ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ"

Transcript

1 1 Σχολή Τεχνολογίας Τροφίμων & Διατροφής Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Σύσταση φρούτων και λαχανικών Δρ. Μαρία Χ. Γιαννακούρου

2 2 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Παράγοντες που επηρεάζουν τη σύσταση των φρούτων-λαχανικών: Το είδος Η ποικιλία Η σύσταση του εδάφους Το κλίμα Καλλιεργητικές τεχνικές Το στάδιο της ωρίμανσης

3 3 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ 1. ΝΕΡΟ: το πιο άφθονο συστατικό που επηρεάζει άμεσα την εμφάνιση και την υφή των φρούτων και λαχανικών 2. Υδατάνθρακες: κυμαίνονται από 2% στα αγγουράκια έως 30% σε αμυλούχους σπόρους, πατάτες κλπ (η πλειονότητα κυμαίνεται στο 10-25%) σακχαρόζη, φρουκτόζη, γλυκόζη Πολυσακχαρίτες (άμυλο, κυτταρίνη, ημικυτταρίνη, πηκτίνη και λιγνίνη) Πηκτινικές ενώσεις (πολυμερή του d-γαλακτουρονικού οξέος): δομικό συστατικό των κυτταρικών τοιχωμάτων μετατροπή της αδιάλυτης πρωτοπηκτίνης σε διαλυτές πηκτίνες κυρίως από ένζυμα πηκτινεστεράση και πολυγαλακτουρονάση

4 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ 3. Πρωτεϊνες: μικρή ποσότητα σε φρούτα και λαχανικά (πλούσια τα όσπρια και ορισμένα φυλλώδη λαχανικά)- κυρίως με τη μορφή ενζύμων 4. Λίπη: πολύ μικρή περιεκτικότητα (κυρίως στο κυτόπλασμα των κυττάρων μαζί με τις πρωτεϊνες, στους προστατευτικούς ιστούς), δημιουργούν τον κηρό στην επιφάνεια-συστατικά της κυτταρικής μεμβράνης 5. Οργανικά οξέα: ενδιάμεσα μεταβολισμού (κύκλος του KREBS). Τα κυριότερα στα φρούτα είναι το κιτρικό και μηλικό οξύ-στα σταφύλια κυρίως τρυγικό οξύ. Στο σπανάκι και οξαλικό οξύ. Με την ωρίμανση μειώνονται λόγω της χρήσης τους στην αναπνοή και της μετατροπής τους σε σάκχαρα. 4

5 5 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ 6. Ανόργανα άλατα (περιεχόμενη τέφρα): επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα των φρούτων και λαχανικών. Τα κυριότερα μακροστοιχεία είναι το κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο, σίδηρος, φώσφορος, θείο και άζωτο. Τα βασικότερα μικροστοιχεία είναι ο χαλκός ο ψευδάργυρος, ο μόλυβδος και το χλώριο (σε ίχνη) 7. Βιταμίνες (ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΑ) 8. Χρωστικές (χλωροφύλλες-καροτινοειδή-φλαβονοειδή) 9. Πτητικά συστατικά 10. ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ

6 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ 6 ΝΕΡΟ: το πιο άφθονο συστατικό Σταφύλια: 82% Φράουλες: 90% Τομάτες: 93% Αγγούρια: 95% Πατάτα: 80% Μαρούλια:94% Φασολάκια:68% Στα περισσότερα λαχανικά η συγκομιδή πρέπει να γίνεται όταν οι ιστοί έχουν το μέγιστο ποσοστό υγρασίας, για να βρίσκονται σε κατάσταση σπαργής. «Σπαργή»: κατάσταση στην οποία βρίσκεται το κύτταρο όταν η εσωτερική πίεση που αναπτύσσεται στα χυμοτόπια των κυττάρων (μέχρι 9 atm ή παραπάνω) λόγω των ωσμωτικών τάσεων εξισορροπεί την πίεση που ασκείται εξωτερικά στο κυτταρικό τοίχωμα. Σε αυτήν την κατάσταση ο ιστός δεν μπορεί να απορροφήσει περισσότερο νερό ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΡΟΥ 5-10% Σημεία μαρασμού

7 7 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ: διακύμανση από 2% (αγγούρια) έως 30% (πατάτες) με Μ.Ο % Σταφύλια: 15% Φράουλες: 6% Σύκα: 20% Αχλάδια: 10% κεράσια: 11.5% Πορτοκάλια:8.5% Μήλα:12% Περιλαμβάνουν Πολυσακχαρίτες (άμυλο, κυτταρίνη, ημικυτταρίνη, πηκτινικές Δισακχαρίτες (σακχαρόζη) Μόνοσακχαρίτες (γλυκόζη, φρουκτόζη)

8 8 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ ΦΡΟΥΤΑ Όσο προχωρά η ωρίμανση των φρούτων, η συνολική περιεκτικότητα σε σάκχαρα ΑΥΞΑΝΕΙ, λόγω υδρόλυσης των πολυσακχαριτών (π.χ. αμύλου) με αποτέλεσμα την αύξηση της γλυκύτητας και το μαλάκωμα της σάρκας Η σακχαρόζη απαντάται κυρίως σε ροδάκινα, νεκταρίνια, βερίκοκα, μπανάνες και ανανά Η φρουκτόζη κυρίως σε αχλάδια, μήλα και ακτινίδια Η περιεκτικότητα των φρούτων σε σάκχαρα επηρεάζει τη γλυκύτητα Φρουκτόζη>σακχαρόζη>γλυκόζη (κατάταξη με βάση τη γλυκύτητα) ΛΑΧΑΝΙΚΑ Πλούσια μόνο ορισμένα είδη, π.χ. καρότα, ζαχαρότευτλα Τα υπόλοιπα έχουν σάκχαρα <9% κυρίως με τη μορφή πολυσακχαριτών του κυτταρικού τοιχώματος (έως 50%), κυτταρίνη, ημικυτταρίνη, πηκτινικές ενώσεις φρουκτόζη γλυκόζη σακχαρόζη

9 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ (παραδείγματα) 9

10 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ ΑΜΥΛΟ Το άμυλο είναι ένας από τους πολυσακχαρίτες. Αποτελείται από δεκάδες χιλιάδες μόρια γλυκόζης, που ενώνονται και σχηματίζουν σπειροειδή και διακλαδισμένη αλυσίδα. Συναντάται σε μορφή αμυλοκόκκων οι περιλαμβάνουν την αμυλόζη (πολλά μόρια γλυκόζης σε ευθεία διάταξη) και την αμυλοπηκτίνη (πολλά μόρια γλυκόζης σε διακλαδισμένη διάταξη). Το άμυλο αποτελεί αποταμιευτικό πολυσακχαρίτη των φυτών, και διασπώμενο αποδίδει μόρια γλυκόζης από τα οποία προμηθεύονται τα κατάλληλα συστατικά για την παραγωγή ενέργειας. 10

11 11 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Κυτταρίνη Αποτελείται από μόρια γλυκόζης και καταλαμβάνει το 15% του όγκου του κυττάρου Είναι αδιάλυτη, μη αφομοιώσιμη από τον άνθρωπο λόγω απουσίας των κατάλληλων ενζύμων (κελλουλάση, κυττάση) Λιγνίνη Δεν ανήκει στους υδατάνθρακες αλλά μαζί με τους πολυσακχαρίτες είναι το κύριο συστατικό των κυτταρικών τοιχωμάτων των φρούτων και λαχανικών Προσδίδει σκληρότητα στα κύτταρα και επηρεάζει την υφή των Φ&Λ με τη δημιουργία ινών

12 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ 12 ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Πηκτινικές ενώσεις Πρόκειται για πολυμερή του d-γαλακτουρονικού οξέος και παρουσιάζουν μεγάλο τεχνολογικό ενδιαφέρον-είναι πολυσακχαρίτες των φυτικών κυτταρικών τοιχωμάτων με γραμμική αλυσίδα από d-γαλακτουρονικό οξύ συνδεδεμένο με α-(1-4) γλυκοσιδικούς δεσμούς Σημαντική η συμβολή τους στο σχηματισμό πηκτών (μαρμελάδων)

13 13

14 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ 14 ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Πηκτινικές ενώσεις Διαλύονται πιο εύκολα σε σύγκριση με τα άλλα πολυμερή του κυτταρικού τοιχώματος-παρουσιάζουν μεγάλο τεχνολογικό ενδιαφέρον Στο χυμό των ώριμων φρούτων: Αδιάλυτη πρωτοπηκτίνη: Ενζυματική υδρόλυση ΠΡΩΤΟΠΗΚΤΙΝΑΣΗ Πηκτίνη (διαλυτή στο νερό) Η υδρόλυση αυτή γίνεται κατά το στάδιο της ωρίμανσης και συντελεί στη μείωση της συνεκτικότητας της σάρκας του φρούτου Περαιτέρω υδρόλυση της πηκτίνης από τα ένζυμα πηκτινεστεράση και πηκτινομεθυλεστεράση οδηγεί σε σπάσιμο των εστερικών δεσμών της πηκτίνης και τη δημιουργία του πηκτικού οξέος

15 15 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τα φρούτα και λαχανικά έχουν πολύ μικρή ποσότητα σε πρωτεΐνες (φρούτα<1% και λαχανικά <2% του βάρους τους) Ξηροί καρποί περιέχουν 9-20% πρωτεΐνες και τα όσπρια 8% Κυρίως με τη μορφή ενζύμων, συμμετέχουν στο μεταβολισμό των κυττάρων ΕΝΖΥΜΑ Πολυφαινολοξειδάσες (PPO): καταλύουν την οξείδωση των φαινολών που καταλήγει στο σχηματισμό μαύρων πολυμερών (ενζυμική αμαύρωση) και απαντώνται σε μήλα, αχλάδια, βερύκοκα, δαμάσκηνα, μπανάνες, πατάτες Χλωροφυλλάση: μετατρέπει τη χλωροφύλλη σε χλωροφυλλίνη (επηρεάζει τις μεταβολές του χρώματος κατά την επεξεργασία των πράσινων λαχανικών), βρίσκεται κυρίως στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά.

16 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΖΥΜΑ (συνέχεια) Λιπολυτικά και λιποξειδωτικά ένζυμα: καταλύουν την οξείδωση των λιπαρών υλών με αποτέλεσμα να αναπτυχθεί δυσάρεστη οσμή και γεύση σε αφυδατωμένα και κατεψυγμένα φρούτα. Επίσης, συμμετέχουν στην οξείδωση των καροτενοειδών επιφέροντας απώλεια χρώματος και καταστροφή της προβιταμινικής τους δράσης (βρίσκονται σε μπιζέλια, πατάτες) Οξειδάση του ασκορβικού οξέος: καταλύει την οξείδωση του ασκορβικού οξέος, οδηγώντας σε σημαντική απώλεια της θρεπτικής αξίας σε Φ&Λ. Πολυγαλακτουρονάσες (PG): καταλύουν την υδρόλυση των γλυκοζιτικών δεσμών σε πηκτίνη και οδηγούν σε χαλάρωση των ιστών, βρίσκονται σε τομάτες, αχλάδια Πηκτινεστεράσες (PE): διασπούν τους εστερικούς δεσμούς της πηκτίνης και οδηγούν στη δημιουργία πηκτικού οξέος, βρίσκονται σε τομάτες και εσπεριδοειδή και οδηγούν σε σταθεροποίηση των ιστών PE 16

17 17 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΛΙΠΗ Τα φρούτα και λαχανικά έχουν πολύ μικρή ποσότητα σε λίπη, συνήθως % με εξαίρεση το αβοκάντο, οι ΕΛΙΕΣ (15-20%) και οι ξηροί καρποί Βρίσκεται κυρίως στο κυτταρόπλασμα (μαζί με τις πρωτεΐνες) των επιδερμικών κυττάρων με αποτέλεσμα να προστατεύουν από την απώλεια υγρασίας και να εμποδίζουν την είσοδο παθογόνων μικροοργανισμών στο φρούτο (δημιουργούν τον κηρό της επιφάνειας σε μήλα, λάχανο κλπ) Όσο μεγαλύτερος είναι ο βαθμός κορεσμού των λιπαρών υλών, τόσο μικρότερη είναι η ελαστικότητα της κυτταρικής μεμβράνης

18 18 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΟΞΕΑ Τα οργανικά οξέα συνεισφέρουν σημαντικά στη ΓΕΥΣΗ των φρούτων επηρεάζοντας την αναλογία σακχάρων/οξέων (γλυκιά/όξινη γεύση) Σημαντικά ενδιάμεσα του μεταβολισμού (κύκλος KREBS η κύρια διαδικασία για την οξείδωση των οργ. Οξέων στα ζωντανά κύτταρα και δίνει την απαιτούμενη ενέργεια για τη διατήρηση της ακεραιότητας του κυττάρου) Τα κυριότερα οργανικά οξέα είναι: Κιτρικό οξύ: σε εσπεριδοειδή, φράουλες, τομάτες και σε λαχανικά: πατάτες, γλυκοπατάτες, φασόλια, φυλλώδη λαχανικά Μηλικό οξύ: σε μήλα, δαμάσκηνα, κεράσια, βερίκοκα, αγγούρια, μαρούλια, αγκινάρες, κουνουπίδια, μπάμιες Τα ροδάκινα έχουν και κιτρικό και μηλικό οξύ Μηλικό οξύ Κιτρικό οξύ Στα σταφύλια κυριαρχεί το τρυγικό οξύ Το σπανάκι περιέχει κυρίως οξαλικό οξύ

19 19 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΟΞΕΑ

20 20 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ Το σύνολο των ανόργανων στοιχείων εκφράζεται σαν περιεχόμενη τέφρα Στα Φ&Λ η περιεκτικότητα σε ανόργανα συστατικά είναι mg/100 g βάρους Τα φρούτα είναι φτωχότερα σε ανόργανα συστατικά από τα λαχανικά Ανόργανα συστατικά: μακροστοιχεία (κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο, σίδηρος, φώσφορος, σίδηρος, θείο και άζωτο) Μικροστοιχεία (χαλκός, ψευδάργυρος, βόριο, μολυβδένιο και χλώριο), απαντώνται σε ίχνη

21 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ Κάλιο Κ: αφθονεί στα φρούτα και εμφανίζεται σε συνδυασμό με οργανικά οξέα (συνδέεται με αυξημένη οξύτητα και βελτιωμένο χρώμα), το ph των ιστών ρυθμίζεται από τη σχέση καλίουοργανικών οξέων Ασβέστιο, Ca: είναι συνδεδεμένο στη δομή των πηκτινών χαμηλού αριθμού μεθοξυλίων και επηρεάζει σημαντικά την ΥΦΗ. Υψηλή περιεκτικότητα σε Ca καθυστερεί την ωρίμανση, μειώνει τις φυσιολογικές αλλοιώσεις και παρατείνει τη ζωή των φρούτων. Τα κυτταρικά τοιχώματα είναι στέρεες κατασκευές, εντός των οποίων ο κύριος ρόλος του ασβεστίου είναι η σύνδεση των πηκτινικών πολυμερών (με γέφυρες ασβεστίου) στη μέση πλάκα 21

22 22 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ Τα κυριότερα ανόργανα συστατικά είναι: Μαγνήσιο, Mg, αφθονεί στους χλωροπλάστες Σίδηρος, Fe Φώσφορος, P, συστατικό των πρωτεϊνών του κυτοπλάσματος, του πυρήνα, των φωσφολιπιδίων και των νουκλεϊκών οξέων και παίζει σημαντικό ρόλο στο μεταβολισμό των υδατανθράκων και στη μεταφορά ενέργειας Θείο, S Άζωτο, N

23 23

24 24

25 25 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗ C (L-ascorbic acid): Σχεδόν όλα τα φρούτα περιέχουν βιταμίνη C Καλύτερες πηγές βιταμίνης C είναι τα εσπεριδοειδή, ακτινίδια, φράουλες, φραγκοστάφυλα, ενώ μήλα, αχλάδια, δαμάσκηνα και κεράσια έχουν μικρή περιεκτικότητα Η περιεκτικότητα σε βιταμίνη C αυξάνει όσο αυξάνεται η ποσότητα του ηλιακού φωτός που δέονται οι καρποί κατά την ανάπτυξή τους Στα φρούτα διατηρείται καλύτερα η βιταμίνη C σε σχέση με τα λαχανικά λόγω του όξινου περιβάλλοντος τους και της νωπής κατανάλωσής τους (ενώ τα λαχανικά μαγειρεύονται και χάνουν τη βιταμίνη C) Ονομασία κατάiupac 2-Oxo-L-threo-hexono-1,4-lactone-2,3-enediol or (R)-3,4-dihydroxy-5-((S)- 1,2-dihydroxyethyl)furan-2(5H)-one

26 26 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ της ομάδας Β: ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Τα φρούτα είναι μέτρια ως φτωχή πηγή του συμπλέγματος Β (π.χ. Β6) Οι βιταμίνες Β12 και D δεν υπάρχουν στα φρούτα Νιασίνη περιέχεται σε ικανοποιητική ποσότητα σε δαμάσκηνα και πατάτες Φολικό οξύ περιέχουν φράουλες, πορτοκάλια και γκρέιπ φρουτ

27 27 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ (3) ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Χλωροφύλλες (πρωταρχικό ρόλο στη φωτοσύνθεση όπου μετατρέπουν την ηλιακή ενέργεια σε χημικήμετατρέπονται σε καστανή φαιοφυτίνη) Καροτινοειδή Καροτίνια (υδρογονάν θρακες διαλυτοί σε πετρελαϊκό αιθέρα) Ξανθοφύλλες (αλκοόλες, αλδεϋδες, κετόνες) Φλαβονοειδή 1. Κόκκινες, μπλε και ιώδεις ανθοκυάνες (γλυκοζίτες σε μήλα, αχλάδια, δαμάσκηνα) 2. Κίτρινες ανθοξανθίνες (εσπεριδίνη, ναρινγκίνη) 3. Αχρωμες κατεχίνες και λευκοανθοκυανίνες

28 28 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χλωροφύλλες Είναι οι πράσινες χρωστικές των φύλλων και των άγουρων καρπών και πρόκειται για εστέρες δικαρβολικού οξέος με φυτόλη και μεθανόλη (χλωροφύλλη α και β, σε αναλογία 1:2-5) Βρίσκονται στους χλωροπλάστες και παίζουν σημαντικό ρόλο στη φωτοσύνθεση (απορροφούν την ηλιακή ενέργεια και τη μετατρέπουν σε χημική στα μόρια των σακχάρων που παράγονται κατά τη φωτοσύνθεση) Κατά το ψήσιμο των λαχανικών, λαμβάνει χώρα ΘΡΟΜΒΩΣΗ των πρωτεϊνών που προστατεύουν τη χλωροφύλλη, οπότε η τελευταία μετατρέπεται σε ΦΑΙΟΦΥΤΙΝΗ (πρασινό-καφέ χρωστική) Η μετατροπή αυτή ευνοείται σε όξινο ph, ενώ αναστέλλεται σε αλκαλικές συνθήκες Με τη δράση του ενζύμου χλωροφυλλάση παράγονται ελεύθερα οξέα, χλωροφυλλίνες (με λαμπρό πράσινο χρώμα)

29 1. Καροτίνια: υδρογονάνθρακες διαλυτοί σε πετρελαϊκό αιθέρα και αδιάλυτοι σε αιθανόλη 2. Ξανθοφύλλες: πρόκειται για οξυγονωμένα παράγωγα των καροτενοειδών (αλκοόλες, αλδεϋδες, κετόνες, τα οποία είναι διαλυτά σε αιθανόλη και αδιάλυτα σε πετρελαϊκό αιθέρα). Σε όλα τα φυτά οι ξανθοφύλλες βρίσκονται σε μεγαλύτερη περιεκτικότητα από τα καροτίνια. Πλούσια σε καροτίνοειδή είναι: Καρότα Τομάτες (λυκοπένιο) Ροδάκινα Εσπεριδοειδή Κόκκινες πιπεριές (καψανθίνη) Αραβόσιτος (ζεαξανθίνη) 29 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Καροτινοειδή: Πρόκειται για κίτρινες, πορτοκαλί, πορτοκαλο-ερυθρές χρωστικές στους χλωροπλάστες των κυττάρων

30 30 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Φλαβονοειδή: Έχουν δομή φλαβονών Είναι υδατοδιαλυτά και υπάρχουν στο χυμό των φρούτων (2-phenyl-1,4-benzopyrone) Μοριακή δομή φλαβόνης:

31 31 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Φλαβονοειδή: Περιλαμβάνουν: 1. Ανθοκυάνες ή ανθοκυανίνες: κόκκινες, μπλε, ιώδεις χρωστικές. Βρίσκονται στα σταφύλια, μούρα, παντζάρια, κεράσια, μελιτζάνες. Οξειδώνονται εύκολα με τη δράση φαινολοξειδασών προς καφέ χρώμα ( η οξείδωση παρεμποδίζεται παρουσία ασκορβικού οξέος, επομένως η εμφάνιση της χρωματικής αυτής μεταβολής δείχνει ότι το περιεχόμενο ασκορβικό οξύ έχει καταστραφεί) Ενεργούν άλλοτε ως οξέα και άλλοτε σαν βάσεις ανάλογα με το ph του μέσου μεταβάλλοντας το χρώμα τους σε αλκαλικό περιβάλλον είναι ΜΩΒ ή ΜΠΛΕ Σε όξινο περιβάλλον μετατρέπονται σε ΚΟΚΚΙΝΕΣ Σε ουδέτερο ph είναι άχρωμες

32 32 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ 1. Ανθοκυάνες ή ανθοκυανίνες: τείνουν να πάρουν πιο μωβ και μπλε χροιά όταν αντιδρούν με μεταλλικά ιόντα γι αυτό απαιτείται να γίνει εσωτερική επικάλυψη των μεταλλικών μέσων συσκευασίας για να διατηρηθεί το χρώμα των φρούτων και λαχανικών που περιέχουν ανθοκυάνες.

33 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ 33

34 34 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Φλαβονοειδή: 2. Ανθοξανθίνες: κίτρινες. Βρίσκονται σε μήλα, κρεμμύδια, πατάτες, κουνουπίδια Κυριότερες είναι: εσπεριδίνη και ναρινγκίνη (στα εσπεριδοειδή) Η ναρινγκίνη είναι υπεύθυνη για την πικρή γεύση στα γκρέιπ φρουτ και τα νεράτζια Είναι ευαίσθητες στο ph: Σε ph 8 έχουν βαθύ κίτρινο χρώμα Σε ph 6 έχουν πιο λευκό χρώμα 3. Αχρωμες κατεχίνες και λευκοανθοκυανίνες: ταννίνες των τροφών. Βρίσκονται σε μήλα, σταφύλια, τσάι και όταν αντιδρούν με ιόντα μετάλλων μετατρέπονται σε καφέ χρωστικές. Είναι παράγωγα κυανιδίνης

35 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Κυριότερα φλαβονοειδή 35 Κερκετίνη (σε σταφύλια, μήλα, κρεμμύδια, εσπεριδοειδή, τομάτα, μπρόκολο) Επικατεχίνη Εσπεριδίνη Ρουτίνη

36 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ 36 Φαινολικά οξέα Φαινολικός δακτύλιος Καρβοξυλικό οξύ R 1 R 2 COOH Βενζοϊκά οξέα Γαλλικό οξύ: R1=R2=R3=OH Βαννιλικό οξύ: R1=H,R2=OH, R3=OCH 3 Συρινγκικό οξύ: R2=OH, R1=R3=OCH 3 R 3 Χλωρογενικό οξύ!!χλωρογενικό οξύ: κύριο υπόστρωμα που οξειδώνεται ενζυμικά και οδηγεί στο μαύρισμα των προϊόντων, όπως μήλο, αχλάδι, ροδάκινο όταν αυτά κόβονται ή τραυματίζονται

37 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ 37 Φαινολικά οξέα Φερουλικό οξύ (E)-3-(4-hydroxy-3-methoxy-phenyl)prop-2-enoic acid Καφεϊκό οξύ Σιναπικό οξύ 3-(4-hydroxy-3,5-dimethoxyphenyl)prop-2-enoic acid Κουμαρικό οξύ (E)-3-(4-hydroxyphenyl)-2-propenoic acid

38 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ- Φαινολικές ενώσεις 38

39 Φαινολικές ουσίες σε φρούτα 39

40 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ 40 ΠΤΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ Είναι υπεύθυνα για το χαρακτηριστικό άρωμα των φρούτων Βρίσκονται σε πολύ μικρές ποσότητες (<100μg/g βάρους) Πρόκειται για αλκοόλες, οξέα, εστέρες, αλκοόλες, αλδεϋδες και κετόνες Το κυριότερο πτητικό συστατικό είναι το αιθυλένιο, το οποίο όμως δεν έχει έντονο άρωμα και δεν συνεισφέρει στο τελικό άρωμα των φρούτων

41 41 Διαιτητική αξία οπωροκηπευτικών Βιταμίνες Βιταμίνη C (φράουλα, πορτοκάλι, γκρεϊπφρουτ, ακτινίδιο, σπανάκι, μπρόκολο, πιπεριές, κ.ά) Βιταμίνη Α (βερίκοκο, ροδάκινο, κεράσι, πορτοκάλι, καρπούζι, πεπόνι) Νιασίνη (ροδάκινο, μπανάνα, πορτοκάλι) Ριβοφλαβίνη (ροδάκινο, μπανάνα, πορτοκάλι, μήλο, αβοκάντο) Θειαμίνη (πορτοκάλι Φαινολικές ουσίες Οργανικά οξέα και σάκχαρα ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ Ανόργανα στοιχεία Φυτικές ίνες

42 42 Διαιτητική αξία οπωροκηπευτικών Οργανικά οξέα και σάκχαρα: σημαντικός ο λόγος τους (επίδραση σε ειδικά διατολόγια, τα οξέα των φρούτων μεταβολίζονται πλήρως στο ανθρώπινο σώμα) Ανόργανα στοιχεία: 1. Κάλιο-νάτριο: Φ-Λ πλούσια σε κάλιο, πτωχά σε νάτριο επιδρά στη ρύθμιση της πίεσης του αίματος (η αναλογία καλίου προς νάτριο βοηθά στην αποβολή πλεονάζοντος άλατος και υγρών) 2. Σίδηρος: συστατικό της αιμογλοβίνης του αίματος και η απορρόφησή του ενισχύεται από την παρουσία ασκορβικού οξέος (απαντάται σε σπανάκι, μαρούλια, παντζάρια, φασολάκια κλπ) 3. Μαγνήσιο: ενεργοποιεί πολλά ενζυμικά συστήματα (ακτινίδια, κεράσια, βερίκοκα, σπανάκι, φασολάκια, κλπ) Φυτικές ίνες: απαραίτητες για την πέψη, συνίστανται από κυτταρίνη, ημικυτταρίνη, λιγνίνη και πηκτίνη, ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ για τη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου (πολλά από τα ινώδη συστατικά των γιγαρτόκαρπνων και πυρηνόκαρπων χάνονται εφόσον αυτά ξεφλουδίζονται) Φαινολικές ενώσεις: δευτερογενείς μεταβολίτες, ισχυρά αντιοξειδωτικά, αντιμικροβιακή, αντιφλεγμονώδη, αντιαλλεργική, αντιθρομβωτική και αντικαρκινογόνο δράση (από επιδημιολογικές μελέτες)

43 Διαιτητική αξία οπωροκηπευτικών 43 ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ Πρόκειται για χημικές ενώσεις που δίνουν ένα ηλεκτρόνιο στις ελεύθερες ρίζες και τις μετατρέπουν σε αβλαβή μόρια, προστατεύοντας τα κύτταρα από την οξείδωση και τον οργανισμό από τη γήρανση και τις ασθένειες. Επιβραδύνουν ή εμποδίζουν τις αντιδράσεις οξείδωσης, οι οποίες οδηγεί στην υποβάθμιση της ποιότητας και της διατροφικής αξίας των τροφίμων, εφόσον σχηματίζονται ουσίες που μεταβάλλουν δυσμενώς τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του τροφίμου Παρατείνουν το χρόνο ζωής του τροφίμου Αποτελούν μέρος της άμυνας του οργανισμού σε οξειδωτική καταπόνηση, άρα έχουν ευεργετικές επιδράσεις για την υγεία των καταναλωτών (π.χ. σε καρδιαγγειακές ασθένειες) Παραδείγματα αντιοξειδωτικών: γλουταθειόνη, ουρικό οξύ, συνένζυμο Α, λιποϊκό οξύ (σχηματίζονται στα κύτταρα μας), Βιταμίνη C, Βιταμίνη Ε, σελίνιο,κλπ (λαμβάνονται από φρούτα)

44 Διαιτητική αξία οπωροκηπευτικών ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ 44 Φυσικές Συνθετικές Θερμικώς παραγόμενες ΦΥΣΙΚΕΣ: βρίσκονται ελεύθερες στη φύση 1. Φαινολικές ενώσεις (π.χ. ανθοκυανίνες, κατεχίνες, φαινολικά οξέα, όπως καφεϊκό, κουμαρικό, βανιλλικό) 2. Βιταμίνες: βιταμίνες C,D,E 3. Καροτενοειδή: π.χ. β-καροτένιο, λυκοπένιο, λουτεϊνη 4. Ιχνοστοιχεία Θερμικώς παραγόμενες: ως προϊόντα της αντίδρασης Maillard (μη ενζυμικό μαύρισμα). Με εφαρμογή υψηλής θερμοκρασίας τα σάκχαρα αντιδρούν με ενώσεις που έχουν ελεύθερη αμινομάδα (π.χ. αμινοξέα: λυσίνη, αργινίνη) και σχηματίζουν πληθώρα προϊόντων που επηρεάζουν το χρώμα, τη γεύση, την οσμή και την τελική αντιοξειδωτική ικανότητα του τροφίμου. Χαρακτηριστικά παραδείγματα: μελανοϊδίνες (τελικά προϊόντα αντίδρασης) και ενδιάμεσα προϊόντα, όπως πτητικές ενώσεις και ρεδουκτόνες.

45 45

46 Διαιτητική αξία οπωροκηπευτικών 46 ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ Φυσικές Συνθετικές Θερμικώς παραγόμενες Συνθετικές 1. BHT (butylated hydroxytoluene), βουτυλιωμένη υδροξυτολουένη 2. ΒΗΑ (βουτυλιωμένη υδροξυανισόλη) 3. TBHQ (τριτοταγής βουτυλυδροξυκινόνη) ΒΗΤ TBHQ ΒΗΑ 2,6-bis(1,1-dimethylethyl)-4-methylphenol 2-(1,1-Dimethylethyl)- 1,4-benzenediol 2-tert-Butyl-4-hydroxyanisole and 3-tert-butyl-4-hydroxyanisole (mixture)

47 Διαιτητική αξία οπωροκηπευτικών ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ 47 Αντιοξειδωτικό συστατικό Πηγή Επίδραση στην υγεία Καροτινοειδή (κίτρινεςπορτοκαλί-κόκκινες χρωστικές) Καρότα, τομάτες, σέλινο, διάφορα φρούτα Εξουδετερώνει ελεύθερες ρίζες, αντικαρκινογόνα, προστατεύουν τα κύτταρα και το δέρμα από UV ακτινοβολία Λουτεΐνη/ζεαξανθίνη Σπανάκι, καλαμπόκι, λάχανο Ενισχύουν την όραση λυκοπένιο Τομάτα και προϊόντα της Ενισχύει τη λειτουργία του προστάτη Ανθοκυανίνες Κόκκινες χρωστικές φρούτων Κατεχίνες, επικατεχίνες Οίνος, κεράσια, μούρα, φράουλες Τσάι, κακάο, σοκολάτα, μήλα, δημητριακά, σταφύλια Βοηθούν την καλή λειτουργία του εγκεφάλου, εμποδίζουν το σχηματισμό χοληστερόλης Βοηθούν την καλή λειτουργία της καρδιάς φλαβόνες Δημητριακά, τσάι Εξουδετερώνει ελεύθερες ρίζες Φαινολικά οξέα Τσάι, κακάο, σοκολάτα, μήλα, δημητριακά, σταφύλια Βοηθούν την καλή λειτουργία της καρδιάς και της όρασης

48 Διαιτητική αξία οπωροκηπευτικών ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ 48 Αντιοξειδωτικό συστατικό Πηγή Επίδραση στην υγεία Φλαβονοειδή Εσπεριδοειδή, σέλινο, κρεμμύδια, cranberry, μήλα, κεράσια, φράουλες, σταφύλι, κρασί.. Μεγενθύνουν την αποτελεσματικότητα της βιτ. C, αντιαλλεργική δράση, αντιφλεγμονώδη, αντιοξειδωτική, αντικαρκινογόνος Κατεχίνες, γαλλικό οξύ Πράσινο τσάι Παρόμοια με φλαβονοειδή ισοφλαβόνες Φασόλια, βατόμουρα, λαχανικά Αντιοξειδωτικά, αναστολείς ανάπτυξης όγκων, εμποδίζουν απώλεια βάρους οστών, μπλοκάρουν τα ένζυμα που διεγείρουν την ανάπτυξη καρκινικών όγκων Φαινόλες-πολυφαινόλες Σέλινο, κρεμμύδια, cranberry, μπρόκολο, μήλα, κεράσια, βατόμουρα, κόκκινο κρασί Αντιοξειδωτικά που αναστέλλουν την ανάπτυξη όγκων, αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, μπλοκάρουν μεταλλάξεις του καρκίνου

49 Διαιτητική αξία οπωροκηπευτικών ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ 49 Ανάλογα με το μηχανισμό δράσης: 1. Πρωτογενή αντιοξειδωτικά: λειτουργούν ως δότες υδρογόνου, εξουδετερώνοντας τις ελεύθερες ρίζες που δημιουργούνται στην οξείδωση 2. Δευτερογενή αντιοξειδωτικά: λειτουργούν ως δεσμευτές μετάλλων (κυρίως χαλκού και σιδήρου) που επιταχύνουν την οξείδωση ή/και ως ουσίες εξουδετέρωσης του οξυγόνου

50 Διαιτητική αξία οπωροκηπευτικών ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ 50 Τα έγχρωμα τρόφιμα διαθέτουν αυξημένα επίπεδα αντιοξειδωτικής ικανότητας, και ευνοϊκότερη επίδραση στην υγεία σε σχέση με τα αντίστοιχα άχρωμα: 1. Κόκκινο λευκό κρασί 2. Μαύρη-λευκή σοκολάτα 3. Μαύρο-λευκό ψωμί 4. Μαύρα-λευκά σταφύλια 5. Μαύρο-λευκό ρύζι 6. Πράσινο-κοινό τσάι 7. Σκούρος-ανοικτόχρωμος καφές 8. Μαύρη-βύνη τύπου pale/lager

51 Διαιτητική αξία οπωροκηπευτικών ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ Τα Φ&Λ οφείλουν το χρώμα τους στις φυσικές χρωστικές και τη θερμική τους επεξεργασία (από τα προϊόντα της αντίδρασης Maillard) Φυσικές χρωστικές: οι χρωστικές είναι τα ενεργά αντιοξειδωτικά συστατικά, π.χ. ανθοκυανίνες (οίνος, κεράσια, μούρα), β-καροτένιο (καρότα), λυκοπένιο (τομάτα) 2. Στη θερμική επεξεργασία: από τα προϊόντα της αντίδρασης Maillard 1. Όσο πιο έντονη είναι η θερμική επεξεργασία, τόσο εντονότερος ο σχηματισμός καφέ χρώματος και τόσο μεγαλύτερη η αντιοξειδωτική ικανότητα που αναπτύσσεται 2. ΌΧΙ ΓΡΑΜΜΙΚΗ η σχέση χρώματος-αντιοξειδωτικής ικανότητας

52 Διαιτητική αξία οπωροκηπευτικών ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ Χρήση αντιοξειδωτικών ουσιών 1. Διφαινυλαμίνη (προστατεύει τα μήλα από επιφανειακό έγκαυμα) Θειώδες νάτριο, Na 2 SO 3 3. Όξινο θειώδες νάτριο, NaHSO 3 4. Μετα-πυροθειώδες νάτριο (Na 2 S 2 O 5 ), μεταμπεσουλφιτ 5. Διοξείδιο του θείου, SO 2-6. Μετα-πυροθειώδες κάλιο (Κ 2 S 2 O 5 )-στα οινοποιία Ενώσεις του θείου που επιτρέπονται στα τρόφιμα για συντήρηση ΧΡΗΣΕΙΣ ΘΕΙΟΥΧΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΩΝ 1. προλαμβάνει τον αποχρωματισμό στη ξήρανση στα βερίκοκκα, στο κρασί 2. Διατηρεί το φρέσκο χρώμα στα κόκκινα κεράσια 3. Οξείδια του θείου προστατεύουν νωπές πατάτες, σταφίδες, σταφύλια, χυμούς φρούτων, λεμονιού 4. Ψεκαζόμενα σε γλυκίσματα και φρούτα προλαμβάνουν την ενζυμική αμαύρωση 5. Προστιθέμενα σε τουρσιά και κόκκινα κεράσια διατηρούν το φυσικό τους χρώμα

53 Διαιτητική αξία οπωροκηπευτικών 53 ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΑΣΗ: ελαχιστοποίηση αντιοξειδωτικών ουσιών που προστίθενται στην παραγωγική διαδικασία λόγω απαιτήσεων καταναλωτών και χαμηλότερων ανεκτών ορίων από την Νομοθεσία Μελέτη μηχανισμών προστασίας και ανάπτυξης ενδογενών αντιοξειδωτικών ουσιών κατά την επεξεργασία των τροφίμων ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ (Functional foods): πρόκειται για φυσικά ή επεξεργασμένα τρόφιμα που περιέχουν γνωστές βιολογικά ενεργές ουσίες που σε καθορισμένες ποσότητες οδηγούν σε κλινικά αποδεδειγμένο και καταγεγραμμένο ευνοϊκό αποτέλεσμα στην υγεία των καταναλωτών και επομένως αποτελούν σημαντική πηγή στην πρόληψη, την καταπολέμηση και θεραπεία χρόνιων παθήσεων της σύγχρονης πραγματικότητας (9th International Conference on "Functional Foods and Chronic Diseases: Science and Practice" at the University of Nevada, Las Vegas on March 15-17, 2011)

54 54 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ο όρος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Ιαπωνία στα μέσα του 1980, για επεξεργασμένα τρόφιμα που βοηθούν συγκεκριμένες λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού. Δημιουργήθηκε ειδικό όργανο για την έγκριση ως τρόφιμα με συγκεκριμένη χρήση στην υγεία (FOSHU: foods for specified health use)

55 55 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Έχει αποδειχθεί ότι τα λειτουργικά τρόφιμα μπορούν να επιδράσουν θετικά στην πρόληψη διαφόρων ασθενειών: Καρδιαγγειακές ασθένειες Διάφορες μορφές καρκίνου (π.χ. παχέος εντέρου και προστάτη) Διαβήτης Αλλεργίες Οστεοπόρωση Ψυχικά νοσήματα Δυσκοιλιότητα, χοληστερίνη, παχυσαρκία, δυσπεψία, διάφορες δυσανεξίες τροφών κλπ

56 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ 56

57 57

58 58

59 Διαιτητική αξία οπωροκηπευτικών ΑΝΤΙΣΤΡΕΣΣΟΓΟΝΑ ΦΡΟΥΤΑ (radical fruits) 59 Πρόκειται για τροφές πλούσιες σε αντιοξειδωτικά (κυρίως οξέα) και ανόργανα στοιχεία, ή και εκχύλισμα γιγάρτων σταφυλιού και πυκνογενόλη. Ενισχύουν την άμυνα του οργανισμού, καταπολεμούν τις ελεύθερες μορφές του οξυγόνου και προστατεύουν τα κύτταρα από το οξειδωτικό στρες. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ (συχνά προσθετικά διαίτης) 1. Φόρμουλα (καροτινοειδή-φλαβονοειδή-ουσίες από σταυρανθή) 2. Καροτινοειδή (ενισχύουν την υγεία του καρδιαγγειακού βοηθούν στη ρύθμιση της LDL χοληστερόλης-καλύτερη άμυνα του οργανισμού) διαφορετικά καροτινοειδή σε σκόνη ως προσθετικά διαίτης (α-β-, cis-β-, γ- και Ζ- καροτίνη, κανθαξανθίνη, καψανθίνη, λουτεϊνη, λυκοπίνη, κλπ) που προέρχονται από Φ&Λ 4. Φλαβονοειδή-προσθετικά διαίτης (κατεχίνες, ανθοκυάνες, φλαβόνες, φλαβονόνες, ελλαγικό οξύ, κλπ), προέρχονται από πράσινο τσάι, κράνμπερυ, βατόμουρα, παντζάρια, σταφύλια, πορτοκάλια, λεμόνι, κ.ά 5. Προσθετικά από φυτά της οικογένειας Σταυρανθών και άλλα-οι ενώσεις σουλφοραφάνη και ινδολοκαρβινόλη (από μπρόκολο), D-λιμονίνη (από πορτοκάλι), κανονική ανάπτυξη κυττάρων 6. Η σόγια προμηθεύει ισοφλαβόνες για τη διατήρηση της υγιεινής ορμονικής δραστηριότητας

60 60

61 Μεταβολές στην ποιότητα των φρούτων κατά την επεξεργασία Μεταβολές κατά την ωρίμανση νωπών φρούτων : αλλαγές βασικού χρώματος (από πράσινο σε κίτρινο-πορτοκαλί, εμφάνιση επιχρώματος) μαλάκωμα σάρκας μεταβολισμός υδατανθράκων-αύξηση γλυκύτητας μείωση οξύτητας σχηματισμός πτητικών ουσιών-ανάπτυξη αρώματος ανάπτυξη κηρώδους επιχρίσματος στο φλοιό ωρίμανση σπερμάτων-αλλαγή χρώματος σχηματισμός ζώνης αποκοπής μεταξύ ποδίσκου και καρποφόρου οργάνου ή μεταξύ καρπού-ποδίσκου Μεταβολές κατά την επεξεργασία/αποθήκευση νωπών φρούτων : απώλειες σε θρεπτικά συστατικά (με την κονσερβοποίηση και αφυδάτωση), π.χ. ασκορβικό οξύ 61

62 ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ-απώλειεςμεταφορά στο διαλογητήριο/συσκευαστήριο 62 Συγκομιδή οπωροκηπευτικών: 1. Με το χέρι 2. Με ραβδισμό (προηγείται στρώσιμο φύλλου πολυαιθυλενίου ή πλαστικό δίκτυ) 3. Μηχανική συγκομιδή (π.χ. περιστρεφόμενα ελάσματα, συλλεκτικές βιομηχανικής ντομάτας, αρακά, μηχανικοί εξαγωγείς για κρεμμύδια, σκόρδα, πατάτες κ.ά) Μέσα συγκομιδής: 1. κουβάδες 2. Καλάθια 3. Σάκκοι από ειδικό ύφασμα (για ευαίσθητα προϊόντα) 4. Τελάρα με ξύλινο χερούλι 5. Τελάρα με κεσεδάκια (για μικρά οπωροφόρα όπως φράουλες, βατόμουρα κλπ) 6. Κιβώτια μεταφοράς

63 ΣΤΑΔΙΑ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ 1. Μεταφορά-εκφόρτωση 2. Πλύσιμο (μπορεί να προηγηθεί καθαρισμός α ύλης με ρεύμα αέρα) Διαβροχή σε δεξαμενή (διαλύονται συσσωματώματα)-στο νερό συνήθως προστίθεται απολυμαντική ουσία και/ή χλώριο ( ppm)-τα προϊόντα υπό ανάδευση Ξέπλυμα με ραντισμό και ένα σύστημα περιστρεφόμενων κυλινδρικών βουρτσών διευκολύνει τον καθαρισμό στην επιφάνεια Απομάκρυνση υγρασίας με κυλίνδρους με σπογγώδες υλικό και διοχέτευση ισχυρού ρεύματος αέρα 63

64 ΣΤΑΔΙΑ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ 3. Διαλογή-ταξινόμηση Συνήθως από ειδικευμένο προσωπικό με τα χέρια Σε κάποια είδη διαχωρισμός σε άνω των δύο κατηγοριών, ανάλογα με την ωριμότητα (χρήση δ/των αλάτων) Μηχανική διαλογή με βάση μέγεθος, βάρος, χρώμα κλπ 4. Ωρίμανση (για φρούτα που συλλέγονται μερικώς ώριμα, π.χ. αβοκάντο, μπανάνα, αχλάδια, νεκταρίνια κλπ) Ευνοϊκές συνθήκες: 15-25ºC, σχετική υγρασία 90-95%, πιθανή χρήση αιθυλενίου για ομοιόμορφη και ταχύτερη ωρίμανση Περιοδική ανταλλαγή αέρα για αποφυγή συσσώρευσης CO 2 ή χρήση ένυδρου οξειδίου του ασβεστίου που απορροφά το CO 2 5. Ψύξη Άμεση για ευαλλοίωτα προϊόντα 6. Αποθήκευση σχετική υγρασία 90-95%, εμπλουτισμός με CO 2 για τη συντήρηση φράουλας, κερασιών και μούρων 64

65 65 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΙΝΑΚΩΝ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

66 Θρεπτική αξία χαρακτηριστικά παραδείγματα (1) 66

67 Θρεπτική αξία χαρακτηριστικά παραδείγματα (2) 67

68 Θρεπτική αξία χαρακτηριστικά παραδείγματα (3) 68

69 Θρεπτική αξία χαρακτηριστικά παραδείγματα (4) 69

70 ΣΥΣΤΑΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ χαρακτηριστικά παραδείγματα 70

71 Βιταμίνες και η δράση τους Περιεκτικότητα φρούτων σε Βιταμίνη C 71

72 Περιεκτικότητα φρούτων σε Βιταμίνες 72

ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία

ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία όσον αφορά τη δομή και λειτουργικότητά τους. Ο γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδες φαινολικών ενώσεων

Ομάδες φαινολικών ενώσεων ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία όσον αφορά τη δομή και λειτουργικότητά τους. Ο γενικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη!20.3.2013!!! Αναστασία!Δ.!Κόκκαλη! Κλινικός!Διαιτολόγος!!Διατροφολόγος!

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη!20.3.2013!!! Αναστασία!Δ.!Κόκκαλη! Κλινικός!Διαιτολόγος!!Διατροφολόγος! Φαρμακευτικός,Σύλλογος,Θεσσαλονίκης, ΔΙΑ,ΒΙΟΥ,ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ, ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη20.3.2013 ΑναστασίαΔ.Κόκκαλη ΚλινικόςΔιαιτολόγος Διατροφολόγος ΥπεύθυνηΤομέαΔιαιτολογίαςΙΕΚΞΥΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΘΥΛΕΝΙΟ 1

Νίκος Χαριτωνίδης Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΘΥΛΕΝΙΟ 1 Νίκος Χαριτωνίδης Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΘΥΛΕΝΙΟ Τα φρούτα και λαχανικά υφίστανται µια φυσιολογική διεργασία, η οποία ονοµάζεται ωρίµανση. Η ωρίµανση συχνά είναι επιθυµητή για το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή

ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή τεχνητές χρωστικές. Οι πιο σημαντικές φυσικές χρωστικές είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΣΒΕΣΤΙΟ Πρόκειται για ένα μακρομέταλλο ή μακροστοιχείο ή μακροορυκτό ή ανόργανο στοιχείο. Αντιπροσωπεύει το 2% του σωματικού βάρους. Το 99% του ασβεστίου βρίσκεται στα οστά και τα δόντια. Το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας.

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας. Είναι οργανικές ενώσεις απαραίτητες για την λειτουργία του οργανισμού μας, που είτε δεν μπορεί να τις συνθέσει μόνος του, είτε τις συνθέτει αλλα σε μικρότερες από τις αναγκαίες ποσότητες. Ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο Η σημασία των φρούτων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή

ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή ΦΥΣΙΚΕΣ ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ Το χρώμα είναι ένας βασικός παράγοντας στη εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Το χρώμα των τροφίμων οφείλεται σε φυσικές ή τεχνητές χρωστικές. Οι πιο σημαντικές φυσικές χρωστικές είναι

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΣΕΡΙΔΗΣ Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου Τοπικά Παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

Ωρίµανση του Σταφυλιού

Ωρίµανση του Σταφυλιού 1 Ωρίµανση του Σταφυλιού H ωρίµανση του σταφυλιού περνά από διάφορα στάδια-περιόδους: 1. Στο πρώτο στάδιο, η ρόγα είναι πράσινη από την παρουσία της χλωροφύλλης, ενώ η γεύση της έντονα ξινή, λόγω αυξηµένης

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

Οι εποχές των Φρούτων

Οι εποχές των Φρούτων Οι εποχές των Φρούτων Φρούτα ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΜΑΪΟΣ ΙΟΥΝΙΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ Αβοκάντο Ακτινίδιο Αχλάδι Βερίκοκο Βύσσινο Γκρέιπ φρουτ Δαμάσκηνο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥς: Δουβίκα Ελένη Ζαφείρη Αικατερίνη Παρασκευαϊδης Αθανάσιος Σπίνος Αντώνης Τσούρη Αμαλία

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥς: Δουβίκα Ελένη Ζαφείρη Αικατερίνη Παρασκευαϊδης Αθανάσιος Σπίνος Αντώνης Τσούρη Αμαλία ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥς: Δουβίκα Ελένη Ζαφείρη Αικατερίνη Παρασκευαϊδης Αθανάσιος Σπίνος Αντώνης Τσούρη Αμαλία Φρούτα - Λαχανικά ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΆ ΠΡΟΪΌΝΤΑ Φρούτα κυρίως ώριμοι καρποί Ως επιδόρπια

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας ΤΣΑΚΙΡΙΔΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργούνται πολλές ποικιλίες σιταριών, οι οποίες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: α) σε σκληρά σιτάρια τα οποία έχουν υψηλότερο ποσοστό σε πρωτεΐνη

Καλλιεργούνται πολλές ποικιλίες σιταριών, οι οποίες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: α) σε σκληρά σιτάρια τα οποία έχουν υψηλότερο ποσοστό σε πρωτεΐνη Δημητριακά Δημητριακά ή σιτηρά είναι αποξηραμένοι ώριμοι καρποί φυτών. Τα πιο σημαντικά δημητριακά είναι το σιτάρι ή σίτος, το ρύζι, το καλαμπόκι ή αραβόσιτος, το κριθάρι, η σίκαλη και η βρώμη. Ο κόκκος

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Page1 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΗΜΕΡΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ 10 η ΜΑΙΟΥ 2014 Θέμα: Τρώω σωστά και ισορροπημένα και το απολαμβάνω! «Μεσογειακή Διατροφή και η Αξία

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα

CAMU CAMU Βιταμίνη C. Άοσμη ΚΡΕΜΑ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ από καρύδα. Ασταξανθίνη ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ. 100% Βιολογικά Απολαύστε τη ζωή, μείνετε υγιείς!

CAMU CAMU Βιταμίνη C. Άοσμη ΚΡΕΜΑ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ από καρύδα. Ασταξανθίνη ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ. 100% Βιολογικά Απολαύστε τη ζωή, μείνετε υγιείς! CAMU CAMU Βιταμίνη C Άοσμη ΚΡΕΜΑ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ από καρύδα Ασταξανθίνη ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ 100% Βιολογικά Απολαύστε τη ζωή, μείνετε υγιείς! Royal Green Camu Camu Βιταμίνη C Βιταμίνη C από 100% φυσικές τροφές Camu

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών

Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών ΕΘΙΑΓΕ 10 / 11 Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών Δέσποινα Στεργίου, Τεχνολόγος Τροφίμων Αντώνιος Τραγαντζόπουλος, Χημικός Γεώργιος Μόνιος,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΔΩΣΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΩΝ

ΟΞΕΙΔΩΣΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΩΝ ΟΞΕΙΔΩΣΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΩΝ Στην τεχνολογία των καλλυντικών είναι απαραίτητη η χρήση διαφόρων οργανικών ενώσεων, για την παρασκευή των καλλυντικών προϊόντων. Μερικές από τις ουσίες αυτές όπως είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ (ΣΤΡ. Ή ΚΕΦ ΖΩΟΥ)

ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ (ΣΤΡ. Ή ΚΕΦ ΖΩΟΥ) Α/Α ΕΙΔΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ / ΕΚΤΡΟΦΗΣ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ (ΣΤΡ. Ή ΚΕΦ ΖΩΟΥ) ΩΡΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΣΤΡ. Ή ΚΕΦ ΖΩΟΥ) 0,5 0,8 1,0 1,2 120% ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 1 ΑΒΟΚΑΝΤΟ (101) 572,58 70,00 12,50 20,00 25,00

Διαβάστε περισσότερα

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr ------ Χυμοί & Νέκταρ Royal Berry ------- Οι χυμοί και τα νέκταρ Royal Berry αποτελούν μια νέα καινοτόμα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ιατροφή. 1.5 Πρόσληψη Τροφής...39. Εισαγωγή. μέρος Α. Πρόλογος...9 Πρόλογος Συγγραφέων...11 Πρόλογος Β Έκδοσης...13

Περιεχόμενα. ιατροφή. 1.5 Πρόσληψη Τροφής...39. Εισαγωγή. μέρος Α. Πρόλογος...9 Πρόλογος Συγγραφέων...11 Πρόλογος Β Έκδοσης...13 Πρόλογος...9 Πρόλογος Συγγραφέων...11 Πρόλογος Β Έκδοσης...13 μέρος Α ιατροφή κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1 Θρεπτικές Ύλες...28 1.2 Η ιατροφή ως Επιστήμη...30 1.3 O Ρόλος της Τροφής...32 1.4 Ενεργειακό Ισοζύγιο...34

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου.

Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου. Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου. 1. α) Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα προϊόντα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. β) Οι διατάξεις αυτού του άρθρου δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η διατροφή σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με την εμφάνιση ή/και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΚΑΜΑΓΚΟΥΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΦΥΤΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τέτοιες ιδιότητες είναι η μεγάλη θερμοχωρητικότητα, το υψηλό σημείο ζέσεως, η υψηλή διηλεκτρική σταθερά, η υψηλή επιφανειακή τάση και η θερμότητα

Τέτοιες ιδιότητες είναι η μεγάλη θερμοχωρητικότητα, το υψηλό σημείο ζέσεως, η υψηλή διηλεκτρική σταθερά, η υψηλή επιφανειακή τάση και η θερμότητα ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ Νερό Η παρουσία του νερού στα τρόφιμα και η μορφή με την οποία βρίσκεται σε αυτά επηρεάζουν τις ιδιότητές τους όπως και την ικανότητα συντήρησής τους. Το μόριο του νερού αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Εδώ και χρόνια υπάρχει ένας βομβαρδισμός από πληροφορίες οτι το αυγό, που είναι πλούσιο σε χοληστερόλη, μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, τον κίνδυνο δημιουργίας αρτηριοσκλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά 13 Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ, ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Τα υποδεικνυόμενα ανώτατα

Διαβάστε περισσότερα

Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την

Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την γλυκόζη στο αίμα. Ανάλογα με το αν είναι απλοί υδατάνθρακες (ζάχαρη, χυμοί φρούτων, μέλι κλπ) ή σύνθετοι υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΡΗ ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ. Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών. Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc

Η ΓΥΡΗ ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ. Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών. Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc Η ΓΥΡΗ Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών 1 H ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ σε κηρήθρες με γυρεοπαγίδες εποχή συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Τρόφιμα με λιπίδια Τρόφιμα με πρωτεΐνες Τρόφιμα με υδατάνθρακες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.4 Σελ. 45-47 1 Εισαγωγή Πρωτεΐνες Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΤΙΜΟΛΗΠΤΕΣ: ΔΕΛΤΙΟ ΤΙΜΩΝ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ. α/α ΕΙΔΟΣ ΤΙΜΕΣ #DIV/0! 5 ΔΥΟΣΜΟΣ #DIV/0! 6 ΚΑΡΟΤΑ #DIV/0! 7 ΚΟΛΟΚΥΘΙΑ

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΤΙΜΟΛΗΠΤΕΣ: ΔΕΛΤΙΟ ΤΙΜΩΝ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ. α/α ΕΙΔΟΣ ΤΙΜΕΣ #DIV/0! 5 ΔΥΟΣΜΟΣ #DIV/0! 6 ΚΑΡΟΤΑ #DIV/0! 7 ΚΟΛΟΚΥΘΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΙΜΩΝ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ 1 ΑΓΓΟΥΡΑΚΙΑ ΚΙΛΟΥ 2 ΑΓΓΟΥΡΙΑ ΤΕΜΧ 3 ΑΝΗΘΟΣ ΤΕΜΧ 4 ΒΛΗΤΑ 5 ΔΥΟΣΜΟΣ 6 ΚΑΡΟΤΑ 7 ΚΟΛΟΚΥΘΙΑ 8 ΚΟΥΝΟΥΠΙΔΙ ΕΓΧΩΡΙΟ 9 ΚΡΕΜΜΥΔΙΑ ΞΕΡΑ 10 ΚΡΕΜΜΥΔΙΑ ΧΛΩΡΑ 11 ΛΑΧΑΝΟ ΚΟΚΚΙΝΟ 12 ΛΑΧΑΝΟ ΛΕΥΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος. Σουλελες ΟΣΠΡΙΑ. Κωνσταντίνο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. Παπαχρηστου. Φώτης Μαυράκης Αλέξανδρος Σουλελές Κωνσταντίνος Παπαχρήστου

Αλέξανδρος. Σουλελες ΟΣΠΡΙΑ. Κωνσταντίνο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. Παπαχρηστου. Φώτης Μαυράκης Αλέξανδρος Σουλελές Κωνσταντίνος Παπαχρήστου Σουλελες Παπαχρηστου ΟΣΠΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Αλέξανδρος Κωνσταντίνο Φώτης Μαυράκης Αλέξανδρος Σουλελές Κωνσταντίνος Παπαχρήστου ΟΣΠΡΙΑ Όσπρια ονοµάζονται τα φυτά και οι καρποί µιας ολόκληρης οικογένειας φυτών,

Διαβάστε περισσότερα

with ΣΟΚΟΛΑΤΕΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΧΩΡΙΣ ΖΑΧΑΡΗ με ΣΤΕΒΙΑ ΣΟΚΟΛΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΚΟΛΑΤΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Prod. code: ΚΑX-39 Weight: 60gr

with ΣΟΚΟΛΑΤΕΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΧΩΡΙΣ ΖΑΧΑΡΗ με ΣΤΕΒΙΑ ΣΟΚΟΛΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΚΟΛΑΤΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Prod. code: ΚΑX-39 Weight: 60gr ΣΟΚΟΛΑΤΕΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΓΑΛΑΚΤΟΣ με ΣΤΕΒΙΑ ΥΓΕΙΑΣ Prod. code: ΚΑX-39 Weight: 60gr ΓΑΛΑΚΤΟΣ Prod. code: ΚΑX-125 Weight: 60gr with ΥΓΕΙΑΣ ΜΕ ΑΜΥΓΔΑΛΑ ΥΓΕΙΑΣ ΜΕ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΜΕ ΑΜΥΓΔΑΛΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΜΕ GOJI

Διαβάστε περισσότερα

! 9o!Πανελλήνιο!Συνέδριο! Αθηροσκλήρωσης!

! 9o!Πανελλήνιο!Συνέδριο! Αθηροσκλήρωσης! ! 9o!Πανελλήνιο!Συνέδριο! Αθηροσκλήρωσης! ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΕΣ,ΟΥΣΙΕΣ,ΚΑΙ,Ο,ΡΟΛΟΣ,ΤΟΥΣ,ΣΤΗΝ, ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗ,!! Αναστασία!Κόκκαλη! Κλινικός!Διαιτολόγος!!Διατροφολόγος! anastasiakokkali@hotmail.com! Αθηροσκλήρωση!

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ A

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 11α. Διαθρεπτική Επισήμανση (1)

Άρθρο 11α. Διαθρεπτική Επισήμανση (1) Άρθρο 11α Διαθρεπτική Επισήμανση (1) 1. α) Το παρόν άρθρο αφορά στην διαθρεπτική επισήμανση των τροφίμων που προορίζονται να διατεθούν ως έχουν στον τελικό καταναλωτή. Εφαρμόζεται, επίσης, σε τρόφιμα που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ 1 Σχολή Τεχνολογίας Τροφίμων & Διατροφής Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Εισαγωγή-στατιστικά στοιχεία Δρ. Μαρία Χ. Γιαννακούρου Φρούτα και λαχανικά?? 2 Νωπά διατροφική

Διαβάστε περισσότερα

επίκεφαλής Φροντίδα ΣΤΗΝ ΤΡΙΧΑ ΣΤΗΝΟΜΟΡΦΙΑΜΑΣ

επίκεφαλής Φροντίδα ΣΤΗΝ ΤΡΙΧΑ ΣΤΗΝΟΜΟΡΦΙΑΜΑΣ Απο την ιλιαδα κλαγκου Φροντίδα επίκεφαλής Δεν ειναι λιγες οι φορες που τα μαλλια σας, ιδιωσ μετα τις καλοκαιρινες διακοπες, παρουσιαζουν προβληματα. Ρωτησαμε τους ειδικους και μαθαμε τι τα ταλαιπωρει

Διαβάστε περισσότερα

6,8,15/10/10 Γεωργία Τσιάππα, Κλινική Παιδιατρική ιαιτολόγος 2

6,8,15/10/10 Γεωργία Τσιάππα, Κλινική Παιδιατρική ιαιτολόγος 2 Τύπου Ι (ινσουλινοεξαρτώμενος) Τύπου ΙΙ (μη ινσουλινοεξαρτώμενος) Γεωργία Τσιάππα Κλινική Παιδιατρική Διαιτολόγος Νοσοκομείο Αρχ. Μακάριος ΙΙΙ MODY (maturity onset diabetes in the young διαβήτης ενηλίκων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Για το Οικονομικό Έτος 2016

ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Για το Οικονομικό Έτος 2016 ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Για το Οικονομικό Έτος 2016 ΟΜΑΔΑ Α1 ΕΙΔΗ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟΥ 1 ΑΝΘΟΣ ΑΡΑΒΟΣΙΤΟΥ 160γρ ΤΕΜ 450 2 ΑΛΑΤΙ ΣΑΚΟΥΛΑ 500γρ ΤΕΜ 500 3 ΑΛΕΥΡΙ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΧΡΗΣΕΙΣ 1000γρ ΤΕΜ 500 4 ΑΛΕΥΡΙ ΦΑΡΙΝΑ 500γρ

Διαβάστε περισσότερα

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση Athens 2010 Γλυκοζυλίωση Τα τελευταία χρόνια όληηπροσπάθειατης αισθητικής αποκατάστασης του γηρασμένου δέρματος αφορούσε κυρίως την αποκατάσταση της εξωγενούς γήρανσης φωτογήρανσης. Τι γίνεται όμως με

Διαβάστε περισσότερα

Βιταµίνες και Φυτοχηµικά

Βιταµίνες και Φυτοχηµικά Βιταµίνες και Φυτοχηµικά Βιταµίνες: γενικά Οργανικές ενώσεις Απαιτούνται σε µικρές ποσότητες Λειτουργούν σαν ρυθµιστές--επιτρέπουν την εξέλιξη των µεταβολικών διαδικασιών εν παρέχουν ενέργεια Υπερβολική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Από βοτανική άποψη φρούτο σημαίνει το μέρος του λουλουδιού που αναπτύσσεται και συνήθως περιέχει καρπούς για τον

ΧΗΜΕΙΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Από βοτανική άποψη φρούτο σημαίνει το μέρος του λουλουδιού που αναπτύσσεται και συνήθως περιέχει καρπούς για τον ΧΗΜΕΙΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Από βοτανική άποψη φρούτο σημαίνει το μέρος του λουλουδιού που αναπτύσσεται και συνήθως περιέχει καρπούς για τον πολλαπλασιασμό του φυτού. Αντίστοιχα λαχανικό σημαίνει τα φαγώσιμα

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine!

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine! Καρδιαγγειακή*υγεία Διατροφή&Αντιγήρανση ΔημήτρηςΣυκιανάκης Gerontology & Antiaging Medicine Χτυπώ&χτυπώ,&δίχως&να&σε&πονώ,&μ'&αν&πάψω& να&χτυπώ,&χάθηκες&στο&λεπτό. && &Τι&είναι&; Μαφυσικά ηκαρδιά. -Τοόργανοτης«ζωής»όλωνμας,τοόργανοπουσυμπάσχει&μετοάγχοςμας,

Διαβάστε περισσότερα

Oι αλληλεπιδράσεις φαρμάκων - θρεπτικών ουσιών διακρίνονται σε δύο είδη : Tις άμεσεις ή/και έμμεσες επιδράσεις της τροφής στο ρυθμό απορρόφησης ή

Oι αλληλεπιδράσεις φαρμάκων - θρεπτικών ουσιών διακρίνονται σε δύο είδη : Tις άμεσεις ή/και έμμεσες επιδράσεις της τροφής στο ρυθμό απορρόφησης ή AΛΛHΛEΠIΔPAΣEIΣ ΦAPMAKΩN - ΘPEΠTIKΩN OYΣIΩN Oι αλληλεπιδράσεις φαρμάκων - θρεπτικών ουσιών διακρίνονται σε δύο είδη : Tις άμεσεις ή/και έμμεσες επιδράσεις της τροφής στο ρυθμό απορρόφησης ή μεταβολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ EΙΣΑΓΩΓΗ Στίς 16 Οκτωβρίου 2010 εγκρίθηκε απο την UNESCO η Μεσογειακή Διατροφή ως μέρος της αϋλης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

Δημητριακά και προϊόντα δημητριακών 06.1 Δημητριακά αναποφλοίωτα, θραυσμένα ή σε νιφάδες

Δημητριακά και προϊόντα δημητριακών 06.1 Δημητριακά αναποφλοίωτα, θραυσμένα ή σε νιφάδες mg/kg ανάλογα με την Υποσημειώσεις 06 Δημητριακά και προϊόντα δημητριακών 06.1 Δημητριακά αναποφλοίωτα, θραυσμένα ή σε νιφάδες E 220 228 Διοξείδιο του θείου - θειώδη άλατα 30 (3) μόνο σάγο και κριθάρι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ. Ανίχνευση αμύλου σε φυτικούς ιστούς με διάλυμα ιωδίου. ΔΗΜΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ Δρ.

ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ. Ανίχνευση αμύλου σε φυτικούς ιστούς με διάλυμα ιωδίου. ΔΗΜΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ Δρ. ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ Ανίχνευση αμύλου σε φυτικούς ιστούς με διάλυμα ιωδίου ΔΗΜΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ Δρ. Γεωπόνος Ανίχνευση αμύλου σε φυτικούς ιστούς με διάλυμα ιωδίου Γενικά Το άμυλο

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση του αυγού Λευκό Κρόκος Βάρος 38 g 17 g Πρωτείνη 3,9 g 2,7 g Υδατάνθρακες 0,3 g 0,3 g Λίπος 0 6 g Χοληστερόλη 0 213 mg

Σύσταση του αυγού Λευκό Κρόκος Βάρος 38 g 17 g Πρωτείνη 3,9 g 2,7 g Υδατάνθρακες 0,3 g 0,3 g Λίπος 0 6 g Χοληστερόλη 0 213 mg Αυγό Τα αυγά αποτελούνται από το κέλυφος (10 %), το ασπράδι ή λευκό (50-60 %), τον κρόκο ή κίτρινο (30 %). Το κέλυφος αποτελείται κατά 95 % από ανόργανα συστατικά όπως ανθρακικό ασβέστιο, ανθρακικό μαγνήσιο

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων

Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων Χριστίνα Οικονομίδου Πιερίδου Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος M.Sc. Nutritional Medicine Μέλος του Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρoυ για την Παγκόσμια Ημέρα Ρευματοπαθειών (12 Οκτωβρίου 2013) Θέμα: Υγιής Γήρανση, Σύνθημα: " Ζώντας Καλά, Μεγαλώνοντας Καλύτερα" Η Παγκόσμια Ημέρα

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ - ΝΡ. Humus Vita Stallatico Super

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ - ΝΡ. Humus Vita Stallatico Super ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ - ΝΡ Humus Vita Stallatico Super ΟΡΓΑΝΙΚΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΝΡ O χούμος προέρχεται αποκλειστικά από την ανάμειξη εκλεκτής κοπριάς (βοοειδών και πουλερικών) αφού υποστεί μία διαδικασία ζύμωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις Κεφάλαιο 6 ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Αποικοδόμηση (διάσπαση) πολύπλοκων μορίων σε απλούστερες ενώσεις πχ στην κυτταρική αναπνοή η διάσπαση της γλυκόζης σε CO 2 και Η 2 Ο Η ενέργεια που απελευθερώνεται χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ. (4) Η διά βίου έκθεση των καταναλωτών στα εν λόγω φυτοφάρμακα. (5) Στην περίπτωση των benomyl και carbendazim για τα

ΟΔΗΓΙΕΣ. (4) Η διά βίου έκθεση των καταναλωτών στα εν λόγω φυτοφάρμακα. (5) Στην περίπτωση των benomyl και carbendazim για τα 27.2.2007 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 59/75 ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΔΗΓΙΑ 2007/12/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 26ης Φεβρουαρίου 2007 για την τροποποίηση ορισμένων παραρτημάτων της οδηγίας 90/642/ΕΟΚ του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

που περιέχουν φυτικές ίνες και κάλιο, όπως τα φρούτα και τα λαχανικά. Οι μπανάνες στην πρώτη γραμμή Σαν βασικούς σύμμαχους στη μάχη κατά της

που περιέχουν φυτικές ίνες και κάλιο, όπως τα φρούτα και τα λαχανικά. Οι μπανάνες στην πρώτη γραμμή Σαν βασικούς σύμμαχους στη μάχη κατά της Νέα Υόρκη: Αμερικανική μελέτη δείχνει ότι η ενίσχυση των επιπέδων του καλίου στη διατροφή μπορεί να μειώσει τον ατομικό κίνδυνο εκδήλωσης υπέρτασης και να μειώσει την αρτηριακή πίεση σε άτομα που ήδη πάσχουν

Διαβάστε περισσότερα

Δεδομένα για την in vitro χημειοπροστατευτική δράση και την in vivo απορρόφηση των συστατικών της Κορινθιακής σταφίδας

Δεδομένα για την in vitro χημειοπροστατευτική δράση και την in vivo απορρόφηση των συστατικών της Κορινθιακής σταφίδας Δεδομένα για την in vitro χημειοπροστατευτική δράση και την in vivo απορρόφηση των συστατικών της Κορινθιακής σταφίδας ΑΘΗΝΑ, 2014 Αριστέα Γκιοξάρη Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Ph.D., M.Sc. Χημειοπροστατευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA Χωρίς Ζάχαρη, Γλουτένη, Λακτόζη. Απαλλαγμένο από Τεχνητές Γεύσεις κaι Συντηρητικά Σωματική & Πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Προβλήματα 1. Κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ - ΕΝΟΤΗΤΑ 6 (βασισμένο στα περιεχόμενα του Chapter 6 - Mycoticon s Textbook) ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΕΔΩΔΙΜΩΝ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ - ΕΝΟΤΗΤΑ 6 (βασισμένο στα περιεχόμενα του Chapter 6 - Mycoticon s Textbook) ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΕΔΩΔΙΜΩΝ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ Identification and sustainable exploitation of wild edible mushrooms in rural areas ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ - ΕΝΟΤΗΤΑ 6 (βασισμένο στα περιεχόμενα του Chapter 6 - Mycoticon s Textbook) Γ.Ι. Ζερβάκης & Η. Πολέμης

Διαβάστε περισσότερα

Τι Είναι το Ζεµάτισµα;

Τι Είναι το Ζεµάτισµα; Ζεµάτισµα Η θερµική επεξεργασία είναι µια από τις πιο σπουδαίες µεθόδους που χρησιµοποιούνται στην επεξεργασία των τροφίµων, όχι µόνο λόγω των επιθυµητών επιδράσεων επί των τροφίµων (πολλά τρόφιµα καταναλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

(αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο)

(αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο) ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο) Η θερμικη επεξεργασία έχει επιζημια επίδρση στα θρεπτικα συστατικά. Στοχος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα