Αγώνες: δράση και θέαμα»

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Αγώνες: δράση και θέαμα» Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Αγώνες: δράση και θέαμα» Υλικό για προαιρετική ενασχόληση των μαθητών πριν και μετά την επίσκεψη στο Μουσείο Ακρόπολης. Κατά την επίσκεψη της σχολικής σας ομάδας στο Μουσείο Ακρόπολης,

Διαβάστε περισσότερα

Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΓΟΝΗ - ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ. 1.1 Ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης)

Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΓΟΝΗ - ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ. 1.1 Ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης) Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΓΟΝΗ - ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 1. Το δράµα - Η τραγωδία - Το αρχαίο θέατρο 1.1 Ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης) α) Το δράµα 1. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Άνθρωπος Δημιουργός στην Αθήνα. «ΠΟΛΙΣ». Ο χώρος των ανθρώπων-δημιουργών στην Αρχαία Αθήνα ζωντανεύει στην σύγχρονη Ελλάδα.

Ο Άνθρωπος Δημιουργός στην Αθήνα. «ΠΟΛΙΣ». Ο χώρος των ανθρώπων-δημιουργών στην Αρχαία Αθήνα ζωντανεύει στην σύγχρονη Ελλάδα. 1 Ο Άνθρωπος Δημιουργός στην Αθήνα «ΠΟΛΙΣ». Ο χώρος των ανθρώπων-δημιουργών στην Αρχαία Αθήνα ζωντανεύει στην σύγχρονη Ελλάδα. Κάποτε, στην αρχαία Εποχή, στην Αθήνα υπήρχε ευημερία σημαντική, κανένας άνθρωπος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΕΙΣ ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Το φύλο δεν είναι ένα απλό γεγονός

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο. Εισήγηση: Τάσος Ράτζος

Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο. Εισήγηση: Τάσος Ράτζος Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο µε θέµα «ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΑΔΡΑΣΗ» «όλη η Ελένη σε µία ώρα» Εισήγηση: Τάσος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

GEORGE BERKELEY ( )

GEORGE BERKELEY ( ) 42 GEORGE BERKELEY (1685-1753) «Ο βασικός σκοπός του Berkeley δεν ήταν να αμφισβητήσει την ύπαρξη των εξωτερικών αντικειμένων, αλλά να υποστηρίξει την άποψη ότι τα πνεύματα ήταν τα μόνα ανεξάρτητα όντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Κύριε συνάδελφε, επειδή είμαστε σε μία εποχή εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Κύριε συνάδελφε, επειδή είμαστε σε μία εποχή εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης): Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε συνάδελφε, επειδή είμαστε σε μία εποχή εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και πολλαπλώς κρίσιμη, έχει σημασία να κάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Παῦσαι, πρὶν ὀργῆς εἰσορᾷς θεούς; Μονάδες 30

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Παῦσαι, πρὶν ὀργῆς εἰσορᾷς θεούς; Μονάδες 30 ΘΕΜΑ 0 ον οφοκλέους, Αντιγόνη, στ. -294 ἄνδρες μόλις φέροντες ἐρρόθουν ἐμοί κρυφῇ, κάρα σείοντες οὐδ ὑπὸ ζυγῷ. Να μεταφραστεί το τμήμα: Παῦσαι, πρὶν ὀργῆς εἰσορᾷς θεούς; 2. Ποια ήταν η σχέση του οφοκλή

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μίνως Βολανάκης και η αρχαία ελληνική τραγωδία:

Ο Μίνως Βολανάκης και η αρχαία ελληνική τραγωδία: Πανεπιστήμιο Πατρών Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στο «Αρχαίο Ελληνικό Θέατρο» Ο Μίνως Βολανάκης και η αρχαία ελληνική τραγωδία: το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Αρχαϊκή εποχή: o 6 ος αι. π.χ. Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης: Εποχή του Χαλκού

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «παιδιά, έφηβοι, νέοι»

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «παιδιά, έφηβοι, νέοι» Εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «παιδιά, έφηβοι, νέοι» Υλικό για προαιρετική ενασχόληση των μαθητών πριν και μετά την επίσκεψη στο Μουσείο Ακρόπολης. Κατά την επίσκεψη της σχολικής σας ομάδας στο Μουσείο Ακρόπολης,

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ: Η ΥΛΗ Μεταμορφωμένα πετρώματα 3 ΠΙΕΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Το μάρμαρο της Πάρου Η Αφροδίτη της Μήλου Ενδεικτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙ ΑΥΡΟΣ. Είμαι η ήμητρα Αλεβίζου, μαθήτρια του Βαρβακείου ΠΠ Γυμνασίου και θα σας παρουσιάσω το Ωδείο και το μικρό θέατρο της αρχαίας Επιδαύρου...

ΕΠΙ ΑΥΡΟΣ. Είμαι η ήμητρα Αλεβίζου, μαθήτρια του Βαρβακείου ΠΠ Γυμνασίου και θα σας παρουσιάσω το Ωδείο και το μικρό θέατρο της αρχαίας Επιδαύρου... ΕΠΙ ΑΥΡΟΣ Είμαι η ήμητρα Αλεβίζου, μαθήτρια του Βαρβακείου ΠΠ Γυμνασίου και θα σας παρουσιάσω το Ωδείο και το μικρό θέατρο της αρχαίας Επιδαύρου... Ας ξεκινήσουμε με το Ωδείο... Το ρωμαϊκό Ωδείο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

H φιλοσοφία γίνεται εύκολα μια νοσταλγική άσκηση. Άλλωστε, η σύγχρονη φιλοσοφία έχει την τάση να προβάλλει αυτή τη νοσταλγία. Σχεδόν πάντα, δηλώνει

H φιλοσοφία γίνεται εύκολα μια νοσταλγική άσκηση. Άλλωστε, η σύγχρονη φιλοσοφία έχει την τάση να προβάλλει αυτή τη νοσταλγία. Σχεδόν πάντα, δηλώνει H φιλοσοφία γίνεται εύκολα μια νοσταλγική άσκηση. Άλλωστε, η σύγχρονη φιλοσοφία έχει την τάση να προβάλλει αυτή τη νοσταλγία. Σχεδόν πάντα, δηλώνει πως κάτι έχει ξεχαστεί ή έχει σβηστεί, πως κάτι λείπει.

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης

Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών «Σοφοκλέους Αντιγόνη: πρώτα βήματα

Διαβάστε περισσότερα

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις.

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις. Ερωτήσεις Πόσο καλά γνωρίζεις και Απαντήσεις τους Μινωίτες; Πόσο καλά γνωρίζεις τους Μινωίτες; 1. Τα πιο γνωστά ανάκτορα είναι της Κνωσού και της Φαιστού. 2. Οι τρίτωνες ήταν μεγάλα κοχύλια που ίσως χρησιμοποιούνταν

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικότητα: Ύφασµα Ένδυση

Ειδικότητα: Ύφασµα Ένδυση Ειδικότητα: Ύφασµα Ένδυση Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Β Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 5 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Μάθηµα: «Σχεδιασµός Ετοίµων Ενδυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχει ο μαγικός κόσμος των μνημείων του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου Οι σιωπηλοί αυτοί μάρτυρες του παρελθόντος

Υπάρχει ο μαγικός κόσμος των μνημείων του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου Οι σιωπηλοί αυτοί μάρτυρες του παρελθόντος Υπάρχει ο μαγικός κόσμος των μνημείων του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου Οι σιωπηλοί αυτοί μάρτυρες του παρελθόντος ΑΠΛΟΤΗΤΑ και ΜΕΓΑΛΕΙΟ... Στο θέατρο τα δύο αυτά χαρακτηριστικά συνδυάζονται με τον καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΊΑ,ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΕΏΝ

ΜΥΘΟΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΊΑ,ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΕΏΝ ΜΥΘΟΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΊΑ,ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΕΏΝ Αρχαία Ελληνική θρησκεία ως "εθνική θρησκεία". Παράδοση +Συλλογική µνήµη. Ποικιλία παραδόσεων (ύθοι) + δυνατότητα πολλαπλής προσέγγισής τους Η ΦΩΩΝΗ ΤΩΩΝ ΠΟΙΗΤΩΩΝ Διάσωση

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας μία εκπαιδευτική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών

Σχεδιάζοντας μία εκπαιδευτική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών Σχεδιάζοντας μία εκπαιδευτική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών Αθηνά Παπαδάκη Αρχαιολόγος Εφορείας Αρχαιοτήτων Βοιωτίας Επιμορφωτικό Σεμινάριο Θήβα 8 Σεπτεμβρίου 2016 Διαχρονικά ο πολιτισμός της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα