Ευχαριστίες. Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερµά τους ανθρώπους που µε βοήθησαν για την εκπόνηση της παρούσας µεταπτυχιακής διατριβής.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ευχαριστίες. Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερµά τους ανθρώπους που µε βοήθησαν για την εκπόνηση της παρούσας µεταπτυχιακής διατριβής."

Transcript

1

2 Ευχαριστίες Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερµά τους ανθρώπους που µε βοήθησαν για την εκπόνηση της παρούσας µεταπτυχιακής διατριβής. Αρχικά, θα ήθελα να ευχαριστήσω την κα Αλεξάνδρα Μπούνια για την πολύτιµη βοήθειά της, καθώς επίσης και την υπόλοιπη επιτροπή αξιολόγησης, τον κ. Γεράσιµο Παυλογεωργάτο και τον κ. αµιανό Γαβαλά. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κ. Π. Μαστραντώνη της εταιρείας Στάδιον Α.Ε. για τη σηµαντική καθοδήγησή του κατά την έναρξη της εργασίας. Ακόµα, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους ανταποκρίθηκαν στην έρευνα που πραγµατοποιήθηκε στα πλαίσια της παρούσας εργασίας και πιο συγκεκριµένα τους: Larry Ralph από το Museum of Science- Boston, τον Lawrence Swiader από το United States Holocaust Memorial Museum, τον Jeremiah Mangonon- McGrath από το Natural History Museum of London, τον Jim Stone από το San Diego Natural History Museum, την Eva Nueno από το British Museum, τη Sharon Takeshita από το Natural History Museum of Los Angeles County τη Jessica Hall από το Newseum- The Interactive Museum of News, τον David Bearman από το Archives & Museum Informatics, τον Michael Smith από την εταιρεία WireSpring, τον Gail Durbin από το V&A, τη Marla Misunas από το San Francisco Museum of Modern Art, τον Paul Henningsson από το Musedia, τον Jon Gleason από την εταιρεία Touchpoint Electronic Solutions, την Patricia Divers από την Kiosk Manufacturing System, το Νίκο Πάχτα από τη Digital Innovations και τον Χάρη Κατσιγιάννη από την Arius 3d. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κ. Γιάννη Κανακάρη για τη δηµιουργία και γενικότερη επιµέλεια του εξωφύλλου της έντυπης µορφής της εργασίας. Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 2

3 Στους γονείς µου Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 3

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ...2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ...10 ΟΡΙΣΜΟΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΑΓΑΘΑ (CULTURAL PROPERTY, BIEN CULTUREL) Ταξινόµηση των Πολιτιστικών Αγαθών ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ...20 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ Προστασία ιατήρηση ΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ/ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ/ ΙΑΚΗΡΥΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΕΛΛΑ Α: ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ Ο ΝΟΜΟΣ 3028/ Θεµελιώδεις Αρχές του Ν. 3028/ Η προστασία της πολιτιστικής κληρονοµιάς στο Ν. 3028/ ΣΤΑ ΙΑ ΤΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Χρήση νέων τεχνολογιών στη διαδικασία της αξιολόγησης ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ...38 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ (MANAGEMENT) ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ (CULTURAL MANAGEMENT) ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ (CULTURAL HERITAGE MANAGEMENT) ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ Η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ; Σηµασία/ Αξία της πολιτιστικής κληρονοµιάς Αποφυγή των απειλών Ικανοποίηση της ζήτησης ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Οικονοµικό περιβάλλον Πολιτισµικό περιβάλλον Πολιτικό περιβάλλον Νοµικό περιβάλλον Τεχνολογικό περιβάλλον Φυσικό περιβάλλον Κοινωνικό περιβάλλον ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ (CULTURAL PLANNING) Σχέδιο Συντήρησης (conservation plan) Κατανόηση και αξιολόγηση της σηµασίας/ αξίας της πολιτιστικής κληρονοµιάς Ανάπτυξη πολιτικής συντήρησης, µέσω της συγκέντρωσης πληροφοριών από τους εµπλεκόµενους φορείς (stakeholders) ιαχείριση των επιλεγόµενων στρατηγικών συντήρησης Σχέδιο Ερµηνείας (interpretation plan) Προώθηση Προσανατολισµός...70 Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 4

5 Εµπλοκή Ενδυνάµωση Προώθηση (marketing) Χρονοπρογραµµατισµός ΙΕΥΘΥΝΣΗ Συµµετοχή της κοινωνίας Κατάλληλο προσωπικό Εθελοντές ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΟΦΕΛΗ ΑΠΟ ΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ...78 ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ» MS PROJECT Η ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (DECISION MAKING) ΚΑΙ Η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΟΥ Κριτήρια αξιολόγησης αποφάσεων Ορισµός του Έργου Ορισµός της ιαχείρισης Έργου (Project Management) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑΘΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (INFOKIOSKS) ΣΕ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟ ΕΡΓΟ: «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑΘΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (INFOKIOSKS) ΣΕ ΜΟΥΣΕΙΟ» Μεθοδολογία Επιλογή του Προγράµµατος Έρευνα για την εισαγωγή infokiosk σε µουσεία Σκοπός έρευνας Μέθοδος επικοινωνίας Μέγεθος δείγµατος Ανταπόκριση δείγµατος Ερωτήσεις Απαντήσεις Συµπεράσµατα έρευνας Ορισµός του έργου στο Ms Project ραστηριότητες (Tasks) Πόροι (Resources) Ανάθεση πόρων ανά δραστηριότητα (Resources Assignment) ιαθεσιµότητα των πόρων Εξοµάλυνση των πόρων (Resource leveling) Εισαγωγή επιπλέον πόρων ΠΕΜΠΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Προτάσεις ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΕΠΙΛΟΓΗ ΆΡΘΡΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΝΟΜΟ 3028/ (2002) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΕΥΤΕΡΟ ΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΣΩ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Άµστερνταµ Bilbao ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΧΟΡΗΓΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 5

6 ΦΕΡΟΥΣΑ ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ (CARRYING CAPACITY) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΑΠΟ ΤΟ MS PROJECT Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 6

7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τη σηµερινή εποχή ακούµε όλο και πιο συχνά να γίνονται ενέργειες για την προστασία, τη διατήρηση και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονοµιάς, καθώς όλο και περισσότεροι οργανισµοί ασχολούνται µε την πολιτιστική κληρονοµιά και τους τρόπους ανάδειξης αυτής. Στην Ελλάδα η αύξηση του ενδιαφέροντος για τον τοµέα του πολιτισµού οφείλεται αφενός στον τεράστιο πολιτισµικό πλούτο που διαθέτει η χώρα µας και αφετέρου στις δυνατότητες που προσφέρουν µεγάλα προγράµµατα χρηµατοδότησης των προσπαθειών που σχετίζονται µε την πολιτιστική κληρονοµιά. Πιο συγκεκριµένα το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης προϊόν της συµφωνίας στην οποία κατέληξαν η Ελληνική Κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις κοινοτικές διαρθρωτικές παρεµβάσεις στην Ελλάδα µέσω του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Πολιτισµός», επιδιώκει την προστασία και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονοµιάς, την ανάπτυξη του σύγχρονου πολιτισµού και την άρση των περιφερειακών ανισοτήτων σε όρους τόσο της προσφοράς όσο και της ζήτησης πολιτιστικών αγαθών και υπηρεσιών, λαµβανοµένων υπόψη των ιδιαιτέρων χαρακτηριστικών και αναγκών της κάθε περιοχής (ΥΠΠΟ 2002). Αυτή η πολιτισµική στροφή (cultural turn 1 ) αποτελεί ένδειξη της πολύ µεγάλης αξίας και σηµασίας που έχει η πολιτιστική κληρονοµιά για τη χώρα µας. Ωστόσο, δεν αρκεί µόνο η εύρεση χρηµατοδότησης για την προστασία και τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονοµιάς, αλλά προκειµένου να επιτευχθούν τα επιθυµητά αποτελέσµατα κρίνεται απαραίτητη η εξασφάλιση της αποτελεσµατικής διαχείρισής της. Η παρούσα διατριβή στοχεύει στον προσδιορισµό της έννοιας της διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονοµιάς, στην τοποθέτησή της εντός ενός γενικότερου πλαισίου πολιτισµικής διαχείρισης και στον εντοπισµό των λόγων που την καθιστούν απαραίτητη. 1 Ο όρος χρησιµοποιήθηκε από τον Αντώνη Λιάκο, σε σεµινάριο για την «Αξιοποίηση και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονοµιάς», βλ. (Λιάκος 2006) Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 7

8 Πιο συγκεκριµένα, η µελέτη αυτή χωρίζεται σε πέντε κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο γίνεται µια προσπάθεια ορισµού της έννοιας του πολιτισµού, της πολιτιστικής κληρονοµιάς, των πολιτιστικών αγαθών και της προστασίας και διατήρησης αυτών. Το δεύτερο κεφάλαιο έχει ως κεντρικό θέµα τις έννοιες της προστασίας και της διατήρησης. Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται µια προσπάθεια διαχωρισµού των διεθνών συµβάσεων, συστάσεων και διακηρύξεων σε αυτές που σχετίζονται µε την έννοια της προστασίας και σε αυτές που σχετίζονται µε την έννοια της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονοµιάς και παρουσιάζονται συνοπτικά οι σηµαντικότερες από αυτές. Στόχος αυτού του διαχωρισµού είναι να γίνει ακόµη πιο κατανοητή η διαφορά των εννοιών της διατήρησης και της προστασίας. Έπειτα, στρεφόµαστε στον ελλαδικό χώρο παρουσιάζοντας το νόµο 3028/2002 «για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονοµιάς», δίνοντας τις θεµελιώδεις αρχές του νόµου αυτού και το τι ακριβώς προβλέπει για την προστασία της πολιτιστικής κληρονοµιάς. Στο επόµενο τµήµα του κεφαλαίου αυτού δίνεται ένα µοντέλο αξιολόγησης των πολιτιστικών αγαθών που έχει ως σκοπό να βοηθήσει τους πολιτιστικούς διαχειριστές (cultural managers) να αποφασίσουν τί πρέπει να προστατευτεί και να διατηρηθεί και τί όχι. Στο τρίτο κεφάλαιο αρχικά προσδιορίζεται η έννοια της διαχείρισης (management). Έπειτα, προσδιορίζεται η πολιτισµική διαχείριση η οποία είναι αποτέλεσµα συνδυαστικής εφαρµογής του πολιτισµού και της διοικητικής επιστήµης. Η πολιτισµική διαχείριση, καθώς επίσης και η διαχείριση των πολιτιστικών πόρων είναι έννοιες ευρύτερες της διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονοµιάς και προσδιορίζονται προκειµένου να δοθεί το πλαίσιο µέσα στο οποίο κινείται η διαχείριση της πολιτιστικής κληρονοµιάς, η οποία αποτελεί τον κεντρικό άξονα της παρούσας εργασίας. Στην επόµενη ενότητα κρίνεται απαραίτητο να προσδιοριστούν οι λόγοι που καθιστούν επιτακτική τη διαχείρισή της. Αποτέλεσµα της διερεύνησης της διεθνούς και ελληνικής βιβλιογραφίας είναι η δηµιουργία του ορισµού της διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονοµιάς, η ανάλυση του οποίου απασχολεί το µεγαλύτερο κοµµάτι του τρίτου κεφαλαίου. Πιο συγκεκριµένα, προσδιορίζονται και αναλύονται οι τέσσερις βασικές δραστηριότητές της, οι οποίες είναι ο προγραµµατισµός, ο πολιτιστικός σχεδιασµός, η διεύθυνση και η παρακολούθηση. Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 8

9 Στην τελευταία ενότητα του κεφαλαίου αυτού δίνονται τα οφέλη που µπορεί να προκύψουν από την αποτελεσµατική διαχείριση της πολιτιστικής κληρονοµιάς. Στο τέταρτο κεφάλαιο, δίνεται µια πρακτική εφαρµογή της πολιτισµικής διαχείρισης µέσω της χρήσης εργαλείων που χρησιµοποιούνται στον κλάδο της διαχείρισης έργου (project management). Πιο συγκεκριµένα, εξετάζεται το έργο εισαγωγής infokiosk σε ένα µουσείο, ποιες είναι οι επιµέρους δραστηριότητες ενός τέτοιου έργου, ποιοι είναι οι απαιτούµενοι πόροι και ποιο το κόστος. Για τη συλλογή των απαραίτητων στοιχείων για το έργο αυτό πραγµατοποιήθηκε έρευνα σε διάφορους πολιτιστικούς φορείς που έχουν εισάγει infokiosks και σε εταιρείες κατασκευής infokiosks, η οποία παρουσιάζεται στα πλαίσια του κεφαλαίου αυτού. Επιπλέον, προτείνεται στους πολιτιστικούς διαχειριστές ένας τρόπος προγραµµατισµού και παρακολούθησης έργων µε τη χρήση του Ms Project, που αποτελεί ένα εργαλείο το οποίο µπορεί να τους βοηθήσει στην αποτελεσµατικότερη λήψη αποφάσεων. Τέλος, στο πέµπτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα συµπεράσµατα της µελέτης αυτής και γίνονται προτάσεις για την επέκτασή της. Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 9

10 1. ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ορισµοί Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 10

11 1.1. Πολιτισµός Ο πολιτισµός (culture ή civilization) είναι ένας από τους πλέον συνηθισµένους όρους στην καθηµερινή ζωή µας, ωστόσο, το περιεχόµενό του είναι αρκετά δύσκολο να προσδιοριστεί µε ακρίβεια. Για το λόγο αυτό υπάρχει ένας σηµαντικός αριθµός ορισµών που έχουν καταγραφεί στην προσπάθεια προσδιορισµού της έννοιας αυτής, µερικοί από τους οποίους παρατίθενται παρακάτω. «Ο πολιτισµός αποτελείται από κοινά µοντέλα συµπεριφορών και αλληλεπίδρασης καθώς επίσης και από τις γνωστικές δοµές που η εκµάθησή τους επιτυγχάνεται µέσα από τη διαδικασία της κοινωνικοποίησης. Αυτά τα κοινά µοντέλα προσδιορίζουν τα µέλη της πολιτιστικής οµάδας, ενώ αποτελούν εκείνα τα χαρακτηριστικά που διακρίνουν τη µια οµάδα από την άλλη» (Center for Advanced Research on Language Aquisition 1993). Σύµφωνα µε τον Lederach (1995, 9) «ο πολιτισµός είναι η διαµοιρασµένη γνώση που δηµιουργείται από ένα σύνολο ανθρώπων για την αντίληψη, την ερµηνεία, την έκφραση και την ανταπόκριση στην κοινωνική πραγµατικότητα που τους περιβάλλει». Σύµφωνα µε την Ένωση της Αµερικάνικης Αρχαιολογίας (Society for American Archeology 1996), «πολιτισµός είναι ένα σύνολο πεποιθήσεων, αξιών και συµπεριφορών για τον τρόπο µε τον οποίο τα µέλη της κοινωνίας συµβιώνουν». Τόσο στο χώρο της κοινωνιολογίας όσο και σε εκείνο της κοινωνικής ανθρωπολογίας ως κλασικός ορισµός του πολιτισµού θεωρείται εκείνος που διατύπωσε ο Taylor: «πολιτισµός είναι το σύνθετο εκείνο σύνολο που περιλαµβάνει γνώσεις, πεποιθήσεις, τέχνες, ήθη, δίκαιο, έθιµα και κάθε άλλη ικανότητα και συνήθεια που αποκτά ο άνθρωπος ως µέλος της κοινωνίας» (παρατίθεται σε Μπιτσάνη 2004, 33). Γενικότερα, ο πολιτισµός θα µπορούσε να προσεγγιστεί από τρεις διαφορετικές οπτικές γωνίες (European Commission 2006): Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 11

12 Ο πολιτισµός ως τέχνη. Αυτή η οπτική είναι εντελώς υποκειµενική καθώς περιλαµβάνει την ποιοτική αξιολόγηση σχετικά µε το τι είναι τέχνη και τι όχι. Ο πολιτισµός ως σύνολο συµπεριφορών, πεποιθήσεων, συνηθειών, εθίµων, αξιών και πρακτικών που είναι κοινά διαµοιρασµένα σε ένα σύνολο ανθρώπων. Ο πολιτισµός ως εργαλείο για την αξιολόγηση του πολιτιστικού τοµέα. Αυτός ο ορισµός σχετίζεται µε τις δραστηριότητες που αναλαµβάνει µια οµάδα ανθρώπων και µε τα προϊόντα αυτών των δραστηριοτήτων, µε σκοπό το διαφωτισµό και την εκπαίδευση. Σε αυτή την οπτική εντάσσονται και οι όροι «πολιτιστική κληρονοµιά» και «πολιτιστικά αγαθά», που θα µας απασχολήσουν στο κεφάλαιο αυτό Πολιτιστική κληρονοµιά Σύµφωνα µε τον Κόκκινο (2004, 34), «Κληρονοµιά (heritage) αποτελεί οτιδήποτε παραµένει σε εµάς από τους προηγούµενους κατοίκους της γης, που είτε το έφτιαξαν οι ίδιοι είτε κι αυτοί απλώς πιστοποίησαν την ύπαρξή του, δηλαδή το βρήκαν και αποτελεί υλικό που διαδραµατίζει βασικό ρόλο στο περιβάλλον που βιώνουµε». Η έννοια της πολιτιστικής κληρονοµιάς, αρχικά αναφερόταν στα έργα µοναδικής καλλιτεχνικής και ιστορικής αξίας (µνηµεία, αρχαιολογικοί χώροι, κ.ά.), ωστόσο σταδιακά τις τελευταίες δεκαετίες διευρύνθηκε για να συµπεριλάβει και νέες κατηγορίες ή τοµείς δραστηριοτήτων (UNESCO 2002). Ο όρος «κληρονοµιά» σηµατοδοτεί το πέρασµα από το παρελθόν στο µέλλον και περιλαµβάνει τόσο πολιτιστικά όσο και φυσικά δεδοµένα. Ο παρακάτω πίνακας µας βοηθά να κατανοήσουµε καλύτερα την κατηγοριοποίηση της κληρονοµιάς: Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 12

13 Πολιτιστική Κληρονοµιά Φυσική Κληρονοµιά Υλική Κληρονοµιά Ακίνητη Κινητή Αρχιτεκτονικά Μουσειακές έργα συλλογές Μνηµεία Βιβλιοθήκες Αρχαιολογικοί Αρχεία χώροι Ιστορικά κέντρα Πολιτιστικά τοπία Ιστορικά πάρκα και κήποι Βιοµηχανική αρχαιολογία Άυλη Κληρονοµιά Μουσική Χορός Λογοτεχνία Θέατρο Τοπικές παραδόσεις Τέχνες Θρησκευτικές τελετές Μαγειρική κα. Χερσαία ή θαλάσσια πάρκα οικολογικού ενδιαφέροντος Γεωλογικοί και φυσικοί σχηµατισµοί Τοπία µεγάλης φυσικής οµορφιάς Πίνακας 1.1: Κληρονοµιά (UNESCO 2003) Η πολιτιστική κληρονοµιά κάθε χώρας περιλαµβάνει ιστορικούς χώρους, τοποθεσίες και δοµηµένο περιβάλλον, συλλογές, παλιές και συνεχιζόµενες πολιτιστικές πρακτικές, γνώση και ζωντανές εµπειρίες. Αποτελεί δε αναπόσπαστο µέρος της σύγχρονης ζωής, δυναµικό σηµείο αναφοράς και µέσο ανάπτυξης θετικών αλλαγών, διότι στην πολιτιστική κληρονοµιά καταγράφεται η µακρόχρονη ιστορική πορεία και ταυτότητα κάθε έθνους ή χώρας, συλλογική µνήµη κάθε περιοχής ή τόπου (Παλάσκας 2006). Η πολιτιστική κληρονοµιά µιας χώρας αποτελείται από εκείνα τα πολιτιστικά αγαθά που συνιστούν µαρτυρίες της ύπαρξης και της δραστηριότητας του ατόµου, αλλά και Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 13

14 των κοινωνικών οµάδων. ιακριτικό γνώρισµα των στοιχείων της πολιτιστικής κληρονοµιάς είναι ότι παρέχουν πληροφορίες για όλες τις εκφάνσεις της ζωής του ανθρώπου (πολιτικές, τεχνικές, πνευµατικές, καλλιτεχνικές, οικονοµικές κ.ά.) (Σκουρής και Τροβά 2003). Προκειµένου να γίνει πληρέστερα κατανοητή η έννοια της πολιτιστικής κληρονοµιάς οφείλουµε να προσδιορίσουµε την έννοια των πολιτιστικών αγαθών Πολιτιστικά αγαθά (cultural property, bien culturel) Ο πολιτισµός (culture ή civilization) περιλαµβάνει το σύνολο των ανθρώπινων υλικών και πνευµατικών επιτευγµάτων. Τα επιτεύγµατα αυτά (έργα πολιτισµού) αναφέρονται σε διάφορους τοµείς της ανθρώπινης δραστηριότητας. Μια σηµαντική κατηγορία έργων πολιτισµού αποτελούν τα πολιτιστικά αγαθά (cultural property ή biens culturels) (Χριστοφιλόπουλος 2005). Ως πολιτιστικό αγαθό θεωρείται κάθε υλική ή άυλη δηµιουργία του ανθρώπου, που κάποτε είχε (Παυλογεωργάτος 2003, 24-26): Χρηστική αξία (σκεύη οικιακής χρήσης, εργαλεία, κοσµήµατα, όπλα κ.λ.π.) Συµβολική λειτουργία (λατρευτικά αντικείµενα, εθνικά σύµβολα, οικογενειακά κειµήλια κ.λ.π.) Πνευµατική αποστολή (ποιητική δηµιουργία, ιστορικά συγγράµµατα, φιλοσοφικά κείµενα, επιστηµονικές διατριβές κ.λ.π.). Σήµερα καθένα από αυτά αποτελεί απλώς ένα στοιχείο που διασώθηκε και µας παραπέµπει στις αντιλήψεις, στα επιτεύγµατα και στον τρόπο ζωής του παρελθόντος. Σύµφωνα µε τη µελέτη «Ο πολιτισµός ως κλάδος οικονοµικής δραστηριότητας» του Κέντρου Προγραµµατισµού και Οικονοµικών Ερευνών (2000), στα πολιτιστικά αγαθά διακρίνουµε κάποια χαρακτηριστικά τα οποία τα ξεχωρίζουν από τα υπόλοιπα οικονοµικά αγαθά. Τα χαρακτηριστικά αυτά είναι τα εξής: 1) Ο εν µέρει δηµόσιος χαρακτήρας (public good character) Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 14

15 2) Ο χαρακτήρας «µηνύµατος», που αποτελεί την ουσία των πολιτιστικών αγαθών (message of information goods) 3) Οι σηµαντικές εξωτερικές επιδράσεις που εκτείνονται σε χώρο και σε χρόνο (spatial and temporal externalities) 4) Η µοναδικότητα ή έλλειψη τυποποίησης 5) Η αβεβαιότητα ως προς την ποιότητα και τη διαχρονική σηµασία 6) Ο χαρακτήρας «έργου» και όχι απλού προϊόντος Τα τρία πρώτα χαρακτηριστικά, και µάλιστα σε συνδυασµό, εξηγούν γιατί τα πολιτιστικά αγαθά είναι «δηµόσιου ενδιαφέροντος» (public interest good). Γιατί δηλαδή οι φορείς που λειτουργούν για λογαριασµό του συνόλου ενδιαφέρονται γι αυτά και θεωρούν υποχρέωσή τους να παρεµβαίνουν. Τα άλλα τρία χαρακτηριστικά σε συνδυασµό µε το πρώτο, έχουν σηµαντικές συνέπειες για την αγορά των πολιτιστικών προϊόντων, τις σχέσεις µεταξύ δηµιουργών, παραγωγών, καταναλωτών, τα εισοδήµατα των καλλιτεχνών και τη λειτουργία των ενδιάµεσων φορέων. Τέλος τα χαρακτηριστικά 2 και 6 εξηγούν τη µεγάλη έκταση της εθελοντικής, ερασιτεχνικής και µη κερδοσκοπικής δραστηριότητας, καθώς η ανάγκη έκφρασης και επικοινωνίας και η αίσθηση δηµιουργικότητας που συνδέονται µε την καλλιτεχνική και εν γένει πολιτιστική δραστηριότητα εξηγούν το γιατί ανέκαθεν υπήρχε αυθόρµητη καλλιτεχνική δηµιουργία ανεξάρτητα από την ύπαρξη αγοράς Ταξινόµηση των Πολιτιστικών Αγαθών Τα πολιτιστικά αγαθά µπορούν να ταξινοµηθούν µε βάση διαφορετικά κριτήρια (Παυλογεωργάτος 2003, 24-26): 2 Τα χαρακτηριστικά αυτά των πολιτιστικών αγαθών εξηγούν γιατί η «τέχνη» βρίσκει χρηµατοδότες κατά ένα µεγάλο µέρος εκτός αγοράς και γιατί το κοινό την απολαµβάνει δωρεάν. Η τέχνη έχει χαρακτηριστεί ως «merit good», δηλαδή, ως αγαθό που είναι καλό να καταναλώνεται, ανεξάρτητα αν το γνωρίζει αυτό κάθε συγκεκριµένος καταναλωτής, κατά τον ίδιο τρόπο που ο καπνός ή το οινόπνευµα έχουν χαρακτηριστεί ως «merit bad» και αποθαρρύνεται η κατανάλωσή τους εξαιτίας των µακροχρόνιων βλαπτικών συνεπειών τους στην υγεία. Βλ. Παχάκη, Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 15

16 Ο χρόνος δηµιουργίας τους: µε βάση το κριτήριο αυτό ταξινοµούνται σε προϊστορικά, κλασικά, ελληνιστικά, ρωµαϊκά, πρωτοχριστιανικά, βυζαντινά, νεότερα, παραδοσιακά κ.λ.π. Ο τόπος δηµιουργίας τους: µπορούν να ταξινοµηθούν µε βάση τις ηπείρους, τις χώρες και τις περιοχές. Το είδος τους: γλυπτά, χαρακτικά, ψηφιδωτά, κεραµικά κ.λ.π. Η σηµασία τους: Η ταξινόµηση µπορεί να γίνει µε βάση διάφορα κριτήρια, όπως, για παράδειγµα, αυτά που έχει θέσει η UNESCO για την υποψηφιότητα ενός πολιτιστικού αγαθού στον Κατάλογο της Παγκόσµιας Πολιτιστικής Κληρονοµιάς. Η αξιολόγηση των υποβαλλόµενων υποψηφιοτήτων για τον Κατάλογο της Παγκόσµιας Πολιτιστικής Κληρονοµιάς βασίζεται σε µια σειρά κριτηρίων που έχει καθορίσει η Επιτροπή Παγκόσµιας Κληρονοµιάς. Τα κριτήρια αυτά χωρίζονται σε δύο οµάδες. Η οµάδα Α περιλαµβάνει έξι κριτήρια που σχετίζονται µε την εξαιρετική οικουµενική αξία της υποψηφιότητας (του πολιτιστικού αγαθού). Η οµάδα Β περιλαµβάνει ένα κριτήριο που αφορά την αυθεντικότητα και ένα που αφορά τη νοµική προστασία και τη διαχείριση της υποψηφιότητας. Για να γίνει δεκτή µια υποψήφια θέση στον Κατάλογο, πρέπει να συγκεντρώνει τουλάχιστον ένα από τα κριτήρια της οµάδας Α και τα δύο κριτήρια της οµάδας Β (Κόνσολα 1995, 91-92): Α Οµάδα Το πολιτιστικό αγαθό πρέπει: να αντιπροσωπεύει ένα µοναδικό καλλιτεχνικό επίτευγµα, ένα «αριστούργηµα» του δηµιουργικού πνεύµατος, να έχει ασκήσει µεγάλη επίδραση, για ένα χρονικό διάστηµα ή σε µια πολιτιστική περιοχή του κόσµου, στις εξελίξεις της αρχιτεκτονικής, της µνηµειακής τέχνης ή της πολεοδοµίας και της χωροταξίας, να αποτελεί µια µοναδική ή, τουλάχιστον, εξαίρετη µαρτυρία ενός πολιτισµού ή µιας πολιτιστικής παράδοσης, που έχουν εξαφανιστεί, να είναι ένα εξαίρετο δείγµα ενός τύπου κτιρίου ή αρχιτεκτονικού συνόλου ή τοπίου, που απεικονίζει ένα σηµαντικό στάδιο της ανθρώπινης ιστορίας, Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 16

17 να είναι ένα εξαίρετο δείγµα ενός παραδοσιακού οικισµού ή µιας χρήσης γης που αντιπροσωπεύει έναν πολιτισµό, ιδιαίτερα αν αυτός έχει καταστεί τρωτός από την επίδραση αµετάτρεπτης αλλαγής, να συνδέεται άµεσα ή απτά µε γεγονότα ή ζωντανές παραδόσεις, ιδέες ή πεποιθήσεις, µε καλλιτεχνικά ή λογοτεχνικά έργα εξαιρετικής οικουµενικής αξίας, Β Οµάδα Το πολιτιστικό αγαθό πρέπει: να ανταποκρίνεται στη δοκιµασία της αυθεντικότητας όσον αφορά το σχέδιο, το υλικό, την κατεργασία ή τον περιβάλλοντα χώρο και στην περίπτωση των πολιτιστικών τοπίων, τον ιδιαίτερο χαρακτήρα και τα συστατικά τους στοιχεία, να διαθέτει επαρκή νοµική ή/και παραδοσιακή προστασία και διοικητικό µηχανισµό, ώστε να εξασφαλίζεται η συντήρηση του υποψήφιου πολιτιστικού αγαθού ή πολιτιστικού τοπίου. Επιπλέον, µια άλλη κατηγοριοποίηση των πολιτιστικών αγαθών είναι η εξής (Μπιτσάνη 2004, 38): Κινητά και ακίνητα Με ευχερή ή δυσχερή αξιοποίηση ηµόσια ή ιδιωτικά Με διαρκή ή περιορισµένη χρήση Υλικά και άυλα πνευµατικά Ως κινητά πολιτιστικά αγαθά ορίζονται εκείνα που παρουσιάζουν ευχέρεια µετακίνησης στο χώρο, συνήθως λόγω του περιορισµένου όγκου τους. Αντίθετα, ακίνητα πολιτιστικά αγαθά ορίζονται όσα δεν µπορούν να µετακινηθούν ή δε µετακινούνται εύκολα. Πολιτιστικά αγαθά µε ευχερή αξιοποίηση είναι εκείνα που αξιοποιούνται, χωρίς υψηλό κόστος, ενώ µε δυσχερή αξιοποίηση είναι εκείνα που παρουσιάζουν απαγορευτικά υψηλά εµπόδια στη χρήση τους. Για παράδειγµα, ένα ευαίσθητο στη Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 17

18 µεταφορά πολιτιστικό αγαθό δυσχεραίνει τη διαδικασία ψηφιοποίησης και περαιτέρω αξιοποίησής του, καθώς απαιτεί πολύ αυξηµένο κόστος µεταφοράς. Στην περίπτωση που ο ιδιοκτήτης του πολιτιστικού αγαθού είναι το κράτος, τότε πρόκειται για δηµόσιο αγαθό, διαφορετικά είναι ιδιωτικό 3. Τα πολιτιστικά αγαθά που εξακολουθούν να χρησιµοποιούνται µε την πάροδο του χρόνου αποκαλούνται διαρκούς ή αέναης χρήσης, ενώ στην αντίθετη περίπτωση είναι παροδικής ή περιορισµένης χρήσης 4. Υλικά πολιτιστικά αγαθά είναι εκείνα των οποίων η αξία στηρίζεται κυρίως στην υλική τους υπόσταση, ενώ άυλα ή πνευµατικά είναι εκείνα των οποίων η αξία στηρίζεται κυρίως στην πνευµατική τους υπόσταση. Γενικότερα, θα µπορούσαµε να ισχυριστούµε ότι πολιτιστικά αγαθά µπορούν να θεωρηθούν όλα τα αγαθά που παράγει η ανθρώπινη δραστηριότητα (Μπιτσάνη 2004). Συνεπώς, στα πολιτιστικά αγαθά περιλαµβάνεται και ο σύγχρονος πολιτισµός και οι σύγχρονες τέχνες. Τα πολιτιστικά αγαθά αφορούν επίσης και την αρχαιολογία, την αρχιτεκτονική, τη γλυπτική, τη ζωγραφική, καθώς και τους άυλους πολιτισµικούς πόρους, όπως είναι η προφορική παράδοση, το θέατρο, η γλώσσα. Σε αυτό το σηµείο θα πρέπει να γίνει διάκριση µεταξύ του πολιτιστικού αγαθού και της πολιτιστικής κληρονοµιάς. Το πολιτιστικό αγαθό είναι έννοια ευρύτερη, διότι στην πολιτιστική κληρονοµιά δεν εντάσσονται όλα τα πολιτιστικά αγαθά, αλλά µόνο εκείνα που συνδέονται αµέσως ή εµµέσως µε τον άνθρωπο και το περιβάλλον αυτού, ή έχουν χαρακτηριστεί ως πολιτιστικά αγαθά µέσω του νόµου (Παπαπετρόπουλος 3 Σε αυτό το σηµείο θα πρέπει να αναφερθεί ότι υπάρχει µεγάλη συζήτηση για το εάν και κατά πόσο ένας χώρος ή αντικείµενο που ανήκει σε ιδιώτη, θα έπρεπε να απολέσει τον τίτλο του «δηµόσιου αγαθού». Για περισσότερες λεπτοµέρειες σχετικά µε θέµατα «κτήσης» των πολιτιστικών αγαθών βλ. (Καρύµπαλη-Τσιπτσίου 2006) 4 Η συνέχεια ή ασυνέχεια χρήσης των πολιτιστικών αγαθών δεν αποτελεί αξιολογικό κριτήριο αυτών, καθώς είναι πολύ συχνό το φαινόµενο ένα αντικείµενο του οποίου η χρήση έχει διακοπεί να είναι επιστηµονικά πολύ πιο ενδιαφέρον από ένα άλλο αντικείµενο το οποίο από την ανακάλυψή του µέχρι σήµερα εξακολουθεί να υπηρετεί την ίδια χρήση. Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 18

19 2006, 37-38). Για παράδειγµα, ένας πίνακας ζωγραφικής είναι πολιτιστικό αγαθό, για να καταστεί όµως και στοιχείο της πολιτιστικής κληρονοµιάς ή θα πρέπει να χαρακτηριστεί από το νόµο ή θα πρέπει να του αποδίδεται κάποια κοινωνική, τεχνική, λαογραφική, εθνολογική, καλλιτεχνική, ιστορική, ή επιστηµονική αξία. Συνεπώς υπάρχουν δυο διαστάσεις που κρίνουν κατά πόσο ένα πολιτιστικό αγαθό είναι στοιχείο της πολιτιστικής κληρονοµιάς, η νοµική διάσταση και η πολιτιστική διάσταση Προστασία και ιατήρηση Κρίνεται σκόπιµο σε αυτό το σηµείο να προσδιοριστούν και οι έννοιες της προστασίας και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονοµιάς και των πολιτιστικών αγαθών γενικότερα, οι οποίες θα µας απασχολήσουν διεξοδικότερα στο επόµενο κεφάλαιο. Η προστασία αφορά ενέργειες που πρέπει να τηρηθούν, κυρίως νοµικού χαρακτήρα, µε στόχο τη διατήρηση του εκάστοτε πολιτιστικού αγαθού. Η διατήρηση ορίζεται ως το σύνολο των ενεργειών που πρέπει να λαµβάνονται και να υλοποιούνται προκειµένου ένα πολιτιστικό αγαθό να µην απειλείται από παράγοντες οποιασδήποτε µορφής, που µπορεί να προκαλέσουν µια ανεπιθύµητη µεταβολή ή µετατροπή του στο πέρασµα του χρόνου. Άρα η διατήρηση είναι ο στόχος, ενώ η προστασία είναι ένα από τα µέσα που χρησιµοποιούνται προκειµένου να επιτευχθεί ο στόχος. Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 19

20 2. ΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Προστασία και διατήρηση Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 20

21 2.1. Προστασία και διατήρηση της πολιτιστικής κληρονοµιάς Στο τέλος του προηγούµενου κεφαλαίου αναφέρθηκαν επιγραµµατικά στους ορισµούς των εννοιών της προστασίας και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονοµιάς και των πολιτιστικών αγαθών εν γένει. Η προστασία αποτελεί µια έννοια που συµβάλλει στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονοµιάς, αποτελεί το µέσο για την επίτευξη του στόχου, που είναι η διατήρηση. Το παρόν κεφάλαιο αναφέρεται λεπτοµερέστερα στις δυο αυτές έννοιες οι οποίες αποτελούν αντικείµενο πολλών νοµικών κειµένων τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο Προστασία Η προστασία της πολιτιστικής κληρονοµιάς αφορά όλο το κοινωνικό σύνολο. Τα µνηµεία ως µαρτυρίες του ανθρώπινου βίου έχουν σηµασία για τη διαµόρφωση και τη διατήρηση της ιστορικής µνήµης και των συλλογικών ταυτοτήτων. Επιπλέον, η προστασία αυτή επιβάλλεται για λόγους που σχετίζονται µε τη βελτίωση και τον εµπλουτισµό της ζωής όλων των πολιτών και του καθενός ξεχωριστά (Σκουρής και Τροβά 2003). Συνεπώς, κρίνεται απαραίτητη η ευαισθητοποίηση, η εκπαίδευση και η ψυχαγωγία των πολιτών µέσα από τη γνωριµία τους µε τα πολιτιστικά αγαθά της χώρας, καθώς επίσης και η διευκόλυνση της επικοινωνίας του πολίτη µε τα στοιχεία που συνθέτουν την πολιτιστική κληρονοµιά, προκειµένου να διασφαλιστεί το δικαίωµα του πολίτη για πρόσβαση στα πολιτιστικά αγαθά. Συµπερασµατικά, θα µπορούσαµε να πούµε ότι η έννοια της προστασίας περιλαµβάνει το σύνολο των ενεργειών και των µέτρων (επιστηµονικού, διοικητικού, τεχνικού, κοινωνικού και νοµικού περιεχοµένου) που πρέπει να λάβουν οι κυβερνήσεις σε συνεργασία µε τους ιδιωτικούς φορείς και τα άτοµα για να διασφαλιστεί η προστασία των πολιτιστικών αγαθών. Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 21

22 ιατήρηση Η έννοια της διατήρησης περιλαµβάνει όλες τις ενέργειες, που θα πρέπει να λαµβάνονται και να υλοποιούνται έτσι ώστε ένα αντικείµενο, ένα κτίσµα, ένα τοπίο ή ένας χώρος να µην απειλείται από παράγοντες που µπορεί να του προκαλέσουν µια ανεπιθύµητη µεταβολή ή µετατροπή στο πέρασµα του χρόνου. Στα πλαίσια της διατήρησης χρησιµοποιείται κάθε µέθοδος και τεχνική, ώστε το φυσικό αλλά και το οικονοµικό κοινωνικό περιβάλλον ενός πολιτιστικού αγαθού να επιτρέπει ευνοϊκές συνθήκες γι αυτό (Παυλογεωργάτος 2003, 30). Συνεπώς, η διατήρηση των πολιτισµικών αγαθών είναι ο συνδυασµός της µελέτης των αγαθών αυτών και της παρέµβασης σε αυτά, η οποία στοχεύει στη διατήρηση κάθε στοιχείου αυτών στην καλύτερη δυνατή κατάσταση. Η διατήρηση αποτελεί το στόχο, ενώ η προστασία το µέσο επίτευξης του στόχου αυτού ιεθνείς Συµβάσεις/ Συστάσεις/ ιακηρύξεις για την προστασία και τη διατήρηση των πολιτιστικών αγαθών Μετά το Β Παγκόσµιο πόλεµο, και ιδιαίτερα τις τελευταίες δεκαετίες, έχει αναπτυχθεί, σε διεθνές αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ένα έντονο ενδιαφέρον για την προστασία και διατήρηση των πολιτιστικών αγαθών και γενικότερα της πολιτιστικής κληρονοµιάς. Το ενδιαφέρον αυτό έχει υλοποιηθεί µε τη δηµιουργία ενός πλέγµατος κανόνων διεθνούς δικαίου και κυρίως διεθνών συµβάσεων, που αποτελούν το σηµαντικότερο µέσο αποτελεσµατικής προστασίας και διατήρησης της πολιτιστικής κληρονοµιάς (Χριστοφιλόπουλος 2005). Έχοντας εξηγήσει προηγουµένως τη διαφορά ανάµεσα στην έννοια της προστασίας και της διατήρησης, σε αυτό το σηµείο επιχειρείται µια προσπάθεια διαχωρισµού των σηµαντικότερων διεθνών και ευρωπαϊκών συµβάσεων, συστάσεων και διακηρύξεων σε δύο κατηγορίες: η µια αφορά στην προστασία και η άλλη στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονοµιάς και των πολιτιστικών αγαθών. Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 22

23 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΙΑΤΗΡΗΣΗ Έτος Γεγονός Έτος Γεγονός 1954 Σύµβαση για την προστασία της πολιτιστικής κληρονοµιάς σε περίπτωση ένοπλης σύρραξης Χάγη (UNESCO) Σύσταση για την προστασία της οµορφιάς και του χαρακτήρα τοπίων Παρίσι (UNESCO) 1968 Σύσταση για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονοµιάς που βρίσκεται σε κίνδυνο λόγω δηµοσίων ή ιδιωτικών έργων Παρίσι (UNESCO) Σύµβαση για την απαγόρευση και παρεµπόδιση της παράνοµης εισαγωγής, εξαγωγής και µεταβίβασης της κυριότητας των πολιτιστικών αγαθών Παρίσι (UNESCO) 1931 Ο Χάρτης της Αθήνας για την αποκατάσταση των ιστορικών µνηµείων Αθήνα (Πρώτο ιεθνές Συνέδριο Αρχιτεκτόνων και Τεχνικών των ιστορικών µνηµείων) 1964 ιεθνής χάρτης για τη διατήρηση και την αποκατάσταση µνηµείων Χάρτης της Βενετίας (ICOMOS) Σύσταση για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονοµιάς που βρίσκεται σε κίνδυνο λόγω δηµοσίων ή ιδιωτικών έργων Παρίσι (UNESCO) 1975 ιακήρυξη του Άµστερνταµ (Συνέδριο για την Ευρωπαϊκή Αρχιτεκτονική κληρονοµιά) 5 United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, βλ. (τελευταία επίσκεψη: 21/01/07) 6 International Council on Monuments and Sites, βλ. (τελευταία επίσκεψη: 21/01/07) 7 Τα γεγονότα µε αυτό το χρώµα περιέχουν άρθρα που αφορούν και την προστασία, αλλά και τη διατήρηση. Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 23

24 1972 Σύµβαση για την προστασία της Παγκόσµιας Πολιτιστικής και Φυσικής κληρονοµιάς - Παρίσι (UNESCO) 1976 Σύσταση για τη διεθνή ανταλλαγή πολιτιστικής κληρονοµιάς Ναϊρόµπι (UNESCO) Σύσταση για την προστασία κινητής πολιτιστικής κληρονοµιάς Παρίσι (UNESCO) 1980 Σύσταση για την προστασία και διατήρηση κινούµενης εικόνας Βελιγράδι (UNESCO) 1985 Σύµβαση για την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονοµιάς της Ευρώπης Γρανάδα (Council of Europe) 1990 Χάρτης για την προστασία και διαχείριση της αρχαιολογικής κληρονοµιάς Λοζάννη (ICAHM) Σύµβαση για τα κλεµµένα ή παρανόµως εξαγόµενα πολιτιστικά αγαθά 1980 Σύσταση για την προστασία και διατήρηση κινούµενης εικόνας Βελιγράδι (UNESCO) 1983 ιακήρυξη της Ρώµης (Ministry of Cultural Property and of the Environment of Rome) 1985 Σύµβαση για την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονοµιάς της Ευρώπης Γρανάδα (Council of Europe) 1987 Χάρτης για τη διατήρηση των ιστορικών πόλεων και των αστικών περιοχών Ουάσιγκτον (ICOMOS) 1989 Σύσταση για τη διατήρηση της παραδοσιακής κουλτούρας Παρίσι (UNESCO) 1992 Χάρτης της Νέας Ζηλανδίας για τη διατήρηση τοποθεσιών µε πολιτιστική αξία (ICOMOS) 1999 Χάρτα της Μπούρα Αυστραλία (ICOMOS) 8 Βλ. (Βουδούρη 2003) 9 International Committee for the Management of Archeological Heritage, βλ. (τελευταία επίσκεψη: 21/01/07) 10 International Institute for the Unification of Private Low. Η σύµβαση αυτή αντικατέστησε τη σύµβαση για την απαγόρευση και παρεµπόδιση της παράνοµης εισαγωγής, εξαγωγής και µεταβίβασης Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 24

25 (UNIDROIT) Χάρτης για την προστασία και διαχείριση της υποβρύχιας πολιτιστικής κληρονοµιάς Σόφια (ICOMOS) 2001 Σύµβαση για την προστασία της υποβρύχιας πολιτιστικής κληρονοµιάς Παρίσι (UNESCO) 2003 ιακήρυξη για τη σκόπιµη καταστροφή πολιτιστικής κληρονοµιάς - Παρίσι (UNESCO) 2003 Σύµβαση για την προστασία της άυλης πολιτιστικής κληρονοµιάς Παρίσι (UNESCO) 2005 Σύµβαση για την προστασία και προώθηση της ποικιλίας της πολιτιστικής έκφρασης Παρίσι (UNESCO) 2003 Χάρτης διατήρησης της ψηφιακής κληρονοµιάς (UNESCO) Πίνακας 2.1: Γεγονότα για την προστασία και τη διατήρηση των πολιτιστικών αγαθών Με βάση τον παραπάνω πίνακα και έχοντας µελετήσει το περιεχόµενο των συµβάσεων, παρακάτω αναφέρουµε πώς εµφανίζεται η έννοια της προστασίας και της διατήρησης στις σηµαντικότερες από αυτές. Όσον αφορά την προστασία, σύµφωνα µε τη Σύµβαση της Χάγης (UNESCO 1954) η έννοια της προστασίας των πολιτιστικών αγαθών αναφέρεται στη διαφύλαξη και το σεβασµό τους. Η σύµβαση αυτή θεσπίζει την υποχρέωση, σε περίπτωση ενόπλου συρράξεως, της διαφύλαξης και ειδικής προστασίας των πολιτιστικών αγαθών των εδαφών, που βρίσκονται υπό καθεστώς κατοχής, ενώ παράλληλα, τα συµβαλλόµενα της κυριότητας των πολιτιστικών αγαθών της UNESCO (1970), η οποία δεν υπήρξε επιτυχής, καθώς κρίθηκε γενικόλογη και αναποτελεσµατική. Βλ. (Παπαπετρόπουλος 2006) Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 25

26 µέρη θα πρέπει να αποτρέπουν κάθε πράξη κλοπής, λεηλασίας ή υπεξαιρέσεως πολιτιστικών αγαθών, καθώς και κάθε πράξη βανδαλισµού. Στη σύµβαση των Παρισίων (UNESCO 1972) για την προστασία της παγκόσµιας πολιτιστικής και φυσικής κληρονοµιάς, ορίζεται ότι τα κράτη µέλη αναλαµβάνουν την υποχρέωση προστασίας, αξιοποιήσεως και µεταβιβάσεως στις µέλλουσες γενιές της πολιτιστικής και φυσικής κληρονοµιάς. Επιπλέον, στη Σύµβαση για τα κλεµµένα ή παρανόµως εξαγόµενα πολιτιστικά αγαθά της UNIDROIT (1995) δίνεται έµφαση στην καταπολέµηση του παράνοµου εµπορίου πολιτιστικών αγαθών, στη διευκόλυνση της επιστροφής τους και στην προστασία τους για το συµφέρον όλων (Παπαπετρόπουλος 2006, 24). Όσον αφορά τη διατήρηση, στη Χάρτα της Μπούρα Burra Charter (ICOMOS 1999) η έννοια της διατήρησης σχετίζεται µε όλες τις διαδικασίες φροντίδας µιας τοποθεσίας προκειµένου να διατηρηθεί η πολιτιστική της αξία. Σύµφωνα µε τη ιεθνή χάρτα για τη διατήρηση και την αποκατάσταση µνηµείων Χάρτα της Βενετίας του ICOMOS (1964), η διατήρηση και η αποκατάσταση των µνηµείων σε µόνιµη βάση είναι ουσιώδους σηµασίας και µπορεί να πραγµατοποιηθεί µέσω της εφαρµογής εκείνων των επιστηµών και τεχνικών που συµβάλλουν στη µελέτη και διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονοµιάς. Η διατήρηση των µνηµείων συχνά διευκολύνεται µε το να γίνεται χρήση αυτών για κοινωνικούς σκοπούς. Τέτοιου είδους χρήση είναι επιθυµητή, αλλά δεν πρέπει να αλλάζει τη δοµή και το στυλ του κτιρίου και του περιβάλλοντός του: όπου υπάρχει παραδοσιακό στυλ, πρέπει να διατηρείται, καµία κατασκευή, κατεδάφιση ή τροποποίηση που θα άλλαζε τη σχέση της µάζας και του χρώµατος του µνηµείου δεν επιτρέπεται (ICOMOS 1964). Τέλος, η Σύµβαση που έγινε στη Γρανάδα για την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονοµιάς της Ευρώπης, του Συµβουλίου της Ευρώπης (1985) αναφέρει ότι όλα τα συµβαλλόµενα κράτη υποχρεώνονται να προβλέψουν όρους και διαδικασίες για την έκδοση αδειών και έγκριση µελετών καθώς και τους τρόπους επεµβάσεως, ώστε να Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 26

27 αποφευχθεί η καταστροφή, η ερήµωση και η αλλοίωση των µνηµείων και να επιτευχθεί η όσο το δυνατόν καλύτερη διατήρησή τους (Παπαπετρόπουλος 2006) Ελλάδα: Πολιτιστικά αγαθά και ο Νόµος 3028/2002 Η Ελλάδα επηρεασµένη από την κινητικότητα που υπάρχει σε διεθνές επίπεδο για την προστασία της πολιτιστικής κληρονοµιάς και λόγω της ανεπάρκειας του προηγούµενου νόµου προχώρησε στη θέσπιση του νέου νόµου 3028/2002. Η Ελλάδα είναι µια χώρα που κατά κοινή οµολογία, κατέχει προνοµιακή θέση στο παγκόσµιο πολιτιστικό απόθεµα. Τα πολιτιστικά της αγαθά είναι αυτά που προσδίδουν την πολιτιστική της ταυτότητα και αυτά τα αγαθά φιλοδοξεί να προστατέψει ο Ν. 3028/2002, ο οποίος θεσπίστηκε για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονοµιάς 11. Πριν το Ν. 3028/2002 η προστασία της πολιτιστικής κληρονοµιάς ρυθµιζόταν από µια δέσµη νοµοθετηµάτων µε σηµαντικότερα αυτά του 1932 «Περί αρχαιοτήτων» και του 1950 «Περί προστασίας ειδικής κατηγορίας οικοδοµηµάτων και έργων τέχνης µεταγενέστερων του 1830». Οι πιο πάνω νόµοι, παρά το γεγονός ότι βοήθησαν σε µεγάλο βαθµό στη διάσωση και προστασία της πολιτιστικής κληρονοµιάς, θεωρούνται ξεπερασµένοι και ανεπαρκείς (Χριστοφιλόπουλος 2005, 33). Οι ανεπάρκειες αυτές οφείλονται σε αντινοµίες (π.χ. πώληση ή δήµευση αρχαίων που ανήκουν κατά κυριότητα στο ηµόσιο), σε ασάφειες (π.χ. χρονικό όριο που λήγει η προστασία των αρχαίων, υποχρεώσεις συλλεκτών) ή σε κενά. Επιπλέον, η πρόοδος της τεχνολογίας και η ανάπτυξη της επιστηµονικής έρευνας έχουν διαµορφώσει νέες αντιλήψεις µε αποτέλεσµα η ανάγκη ύπαρξης ενός νέου νοµοθετήµατος να καθίσταται όλο και πιο επιτακτική (Σκουρής και Τροβά 2003). Συνεπώς, η ανάγκη δηµιουργίας ενός σύγχρονου θεσµικού πλαισίου της πολιτιστικής κληρονοµιάς κατέστη επιβεβληµένη. Για το λόγο αυτό δηµοσιεύτηκε ο Νόµος 3028/2002 «Για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής 11 βλ. Παράρτηµα Πρώτο Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 27

28 Κληρονοµιάς», που αποτελεί το νέο θεσµικό πλαίσιο της προστασίας και ανάδειξης των αρχαιοτήτων και γενικά της πολιτιστικής κληρονοµιάς Θεµελιώδεις Αρχές του Ν. 3028/2002 Οι θεµελιώδεις αρχές του Νόµου 3028/2002 είναι οι ακόλουθες (Χριστοφιλόπουλος 2005, 34-36): 1) Η συστηµατοποίηση και διεύρυνση της έννοιας της πολιτιστικής κληρονοµιάς: Αντικείµενο προστασίας των ρυθµίσεων του νόµου είναι η πολιτιστική κληρονοµιά της χώρας, δηλαδή το σύνολο των πολιτιστικών αγαθών που βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια. Η πολιτιστική κληρονοµιά της χώρας αποτελείται από όλα τα πολιτιστικά αγαθά που συνιστούν µαρτυρίες της ύπαρξης και της δραστηριότητας (ατοµικής ή συλλογικής) των ανθρώπων. Η εφαρµογή του νόµου καλύπτει όλα τα πολιτιστικά αγαθά από τους αρχαιότατους χρόνους µέχρι σήµερα, η αντιµετώπισή τους, όµως, διαφέρει ανάλογα µε την περίοδο στην οποία ανάγονται (περιοδολόγηση). Η προστασία, σύµφωνα µε τις διατάξεις του νόµου, παρέχεται είτε σε µεµονωµένα αγαθά είτε σε σύνολα. 2) Η ισότιµη αντιµετώπιση των µνηµείων: Σε αντίθεση µε τον αρχαιοκεντρισµό που χαρακτήριζε το προηγούµενο νοµικό καθεστώς, στον παρόντα νόµο όλα τα πολιτιστικά αγαθά αντιµετωπίζονται µε το ίδιο πνεύµα, παρά το γεγονός ότι οι διάφορες µορφές προστασίας µπορεί να ποικίλουν. 3) Η κοινωνική διάσταση της προστασίας της πολιτιστικής κληρονοµιάς: Η προστασία αφορά το κοινωνικό σύνολο. Τα µνηµεία ως µαρτυρίες του ανθρώπινου βίου έχουν σηµασία για τη διαµόρφωση και τη διατήρηση της ιστορικής µνήµης και των συλλογικών ταυτοτήτων. Επιπλέον, η προστασία επιβάλλεται για λόγους που σχετίζονται µε τη βελτίωση και τον εµπλουτισµό της ζωής όλων των πολιτών και καθενός ξεχωριστά. Η πολιτιστική κληρονοµιά, ως στοιχείο διαµόρφωσης της ιστορικής µνήµης και των συλλογικών ταυτοτήτων, ως συνιστώσα του ευ ζην κάθε πολίτη και ως διαχρονικός παράγοντας εµπλουτισµού Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 28

29 της ζωής των πολιτών, αποτελεί αγαθό για την εξασφάλιση του οποίου είναι καίρια η ευθύνη του κράτους. 4) Ο εµπλουτισµός της προστασίας: Η προστασία που παρέχουν οι ρυθµίσεις του νόµου ενσωµατώνει και νέες λειτουργίες που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες συνθήκες και ανάγκες. Σε αυτήν περιλαµβάνεται µια ποικιλία ενεργειών, από την αποκάλυψη µέχρι τη συντήρηση των µνηµείων και από την ευαισθητοποίηση του κοινού, µέχρι τη διευκόλυνση πρόσβασής του στα µνηµεία. 5) Η συµπληρωµατικότητα των καθηκόντων της πολιτείας και των πολιτών: Η Πολιτεία αναγνωρίζεται από το νόµο ως ο βασικός παράγοντας προστασίας της πολιτιστικής κληρονοµιάς. Επίσης, η ανάγκη αποτελεσµατικής προστασίας της πολιτιστικής κληρονοµιάς επιβάλλει την ουσιαστική συµβολή των πολιτών. 6) Ιδιοκτησία και κατοχή των µνηµείων: Η ιδιοκτησία αλλά και τα άλλα συναφή δικαιώµατα ως προς τα µνηµεία ασκούνται κατά τρόπο που να συνάδει µε την προστασία τους. 7) Η ρύθµιση της διακίνησης των πολιτιστικών αγαθών: Τα στοιχεία της πολιτιστικής κληρονοµιάς εντάσσονται στην κοινωνική και οικονοµική ζωή, καθώς η αγορά των πολιτιστικών αγαθών αναπτύσσεται ραγδαία. Η Πολιτεία κατέχει κεντρικό ρόλο σε αυτές τις διαδικασίες και οφείλει να αποτρέψει την παράνοµη «εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών» από τη χώρα. 8) Η ένταξη µνηµείων στο χώρο: Η προστασία της πολιτιστικής κληρονοµιάς συνδέεται αναπόσπαστα µε την έννοια του χώρου. Επειδή τα στοιχεία της πολιτιστικής κληρονοµιάς παρέχουν πληρέστερες πληροφορίες όταν παραµένουν στο χώρο στον οποίο βρίσκονται, λαµβάνεται ιδιαίτερη µέριµνα για την επιτόπου (in situ) διατήρησή τους (Σκουρής και Τροβά 2003, 69). 9) Η διευκόλυνση πρόσβασης των πολιτών στα στοιχεία της πολιτιστικής κληρονοµιάς: Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 29

30 Για να επιτευχθεί η ευαισθητοποίηση, η εκπαίδευση και η ψυχαγωγία των πολιτών µέσω της επαφής τους µε τα πολιτιστικά αγαθά της χώρας, κρίνεται απαραίτητη η πρόσβασή τους σε αυτά µε όρους ισότητας. Κεντρικό ρόλο στο θέµα αυτό έχουν τα µουσεία, τα οποία αποτελούν τους κατεξοχήν τόπους προβολής των πολιτιστικών αγαθών. 10) Η οργάνωση και η προαγωγή της έρευνας: Τα πολιτιστικά αγαθά αποτελούν πηγή γνώσης και αντικείµενο έρευνας. Η παροχή πρόσβασης στους ερευνητές, δε βοηθά µόνο το ερευνητικό τους έργο, αλλά όλο το κοινωνικό σύνολο. Η εκάστοτε Υπηρεσία είναι αρµόδια να εξασφαλίσει στους ερευνητές πρόσβαση στα ευρήµατα και στο υλικό τεκµηρίωσης που έχει στη διάθεσή της. 11) Η διεύρυνση ανταλλαγών µε ξένες χώρες: Στο νόµο αυτό καθορίζονται οι όροι για το δανεισµό, την ανταλλαγή των µνηµείων και την προσωρινή εξαγωγή για εκθεσιακούς, παιδαγωγικούς και ερευνητικούς σκοπούς Η προστασία της πολιτιστικής κληρονοµιάς στο Ν. 3028/2002 Η προστασία της πολιτιστικής κληρονοµιάς σε σχέση µε παλαιότερα νοµοθετήµατα 12 έχει αποκτήσει πιο σύνθετο περιεχόµενο, καθώς πέρα από την ιστορική, παιδευτική και αισθητική σηµασία της έχει αναπτυχθεί και η κοινωνική και οικονοµική σηµασία της (Σκουρής και Τροβά 2003). Η σηµασία της προστασίας και το νέο της περιεχόµενο έχουν γίνει κατανοητά στο νόµο 3028/2002, καθώς το Άρθρο 3 συγκεκριµενοποιεί το περιεχόµενό της και διαφαίνεται ο νέος της χαρακτήρας, κάτι που δεν υπήρχε στον προηγούµενο νόµο. Σύµφωνα µε το Άρθρο αυτό η προστασία της πολιτιστικής κληρονοµιάς της Χώρας συνίσταται κυρίως: 12 Όπως είναι το νοµοθέτηµα του 1932 «Περί αρχαιοτήτων» και του 1950 «Περί προστασίας ειδικής κατηγορίας οικοδοµηµάτων και έργων τέχνης µεταγενέστερων του 1830» Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 30

31 στον εντοπισµό, την έρευνα, την καταγραφή, την τεκµηρίωση και τη µελέτη των στοιχείων της, στη διατήρηση και την αποτροπή της καταστροφής, της αλλοίωσης και γενικά κάθε άµεσης η έµµεσης βλάβης της, στην αποτροπή της παράνοµης ανασκαφής, της κλοπής και της παράνοµης εξαγωγής, στη συντήρηση και την κατά περίπτωση αναγκαία αποκατάστασή της, στη διευκόλυνση της πρόσβασης και της επικοινωνίας του κοινού µε αυτή (λ.χ. πρόσβαση και χρήση µνηµείων και χώρων, ιδιωτικές συλλογές, µουσεία) στην ανάδειξη και την ένταξή της στη σύγχρονη κοινωνική ζωή και στην παιδεία, την αισθητική αγωγή και την ευαισθητοποίηση των πολιτών για την πολιτιστική κληρονοµιά (Χριστοφιλόπουλος 2005) Έτσι, κατά το νόµο 3028/2002, η προστασία της πολιτιστικής κληρονοµιάς, που αποσκοπεί στη διατήρηση της ιστορικής µνήµης για τις τωρινές και τις µελλοντικές γενιές, συνίσταται µεταξύ άλλων, στη διευκόλυνση της πρόσβασης και της επικοινωνίας του κοινού µε την πολιτιστική κληρονοµιά και στην ανάδειξη και την ένταξή της στη σύγχρονη κοινωνική ζωή. Αξίζει επίσης να σηµειωθεί ότι ήδη πριν από την πρόσφατη αναθεώρηση υποστηριζόταν στη θεωρία ότι από το άρθρο 24 παρ. 1 και 6 του Συντάγµατος απορρέει το δικαίωµα του καθενός όχι µόνο στη διατήρηση αλλά και στην κάρπωση ή στην αξιοποίηση των στοιχείων της πολιτιστικής κληρονοµιάς (Βουδούρη 2003). Το θεσµικό αυτό πλαίσιο σε συνδυασµό µε τις διεθνείς συµβάσεις που έχει υπογράψει και επικυρώσει η χώρα µας 13 αποτελεί πλήρη προστασία της πολιτιστικής 13 Σύµφωνα µε το site της UNESCO, βλ. (τελευταία επίσκεψη: 21/05/07) οι διεθνείς συµβάσεις που έχει υπογράψει και επικυρώσει η χώρα µας από τον παραπάνω Πίνακα (2.1) είναι: η σύµβαση για την προστασία της πολιτιστικής κληρονοµιάς σε περίπτωση ένοπλης σύρραξης Χάγη (1954), η σύµβαση για την απαγόρευση και παρεµπόδιση της παράνοµης εισαγωγής, εξαγωγής και µεταβίβασης της κυριότητας των πολιτιστικών αγαθών Παρίσι (1970), η σύµβαση για την προστασία της Παγκόσµιας Πολιτιστικής και Φυσικής κληρονοµιάς Παρίσι (1972), η σύσταση για τη διεθνή ανταλλαγή πολιτιστικής κληρονοµιάς Ναϊρόµπι (1976), η σύµβαση για την προστασία της άυλης πολιτιστικής κληρονοµιάς Παρίσι (2003), και η σύµβαση για την προστασία και προώθηση της ποικιλίας της πολιτιστικής έκφρασης Παρίσι (2005) Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 31

32 κληρονοµιάς. Η προστασία αυτή έχει ως σκοπό τη διατήρηση της ιστορικής µνήµης χάριν όχι µόνο της παρούσας, αλλά και των µελλοντικών γενεών και την αναβάθµιση του πολιτιστικού περιβάλλοντος (Χριστοφιλόπουλος 2005, 33-34) Στάδια της διαδικασίας της αξιολόγησης των πολιτιστικών αγαθών Ωστόσο, γεννάται το ερώτηµα µε ποιο κριτήριο επιλέγουµε τι θα προστατευτεί και θα διατηρηθεί; Η γερµανική αρχαιολογική υπηρεσία προτείνει ένα πρακτικό σύστηµα αξιολόγησης της αξίας της αρχαιολογικής κληρονοµιάς (Deeben 1999), ένα σύστηµα το οποίο θα µπορούσε να εφαρµοστεί και σε οποιοδήποτε άλλο πολιτιστικό αγαθό και θα µας βοηθούσε να απαντήσουµε στο ερώτηµα τί πρέπει να προστατέψουµε και να διατηρήσουµε. Προκειµένου να παρθούν αποφάσεις (decision - making) τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο σχετικά µε το τί πρέπει να προστατευτεί και να διατηρηθεί είναι σηµαντικό να προσδιοριστούν τα κριτήρια που θα χρησιµοποιηθούν για τη λήψη των αποφάσεων αυτών. Κατά τη διαδικασία της αξιολόγησης λαµβάνονται υπόψη τρεις γενικές αξίες (Deeben 1999): Αντίληψη (Perception). Σε αυτό το στάδιο τα µνηµεία αξιολογούνται µε βάση κριτήρια που καθορίζουν την αντιληπτική τους αξία. Τα κριτήρια αυτά είναι η αισθητική και η ιστορική τους αξία. Η αντίληψη έχει να κάνει µε την αξιολόγηση του µνηµείου από την πλευρά του κοινού. Φυσική ποιότητα (Physical quality). Σε αυτό το στάδιο λαµβάνεται υπόψη η φυσική ποιότητα του µνηµείου και πιο συγκεκριµένα η ακεραιότητά του και η διατήρησή του. Εγγενής ποιότητα (Intrinsic quality). Σε αυτό το στάδιο τα µνηµεία αξιολογούνται µε βάση την επιστηµονική τους αξία χρησιµοποιώντας το κριτήριο της σπανιότητας, της έρευνας, της οµαδικής αξίας και της αντιπροσωπευτικότητας. Οι προαναφερθείσες αξίες και τα κριτήριά τους φαίνονται στον παρακάτω πίνακα: Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 32

33 Αξίες Αντίληψη (Perception) Φυσική ποιότητα (Physical quality) Εγγενής ποιότητα (Intrinsic quality) Κριτήρια Αισθητική Αξία (Aesthetic value) Ιστορική Αξία (Historical value) Ακεραιότητα (Integrity) ιατήρηση (Preservation) Σπανιότητα (Rarity) υναµική Έρευνας (Research potential) Οµαδική Αξία (Group value) Αντιπροσωπευτικότητα (Representativity) Πίνακας 2.2: Αξίες και κριτήρια στη διαδικασία της αξιολόγησης (Deeben 1999, 181) Η αξία της αντίληψης ενός αρχαιολογικού µνηµείου µπορεί να µετρηθεί µε δύο κριτήρια: την αισθητική αξία και την ιστορική αξία. Η αισθητική αξία αναφέρεται στο αρχαιολογικό µνηµείο ως κοµµάτι µιας τοποθεσίας. Το κριτήριο αυτό επικεντρώνεται στην εξωτερική εµφάνιση ενός µνηµείου, δηλαδή στην κατάσταση στην οποία βρίσκεται, στο σχήµα του και στην υφή του σε σχέση µε το περιβάλλον του. Το κριτήριο αυτό συνδέεται µε την έννοια της «ορατότητας», καθώς τα «ορατά» µνηµεία αποτελούν µια ζωντανή υπενθύµιση του παρελθόντος και για το λόγο αυτό οφείλουν να προστατευτούν και να διατηρηθούν όσο περισσότερο γίνεται. Σύµφωνα µε τον κ. Λαµπρινουδάκη (2006) η αισθητική αξία δεν πρέπει να κρίνεται µε τα κριτήρια του εκάστοτε µελετητή ή του επισκέπτη, που θαυµάζει περισσότερο ή λιγότερο ή απορρίπτει ανάλογα µε τα δικά του βιώµατα, αλλά µε εκείνα του δηµιουργού. Όσον αφορά την ιστορική αξία ενός µνηµείου αυτή σχετίζεται µε τις µνήµες του παρελθόντος που περικλείει. Κάποια µνηµεία αντιπροσωπεύουν µια ζωντανή µνήµη του παρελθόντος, όµως αυτό δεν ισχύει πάντα. Υπάρχει πιθανότητα µια τοποθεσία χωρίς ορατά κατάλοιπα του παρελθόντος να λειτουργεί ως τόπος µνήµης (lieu de mémoire) λόγω της ύπαρξης µύθων, θρύλων ή θρησκευτικών παραδόσεων. Συνεπώς, η ιστορική αξία του µνηµείου δείχνει τη σχέση του µνηµείου µε σηµαντικά ιστορικά γεγονότα τοπικής, εθνικής ή παγκόσµιας σηµασίας (Λαµπρινουδάκης και Μαστραντώνης 2006). Τα µνηµεία και γενικότερα τα πολιτιστικά αγαθά µε αυξηµένη αξία αντίληψης αξίζουν να προστατευτούν και να διατηρηθούν. Μ Ε ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ - ΑΝ ΡΙΟΠΟΥΛΟΥ., Α. 33

Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις. «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;»

Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις. «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;» «Γιατί προστατεύουµε;» «Τί προστατεύουµε;» «Πώς προστατεύουµε;» Συµβάσεις Συστάσεις Ψηφίσµατα Χάρτες Αρχές ιακηρύξεις 1931 Συµπεράσµατα του Συνεδρίου των Αθηνών - Χάρτης των Αθηνών (1931) 1933 Συµπεράσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ» ANAPARASTASIS - rendering - animation - VR - stereoscopic presentation

«ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ» ANAPARASTASIS - rendering - animation - VR - stereoscopic presentation Harvard Center for Hellenic Studies Κώδικας VENETUS A Studio Παράλληλο Κύκλωμα Ψηφιοποίηση, Τεκμηρίωση και Ανάδειξη κινηματογραφικών συλλογών από το αρχείο του STUDIO-παράλληλο κύκλωμα - Διάδοση της κινηματογραφικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Δεν έχει καταχωρηθεί κωδικός επαγγέλματος από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Αντικείμενο του ισχύοντος προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα.

Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα. Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα. Εισηγήτριες: Κανελλοπούλου Μπότη Μαρία, Δικηγόρος, Επίκουρη Καθηγήτρια του Ιονίου Πανεπιστημίου Βουλιγέα Ελένη, Αρχαιολόγος της Η Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων

Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων Υπουργείο Πολιτισµού - Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων Αγ. Ασωµάτων 11, 105 53 Αθήνα Τηλ: 210-3229820, 210-3225323 Φαξ: 210-3225628 E-mail: deam@culture.gr Ιστοσελίδες:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αγαπητοί κυρίες και κύριοι, Η διαφορετικότητα των φυσικών και ανθρώπινων συνθηκών ορίζει τα τοπία των περιοχών μας. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Έφη Πατσατζή, Αρχαιολόγος-Μουσειολόγος Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνημείων ΥΠ.ΠΟ.Τ. Ψηφιακός πολιτισμός και επιμέλεια

Έφη Πατσατζή, Αρχαιολόγος-Μουσειολόγος Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνημείων ΥΠ.ΠΟ.Τ. Ψηφιακός πολιτισμός και επιμέλεια Μουσειολογία και ψηφιακή επιμέλεια: το ευρωπαϊκό δίκτυο προβολής ATHENA-EUROPEANA στο πλαίσιο διεπιστημονικής συνεργασίας για την ανάδειξη του ψηφιακού πολιτισμού. Έφη Πατσατζή, Αρχαιολόγος-Μουσειολόγος

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ Νο2- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΧΑΡΤΑΣ.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΧΑΡΤΑΣ. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΧΑΡΤΑΣ. H φυσική και πολιτιστική κληρονοµιά, µε την ευρύτερη έννοια, ανήκει σε όλους. Όλοι έχουµε το δικαίωµα και την υποχρέωση να κατανοούµε, να εκτιµούµε και να διατηρούµε τις παγκόσµιες

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015

«DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015 Αξιότιμες

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Σηµείο Επαφήσ «Ευρώπη για τουσ Πολίτεσ» συγχρηµατοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείασ και Πολιτισµού τησ Κυπριακήσ ηµοκρατίασ (50%) και από την Ευρωπα)κή Επιτροπή (50%) 27 χώρες 495 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ Άνθρωποι του Κάτω Κόσµου: ιδεολογίες και πολιτικές διακρίσεων, αποκλεισµού και διώξεων στη σύγχρονη εποχή. Ιστορικό ανθολόγιο και εκπαιδευτικός οδηγός. People of the Underworld: ideologies

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές και αποδίδονται για να διευκολύνουν τους μαθητές να κατανοήσουν το σύνολο του διαγωνίσματος και απόλυτα

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΗΜΟΥ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 1 ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ & ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Αποστολή του ήµου Αρχανών - Αστερουσίων,

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα

Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα Τα πνευματικά δικαιώματα αποτελούν ένα πολύ σημαντικό θέμα που θα πρέπει να απασχολήσει σοβαρά έναν πολιτιστικό οργανισμό πριν αποφασίσει να εμπλακεί σε

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ»

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» Εισηγήτρια: Έφη Γουνελά Στέλεχος της ΕΕΤΑΑ ΑΠΟΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ & ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ Η υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ (ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ) Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων Εθνικού Αρχείου, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Εισαγωγή στην Αρχειονομία 1 ο Μάθημα Μια πρώτη ματιά... Κοινωνία της Πληροφορίας Η Η σημερινή εποχή χαρακτηρίζεται ως η εποχή της πληροφορίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων Οµάδα εργασίας Ξενοφών Γιαννάκης Πρόδροµος Νικηφορίδης Κυριακή Πετρίδου Παρασκευή Ταράνη Το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζεται απόέντονηοικιστικήπυκνότητα, η οποία καθιστά εξαιρετικά πολύτιµη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» (ΠΑΑ) Άξονας 3 3 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. για Ειδικούς - Εµπειρογνώµονες

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. για Ειδικούς - Εµπειρογνώµονες ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ Α.Ε. MEΛΟΣ ΤΩΝ ISO-IEC-CEN-CENELEC-ETSI-IQNET ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 2007-09-20 Νο.32-07 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ για Ειδικούς - Εµπειρογνώµονες οι οποίοι θα συµµετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Μορφή μαθήματος. Ερωτήσεις «γνωριμίας» Οι σελίδες του μαθήματος. Θεματικοί άξονες. Ατζέντα μαθήματος. Πληροφορική, Νέες Tεχνολογίες και Μουσεία

Μορφή μαθήματος. Ερωτήσεις «γνωριμίας» Οι σελίδες του μαθήματος. Θεματικοί άξονες. Ατζέντα μαθήματος. Πληροφορική, Νέες Tεχνολογίες και Μουσεία Μορφή μαθήματος Πληροφορική, Νέες Tεχνολογίες και Μουσεία ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣA: ΜΑΡΙΑ ΡΟΥΣΣΟΥ ΔΙΑΛΕΞΗ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Σε όλα τα φιλοξενούμενα παιδιά και έφηβους παρέχονται υπηρεσίες: o Στέγασης, σίτισης και ολοκληρωμένης καθημερινής φροντίδας o Φροντίδας της Υγείας o Κοινωνικής συμβουλευτικής, ψυχολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ELAICH - Educational linkage approach in cultural heritage 23 & 24 Φεβρουαρίου 2010 Moonrise 23/6/2005, Cape

Διαβάστε περισσότερα

Satisfaction, Quality and Value

Satisfaction, Quality and Value Το marketing στη σύγχρονη εποχή ικανοποίηση, ποιότητα και αξία Satisfaction, Quality and Value Οικονομία, κοινωνία και Marketing Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Ποιός θα το παράγει Που θα παραχθεί Πότε

Διαβάστε περισσότερα

Leonardo da Vinci Mobility

Leonardo da Vinci Mobility Leonardo da Vinci Mobility Παραγωγή και Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων LLP-LdV-IVT-08-CY-167818 21/02/2009 έως 07/03/2009 Πρόγραμμα κινητικότητας μεταξύ: Τεχνικής και Γεωργικής Σχολής Αυγόρου Επαγγελματικού

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας

Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας Περιφερειακό Αναπτυξιακό Συνέδριο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για την προγραμματική

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΜΟΥΣΕΙΑ - ΜΙΑ ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ. Το παράδειγμα του προτεινόμενου Οικομουσείου στα Μαντεμοχώρια της Χαλκιδικής

ΟΙΚΟΜΟΥΣΕΙΑ - ΜΙΑ ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ. Το παράδειγμα του προτεινόμενου Οικομουσείου στα Μαντεμοχώρια της Χαλκιδικής ΟΙΚΟΜΟΥΣΕΙΑ - ΜΙΑ ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ Το παράδειγμα του προτεινόμενου Οικομουσείου στα Μαντεμοχώρια της Χαλκιδικής Υπαίθρια μουσεία, Οικομουσεία, Στόχος τους open air, site museums η διάσωση - διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Μαρία Οικονόμου (Πανεπιστήμιο Γλασκώβης & Πανεπιστήμιο Αιγαίου) Λευκωσία, 14 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΠΡΟΟΙΜΙΟ. Τα Κράτη µέλη του Συµβουλίου της Ευρώπης συµβαλλόµενα µέχρι τούδε,

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΠΡΟΟΙΜΙΟ. Τα Κράτη µέλη του Συµβουλίου της Ευρώπης συµβαλλόµενα µέχρι τούδε, ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Τα Κράτη µέλη του Συµβουλίου της Ευρώπης συµβαλλόµενα µέχρι τούδε, Θεωρώντας ότι ο στόχος του Συµβουλίου της Ευρώπης είναι η επίτευξη µεγαλύτερης ενότητας ανάµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 5. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6. ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΕΡΓΟΥ : Ασφαλτοστρώσεις οδών σε επικίνδυνα καταγεγραµµένα σηµεία Τ.Π.

ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΕΡΓΟΥ : Ασφαλτοστρώσεις οδών σε επικίνδυνα καταγεγραµµένα σηµεία Τ.Π. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ ΤΜΗΜΑ Ο ΟΠΟΙΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΙΚΗΣ ΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΕΡΓΟΥ : Ασφαλτοστρώσεις οδών σε επικίνδυνα καταγεγραµµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΘΕΡΜΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ Επιμέλεια: Δρ. Γεώργιος Κουλαουζίδης Ειδικός Σύμβουλος για θέματα Δια Βίου Μάθησης 2012 Ανάπτυξη και προβολή της οινοτεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ (1)

Η ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ (1) ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑΣ & ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑΣ 8ου «Οι ευρωπαϊκές πόλεις» Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΧΩΡΟ ΝΕΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΕΝΝΟΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΛΙ. ΤΟ ΝΕΟ ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΑΙΔΙΑ και ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ προτείνουν στο ΣΤΑΘΜΟ»

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΛΙ. ΤΟ ΝΕΟ ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΑΙΔΙΑ και ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ προτείνουν στο ΣΤΑΘΜΟ» ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Βασ. Αλεξάνδρου 1 211 00 ΝΑΥΠΛΙΟ Τηλ.: 27520 28947 Fax: 27520 27960 e-mail education@pli.gr ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΛΙ ΤΟ ΝΕΟ ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΑΙΔΙΑ και ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου Μάρτιος 2015 Ι. Φορέας Υλοποίησης Φορέας Υλοποίησης: Διάζωμα Το ΔΙΑΖΩΜΑ είναι ένα σωματείο που ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του τέως Υπουργού

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και πολιτισμός

Αειφορία και πολιτισμός Αειφορία και πολιτισμός Γιακουμάτου Τερέζα ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΟΛΟΙ ΝΟΙΑΖΌΜΑΣΤΕ ΌΛΟΙ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΜΕ Authored by: terracomputerata ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΩΝ-ICOMOS

ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΩΝ-ICOMOS Τμήμα Διεθνών Σχέσεων και Συνεδρίων ICOMOS: International Council of Monuments and Sites-Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων και Τοποθεσιών Πληροφορίες: Νοτίνα Κοντογιάννη ICOMOS ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΝΗΜΕΙΩΝ & ΤΟΠΟΘΕΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Κέντρο Λεμεσού Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα

Ερευνητικό Κέντρο Λεμεσού Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα Με την έναρξη των εργασιών του Παττίχειου Δημοτικού Μουσείου, Ιστορικού Αρχείου και Κέντρου Μελετών Λεμεσού στην ανακαινισμένη πρώην Οικία Έπαρχου, ο Δήμος

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟ Εµείς και οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης Οι χώροι θέασης και ακρόασης που δηµιούργησε η ελληνική αρχαιότητα αποτελούν για πολλούς λόγους µιαν από τις πιο σηµαντικές

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 1 Ο χωρικός σχεδιασµός στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

«Η εξέλιξη της Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης, η προσαρµογή και η εφαρµογή της στην Ελληνική Πραγµατικότητα»

«Η εξέλιξη της Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης, η προσαρµογή και η εφαρµογή της στην Ελληνική Πραγµατικότητα» Πανεπιστήµιο Πειραιά, Τµήµα Βιοµηχανικής ιοίκησης & Τεχνολογίας «Η εξέλιξη της Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης, η προσαρµογή και η εφαρµογή της στην Ελληνική Πραγµατικότητα» Τί είναι το e-government Είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέµατα Μάρκετινγκ Υπηρεσιών

Ειδικά Θέµατα Μάρκετινγκ Υπηρεσιών Ειδικά Θέµατα Μάρκετινγκ Υπηρεσιών 1 ΒΑΣΙΚΑ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ, ΟΜΕΣ, &

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3 ΚΟΡΜΟΣ Α Εξάμηνο /Φροντιστήριο 1. Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Τέχνης Ι 2. Στοιχεία Οπτικής - Χρώματος - Φωτομετρία. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 4. Αισθητική Ι 5. Ζωγραφικής Ι 6. Γλυπτικής Ι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO Courtesy translation Προς τον κ. Alfredo Pérez de Armiñán Βοηθό Γενικό Διευθυντή για τον Πολιτισμό Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών Οδός Miollis 1 75732 Παρίσι Cedex

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 Όνομα σχολείου: Δημοτικό Σχολείο Αλάμπρας Συντονιστική ομάδα: 1. Μερόπη Κυριάκου(Διευθύντρια) 2. Γιώτα Δημητρίου (Συντονίστρια) 3. Στάλω

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-...

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΕΡΓΟ: «Πιλοτικό Σύστηµα Τηλεµέτρησης και ιαχείρισης της Ζήτησης Παροχών Ηλεκτρικής Ενέργειας Οικιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης

ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Το Υπουργείο Τουρισμού εκπροσωπούμενο από την Υπουργό Τουρισμού,

Διαβάστε περισσότερα

O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ

O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ Σ αυτό το πακέτο etwinning οι µαθητές φτιάχνουν σε οµάδες µια ψηφιακή παρουσίαση - «ο Πολιτισµός σε ένα κουτί» - για τη χώρα του συνεργάτη τους. Οι µαθητές κάθε σχολείου θα συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Υπηρεσία Προβολής και Αξιοποίησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σύγχρονης Δημιουργίας

Ειδική Υπηρεσία Προβολής και Αξιοποίησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σύγχρονης Δημιουργίας Υπουργός Αναπληρωτής Υπουργός Γραφείο Νομοθετικής Πρωτοβουλίας Εκπαιδευτικής Πολιτικής & Θρησκευμάτων Πολιτικής Τομέων & Δ. Ανθρ. Πόρων Υ Γενική Οικονομικών Υπηρεσιών Υ Γενική και Γενική Αναστήλωσης, Μουσείων

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )»

Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )» Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )» Διοργάνωση Συνδιοργάνωση Συνεργαζόμενοι φορείς Σχολικοί Σύμβουλοι Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Χανίων Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Aρχιτεκτονικη -Κοινωνια. Κλιμα Περιβαλλον Πολιτισμος

Aρχιτεκτονικη -Κοινωνια. Κλιμα Περιβαλλον Πολιτισμος Aρχιτεκτονικη -Κοινωνια Κλιμα Περιβαλλον Πολιτισμος Μικροκοσμος του Βιο-κλιματικου Περιβαλλοντος Μικροκοσμος της Βιο-κλιματικης Αρχιτεκτονικης M.Nannucci Guggenheim 2003 Venice Nικος Φιντικακης Αρχιτεκτονας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

The IFLA Internet Manifesto. Η Διακήρυξη της IFLA για το Διαδίκτυο

The IFLA Internet Manifesto. Η Διακήρυξη της IFLA για το Διαδίκτυο The IFLA Internet Manifesto Translation in Greek Antonia Arahova Librarian National Library of Greece Institute for Democracy Konstantinos Karamanlis Η Διακήρυξη της IFLA για το Διαδίκτυο [Ελληνική Μετάφραση]

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (3) Τα μέτρα που προβλέπονται από τον παρόντα κανονισμό

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (3) Τα μέτρα που προβλέπονται από τον παρόντα κανονισμό L 298/29 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1982/2003 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 21ης Οκτωβρίου 2003 για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1177/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις κοινοτικές

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS

Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS Αλεξάνδρα Παπάζογλου Ελληνοαμερικανικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα, Βιβλιοθήκη Κολλεγίου Αθηνών Η ανάπτυξη της τηλεπικοινωνιακής υποδομής σε συνδυασμό με τις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

2013-14. Αρωµατικά Φυτά: Επιχειρηµατική καλλιέργεια. ΕΛΛΗΝΟΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ www.bhc-training.gr

2013-14. Αρωµατικά Φυτά: Επιχειρηµατική καλλιέργεια. ΕΛΛΗΝΟΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ www.bhc-training.gr 2013-14 Αρωµατικά Φυτά: Επιχειρηµατική καλλιέργεια ΕΛΛΗΝΟΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ www.bhc-training.gr Σεμινάριο Αρωµατικά Φυτά: Επιχειρηµατική Καλλιέργεια Εισαγωγή Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο.

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο. Ομιλία του προέδρου της ΕΣΜΑ, Ομοτ. Καθ. ΕΜΠ Χαράλαμπου Μπούρα στην παρουσίαση της απόδοσης του έργου αποκατάστασης του Ερεχθείου 1979-1987. Μουσείο Ακρόπολης, 10.04.2013. Η Αποκατάσταση του Ερεχθείου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ "ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ & ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ" ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κοζάνη, 2015 Πίνακας περιεχομένων 1) ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΕΡΓΑΣΙΩΝ....

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία

Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία Γιατί εξακολουθεί να είναι σηµαντικό να σπουδάζουµε αρχαία Ελληνικά και Λατινικά, γλώσσες που σπάνια πια χρησιµοποιούνται στη σύγχρονη κοινωνία; Γιατί να ξοδεύουµε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Εγχειρίδιο Χρήσης My Plan 2

Εισαγωγή. Εγχειρίδιο Χρήσης My Plan 2 Εγχειρίδιο Χρήσης Εισαγωγή Το δηµιουργήθηκε µε στόχο να αποτελέσει υποστηρικτικό εργαλείο για τον επαγγελµατία Ασφαλιστικό ιαµεσολαβητή, ο οποίος χρειάζεται να διευκρινίζει και να αναλύει τις ασφαλιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΗΜΟΣ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ 6 ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 57- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΤΚ 40200 Τηλ. 2493350224, 2493022610 Fax 2493022310 Ιστοσελίδα:www.elassona.gov.gr Email: dimoselassonas@hol.gr ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Από την Κοινωνία της Πληροφορίας στην Ψηφιακή Σύγκλιση»

«Από την Κοινωνία της Πληροφορίας στην Ψηφιακή Σύγκλιση» «Από την Κοινωνία της Πληροφορίας στην Ψηφιακή Σύγκλιση» ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΠ ΚΤΠ Ο ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Στο πλαίσιο του ΕΠ ΚτΠ ο Δήμος Ηρακλείου σχεδίασε και υλοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 Απρίλιος 2013 Στόχος της Εγκυκλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΓΙΑΝΝΟΥΣΗ-ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ ΦΑΝΗΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΓΙΑΝΝΟΥΣΗ-ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ ΦΑΝΗΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΓΙΑΝΝΟΥΣΗ-ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ ΦΑΝΗΣ 1 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ: ΓΙΑΝΝΟΥΣΗ - ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ ΟΝΟΜΑ: ΦΑΝΗ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ 25-7-1963

Διαβάστε περισσότερα

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ Τεχνολογική προστασία & ψηφιακή διαχείριση του βιβλίου. ββ Τετάρτη 19 Ιανουαρίου 2011, EKEBI Ευαγγελία Βαγενά, ΔΝ, DEA ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ vagena@dsa.gr Από τον Γουτεμβέργιο ως τον Bill

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Καταδύσεις Αναψυχής

Ενημερωτικό Καταδύσεις Αναψυχής Ενημερωτικό Καταδύσεις Αναψυχής Οι καταδύσεις αποτελούν αναμφισβήτητα, μια από τις ωραιότερες και πλέον ενδιαφέρουσες ψυχαγωγικές δραστηριότητες η οποία προσφέρει ταυτόχρονα άθληση, γνώσεις, υγεία, πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμ. πρωτ: 71/276 Αθήνα, 8 Μαρτίου 2010 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΟΙΝΟΡΑΜΑ

Αριθμ. πρωτ: 71/276 Αθήνα, 8 Μαρτίου 2010 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΟΙΝΟΡΑΜΑ K E O Σ Ο Ε ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr Αριθμ. πρωτ: 71/276 Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ CENTRE FOR EUROPEAN CONSTITUTIONAL LAW THEMISTOKLES AND DIMITRIS TSATSOS FOUNDATION Victims Protection eu Protecting Victims Rights in the EU: The theory and practice of diversity of treatment during the

Διαβάστε περισσότερα