Ανασκόπηση βιβλιογραφίας της νέας γρίπης Α (Η1Ν1) και εγκυμοσύνη: κατευθυντήριες οδηγίες του CDC (CENTERS FOR DISEASE CONTROL)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανασκόπηση βιβλιογραφίας της νέας γρίπης Α (Η1Ν1) και εγκυμοσύνη: κατευθυντήριες οδηγίες του CDC (CENTERS FOR DISEASE CONTROL)"

Transcript

1 anaσκοπηση Ανασκόπηση βιβλιογραφίας της νέας γρίπης Α (Η1Ν1) και εγκυμοσύνη: κατευθυντήριες οδηγίες του CDC (CENTERS FOR DISEASE CONTROL) Δ. Κυριακίδης 1, Ι. Θανασάς 2, Μ. Τζιομάκη 3, Α. Μπαμπάνης 4 Περίληψη Η νέα γρίπη τύπου Α (Η1Ν1) αποτελεί μια πρόκληση για τους Μαιευτήρες-Γυναικολόγους, καθώς λαμβάνει διαστάσεις πανδημίας. Οι έγκυες γυναίκες αποτελούν πληθυσμιακή ομάδα με ιδιαίτερη ευαλωτότητα σε βαριά μορφή της νόσου με δυσμενείς συνέπειες τόσο στις μητέρες όσο και στα κυήματα. Οι κατευθυντήριες οδηγίες του CDC αποσκοπούν στο να δοθεί έμφαση στην πρόληψη της νόσου με συντηρητικά μέτρα και με εμβολιασμό με το νέο εμβόλιο, στην κλινική ετοιμότητα, έγκαιρη διάγνωση και σωστή θεραπεία της νόσου. Παρουσιάζονται τα ειδικά μέτρα προφύλαξης που αφορούν τις εγκύους, το υγειονομικό προσωπικό και τις ειδικές περιπτώσεις, και αναλύονται τα σύγχρονα, βασισμένα στην τεκμηρίωση δεδομένα που αφορούν τον προληπτικό εμβολιασμό, τη διάγνωση, τη χημειοπροφύλαξη και τη θεραπεία της νέας γρίπης. Όροι ευρετηρίου: Νέα γρίπη, Η1Ν1, εγκυμοσύνη, κατευθυντήριες οδηγίες. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η λοίμωξη με ιούς γρίπης Α Η1Ν1 (2009) που είναι πολύ μολυσματικοί, παρατηρήθηκε για πρώτη φορά τον Απρίλιο του Βαριά νόσος σε εγκύους και νεογνά έχει παρατηρηθεί σε αυτή την πανδημία, παρόλα αυτά η επιδημιολογία και το κλινικό φάσμα της νόσου στις έγκυες και τα νεογνά δεν είναι πλήρως κατανοητά επί του παρόντος και είναι υπό διερεύνηση 1. Ωστόσο, στοιχεία ότι η γρίπη μπορεί να εμφανίσει βαρύτερη εικόνα στις εγκύους είναι διαθέσιμα από παρατηρήσεις στη διάρκεια παλαιότερων πανδημιών και από μελέτες σε εγκυμονούσες που νόσησαν από εποχιακή γρίπη. Ένας μεγάλος αριθμός θανάτων εγκύων σχετιζόμενων με γρίπη αναφέρθηκε στη διάρκεια των πανδημιών του και Δυσμενείς εκβάσεις στην κύηση έχουν αναφερθεί μετά από πανδημίες γρίπης, με αναφορές αυξημένης συχνότητας αυτόματων εκτρώσεων και πρόωρου τοκετού, ιδίως σε γυναίκες με πνευμονία. Αναφορές περιστατικών και αρκετές επιδημιολογικές μελέτες που διεξήχθησαν σε περιόδους πανδημίας, επίσης επισημαίνουν ότι η εγκυμοσύνη αυξάνει τον κίνδυνο για επιπλοκές της γρίπης στη μητέρα και μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα δυσμενών εκβάσεων ή επιπλοκών στον τοκετό. ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Οι έγκυες γυναίκες με λοίμωξη από ιό γρίπης Α Η1Ν1 (2009) εμφανίζονται συνήθως με συμπτώματα οξείας α- ναπνευστικής λοίμωξης παρόμοια με της γρίπη (βήχας, κυνάγχη, ρινόρροια) και πυρετό 2. Άλλα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν μυαλγίες, κεφαλαλγία, καταβολή, εμέτους και διάρροια. Μεγάλο ποσοστό των εγκύων θα εξακολουθήσουν να έχουν την τυπική πορεία ανεπίπλεκτης γρίπης. Ωστόσο σε μερικές εγκύους η νόσος επιδεινώνεται ταχέως και μπορεί να επιπλακεί από δευτεροπαθείς βακτηριακές επιλοιμώξεις, συμπεριλαμβανομένης της πνευμονίας. Εμβρυϊκή δυσχέρεια λόγω βαριάς μητρικής νόσου είναι πιθανή. Αναφορές περιστατικών με δυσμενή έκβαση και μητρικών θανάτων έχουν συσχετιστεί με βαριά μητρική νόσο. Ιδανικά, οι έγκυες με ύποπτη νέα γρίπη τύπου Α Η1Ν1 (2009) θα έπρεπε να ελέγχονται. Ωστόσο η θεραπεία δεν πρέπει να καθυστερεί, εν αναμονή των αποτελεσμάτων του εργαστηριακού ελέγχου ή να μη χορηγείται σε απουσία ελέγχου. Το παραπάνω ισχύει γιατί η αντι-ιϊκή θεραπεία είναι πλέον αποτελεσματική όταν ξεκινά το συντομότερο μετά την έναρξη των συμπτωμάτων (μέσα σε 2 ημέρες). Ο ειδικός έλεγχος δεν είναι διαθέσιμος σε πολλές περιπτώσεις και ακόμη και όταν υπάρχει δυνατότητα τα αποτελέσματα καθυστερούν αρκετές ημέρες. Ένα αρνητικό ταχύ (rapid) τεστ δεν αποκλείει τη γρίπη 3. Επιπλέον η ευαισθησία των rapid tests μπορεί να ποικίλει, από 10% έως 70%. Οι κλινικοί ιατροί θα πρέπει να ενημερώνονται για 247

2 τη συχνότητα Η1Ν1 (2009) στην περιοχή τους και να μην αναμένουν τα αποτελέσματα του εργαστηριακού ελέγχου για να ξεκινήσουν αντι-ιϊκή θεραπεία σε γυναίκες που έχουν συμπτωματολογία συμβατή με γρίπη. ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΙ ΧΗΜΕΙΟΠΡΟΦΥΛΑΞΗ Έγκαιρη θεραπεία με αντι-ιϊκά φάρμακα συνιστάται για εγκύους με ύποπτη γρίπη. Οι κλινικοί ιατροί δε θα πρέπει να περιμένουν τα αποτελέσματα του εργαστηριακού ελέγχου για να ξεκινήσουν την αγωγή, καθώς τα φάρμακα αυτά αποδίδουν περισσότερο χορηγούμενα το συντομότερο δυνατόν μετά την έναρξη των συμπτωμάτων. Ο κυκλοφορών ιός της νέας γρίπης τύπου Α (Η1Ν1) είναι ευαίσθητος στα αντι-ιϊκά της κατηγορίας των αναστολέων της νευραμινιδάσης, του zanamivir (Relenza) και oseltamivir (Tamiflu), αλλά ανθεκτικός στα αντι-ιϊκά της κατηγορίας της αδαμαντάνης, amantadine (Symmetrel) και rimantadine (Flumadine). Το oseltamivir χορηγείται από του στόματος και έχει συστηματική απορρόφηση, αντίθετα το zanamivir χορηγείται ως εισπνεόμενο και έχει περιορισμένη συστηματική απορρόφηση 4,5. Τα δοσολογικά σχήματα για θεραπεία και χημειοπροφύλαξη με oseltamivir και zanamivir που συνιστώνται για τις εγκύους είναι τα ίδια με αυτά των ενηλίκων που έχουν εποχιακή γρίπη. Η δοσολογία φαίνεται στον Πίνακα 1 (βλ.παρακάτω). Η εγκυμοσύνη δεν πρέπει να θεωρείται αντένδειξη για τη θεραπεία με oseltamivir και zanamivir. Η θεραπεία μπορεί να ληφθεί σε οποιοδήποτε τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Το oseltamivir και το zanamivir ανήκουν στα φάρμακα κατηγορίας C ως προς την εγκυμοσύνη, που σημαίνει ότι δεν έχουν διεξαχθεί κλινικές μελέτες για να εκτιμηθεί η ασφάλεια της χορήγησής τους στις εγκύους. Οι έγκυες που νοσούν από ιό νέας γρίπης τύπου Α (Η1Ν1) φαίνεται να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρές επιπλοκές, και τα οφέλη της χημειοπροφύλαξης ή της θεραπείας με oseltamivir και zanamivir υπερβαίνουν τους θεωρητικούς κινδύνους της χρήσης αντι-ιϊκών. Παρά το γεγονός ότι λίγες ανεπιθύμητες ενέργειες έχουν αναφερθεί σε γυναίκες που έλαβαν αυτά τα φάρμακα, δεν έχει διαπιστωθεί αιτιολογική σχέση μεταξύ της λήψης αυτών των φαρμάκων και των ανεπιθύμητων ενεργειών. Στην παρούσα φάση οι περισσότεροι τύποι ιού Η1Ν1 (2009) είναι ευαίσθητοι στο oseltamivir και το zanamivir. Ωστόσο τα σχήματα αντι-ιϊκής θεραπείας πιθανώς να αλλάξουν ανάλογα με την ανάπτυξη αντίστασης ή νεότερες πληροφορίες από την επαγρύπνηση για τον ιό 6. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Οι έγκυες γυναίκες με γριπώδη συνδρομή θα πρέπει να λαμβάνουν εμπειρική αντι-ιϊκή θεραπεία. Λόγω της συστηματικής του απορρόφησης, το φάρμακο εκλογής στην εγκυμοσύνη είναι το oseltamivir. Η συνιστώμενη διάρκεια θεραπείας είναι 5 ημέρες. Η θεραπεία δεν πρέπει να καθυστερεί εν αναμονή των ιολογικών εξετάσεων. Όπως συνιστάται και για τα υπόλοιπα άτομα που λαμβάνουν θεραπεία, τα αντι-ιϊκά θα πρέπει να χορηγούνται το συντομότερο δυνατόν μετά την έναρξη των συμπτωμάτων, με τα μέγιστα αναμενόμενα οφέλη όταν η έναρξη γίνεται εντός των πρώτων 48 ωρών, βασισμένα σε μελέτες πάνω στην εποχιακή γρίπη 7. Ωστόσο δεδομένα από μελέτες πάνω στην εποχιακή γρίπη δείχνουν ότι υπάρχει όφελος για νοσηλευόμενους ασθενείς ακόμη και αν η θεραπεία ξεκινήσει μετά τις 48 ώρες. Επομένως, η αντι-ιϊκή αγωγή συνιστάται για τα άτομα υψηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων και των εγκύων, που αναζητούν ιατρική φροντίδα και μετά από περισσότερο από 48 ώρες από την έναρξη των συμπτωμάτων, ιδίως όταν υπάρχει ανάγκη για νοσηλεία. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΟΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ H χημειοπροφύλαξη μετά από έκθεση μπορεί να κριθεί απαραίτητη για τις εγκύους που έχουν στενές επαφές με άτομα με υποψία ή επιβεβαιωμένη διάγνωση λοίμωξης από Η1Ν1 (2009). Το φάρμακο εκλογής για χημειοπροφύλαξη είναι πιθανότατα το zanamivir, λόγω της περιορισμένης συστηματικής απορρόφησης. Ωστόσο αναπνευστικές επιπλοκές σχετιζόμενες με το zanamivir, λόγω της εισπνεόμενης οδού χορήγησης πρέπει να θεωρούνται πιθανές, ιδίως σε γυναίκες με κίνδυνο αναπνευστικών προβλημάτων. Για τις γυναίκες αυτές το oseltamivir είναι μια λογική εναλλακτική λύση. Η συνιστώμενη διάρκεια χημειοπροφύλαξης είναι για 10 ημέρες μετά την τελευταία γνωστή έκθεση στον Η1Ν1 (2009). Σε περιπτώσεις όπου περισσότερα του ενός περιστατικά έκθεσης είναι πιθανά, όπως μέσα στην οικογένεια, η συνολική διάρκεια της χημειοπροφύλαξης πιθανώς εξαρτάται από την κλινική εκτίμηση της περίπτωσης. Συνιστάται στενή παρακολούθηση των εκτεθειμένων εγκύων για γριπώδη συνδρομή. Οι έγκυες που λαμβάνουν χημειοπροφύλαξη με αντι-ιϊκά, μετά από έκθεση στον ιό πρέπει να ενημερώνονται ότι η χημειοπροφύλαξη ελαττώνει, αλλά δε μηδενίζει τον κίνδυνο της γρίπης και ότι η προστασία παύει όταν σταματά η χορήγηση. Γυναίκες που λαμβάνουν χημειοπροφύλαξη πρέπει να ενθαρρύνονται να αναζητήσουν ιατρική φροντίδα εάν αναπτύξουν εμπύρετη νόσο του αναπνευστικού που αντιπροσωπεύει πιθανή γρίπη. Όλες οι έγκυες γυναίκες πρέπει να πληροφορούνται για τα πρώιμα σημεία και συμπτώματα της γρίπης και να συμβουλεύονται να αναζητήσουν άμεσα ιατρική φροντίδα, εάν αναπτυχθούν κλινικά σημεία και συμπτώματα. Η έγκαιρη θεραπεία αποτελεί εναλλακτική οδό αντί χημειοπροφύλαξης για ορισμένες γυναίκες που έχουν έρθει 248

3 σε επαφή με άτομο που πιθανώς νόσησε από γρίπη. Η κλινική κρίση είναι ένας σημαντικός παράγοντας για τις αποφάσεις σχετικά με τη θεραπεία. Επειδή η ταχεία πρόσβαση σε αντι-ιϊκή αγωγή είναι μεγάλης σημασίας, οι επαγγελματίες υγείας που ασχολούνται με τη φροντίδα των εγκύων πρέπει να αναπτύξουν μεθόδους που να διασφαλίζουν ότι η έναρξη της θεραπείας θα μπορεί να γίνει σύντομα μετά την έναρξη των συμπτωμάτων. Οι ενέργειες που θα υποβοηθήσουν την έγκαιρη έναρξη θεραπείας περιλαμβάνουν: Πληροφόρηση των εγκύων για τα συμπτώματα και σημεία της γρίπης και την αναγκαιότητα έγκαιρης θεραπείας μετά την έναρξη συμπτωμάτων γρίπης. Διασφάλιση εύκολης πρόσβασης σε τηλεφωνική συμβουλευτική και κλινική εκτίμηση για τις έγκυες γυναίκες. Πιθανώς εμπειρική θεραπεία των εγκύων μετά από τηλεφωνική επικοινωνία εάν δεν απαιτείται νοσηλεία και αν αυτό μειώσει σημαντικά την καθυστέρηση, έναρξης θεραπείας. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΥΡΕΤΟΥ Μία από τις πλέον καλά μελετημένες δυσμενείς επιδράσεις της γρίπης είναι η σχετιζόμενη υπερθερμία. Έρευνες έχουν δείξει ότι η μητρική υπερθερμία στη διάρκεια του πρώτου τριμήνου διπλασιάζει τον κίνδυνο ανωμαλιών του νευρικού σωλήνα και πιθανώς αυξάνει τον κίνδυνο και άλλων συγγενών ανωμαλιών και δυσμενούς έκβασης της κύησης 8. Περιορισμένος αριθμός στοιχείων δείχνουν ότι ο κίνδυνος για συγγενείς ανωμαλίες, που συσχετίζονται με τον πυρετό μπορεί να μειωθεί με αντιπυρετικά φάρμακα και/ή πολυβιταμινούχα, που περιέχουν φολικό οξύ. Ο μητρικός πυρετός στη διάρκεια του τοκετού έχει αποδειχθεί παράγοντας κινδύνου για νεογνικές και αναπτυξιακές διαταραχές, που συμπεριλαμβάνουν νεογνικούς σπασμούς, εγκεφαλοπάθεια, σπαστική παράλυση και νεογνικό θάνατο 9. Παρότι είναι δύσκολο να διακριθούν οι επιδράσεις του αιτίου του πυρετού από τις επιδράσεις της ίδιας της υπερθερμίας, ο πυρετός στις εγκύους πρέπει να αντιμετωπίζεται λόγω των κινδύνων, τους οποίους επιφέρει στο νεογνό. Η ακεταμινοφένη φαίνεται να αποτελεί την καλύτερη επιλογή για την αντιμετώπιση του πυρετού στην εγκυμοσύνη. ΑΛΛΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΓΚΥΟΥΣ Το εμβόλιο για την πρόληψη της νέας γρίπης θα είναι σύντομα διαθέσιμο, ωστόσο ο κίνδυνος για λοίμωξη από τον ιό Η1Ν1 (2009) μπορεί να μειωθεί λαμβάνοντας μέτρα για να αποφευχθεί η έκθεση σε αναπνευστικές λοιμώξεις 10. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τις εξής συμβουλές που ισχύουν και για τις εγκύους: Καλύψτε τη μύτη και το στόμα με χαρτομάντιλο όταν βήχετε ή φταρνίζεστε. Πετάξτε το χαρτομάντιλο στα απορρίμματα μετά τη χρήση. Πλένετε τα χέρια σας συχνά με σαπούνι και νερό, ιδίως μετά από βήχα ή φτάρνισμα. Τα αλκοολούχα διαλύματα καθαρισμού των χεριών είναι επίσης αποτελεσματικά. Αποφύγετε να αγγίζετε τα μάτια, τη μύτη ή το στόμα σας, διότι έτσι επίσης μεταδίδετε τον ιό. Παραμείνετε στο σπίτι αν αρρωστήσετε. Το CDC συνιστά να παραμείνετε σπίτι και να μη μεταβείτε στη δουλειά ή το σχολείο και να περιορίσετε την επαφή με άλλους, για να μη τους μεταδώσετε τον ιό. Ακολουθείτε τις οδηγίες των υπηρεσιών δημόσιας υγείας σχετικά με το κλείσιμο σχολείων, αποφυγή συνωστισμού και λοιπά. Τα μέτρα αυτά θα συνεχίσουν να έχουν σημασία και μετά τη διάθεση του εμβολίου για τον Η1Ν1 (2009), διότι μπορούν να εμποδίσουν την εξάπλωση και άλλων ιών που μπορούν να προκαλέσουν αναπνευστική νόσο. ΘΕΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΘΗΛΑΣΜΟ Νεογνά τα οποία δε θηλάζουν είναι περισσότερο ευάλωτα σε λοιμώξεις και χρειάζονται συχνότερα νοσηλεία για βαριά αναπνευστική νόσο από νεογνά που θηλάζουν. Γυναίκες οι οποίες δε νοσούν από γρίπη πρέπει να ενθαρρύνονται να ξεκινούν το θηλασμό νωρίς και να θηλάζουν συχνά. Ιδανικά, τα νεογνά θα έπρεπε να λαμβάνουν το μεγαλύτερο ποσοστό της τροφής τους από το μητρικό θηλασμό. Η λήψη μη απαραίτητου βιομηχανοποιημένου γάλακτος πρέπει να ελαχιστοποιείται προκειμένου το νεογνό να λάβει όσο το δυνατόν περισσότερα μητρικά αντισώματα. Τα νεογνά θεωρείται ότι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο βαριάς νόσου από γρίπη Η1Ν1 και πολύ λίγα είναι γνωστά για την πρόληψη της νέας γρίπης σε νεογνά. Εάν είναι εφικτό, μόνο άτομα τα οποία δε νοσούν πρέπει να ασχολούνται με τη φροντίδα των νεογνών, συμπεριλαμβανομένης και της διατροφής τους. Το ρίσκο για μετάδοση της νέας γρίπης Η1Ν1 μέσω του θηλασμού δεν είναι γνωστό. Ωστόσο οι αναφορές για ιαιμία από εποχιακή γρίπη είναι σπάνιες, το οποίο σημαίνει ότι η πιθανότητα να περνά ο ιός στο μητρικό γάλα είναι επίσης μάλλον απομακρυσμένη. Οι άρρωστες γυναίκες που το επιθυμούν πρέπει να ενθαρρύνονται να συλλέγουν το γάλα τους προκειμένου να δοθεί με το μπουκάλι στο νεογνό από κάποιο υγιές μέλος της οικογένειάς τους. Η αντι-ιϊκή θεραπεία ή χημειοπροφύλαξη δεν πρέπει να αποτελεί αντένδειξη για το θηλασμό 11. Προσεκτική εφαρμογή των οδηγιών για το πλύσιμο των χεριών και σχετικά με το βήχα είναι μεγάλης σημασίας, 249

4 Πίνακας 1. Συστάσεις δοσολογικών σχημάτων αντι-ιϊκών φαρμάκων για τη θεραπεία ή χημειοπροφύλαξη για το νέο ιό γρίπης Α (Η1Ν1) Δραστική ουσία Θεραπεία Χημειοπροφύλαξη Oseltamivir Ενήλικες Κάψουλα 75-mg 1x2 για 5 ημέρες Κάψουλα 75-mg 1x1 για 10 ημέρες Zanamivir Ενήλικες Δύο εισπνοές των 5-mg Δύο εισπνοές των 5-mg (10 mg σύνολο) x1 (10 mg σύνολο) x2 για 5 ημέρες για 10 ημέρες ιδίως για άρρωστες γυναίκες που δεν έχουν κανένα να τις βοηθήσει με τη φροντίδα του νεογνού όσο νοσούν. Γυναίκες με γριπώδη συνδρομή συνιστάται να φορούν μάσκα όταν παρέχουν φροντίδα και διατροφή στο νεογνό. Σημαντική είναι η καθοδήγηση των γονιών και αυτών που φροντίζουν νεογνά εν γένει στο πώς να προστατεύσουν τα νεογνά από τη διασπορά παθογόνων, όπως είναι ο ιός της νέας γρίπης Α (Η1Ν1), που μπορούν να προκαλέσουν αναπνευστική νόσο: Εφαρμογή πάντοτε της υγιεινής των χεριών και της σχετικής με το βήχα Απομάκρυνση των νεογνών από νοσούντα άτομα και συνωστισμένες περιοχές Περιορισμός της κοινής χρήσης παιχνιδιών και άλλων αντικειμένων που μπορεί τα νεογνά να βάζουν στο στόμα. Καλό πλύσιμο με σαπούνι και νερό των αντικειμένων αυτών. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΥΟΥΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΙΘΑΝΟ ΝΑ ΕΚΤΕΘΟΥΝ ΣΤΟΝ Η1Ν1 ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΠΑΙΔΙΩΝ (ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Κ.ΛΠ.), ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ Εγκυμονούσες που εργάζονται σε σχολικά περιβάλλοντα (π.χ. δάσκαλοι, βρεφονηπιοκόμοι) πρέπει να ακολουθούν τις ίδιες οδηγίες με τις μη έγκυες που εργάζονται στα ίδια περιβάλλοντα και με το γενικό κοινό. Όλοι οι επαγγελματίες υγείας και των εγκύων συμπεριλαμβανομένων, που έρχονται σε άμεση επαφή με ασθενείς, πρέπει να λαμβάνουν τα καθορισμένα μέτρα με όλους τους ασθενείς ανεξαρτήτως της κατάστασης λοίμωξης. Επαγγελματίες υγείας που φροντίζουν ασθενείς με ύποπτη ή γνωστή νόσο εύκολα μεταδιδόμενη με την επαφή, σταγονίδια ή τον αέρα (π.χ. ιός της γρίπης) πρέπει να κάνουν μια εκτίμηση ρίσκου για να καθορίζουν τον τύπο των απαραίτητων προφυλάξεων μετάδοσης. Προφυλάξεις ενάντια σε μετάδοση με την επαφή, σταγονίδια ή τον αέρα μπορεί να είναι απαραίτητες 12. Οι έγκυες που είναι πιθανό να έρθουν σε επαφή με ασθενείς με επιβεβαιωμένη, πιθανή ή ύποπτη γρίπη τύπου Α (Η1Ν1) (π.χ. νοσηλεύτριες, ιατροί, φυσιοθεραπεύτριες του αναπνευστικού που φροντίζουν νοσηλευόμενους ασθενείς) πρέπει να σκεφτούν την ανάληψη δραστηριοτήτων χαμηλότερου ρίσκου, π.χ. παροχή τηλεφωνικής συμβουλευτικής. Εάν αυτή η αλλαγή δεν είναι δυνατή, οι έγκυες γυναίκες θα πρέπει να αποφεύγουν τη συμμετοχή σε διαδικασίες που μπορεί να δημιουργήσουν αυξημένο εκνέφωμα αναπνευστικών εκκρίσεων μικροσωματιδίων σε ασθενείς με γνωστή ή ύποπτη γρίπη, οι οποίες περιλαμβάνουν: Ενδοτραχειακή διασωλήνωση Χορήγηση φαρμάκων σε εκνέφωμα Διαγνωστική εξέταση πτυέλων Βρογχοσκόπηση Αναρρόφηση αεροφόρων οδών Αερισμός θετικής πίεσης με μάσκα (CPAP) Υψίσυχνος αερισμός Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ Η1Ν1 ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Είναι σημαντικό για τις εγκύους να λάβουν το εμβόλιο για τον Η1Ν1 (2009) καθώς και αυτό της εποχιακής 250

5 γρίπης 13. Οι έγκυες που νοσούν από οποιοδήποτε τύπο γρίπης διατρέχουν κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών και νοσηλείας σε νοσοκομείο 14. Εγκυμονούσες χωρίς άλλα προβλήματα υγείας που νόσησαν από τον ιό Η1Ν1 (2009) έχουν παρουσιάσει σοβαρές επιπλοκές. Σε σύγκριση με το γενικό πληθυσμό, οι έγκυες γυναίκες που προσβλήθηκαν από τον ιό Η1Ν1 (2009) έχουν χρειαστεί νοσηλεία σε μεγαλύτερο ποσοστό. Επιπρόσθετα, βαρεία νόσος και θάνατοι έχουν παρατηρηθεί σε έγκυες 15,16. Το 6% των επιβεβαιωμένων θανάτων από γρίπη Η1Ν1 (2009) μέχρι στιγμής έχουν συμβεί σε έγκυες ενώ αυτές αποτελούν μόνο το 1% του συνολικού πληθυσμού. Ενώ το πλύσιμο των χεριών, η απομάκρυνση από τους νοσούντες και τα λοιπά μέτρα βοηθούν στην προστασία των εγκύων από τη γρίπη, ο εμβολιασμός είναι ο μόνος και ο καλύτερος τρόπος προστασίας. ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΥ Το ACIP (Advisory Committee on Immunization Practices) συνιστά ότι ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες πρέπει να εμβολιαστούν εναντίον του Η1Ν1 (2009) αμέσως μόλις το εμβόλιο γίνει διαθέσιμο 17. Οι ομάδες αυτές περιλαμβάνουν τις εγκύους γυναίκες, άτομα που ζουν μαζί ή φροντίζουν παιδιά μικρότερα των 6 μηνών, εργαζόμενους των υπηρεσιών υγείας, άτομα ηλικίας μεταξύ 6 μηνών και 24 ετών, και άτομα από 24 έως 65 ετών που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο νόσου από τον Η1Ν1 (2009), λόγω χρόνιων προβλημάτων υγείας ή ανοσοκαταστολής. Δεν αναμένεται να υπάρξει έλλειψη του εμβολίου Η1Ν1 (2009), αλλά η διαθεσιμότητα και η ζήτηση μπορεί να είναι απρόβλεπτη. Υπάρχει η πιθανότητα ότι αρχικά το εμβόλιο θα είναι διαθέσιμο σε περιορισμένη ποσότητα. Σε αυτή την περίπτωση η επιτροπή προτείνει οι ακόλουθες ομάδες να λάβουν το εμβόλιο πρώτα: έγκυες γυναίκες, άτομα που ζουν μαζί ή φροντίζουν παιδιά μικρότερα των 6 μηνών, εργαζόμενους των υπηρεσιών υγείας με άμεση επαφή με ασθενείς, παιδιά 6 μηνών-4 ετών και παιδιά 5-18 ετών με χρόνια ιατρικά προβλήματα. Η επιτροπή ACIP αναγνώρισε την ανάγκη να εκτιμηθούν ζητήματα προσφοράς και ζήτησης σε τοπικό επίπεδο. Η επιτροπή συνιστά επιπλέον ότι, όταν οι ανάγκες για αυτές τις πληθυσμιακές ομάδες καλυφθούν στο τοπικό επίπεδο, τα προγράμματα και οι πάροχοι θα πρέπει να εμβολιάσουν όλα τα άτομα ηλικίας από 24 έως 65 ετών. Σύγχρονες μελέτες δείχνουν ότι ο κίνδυνος νόσησης για άτομα άνω των 65 ετών είναι μικρότερος από αυτόν που υπάρχει για τα νεότερα άτομα. Συνεπώς, καθώς η παροχή και ζήτηση για το εμβόλιο θα συναντώνται, τα προγράμματα και οι πάροχοι θα πρέπει να προσφέρουν τον εμβολιασμό σε άτομα άνω των 65 ετών. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΜΒΟΛΙΟΥ Υπάρχουν δύο είδη του εμβολίου. Οι έγκυες πρέπει να λαμβάνουν την ενέσιμη μορφή, το «ανενεργό» εμβόλιο (που περιέχει θραύσματα νεκρωμένου ιού της γρίπης) που γίνεται με ένεση στο αντιβράχιο. Η μορφή αυτή είναι εγκεκριμένη για τις εγκύους. Ο άλλος τύπος εμβολίου, η μορφή σε ρινικό σπρέι εμβολίου κατά της γρίπης (LAIV, live attenuated influenza vaccine, ζωντανό εξασθενημένο εμβόλιο κατά της γρίπης), δεν είναι επί του παρόντος εγκεκριμένος για χρήση στις έγκυες. Το εμβόλιο αυτό παρασκευάζεται από ζωντανούς εξασθενημένους ιούς που δεν προκαλούν γρίπη. Το LAIV (FluMist) είναι εγκεκριμένο για χρήση σε υγιή άτομα 2-49 ετών εκτός εγκυμοσύνης. ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΓΚΡΙΣΗ FDA Τα εμβόλια έναντι της γρίπης δεν έχουν φανεί να έχουν επιβλαβείς συνέπειες στις εγκυμονούσες ή στα κυήματα. Το εμβόλιο της εποχιακής γρίπης έχει αποδειχθεί ασφαλές 18 και ήδη συνιστάται για τις εγκύους. Το εμβόλιο για την εποχιακή γρίπη δεν αναμένεται να παρέχει προστασία απέναντι στον ιό Η1Ν1 (2009). Παρομοίως το εμβόλιο για τον Η1Ν1 δε θα παρέχει προστασία έναντι της εποχιακής γρίπης. Το εμβόλιο θα κατασκευαστεί με τις ίδιες διαδικασίες και εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή του εγκεκριμένου εποχιακού εμβολίου. Ένας αριθμός κλινικών δοκιμών χορήγησης του εμβολίου κατά του Η1Ν1 σε υγιή παιδιά και ενήλικες είναι υπό εξέλιξη. Οι μελέτες αυτές διεξάγονται από τα NIAID (National Institutes of Allergies and Infectious Diseases). Κλινικές δοκιμές χορήγησης του εμβολίου Η1Ν1 σε εγκύους ξεκίνησαν το Σεπτέμβριο του Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το thimerosal (που χρησιμοποιείται ως συντηρητικό σε εμβόλια που συσκευάζονται σε φιαλίδια πολλαπλών δόσεων) είναι βλαβερό για την έγκυο ή το κύημα. Ωστόσο επειδή ορισμένες γυναίκες ανησυχούν για την έκθεση σε συντηρητικά, στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οι κατασκευαστές θα παράγουν εμβόλια χωρίς thimerosal για την εποχιακή και την Η1Ν1 γρίπη σε σύριγγες μιας δόσης για έγκυες και μικρά παιδιά. Το CDC συνιστά ότι οι έγκυες μπορούν να λάβουν το εμβόλιο της γρίπης με ή χωρίς thimerosal. Το FDA έχει εγκρίνει τη χρήση μιας δόσης του εμβολίου για τον Η1Ν1(2009) για άτομα άνω των 10 ετών. Επιπρόσθετα με την προστασία των εγκύων, βρέφη μικρότερα των 6 μηνών δε μπορούν να εμβολιαστούν, οπότε συνιστάται ότι οποιοσδήποτε ζει μαζί ή φροντίζει βρέφη μικρότερα των 6 μηνών να εμβολιάζεται τόσο με το επο- 251

6 χιακό εμβόλιο όσο και με αυτό του Η1Ν1(2009). Μια πρόσφατη μελέτη που διεξήχθη στο Μπαγκλαντές είχε σκοπό την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας του εμβολιασμού κατά της γρίπης στις εγκύους και στα νεογνά. Ο εμβολιασμός με ανενεργό ιό μείωσε την αποδεδειγμένη νόσηση από γρίπη κατά 63% σε βρέφη μέχρι 6 μηνών. Αυτή η μελέτη επιβεβαίωσε ότι ο μητρικός εμβολιασμός έναντι της γρίπης αποτελεί στρατηγική με ουσιαστικά οφέλη τόσο για τις μητέρες όσο και για τα νεογνά. ΣΥΓΧΟΡΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ Το εμβόλιο εναντίον του Η1Ν1 (2009) μπορεί να συγχορηγηθεί με αυτό της εποχιακής γρίπης (π.χ. το ένα στο αριστερό και το άλλο στο δεξί αντιβράχιο). Ωστόσο το εμβόλιο εναντίον της εποχιακής γρίπης αναμένεται να είναι διαθέσιμο νωρίτερα. Ο ιός της εποχιακής γρίπης αναμένεται επίσης να προκαλέσει νοσηρότητα στη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα. Συνεπώς οι πολίτες ενθαρρύνονται να κάνουν το εμβόλιο για την εποχιακή γρίπη το συντομότερο δυνατόν 19. Ο ιός της χοίρειας γρίπης του 1976 και αυτός του 2009 διαφέρουν σημαντικά και είναι μάλλον απίθανο τα άτομα που εμβολιάστηκαν το 1976 να έχουν πλήρη προστασία από τον Η1Ν1 (2009). Άτομα που εμβολιάστηκαν το 1976 πρέπει επίσης να εμβολιαστούν για τον ιό Η1Ν1 (2009). Δεν υπάρχει εξέταση που να δείχνει αν ένα άτομο έχει νοσήσει από γρίπη με Η1Ν1(2009) στο παρελθόν. Πολλές διαφορετικές νόσοι μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα όμοια με αυτά της γρίπης όπως βήχα, κυνάγχη και πυρετό. Επιπρόσθετα, νόσηση από ένα στέλεχος ιού της γρίπης δε θα παρέχει προστασία έναντι των άλλων στελεχών. Τα άτομα που συνιστάται να εμβολιαστούν για τον Η1Ν1(2009) θα πρέπει να λάβουν το εμβόλιο ακόμη και αν έχουν παρουσιάσει προηγουμένως γριπώδη συνδρομή εκτός εάν μπορούν να είναι βέβαιοι ότι επρόκειτο για γρίπη τύπου Η1Ν1(2009), βασισμένοι σε δοκιμασία που μπορεί να ανιχνεύει ειδικά τους ιούς Η1Ν1(2009). Το CDC συνιστά άτομα που έχουν κάνει εξέταση ανίχνευσης του Η1Ν1(2009), να συζητήσουν το θέμα με επαγγελματίες υγείας για να δουν αν η εξέταση που έκαναν ήταν RT-PCR ή καλλιέργεια ιού που έδειξε γρίπη Η1Ν1(2009). Δεν υπάρχει αντένδειξη εμβολιασμού αν το άτομο είχε νοσήσει από Η1Ν1(2009) στο παρελθόν. ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΥ Οι ανεπιθύμητες ενέργειες από το εμβόλιο για τον Η1Ν1(2009) αναμένεται να είναι ίδιες με αυτές των εποχιακών εμβολίων. Οι πιο κοινές από αυτές αναμένεται να είναι ήπιες όπως τοπικός πόνος, ερυθρότητα, ευαισθησία ή οίδημα στην περιοχή της ένεσης. Μερικά άτομα μπορεί να παρουσιάσουν κεφαλαλγία, μυαλγίες, εμπύρετο, ναυτία και λιποθυμική τάση. Εάν τα προβλήματα παρουσιαστούν, συνήθως εμφανίζονται σύντομα μετά τον εμβολιασμό και διαρκούν το πολύ 1-2 ημέρες. Όπως όλα τα φάρμακα, τα εμβόλια μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα, όπως βαριές αναφυλακτικές αντιδράσεις. Ωστόσο, απειλητικές για τη ζωή αλλεργικές αντιδράσεις στα εμβόλια είναι πολύ σπάνιες. Το 1976, ένας παλαιότερος τύπος εμβολίου γρίπης συσχετίστηκε με περιπτώσεις παραλυτικής νόσου GBS (Guillain- Barre Syndrome) σε συχνότητα περίπου 1 περίπτωσης ανά εμβολιασμένα άτομα. Ορισμένες μελέτες που διεξήχθησαν μετά το 1976 έδειξαν μικρό κίνδυνο για GBS σε άτομα που έλαβαν το εποχιακό εμβόλιο. Αυτός ο κίνδυνος εκτιμάται μικρότερος από 1 περίπτωση GBS ανά 1 εκατομμύριο εμβολιασθέντες. Έκτοτε τα αντιγριπικά εμβόλια δεν έχουν συσχετισθεί ξεκάθαρα με GBS. Το GBS έχει έναν αριθμό αιτιών, και μπορεί να αναπτυχθεί σε άτομο που δεν έχει ποτέ λάβει αντιγριπικό εμβόλιο. Τα πιθανά οφέλη του εμβολιασμού από την πρόληψη της βαριάς νόσου, της ανάγκης νοσηλείας, και των θανάτων, υπερβαίνουν σημαντικά αυτές τις εκτιμήσεις κινδύνου για GBS σχετιζόμενο με τον εμβολιασμό 20,21. Οποιοδήποτε άτομο έχει βαριά (απειλητική για τη ζωή) αλλεργία στα αυγά ή οποιαδήποτε άλλη ουσία του εμβολίου δε θα πρέπει να το λάβει. Τα άτομα θα πρέπει να ενημερώνουν το γιατρό τους για το αν έχουν βαριές αλλεργίες, εάν ποτέ παρουσίασαν σοβαρή αλλεργική αντίδραση μετά από αντιγριπικό εμβολιασμό, ή εάν παρουσίασαν ποτέ GBS. Οι έγκυες δεν πρέπει να λαμβάνουν το εμβόλιο σε ρινικό σπρέι ζώντος ιού, αλλά η οικογένεια και οι συγκάτοικοί τους και άλλες κοντινές επαφές των εγκύων (περιλαμβανομένου του ιατρικού προσωπικού) που είναι μεταξύ 2 και 49 ετών, υγιείς και εκτός εγκυμοσύνης μπορούν να λάβουν αυτό τον τύπο εμβολίου. Οι ιατροί σε κατάσταση εγκυμοσύνης μπορούν να χορηγούν την ενδορρινική μορφή του εμβολίου. Δεν απαιτούνται ειδικά μέτρα προστασίας. Τα χέρια πρέπει να πλένονται ή να καθαρίζονται με άνυδρο απολυμαντικό χεριών προ και μετά της χορήγησης του εμβολίου ή οποιασδήποτε άμεσης επαφής με ασθενείς. SUMMARY The 2009 H1N1 influenza pandemic poses a particular challenge for Obstetricians and Gynecologists. Pregnant women constitute a population group particularly susceptible to severe influenza complications and unfavorable outcomes both for them and their fetuses. CDC published guidelines intending to emphasize disease prevention through specific measures 252

7 and vaccination, along with clinical alertness, early diagnosis and appropriate treatment of infection. Presented here are the specific preventive measures regarding pregnant women, healthcare professionals and various special circumstances. Furthermore, current evidence-based data regarding vaccination, early diagnosis, chemoprophylaxis and treatment of new influenza infections are reviewed. Keywords: Novel influenza, H1N1, pregnancy, guidelines. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. CDC. H1N1 Flu. Available on 2. Novel Swine-Origin Influenza A (H1N1) Virus Investigation Team. Emergence of a novel swine-origin infl luenza A (H1N1) virus in humans. N Engl J Med 2009; 361: CDC. Evaluation of Rapid Influenza Diagnostic Tests for Detection of Novel Influenza A (H1N1) Virus, United States, Morbidity and Mortality Weekly Report (MMWR) Aug. 7, 2009; Vol. 58, No. 30, p Freund B, Gravenstein S, Elliott M, Miller I. Zanamivir: a review of clinical safety. Drug Saf 1999; 21: Ward P, Small I, Smith J, Suter P, Dutkowski R. Oseltamivir (Tamiflu) and its potential for use in the event of an influenza pandemic. J Antimicrob Chemother 2005; 55 (suppl 1): Jamieson, Denise J, Honein, Margaret A, Rasmussen, Sonja A, Williams, Jennifer L, Swerdlow, David L, Biggerstaff, Matthew S, Lindstrom, Stephen. H1N influenza virus infection during pregnancy in the USA. Novel Influenza A (H1N1) Pregnancy Working Group, Lancet, 374 (9688) Aug 2009; p Mak, T.K., Mangtani, P., Leese, J., Watson, J.M., Pfeifer D. Influenza vaccination in pregnancy: current evidence and selected national policies. The Lancet Infectious Diseases Jan 2008; 8 (1), p Moretti ME, Bar-Oz B, Fried S, Koren G. Maternal hyperthermia and the risk for neural tube defects in offspring: systematic review and metaanalysis. Epidemiol 2005; 16: Petrova A, Demissie K, Rhoads GG, Smulian JC, Marcella S, Ananth CV. Association of maternal fever during labor with neonatal and infant morbidity and mortality. Obstet Gynecol 2001; 98: Fiore, Anthony E, Shay, David K, Broder, Karen, Iskander, John K, Uyeki, Timothy M, Mootrey, Gina, Bresee, Joseph S. Prevention and control of influenza: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP), Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP), MMWR. Recommendations and reports: Morbidity and mortality weekly report. Recommendations and reports / Centers for Disease Control, 57 (RR-7), p.1-60, Aug Tanaka, Toshihiro, Nakajima, Ken, Murashima, Atsuko, Garcia-Bournissen, Facundo, Koren, Gideon, Ito, Shinya. Safety of neuraminidase inhibitors against novel influenza A (H1N1) in pregnant and breastfeeding women. Canad Med Assoc J Jul 2009; 181 (1-2), p CDC. Novel Influenza A (H1N1) Virus Infections Among Health-Care Personnel-United States, April-May Morbidity and Mortality Weekly Report (MMWR) June 19, 2009; Vol. 58, No. 23, p ACIP. Use of influenza A (H1N1) 2009 monovalent vaccine: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP), National Center for Immunization and Respiratory Diseases, CDC / Centers for Disease Control and Prevention (CDC), MMWR. Recommendations and reports: Morbidity and mortality weekly report. Recommendations and reports / Centers for Disease Control Aug 2009; 58 (RR-10), p CDC. Hospitalized patients with novel influenza A (H1N1) virus infection-california, April-May, MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2009; 58: Neuzil KM, Reed GW, Mitchel EF, Simonsen L, Griffi n MR. Impact of influenza on acute cardiopulmonary hospitalizations in pregnant women. Am J Epidemiol 1998; 148: CDC. Novel influenza A (H1N1) virus infections in three pregnant women-united States, April-May, MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2009; 58: CDC. Prevention and control of seasonal influenza with vaccines: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP), MMWR 2009; 58(No. RR-8). 18. Munoz F.M., Greisinger A.J., Wehmanen O.A., Mouzoon M.E., Hoyle J.C., Smith F.A., Glezen W.P. Safety of influenza vaccination during pregnancy. American Journal of Obstetrics and Gynecology Apr 2005; 192 (4), p CDC. Update on Influenza A (H1N1) 2009 Monovalent Vaccines. Morbidity and Mortality Weekly Report (MMWR) October 9, 2009; Vol. 58, No. 39, p Petrova A, Demissie K, Rhoads GG, Smulian JC, Marcella S, Ananth CV. Association of maternal fever during labor with neonatal and infant morbidity and mortality. Obstet Gynecol 2001; 98: Acs N, Banhidy F, Puho E, Czeizel AE. Maternal influenza during pregnancy and risk of congenital abnormalities in offspring. Birth Defects Res A Clin Mol Teratol 2005; 73: Επίκουρος, Επιμελητής Β Μαιευτικής-Γυναικολογίας 2 Επιμελητής Β Μαιευτικής-Γυναικολογίας 3 Ειδικευόμενη Μαιευτικής-Γυναικολογίας 4 Επιμελητής Α Μαιευτικής-Γυναικολογίας Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Τρικάλων 253

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εποχική γρίπη: Οδηγίες για τα μέλη πληρώματος των αεροσκαφών Δεκέμβριος 2010 Στην Ελλάδα η περίοδος της εποχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Αντιγριπικός εμβολιασμός στην εγκυμοσύνη

Αντιγριπικός εμβολιασμός στην εγκυμοσύνη ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW Αντιγριπικός εμβολιασμός στην εγκυμοσύνη Σιέττου Μαρία 1, Σαρίδη Μαρία 2 1. Μαία, ΜA, Κέντρο Υγείας Καπανδριτίου 2. Νοσηλεύτρια ΠΕ, ΜSc, Phd(c),Διευθύντρια Νοσηλευτικής Υπηρεσίας, Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΝΕΑΣ ΓΡΙΠΗΣ Α(Η1Ν1) 1) ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ Ξανθή Δεδούκου Γραφείο Νοσοκομειακών Λοιμώξεων Μικροβιακής Αντοχής και Ορθολογικής Χρήσης Αντιβιοτικών ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η γρίπη; Η γρίπη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Τι θα πρέπει να γνωρίζετε για την πανδημία γρίπης (flu pandemic).

Τι θα πρέπει να γνωρίζετε για την πανδημία γρίπης (flu pandemic). Τι θα πρέπει να γνωρίζετε για την πανδημία γρίπης (flu pandemic). Η πανδημία γρίπης μεταδίδεται εύκολα και γρήγορα σε πολλές χώρες και περιοχές του κόσμου. Οι συζητήσεις για μια πανδημία γρίπης έχουν απασχολήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ,ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΣΟΒΑΡΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ,ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΣΟΒΑΡΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠανελλήνιοΣυνέδριο για την Πανδημία της Νέας Γρίπης Α (H1N1) και τις Πολιτικές Προάσπισης της Δημόσιας Υγείας, 7 & 8 Σεπτεμβρίου 2009 ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ,ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΣΟΒΑΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος έκθεσης στη νόσο Ηλικία Κατάσταση υγείας ταξιδιώτη Ιστορικό εμβολιασμού ταξιδιώτη Παρενέργειες (π.χ. αλλεργική αντίδραση) σε προηγούμενο

Κίνδυνος έκθεσης στη νόσο Ηλικία Κατάσταση υγείας ταξιδιώτη Ιστορικό εμβολιασμού ταξιδιώτη Παρενέργειες (π.χ. αλλεργική αντίδραση) σε προηγούμενο Κίνδυνος έκθεσης στη νόσο Ηλικία Κατάσταση υγείας ταξιδιώτη Ιστορικό εμβολιασμού ταξιδιώτη Παρενέργειες (π.χ. αλλεργική αντίδραση) σε προηγούμενο εμβολιασμό Κίνδυνος διασποράς της λοίμωξης Κόστος εμβολίου

Διαβάστε περισσότερα

NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ. Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας

NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ. Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας Πανδηµία γρίπης προβλέπεται τώρα από τους ειδικούς στον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας. Αυτό το φυλλάδιο περιγράφει την πανδηµική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΡΙΠΗΣ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΡΙΠΗΣ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΡΙΠΗΣ ΠΑΤΟΥΛΗΣ E. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΔΙΑΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Ο.Τ.Α. & ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΝΟΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η γρίπη; Η γρίπη είναι µια οξεία νόσος του αναπνευστικού συστήµατος που προκαλείται από τους ιούς

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η γρίπη; οξεία αναπνευστική νόσος που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης (κυρίωςαήβ)

Τι είναι η γρίπη; οξεία αναπνευστική νόσος που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης (κυρίωςαήβ) Τι είναι η γρίπη; οξεία αναπνευστική νόσος που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης (κυρίωςαήβ) εµφανίζεται υπό µορφή εποχιακών εξάρσεων και επιδηµιών σε παγκόσµια κλίµακα Συµπτώµατα γρίπης Τα συµπτώµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ιογενής γαστρεντερίτιδα; Η ιογενής γαστρεντερίτιδα είναι μια εντερική λοίμωξη που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να συμπληρώσετε το Έντυπο Αναφοράς Ανεπιθύμητης Ενέργειας μετά από εμβολιασμό κατά της γρίπης

Πώς να συμπληρώσετε το Έντυπο Αναφοράς Ανεπιθύμητης Ενέργειας μετά από εμβολιασμό κατά της γρίπης Πώς να συμπληρώσετε το Έντυπο Αναφοράς Ανεπιθύμητης Ενέργειας μετά από εμβολιασμό κατά της γρίπης Πεδίο δεδομένων Περιεχόμενο Ημερομηνία αναφοράς Συμπληρώστε την ημερομηνία υποβολής του Εντύπου Αναφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΟΧΙΚΗΣ ΓΡΙΠΗΣ 2010-2011 ΜΕ ΤΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ Α(Η1Ν1) 2009 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2011 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Α»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al.

ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al. ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al. ZDV 4.8% ZDV NEVIRAPINE 2.2% ZDV NELFINAVIRE LAMIVUDINE 2.4 % N Engl J Med. June

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2012-2013 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού. Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη

HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού. Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη Αντιμετώπιση και αγωγή νεογνού Το νεογνό πρέπει να καθαρίζεται από το αίμα και τις εκκρίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΝΕΑΣ ΓΡΙΠΗΣ Η1Ν1 ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 Σύµφωνα µε τα µέχρι τώρα δεδοµένα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Οδηγίες για την πρόληψη και τον αποτελεσματικό χειρισμό εμφάνισης γαστρεντερίτιδας σε κατασκήνωση Η εμφάνιση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας σε κατασκηνώσεις δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια Χημειοπροφύλαξη ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010

Εμβόλια Χημειοπροφύλαξη ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Εμβόλια Χημειοπροφύλαξη ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Ορισμοί Εμβόλιο: Βιολογική ουσία Πρόληψη νόσου Πρόληψη επιπλοκών Μετρίαση/εξάλειψη συμπτωμάτων Ενεργητική ή παθητική Ανοσολογική απάντηση η Χημειοπροφύλαξη Βιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ. Ιανουάριος 2006

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ. Ιανουάριος 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ Ιανουάριος 2006 Τι είναι η γρίπη των πτηνών; Η γρίπη των πτηνών είναι µία µολυσµατική νόσος που προσβάλει τα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΜΕ ΠΙΘΑΝΗ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ MERS- ΚΟΡΟΝΑΪΟ (MERS-COV) Ιούνιος 2013

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΜΕ ΠΙΘΑΝΗ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ MERS- ΚΟΡΟΝΑΪΟ (MERS-COV) Ιούνιος 2013 Σελίδα1 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΜΕ ΠΙΘΑΝΗ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ MERS- ΚΟΡΟΝΑΪΟ (MERS-COV) Ιούνιος 2013 Α. Εισαγωγή Στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) έχουν αναφερθεί, έως τις 2 Ιουνίου 2013,

Διαβάστε περισσότερα

Η διατύπωση σχετικά με την κύηση και τους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς θα πρέπει να είναι η ακόλουθη:

Η διατύπωση σχετικά με την κύηση και τους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς θα πρέπει να είναι η ακόλουθη: Παραρτημα III Τροποποιήσεις που πρέπει να περιληφθούν στα σχετικά τμήματα των περιλήψεων των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης 48 Τροποποιήσεις που πρέπει να περιληφθούν στα σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία της Η1Ν1 γρίπης και τηςπνευμονίαςαπότηγρίπη

Θεραπεία της Η1Ν1 γρίπης και τηςπνευμονίαςαπότηγρίπη Eθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ιατρική Σχολή Β Κλινική Εντατικής Θεραπείας Πανεπιστημιακό Νοσοομείο ΑΤΤΙΚΟΝ Διευθ/της : Α. Αρμαγανίδης Θεραπεία της Η1Ν1 γρίπης και τηςπνευμονίαςαπότηγρίπη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ

ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ Το κοινό κρυολόγημα, γνωστό και ως οξεία ρινοφαρυγγίτιδα, κόρυζα ή απλώς κρυολόγημα, είναι ο τυπικός όρος περιγραφής, μιας εξαιρετικά μεταδοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Aντιγριπικός και αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Aντιγριπικός και αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Aντιγριπικός και αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Επιδημιολογία Η γρίπη εμφανίζεται σε εξάρσεις διαφορετικής έκτασης κάθε χρόνο. Η ένταση των εξάρσεων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Η έναρξη της ανοσίας είναι δύο εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση του βασικού εμβολιασμού.

Η έναρξη της ανοσίας είναι δύο εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση του βασικού εμβολιασμού. ΕΣΩΚΛΕΙΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ Covexin 10, ενέσιμο εναιώρημα σε πρόβατα και βοοειδή 1. ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 14/2015 (30 Μαρτίου 05 Απριλίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 14/2015 (30 Μαρτίου 05 Απριλίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 14/2015 (30 Μαρτίου 05 Απριλίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ ΓΙΑ ΓΡΙΠΗ ΠΤΗΝΩΝ εκέµβριος 2005

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ ΓΙΑ ΓΡΙΠΗ ΠΤΗΝΩΝ εκέµβριος 2005 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ ΓΙΑ ΓΡΙΠΗ ΠΤΗΝΩΝ εκέµβριος 2005 Για ασθενείς που διερευνώνται για γρίπη των πτηνών, η έγκαιρη επιβεβαίωση µε εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική»

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική» Προαγωγή της Υγείας - Βαθµίδες Πρόληψης Στις "αναπτυγµένες" κοινωνίες οι κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνησιµότητας είναι τα χρόνια νοσήµατα. Τα νοσήµατα αυτά είναι αποτέλεσµα µακρόχρονης έκθεσης του οργανισµού

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ ΓΡΙΠΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ ΓΡΙΠΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ ΓΡΙΠΗΣ I. ΤΕΥΧΟΣ ΜΑΪΟΣ 2009 II. ΤΕΥΧΟΣ ΙΟΥΝΙΟΣ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2009 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α & Β ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2009 Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης συμπληρώνεται, επεκτείνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ ΓΡΙΠΗΣ A (H1N1 )

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ ΓΡΙΠΗΣ A (H1N1 ) ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ ΓΡΙΠΗΣ A (H1N1 ) Τσινιάς Χρήστος Νοσηλευτής Msc Μονάδες Εντατικής & Επείγουσας Νοσηλευτικής Τμήμα: Εξωτερικά Ιατρεία ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΕΥΚΑΔΑΣ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ : ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΜΑΪΟΣ 2007 Τι είναι η Λιστερίωση; Η Λιστερίωση είναι µια σοβαρή λοίµωξη (ζωονόσος), η οποία προκαλείται από

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές πως η υγιεινή του αναπνευστικού μπορεί να οδηγήσει στη μετάδοση μικροοργανισμών και ασθενειών.

Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές πως η υγιεινή του αναπνευστικού μπορεί να οδηγήσει στη μετάδοση μικροοργανισμών και ασθενειών. Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 13/2015 (23 29 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 13/2015 (23 29 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 13/2015 (23 29 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Oδηγίες για τη διαχείριση περιστατικών με πιθανή λοίμωξη από το MERS- κοροναϊό Απρίλιος 2014 Α. Εισαγωγή Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) ενημερώνει για ένα εργαστηριακά επιβεβαιωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ MUPHORAN 200 mg, κόνις και διαλύτης για διάλυμα (προς αραίωση) για έγχυση. Fotemustine Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωμα της Διοικούσας Επιτροπής

Σημείωμα της Διοικούσας Επιτροπής Σημείωμα της Διοικούσας Επιτροπής Αγαπητοί Συνάδελφοι, Στα πλαίσια της αντιμετώπισης της πανδημίας της νέας γρίπης Α(Η1Ν1) στη χώρα μας, ο Π.Ι.Σ. και οι κατά τόπους ιατρικοί σύλλογοι, αναλαμβάνοντας το

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS)

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) econteplusproject Organic.Edunet ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εµβόλιο µηνιγγιτιδόκοκκου

Εµβόλιο µηνιγγιτιδόκοκκου ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕΕΛΠΝΟ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εµβόλιο µηνιγγιτιδόκοκκου Αιτιολογία της µηνιγγίτιδας: Ο κύριος αιτιολογικός παράγοντας της µηνιγγίτιδας είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ Α.. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απομάκρυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Α/Η1Ν1 ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΧΩΡΟΥΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τι ξέρουμε από την ιστορία των πανδημιών του 20ου αιώνα;

Τι ξέρουμε από την ιστορία των πανδημιών του 20ου αιώνα; Πανελλήνιο Συνέδριο για την Πανδημία της Νέας Γρίπης Α (H1N1) και τις Πολιτικές Προάσπισης της Δημόσιας Υγείας Τι ξέρουμε από την ιστορία των πανδημιών του 20ου αιώνα; Γ. Σαρόγλου Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2009

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕΕΛΠΝΟ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. Εµβόλιο λύσσας

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕΕΛΠΝΟ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. Εµβόλιο λύσσας ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕΕΛΠΝΟ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εµβόλιο λύσσας Αιτιολογία της λύσσας: Η λύσσα είναι οξεία εξελισσόµενη νόσος του κεντρικού νευρικού συστήµατος µε

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

III. ΒΡΑΧΕΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΙΣ. 1. Η απώλεια βάρους ανακουφίζει από την αποφρακτική άπνοια του ύπνου.

III. ΒΡΑΧΕΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΙΣ. 1. Η απώλεια βάρους ανακουφίζει από την αποφρακτική άπνοια του ύπνου. 215 III. ΒΡΑΧΕΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΙΣ Υπεύθυνοι: Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Ειδικός Παθολόγος, Κατερίνα Παπαδημητρίου, Νοσηλεύτρια Π.Ε, Γιώργος Γιαννικόπουλος, Ειδικός Παθολόγος,, Βασίλης Βαρδιάμπασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Φτάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α.

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Κυριακού Οι λοιμώξεις οφείλονται σε λοιμογόνους παράγοντες ή σε τοξικά τους

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή, 11 Απριλίου 2014

Παρασκευή, 11 Απριλίου 2014 Παρασκευή, 11 Απριλίου 2014 09.00-11.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ - ΕΓΓΡΑΦΕΣ 10.00-12.10 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΤΑΞΙΔΙΩΤΩΝ ΑΝΟΣΟΚΑΤΕΣΤΑΛΜΕΝΟΣ ΤΑΞΙΔΙΩΤΗΣ 10.00-10.20 Ανοσοκατασταλτικά και Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΑΝΑΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΑΝΑΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΑΝΑΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΜΠΟΥΣΜΠΟΥΚΗ ΜΑΡΙΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΟΣ - ΙΑΤΡΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΡΩΝΥΜΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΜΑΙΑ Σ.Π.Μ.Π.& Ε ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Π.Ε.Δ.Υ. 3 Η ΥΠΕ ΙΣΤΟΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία Η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο, συνήθως αποτελεί μια δυσάρεστη δοκιμασία για το παιδί. Και αυτό γιατί, ακόμη και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 1.1. Εισαγωγή και λογική Η ανακούφιση από τον πόνο αποτελεί βασικό ανθρώπινο δικαίωµα ανεξάρτητα ηλικίας. Τα νεογνά αισθάνονται πόνο και µάλιστα τα πρόωρα

Διαβάστε περισσότερα

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου Θεόδωρος Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ., Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. Παπαγεωργίου ισό αιώνα μετά

Διαβάστε περισσότερα

Ebola. Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε

Ebola. Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε Ebola Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε Οκτώβριος 2014 Πρόλογος Μια από τις τελευταίες απειλές που γέμισε έντονη ανησυχία ολόκληρο τον πλανήτη είναι η εξάπλωση του ιού Έμπολα. Μια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ [ Αναστασία Πέτρου ] 2009625164 Λευκωσία 2014

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΧΟΛΕΡΑ (ICD-10 Α00): ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΟΣΗΜΑΤΟΣ 1. Λοιμογόνος παράγοντας H χολέρα είναι μια οξεία διαρροϊκή νόσος που οφείλεται στην προσβολή του εντέρου από την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και

Διαβάστε περισσότερα

Αναλογία (Proportion)

Αναλογία (Proportion) Μέτρα Νοσηρότητας Αναλογία (Proportion) Κλάσµα Αριθµητής ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΣ στον παρανοµαστή Ποσότητες της ίδιας φύσης Κυµαίνεται πάντα µεταξύ 0 και 1 Ποσοστό = αναλογία x 100 κυµαίνεται: 0-100

Διαβάστε περισσότερα

Παραμένοντας Υγιής. Προληπτικές Υπηρεσίες Medicare

Παραμένοντας Υγιής. Προληπτικές Υπηρεσίες Medicare Παραμένοντας Υγιής Προληπτικές Υπηρεσίες Medicare Ένας εύκολος και σημαντικός τρόπος για να παραμένουμε υγιείς είναι να κάνουμε πρόληψη και να λαμβάνουμε υπηρεσίες για έγκαιρη ανίχνευση της ασθένειας.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙ. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης

Παράρτημα ΙΙ. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης 4 Επιστημονικά πορίσματα Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Levothyroxine Alapis και των λοιπών εμπορικών ονομασιών του (βλ. Παράρτημα

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 10/2015 (02 08 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 10/2015 (02 08 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 10/2015 (02 08 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.1 Oνομασία: CLOPIXOL ΑCUTARD 1.2 Σύνθεση: Δραστική ουσία: Zuclopenthixol acetate (Ζουκλοπενθιξόλη) Έκδοχα: Triglycerides, medium-chain

Διαβάστε περισσότερα

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 Περιεχόµενα Επιδηµιολογία HIV λοίµωξης (2014) ΟιόςHIV ιάγνωση κλινική εικόνα Θεραπεία Κάθετη µετάδοση: απο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: "Αντιγριπικός εμβολιασμός για την εποχική γρίπη"

ΘΕΜΑ: Αντιγριπικός εμβολιασμός για την εποχική γρίπη Αθήνα, 23/10/2013 Αρ. Πρωτ.: οικ. 34063 Γενική Δ/νση: Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Υπηρεσιών Υγείας Δ/νση: Σχεδιασμού Τμήμα: Πρόληψης & Προαγωγής Υγείας Πληροφορίες: Ευαγγελία Λαρεντζάκη Τηλ.: 2106871719 Fax:

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων)

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων) EMA/178267/2015 EMEA/H/C/000481 Περίληψη EPAR για το κοινό αδαλιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Ανεπιθύμητες ενέργειες

Ανεπιθύμητες ενέργειες Ανεπιθύμητες ενέργειες Νοέμβριος 2010 Ορισμός Κάθε δυσμενής δράση ενός θεραπευτικού ή προληπτικού μέτρου πέρα από την κύρια θεραπευτική ή προληπτική του δράση. Επίταση θεραπευτικής δράσης Ανεξάρτητα από

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ νη1ν1 ΓΡΙΠΗΣ

ΙΣΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ νη1ν1 ΓΡΙΠΗΣ ΙΣΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ νη1ν1 ΓΡΙΠΗΣ Διάχυτη κυψελιδική βλάβη προσβολή πνευμονοκυττάρων Ι ΙΙ Υάλινες μεμβράνες οίδημα διαφραγματίων Νεκρωτική βρογχιολίτις τραχειίτις Πνευμονική αγγειακή συμφόρηση κυψελιδική αιμορραγία

Διαβάστε περισσότερα