Ιατρική - Φαρμακολογία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ιατρική - Φαρμακολογία"

Transcript

1 Κεφάλαιο 7 Ιατρική - Φαρμακολογία Διδακτικό σενάριο Διδακτικός χρόνος: 7 δ.π. Διδακτικοί στόχοι του κεφαλαίου Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, επιδιώκεται οι μαθητές: 1. Να κατανοήσουν τον σχηματισμό και τη λειτουργία των ρηματικών επιθέτων σε τέος 2. Να κατανοήσουν και να διακρίνουν με ακρίβεια τύπους χρονικών σχέσεων των γεγονότων που αποτυπώνονται με διάφορους τρόπους στον λόγο 3. Να αναγνωρίζουν και να κλίνουν συνηρημένα επίθετα και ουσιαστικά σε ους 4. Να κατανοήσουν τον σχηματισμό τριγενών και δικατάληκτων επιθέτων 5. Να επαναλάβουν αντωνυμίες, να συστηματοποιήσουν και να μάθουν την κλίση της αναφορικής αντωνυμίας ὅς, ἥ, ὅ 6. Να αναγνωρίζουν και να χρησιμοποιούν την οριστική ενεστώτα των συνηρημένων ρημάτων 7. Να εξοικειωθούν με τη σύνταξη των ὥστε, πρίν + απαρέμφατο 8. Να εξασκηθούν στην ανάγνωση και την ορθογραφία Στο κεφάλαιο αυτό οι μαθητές έχουν την ευκαιρία να έλθουν σε επαφή με κείμενα των σημαντικότερων γιατρών του αρχαίου κόσμου (Ιπποκράτη, Γαληνού αλλά και του πολύ σημαντικού Σωρανού), και του σημαντικότερου συγγραφέα φαρμακολογικής πραγματείας (Διοσκουρίδη). Όλων τα έργα άσκησαν τεράστια επίδραση για σειρά αιώνων σε Ανατολή και Δύση. Το έργο του Στέφανου του Αθηναίου είναι επιπλέον πολύτιμο δείγμα για τις διδακτικές πρακτικές της Ύστερης Αρχαιότητας: ανάγνωση και συνεχής υπομνηματισμός αρχαίων κειμένων, διασάφηση δύσκολων σημείων και συζήτηση διαφορετικών απόψεων. Η μέθοδος αυτή συνηθιζόταν τόσο στις φιλοσοφικές σχολές, όσο και στην «πανεπιστημιακή» ιατρική εκπαίδευση, όπως δείχνει το συγκεκριμένο κείμενο. Τα κείμενα δεν αποτελούν μόνο τεκμήρια για το επίπεδο της ιατρικής και φαρμακολογικής επιστήμης, αλλά επιτρέπουν να εισχωρήσουμε στην καθημερινότητα των ανθρώπων: τα ατυχήματα στην καθημερινή ζωή, τα νευρολογικά προβλήματα ενός ασήμαντου κατά τα άλλα ανθρώπου, τα συμπτώματα της εγκυμοσύνης, η διατροφή και η περίθαλψη της εγκύου μας δείχνουν μια άγνωστη και σπάνια όψη της αρχαιότητας, καθώς βρίσκονται έξω από τα ενδιαφέροντα των πιο διαδεδομένων και γνωστών ειδών της αρχαιότητας που ευτύχησαν να σωθούν και μελετώνται σε σχολεία και πανεπιστήμια, δηλαδή της ποίησης, της ιστοριογραφίας, της φιλοσοφίας και της ρητορικής.

2 Δεν προσφέρονται όλα τα κείμενα εξίσου για διεξοδική μελέτη. Λόγω της γλώσσας, της έκτασης, του περιεχομένου και του φιλοσοφικού χαρακτήρα τους, ορισμένα κείμενα θα πρέπει να εξεταστούν με τρόπο που να τα κάνει περισσότερο εύληπτα, χωρίς οι μαθητές να επιβαρυνθούν με δυσκολίες που δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν. Τα κείμενα του Γαληνού (σσ ) και του Στέφανου του Αθηναίου (σ. 72) δεν προϋποτίθενται για την επίλυση των ασκήσεων, έτσι η μελέτη τους είναι προαιρετική. Συνιστάται όμως να μην αγνοηθούν, διότι προσφέρουν ευκαιρίες εξοικείωσης με το ύφος του φιλοσοφικού λόγου, ενώ είναι διδακτικά και από άλλες απόψεις. Γενικά το περιεχόμενο των κειμένων τα καθιστά πρόσφορα για συζήτηση. Με κατάλληλη προετοιμασία ο/η εκπαιδευτικός μπορεί να μεριμνήσει ώστε ο απαραίτητος γλωσσικός σχολιασμός να ενταχθεί στο πλαίσιο μιας ενδιαφέρουσας συζήτησης που φαινομενικά θα ακολουθεί ελεύθερη πορεία και θα επικεντρώνεται στο περιεχόμενο, σε συγκρίσεις με τις γνώσεις και εμπειρίες των παιδιών (Σωρανός) ή σε αφηγηματολογικά ζητήματα (στο ιπποκρατικό κείμενο). Αφόρμηση Ξεκινούμε με τη μέθοδο της ιδεοθύελλας. Καταγράφουμε τα στοιχεία που δίνουν οι μαθητές όταν ακούνε τον όρο «αρχαία ιατρική». Αξιοποιούμε τα στοιχεία που θα δώσουν εμπλουτίζοντάς τα και με αυτά του εισαγωγικού σημειώματος. Αν το κρίνουμε σκόπιμο, εκτός από το εικονογραφικό υλικό της ενότητας, προσκομίζουμε και άλλο. 1. Ιπποκρατική συλλογή: Ἐπιδημίαι Τα αποσπάσματα των Επιδημιών ανήκουν πιθανότατα στα μέσα του 4 ου αιώνα π.χ. και πιθανότατα αναφέρονται σε περιστατικά που παρατηρήθηκαν σε περιοχές της Κεντρικής και Βόρειας Ελλάδας. Ως ειδική αφόρμηση μπορούμε να συζητήσουμε τον τίτλο της συλλογής και να οδηγηθούμε από τη σύγχρονη στην αρχική αρχαιοελληνική σημασία. Η χρήση του όρου στον τίτλο της συγκεκριμένης συλλογής εξηγεί την εξέλιξή του! Παιδίον ὑπὸ οὐρέως ἐπλήγη τὴν γαστέρα καὶ τὸ ἦπαρ, ἀπέθανε τετάρτῃ τὸ δὲ πνεῦμα πυκινὸν εἶχε καὶ οὐ κατενόει καὶ πυρετὸς εἶχεν. Κατά την πρώτη επεξεργασία παρατηρούμε: - Ασύνδετο στην πρώτη περίοδο - Ελλειπτικότητα: τετάρτῃ (ενν. ἡμέρᾳ) - Διαφορετική σημασία του εἶχε: «είχε» και «διακατείχε». Το παιδίον στην πρώτη περίπτωση (τὸ δὲ πνεῦμα πυκινὸν εἶχε) είναι υποκείμενο, στη δεύτερη (καὶ πυρετὸς εἶχεν) εννοείται ως αντικείμενο. Το παράδειγμα δείχνει ότι η σύνταξη σε ένα κείμενο με μορφή σημείωσης δεν είναι πάντοτε ομαλή, αλλά συχνά διαμορφώνεται κατά το νοούμενον. Στη συνέχεια, και προκειμένου να δοθεί αφορμή για λεπτομερέστερη συζήτηση όλων των σημείων του κειμένου, μπορούμε να ρωτήσουμε αν ο συγγραφέας ακολουθεί τη σειρά των γεγονότων κατά την καταγραφή. (Θα διαπιστώσουμε ότι ο θάνατος αναφέρεται πριν την κανονική του σειρά: Η πρώτη περίοδος ασχολείται με τη γενική πορεία, η δεύτερη εστιάζει στα επιμέρους συμπτώματα).

3 Ὁ Κλεομένεος παῖς, χειμῶνος ἀρξάμενος, ἀπόσιτος ἄνευ πυρετοῦ ἐτρύχετο, καὶ ἤμει τὰ σιτία, καὶ φλέγμα. Δύο μῆνας ἀσιτίη παρηκολούθησε. Μπορούμε να ζητήσουμε: - Εντοπισμό των διαλεκτικών (ιωνικών) τύπων: Κλεομένεος, ἀσιτίη (αντί Κλεομένους, ἀσιτία) - Εντοπισμό των χρονικών προσδιορισμών (μπορεί να γίνει και στο προηγούμενο κείμενο), προσπάθεια διάκρισης ακριβούς σημασίας, ανάλογα με τη συντακτική μορφή του προσδιορισμού - Χρονική σειρά γεγονότων (αναφέρονται μάλλον με την πραγματική τους σειρά) Τὸ Νικάνορος πάθος ὁπότε ἐς ποτὸν ὁρμῷτο, φόβος τῆς αὐλητρίδος ὅτε ἀρχομένης αὐλεῖν ἀκούσειεν ἐν ξυμποσίῳ, ὑπὸ δειμάτων ὄχλοι μόλις ὑπομένειν ἔφη, ὅτε εἴη νύξ ἡμέρης δὲ ἀκούων οὐδὲν διετρέπετο. Τοιαῦτα παρείπετο συχνὸν χρόνον. Η διευκρίνιση γλωσσικών δυσκολιών είναι καλύτερα να συνδυαστεί με την απάντηση ερωτημάτων που θα θέσουμε και που καλύπτουν ποικίλες πτυχές του κειμένου. Διαφορές από προηγούμενες περιπτώσεις: - Υπάρχει επικεφαλίδα της καταχώρισης. - Μαθαίνουμε το όνομα του ασθενούς (επειδή είναι άνδρας, αν και δεν αναφέρεται το όνομα όλων των αρρένων ασθενών). - Επίκληση ισχυρισμού του ιδίου ασθενούς (ἔφη), προφορικό ιστορικό. Διαλεκτικοί τύποι: ξυμποσίῳ, ἡμέρης (συμποσίῳ, ἡμέρας: το ξὺν αντί σὺν είναι κυρίως αρχαίο αττικό, αλλά απαντά και σε ιωνικά κείμενα, όχι τόσο σε αρχαία όσο μεταγενέστερα, θεωρούμενος ιωνισμός). Τα γεγονότα αναφέρονται με τη χρονική τους σειρά; [Όχι, πρόκειται για επαναλαμβανόμενα συμπτώματα (πρβλ. συχνὸν χρόνον)] Στο σημείο αυτό μπορούμε να επισημάνουμε τη χρήση επαναληπτικής ευκτικής και τη σημασία των χρονικών συνδέσμων. Πώς είναι οργανωμένες οι πληροφορίες; [Χρονικός προσδιορισμός (συνήθως χρονική πρόταση) γεγονός] Το σημείο αυτό είναι πρόσφορο για πιο λεπτομερή συζήτηση του νοήματος. Μπορούμε να ζητήσουμε να δοθούν σε μορφή πίνακα τα στοιχεία (χρόνος/γεγονός). Με αυτή την αφορμή μπορούμε να συζητήσουμε τη λειτουργία των υπόλοιπων χρονικών προσδιορισμών. Ἡ παρθένος ἡ καλὴ ἡ τοῦ Νερίου ἦν μὲν εἰκοσαέτης, ὑπὸ δὲ γυναίου φίλης παιζούσης πλατέῃ τῇ χειρὶ ἐπλήγη κατὰ τὸ βρέγμα. Καὶ τότε μὲν ἐσκοτώθη καὶ ἄπνοος ἐγένετο, καὶ ὅτε ἐς οἶκον ἦλθεν αὐτίκα τὸ πῦρ εἶχε καὶ ἤλγει τὴν κεφαλήν, καὶ ἔρευθος ἀμφὶ πρόσωπον ἦν. Ἑβδομαίῃ ἐούσῃ ἀμφὶ τὸ οὖς τὸ δεξιὸν πύον ἐχώρησε δυσῶδες, ὑπέρυθρον, πλεῖον κυάθου καὶ ἔδοξεν ἄμεινον ἔχειν καὶ ἐκουφίσθη. Πάλιν ἐπετείνετο τῷ πυρετῷ καὶ κατεφέρετο καὶ ἄναυδος ἦν καὶ τοῦ προσώπου τὸ δεξιὸν μέρος εἵλκετο

4 καὶ δύσπνοος ἦν καὶ σπασμός τρομώδης ἦν καὶ γλῶσσα ἐπείχετο ὀφθαλμὸς καταπλήξ ἐνάτῃ ἔθανεν. Το κείμενο είναι εκτενέστερο και δυσκολότερο. Τι προκαλεί εντύπωση σε όσα γράφει ο γιατρός που συνέταξε την «καρτέλα» (κάρτα ασθενείας) αυτής της περίπτωσης; [Ξεφεύγει από το νηφάλιο, ουδέτερο ύφος των άλλων καταγραφών: η παρθένος χαρακτηρίζεται καλή, ενώ η κοπέλα που τη χτύπησε γύναιον!] Με ποια περίπτωση από τις προηγούμενες μπορεί να συγκριθεί; [Με την πρώτη: παρόμοια αιτία (χτύπημα), ίδια κατάληξη (θάνατος).] Τα γεγονότα περιγράφονται με τη χρονική τους σειρά; [Ναι] Η ασθένεια είχε σταθερή πορεία; [Όχι, καταγράφεται πρόσκαιρη βελτίωση και υποτροπή.] Με πόση ακρίβεια καταγράφονται τα συμπτώματα; [Μέχρι την πρόσκαιρη βελτίωση υπάρχει ακριβής χρονική ένδειξη. Τα συμπτώματα της υποτροπής απλώς απαριθμούνται συνοπτικά, με πιο ελλειπτικές προτάσεις.] Στο σημείο αυτό μπορούμε συζητώντας να προκαλέσουμε λεπτομερέστερη απαρίθμηση των συμπτωμάτων, έτσι ώστε σταδιακά να αποδοθεί το νόημα ολόκληρου του κειμένου και να συμπληρωθούν όλα τα κενά κατανόησης. Σημεία που μπορούν να σχολιασθούν ιδιαιτέρως ως προς την εξέλιξη της σημασίας των λέξεων/παραγώγων: παιζούσης: εδώ έχει τη σημασία «για αστείο, πάνω στο παιγνίδι» ἐσκοτώθη: της ήλθε σκοτοδίνη, έχασε τις αισθήσεις της πῦρ: πυρετός ἐκουφίσθη: ανακουφίστηκε (κατά λέξη: ένιωσε «ελάφρωμα») τρομώδης: ο τρόμος αρχικά είναι σωματικό σύμπτωμα, ρίγος ἐπείχετο: κατά λέξη «συγκρατιόταν». Η «εποχή» του χρόνου είναι η σταθερή κατάσταση του καιρού (μια σειρά χαρακτηριστικών που επιμένουν, δεν φεύγουν, για αρκετό διάστημα). Ασκήσεις Με την ολοκλήρωση της ενότητας 1 μπορούν να ανατεθούν οι ασκήσεις 1, 2 και 10. Υπενθύμιση Βασική άσκηση που αναθέτουμε κάθε φορά είναι η εξάσκηση στην ανάγνωση του κειμένου. Σε τακτά διαστήματα ορίζουμε, επίσης, σύντομο απόσπασμα/πρόταση του κειμένου για εκμάθηση ορθογραφίας. 2. Έλληνες γιατροί στη Ρώμη Σωρανός Θα πρέπει αρχικά να τονισθούν οι πληροφορίες της εισαγωγής για να φανεί πως ένας άγνωστος σε μας συγγραφέας, ο Σωρανός, υπήρξε διάσημος στην εποχή του. Για

5 πολλούς αιώνες παρέμεινε αυθεντία στο αντικείμενό του και ήταν πολύ πιο γνωστός από τους ποιητές και φιλοσόφους που μελετούμε σήμερα ως τους κορυφαίους εκπροσώπους της αρχαιότητας, και οι οποίοι καθορίζουν εν πολλοίς την εικόνα μας για τον αρχαίο πολιτισμό. Η περίπτωση αυτή είναι χαρακτηριστική για μεγάλο αριθμό συγγραφέων που το έργο τους κάποτε ξεπεράστηκε λόγω του περιεχομένου ή των απόψεών τους. Το κείμενο που επιλέγεται θα αποτελέσει μια «έκπληξη» για τους μαθητές και κάθε σύγχρονο αναγνώστη, καθώς θα βρουν σε αυτό πληροφορίες για συμπτώματα ή διαιτητικές οδηγίες που θα μπορούσαν να προέρχονται και από ένα σύγχρονο κείμενο, πληροφορίες που ίσως δεν ανέμεναν από την αρχαιότητα (ότι οι γιατροί συνιστούσαν στις εγκύους γυναίκες να πίνουν κρασί, ότι συνιστούσαν ήπια άσκηση στην οποία περιλαμβανόταν η χρήση σάκων πυγμαχίας αλλά και η εκφραστική ανάγνωση κλπ.). Το κείμενο θα πρέπει να δουλευτεί με τρόπο που να μη φανεί δύσκολο ή βαρετό. Δεν θα πρέπει να γίνει εξαντλητικός γλωσσικός σχολιασμός, αλλά η έμφαση να δοθεί σε επιλεγμένα σημεία που αποτελούν στόχο εκμάθησης. Μετά την ανάγνωση από τον/την καθηγητή/τρια και τους/τις μαθητές/τριες, θα πρέπει να συζητήσουμε κάθε παράγραφο ξεχωριστά. Θα διαβάζουμε το κείμενο ανά πρόταση δίνοντας τις απαραίτητες μόνο γλωσσικές πληροφορίες και διανθίζοντας τη συζήτηση με παρατηρήσεις, σχόλια και ερωτήσεις που θα καθιστούν το κείμενο όσο γίνεται πιο επίκαιρο. Τὸ πάθος τὸ συμβαῖνον ταῖς κυούσαις περὶ τὸν δεύτερον μῆνα κίσσα ὠνόμασται. Διαβάζοντας την πρόταση αυτή μπορούμε να ξεκινήσουμε μια ελεύθερη συζήτηση με τα παιδιά για το ποια φάση της εγκυμοσύνης θεωρείται πιο δύσκολη και για τις δυσκολίες των πρώτων μηνών. Μπορούμε να αναφερθούμε στις σύγχρονες αντιλήψεις για τα συμπτώματα της εγκυμοσύνης (λαϊκές παραδόσεις αλλά και καθημερινή εμπειρία και συζητήσεις για περιπτώσεις βουλιμίας, ναυτίας, εμετών). Γλωσσικά: πάθος: εδώ με την αρχική σημασία, αυτό που παθαίνει κανείς, η αδιαθεσία. περὶ τὸν δεύτερον μῆνα: ο προσδιορισμός δηλώνει όχι ακρίβεια, αλλά προσέγγιση (αυτό είναι εδώ το ζητούμενο, αφού η εμφάνιση των συμπτωμάτων ποικίλλει σε διάφορους ανθρώπους). Σημ.: Να διορθωθεί στο βιβλίο η λέξη μῆνα. Στη συνέχεια διατρέχουμε την υπόλοιπη παράγραφο που αναφέρεται στα συμπτώματα εξηγώντας ή παραφράζοντας το νόημα, χωρίς να χρονοτριβούμε σε λεπτομέρειες. Παρέπεται δὲ αὐταῖς ἀνατροπὴ στομάχου, ναυτία τε καὶ ἀνορεξία ποτὲ μὲν πρὸς πάντα, ποτὲ δὲ πρός τινα, καὶ τῶν ἀσυνήθων ὄρεξις, οἷον γῆς, ἀνθράκων, ἑλίκων ἀμπέλου καὶ ὀπώρας ἀώρου τε καὶ ὀξώδους ἐνίαις δὲ καὶ ἔμετος ἐκ διαστημάτων ἢ κατὰ πᾶσαν προσφορὰν τροφῆς, καὶ βάρος καὶ σκοτώματα καὶ ἀλγήματα κεφαλῆς, ὠχρότης τε καὶ κοιλίας σκληρία, ἐνίοτε καὶ πυρέτια λεπτά.

6 Μπορούμε, εναλλακτικά, αν το κρίνουμε σκόπιμο, να προκαλέσουμε συζήτηση γύρω από το περιεχόμενο (που θα οδηγήσει σε γλωσσικές διευκρινήσεις) με ερωτήσεις όπως: Η εγκυμοσύνη έχει σταθερά συμπτώματα; [Όχι, μπορεί μάλιστα να έχει και εντελώς αντίθετα μεταξύ τους, άλλοτε βουλιμία και άλλοτε ανορεξία.] Αναμένεται ότι το ενδιαφέρον θα ενταθεί με την αναφορά των «ἀσυνήθων», αλλά και με τη διαπίστωση της χρήσεων της λέξης σκοτώματα (έχουμε συναντήσει το ἐσκοτώθη με συναφή σημασία). Μπορούμε να επισημάνουμε την ποικιλία των όρων που χρησιμοποιούν οι γιατροί για τον πυρετό. Εδώ: πυρέτια. Σύντομη αναφορά μπορεί να γίνει στον σχηματισμό του παρέπεται και στη σημασία του («το ακολουθούν», «το συνοδεύουν», και με τροπή της σύνταξης «ακολουθείται», «συνοδεύεται» από ). Το αὐταῖς είναι αντικείμενο στο παρέπεται. Τῆς πρώτης οὖν συναισθήσεως γενομένης πρὸς μίαν ἡμέραν συστολὴν παραλαμβάνειν, μηδὲν εὐλαβούμενον, ὡς οἱ πολλοὶ λέγουσιν, ὅτι δυσὶν ζῴοις ὁσηνδήποτε δεῖ παραθεῖναι τροφήν. Τῆς πρώτης οὖν συναισθήσεως γενομένης. Ποια είναι η πρώτη συναίσθησις; Όταν νιώσει η γυναίκα τα συγκεκριμένα συμπτώματα; Συχνά αυτά συμπίπτουν με τη διάγνωση της ίδιας της εγκυμοσύνης! [«Μόλις γίνουν αντιληπτά τα πρώτα συμπτώματα (ενν. της κίσσας)»;] πρὸς μίαν ἡμέραν συστολὴν παραλαμβάνειν Διευκρινίζουμε γλωσσικά: συστολήν: συστολή, συρρίκνωση, μείωση, στέρηση, νηστεία πρός + αιτ. (για χρόνο), χρησιμοποιείται για 1. χρονικό όριο ή χρονική στιγμή κατά προσέγγιση, 2. εποχή/περίοδο/ηλικία παραλαμβάνειν: στην ιατρική συχνά με γενική σημασία, χρησιμοποιείται απαρέμφατο αντί προστακτικής (είναι γνωστό από το Κεφάλαιο 1 - Απόφθεγμα). Ποιος απευθύνεται σε ποιον; (Ο συγγραφέας απευθύνεται στον αναγνώστη-γιατρό). ὡς οἱ πολλοὶ λέγουσιν, ὅτι δυσὶν ζῴοις ὁσηνδήποτε δεῖ παραθεῖναι τροφήν Λέμε κι εμείς σήμερα σε μία έγκυο ότι «πρέπει να τρώει για δύο»; Το παραθεῖναι θα πρέπει απλώς να αναγνωρισθεί γραμματικά ως απαρεμφατικός τύπος, και να δοθεί το ρήμα. Τῇ δὲ ἑξῆς ἡμέρᾳ σὺν ἀλείμματι μὲν ἀποθεραπευτέαι, τροφὴν δὲ δοτέον ὀλίγην καὶ ποτὸν ὕδωρ, οὐ πολύ, ψυχρὸν δέ, εἰ σύνηθες Οι εκφράσεις αυτής της περιόδου (ἑξῆς / ἄλειμμα / ποτὸν ὕδωρ / εἰ σύνηθες) μπορούν να κατανοηθούν από τους μαθητές, έτσι ώστε να μη χρειαστεί να δώσουμε εμείς τη σημασία. Για τα ρηματικά επίθετα ἀποθεραπευτέαι, δοτέον μπορούμε να παραπέμψουμε σε παραδείγματα από την καθομιλουμένη (διδακτέα ύλη, μετεξεταστέος μαθητής) και με τη βοήθεια και των συμφραζομένων (κατευθυντήριες προτάσεις) να ζητήσουμε να προσδιορισθεί το νόημα.

7 Ταῖς δὲ ἑξῆς ἡμέραις, πρὸ τοῦ ἀλείμματος, προκαταψᾶν αὐτῶν τὸ σῶμα δι ὀθονίων τρυφερῶν ἄχρι συμμέτρου φοινιγμοῦ. Σημ.: Στο βιβλίο η λέξη ὀθωνίων να διορθωθεί σε ὀθονίων. Η πρόταση αυτή μπορεί να αναλυθεί με τη βοήθεια των παρακάτω ερωτήσεων που θα επιτρέψουν την τμηματική κατανόησή της: - Ποιες εκφράσεις δηλώνουν χρόνο; Ποια είναι η ακριβής σημασία τους; - Ποια είναι η κύρια πρόταση; Ποιο είναι το ρήμα; μετὰ δὲ τὰς πρώτας ἡμέρας λουτρῷ χρῆσθαι ζεστοτέρῳ καὶ οἰναρίῳ συμμέτρῳ καὶ κινήσεσι ταῖς δι αἰώρας, φορείῳ τὸ πρῶτον καὶ καθέδρᾳ, κἄπειτα ζευκτῷ, καὶ περιπάτοις ἀναφωνήσεσίν τε καὶ ἀναγνώσεσιν μετὰ πλάσματος καὶ γυμνασίοις τοῖς δι ὀρχήσεως κωρύκου τε καὶ σφαίρας καὶ τρίψεως. Ποιες εκφράσεις δηλώνουν χρόνο; Ποια είναι η ακριβής σημασία τους; [μετὰ τὰς πρώτας ἡμέρας, κἄπειτα: εκφράζουν κάτι που θα γίνει σε μεταγενέστερο χρόνο σε σύγκριση με αυτό που λέχθηκε ακριβώς πριν.] Ποιο είναι το ρήμα; Πώς συντάσσεται και ποια είναι η σημασία του; [χρῆσθαι: απαρέμφατο σε θέση ρήματος, με σημασία προστακτικής. Δέχεται αντικείμενο σε δοτική.] Διαπιστώνουμε ότι η απόδοσή του δεν είναι πάντοτε εύκολη. Η γενική σημασία «χρησιμοποιώ» πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα με το αντικείμενο (που βρίσκεται πάντοτε σε δοτική): «πρέπει να τη βάζουμε να κάνει ένα πιο ζεστό λουτρό, να πίνει λίγο κρασάκι και να κινείται ελαφρά» Για τη σημασία του κωρύκου και της τρίψεως μπορούμε να παραπέμψουμε στην εικόνα. Καὶ ἐπιθέμασι προσέτι χρηστέον, ἐξ ὧν εἰσι φοίνικες ξηροὶ προβρεχθέντες ἢ ἑψηθέντες ἐν οἴνῳ αὐστηρῷ ἢ ὀξυκράτῳ, καὶ μῆλα καὶ κυδώνια παραπλησίως ἑφθά, κατ ἰδίαν ἢ μετὰ τῆς πρὸς τοὺς φοίνικας συμπλοκῆς. Εδώ για ποιο πράγμα γίνεται λόγος; [Οι μαθητές μπορεί να απαντήσουν για τροφές, θα πρέπει επομένως να στρέψουμε την προσοχή τους στο ἐπιθέμασι και να αναζητήσουμε τη σημασία στα συνθετικά του.] Ο τύπος χρηστέον τι είδους λέξη είναι και από πού προέρχεται; [ρηματικό επίθετο, χρῶμαι] Μάλιστα δὲ προνοητέον τοῦ διατάσσειν τροφὰς εὐστομάχους, εὐδιοικήτους τε καὶ δυσφθάρτους, οἷον ᾠὸν ἁπαλὸν καὶ χόνδρον δι ὕδατος ψυχροῦ ἢ ὀξυκράτου ἢ μετὰ πυρήνων ῥόας, ἢ ἀλφίτων πόλτον ψαθαρώτατον, καὶ μάλιστα τὸν διὰ τῆς ὀρύζης, καὶ τῶν πτηνῶν τὰ μὴ καταπίμελα, ψαθαρωτέραν δὲ ἔχοντα τὴν σάρκαν καθάπερ φάσσαν, πέρδικα, νήσσας ἀγρίας, κίχλας, κοσσύφους, περιστεράς, ὄρνεις κατοικητηρίους, καὶ τούτων μάλιστα τὰ στήθη καὶ τῶν ἀγριμαίων κρέας λάγειον ἢ δορκάδειον, τῶν δὲ ἄλλων τὰ ἐρίφεια, καὶ τῶν τρυφερῶν χοιρείων ῥύγχη, πόδας, ὦτα, κοιλίας, μήτρας τῶν δὲ ἀπὸ θαλάττης ὁμοίως τὰ στερεόσαρκα τούτων δέ εἰσι τρίγλαι, κάραβοι, καρίδες, σφόνδυλοι, λαχάνων δὲ σέριν ὠμὴν τε καὶ ἑφθήν, ἀσπάραγον ἄγριον. Τῶν δὲ ἀπὸ

8 ταμείου ἐλαίας κολυμβάδας, κυδώνια, καὶ τούτων μάλιστα τὸ ὀπτόν, τὸ μὲν γὰρ ὠμὸν δυσκατέργαστον. Την παράγραφο αυτή μπορούμε να την εξετάσουμε χωρίς νέα ανάγνωση από εμάς και τους μαθητές. Διαβάζουμε και παραφράζουμε απευθείας κάθε φράση, ζητώντας εισηγήσεις από τους μαθητές για την απόδοση λέξεων που εύκολα μπορούν να εξευρεθούν ή δίνοντας απευθείας τις λέξεις που δεν είναι γνωστές ή δεν μπορούν να κατανοηθούν με βάση τη ρίζα τους. Την ίδια μέθοδο θα ακολουθήσουμε και στις επόμενες παραγράφους μέχρι το τέλος του κειμένου. Αξίζει να επιμείνουμε στη σημασία του ταμεῖον. Εἰ δὲ ἑφθὸν αὐτό τις βούλοιτο λαβεῖν, ἐπιδιακείμενον αὐτὸ καλάμοις ἑψητέον ἢ κρεμαστέον διά τινος, ὥστε μὴ τοῦ ὕδατος ἅπτεσθαι, διὰ δὲ τῆς ἀτμῶν φορᾶς λαβεῖν τὴν ἕψησιν. Δοτέον δὲ καὶ ἄπιον ἢ μέσπιλον ἢ σταφυλὴν τὴν ἀπὸ κύθρας ἢ κρεμαστήν πνευματοῖ γὰρ ἡ πρόσφατος καὶ ἀμύγδαλα. εἰ βούλοιτο: η ευκτική εδώ χρησιμοποιείται για κάτι που λέγεται ως μια σκέψη για κάτι ενδεχόμενο, αλλά όχι πολύ πιθανόν. Ζητούμε αναγνώριση ρηματικών επιθέτων. [ἑφθόν, ἑψητέον, κρεμαστέον, δοτέον] Προνοητέον δὲ ὅπως μηδὲν ᾖ τῶν προσφερομένων κεκαρυκευμένον τὸ γὰρ ποικίλον καὶ περίεργον τῆς ἀρτύσεως βραδυπεψίας καὶ διαφθορὰς σιτίων ποιεῖ. διαφθορά: στην ιατρική χρησιμοποιείται γενικά για τη στομαχική διαταραχή. Γαληνός Το κείμενο έχει φιλοσοφικό χαρακτήρα. Τόσο το περιεχόμενο όσο και η γλώσσα μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές δυσκολίες. Για τον λόγο αυτό η ανάγνωσή του στην αρχή μπορεί να προκαλέσει σύγχυση. Η ανάγνωση ενός κειμένου που δεν θα κατανοηθεί ίσως σε ικανοποιητικό βαθμό θα έχει αρνητικά αποτελέσματα, δυστυχώς αρκετά γνωστά σε όλους! Καλύτερη είναι η βαθμιαία προσπέλαση, αφού μάλιστα πρόκειται για κείμενο με αυστηρά λογική δομή. Θα μπορούσε να διαβαστεί μία-μία πρόταση και απευθείας να εξετάζεται το νόημά της, έτσι ώστε ήδη από την πρώτη εντύπωση να φανεί ότι δεν είναι απρόσιτο. Έχει ιδιαίτερη σημασία να διευκρινίζεται το ακριβές νόημα κάθε λέξης πριν προχωρήσουμε στη συνέχεια του κειμένου, διότι εμφανίζονται λέξεις που δεν είναι άγνωστες, αλλά έχουν ειδική ή τεχνική σημασία. Τί ἐστιν ἰατρική; «Τι είναι ιατρική;» Ὅροις μὲν ἐχρήσαντο οἱ λογικοί ὑπογραφαῖς δὲ οἱ ἐμπειρικοί τὸ δὲ περὶ τούτων ζητεῖν φιλοσόφοις μόνον ἁρμόζει. Εξηγούμε: ὅροις, λογικοί, ὑπογραφαῖς, ἐμπειρικοί Αναγνωρίζουμε τον τύπο ἐχρήσαντο και τη σύνταξή του (έχει εμφανισθεί στο προηγούμενο κείμενο ο ενεστώτας και το ρηματικό επίθετο χρηστέος).

9 Ἰατρική ἐστι κατὰ μὲν Ἱπποκράτην πρόσθεσις καὶ ἀφαίρεσις, πρόσθεσις μὲν τῶν ἐλλειπόντων, ἀφαίρεσις δὲ τῶν πλεοναζόντων ἐπὶ ἀνθρωπείων σωμάτων. Είναι φυσικό να ξεκινά από τον Ιπποκράτη, τον πατέρα της ιατρικής επιστήμης και αδιαμφισβήτητη αυθεντία. Η μετοχή ἐλλειπόντων από ποιο ρήμα βγαίνει; Είναι απλό ή σύνθετο; Ποια είναι τα συνθετικά του; [ἐν+λείπω] Η άποψη αναφέρεται στην αντίληψη του Ιπποκράτη για την ισορροπία των στοιχείων στον οργανισμό (βλ. μεθεπόμενη ενότητα). Μια τέτοια προσέγγιση φαίνεται να βρίσκεται σε συμφωνία με τη σύγχρονη επιστήμη που έχει εντοπίσει πλήθος στοιχείων που πρέπει να περιέχονται στον οργανισμό σε κατάλληλη ποσότητα. Οἱ δὲ νεώτεροι οὕτως ὡρίσαντο ἰατρική ἐστιν ἐπιστήμη, ὑγιείας μὲν τηρητική, νόσων δὲ ἀπαλλακτική, οὐκ ὀρθῶς. Εξηγούμε τον σχηματισμό του τύπου ὡρίσαντο και διευκρινίζουμε ότι, αν και ο τύπος είναι της Μέσης Φωνής, έχει ενεργητική διάθεση, οπότε το αποδίδουμε ενεργητικά (όρισαν, καθόρισαν). Η σημασία του τηρητική (που διατηρεί), μπορεί να συλληφθεί ευκολότερα μέσω της αντίθεσης προς το ἀπαλλακτική. Επισημαίνουμε την ελλειπτική φράση οὐκ ὀρθῶς, που επιτάσσεται χωρίς να διακόπτει την πρόταση. Πρώτα παραθέτει αυτούσια την άποψη, και σε ένα επόμενο στάδιο δηλώνει την προσωπική του αξιολόγηση. Γιατί όμως αναφέρει μια άποψη με την οποία δε συμφωνεί; [Σημασία έχει όχι να δηλώσει τη δική του άποψη δογματικά, αλλά να συζητήσει με επιχειρήματα τις διάφορες απόψεις. Η επιστημονική συζήτηση επιζητεί να καλύψει το ζήτημα από όλες τις πλευρές, να συζητήσει όλες τις απόψεις και να επιλέξει μετά από ορθολογική εξέταση την καλύτερη. Έτσι, η απόρριψη της άποψης τεκμηριώνεται αμέσως με ένα συλλογισμό.] Οὐ γὰρ αὐτὴ ταῦτα ἐνεργεῖ, ἀλλ ἐξ ὧν ἐνεργεῖ ταῦτα ἀποτελεῖται καὶ οὐκ ἀεί. Ἕτερον γάρ τί ἐστιν ἡ τέχνη καὶ ἕτερον τὸ τέλος αὐτῆς. Εδώ η προσοχή πρέπει να στραφεί στους φιλοσοφικούς όρους τέλος (σκοπός) και ἀποτελεῖται (εκπληρώνονται, πραγματοποιούνται, υλοποιούνται, επιτυγχάνουν το «τέλος», φθάνουν στον προορισμό τους). Για την κατανόηση της άποψης επιβάλλεται να δώσουμε έμφαση στη διάκριση των εννοιών του μέσου και του σκοπού. Οὕτως οὖν καὶ κυβερνητικὴ καὶ τοξικὴ οὐκ ἀπὸ τῶν τελῶν ὁρίζονται οὐ γὰρ ἀεὶ τούτου τυγχάνουσιν, ἀλλ ἐξ ὧν συνεστήκασι καὶ δι ὧν ἐνεργοῦσιν, ἵνα τῶν τελῶν περιγίγνωνται, κἂν μὴ περιγίγνωνται. Το οὖν (ή το γοῦν) εισάγει παράδειγμα.

10 συνεστήκασι: «συνίστανται», «αποτελούνται» περιγίγνομαι τοῦ τέλους: «επιτυγχάνω τον στόχο μου» κἂν μὴ περιγίγνωνται: «κι αν ακόμα δεν τον επιτύχουν» (εναντιωματική πρόταση). Δοκεῖ δὲ τῶν μετὰ Ἱπποκράτην οὗτος ὁ ὅρος ὀρθῶς ἔχειν Ἡροφίλου, ὅτι ἰατρική ἐστιν ἐπιστήμη ὑγιεινῶν καὶ νοσωδῶν καὶ οὐδετέρων. ἐπιστήμη: Θα πρέπει να τονιστεί εδώ ότι αρχικά σημαίνει «γνώση», αλλά τώρα έχει αποκτήσει τη μεταγενέστερη τεχνική σημασία (βλ. διάκριση παρακάτω από γνῶσιν)! ὑγιεινῶν καὶ νοσωδῶν καὶ οὐδετέρων Μπορούμε να ξεκινήσουμε με την ερώτηση: τι ονομάζουμε ὑγιεινόν, και να καταλήξουμε ζητώντας την ακριβή σημασία του οὐδετέρων με αφετηρία τα συμφραζόμενα: «αυτών που φέρνουν υγεία, αυτών που φέρνουν ασθένεια, και αυτών που δεν φέρνουν ούτε το ένα ούτε το άλλο». Τῶν τριῶν γὰρ τούτων γνῶσιν ἔχει, ὑγιεινῶν μὲν τῶν κατασκευαζόντων τὰ ἐν ἀνθρώπῳ οὕτως ἔχειν, ἐξ ὧν εὖ ἡρμοσμένων πρὸς ἄλληλα τὸ ὑγιαίνειν συνίσταται, νοσωδῶν δὲ τῶν τὴν ὑγιεινὴν ἁρμονίαν διαλυόντων. ἐξ ὧν εὖ ἡρμοσμένων πρὸς ἄλληλα : «Αυτά που είναι συνταιριασμένα όμορφα μεταξύ τους, βρίσκονται σε αρμονία». Παραπομπή στα κείμενα του Πλουτάρχου και του Σαλούστιου, Ρωμαίου φιλοσόφου, για την έννοια της αρμονίας. Οὐδέτερα δέ ἐστιν ἅπαντα τὰ προσφερόμενα ἐν ταῖς νόσοις βοηθήματα καὶ ἡ ὕλη αὐτῶν. Ταῦτα γὰρ πρὶν ἤ παραληφθῆναι ὑπὸ τοῦ ἰατροῦ, οὐδέτερά ἐστιν, οὔτε ὑγιεινὰ οὔτε νοσώδη. Παράδειγμα για να γίνει κατανοητή η άποψη: ένα αντιβιοτικό δεν θα κάνει τίποτε στον υγιή, δεν είναι από μόνο του απαραίτητο για την κατάσταση της υγείας. Χορηγείται απλώς για να καταπολεμήσει την ασθένεια. Ή το ιώδιο που βάζουμε σε μια πληγή δεν χρειάζεται να το βάζει ένας υγιής Επισημαίνουμε την απαρεμφατική χρονική πρόταση πρὶν ἤ + απαρέμφατο και την παρόμοια περίπτωση του ὥστε + απαρέμφατο. Βλ. παραπάνω στον Σωρανό: ὥστε μὴ τοῦ ὕδατος ἅπτεσθαι, αλλά και Μύθων και λόγων στέφανος Εν. 8: ὥστε εἶναι τὸν μὲν οὐρανὸν ὑπὲρ κεφαλῆς,, χαλκοῦν, τὴν δὲ γῆν ὑποκάτω σιδηρᾶν. Ασκήσεις Με την ολοκλήρωση της ενότητας 2 μπορούν να ανατεθούν οι ασκήσεις 3 και Το φαρμακολογικό λεξικό του Διοσκουρίδη Τα κείμενα που ακολουθούν (σελ ) ανήκουν στο είδος της λεξικογραφίας. Πρόκειται για κείμενα καθαρά πληροφοριακού τύπου και, συνεπώς, ο λόγος είναι σύντομος, με τον μέγιστο βαθμό συμπύκνωσης και οικονομίας. Χαρακτηρίζεται από απλότητα της έκφρασης, και δεν υπάρχουν συλλογισμοί αφού η πρόθεση του συγγραφέα δεν είναι να πείσει, αλλά να πληροφορήσει τον αναγνώστη.

11 Μπορεί να γίνει σύγκριση με τα προηγούμενα κείμενα από αυτές τις απόψεις. Ειδικότερα, μπορεί να γίνει διάκριση αφηγηματικού, περιγραφικού, επιχειρηματολογικού και πληροφοριακού/αναφορικού κειμένου. Για μια λεπτομερέστερη και συστηματική αποτύπωση των τύπων του λόγου και των γλωσσικών χαρακτηριστικών που επικρατούν στο καθένα βλ. C.S. Smith, Modes of Discourse, Cambridge Επίσης μπορούν να γίνουν συγκρίσεις με κειμενικά είδη που έχουν εξετασθεί στο μάθημα των Νέων Ελληνικών. Κύμινον τὸ ἥμερον. Εὐστόμαχον, καὶ τούτου μᾶλλον τὸ αἰθιοπικόν, ὅπερ Ἱπποκράτης βασιλικὸν ἐκάλεσεν. Δευτερεύει δὲ τὸ Αἰγύπτιον, εἶτα τὸ λοιπόν. Φύεται δὲ ἐν Γαλατίᾳ καὶ Σπανίᾳ καὶ ἐν Κιλικίᾳ καὶ ἐν πλείστοις ἄλλοις τόποις. Δύναμιν ἔχει θερμαντικήν, ξηραντικήν, στυπτικήν, ἁρμόζουσαν πρὸς στρόφους καὶ ἐμπνευματώσεις ἐγκλυζόμενον ἑφθὸν σὺν ἐλαίῳ. Δίδοται δὲ καὶ ὀρθοπνοϊκοῖς σὺν ὀξυκράτῳ, θηριοδήκτοις δὲ σὺν οἴνῳ ἐπέχει δὲ καὶ ῥοῦν γυναικεῖον καὶ τὰς ἐκ μυκτήρων αἱμορραγίας τρέπει δὲ καὶ χρῶτα ἐπὶ τὸ ὠχρότερον πινόμενόν τε καὶ ἐγχριόμενον. Το κείμενο είναι σχετικά εύληπτο. Μετά την ανάγνωση από τον/τη φιλόλογο και ένα μαθητή μπορούμε να ζητήσουμε να χωρισθεί σε μέρη. α. Κύμινον τὸ ἥμερον = Λήμμα. β. Το υπόλοιπο είναι το κυρίως λήμμα, και χωρίζεται εύκολα σε τρία μέρη: βασική ιδιότητα και είδη τόπος όπου ευδοκιμεί χρήσεις (κάπως ανορθόδοξη η πρόταξη της βασικής ιδιότητας, μπορεί όμως ίσως να δικαιολογηθεί από την πρόθεση ταξινόμησης με ευκαιρία την ιδιότητα αυτή). Εὐστόμαχον, καὶ τούτου μᾶλλον τὸ αἰθιοπικόν, ὅπερ Ἱπποκράτης βασιλικὸν ἐκάλεσεν. Δευτερεύει δὲ τὸ Αἰγύπτιον, εἶτα τὸ λοιπόν. Επίκληση στην αυθεντία του Ιπποκράτη. Από τα συμφραζόμενα μπορεί να κατανοηθεί και να αποδοθεί καταλλήλως το δευτερεύει και το λοιπόν. Το τούτου είναι μια ενδιαφέρουσα περίπτωση γενικής διαιρετικής. Χρησιμοποιείται ο ενικός γιατί εδώ έχει περιληπτική σημασία (αναφέρεται στο σύνολο των ποικιλιών του φυτού.) ὅπερ: θυμίζουμε ότι έχουμε συναντήσει ως τώρα τις σύνθετες λέξεις με το μόριο περ ὥσπερ, καθάπερ, ἐπείπερ, καίπερ, και το ὅπερ (σε κείμενο όμως που ίσως δεν έχει διδαχθεί): ὥσπερ ἄρκον τῷ κορκόμῳ κατέχει σε δεδεμένον (Περίπλους, κεφ. 3, σ. 55) οὐκ εὔχυλος δὲ ὥσπερ οἱ ἄλλοι (Περίπλους, κεφ. 6, σ. 35) εἶτα ἀναφύει τὸ ἐλλεῖπον, ὥσπερ οὖν τῆς φύσεως τοῦτο αὐτῷ ἐν τῷ λιμῷ παρασκευαζούσης ἕτοιμον τὸ δεῖπνον (Περίπλους, κεφ. 6, σ. 37) ψαθαρωτέραν δὲ ἔχοντα τὴν σάρκαν καθάπερ φάσσαν (Περίπλους, κεφ. 7, σ. 64) καθάπερ τὸν κόσμον καὶ ἥλιον καὶ σελήνην (Περίπλους, κεφ. 6, σ. 32) ἐπείπερ ἡ ὀγδόη τῶν ἁγίων Θεοφανείων ἡμέρα ἦν (Μύθων καὶ λόγων στέφανος, εν. 8, σ. 91) καίπερ ὁρῶν τοὺς Πέρσας τεταγμένους ὡς ἐς μάχην ἦν (Μύθων καὶ λόγων στέφανος, εν. 5, σ. 54)

12 οἱ τριήραρχοι εἶδον τοὺς Ἀθηναίους ἐσκεδασμένους κατὰ τὴν Χερρόνησον, ὅπερ ἐποίουν πολὺ μᾶλλον καθ ἑκάστην ἡμέραν ἦν (Μύθων καὶ λόγων στέφανος, εν. 9, σ. 103) Αναγνωρίζουμε τα συνθετικά. Το περ όταν συνοδεύει ή ενώνεται με συνδέσμους και αναφορικές αντωνυμίες ή επιρρήματα προσδίδει μια χροιά ακρίβειας και βεβαιότητας στη δήλωση που εισάγεται με τον σύνδεσμο ή το αναφορικό. Η αίσθηση της βεβαιότητας προκύπτει εν μέρει από τη συσχέτιση με κάτι που είναι γνωστό. Έτσι, στο χωρίο που εξετάζουμε είναι σαν να υπονοεί ο ομιλητής «είναι αυτό ακριβώς που» (υπονοώντας ότι είναι γνωστή η ονομασία που παραδίδει ο Ιπποκράτης και ότι αυτή η υπενθύμιση θα είναι βοηθητική για τον αναγνώστη). Φύεται δὲ ἐν Γαλατίᾳ καὶ Σπανίᾳ καὶ ἐν Κιλικίᾳ καὶ ἐν πλείστοις ἄλλοις τόποις. πλείστοις (χωρίς άρθρο) όπως συχνά και στα Νέα Ελληνικά (και ιδίως στην κυπριακή ομιλία) με τη σημασία «σε πάρα πολλούς», με το οριστικό άρθρο αντίθετα σημαίνει «στους περισσότερους». Δύναμιν ἔχει θερμαντικήν, ξηραντικήν, στυπτικήν, ἁρμόζουσαν πρὸς στρόφους καὶ ἐμπνευματώσεις ἐγκλυζόμενον ἑφθὸν σὺν ἐλαίῳ. Δίδοται δὲ καὶ ὀρθοπνοϊκοῖς σὺν ὀξυκράτῳ, θηριοδήκτοις δὲ σὺν οἴνῳ ἐπέχει δὲ καὶ ῥοῦν γυναικεῖον καὶ τὰς ἐκ μυκτήρων αἱμορραγίας τρέπει δὲ καὶ χρῶτα ἐπὶ τὸ ὠχρότερον πινόμενόν τε καὶ ἐγχριόμενον. ἐπέχει = σταματά Μπορούμε να σχολιάσουμε τη θέση των μετοχών ἐγκλυζόμενον, πινόμενον και ἐγχριόμενον: αφού αναφερθεί η ιδιότητα του φυτού, στη συνέχεια αναφέρεται ο τρόπος χορήγησης. Η πρόταση μπορεί να αποδοθεί «αν χορηγηθεί ως κλύσμα, αν καταποθεί ή γίνει επάλειψη» ή πιο απλά «ως κλύσμα», «όταν το πιει κανείς» κ.ο.κ. Ἀκτῆ. Δισσή ἡ μὲν γάρ τίς ἐστι δενδρώδης, κλάδους καλαμοειδεῖς ἔχουσα, στρογγύλους, ὑπολεύκους, εὐμήκεις. Τὰ δὲ φύλλα τρία ἢ τέσσαρα ἐκ διαστημάτων περὶ τὴν ῥάβδον, καρύᾳ βασιλικῇ ὅμοια, βαρύοσμα δὲ καὶ μικρότερα. Τὸ δὲ ἕτερον αὐτῆς χαμαιάκτη καλεῖται, ὑφ ὧν δὲ ἕλειος ἀκτῆ. Δισσή: Σχολιάζουμε σημασιολογικά (αττ. τύπος διττή) και συντακτικά (ως κατηγορούμενο στην ελλειπτική πρόταση). Διακρίνουμε την άρθρωση του κειμένου (ἡ μὲν γάρ τις- τὸ δὲ ἕτερον αὐτῆς) και συζητούμε την απόδοση. Στα Νέα Ελληνικά διαθέτουμε πιο τυποποιημένες εκφράσεις «το ένα είδος της το άλλο», χωρίς χρήση συνδέσμων ή κατά λέξη απόδοση των γάρ, τις, αὐτῆς κλπ.). Το γὰρ απλώς εισάγει την επεξήγηση, περαιτέρω ανάλυση (ισοδυναμεί με τη χρήση άνω και κάτω στιγμής και την αλλαγή παραγράφου σε ένα σύγχρονο κείμενο). Η αοριστολογική σημασία του τις εμπεριέχεται στην έννοια «ένα», με το οποίο προσδιορίζεται το «είδος» και που είναι αρκετά αόριστη καθώς δεν προσδιορίζει περαιτέρω το υποκείμενο. Το αὐτῆς στα Νέα Ελληνικά προϋποθέτει ένα ουσιαστικό («το άλλο είδος της»). Μπορεί η γενική να

13 χρησιμοποιηθεί ελεύθερα ανάλογα με τη θέση και τη συχνότητα που θα χρησιμοποιήσουμε το «είδος» στην απόδοση. ὑφ ὧν = ὑπό τινων Η συνέχεια του κειμένου δεν αναμένεται να προκαλέσει δυσκολίες. Δύναμις δὲ ἡ αὐτὴ ἀμφοτέρων καὶ χρῆσις, ψυκτική, ὑδραγωγός, κακοστόμαχος μέντοι. Ἑψόμενα δὲ τὰ φύλλα ὡς λάχανα καθαίρει φλέγμα καὶ χολήν. Καὶ ἡ ῥίζα αὐτῆς ἑψηθεῖσα σὺν οἴνῳ βοηθεῖ ἐχιδνοδήκτοις πινομένη. Καὶ ὁ καρπὸς δὲ σὺν οἴνῳ τὰ αὐτὰ ποιεῖ, μελαίνει δὲ καὶ τρίχας ἐγχριόμενος. Καὶ ποδαγρικοῖς βοηθεῖ μετὰ στέατος ταυρείου ἢ τραγείου καταπλασσόμενα. Δύναμις δὲ ἡ αὐτὴ ἀμφοτέρων καὶ χρῆσις Μπορούμε να αναλύσουμε συντακτικά τους όρους της πρότασης. Πρόκειται για σύνθετη πρόταση, με δύο υποκείμενα, κοινό παραλειπόμενο ρήμα και κοινό κατηγορούμενο. Ενδιαφέρον παρουσιάζει εδώ η γενική (δύναμις καὶ χρῆσις ἀμφοτέρων), η οποία στη μια περίπτωση εκφράζει υποκειμενική σχέση (δύνανται ἀμφότεραι), ενώ στην άλλη αντικειμενική (χρῶνται ἀμφοτέραις). καθαίρει: Ζητούμε να αναγνωρισθεί η αττική σύνταξη (λ.χ μπορούμε να ρωτήσουμε «Υπάρχει κάτι αξιοσημείωτο στη σύνταξη;»). Το ρήμα παράγεται από το επίθετο καθαρός. Ποια παράγωγα ουσιαστικά χρησιμοποιούνται και σήμερα; Κάθαρση, καθαρμός, κάθαρμα (ό,τι απορρίπτεται κατά τον καθαρισμό, το σκουπίδι, επίσης αυτός που εκδιώκεται για να εξαλειφθεί ένα μίασμα, ο φαρμακός). καθαίρει, μελαίνει Γιατί ενώ τα επίθετα έχουν α (καθαρός, μέλας, -ανος) τα ρήματα έχουν αι; [Λόγω της επένθεσης του j: καθαρ-j-ω, μελαν-j-ω, το οποίο αποβάλλεται και με αναπληρωματική έκταση (αντέκταση) το α τρέπεται σε αι. Ο ενεστώτας και ο παρατατικός σχηματίζονται με τον τρόπο αυτό, οι άλλοι χρόνοι διατηρούν το θέμα αναλλοίωτο.] Η εξήγηση μπορεί να δοθεί με τη βοήθεια του πίνακα της γραμματικής για τον σχηματισμό και την κλίση των ρημάτων. Προετοιμάζει τα παιδιά για την καλύτερη κατανόηση του σχηματισμού των χρόνων των ρημάτων. Με αφορμή τη διπλή εμφάνιση του ρ. βοηθῶ επισημαίνουμε τη σύνταξη των ρημάτων που δείχνουν φιλική ή εχθρική διάθεση με δοτική. Δραστηριότητες 1. Αναζήτησε σύγχρονη βιβλιογραφία για τις ιδιότητες των δύο φυτών και πληροφορίες για τη χρήση τους στη λαϊκή ιατρική. 2. Αναζήτησε στοιχεία και για άλλα φυτά που παρουσιάζονται στο φαρμακολογικό λεξικό του Διοσκουρίδη και παρουσίασέ τα στην τάξη σου. 3. Μελέτησε τα κείμενα στις σελ του Ανθολογίου Αρχαίας Κυπριακής Γραμματείας, ΥΑΠ 2011), όπου παρουσιάζονται οι ιδιότητες διαφόρων φυτών (ραπάνια, κύπερη, τσουκνίδα, ηλιοτρόπιο) και αναζήτησε και άλλα φυτά με

14 θεραπευτικές ιδιότητες. Ετοίμασε μία σχετική αφίσα (ή ηλεκτρονική παρουσίαση) με εικόνες των φυτών και συνοδευτικά κείμενα. Ασκήσεις Με την ολοκλήρωση της ενότητας 3 μπορούν να ανατεθούν οι ασκήσεις 5, 6 και Η ιατρική παράδοση στην ύστερη αρχαιότητα: Στέφανος Αθηναίος Το κείμενο αναφέρεται στην αποκατάσταση της ισορροπίας των χυμών. Όταν κάποιος πλεονάζει, θα πρέπει να αφαιρείται. «Φαρμακεύειν θέρεος μᾶλλον τὰς ἄνω, χειμῶνος δὲ τὰς κάτω». Κοιλίας δεῖ σε νοῆσαι «τὰς μὲν ἄνω» τὸν στόμαχον καὶ τὴν γαστέρα, «τὰς δὲ κάτω» κοιλίας δεῖ σε νοῆσαι ἔντερα. Ἐνταῦθα ὁ Ἱπποκράτης παραδίδωσιν ἡμῖν, ἐν ποίοις τόποις συνίστανται οἱ χυμοὶ παρὰ τὴν διάφορον ὥραν. Καί φησιν, ὅτι ἐν τῷ θέρει γεννᾶται ἡ χολή, αὕτη δὲ ἡ χολὴ κούφη οὖσα καὶ λεπτομερὴς ἐπιπολαίως φέρεται καὶ ἐν τοῖς ἄνω μέρεσιν πλεονάζει, καὶ δεῖ ἐν τῷ θέρει, ἐπειδὴ ἄνω ἐστὶν ἡ χολή, καὶ τὴν κάθαρσιν ἄνωθεν ποιεῖσθαι ἐν μέντοι τῷ χειμῶνι φλέγμα γεννᾶται, καὶ ἐπειδὴ τοῦτο βαρὺ ὂν κάτω βρίθει, δεῖ καὶ τὴν κάθαρσιν κάτω ποιεῖσθαι. Kαὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἐπιπόλαιος ἐξήγησις καὶ ἐλαφρά. Λέγουσι δὲ καὶ τὴν ἄλλην ἐξήγησιν, τὸ ἀληθὲς ἔχουσαν. Δεῖ τὴν κάθαρσιν ποιεῖσθαι πρὸς τὴν ῥοπὴν καὶ φορὰν καὶ ὁρμὴν τοῦ ἐμφύτου θερμοῦ. Ἐν μὲν γὰρ τῷ θέρει ἄνω φέρεται τὸ ἔμφυτον θερμὸν δίκην τῶν φρεατιαίων ὑδάτων. Καὶ δεῖ τὴν κάθαρσιν ἐπὶ τὰ ἄνω ποιεῖσθαι, ἵνα συνεργήσῃ καὶ συμβοηθήσῃ τὸ ἔμφυτον θερμόν. Δομή Η πρώτη φράση είναι το παράθεμα από το πρωτότυπο κείμενο που μελετάται. Η δεύτερη παράγραφος είναι η γλωσσική εξομάλυνση. Η τρίτη είναι η ερμηνεία. «Φαρμακεύειν θέρεος μᾶλλον τὰς ἄνω, χειμῶνος δὲ τὰς κάτω». Σχολιάζουμε τη χρήση της γενικής ως χρονικού προσδιορισμού (με τη βοήθεια παραδειγμάτων που ήδη συναντήσαμε). Τι δηλώνει; [Φυσικό χρονικό διάστημα (εποχή, φάση της ημέρας) εντός του οποίου συμβαίνει κάτι.] Ζητούμε να προσδιορισθεί η σημασία του φαρμακεύειν («αντιμετωπίζω με φάρμακα», «ακολουθώ φαρμακευτική αγωγή»). Θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί η ετυμολογία και τα συμφραζόμενα. Αντίθετα, η νεοελληνική εξέλιξη της σημασίας παρεμφερών ρημάτων στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να απορριφθεί (φαρμακώνω, δηλητηριάζω). Κοιλίας δεῖ σε νοῆσαι «τὰς μὲν ἄνω» τὸν στόμαχον καὶ τὴν γαστέρα, «τὰς δὲ κάτω» κοιλίας δεῖ σε νοῆσαι ἔντερα.

15 δεῖ νοῆσαι: με έναν όρο; [Νοητέον έχει ήδη εμφανισθεί στο κεφάλαιο το προνοητέον.] Σε ποιον απευθύνεται ο συγγραφέας; [Στον αναγνώστη, γι αυτό χρησιμοποιεί ενικό αριθμό. Το κείμενο δεν είναι αυτούσιο το χειρόγραφο από το οποίο δίδασκε, αλλά είναι προσαρμοσμένο στις ανάγκες της έκδοσης και κυκλοφορίας του.] Στη συνέχεια διαβάζουμε κάθε πρόταση και παραφράζουμε το νόημα, σταματώντας στα σημεία που προτιμούμε να ρωτήσουμε πρώτα την τάξη. Ἐνταῦθα ὁ Ἱπποκράτης παραδίδωσιν ἡμῖν, ἐν ποίοις τόποις συνίστανται οἱ χυμοὶ παρὰ τὴν διάφορον ὥραν. Το παραδίδωσιν απλώς μεταφράζεται «Εδώ ο Ιπποκράτης μας παραδίδει». Το συνίστανται καλό είναι να το ζητήσουμε (σε αντίθεση με το κείμενο του Γαληνού, όπου δηλώνει κατάσταση «αποτελείται», εδώ δηλώνει ενέργεια «σχηματίζεται, δημιουργείται»). παρὰ τὴν διάφορον ὥραν: Με βάση τα συμφραζόμενα μπορεί να κατανοηθεί και η χρήση αυτή του παρά + αιτιατική (με χρονική σημασία, για να δηλώσει ακρίβεια στο συγκεκριμένο παράδειγμα ενυπάρχει και η έννοια της αναφοράς, πάλι με αυστηρή ακρίβεια: «σε συμφωνία με τις διάφορες εποχές»). Είναι επίσης σκόπιμο να αναγνωρίσουμε τη δευτερεύουσα πρόταση ως πλάγια ερωτηματική, και ενδεχομένως τη συντακτική της θέση στην πρόταση, ως άμεσο αντικείμενο του ρήματος παραδίδωσιν. Καί φησιν, ὅτι ἐν τῷ θέρει γεννᾶται ἡ χολή, αὕτη δὲ ἡ χολὴ κούφη οὖσα καὶ λεπτομερὴς ἐπιπολαίως φέρεται καὶ ἐν τοῖς ἄνω μέρεσιν πλεονάζει, καὶ δεῖ ἐν τῷ θέρει, ἐπειδὴ ἄνω ἐστὶν ἡ χολή, καὶ τὴν κάθαρσιν ἄνωθεν ποιεῖσθαι ἐν μέντοι τῷ χειμῶνι φλέγμα γεννᾶται, καὶ ἐπειδὴ τοῦτο βαρὺ ὂν κάτω βρίθει, δεῖ καὶ τὴν κάθαρσιν κάτω ποιεῖσθαι. Θα πρέπει να δώσουμε προσοχή στην κατανόηση της λειτουργίας των μετοχών οὖσα και ὂν («όντας», «καθώς είναι»). Μπορούμε, για διευκόλυνση της τάξης, να σπάσουμε την απόδοση σε μικρότερες προτάσεις. («Λέει ότι γεννιέται το καλοκαίρι. Αυτή η χολή, καθώς είναι ελαφριά και αραιή, κινείται προς την επιφάνεια και μαζεύεται στα ψηλότερα σημεία. Το καλοκαίρι [λοιπόν] πρέπει, επειδή η χολή βρίσκεται ψηλά, και η κάθαρση να γίνει από πάνω [δηλ. να προκαλέσουμε εμετό]. Το χειμώνα όμως γεννιέται φλέγμα. Και επειδή αυτό είναι βαρύ και πέφτει προς τα κάτω, πρέπει και η κάθαρση να γίνει από κάτω [δηλ. να κάνουμε κλύσμα]»). Kαὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἐπιπόλαιος ἐξήγησις καὶ ἐλαφρά. Μας κάνει εντύπωση ότι χρησιμοποιεί το επίθετο ἐπιπόλαιος που έχει ήδη χρησιμοποιηθεί κατά την ιατρική ανάλυση. Λέγουσι δὲ καὶ τὴν ἄλλην ἐξήγησιν, τὸ ἀληθὲς ἔχουσαν. Η φράση είναι ένα καλό παράδειγμα για εξάσκηση στην ελεύθερη μετάφραση, προκειμένου να αποδοθεί με ακρίβεια το νόημα σε δόκιμο νεοελληνικό λόγο. Π.χ.: «Δίνουν/προτείνουν και την [εξής] άλλη εξήγηση/ερμηνεία, που είναι ορθή/που

16 ανταποκρίνεται στην αλήθεια/που αληθεύει». (Αντίθετα δεν μπορούμε να πούμε «λέω μια εξήγηση» και «έχω την αλήθεια». Χρησιμοποιούμε το ρήμα «περιέχω», αλλά συνήθως με τη σημασία ότι κάτι «περιέχει μέρος» της αλήθειας, όχι ότι αληθεύει ολοκληρωτικά). Δεῖ τὴν κάθαρσιν ποιεῖσθαι πρὸς τὴν ῥοπὴν καὶ φορὰν καὶ ὁρμὴν τοῦ ἐμφύτου θερμοῦ. Ἐν μὲν γὰρ τῷ θέρει ἄνω φέρεται τὸ ἔμφυτον θερμὸν δίκην τῶν φρεατιαίων ὑδάτων. Καὶ δεῖ τὴν κάθαρσιν ἐπὶ τὰ ἄνω ποιεῖσθαι, ἵνα συνεργήσῃ καὶ συμβοηθήσῃ τὸ ἔμφυτον θερμόν. Η παράγραφος αυτή αναφέρεται μόνο στη θερινή παθολογία, έχει παραλειφθεί η συνέχεια που ορίζει πώς πρέπει να γίνεται η κάθαρσις το χειμώνα. Ασκήσεις Με την ολοκλήρωση της ενότητας 4 μπορούν να ανατεθούν οι ασκήσεις 8 και 9. Σημ.: Η ενότητα 4 δεν προϋποτίθεται για τη διδασκαλία ασκήσεων. Οι ασκήσεις 8 και 9 θα μπορούσαν να ανατεθούν σε οποιοδήποτε άλλο σημείο της διδασκαλίας του κεφ. 6, αλλά για καθαρά πρακτικούς λόγους, τέθηκαν εδώ. Δραστηριότητες 1. Ο όρκος του Ιπποκράτη εκφράζει την ιατρική δεοντολογία του αρχαιοελληνικού κόσμου. Μελέτησε τον όρκο του Ιπποκράτη (σελ. 61) και κατάγραψε τα βασικά στοιχεία αυτής της δεοντολογίας. Ισχύουν και σήμερα; 2. Η ιατρική στην αρχαία Κύπρο αναπτύχθηκε λόγω του φυτικού και ορυκτού της πλούτου. Συγκέντρωσε πληροφορίες για τα φυτά της Κύπρου με φαρμακευτικές ιδιότητες, για τον ορυκτό πλούτο και την αξιοποίησή του στην ιατρική (ιατρικά εργαλεία, φάρμακα κλπ.) και ετοίμασε μια παρουσίαση του σχετικού υλικού στη μορφή που προτιμάς (αφίσα, ηλεκτρονική παρουσίαση ή άλλη). Πληροφορίες μπορείς να αντλήσεις από τις σελ του βιβλίου σου, όπου υπάρχει και σχετική βιβλιογραφία. 3. Αναζήτησε πληροφορίες για τα Ασκληπιεία και παρουσίασέ τις σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 1 Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Η επιβίωση

Διαβάστε περισσότερα

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους.

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους. 5 Πρόλογος Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια βελτιωμένη έκδοση του Συντακτικού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας σε πίνακες που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2000. Η επανέκδοσή του κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Βασικέ Οδηγίε : ίνεται ιδιαίτερη σηµασία στην εισαγωγή στα ρητορικά κείµενα (Βιβλίο Ρητορικών Κειµένων Μαθητή, Βιβλίο εκπαιδευτικού). Σε κάθε περίοδο διδασκαλία θα πρέπει να γίνεται ανάγνωση ολόκληρη τη

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαίο οργανόγραμμα ύλης.

Εβδομαδιαίο οργανόγραμμα ύλης. Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016 Από 18 Ιουνίου έως 31 Ιουλίου 2015 Διάρκεια προγράμματος: έξι (6) εβδομάδες Εβδομαδιαίο οργανόγραμμα ύλης. συγκεκριμένος σχεδιασμός διδακτέας και εξεταστέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ ΑΣ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΓΝΩΣΤΟ)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΓΝΩΣΤΟ) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΓΝΩΣΤΟ) ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 1: Ἴσως οὖν εἴποιεν ἂν πολλοὶ τῶν φασκόντων φιλοσοφεῖν, ὅτι οὐκ ἄν ποτε ὁ δίκαιος ἄδικος γένοιτο, οὐδὲ ὁ σώφρων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτικό. χρόνου. Απρόσωπα ρήματα και εκφράσεις Προσοχή ουσιαστ.(σε ονομαστ.)+ἐστί ουδέτερο επιθέτου+ἐστί(π.χ. ἄξιον ἐστί) ουδέτερο μτχ.

Συντακτικό. χρόνου. Απρόσωπα ρήματα και εκφράσεις Προσοχή ουσιαστ.(σε ονομαστ.)+ἐστί ουδέτερο επιθέτου+ἐστί(π.χ. ἄξιον ἐστί) ουδέτερο μτχ. Συντακτικό Υποκείμενο -οτιδήποτε έχει άρθρο -εμπρόθετος προσδιορισμός(ἀμφί+αιτ.=ποσό κατά προσέγγιση) -Υποκ.απαρεμφάτου(ταυτοπροσωπία-ετεροπροσωπία) -Υποκ.μετοχής=ίδια πτώση,γένος,αριθμό με τη μετοχή (εκτός

Διαβάστε περισσότερα

«Ρήματα της αρχαίας ελληνικής που συντάσσονται με γενική»

«Ρήματα της αρχαίας ελληνικής που συντάσσονται με γενική» 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Ρήματα της αρχαίας ελληνικής που συντάσσονται με γενική» Παξιμαδάκη Ειρήνη Φιλόλογος, ΓΕΛ Κάτω Μηλιάς Πιερίας eirinipax@gmail.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016 Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Εβδομαδιαίο πρόγραμμα (διδακτική ώρα: 50 ) 1. Νεοελληνική Γλώσσα (για όλες τις ομάδες προσανατολισμού)

Διαβάστε περισσότερα

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12)

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Ἐπειδὴ πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινὰ οὖσαν καὶ πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἕνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γὰρ εἶναι δοκοῦντος ἀγαθοῦ χάριν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page 3 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ β ΛΥΚΕΙΟΥ Ξενοφῶντος, Ἑλληνικά, 1,1,27-28 Ἐν δὲ τῷ χρόνῳ τούτῳ ἠγγέλθη τοῖς τῶν Συρακοσίων στρατηγοῖς οἴκοθεν ὅτι φεύγοιεν ὑπὸ τοῦ δήμου. Συγκαλέσαντες οὖν τοὺς ἑαυτῶν στρατιώτας Ἑρμοκράτους

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α1.

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α1. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α1. Μετάφραση Γιατί η ηθική αρετή έχει σχέση με τα ευχάριστα και τα δυσάρεστα γιατί κάνουμε τα τιποτένια για την ευχαρίστηση, ενώ απέχουμε από τα όμορφα εξαιτίας της λύπης. Γι αυτό πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ Κυρία ΦΟΥΝΤΟΥΛΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ Κύριο ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΑΜΑΡΓΙΑΝΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ) A1. Επομένως,

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β Γυμνασίου. Ενότητα 2 : Γ. Γραμματική

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β Γυμνασίου. Ενότητα 2 : Γ. Γραμματική Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β Γυμνασίου Ενότητα 2 : Γ. Γραμματική 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Γραμματική: Συμφωνόληκτα 3 Κλήση αφωνόληκτων 4-6 Κλίση ημιφωνόληκτων 7-15 Ασκήσεις 16-23 Εργασία για το σπίτι 24 Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) Διδαγμένο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολ. έτος 2013-14

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολ. έτος 2013-14 Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολ. έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξεις 24/2013 και 32/2013 του.σ.) σας αποστέλλουµε

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις : Διδαγμένο Κείμενο Α1. Μετάφραση Β1. α) στις διανοητικές αρετές β) στις ηθικές αρετές Οι διανοητικές αρετές διδασκαλία πείρα χρόνο

Απαντήσεις : Διδαγμένο Κείμενο Α1. Μετάφραση   Β1. α) στις διανοητικές αρετές β) στις ηθικές αρετές  Οι διανοητικές αρετές διδασκαλία πείρα χρόνο Απαντήσεις : Διδαγμένο Κείμενο Α1. Μετάφραση Οι αρετές λοιπόν δεν υπάρχουν μέσα μας εκ φύσεως, ούτε όμως είναι αντίθετο με τη φύση μας να γεννιούνται μέσα μας, αλλά εμείς έχουμε από τη φύση την ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Σύµφωνα µε την Υ.Α. 139610/Γ2/01-10-2013

Σύµφωνα µε την Υ.Α. 139610/Γ2/01-10-2013 Σύµφωνα µε την Υ.Α. 139610/Γ2/01-10-2013 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α και Β τάξεις Εσπερινού Γενικού Λυκείου Για τη διδασκαλία του µαθήµατος της Αρχαίας Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Κατεύθυνσης Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων 2012 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Αρχαία Κατεύθυνσης Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων 2012 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α1. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιατί η ηθική σχετίζεται με την ευχαρίστηση και τη δυσαρέσκεια, αφού εξαιτίας της ευχαρίστησης κάνουμε τα ευτελή πράγματα,

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας 322b6-323a3

ιδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας 322b6-323a3 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 11 ΙΟΥΛΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ιδαγμένο

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου): Σκανταλιές (5 η Ενότητα, Β.Μ., τεύχος

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ίας νου ω αραγ ου π ς ν θεση ης κειµέ ν. κ θούν έ υ ς ο ω ψ η λ τ τ ι η ίλ ία έχε ακο εµά Περι θοδολογ α της περ πτυξη θ οτήτων ί ά ν ε M θοδολογ ατική αν απάνω ε η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Α1. (Μετάφραση) Και αυτά, επειδή η ηθική αρετή συνδέεται με τα ευχάριστα και τα δυσάρεστα συναισθήματα. δηλαδή η ευχαρίστηση είναι εκείνη για την οποία κάνουμε τις τιποτένιες

Διαβάστε περισσότερα

Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα. Henri Tonnet*

Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα. Henri Tonnet* Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα Henri Tonnet* Παρ ότι η νέα ελληνική γλώσσα είναι κλιτική, η σειρά των λέξεων σ αυτή δεν είναι εντελώς

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1-4

ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1-4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων ΜΠΟΡΩ ΝΑ Επίπεδο Α1 για παιδιά Κατανόηση προφορικού λόγου Μπορώ, όταν ο λόγος είναι αργός, καθαρός με μεγάλες παύσεις και επαναλήψεις και χρήση οπτικών μέσων:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Θ2, 1-4)

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Θ2, 1-4) ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Θ2, 1-4) Ὅτι μὲν οὖν νομοθετητέον περὶ παιδείας καὶ ταύτην κοινὴν ποιητέον, φανερόν τίς δ ἔσται ἡ παιδεία καὶ πῶς χρὴ παιδεύεσθαι, δεῖ μὴ λανθάνειν.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση Advanced Subsidiary Advanced GCE Survival Δεξιότητες Α Β Γ Δ Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση κειμένων σε προεπιλεγμένα θέματα/κείμενα Functional Operational

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας 324A C

ιδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας 324A C ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω Ε- ΝΕ- ΣΤΩ- ΤΑΣ ΠΑ- ΡΑ- ΤΑ- ΤΙ- ΚΟΣ ΜΕΛ- ΛΟ- ΝΤΑΣ ΚΛΙΣΗ ΟΡΙΣΤΙ- ΚΗ ε ιμί ε ι εστί(ν) εσμέν εστέ ε ισί(ν) η/ ην ησθα ην ημεν ησαν εσομαι εσ η/ εσει εσται εσόμεθα εσεσθε εσονται ΥΠΟΤΑ-

Διαβάστε περισσότερα

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/)

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/) Παραγωγικά επιθήματα: ουσιαστικά παράγωγα από ρήματα Περιεχόμενα 1 η Φάση: Συγκέντρωση σχετικών λημμάτων Εναλλακτική διαδικασία για την υλοποίηση της 1 η φάσης 2 η Φάση: Κυρίως διερευνητική εργασία. Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Το σεμινάριο στοχεύει στην εξέταση βασικών

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Το παραμύθι της τάξης» ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΓΝΩΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ) ΚΕΙΜΕΝΟ: Α) Μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὸ γινόμενον ἐν ταῖς πόλεσιν οἱ γὰρ νομοθέται τοὺς πολίτας ἐθίζοντες ποιοῦσιν ἀγαθούς, καὶ τὸ μὲν

Διαβάστε περισσότερα

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα.

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διατριβή έχει ως στόχο τη μελέτη ορισμένων δεικτών (γλωσσολογικών χαρακτηριστικών με κανονική κοινωνική κατανομή) της σημερινής κυπριακής διαλέκτου, όπως χρησιμοποιούνται από μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 «Οἱ μὲν πολλοὶ ἐπαινοῦσι τὸν προσθέντα Ο Περικλής, όμως, διαφωνεί. τῷ νόμῳ τὸν λόγον τόνδε» Γιατί; 1. «ἐμοὶ δὲ ἀρκοῦν ἂν ἐδόκει εἶναι ἀνδρῶν ἀγαθῶν ἔργῳ γενομένων

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων _v.1. Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων. τηλέφωνα επικοινωνίας: 211.403-7682 & 690.9012085 email: info@valores.

Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων _v.1. Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων. τηλέφωνα επικοινωνίας: 211.403-7682 & 690.9012085 email: info@valores. 2013 Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων ΒΑΣΙΚΟ Επίπεδο A Περιγραφή βασικού επιπέδου Α1 Ολοκληρώνοντας το επίπεδο Α1 της Ισπανικής γλώσσας, ο σπουδαστής θα είναι ικανός να κατανοήσει και να χρησιμοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια Β1, 5-8 Μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὸ γινόμενον ἐν ταῖς πόλεσιν οἱ γὰρ νομοθέται τοὺς πολίτας ἐθίζοντες ποιοῦσιν ἀγαθούς, καὶ τὸ μὲν βούλημα παντὸς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδου Περικλέους Ἐπιτάφιος (ΙΙ, 41)

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδου Περικλέους Ἐπιτάφιος (ΙΙ, 41) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 6 IOYΝIOY 2005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ : ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Θουκυδίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - 2014 Α1. Επομένως, ούτε εκ φύσεως αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση την ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Το αληθινό παραμύθι της βίας. Από τον Ευγένιο Τριβιζά*

Το αληθινό παραμύθι της βίας. Από τον Ευγένιο Τριβιζά* Α. ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Διαβάζουμε το κείμενο. Το αληθινό παραμύθι της βίας Από τον Ευγένιο Τριβιζά* Η εκφοβιστική και επιθετική συμπεριφορά παιδιών εναντίον συμμαθητών τους είναι ένα πολύμορφο και

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4 η Ένα ταξίδι επιστημονικής φαντασίας

Ενότητα 4 η Ένα ταξίδι επιστημονικής φαντασίας Ενότητα 4 η Ένα ταξίδι επιστημονικής φαντασίας Πλέομεν οὖν ὅσον τριακοσίους Είχαμε διανύσει λοιπόν, κατά το θαλάσσιο σταδίους ταξίδι μας περίπου τριακόσια στάδια καὶ προσφερόμεθα νήσῳ μικρᾷ και πλησιάζαμε

Διαβάστε περισσότερα

Ξενοφῶντος, Ἱέρων, 5, 1-2

Ξενοφῶντος, Ἱέρων, 5, 1-2 Ξενοφῶντος, Ἱέρων, 5, 1-2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το έργο «Ἱέρων», το οποίο είναι ένας διάλογος ανάμεσα στον ποιητή Σιμωνίδη και τον τύραννο των Συρακουσών Ιέρωνα, πραγματεύεται το θέμα της τυραννίδας. Στην απορία του

Διαβάστε περισσότερα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Τα μικρά παιδιά είναι χρήστες της φυσικής τους γλώσσας.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Επειδή βλέπουμε ότι κάθε πόλη-κράτος είναι ένα είδος κοινότητας και ότι κάθε κοινότητα έχει συσταθεί για την επίτευξη κάποιου αγαθού (πράγματι

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για εκπαιδευόµενους

Οδηγός για εκπαιδευόµενους 0. Παρουσίαση του οδηγού Ο παρών οδηγός χρήσης του µαθήµατος ελληνικής γλώσσας για ενήλικες αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του προγράµµατος L-Pack το οποίο συντονίζει η ASEV (Agenzia per lo Sviluppo Empolese

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β )

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της άσκησης είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση συστήματος διόρθωσης

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1, 1-4

ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1, 1-4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 25 ΜΑÏΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2 : Β. Ετυμολογία Γ2. Συντακτικό

Ενότητα 2 : Β. Ετυμολογία Γ2. Συντακτικό Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Γ Γυμνασίου Ενότητα 2 : Β. Ετυμολογία Γ2. Συντακτικό 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Ετυμολογία: ουσιαστικών από ρήματα Παραγωγή 3-7 Ασκήσεις ετυμολογίας 8-16 Σύνταξη: Οι επιρρηματικοί

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

προσθεῖναι : θέση, θέµα, διαθήκη, καταθέτης -----------

προσθεῖναι : θέση, θέµα, διαθήκη, καταθέτης ----------- ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑÏΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ιδαγµένο κείµενο Ἀριστοτέλους, Ἠθικὰ Νικοµάχεια Β6, 4-10 Ἐν παντὶ

Διαβάστε περισσότερα

Θ.Α. ΑΜΕΛΙΔΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

Θ.Α. ΑΜΕΛΙΔΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Θ.Α. ΑΜΕΛΙΔΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Με τη θεματογραφία αυτή προσπαθεί να κάνει μια νέα προσέγγιση στην εξοικείωση του μαθήματος της θεματογραφίας των Αρχαίων Ελληνικών. Τα κείμενα είναι επιλεγμένα

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά ( Γ 1, 1 2 )

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά ( Γ 1, 1 2 ) ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά ( Γ 1, 1 2 ) Τῷ περί πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καί τίς ἑκάστη καί ποία τις, σχεδόν πρώτη σκέψις περί πόλεως ἰδεῖν, τί ποτέ ἐστιν ἡ πόλις. Νῦν γάρ ἀμφισβητοῦσιν,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΕΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΕΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΕΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Γενικό Λύκειο, Θεωρητικές Επιστήμες Αρχαία Ελληνική Θεματογραφία, Γ Λυκείου, Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία:

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: 1. Η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση κατά τη διαδικασία εξέτασης των μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες εγγραφής στο Μητρώο της Δράσης "Ελληνικά Ακαδημαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράμματα και Βοηθήματα" Έκδοση Εγγράφου:1.0

Οδηγίες εγγραφής στο Μητρώο της Δράσης Ελληνικά Ακαδημαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράμματα και Βοηθήματα Έκδοση Εγγράφου:1.0 Οδηγίες εγγραφής στο Μητρώο της Δράσης "Ελληνικά Ακαδημαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράμματα και Βοηθήματα" Έκδοση Εγγράφου:1.0 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση & Δια Βίου Μάθηση» (ΕΚΔιΒιΜ) 1 Κενή σελίδα 2 Ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Διδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας (322a-d)

Διδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας (322a-d) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 25 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Διδαγμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Στόχοι της γλωσσικής παρέμβασης Νηπιακή ηλικία : Η ανάπτυξη να παραλληλιστεί με την

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ελληνικά Γ Γυμνασίου. Ενότητα 9

Αρχαία Ελληνικά Γ Γυμνασίου. Ενότητα 9 Αρχαία Ελληνικά Γ Γυμνασίου Ενότητα 9 Διδακτική πρόταση: Πόπη Πούγιουρου, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων Εποπτεία: Λουκία Χατζημιχαήλ, ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων Σύντομη αφόρμηση Αξιοποιούμε την προϋπάρχουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ, 25 ΜΑΪΟΥ 2015

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ, 25 ΜΑΪΟΥ 2015 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ, 25 ΜΑΪΟΥ 2015 Α. Έτσι λοιπόν εφοδιασμένοι οι άνθρωποι αρχικά κατοικούσαν σκόρπια, ενώ δεν υπήρχαν

Διαβάστε περισσότερα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων Παράδειγμα Με πίνακες Με διαγράμματα Ονομαστικά δεδομένα Εδώ τα περιγραφικά μέτρα (μέσος, διάμεσος κλπ ) δεν έχουν νόημα Πήραμε ένα δείγμα από 25 άτομα και τα ρωτήσαμε

Διαβάστε περισσότερα