«Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ: ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΛΑΙΣΙΟ»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ: ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΛΑΙΣΙΟ»"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ : «Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ: ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΛΑΙΣΙΟ» ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ : ΜΠΑΛΕΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Α. Μ. : ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Δρ. Δ. ΛΑΓΟΣ ΧΙΟΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2007

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ...4 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΩΣ ΣΥΣΤΗΜΑ Η ΠΟΛΥΣΥΝΘΕΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟ MARKETING ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DESTINATION MARKETING (ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΩΝ ΠΡΟΟΡΙΣΜΩΝ) ΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ...22 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΙΓΜΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ Η έννοια της οικονομικής αποτελεσματικότητας στον τουρισμό Η οικονομική αποτελεσματικότητα της τουριστικής διαφήμισης Δυσκολίες προσδιορισμού της οικονομικής αποτελεσματικότητας της τουριστικής διαφήμισης...67 ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΟΤ ΠΡΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΤΑΚΤΙΚΕΣ & ΕΚΤΑΚΤΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΕΟΤ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΟΤ ΠΡΟΣ Ν.Ε.Τ.Π ΔΑΠΑΝΕΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΕΟΤ ΔΑΠΑΝΕΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΕΟΤ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΔΑΠΑΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΕΟΤ ΑΝΑ ΧΩΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ (Ε.Ο.Τ.) ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΡΙΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗΝ Μ. ΒΡΕΤΑΝΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΓΑΛΛΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΑΥΣΤΡΙΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 : ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 1

3 ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ : Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΑΡΧΙΩΝ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΝΟΜΟΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΝΟΜΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΝΟΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΝΟΜΟΣ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ΝΟΜΟΣ ΛΕΣΒΟΥ ΝΟΜΟΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΝΟΜΟΣ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΦΩΚΙΔΟΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4 : ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΙΑΣ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΗΣ Μ. ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΒΕΛΓΙΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΗΣ ΒΕΛΓΙΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΟΡΒΗΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

4 8.6.2 ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΝΟΡΒΗΓΙΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΗΣ ΝΟΡΒΗΓΙΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΛΤΑΣ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΜΑΛΤΕΖΙΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΗΣ ΜΑΛΤΕΖΙΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΞΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το παρόν σύγγραμμα εκπονήθηκε στα πλαίσια διπλωματικής εργασίας του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Αντικείμενό της αποτελεί η διαπραγμάτευση του θέματος της οικονομικής αποτελεσματικότητας των τουριστικών διαφημιστικών δαπανών που πραγματοποιούνται από τους Εθνικούς Οργανισμούς Τουρισμού τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Η εργασία αποτελείται από δύο μέρη : το θεωρητικό και το πρακτικό. Το πρώτο κομμάτι αφορά μια θεωρητική προσέγγιση του ρόλου της διαφήμισης στον τουρισμό και εξετάζει τον ρόλο που παίζει το Μάρκετινγκ στην προβολή ενός τουριστικού προορισμού. Στο δεύτερο κομμάτι, παρουσιάζεται μια έρευνα, η οποία αποτελείται από τρεις μεγάλες ενότητες. Για την επίτευξη του ερευνητικού στόχου λοιπόν, εξετάζονται τα εξής θέματα: Στο πρώτο κεφάλαιο περιγράφονται ο τουρισμός ως σύστημα και το τουριστικό προϊόν ως έννοια, προκειμένου να γίνει κατανοητή η πολυσυνθετότητα του τουριστικού φαινομένου. Στο δεύτερο και τρίτο κεφάλαιο αναλύονται αντίστοιχα, τόσο ο ρόλος του Τουριστικού Μάρκετινγκ όσο και ο ρόλος των Εθνικών Οργανισμών Τουρισμού στην προβολή της εικόνας ενός τουριστικού προορισμού. Στο τέταρτο κεφάλαιο μελετάται η οικονομική διάσταση της τουριστικής διαφήμισης, καθώς και η έννοια της οικονομικής αποτελεσματικότητας στον τουρισμό. Στο πέμπτο κεφάλαιο, μετά από δευτερογενή έρευνα που έγινε, αναλύονται οι δαπάνες τουριστικής προβολής που πραγματοποίησε ο ΕΟΤ, ενώ στο έκτο κεφάλαιο μετράται η οικονομική αποτελεσματικότητα των τουριστικών αυτών διαφημιστικών δαπανών και γίνεται μια εκτίμηση της ακρίβειας της ελληνικής τουριστικής διαφήμισης. Στο έβδομο κεφάλαιο παρουσιάζεται μια πρωτογενής έρευνα που απευθυνόταν στους Νομαρχιακούς φορείς της Ελλάδας και διεξήχθη με σκοπό να χρησιμοποιηθεί ως μέσο μέτρησης της οικονομικής αποτελεσματικότητας των ελληνικών διαφημιστικών δαπανών. Το όγδοο κεφάλαιο εστιάζει στην ανάλυση των διαφημιστικών δαπανών που πραγματοποιούν οι Εθνικοί Οργανισμοί Τουρισμού άλλων χωρών. Η εργασία ολοκληρώνεται με τη σύγκριση των προαναφερθέντων στοιχείων, σε μια προσπάθεια να δημιουργηθεί μια όσο το δυνατόν ολοκληρωμένη εικόνα του τουριστικού φαινομένου, ενώ παράλληλα προτείνονται ορισμένα μέτρα πολιτικής που μπορούν να εφαρμοστούν στο μέλλον. 4

6 Το πρωτογενές υλικό που απαιτήθηκε για τις ανάγκες της παρούσας εργασίας, προέκυψε μετά από επαφές που έγιναν με επίσημους φορείς, ενώ το δευτερογενές υλικό συγκεντρώθηκε από επίσημες πηγές του Διαδικτύου. Η συλλογή των αριθμητικών δεδομένων υπήρξε ιδιαίτερα δύσκολη, αφού κάποια στοιχεία που αφορούσαν την περίοδο δεν στάθηκε δυνατό να εντοπιστούν. Το γεγονός αυτό ισχύει σχεδόν για όλες τις περιπτώσεις που παρουσιάζονται και έχει ως κύρια αιτία το ότι οι πληροφορίες αυτές δεν είχαν δημοσιευτεί από κανέναν φορέα. Πάντως, αυτό που σε κάθε περίπτωση δεν θα πρέπει να ξεχνάμε είναι ότι ο τουριστικός τομέας είναι ένας τομέας που η συνολική στατιστική παρακολούθηση είναι εξαιρετικά δύσκολη, γι αυτό και τα αριθμητικά δεδομένα που παρατίθενται, αξίζει να χρησιμοποιηθούν κυρίως για την δημιουργία μιας γενικής εικόνας των τάσεων που επικρατούν. 5

7 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Α ΜΕΡΟΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΗΣ ΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ 6

8 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΩΣ ΣΥΣΤΗΜΑ Ο τουρισμός αποτελεί ένα σύνθετο δραστηριοτήτων, προϊόντων και παραγωγικών μονάδων που προσφέρει τουριστικές εμπειρίες σε μεμονωμένα άτομα και ομάδες ατόμων που ταξιδεύουν σε τουριστικούς προορισμούς για να ικανοποιήσουν τις τουριστικές τους ανάγκες ή επιθυμίες (Ηγουμενάκης: 1996 :107). Επίσης, αποτελεί μια δυναμική δραστηριότητα, η οποία επιφέρει σημαντικές διαρθρωτικές μεταβολές στην οικονομία και κοινωνία σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο (Κοκκώσης Τσάρτας: 2001 : ). Είναι από την φύση του ένα πολυδιάστατο φαινόμενο, το οποίο βρίσκεται σε μια κατάσταση μόνιμης σχέσης αλληλεξάρτησης με το φυσικό, οικονομικό, κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον. Αποτελεί δηλαδή, ένα σύστημα. Ο τουριστικός σχεδιασμός έχει ως κύριο σκοπό να εντοπίζει, να επιλύει τα προβλήματα και να διαμορφώνει ένα σχέδιο δράσης. Για να το επιτύχει αυτό, ο σχεδιασμός πρέπει να ακολουθεί την λεγόμενη «συστημική προσέγγιση» 1. Η συστημική μεθοδολογία τονίζει ότι το εκάστοτε αντικείμενο μελέτης πρέπει να υποβάλλεται σε επιστημονική έρευνα πάντοτε ως ενιαίο και αδιαίρετο σύνολο(λαγός : 2005: 89 90). Η κεντρική έννοια αυτής της μεθοδολογίας είναι το σύστημα (system), που είναι ένα άθροισμα στοιχείων και μεταβλητών τα οποία ασκούν μεταξύ τους μια συνεχή αλληλεπίδραση, ή και αλληλεξάρτηση, και αποτελούν ένα ενοποιημένο σύνολο. Κάθε σύστημα συνδέεται με άλλα συστήματα με σχέση που μπορεί να είναι γραμμική, τυχαία ή επανατροφοδοτική. Στην συγκεκριμένη εικόνα της πραγματικότητας, τα συστήματα δεν υπάρχουν απομονωμένα το ένα από το άλλο, αλλά είναι με κάποιο τρόπο μέρη ενός γενικότερου συστήματος. Ένα σύστημα περιοχής υποδοχής αποτελείται από τα εξής μέρη: α) το οικονομικό υποσύστημα (αφορά την απασχόληση και τις παραγωγικές δυνατότητες της περιφέρειας), β) το κοινωνικο-πολιτικό υποσύστημα (στοιχεία του πολιτισμού, τοπικούς θεσμούς), γ) το 1 Σύμφωνα με την συστημική προσέγγιση, ένα σύστημα είναι μια εγκεφαλική δημιουργία, με συγκεκριμένο στόχο, δημιουργημένη από στοιχεία επιλεγμένα σε δυναμική αλληλεξάρτηση, που στοχεύει να περιγράψει και να αναπαραστήσει μια πραγματικότητα ή ένα φαινόμενο σύνθετο (UNEP : 1996: 15 16). 7

9 περιβαλλοντικό υποσύστημα (στοιχεία φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος) και δ) το υποσύστημα των υποδομών (υποδομές και υπηρεσίες που υποστηρίζουν τη λειτουργία της περιφέρειας) (Κονδύλη Σπιλάνης : 2002: 3). Το ευρύτερο σύστημα αποτελεί το εξωτερικό περιβάλλον της περιφέρειας και περιλαμβάνει εξωγενείς παράγοντες, δηλαδή πράγματα και καταστάσεις στο εξωτερικό που επηρεάζουν τις επιλογές των τουριστών (για παράδειγμα, παγκόσμια νομοθεσία για την ενέργεια). Επομένως, για να παρθούν σωστές αποφάσεις όσον αφορά την τουριστική ανάπτυξη ενός προορισμού, πρέπει να ληφθούν υπόψη τόσο οι ενδογενείς όσο και οι εξωγενείς παράγοντες του συστήματος της περιοχής υποδοχής. Τουρίστες Καταναλωτές Tour Operators Προβολή Προώθηση Τουριστικές επιχειρήσεις Τοπικές αρχές Εξωτερικές δημόσιες αρχές Ανάπτυξη Περιβαλλοντική Προστασία Εξωτερικοί Επενδυτές Ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ Ιδιοκτήτες γης Τοπικός πληθυσμός Τοπικές ΜΚΟ Ιδιοκτήτες 2ης κατοικίας Πηγή: Blue Plan 1998 Εξωτερικές Οργανώσεις Προστασίας Σχήμα 1 : Ενδογενείς και εξωγενείς παράγοντες του τουριστικού συστήματος. Στους ενδογενείς παράγοντες μεγάλο ρόλο παίζουν οι τοπικές αρχές, οι ντόπιοι, οι τουριστικές επιχειρήσεις του προορισμού, αλλά και τοπικές μη κυβερνητικές οργανώσεις (όπως, περιβαλλοντικές οργανώσεις). Μπορεί να αφορούν την αλλαγή νομοθετικού πλαισίου για την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής ή την περιβαλλοντική συνείδηση των πολιτών. Όσον αφορά τους εξωγενείς παράγοντες, αυτοί μπορεί να είναι το διεθνές θεσμικό πλαίσιο, συναλλαγματικές διαφορές, ξένες επενδύσεις, προτιμήσεις των τουριστών, η οικονομική κατάσταση των χωρών 8

10 προέλευσής τους, οι πολιτικές των tour operator και ο ανταγωνισμός των άλλων τουριστικών προορισμών (Μπριασούλη :2000: ). Το τουριστικό σύστημα 2 αποτελείται από τέσσερα τμήματα (Λαγός : 2005: 92 93): 1. Τον τουριστικό προορισμό (tourism destination): Αποτελεί την επιλογή του τουρίστα και είναι μέρος του προσφερόμενου τουριστικού προϊόντος. Ο τουριστικός προορισμός έχει ορισμένα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που επιδρούν στην τουριστική χωρητικότητα αυτού, στην τουριστική ζήτηση και στις επιπτώσεις της τουριστικής δραστηριότητας στο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον της περιοχής. 2. Το τουριστικό μάρκετινγκ (Tourism Marketing): Είναι το σύνολο των συστηματικών και συντονισμένων ενεργειών, οι οποίες απορρέουν από την εκτέλεση ενός προγράμματος επιχειρησιακής πολιτικής και στοχεύουν στην επίτευξη της μεγιστοποίησης της ικανοποίησης των αναγκών διαφόρων προσδιορισμένων ομάδων καταναλωτών κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να επέρχεται οικονομικό και κοινωνικό όφελος στον τουριστικό προορισμό. 3. Το τουριστικό ταξίδι (travel): Περιγράφει και αναλύει τις επιλογές των ταξιδιωτών που έχουν σχέση με το πού, πότε και πώς θα ταξιδεύσουν. Η εξέταση των τουριστικών ροών (διεθνών και εγχώριων) είναι το πρώτο βήμα για την αποτύπωση της υπάρχουσας κατάστασης (χωρική ανάλυση τουριστικού φαινομένου), η οποία θα βοηθήσει στην πρόβλεψη των μελλοντικών τουριστικών ροών. 4. Την τουριστική αγορά (tourism market) : Εξετάζει την υπάρχουσα και πιθανή ζήτηση για το τουριστικό προϊόν που βασίζεται σε συγκεκριμένο ταξιδιωτικό κίνητρο ή σκοπό. Στην διαδικασία λήψης της απόφασης, ο ταξιδιώτης τουρίστας προσπαθεί με στοιχεία που θα συλλέξει, να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις του μέσα στο πλαίσιο των ατομικών του δυνατοτήτων. Η προσέγγιση της 2 Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού (WTO : 1994: 5 6) παρουσιάζει το τουριστικό σύστημα ως συνάρτηση των επιμέρους στοιχείων που συνθέτουν την τουριστική ζήτηση και προσφορά. 9

11 ατομικής και αγοραίας καταναλωτικής συμπεριφοράς και οι διάφορες υποθέσεις για την σχέση εισοδήματος και κατανάλωσης, εξηγούν την τουριστική ζήτηση. Ο τουρισμός ως οικονομική έννοια παρουσιάζει δυσκολίες στον εννοιολογικό της προσδιορισμό. Μια από τις κύριες δυσκολίες σφαιρικής προσέγγισης του τουριστικού φαινομένου είναι και η ετερογένεια που το διακρίνει, και συνεπώς η αδυναμία καθορισμού των ορίων της τουριστικής δραστηριότητας. Οι διακοπές αποτελούν ένα σύνθετο προϊόν, το οποίο δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ένα αγαθό ή μια υπηρεσία που προσφέρεται προς πώληση στην αγορά (ΙΤΕΠ Μελέτη 14: 2002: ). Τα στοιχεία στήριξης, όπως τα τουριστικά καταλύματα, τα εστιατόρια, οι μεταφορές, εμπεριέχουν τον χαρακτηρισμό της υπηρεσίας. Ως υπηρεσία, το τουριστικό προϊόν 3 παρουσιάζει μερικά χαρακτηριστικά που παρατίθενται παρακάτω (Λογοθέτης : 1982: ) : Η συμμετοχή του τουρίστα κρίνεται απαραίτητη στην δημιουργία της υπηρεσίας. Ο τουρισμός έχει ανάγκη τον τουρίστα για να υπάρξει. Το τουριστικό προϊόν δεν μπορεί να αποθηκευτεί. Η παραγωγή χαρακτηρίζεται ανελαστική σε σχέση με την μεγάλη ελαστικότητα της ζήτησης. Η δυνατότητα υποκατάστασης μεταξύ των διαφόρων τουριστικών υποπροϊόντων (όπως στον τομέα των μεταφορών). Τα διάφορα υποπροϊόντα εμφανίζουν και μια συμπληρωματικότητα, ώστε να μπορεί ο τουρίστας σύμφωνα με τις προτιμήσεις του, να συνθέτει μόνος του ένα ολοκληρωμένο τουριστικό προϊόν. 3 Ο P. Deffert υπογραμμίζει ότι το τουριστικό προϊόν θεωρείται ως μια υπηρεσία και το κατατάσσει μεταξύ των υπηρεσιών μεικτού χαρακτήρα (Βαρβαρέσος : 1997: 141). Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το κύριο συστατικό του τουριστικού προϊόντος δεν είναι καταναλώσιμο. Η θάλασσα, οι παραλίες και τα μουσεία συμβάλλουν σε μια χρονικά περιορισμένη ικανοποίηση του τουρίστα, χωρίς ωστόσο να καταστρέφονται μετά το πέρας της. 10

12 1.2 Η ΠΟΛΥΣΥΝΘΕΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Ως τουριστικό προϊόν μπορεί να ορισθεί οποιοδήποτε τουριστικό αγαθό ή υπηρεσία προσφέρεται μεμονωμένα ή συνδυασμένα στην τουριστική αγορά και έχει την ιδιότητα να ικανοποιεί συγκεκριμένες τουριστικές ανάγκες ή επιθυμίες των ανθρώπων (Ηγουμενάκης : 1996: 188). Με αυτήν την έννοια, ο ορισμός του τουριστικού προϊόντος περιλαμβάνει αγαθά, υπηρεσίες, άτομα, προορισμούς, οργανισμούς και ιδέες. Το τουριστικό προϊόν που προσφέρεται συνδυασμένα στην τουριστική αγορά είναι στην πραγματικότητα ένα σύνθετο υπηρεσιών, κατά κύριο λόγο, αφού περιλαμβάνει έναν τουριστικό προορισμό, μεταφορικό μέσο, διαμονή σε κατάλυμα, διατροφή, τράνσφερ και άλλες υπηρεσίες που συνήθως είναι προαιρετικές 4. Σύμφωνα με αυτόν τον τύπο προσέγγισης, το τουριστικό προϊόν ορίζεται σε σχέση με αυτό που προσφέρεται σ έναν ή περισσότερους πελάτες ή πιο συγκεκριμένα, στις επιλεγμένες αγορές στόχους. Κατ αυτόν τον τρόπο τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά (παραλίες, κλίμα, λίμνες), καθώς και η τουριστική υποδομή και ανωδομή, μπορούν να οδηγήσουν στην σύνθεση και την κατασκευή ενός τουριστικού προϊόντος μόνο εάν προκληθεί ένας ορθολογικός συνδυασμός των ανωτέρω συστατικών στοιχείων, ο οποίος θα αποσκοπεί να ικανοποιήσει μια συγκεκριμένη αγορά στόχο. Επομένως, το τουριστικό προϊόν παρουσιάζει μια ιδιορρυθμία που οφείλεται σε αυτήν την ίδια την φύση του τουρισμού, η οποία τον κάνει μη δεκτικό ποσοτικού προσδιορισμού. Τα φυσικά και πολιτιστικά στοιχεία της τουριστικής τοποθεσίας, η στάθμη των τουριστικών υπηρεσιών, ο βαθμός ανταπόκρισης στις ψυχαγωγικές ανάγκες των τουριστών που αποτελούν στοιχεία του τουριστικού προϊόντος, δεν μπορούν να προσδιοριστούν ποσοτικά, γιατί επηρεάζονται από υποκειμενικές εκτιμήσεις (Λογοθέτης : 1982: ). Αντιθέτως, ορισμένα άλλα στοιχεία όπως η δυναμικότητα υποδοχής ενός τουριστικού τόπου (που εκφράζεται με τον αριθμό των καταλυμάτων του) και το ταξίδι για 4 Ο P. Fabre επιχειρεί να ορίσει την ετερογένεια του τουριστικού προϊόντος μέσω ενός ορισμού (Βαρβαρέσος : 1997: 132): «Το τουριστικό προϊόν είναι το σύνολο των δραστηριοτήτων αναψυχής και των καταναλώσεων που προτείνονται στον πελάτη στο πλαίσιο των διακοπών του. Αυτό απορρέει από τον συνδυασμό μιας συμβολικής κατανάλωσης (εικόνες, περιβάλλον) και μιας υλικής κατανάλωσης αγαθών και υπηρεσιών. Αναφορικά με την συμβολική κατανάλωση, ο ήλιος, η θάλασσα, οι τοπικές συνήθειες συνιστούν αγαθά που δεν έχουν αγοραστική αξία και δεν προορίζονται για πώληση. Αντιθέτως, η κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών (μεταφορικά μέσα, τουριστικό κατάλυμα) αντιπροσωπεύουν προϊόντα τα οποία κατασκευάστηκαν για να πωληθούν και δημιουργήθηκαν, ολικώς ή μερικώς, για να ικανοποιήσουν τουριστικές ανάγκες». 11

13 επίσκεψη στον τόπο υποδοχής (που εκφράζεται με την οικονομική απόσταση από τις περιοχές προέλευσης) είναι δεκτικά ποσοτικής εκτίμησης. Με τέτοια ανομοιογενή στοιχεία ο προσδιορισμός του τουριστικού προϊόντος είναι πολύ δύσκολος και μόνο με ορισμένες απλουστεύσεις μπορεί να επιτευχθεί. Αυτή η πολυσυνθετότητα του τουριστικού προϊόντος οδηγεί με την σειρά της στην ετερογένεια της τουριστικής ζήτησης. Περαιτέρω, η τουριστική ζήτηση οδηγεί στην συνολική κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών (μεταφορά, κατάλυμα, τροφή, δημόσιες υπηρεσίες) που συνθέτουν το τουριστικό προϊόν (Λαγός : 2005: ). Η ετερογένεια της τουριστικής ζήτησης συνοδεύεται από την ετερογένεια της τουριστικής προσφοράς, δεδομένου ότι διαφορετικοί κλάδοι ή τομείς της οικονομίας συμβάλλουν στην διαμόρφωση του προσφερόμενου τουριστικού προϊόντος στην αγορά. Η συνθετότητα της τουριστικής ζήτησης ανταποκρίνεται σ εκείνη της τουριστικής προσφοράς. Ο R. Languar αναφέρει ότι: «Η τουριστική ζήτηση αντιπροσωπεύει την ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών, η οποία ικανοποιείται από μια ετερογενή προσφορά» (Βαρβαρέσος : 1997 : 81 82). Εξ ορισμού, ο τουρισμός υποδηλώνει την μετακίνηση των ατόμων από την κύρια κατοικία τους στον τόπο προορισμού. Η κατανάλωση μιας σειράς αγαθών και υπηρεσιών που πραγματοποιούν οι τουρίστες αντιπροσωπεύει την τουριστική κατανάλωση. Η ικανοποίηση την οποία επιδιώκει ο τουρίστας μέσω της τουριστικής κατανάλωσης, καθ όλη την διάρκεια του ταξιδιού του, ενεργοποιεί με την σειρά της έναν μεγάλο αριθμό δραστηριοτήτων. Ουσιαστικά πρόκειται για την ζήτηση η οποία δημιουργείται επ ευκαιρία του ταξιδιού και των τελικών τουριστικών δραστηριοτήτων, καλά κατανεμημένων στον χώρο και συναφών με τα κίνητρα των τουριστών. Κατ αυτόν τον τρόπο, ένας τουρίστας ο οποίος μετακινείται σε έναν συγκεκριμένο τουριστικό τόπο με κίνητρο την αναψυχή είναι αδύνατον να συμμετάσχει στις προσδοκώμενες τουριστικές δραστηριότητες, εάν δεν ικανοποιηθεί προηγουμένως η παραγωγή ενός αριθμού άλλων αγαθών και υπηρεσιών όπως : μεταφορικά μέσα, τουριστικά καταλύματα, τουριστική υποδομή, διατροφή, οι οποίες ανατροφοδοτούν με την σειρά τους την τουριστική ζήτηση. Η ετερογένεια η οποία χαρακτηρίζει την ζήτηση αντιπροσωπεύει ουσιαστικά και την δομή του τουριστικού τομέα, ο οποίος μπορεί να θεωρηθεί ως «ένα σύστημα το οποίο αποτελείται από φυσικές μεταβλητές (λίμνες, ποτάμια, παραλίες, δάση), από μεταβλητές που οφείλονται στον άνθρωπο (υποδομή, ανωδομή), από κοινωνικές μεταβλητές (καταναλωτές του τουριστικού προϊόντος), από οικονομικές μεταβλητές 12

14 (ισοζύγιο πληρωμών, οικονομικές επιπτώσεις), από θεσμικές μεταβλητές (υπουργεία και άλλους εμπλεκόμενους οργανισμούς) και από κοινωνικοφιλοσοφικές μεταβλητές (επιπτώσεις του τουρισμού στο ευ ζειν των κατοίκων ενός τόπου) (Βαρβαρέσος : 1997 : 81 82). Η τουριστική ζήτηση χαρακτηρίζεται ως μια δίμορφη συγκέντρωση. Η πρώτη αναφέρεται στην χωρική διάρθρωση της τουριστικής ζήτησης, ενώ η δεύτερη στην χρονική περίοδο που πραγματοποιείται. Η ταύτιση αυτής της χωρικής και χρονικής συγκέντρωσης κατά την διάρκεια της ίδιας χρονική περιόδου, οριοθετούν την τουριστική περίοδο. Η εποχική φυσιογνωμία του τουριστικού φαινομένου εκφράζει την συγκέντρωση της ζήτησης σε μερικούς μήνες του έτους. Αυτή η εποχική συγκέντρωση αφορά κατεξοχήν στον τουρισμό διακοπών και όχι στον οφειλόμενο σε άλλα κίνητρα, όπως επαγγελματικά ταξίδια, συνέδρια, θρησκεία. Η εποχικότητα έχει τις ρίζες της στην προέλευση του ίδιου του τουριστικού φαινομένου. Οι παράγοντες που την καθορίζουν είναι ιστορικοί, κοινωνικοί, πολιτιστικοί. Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι η θέση του τουριστικού προϊόντος απέναντι στην αγορά είναι ιδιόρρυθμη επειδή υπάρχει ταύτιση παραγωγής και κατανάλωσης, με την έννοια ότι το τουριστικό προϊόν καταναλίσκεται εκεί όπου παράγεται, αφού δεν είναι δυνατό να μεταφέρεται στην αγορά. Αντιθέτως, οι καταναλωτές τουρίστες πρέπει να μεταφερθούν στην τουριστική τοποθεσία. Αυτή η φυσική ταύτιση παραγωγής και κατανάλωσης δημιουργεί σοβαρά προβλήματα, που οι τεχνικές του Marketing οι οποίες αναφέρονται στην διαφήμιση, την προώθηση των πωλήσεων, την έρευνα της αγοράς και τις δημόσιες σχέσεις, προσπαθούν να αντιμετωπίσουν με τελικό σκοπό την κατανάλωση ενός προϊόντος που ο τουρίστας δεν έχει την δυνατότητα να γνωρίσει παρά μόνο όταν το καταναλώσει (όταν δηλαδή επισκεφτεί τον τουριστικό τόπο) (Λογοθέτης : 1982 : ). Η ιδιόρρυθμη αυτή θέση της τουριστικής αγοράς οφείλεται στο γεγονός ότι η «βιομηχανοποίηση» του τουρισμού μετέτρεψε την τουριστική αγορά από «αγορά πωλητών» σε «αγορά αγοραστών». Σήμερα, ο τουρισμός έγινε προϊόν ευρείας κατανάλωσης, που προσφέρεται στην διεθνή αγορά με τυποποιημένες σχεδόν «προδιαγραφές» που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της ζήτησης. Γεννάται όμως το εξής ερώτημα : Ποιο ρόλο μπορεί να διαδραματίσει το Marketing στην επίτευξη του καλύτερου αποτελέσματος για μια συγκεκριμένη περιοχή ή χώρα; 13

15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Με την σύγχρονη μορφή του, ο τουρισμός αποτελεί έναν κλάδο οικονομικής δραστηριότητας, η σημασία του οποίου δεν μπορεί ούτε να αμφισβητηθεί, αλλά ούτε και να αποσιωπηθεί. Για την μελέτη του τουρισμού από οικονομική σκοπιά έχει αναπτυχθεί ένας ιδιαίτερος κλάδος της οικονομικής επιστήμης, η τουριστική οικονομική 5. Η τουριστική οικονομική έχει διεπιστημονικό χαρακτήρα, γι αυτό και σχετίζεται με διάφορες άλλες επιστήμες, όπως είναι το μάρκετινγκ. Έτσι, δημιουργήθηκε ένας εξειδικευμένος επιστημονικός κλάδος που ασχολείται με ειδικότερα θέματα της τουριστικής δραστηριότητας το τουριστικό μάρκετινγκ. Το τουριστικό μάρκετινγκ ερευνά τους παράγοντες που επηρεάζουν την παραγωγή και την διάθεση των τουριστικών προϊόντων και προσδιορίζουν τον τόπο και τον τρόπο που πρέπει αυτά να διατεθούν (Λαγός : 2005: 32). Στην σύγχρονη εποχή, ο όρος Marketing χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο στις τουριστικές συναλλαγές. Όλοι οι φορείς του τουριστικού κυκλώματος, είτε ανήκουν στις επιχειρήσεις προσφοράς υπηρεσιών φιλοξενίας, είτε στις επιχειρήσεις μεταφορών, είτε στα ταξιδιωτικά γραφεία, είτε ακόμη και στις υπηρεσίες του επίσημου τουρισμού και στους οργανισμούς, χρησιμοποιούν τις μεθόδους του Marketing για να διευκολύνουν την «διακίνηση» του τουριστικού προϊόντος από την τουριστική τοποθεσία στον τελικό καταναλωτή τουρίστα (Λογοθέτης : 1982 : 159). Γενικότερα, μπορούμε να προσδιορίσουμε το Τουριστικό Marketing ως «μια σειρά μεθόδων και τεχνικών που καλύπτουν όλες τις λειτουργίες από την στιγμή της σύλληψης της ιδέας «παραγωγής» του τουριστικού προϊόντος μέχρι την στιγμή της διάθεσής του στον τελικό καταναλωτή τουρίστα και αποβλέπουν στην επίτευξη του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος»(λογοθέτης : 1982 : ). Επίσης, ο Krippendorf με τον όρο marketing στον τουρισμό εννοεί «την συστηματική και συντονισμένη κατεύθυνση της επιχειρηματικής πολιτικής των τουριστικών 5 Η τουριστική οικονομική διερευνά, εξετάζει και μελετά τη διάρθρωση της παραγωγικής διαδικασίας, τις διαδικασίες της τουριστικής προσφοράς, την τουριστική ζήτηση, καθώς και τις διάφορες οικονομικές σχέσεις που δημιουργούνται και αναπτύσσονται σε ορισμένο χρόνο και τόπο προορισμού, με σκοπό την ικανοποίηση των τουριστικών αναγκών (Λαγός : 2005: 31). Η σημασία της τουριστικής οικονομικής συσχετίζεται με την ορθολογικότερη αξιοποίηση του τουριστικού προϊόντος, τον καλύτερο προγραμματισμό της τουριστικής παραγωγής και την διατύπωση στρατηγικών στόχων και προτάσεων τουριστικής πολιτικής. 14

16 επιχειρήσεων, καθώς επίσης της ιδιωτικής και κρατικής τουριστικής πολιτικής σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο, για την κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο ικανοποίηση των αναγκών ορισμένων ομάδων καταναλωτών, με σκοπό την επίτευξη ενός λογικού κέρδους». Στις βασικές του αρχές ο προγραμματισμός του τουριστικού μάρκετινγκ αποτελεί μια διαδικασία λογικού τρόπου σκέψης, την οποία ακολουθούν όλες οι τουριστικές επιχειρήσεις και οι Εθνικοί Οργανισμοί Τουρισμού γενικά, προκειμένου να επιτύχουν τους στόχους τους. Η έκταση του προγραμματισμού του τουριστικού μάρκετινγκ διαφέρει από την μία τουριστική επιχείρηση στην άλλη και από τον ένα Εθνικό Οργανισμό Τουρισμού στον άλλο, ανάλογα με το μέγεθος που έχουν, και τα τουριστικά προϊόντα που προσπαθούν να προωθήσουν στην τουριστική αγορά. Τα κύρια στοιχεία που περιλαμβάνει κάθε πρόγραμμα τουριστικού μάρκετινγκ είναι οι στόχοι και τα μέτρα που θα χρησιμοποιηθούν για την επίτευξή τους. Ο καθορισμός των στόχων συνεπάγεται έρευνα και ανάλυση της τουριστικής αγοράς, ενώ τα μέτρα που θα χρησιμοποιηθούν για την επίτευξή τους πρέπει προηγουμένως να κοστολογηθούν και να ελεγχθεί, κατά κάποιον τρόπο η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής τους. Ο προγραμματισμός του τουριστικού μάρκετινγκ γίνεται με την προσδοκία ότι η προσπάθεια που γίνεται στο πλαίσιο του από άποψης χρόνου όσο και από άποψης χρημάτων, θα συμβάλλει στην αύξηση των επιδιωκόμενων κερδών (Ηγουμενάκης : 1996 : ). Κατά τον Hussey, ο προγραμματισμός του τουριστικού μάρκετινγκ αποτελεί μια διαιρεμένη δραστηριότητα και αυτό γιατί το ένα μέρος του αναφέρεται στον στρατηγικό προγραμματισμό του τουριστικού μάρκετινγκ, ενώ το άλλο στον τακτικό προγραμματισμό του τουριστικού μάρκετινγκ. Ο στρατηγικός προγραμματισμός του τουριστικού μάρκετινγκ μπορεί να ορισθεί ως η διαδικασία όπου μια τουριστική επιχείρηση ή ένας Εθνικός Οργανισμός Τουρισμού α) αναλύει το σφρίγος και τις αδυναμίες της τουριστικής αγοράς στην οποία απευθύνεται, β) αποφασίζει την θέση που θα επιδιώξει να κατακτήσει σε αυτήν, γ) διαμορφώνει στρατηγικές και δ) καταρτίζει τα προγράμματα που θα εφαρμόσει για να επιτύχει τους στόχους της. Οι στρατηγικής φύσεως αποφάσεις εστιάζονται συνήθως στα επόμενα τρία ή και περισσότερα χρόνια, δηλαδή έχουν μεσοπρόθεσμο χαρακτήρα. Στην διαδικασία του προγραμματισμού του στρατηγικού τουριστικού μάρκετινγκ περιλαμβάνονται οι στόχοι που έχουν καθορισθεί, η θέση 15

17 που επιδιώκεται να κατακτηθεί στην τουριστική αγορά, ο προϋπολογισμός των δαπανών που θα απαιτηθούν για την επίτευξη των στόχων και τα επιμέρους προγράμματα δράσης που ουσιαστικά αποτελούν τα μέτρα με τα οποία θα επιχειρηθεί η επίτευξη των στόχων. Ο τακτικός προγραμματισμός τουριστικού μάρκετινγκ συνδέεται πάντα με αποφάσεις που εστιάζονται βραχυπρόθεσμα, στις οποίες προγραμματίζονται, εφαρμόζονται και αξιολογούνται συγκεκριμένες καμπάνιες του τουριστικού μάρκετινγκ. Βραχυπρόθεσμη περίοδος μπορεί να είναι μια εβδομάδα ή ένας χρόνος. Οι τακτικές αποφάσεις αναπόφευκτα λοιπόν ανταποκρίνονται στις συνθήκες της τουριστικής αγοράς και ειδικότερα στις ενέργειες των ανταγωνιστών. Τα τακτικά ή λειτουργικά προγράμματα τουριστικού μάρκετινγκ περιλαμβάνουν τους στόχους που έχουν καθοριστεί, το μείγμα μάρκετινγκ, τον προϋπολογισμό των δαπανών που θα απαιτηθούν για την επίτευξη των στόχων, τα προγράμματα δράσης 6 και την αξιολόγηση και έλεγχο των αποτελεσμάτων. Το Τουριστικό Μάρκετινγκ αποτελείται από τμήματα, καθένα από τα οποία αποσκοπεί στην μελέτη και την προβολή συγκεκριμένων εννοιών, όπως είναι ο τουριστικός προορισμός και το τουριστικό προϊόν. Ένας κλάδος του Τουριστικού Μάρκετινγκ που έχει αναπτυχθεί είναι το «Μάρκετινγκ του Τουριστικού Προϊόντος». 6 Ουσιαστικά αποτελούν τα μέτρα με τα οποία θα επιχειρηθεί η επίτευξη των στόχων. 16

18 2.1.1 ΤΟ MARKETING ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Το marketing ενός τουριστικού προϊόντος ή υπηρεσίας περιλαμβάνει όλες τις δραστηριότητες που έχουν ως στόχο να φέρουν μαζί αγοραστές και πωλητές σε μια σχέση συναλλαγής. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, ο τουριστικός προορισμός είναι μέρος του τουριστικού προϊόντος. Ως υπηρεσία που προσφέρεται σε έναν τόπο διαφορετικό από αυτόν που διαμένει ο τουρίστας, το τουριστικό προϊόν δεν δίνει στον τελευταίο την δυνατότητα να το γνωρίσει. Το χαρακτηριστικό αυτό το κάνει ένα κατεξοχήν προϊόν που προσφέρεται για προβολή και διαφήμιση. Έτσι διαχέεται η πληροφορία της ύπαρξης ενός τουριστικού προϊόντος και δίνεται η δυνατότητα στον καταναλωτή να σχηματίσει μια ατελή, έστω, εικόνα για την ύπαρξη του αγαθού. Ένα επιπλέον χαρακτηριστικό που κάνει ακόμη πιο δύσκολη την αποστολή του marketing του τουριστικού προϊόντος είναι το γεγονός ότι αυτό είναι στην ουσία ένας συνδυασμός πολλών διαφορετικών προϊόντων υπηρεσιών (ΙΤΕΠ Μελέτη 12: 2002: 155). Όσον αφορά την προώθηση και την προβολή των τουριστικών προορισμών, έχει αναπτυχθεί ο κλάδος εκείνος του Τουριστικού Μάρκετινγκ, γνωστός ως Destination Marketing, δηλαδή μάρκετινγκ των τουριστικών προορισμών DESTINATION MARKETING (ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΩΝ ΠΡΟΟΡΙΣΜΩΝ) Το μάρκετινγκ των τουριστικών προορισμών (destination marketing) αποτελεί το σημαντικότερο τμήμα του τουριστικού μάρκετινγκ. Σκοπός του είναι να διευκολύνει την διαδικασία επίτευξης μιας τουριστικής πολιτικής, η οποία πρέπει να είναι συντονισμένη με το στρατηγικό σχέδιο περιφερειακής ανάπτυξης. Επίσης, πρέπει να αποσκοπεί στην επίτευξη όσο το δυνατόν μεγαλύτερου κέρδους για την περιοχή. Ο τουριστικός προορισμός είναι ο καταλύτης που κυριαρχεί όλων των λοιπών στοιχείων, όπως είναι οι μεταφορές, η διαμονή και τα αξιοθέατα (Seaton & Bennett : 1996 :350). Κάθε προορισμός είναι μια μοναδική οντότητα που όμως περιλαμβάνει 17

19 διάφορα στοιχεία σε συγκεκριμένη περιοχή (ξενοδοχεία, μεταφορές, αξιοθέατα). Κυριολεκτικά περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία μιας περιοχής (τους ανθρώπους, το τοπίο), τα οποία μπορεί και να αποτελούν μέρος της τουριστικής εμπειρίας και να χαρακτηριστούν ως θέλγητρα. Οι τουριστικοί προορισμοί αποτελούν μέρος του τουριστικού προϊόντος και παρέχουν ολοκληρωμένες εμπειρίες στους τουρίστες (Λαγός: 2005: ). Ορίζονται ως γεωγραφικές περιοχές, όπως είναι μια χώρα, ένα νησί ή μια πόλη (Buhalis : 2000 : 97 99). Είναι τοποθεσίες προς τις οποίες οι άνθρωποι ταξιδεύουν και επιθυμούν να μείνουν για ορισμένο χρονικό διάστημα με σκοπό να αποκτήσουν ορισμένες εμπειρίες. Κάποιοι συγγραφείς (Cooper, Fletcher, Gilbert) ορίζουν τους προορισμούς ως το επίκεντρο των εγκαταστάσεων και των υπηρεσιών, οι οποίες είναι σχεδιασμένες να ικανοποιούν τις ανάγκες των τουριστών. Οπότε, ένας τουριστικός προορισμός μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι ένας συνδυασμός όλων των προϊόντων, των υπηρεσιών και των ολοκληρωμένων εμπειριών που προσφέρονται τοπικά. Οι τουριστικοί προορισμοί διαφέρουν μεταξύ τους στα ακόλουθα στοιχεία (Seaton & Bennett : 1996 :352): Μέγεθος : Το marketing του προορισμού μπορεί να το εφαρμόζει ένα μεγάλο τουριστικό γραφείο που να προωθεί ολόκληρη χώρα ή ακόμη και μια μικρή ομάδα ντόπιων που ανοίγουν ένα μικρό μαγαζί με τουριστικά είδη. Ο προορισμός μπορεί να είναι : 1) μια χώρα που μπορεί να προωθηθεί από τον Εθνικό Οργανισμό Τουρισμού, 2) μια μεγάλη πόλη η οποία προωθείται από τον δικό της Περιφερειακό Οργανισμό Τουρισμού, ή ακόμα και 3) ένα παραθαλάσσιο θέρετρο που προωθείται από τις τοπικές τουριστικές αρχές. Φυσικά αξιοθέατα : Ένας προορισμός μπορεί να είναι πλούσιος σε πολιτισμικά αξιοθέατα, παραθαλάσσια θέρετρα, περιοχές με θερμά λουτρά, ορεινές περιοχές (πχ Ιταλία), ενώ άλλοι προορισμοί μπορεί να χαρακτηρίζονται από λιγότερα αξιοθέατα. Υποδομή : Χώρες όπως η Ισπανία έχουν πολύ καλές υποδομές (ξενοδοχεία, μεταφορές) σε αντίθεση με άλλες χώρες, όπως η Ισλανδία. 18

20 Πλεονεκτήματα που προσφέρουν στους τουρίστες : Μερικοί προορισμοί καλύπτουν περισσότερο τις ανάγκες των τουριστών που ταξιδεύουν για αναψυχή, ενώ άλλοι προορισμοί καλύπτουν περισσότερο τις ανάγκες αυτών που ταξιδεύουν για επαγγελματικούς λόγους. Βαθμός εξάρτησης από τον τουρισμό : Ο τουρισμός αποτελεί σημαντικό στρατηγικό ζήτημα περισσότερο σε χώρες με μικρότερες οικονομικές βάσεις, απ ότι σ άλλες με περισσότερες οικονομικές ποικιλίες ΕΙΚΟΝΑ (IMAGE) ΕΝΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ Οι τουρίστες αντιλαμβάνονται τον προορισμό ως μια μάρκα (brand), η οποία περιλαμβάνει προμηθευτές και υπηρεσίες. Πριν τον επισκεφτούν, αναπτύσσουν μια εικόνα γι αυτόν, καθώς και ένα σύνολο προσδοκιών βασισμένες σε προηγούμενες εμπειρίες, φήμες (word of mouth), αναφορές από τον Τύπο, διαφημίσεις και κοινές αντιλήψεις. Η εικόνα (image) ενός τόπου προορισμού εκφράζει τις παραστάσεις (ιδέες και πιστεύω) που διαμορφώνουν οι αγοραστές τουρίστες σχετικά με όλα τα είδη των προϊόντων τα οποία αγοράζουν ή σκέπτονται να αγοράσουν. Οι παραστάσεις του τόπου προορισμού δεν είναι κατ ανάγκη βασισμένες σε εμπειρίες ή γεγονότα, αλλά συνήθως αποτελούν πολύ ισχυρά κίνητρα για ταξίδια αναψυχής ή για τουρισμό (Λαγός : 2005:115). Έτσι, ένα ουσιώδες αντικείμενο του τουριστικού μάρκετινγκ του τόπου προορισμού είναι να διατηρεί, να τροποποιεί ή να αναπτύσσει παραστάσεις, με σκοπό να επηρεάσει τις προσδοκίες των μελλοντικών αγοραστών. Οι παραστάσεις είναι το επίκεντρο της προώθησης του τόπου προορισμού στην τουριστική αγορά. Η έννοια της εικόνας στον τουρισμό έχει την μεγαλύτερη βαρύτητα απ ότι σε οποιοδήποτε άλλο κλάδο της οικονομίας. Οι εικόνες που διαμορφώνουν οι άνθρωποι αναφορικά με τους ποικίλους τουριστικούς προορισμούς, όταν εκτιμηθούν, αξιολογηθούν και συνδυαστούν με άλλους παράγοντες, έχουν ως αποτέλεσμα την λήψη μιας ταξιδιωτικής απόφασης. 19

21 Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο διαμορφώνονται οι εικόνες των διαφόρων τουριστικών προορισμών αποτελεί μέρος της διαδικασίας ανάπτυξής τους 7. Η εικόνα των τουριστικών θέλγητρων μιας χώρας δημιουργείται είτε χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα σλόγκαν είτε επαναλαμβάνοντας ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά σε διάφορες μορφές τους, ώστε να μπορεί εύκολα ο τουρίστας να ταυτίσει κάποια θέλγητρα ή κάποιες δραστηριότητες με την περιοχή προορισμού (Σπιλάνης Χατζηδιαμαντής :2005 : 49). Οι τουρίστες βασίζουν την απόφασή τους να επισκεφτούν μια περιοχή κυρίως στις τιμές κι όχι τόσο σε άλλα στοιχεία (ποιότητα). Γι αυτό, οι τουριστικοί προορισμοί πρέπει να προσπαθήσουν να γίνουν περιοχές με μεγαλύτερο status, έτσι ώστε να βελτιώσουν την εικόνα τους και να μεγιστοποιήσουν τα οικονομικά τους πλεονεκτήματα (Buhalis : 2000 : ). Οι προορισμοί πρέπει να διαφοροποιήσουν τα τουριστικά προϊόντα που προσφέρουν, προκειμένου να καταφέρουν να αποκτήσουν ένα μοναδικό τουριστικό πλεονέκτημα. Το γεγονός αυτό θα τους βοηθήσει να εγκαθιδρύσουν την θέση τους στις διεθνείς αγορές και να ελκύουν τουρίστες καταναλωτές, οι οποίοι θα εκτιμούν την μοναδικότητά του προσφερόμενου κεφαλαίου τους (όπως φυσικές ομορφιές). Φυσικά, η αντίληψη του τουριστικού προϊόντος αποτελεί υποκειμενικό στοιχείο και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εικόνα και τις προσδοκίες που έχει ο κάθε τουρίστας για τον προορισμό που επισκέπτεται. Οι τουριστικοί προορισμοί είναι από τις δυσκολότερες οντότητες όσον αφορά στην διαχείριση και την προβολή, εξαιτίας της πολυπλοκότητας των σχέσεων μεταξύ των τοπικών μετόχων, οι οποίοι εμπλέκονται στην διαδικασία ανάπτυξης και παραγωγής των τουριστικών προϊόντων (Buhalis : 2000 : 98). Οι εμπειρίες που προσφέρει ένας προορισμός όμως, συμπεριλαμβάνουν ουσιαστικά περιοχές, πηγές και τμήματα εγκαταστάσεων και υπηρεσιών, που συχνά δεν ανήκουν σε ιδιώτες. Αντιθέτως, αντιπροσωπεύουν μια συλλογή τόσο επαγγελματικών όσο και προσωπικών ενδιαφερόντων όλων των ατόμων που ζουν και εργάζονται στην περιοχή. Συγκεκριμένα, οι τοπικές πηγές αποτελούν το κεντρικό κεφάλαιο των 7 Στην διαδικασία διαμόρφωσης μιας εικόνας εμπλέκονται οι έννοιες της στάσης, της συμπεριφοράς και των κινήτρων. 20

22 προορισμών αλλά και των προμηθευτών του τουρισμού, ενώ η βιωσιμότητά τους είναι ο πυρήνας της λειτουργίας του τουριστικού marketing. Το τρωτό των τουριστικών προορισμών σ ό,τι αφορά στην υποκατάστασή τους, μπορεί δίχως άλλο να περισταλεί με προωθητικά μέσα με τους εξής δύο τρόπους (Ηγουμενάκης : 1996 : 104) : Μέσω επικοινωνιών και μηνυμάτων που δίνουν έμφαση στα μοναδικά ή ασυνήθιστα χαρακτηριστικά ή θέλγητρα του τουριστικού προορισμού. Με το να καταβάλλεται προσπάθεια να αποκτηθεί μια προνομιακή θέση στον χώρο του τουρισμού μέσω ειδικών πλεονεκτημάτων που προσφέρονται σε tour operators και ταξιδιωτικούς πράκτορες ή/ και μέσω μέτρων υποστήριξης των πωλήσεων που προσδίδουν πρόσθετη επίδραση στην διαφήμιση. Ένα από τα στοιχεία που κάνουν το μάρκετινγκ των τουριστικών προορισμών να διαφέρει από τους άλλους κλάδους του Τουριστικού Μάρκετινγκ είναι και ο ρόλος του δημόσιου τομέα στην υποστήριξη και/ ή στην δημιουργία συνεργασίας με τον ιδιωτικό τομέα όσον αφορά στην προβολή ενός τουριστικού προορισμού (Seaton & Bennett : 1996 : ). Εφόσον η προβολή της εικόνας (image) ενός τουριστικού προορισμού αποτελεί έναν πολύ σημαντικό παράγοντα στην προώθηση της περιοχής, αυτό σπανίως μπορεί να γίνει από οργανισμούς του ιδιωτικού τομέα, οι οποίοι δεν τυγχάνουν κάποιας υποστήριξης. Δηλαδή δεν έχουν τις κατάλληλες πηγές για να διαφημίσουν μια χώρα ή μια περιοχή σε όλες τις ενδιαφερόμενες αγορές. Αυτό μπορεί να αντιμετωπιστεί με την εμπλοκή του δημόσιου τομέα και μπορεί να πάρει την μορφή δημόσιων τουριστικών γραφείων, τουριστικών επιχειρήσεων, τοπικών τουριστικών αρχών ή άλλων τουριστικών οργανισμών, οι οποίοι αναλαμβάνουν αποτελεσματικά την ευθύνη της τελικής τουριστικής προβολής ενός προορισμού. Συχνά όμως, οι κρατικοί φορείς οδηγούνται στην δημιουργία τουριστικών προϊόντων η κατασκευή των οποίων ανήκει στον ιδιωτικό τομέα, υποκαθιστώντας τον τουλάχιστον στο αρχικό στάδιο (όπως, η δημιουργία της ξενοδοχειακής αλυσίδας ΞΕΝΙΑ) (Βαρβαρέσος : 1997 : 143). 21

23 2.2 ΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Το κύριο βάρος της διαφήμισης του τουριστικού προϊόντος μιας χώρας πρέπει το να έχει το κράτος ή κάποιος ενιαίος φορέας όχι τόσο εξαιτίας της σημασίας του τουρισμού για την οικονομία κάθε χώρας, αλλά και για την ιδιομορφία του κλάδου, ο οποίος πρέπει να είναι κατακερματισμένος και να αποτελείται από πολλούς άλλους κλάδους, που θα συμμετέχουν στην παραγωγική διαδικασία του τουριστικού προϊόντος. Οι Οργανισμοί Τουρισμού έχουν ως κύριο στόχο την ανάπτυξη ενός συγκεκριμένου και καλά οριοθετημένου τουριστικού προϊόντος. Μεταξύ των σημαντικότερων επιδιώξεων αυτών των οργανισμών είναι ο σχεδιασμός του τουριστικού προϊόντος, η οργάνωσή του, ο συντονισμός των επιμέρους τουριστικών προϊόντων, η προβολή του και η ορθολογική διαχείρισή του. Επίσης, έχουν την τελική επιλογή για ολόκληρο το τουριστικό προϊόν. Μέσω της παροχής κινήτρων και πολιτικών διευκολύνουν την ανάπτυξη των προϊόντων, πράγμα που είναι επιθυμητό από την πλευρά της ζήτησης και που παράλληλα δεν θέτει σε κίνδυνο τις τοπικές πηγές. Επομένως, αυτοί οι οργανισμοί πρέπει να διαφυλάττουν την εικόνα και τις πηγές των προορισμών. Οι Τουριστικοί Οργανισμοί επιπροσθέτως, πρέπει να κατέχουν την ηγεσία στην ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων και να συντελούν στην δημιουργία τοπικών συνεργασιών. Αυτές οι συνεργασίες πρέπει να έχουν ως σκοπό την ένωση δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και την διασφάλιση της μακροχρόνιας ανταγωνιστικότητας του τουριστικού προϊόντος (Buhalis : 2000 : ). Οι Οργανισμοί Τουρισμού πρέπει να εμπλουτίζουν και να διαφοροποιούν τα τουριστικά προϊόντα δίνοντας έμφαση στην μοναδικότητά τους. Δηλαδή, πρέπει να τονίζονται τα γενικά χαρακτηριστικά του προορισμού σε όλες τις διαφημιστικές εκστρατείες σε μια προσπάθεια να ελκύσουν περισσότερες αγορές στόχους και να μειώσουν την εποχικότητα. Για παράδειγμα, ο ήλιος και η θάλασσα κυριαρχούν ως στοιχεία στην προώθηση των μεσογειακών προορισμών, ενώ στην προώθηση των Αλπικών περιοχών κυριαρχεί η ιδέα του σκι. Οι διάφοροι οργανισμοί τουριστικής διαχείρισης και προβολής τείνουν να γίνουν μέρος τοπικών, περιφερειακών και εθνικών αρχών και να αποκτήσουν πολιτική και νομοθετική δύναμη, καθώς και οικονομικά μέσα με σκοπό να διαχειριστούν τις τοπικές πηγές με ορθολογικό τρόπο και να διασφαλίσουν ότι όλοι οι 22

24 μέτοχοι θα έχουν μακροπρόθεσμα κέρδη (Buhalis : 2000 : 99). Η διαχείριση και η προβολή ενός τουριστικού προορισμού πρέπει να λειτουργούν ως εργαλεία διευκόλυνσης στο να επιτευχθεί ένα μεγάλο εύρος στρατηγικών στόχων, που τελικά θα ικανοποιήσουν τις ανάγκες των μετόχων. Οι Τουριστικοί Οργανισμοί σύμφωνα με τον τρόπο λειτουργίας τους στις βιομηχανικές χώρες υποδοχής των τουριστών, διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες (Καραγιάννης : 1993 : 149): Εθνικοί Οργανισμοί Τουρισμού : Σκοπός τους είναι να εξασφαλίσουν την λειτουργία, την οργάνωση, την ανάπτυξη και την προβολή του τουρισμού στο σύνολο της χώρας. Υποχρεούνται επίσης να εξασφαλίσουν την πληροφόρηση στις χώρες προέλευσης των τουριστών. Γι αυτόν τον λόγο οι Εθνικοί Οργανισμοί Τουρισμού δημιουργούν γραφεία στο εξωτερικό, τα οποία είναι επιφορτισμένα να εξασφαλίσουν την προβολή του τουριστικού προϊόντος. Περιφερειακοί Οργανισμοί Τουρισμού : Υπήρξαν δημιούργημα της αποκεντρωτικής πολιτικής που εφαρμόζεται στις ανεπτυγμένες χώρες της Ευρώπης και της Β. Αμερικής. Κύριος σκοπός τους είναι ο σχεδιασμός, η ανάπτυξη και η προβολή του τουριστικού προϊόντος, καθώς και ο συντονισμός των επιμέρους περιοχών της περιφέρειας και των τουριστικών παραγωγών. Τοπικοί Οργανισμοί Τουρισμού : Έχουν ως αποστολή να εξασφαλίσουν την υποδοχή των τουριστών σε ζώνες γεωγραφικά περιορισμένες, που περιλαμβάνουν μία ή δύο κοινότητες. Μεταξύ των αρμοδιοτήτων τους περιλαμβάνεται η πληροφόρηση των επισκεπτών σχετικά με τα τουριστικά καταλύματα, τα μεταφορικά μέσα, τις εκδηλώσεις. Επίσης, έχουν την ιδιαιτερότητα να γνωρίζουν πολύ καλά τους τουριστικούς πόρους της ζώνης υποδοχής που αντιπροσωπεύουν, τα πλεονεκτήματα τους καθώς και τα μειονεκτήματά τους, τα οποία τους παρέχουν την δυνατότητα συνεχών διορθωτικών παρεμβάσεων στο τουριστικό προϊόν της περιοχής. Ακόμη, διανέμουν τουριστικά φυλλάδια, όπου περιλαμβάνονται οι τουριστικοί πόροι καθώς και οι υπηρεσίες εξυπηρέτησης. 23

25 Δεδομένης λοιπόν της σημαντικότητας της τουριστικής δραστηριότητας στα πλαίσια των εθνικών οικονομιών, όλες σχεδόν οι χώρες επιδιώκουν να δημιουργήσουν Εθνικούς Οργανισμούς Τουρισμού σε εθνικό, περιφερειακό και τελευταία σε τοπικό επίπεδο. Παράλληλα, στοχεύουν στην υιοθέτηση ανάλογων αναπτυξιακών σχεδίων, τα οποία αποσκοπούν να συμβάλλουν στην δημιουργία των κατάλληλων τουριστικών προϊόντων, οι επιπτώσεις των οποίων χαρακτηρίζονται ως πολυεπίπεδες για τις τοπικές κοινωνίες και οικονομίες. Σε εθνικό λοιπόν επίπεδο ο τουρισμός υποστηρίζεται από τους Εθνικούς Τουριστικούς Οργανισμούς (National Tourism Organizations NTO). Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού (WTO), οι Εθνικοί Οργανισμοί Τουρισμού έχουν την εξής λειτουργία (Seaton & Bennett : 1996 :370): Καθορίζουν τις αγορές στόχους και τους καταναλωτές στόχους. Προωθούν την επικοινωνία στις αγορές στόχους. Βοηθούν στην βελτίωση του αριθμού των επισκεπτών. Προωθούν την εικόνα του τουριστικού προορισμού. Όσον αφορά τους στόχους που θεσπίζουν, αυτοί είναι οι εξής : Ο κύριος στόχος των Εθνικών Οργανισμών Τουρισμού είναι η μεγιστοποίηση των τουριστικών εσόδων και του μεριδίου των κερδών από τις δαπάνες των επισκεπτών, οι οποίοι προέρχονται από τις μεγαλύτερες διεθνείς αγορές. Άλλοι στόχοι τους είναι η αύξηση του μεριδίου τουριστικής αγοράς, η αύξηση του εύρους των αγορών, η αύξηση του αριθμού των αφίξεων και η αύξηση του αριθμού θέσεων εργασίας που δημιουργούνται από τον τουρισμό (Seaton & Bennett : 1996 :370). Οι Εθνικοί Οργανισμοί Τουρισμού συμμετέχουν στις μεγαλύτερες ετήσιες τουριστικές εκθέσεις που λαμβάνουν χώρα στο Βερολίνο, το Λονδίνο, το Μιλάνο, την Μαδρίτη, το Παρίσι και σε άλλες μεγάλες πόλεις. Εκεί έχουν την ευκαιρία να προωθούν τα τουριστικά τους προϊόντα. Επίσης, παράγουν φυλλάδια (brochures), τα οποία τα διανέμουν σε όλους τους συνεργάτες τους στον τουριστικό τομέα, καθώς και σε εν δυνάμει τουρίστες καταναλωτές που ζητούν πληροφορίες για τους προορισμούς (Buhalis : 2000 : 112). Στα φυλλάδια παρουσιάζονται τοπικές ατραξιόν 24

26 και δραστηριότητες, καθώς και ένας μεγάλος αριθμός από ξενοδοχεία και εγκαταστάσεις ψυχαγωγίας. Ο κύριος ρόλος των Εθνικών Οργανισμών Τουρισμού είναι η δημιουργία όλων εκείνων των προϋποθέσεων για την ανάπτυξη της τουριστικής ζήτησης σε εθνικό επίπεδο και κατά συνέπεια την διατήρηση και ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας σε παγκόσμιο επίπεδο (ΙΤΕΠ Μελέτη 12: 2002: ). Πάντως, οι εξελίξεις στα θέματα τεχνολογίας δεν πρέπει να αφήνουν αδιάφορους τους οργανισμούς αυτούς. Σε μια κοινωνία πληροφόρησης, οι Εθνικοί Οργανισμοί δημιουργούν συστήματα πληροφόρησης (όπως portal sites) τα οποία συμβάλλουν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους. Σημαντικότερο όλων είναι η διαδικτύωση αυτών των συστημάτων μέσω Internet, καθώς και η εξάπλωσή τους σε μέρη δημόσιας πρόσβασης. Είναι φανερή η ανάγκη ανάπτυξης ενός ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος που θα παρέχει εξειδικευμένη πληροφόρηση στον χώρο του τουρισμού, με τα εξής βασικά γνωρίσματα : 1. Αυξημένη διαθεσιμότητα σε σχέση με τις συμβατικές μορφές τουριστικής ενημέρωσης. 2. Υψηλό βαθμό δυνατότητας αναβάθμισης των πληροφοριών. 3. Ολοκλήρωση, εκλογίκευση, οργάνωση και αξιοποίηση των πηγών πληροφοριών του WWW καθώς και άλλων πηγών (intranet). 4. Βελτίωση δυνατοτήτων ανάκτησης πληροφοριών. 5. Παροχή πρόσβασης μέσω δημόσιων σημείων, αλλά και προσαρμογή στον βαθμό εμπειρίας των καταναλωτών. Εν κατακλείδι, το marketing των τουριστικών προορισμών γίνεται ολοένα και πιο περίπλοκο την στιγμή που οι τουρίστες καταναλώνουν περιοχές ως εμπειρίες, συχνά αγνοώντας ότι τα τουριστικά προϊόντα αποτελούνται από έναν μεγάλο αριθμό ξεχωριστά παραγόμενων προϊόντων και υπηρεσιών (Buhalis : 2000 : 114). Ο διεθνής ανταγωνισμός αναπτύσσει νέες προκλήσεις. Υπό αυτήν την έννοια, οι υπεύθυνοι του marketing των προορισμών πρέπει να βοηθήσουν στην επίτευξη των στόχων που τέθηκαν μέσω της ανάλυσης των μετόχων, αλλά και να συνδέσουν την ζήτηση με την προσφορά χρησιμοποιώντας ολόκληρο το εύρος των εργαλείων του marketing προκειμένου να επικοινωνούν τόσο με τους καταναλωτές όσο και με τους προμηθευτές. Οι καταναλωτές αποκτούν ολοένα και περισσότερο ειδικά κίνητρα και 25

27 αντιλαμβάνονται τα ταξίδια τόσο ως εμπειρίες αναψυχής όσο και ως εκπαιδευτικές εμπειρίες. Η εκπαίδευση των ανθρωπίνων πόρων, καθώς και το στοιχείο της συνεργασίας βοηθούν τις περιοχές να προσαρμόζονται ευκολότερα στις απαιτήσεις της τουριστικής ζήτησης. Το μάρκετινγκ καθοδηγούμενο από την έρευνα και την χρήση νέων τεχνολογιών θα αποτελέσει τον μόνο τρόπο σωστής διαχείρισης και προβολής των ανταγωνιστικών τουριστικών προορισμών στο μέλλον. 26

28 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΙΓΜΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ Το μείγμα μάρκετινγκ (marketing mix) 8, όσον αφορά τις υπηρεσίες περιλαμβάνει οχτώ στοιχεία 9, με τα οποία πρέπει να ασχοληθεί ένας οργανισμός όταν αναπτύσσει ένα σχέδιο μάρκετινγκ. Το μίγμα προώθησης (promotion mix) είναι ένα μόνο στοιχείο του μίγματος μάρκετινγκ, το οποίο επιβάλλεται να συμπληρώνει τα άλλα επτά, τα οποία από μόνα τους προωθούν έμμεσα τις υπηρεσίες στέλνοντας σαφή μηνύματα στους πελάτες. Στις σημερινές συνθήκες ανταγωνισμού που επικρατούν στην αγορά, το προωθητικό μίγμα διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην διαφοροποίηση του προϊόντος, στην διαμόρφωση «εικόνας» (image) για το προϊόν, αλλά και στην δημιουργία προϋποθέσεων προκειμένου να πεισθεί ο καταναλωτής. Στα πλαίσια της λειτουργίας του μάρκετινγκ, το προωθητικό μείγμα αποτελεί ένα αποτελεσματικό εργαλείο που βοηθά στην επίτευξη των στόχων. Στις δραστηριότητες που συνιστούν το περιεχόμενο του προωθητικού μίγματος εντάσσονται (Ζώτος : 2000: 22 24): Η διαφήμιση. Η προώθηση των πωλήσεων. Οι προσωπικές πωλήσεις. Οι εκθέσεις. Η δημοσιότητα και οι δημόσιες σχέσεις. Η χορηγία. Η προώθηση των πωλήσεων (sales promotion) απευθύνεται τόσο στους καταναλωτές, όσο και στους ενδιαμέσους (χονδρεμπόρους, εισαγωγείς). Οι ενέργειες που στοχεύουν στον καταναλωτή αναφέρονται σε επαναλαμβανόμενα κίνητρα ορισμένης χρονικής διάρκειας, που αποσκοπούν στην άμεση αγορά του προϊόντος ή της υπηρεσίας. Τέτοια κίνητρα είναι οι μειώσεις των τιμών, οι προσφορές, τα 8 Μίγμα μάρκετινγκ είναι το σύνολο των εργαλείων μάρκετινγκ που χρησιμοποιεί μια επιχείρηση ή ένας οργανισμός για να πετύχει τους αντικειμενικούς στόχους που έχει θέσει μέσα στην αγορά στόχο (Kotler : 1991 : 136) 9 Τα οχτώ στοιχεία του μίγματος μάρκετινγκ, όσον αφορά τις υπηρεσίες, είναι : το προϊόν, η προώθηση, η περιοχή, η τιμή, το πακετάρισμα, ο προγραμματισμός, οι πράξεις συνεργασίας και τα πρόσωπα (Morrison : 2001 : 279). 27

29 κουπόνια, τα δείγματα, οι διαγωνισμοί, οι επιδείξεις (Ζώτος :2000: 23, Μorrison : 2001 : 421). Η προσωπική πώληση (personal selling)αφορά στην προφορική παρουσίαση των πλεονεκτημάτων ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας και την συζήτηση με τον δυνητικό καταναλωτή (Ζώτος :2000: 24). Προϋποθέτει δηλαδή συνομιλία, η οποία γίνεται είτε μέσω τηλεφώνου είτε face to face μεταξύ των πωλητών και των πιθανών πελάτων (Morrison : 2001 : 420). Οι δημόσιες σχέσεις (public relations) αποτελούν μια οργανωμένη και συντονισμένη προσπάθεια δημιουργίας και διατήρησης καλής φήμης και κατανόησης μεταξύ ενός τουριστικού οργανισμού και των καταναλωτών τουριστών (Βαρβαρέσος :1997 : 197). Οι δραστηριότητες των δημοσίων σχέσεων αφορούν την προώθηση προσεκτικά επιλεγμένων μηνυμάτων σε ομάδες στόχους (Briggs : 1997 : 110). Οι δημόσιες σχέσεις μπορούν να επηρεάσουν ένα μεγάλο εύρος διαφορετικών ομάδων ατόμων, ενθαρρύνοντάς τους να αγοράσουν το προσφερόμενο προϊόν (Ζώτος :2000: 24). Η δημοσιότητα (publicity) είναι μια τεχνική δημοσίων σχέσεων, η οποία περιλαμβάνει δωρεάν κοινοποίηση πληροφοριών σχετικά με τις υπηρεσίες ενός οργανισμού(morrison : 2001 : 424). Επίσης, αποσκοπεί στην ενεργοποίηση της ζήτησης «εμφυτεύοντας» σημαντικές οικονομικές ειδήσεις και πληροφορίες για ένα προϊόν ή υπηρεσία στα ΜΜΕ (Ζώτος :2000: 24). Οι εκθέσεις (exhibitions) αφορούν στον τόπο συνάντησης των ενδιαφερομένων πλευρών (αγοραστών πωλητών) σε συγκεκριμένο χώρο και σε βραχύ χρονικό διάστημα. Στις εκθέσεις, οι οποίες μπορεί να είναι γενικές ή ειδικές, εθνικές ή διεθνείς, προβάλλονται τα προϊόντα μιας οικονομίας ή διαφόρων κλάδων στον ίδιο χώρο σε τακτά χρονικά διαστήματα (Ζώτος :2000: 24). Οι εκθέσεις είναι χρήσιμες από την άποψη ότι αξίζει να παρευρεθεί ένας προορισμός προκειμένου να προβληθεί, να μαζέψει πληροφορίες για τους ανταγωνιστές του, αλλά και για να μάθει περισσότερα για τις γενικές τάσεις της αγοράς (Briggs : 1997 : 151). Η χορηγία (sponsorship) αναφέρεται στην ανάληψη από κάποιον οργανισμό ενός μέρους ή και όλου του κόστους των εκδηλώσεων και δραστηριοτήτων (συνέδρια, ειδικές εκθέσεις, θεατρικά έργα, συναυλίες, φεστιβάλ μουσικής, προγράμματα, εκπομπές στο ραδιόφωνο ή την τηλεόραση), με αντάλλαγμα την προβολή του οργανισμού, του προϊόντος ή της υπηρεσίας στην διάρκεια αυτών των δραστηριοτήτων (Ζώτος :2000: 24). 28

Προϋποθέσεις Επίτευξης Συγκριτικού Πλεονεκτήματος μέσω των Νέων Τεχνολογιών

Προϋποθέσεις Επίτευξης Συγκριτικού Πλεονεκτήματος μέσω των Νέων Τεχνολογιών Προϋποθέσεις Επίτευξης Συγκριτικού Πλεονεκτήματος μέσω των Νέων Τεχνολογιών Στις μέρες μας υπάρχει μια μεγάλη συζήτηση για το αν το συγκριτικό πλεονέκτημα που οι νέες τεχνολογίες παρέχουν μπορεί να παραμείνει,

Διαβάστε περισσότερα

Βελισσαρίου Ευστάθιος Καθηγητής Τουριστικής Οικονομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας 2016

Βελισσαρίου Ευστάθιος Καθηγητής Τουριστικής Οικονομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας 2016 Βελισσαρίου Ευστάθιος Καθηγητής Τουριστικής Οικονομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας 2016 1 Η τουριστική προσφορά Η τουριστική προσφορά (σύμφωνα με τον Hoffmann (1970) αποτελείται από την : Α) Φυσική προσφορά, Β) την

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικότητα της Έρευνας Μάρκετινγκ

Σημαντικότητα της Έρευνας Μάρκετινγκ Έρευνα Μάρκετινγκ 2 Σύνολο Τεχνικών και Αρχών που αποβλέπουν στη συστηματική Συλλογή Καταγραφή Ανάλυση Ερμηνεία Στοιχείων / Δεδομένων, με τέτοιο τρόπου που να βοηθούν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων Μάρκετινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας Προβολή 1. Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας 2. Σκοπός της Επικοινωνίας 3. Παράγοντες που επηρεάζουν το μίγμα προβολής 4. Το πρόγραμμα προβολής 5. Διαφήμιση 6. Προσωπική Πώληση 7. Προώθηση των Πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 5 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΖΗΤΗΣΗ ΚΙΝΗΤΡΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 5 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΖΗΤΗΣΗ ΚΙΝΗΤΡΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 5 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΖΗΤΗΣΗ ΚΙΝΗΤΡΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Το άυλο των τουρ. υπηρεσιών Δε µπορούν να δειγµατιστούν ή να εξεταστούν πριν από την αγορά τους Η ετερογένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Έρευνα αγοράς θεωρείται κάθε οργανωμένη προσπάθεια συλλογής, επεξεργασίας και ανάλυσης πληροφοριών σχετικών με την αγορά που δραστηριοποιείται μια επιχείρηση. Αυτές οι πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Έννοια και περιεχόμενο τον Μάρκετινγκ Πεδία Εφαρμογής του Μάρκετινγκ Μίγμα Μάρκετινγκ Προϊόν Τιμή Διανομή Προώθηση Διοίκηση Πωλήσεων Τμηματοποίηση της Αγοράς Έννοια και περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 10/6/2014

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 10/6/2014 ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 1. Εισαγωγή στο μάρκετινγκ 2. Συμπεριφορά καταναλωτή / αγοραστή 3. Η αγορά 4. Έρευνα αγοράς 5. Στρατηγική μάρκετινγκ 6. Το μίγμα του μάρκετινγκ 7. Προϊόντα και υπηρεσίες 8. Τιμολογιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιαιτερότητες των τουριστικών υπηρεσιών. Reference: Ηγουμενάκης, Ν.Γ. (1999) Τουριστικό Μάρκετινγκ, Εκδόσεις Interbooks (pp.81-91).

Οι ιδιαιτερότητες των τουριστικών υπηρεσιών. Reference: Ηγουμενάκης, Ν.Γ. (1999) Τουριστικό Μάρκετινγκ, Εκδόσεις Interbooks (pp.81-91). Οι ιδιαιτερότητες των τουριστικών υπηρεσιών Reference: Ηγουμενάκης, Ν.Γ. (1999) Τουριστικό Μάρκετινγκ, Εκδόσεις Interbooks (pp.81-91). α) Το άυλο των τουριστικών υπηρεσιών Λόγω του ότι οι τουριστικές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Μια εμπειρική μελέτη της εικόνας της πόλης & του ρόλου των τοπικών «Φορέων Μάρκετινγκ Προορισμού» Αθήνα. Διεθνής Τουριστικός Προορισμός

Μια εμπειρική μελέτη της εικόνας της πόλης & του ρόλου των τοπικών «Φορέων Μάρκετινγκ Προορισμού» Αθήνα. Διεθνής Τουριστικός Προορισμός Μια εμπειρική μελέτη της εικόνας της πόλης & του ρόλου των τοπικών «Φορέων Μάρκετινγκ Προορισμού» Αθήνα Διεθνής Τουριστικός Προορισμός Σκοπός του project Να προσδιορίσει το ρόλο των DMO, στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτικός Τουρισμός. Ενότητα 6 η : Μάρκετινγκ αγροτουριστικού προϊόντος. Όλγα Ιακωβίδου Τμήμα Γεωπονίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Αγροτικός Τουρισμός. Ενότητα 6 η : Μάρκετινγκ αγροτουριστικού προϊόντος. Όλγα Ιακωβίδου Τμήμα Γεωπονίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αγροτικός Τουρισμός Ενότητα 6 η : Μάρκετινγκ αγροτουριστικού προϊόντος Όλγα Ιακωβίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ. Μάιος Νικόλαος Δέσκας

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ. Μάιος Νικόλαος Δέσκας ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Μάιος 2013 Νικόλαος Δέσκας ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 1. Εισαγωγή στο μάρκετινγκ 2. Συμπεριφορά καταναλωτή / αγοραστή 3. Η αγορά 4. Έρευνα αγοράς 5. Στρατηγική μάρκετινγκ 6. Το μίγμα του μάρκετινγκ 7. Προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σημείωμα συγγραφέων..015 Πρόλογος Προλεγόμενα συγγραφέων ΜΕΡΟΣ Α : ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ...025

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σημείωμα συγγραφέων..015 Πρόλογος Προλεγόμενα συγγραφέων ΜΕΡΟΣ Α : ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ...025 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σημείωμα συγγραφέων..015 Πρόλογος...017 Προλεγόμενα συγγραφέων....019 ΜΕΡΟΣ Α : ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ...025 Κεφάλαιο Α : Εισαγωγικές έννοιες για τον τουρισμό...027 1. Γενικά...027 Τουρισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Διοίκηση Επιχειρήσεων Έννοια του Μάνατζμεντ Ικανότητες των Μάνατζερ Στόχοι του Μάνατζμεντ Βασικές Λειτουργίες του Μάνατζμεντ Σχεδιασμός Οργάνωση Διεύθυνση Έλεγχος Εφαρμογή του Μάνατζμεντ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή 1. Πιθανές ενέργειες:

Αρχή 1. Πιθανές ενέργειες: Η προσδοκία μας Στο επίκεντρο της δραστηριότητας της ασφαλιστικής βιομηχανίας εντοπίζεται η αντίληψη, η διαχείριση και η ανάληψη κινδύνων. Με γνώμονα την πρόληψη και την μείωση της έκθεσης στον κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία - Επιχειρήσεις Μάρκετινγκ 1

Οικονομία - Επιχειρήσεις Μάρκετινγκ 1 Οικονομία - Επιχειρήσεις Μάρκετινγκ 1 Επιμέλεια: Γεώργιος Λελεδάκης (Λέκτορας Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών) Συγγραφή: Ευθύμιος Ζιγκιρίδης ΠΡΟΛΟΓΟΣ & ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Άρης Κουμπαρέλης Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Οι Ελληνικές Τουριστικές Εισπράξεις

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Οι Ελληνικές Τουριστικές Εισπράξεις ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 105 33 Τηλ. 331 2253, 331 0022 Fax: 33 120 33 Email: itep@otenet.gr URL: http://www.itep.gr Αθήνα, 7 Σεπτεµβρίου 2005 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι Ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Marketing (βασικές έννοιες) ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών

Εισαγωγή στο Marketing (βασικές έννοιες) ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών Εισαγωγή στο Marketing (βασικές έννοιες) ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών 1 Ορίζοντας το Μάρκετινγκ Το marketing είναι η επιστήμη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ. ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ Δράσης 3 (Δ3): Παραγωγή περιεχομένου για την ψηφιακή υπηρεσία στήριξης των τοπικών μικρομεσαίων Επιχειρήσεων

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ. ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ Δράσης 3 (Δ3): Παραγωγή περιεχομένου για την ψηφιακή υπηρεσία στήριξης των τοπικών μικρομεσαίων Επιχειρήσεων ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΥΚΛΑΔΩΝ «ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΝΑΔΕΙΞΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ν. ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ WEB 2.0 / SOCIAL MEDIA / MOBILE TECHNOLOGIES

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Ενότητα 4: Σχεδιασμός και έρευνα μάρκετινγκ στις τράπεζες Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

9. Κάθε στρατηγική επιχειρηματική μονάδα αποφασίζει για την εταιρική στρατηγική που θα εφαρμόσει. α. Λάθος. β. Σωστό.

9. Κάθε στρατηγική επιχειρηματική μονάδα αποφασίζει για την εταιρική στρατηγική που θα εφαρμόσει. α. Λάθος. β. Σωστό. 1. Με ποιους τρόπους επωφελούνται οι καταναλωτές από τις οικονομίες κλίμακας; (πολλαπλής επιλογής / δύο σωστές απαντήσεις) α. Αυξάνονται τα κέρδη των επιχειρήσεων. β. Οι τιμές, αρκετές φορές, μειώνονται.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Διαφήμιση. Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Διαφήμιση. Χριστίνα Μπουτσούκη Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Διαφήμιση. Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Διαφήμιση. Χριστίνα Μπουτσούκη Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χριστίνα Μπουτσούκη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Georgios Tsimtsiridis

Georgios Tsimtsiridis Sustainable Touristic Development in the Municipality of Almopia Georgios Tsimtsiridis Vice Mayor of Almopia Δήμος Αλμωπίας Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη Η τουριστική ανάπτυξη σε οποιαδήποτε μορφή της προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

MARKETING. Δρ. Γ.Μαλινδρέτος

MARKETING. Δρ. Γ.Μαλινδρέτος Το μικροπεριβάλλον της επιχείρησης Ενώ το μακροπεριβάλλον απαρτίζεται από ευρύτερες δυνάμεις περιφερειακά της εταιρείας (πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές και τεχνολογικές), το μικροπεριβάλλον αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και η σημασία της Διοίκησης του Ανθρώπινου Δυναμικού στην περίπτωση των τουριστικών επιχειρήσεων

5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και η σημασία της Διοίκησης του Ανθρώπινου Δυναμικού στην περίπτωση των τουριστικών επιχειρήσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών 5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Το Μάρκετινγκ αποτελεί μια βασική επιχειρηματική λειτουργία που έχει στόχο την ανάπτυξη, την οργάνωση και των έλεγχο ανταλλακτικών διαδικασιών μεταξύ της επιχείρησης και των

Διαβάστε περισσότερα

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε;

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; ShMILE II ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; Alpha MENTOR Αναστασία Χατζηνικολάου Αρχιτέκτων Περιβαλλοντολόγος Σοφία Ναταλία Μποέμη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ.

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ. Φωτεινή Ανδρέα Αναγνωστάτου Πτυχίο Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστημίου Πειραιώς. Υποβληθείσα για το Μεταπτυχιακό πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Διαφήμιση

ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Διαφήμιση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4: Διαφημιστικός Προϋπολογισμός Η σχεδίαση του προγράμματος μάρκετινγκ και του προγράμματος της διαφήμισης Διαμόρφωση διαφημιστικών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 9: Προώθηση. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 9: Προώθηση. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 9: Προώθηση Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Νικόλαος Α. Παναγιώτου Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ 11 Ιανουαρίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ;

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ; Τίτλος Μαθήματος : Λειτουργία και εφαρμογές της πολιτιστικής διαχείρισης Ενότητα 7: Πολιτιστικός τουρισμός και τοπικό πολιτιστικό προϊόν Όνομα Καθηγητή: Δρ. Θεοκλής-Πέτρος Ζούνης Τμήμα: Επικοινωνίας και

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ Σκοπός του Μαθήματος Τα τουριστικά προϊόντα/υπηρεσίες έχουν ιδιαιτερότητες, οι οποίες επηρεάζουν σημαντικά τη διοίκηση και τη λειτουργία των τουριστικών επιχειρήσεων. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ. Μάρκετινγκ και Πωλήσεις. Μ. Σουρέλη - Τμήμα Οινολογίας & Τεχνολογίας Ποτών - 2009

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ. Μάρκετινγκ και Πωλήσεις. Μ. Σουρέλη - Τμήμα Οινολογίας & Τεχνολογίας Ποτών - 2009 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΟΙΝΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ Μάθημα 1: Εισαγωγή Μάρκετινγκ και Πωλήσεις ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ; ουάου ΙΑΦΗΜΙΣΗ; ΠΩΛΗΣΕΙΣ; ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ; ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ; Αναγνωρίζει και αναλύει τις επιθυμίες

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Τι είναι η Οργάνωση και Διοίκηση των Πωλήσεων:

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Τι είναι η Οργάνωση και Διοίκηση των Πωλήσεων: Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Τι είναι η Οργάνωση και Διοίκηση των Πωλήσεων: Μία από τις σημαντικότερες λειτουργίες της επιχείρησης είναι αυτή των πωλήσεων, καθώς αποτελεί τον συνδετικό κρίκο μεταξύ επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Δρ. Γιάννης ΣΠΙΛΑΝΗΣ, Επ. Καθηγητής, Τμήμα Περιβάλλοντος Δ/ντής Παρατηρητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ - ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ - ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ - ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Καθηγητής Νικόλαος Φ. Ματσατσίνης Διευθυντής Εργαστηρίου Συστημάτων Υποστήριξης Αποφάσεων (ΕΡΓΑ.Σ.Υ.Α.) Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας

Διαβάστε περισσότερα

Τουριστική Ανάπτυξη & Κοινωνική Επιχειρηματικότητα Ορεινών Περιοχών

Τουριστική Ανάπτυξη & Κοινωνική Επιχειρηματικότητα Ορεινών Περιοχών Τουριστική Ανάπτυξη & Κοινωνική Επιχειρηματικότητα Ορεινών Περιοχών Δρ. Συρακούλης Κλεάνθης, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας Κοινωνία πολιτών ΕΠΙΣΗΜΟ ΑΝΕΠΙΣΗΜΟ ΚΡΑΤΟΣ (ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ) ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΡΙΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικότητα Σημαντικές Διαπιστώσεις & Τάσεις

Επιχειρηματικότητα Σημαντικές Διαπιστώσεις & Τάσεις Επιχειρηματικότητα Σημαντικές Διαπιστώσεις & Τάσεις Το επιχειρηματικό περιβάλλον γίνεται πιο πολύπλοκο & υψηλού ρίσκου Παγκοσμιοποίηση, Διαδίκτυο, Social Media είναι καταλύτες εξελίξεων Κλειδί της επιχειρηματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 29 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 30 ΜΕΡΟΣ 1ο 39 ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ - Ο ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΕΝΝΟΙΑ, Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γ Σ Α Τ Σ Ρ Τ Ο Ρ ΝΟ Ν ΜΙΚΕ Κ Σ Ε Δ ΙΑΔ Α ΡΟ Ρ ΜΕΣ

Γ Σ Α Τ Σ Ρ Τ Ο Ρ ΝΟ Ν ΜΙΚΕ Κ Σ Ε Δ ΙΑΔ Α ΡΟ Ρ ΜΕΣ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ - Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΓΕΥΣΕΩΝ Νοέμβριος 2014 H ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ Προσπαθήσαμε να σχεδιάσουμε διαδρομές που στηρίζονται στην τοπική ταυτότητα και στο γαστρονομικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνα Νικολοπούλου Σύμβουλος Επιχειρήσεων ΣΟΛ α.ε. Ενέργειες Συμβουλευτικής Επιχειρηματικότητας ΤοπΣΑ «Θριασία»

Κωνσταντίνα Νικολοπούλου Σύμβουλος Επιχειρήσεων ΣΟΛ α.ε. Ενέργειες Συμβουλευτικής Επιχειρηματικότητας ΤοπΣΑ «Θριασία» «ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΘΡΙΑΣΙΟ ΠΕΔΙΟ» ΔΡΑΣΗ 17: Συμβουλευτική υποστήριξη ανάπτυξης νέας επιχειρηματικότητας ή Επαγγελματική συμβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Α. Βερνίκος. Πρόεδρος, Vernicos Yachts Γενικός Γραμματέας, ΣΕΤΕ

Γιώργος Α. Βερνίκος. Πρόεδρος, Vernicos Yachts Γενικός Γραμματέας, ΣΕΤΕ Γιώργος Α. Βερνίκος Πρόεδρος, Γενικός Γραμματέας, ΣΕΤΕ S.A. Ελληνικός Τουρισμός: Εξέλιξη Βασικών Στοιχείων Εξέλιξη Διεθνών Τουριστικών Αφίξεων (εκατ.) 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Εξέλιξη Μέσου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ : Έκρηξη πληροφορικής τεχνολογίας - Χρήση ηλεκτρονικών εργαλείων προσθήκη νέων ανταγωνιστών ηλεκτρονικών παροχών

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ : Έκρηξη πληροφορικής τεχνολογίας - Χρήση ηλεκτρονικών εργαλείων προσθήκη νέων ανταγωνιστών ηλεκτρονικών παροχών ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝOIEΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ MARKETING ΑΞΙΑ ΣΤΟΝ ΠΕΛΑΤΗ IKANOΠΟΙΗΣΗ & ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ KYKΛΟΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ MARKETING ΜΑΡΚΕΤΙΝG ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ - ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ - TARGET GROUPS ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ S P R I N G S C H O O L ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 3-8 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο Caravia Beach, Κως Οργάνωση: Μονάδα Ευρωπαϊκού Τουρισμού/ Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας Jean Monnet (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Υποστηρικτές:

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 6: Διαχείριση Σχέσεων με Πελάτες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 6: Διαχείριση Σχέσεων με Πελάτες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ενότητα 6: Διαχείριση Σχέσεων με Πελάτες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό Ο Ρόλος της ιεύθυνσης σε Έναν Οργανισμό Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα 1.Βασικές αρχές - Πώς επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

«Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης»

«Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης» «Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης» ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Κοινωνική Επιχειρηματικότητα και Ορεινές Περιοχές» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ «ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ» ΔΙΑΤΗΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ V.R.I.N. SESSION 2 ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΒΑΚΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ «ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ» ΔΙΑΤΗΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ V.R.I.N. SESSION 2 ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΒΑΚΗΣ 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ «ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ» ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩ ΜΕΡΩΝ Η ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΞΙΑΣ Η ΘΕΩΡΙΑ ΠΟΡΩΝ & ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΡΙΑΚΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΟΙ 4 ΜΟΡΦΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ

Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ 1. Ορισμός- Marketing Concept 2. Προσανατολισμοί της επιχείρησης 3. Βασικές έννοιες του Μάρκετινγκ 4. Ο ρόλος της Έρευνας Αγοράς 1 Ορισμός- Marketing Concept Διάφοροι ορισμοί «η

Διαβάστε περισσότερα

8 η Διδακτική Ενότητα Οι σύγχρονες εξελίξεις στο μάρκετινγκ των τουριστικών επιχειρήσεων και των τουριστικών προορισμών

8 η Διδακτική Ενότητα Οι σύγχρονες εξελίξεις στο μάρκετινγκ των τουριστικών επιχειρήσεων και των τουριστικών προορισμών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών 8 η Διδακτική Ενότητα Οι σύγχρονες εξελίξεις

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Το Περιβάλλον Μάρκετινγκ

Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Το Περιβάλλον Μάρκετινγκ Μάρκετινγκ Ενότητα 3: Το Περιβάλλον Μάρκετινγκ Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) Σκοποί 3 ης Ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τα 4P Προϊόντων Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Νοέμβριος 2004 Περιεχόμενα ιαδικασία Βασικά Στοιχεία ς ιαφήμιση 2 ιαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ. 3 Ο ΜΑΘΗΜΑ:

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ. 3 Ο ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ. 3 Ο ΜΑΘΗΜΑ: - ΆΛΛΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ - ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΠΗΓΕΣ: Sandhusen, R., (1994) ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ, Εκδόσεις Κλειδάριθμος Dayan,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ι Ε ΛΛΗΝΙΚΕΣ Τ ΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ Ε ΙΣΠΡΑΞΕΙΣ Σ ΥΝΟΨΗ

Ο Ι Ε ΛΛΗΝΙΚΕΣ Τ ΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ Ε ΙΣΠΡΑΞΕΙΣ Σ ΥΝΟΨΗ Ο Ι Ε ΛΛΗΝΙΚΕΣ Τ ΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ Ε ΙΣΠΡΑΞΕΙΣ Σ ΥΝΟΨΗ Σκοπός της παρούσης µελέτης είναι η ανάλυση των αλλοδαπών τουριστικών δαπανών που πραγµατοποιούνται στη χώρα τους όσο και στη διάρκεια της παραµονής τους

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές Ενδυνάμωσης της Κρήτης ως Τουριστικό Προορισμό.

Προοπτικές Ενδυνάμωσης της Κρήτης ως Τουριστικό Προορισμό. Προοπτικές Ενδυνάμωσης της Κρήτης ως Τουριστικό Προορισμό. Μιχάλης Βαμιεδάκης Εντεταλμένος Σύμβουλος Τουρισμού Περιφέρειας Κρήτης Iούλιος 2016 Η Κρήτη αποτελεί την τουριστική ατμομηχανή της Ελλάδας 48

Διαβάστε περισσότερα

«Διαδικασία Συµµετοχής Η σωστή επιλογή προγράµµατος, εταιρικού σχήµατος και στρατηγικής. Η υποβολή της πρότασης»

«Διαδικασία Συµµετοχής Η σωστή επιλογή προγράµµατος, εταιρικού σχήµατος και στρατηγικής. Η υποβολή της πρότασης» Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 1: Εισαγωγή στο Μάρκετινγκ Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι Μάρκετινγκ? ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ. Τι είναι Μάρκετινγκ? Ορισμός - Τι είναι Μάρκετινγκ? 10/11/2011

Τι είναι Μάρκετινγκ? ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ. Τι είναι Μάρκετινγκ? Ορισμός - Τι είναι Μάρκετινγκ? 10/11/2011 Τι είναι Μάρκετινγκ? ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΡΟΔΟΥΛΑ ΤΣΙΟΤΣΟΥ (Ph.D.) Επίκουρος Καθηγήτρια Τμήμα Μάρκετινγκ και Διοίκησης Λειτουργιών Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Η διαχείριση κερδοφόρων πελατειακών σχέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων

Αρχές Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων Αρχές Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων Ενότητα 1: H Φιλοσοφία του Μάρκετινγκ Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων &

Διαβάστε περισσότερα

Satisfaction, Quality and Value

Satisfaction, Quality and Value Το marketing στη σύγχρονη εποχή ικανοποίηση, ποιότητα και αξία Satisfaction, Quality and Value Οικονομία, κοινωνία και Marketing Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Ποιός θα το παράγει Που θα παραχθεί Πότε

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις με πρόσθετη αξία που θα προωθηθούν στη βάση πάντα της αρχής της επικουρικότητας, όπως ορίζεται άλλωστε και στη Συνθήκη.

Δράσεις με πρόσθετη αξία που θα προωθηθούν στη βάση πάντα της αρχής της επικουρικότητας, όπως ορίζεται άλλωστε και στη Συνθήκη. Πέμπτη, 25/10/2012 Ομιλία του Υπουργού Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού κ. Νεοκλή Συλικιώτη κατά την εναρκτήρια τελετή του 11 ου Ευρωπαϊκού Φόρουμ Τουρισμού 2012, στο Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενία» Σας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα»

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» «Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» Γκίκας Α. Χαρδούβελης Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής Παν. Πειραιώς Οικονομικός Σύμβουλος Ομίλου Eurobank

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΡΟΙ & ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ-ΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. ΤΥΠΕΤ: Επιμορφωτικό πρόγραμμα. Αλεξάνδρα Φραγκουδάκη Β.Α. ΜΒΑ Ph.D

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. ΤΥΠΕΤ: Επιμορφωτικό πρόγραμμα. Αλεξάνδρα Φραγκουδάκη Β.Α. ΜΒΑ Ph.D ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΥΠΕΤ: Επιμορφωτικό πρόγραμμα Αλεξάνδρα Φραγκουδάκη Β.Α. ΜΒΑ Ph.D Μέρος πρώτο: Μάρκετινγκ τι και γιατί Μάρκετινγκ τι ; είναι οι πωλήσεις ;...είναι η διαφήμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΝΟΣ INTERNET MARKETING PLAN

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΝΟΣ INTERNET MARKETING PLAN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΑΛΑΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΝΟΣ INTERNET MARKETING PLAN Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: κα Μάρω Βλαχοπούλου Εξεταστής:

Διαβάστε περισσότερα

Ιούνιος Ιούλιος 2008 ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΩΤΗΣ. Σύμβουλος Μarketing MARKET PLAN ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

Ιούνιος Ιούλιος 2008 ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΩΤΗΣ. Σύμβουλος Μarketing MARKET PLAN ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΥΡΙΣΤΕΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ KΩ Ιούνιος Ιούλιος 2008 ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΩΤΗΣ Μέλος Επιστημονικής Ομάδας Τουρισμού Σύμβουλος Μarketing MARKET PLAN ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ Το έργο... Η ετήσια τουριστική έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ [ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ] 1.1. ΓΕΝΙΚΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1

Ενότητα 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ [ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ] 1.1. ΓΕΝΙΚΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Ενότητα 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1.1. ΓΕΝΙΚΑ Τις τελευταίες δεκαετίες, σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο, καταγράφονται συστηματικές δράσεις Πολιτικής Προστασίας για την αποτελεσματική διαχείριση καταστροφών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΘΕΜΑ : «Η Θεωρητική και Κριτική Διάσταση των Εναλλακτικών και Ειδικών Μορφών Τουρισμού στην Ελλάδα» ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 1. Η πρώτη τουριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ 2014-2019 (Α ΦΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ) Αξιότιμοι συνάδελφοι, Οι Δήμοι, στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ»

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» Εισηγήτρια: Έφη Γουνελά Στέλεχος της ΕΕΤΑΑ ΑΠΟΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ & ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ Η υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΝΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΝΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΝΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ Σύμφωνα με όλα τα παραπάνω ο τρόπος ανάπτυξης των ηλεκτρονικών καταστημάτων μπορεί να αναλυθεί με κάποιες συγκεκριμένες προδιαγραφές, οι οποίες μπορεί να είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Τιμολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ο. Διοίκηση και διαχείριση της ψηφιακής επιχείρησης

Κεφάλαιο 1 ο. Διοίκηση και διαχείριση της ψηφιακής επιχείρησης Κεφάλαιο 1 ο Διοίκηση και διαχείριση της ψηφιακής επιχείρησης Διδακτικοί στόχοι Να αναλυθεί ο ρόλος των πληροφοριακών συστημάτων στο επιχειρηματικό περιβάλλον Ναοριστείτοπληροφοριακόσύστημα, η ορολογία

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ τ ο υ Υ π ο υ ρ γ ε ί ο υ Ο ι κ ο ν ο μ ί α ς, Υ π ο δ ο μ ώ ν, Ν α υ τ ι λ ί α ς κ α ι Το υ ρ ι σ μ ο ύ μ ε τ η ν Αν ε ξά ρ τ η τ η Α ρ χ ή «Σ υ ν ή γ ο ρ ο ς

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Σχεδίου Μάρκετινγκ

Ανάπτυξη Σχεδίου Μάρκετινγκ Ανάπτυξη Σχεδίου Μάρκετινγκ Επίπεδα σχεδίου µάρκετινγκ Στρατηγικό Επιλογή Αγοράς στόχου Καθορισµός Πρότασης αξίας Ανάλυση των ευκαιριών της αγοράς Τακτικό Χαρακτηριστικά προϊόντος Προώθηση Προβολή Εξυπηρέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Τμηματοποίηση αγοράς. Έννοια, κριτήρια, είδη

Τμηματοποίηση αγοράς. Έννοια, κριτήρια, είδη Τμηματοποίηση αγοράς Έννοια, κριτήρια, είδη Τμηματοποίηση της αγοράς Η κατάτμηση της συνολικής ανομοιογενούς αγοράς ενός προϊόντος σε επιμέρους ομοιογενή τμήματα και η εξυπηρέτηση κάθε τμήματος μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

ιαφήµιση, ηµόσιες Σχέσεις και Προώθηση Πωλήσεων στον Τουρισµό

ιαφήµιση, ηµόσιες Σχέσεις και Προώθηση Πωλήσεων στον Τουρισµό Καραβελίδου έσποινα, προπτυχιακή σπουδάστρια Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας ιαφήµιση, ηµόσιες Σχέσεις και Προώθηση Πωλήσεων στον Τουρισµό Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. Μαγαλιού Βικτόρια ιαφήµιση στον τουρισµό

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Προσέλκυση πελατών Marketing Προώθηση πωλήσεων Εισηγητής: Μανώλης Τσαντάκης, Οικονοµολόγος, TEAM EUROPE Ελλάδα Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN Εισαγωγή Η κατάρτιση ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου αποτελεί ένα εργαλείο στο οποίο καταγράφεται ουσιαστικά το «Πλάνο Δράσης» της επιχείρησης, τα βήματα που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο για έναν Ιδανικό Πολιτιστικό Τουρισμό Στρατηγικές Προτεραιότητες

Δίκτυο για έναν Ιδανικό Πολιτιστικό Τουρισμό Στρατηγικές Προτεραιότητες Δίκτυο για έναν Ιδανικό Στρατηγικές Προτεραιότητες Πλαίσιο έργου Το Δίκτυο Για έναν Ιδανικό δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Για ένα Ιδανικό», συγχρηματοδοτούμενο από το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα