Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας"

Transcript

1 Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Η παρούσα διδακτική ενότητα αποτελεί τμήμα του εκπαιδευτικού προγράμματοςπλαισίου σε γερμανική και ελληνική γλώσσα για την εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου δικηγορικού γραφείου στη Γερμανία και στην Ελλάδα. Ομάδα-στόχος είναι οι εκπαιδευόμενοι σε δικηγορικά γραφεία, οι οποίοι εργάζονται σε γερμανική και ελληνική γλώσσα και εξυπηρετούν τους πελάτες του δικηγορικού γραφείου. Κατά κανόνα η διδακτική αυτή ενότητα απευθύνεται (κατά τον ίδιο τρόπο, όπως οι λοιπές διδακτικές ενότητες αυτού του εκπαιδευτικού προγράμματος-πλαισίου) και σε εκπαιδευόμενους με μεταναστευτικό υπόβαθρο στη Γερμανία και την Ελλάδα. Βάση του εκπαιδευτικού προγράμματος-πλαισίου αποτελεί η δεδομένη εκπαίδευση στη Γερμανία ειδικευμένου υπαλλήλου δικηγορικού γραφείου, ή ειδικευμένου υπαλλήλου δικηγορικού ή συμβολαιογραφικού γραφείου. Η εκπαίδευση για το επάγγελμα αυτό ρυθμίζεται στη Γερμανία ενιαία για όλη την Ομοσπονδία με το Εκπαιδευτικό Διάταγμα-Κανονισμό περί επαγγελματικής Εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου δικηγορικού γραφείου ή ειδικευμένου υπαλλήλου δικηγορικού ή συμβολαιογραφικού γραφείου από 15 Φεβρουαρίου του 1995 (ReNoPatAusbV Ομοσπονδιακό Φυλλάδιο Νόμων Ι, σελ. 206). Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ενιαίο Εκπαιδευτικό Διάταγμα για το επάγγελμα ειδικευμένου υπαλλήλου δικηγορικού γραφείου ή ειδικευμένου υπαλλήλου δικηγορικού ή συμβολαιογραφικού γραφείου. Κατά κανόνα στην Ελλάδα την εργασία αυτή αναλαμβάνουν στα μεγάλα δικηγορικά γραφεία φοιτητές της Νομικής κατά τον πρώτο χρόνο μετά την ολοκλήρωση των σπουδών τους. Ο χρόνος αυτός θεωρείται ως χρόνος πρακτικής άσκησης, κατά τη διάρκεια του οποίου οι πανεπιστημιακοί απόφοιτοι αποκτούν πρακτική εμπειρία. Σε μικρότερα δικηγορικά γραφεία οι εργασίες αυτές διεκπεραιώνονται συχνά από εκπαιδευμένες γραμματείς ή από ειδικό προσωπικό γραφείου. Οι διδακτικές ενότητες σε γερμανική και ελληνική γλώσσα, που αναπτύχθηκαν στα πλαίσια του Διατάγματος-Κανονισμού περί επαγγελματικής εκπαίδευσης ειδικευμένου υπαλλήλου δικηγορικού γραφείου ή ειδικευμένου υπαλλήλου δικηγορικού ή συμβολαιογραφικού γραφείου, έχουν ως αντικείμενο τα ιδιαίτερα συχνά ζητήματα και δικηγορικά προβλήματα στα γερμανό-ελληνικά θέματα. Σε αυτήν τη βάση αναπτύχθηκαν, δοκιμάστηκαν και προ-πιστοποιήθηκαν οι επιμέρους διδακτικές ενότητες στα πλαίσια του εκπαιδευτικού προγράμματος-πλαισίου σε γερμανική και ελληνική γλώσσα για την εκπαίδευση σαν Ειδικευμένος / ειδικευμένη υπάλληλος δικηγορικού γραφείου στη Γερμανία και στην Ελλάδα περί επαγγελματικής εκπαίδευσης ειδικευμένου υπαλλήλου δικηγορικού γραφείου ή ειδικευμένου υπαλλήλου δικηγορικού ή συμβολαιογραφικού γραφείου. Λόγω της ομοιότητας του γερμανικού και ελληνικού νομικού συστήματος δικαίου και της ευρείας διείσδυσης του ελληνικού συστήματος δικαίου στη γερμανική, αυστριακή και ελβετική ιστορία δικαίου, καθίσταται δυνατή η μεταφορά των διδακτικών ενοτήτων του γερμανικού εκπαιδευτικού κανονισμού και της γερμανικής έννομης τάξης προς εφαρμογή στην Ελλάδα. Όλες οι διδακτικές ενότητες περιέχουν συγκριτικά στοιχεία. Κοινό τμήμα της εκπαίδευσης, όπως είναι δυνατόν να εφαρμοστεί και στις δύο χώρες (Γερμανία και Ελλάδα) είναι κατά το πρώτο έτος σπουδών, τα Στοιχεία Πρακτικής 1

2 Γραφείου και Οργάνωσης Γραφείου και Βάσεις Δικαίου και στις δύο χώρες. Η εν προκειμένω διδακτική ενότητα περιλαμβάνεται σε αυτό το εκπαιδευτικό κεφάλαιο. Στο δεύτερο και τρίτο έτος εκπαίδευσης κοινά συστατικά εκπαίδευσης στην Ελλάδα και στη Γερμανία αποτελούν κυρίως η λεπτομερέστερη ενασχόληση με βασικές διατάξεις των τομέων εργασιών δικηγόρων και συμβολαιογράφων, η δομή και πορεία απονομής της δικαιοσύνης καθώς και η απόκτηση βασικών γνώσεων και δεξιοτήτων στην καθημερινή νομική πρακτική γραφείου. Εκτός αυτού οι εκπαιδευόμενοι αποκτούν περιεκτικές βασικές γνώσεις για επιμέρους τομείς δικαίου. Στην προκειμένη περίπτωση περιλαμβάνονται τόσο στη Γερμανία, όσο και στην Ελλάδα στοιχεία: - του Δικαίου του γάμου και οικογενειακού δικαίου (γαμικά σύμφωνα, γάμος, διαζύγιο, υιοθεσία, συμβάσεις συμβίωσης ομοφύλων προσώπων), - του Δικαίου των ακινήτων (αγορά, πώληση, εγγραφές στο υποθηκοφυλακείο ή στο κτηματολόγιο, δωρεές) - των κληρονομιών και δωρεών (διαθήκη, κληρονομική σύμβαση, πιστοποιητικό κληρονομητηρίου, κληρονομικές διαφορές), - του Εμπορικού Δικαίου (ίδρυση εταιρείας, αλλαγή μορφής εταιρείας, πτώχευση) - του Ποινικού Δικαίου (αναγκαστικές εκτελέσεις, κατάσχεση). Η προκείμενη διδακτική ενότητα ασχολείται με τις διατάξεις για την υποχρέωση εχεμύθειας ατόμων που ανήκουν σε συγκεκριμένες επαγγελματικές ομάδες. Ιδιαίτερα ασχολείται με επαγγέλματα του νομικού τομέα, μεταξύ αυτών και του εξειδικευμένου υπαλλήλου δικηγορικού / συμβολαιογραφικού γραφείου. Οι εκπαιδευόμενοι λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τα παρακάτω περιεχόμενα: - μια εισαγωγή στην έννοια της εχεμύθειας - πληροφορίες σχετικά με την επικινδυνότητα παράβασης της εχεμύθειας - πληροφορίες σχετικά με οριακές καταστάσεις εχεμύθειας - πληροφορίες σχετικά με το χειρισμό διαφόρων καταστάσεων - μια συνοπτική εικόνα για την ιστορική εξέλιξη των διατάξεων σχετικά με την υποχρέωσης εχεμύθειας. Εκάστοτε εξαίρονται και γίνεται συγκριτική επεξεργασία των ομοιοτήτων και διαφορών μεταξύ Γερμανίας και Ελλάδας. Η διδακτική ενότητα υπάρχει σε γερμανική και σε ελληνική έκδοση. Πέραν των εγγράφων για τους εκπαιδευτές, η διδακτική ενότητα περιέχει και Παράρτημα με λεξιλόγιο και γλωσσικές διευκρινήσεις. Η διδακτική ενότητα είναι κατάλληλη ως στοιχείο πρόσθετης διδασκαλίας σε δίγλωσσα δικηγορικά γραφεία και δικηγορικούς ή συμβολαιογραφικούς οργανισμούς στη Γερμανία και στην Ελλάδα. Η διδακτική ενότητα είναι συνοδευτική και συμπληρωματική υφισταμένων στοιχείων του εκπαιδευτικού προγράμματος-πλαισίου σε γερμανική και ελληνική γλώσσα για την εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου δικηγορικού γραφείου στη Γερμανία και στην Ελλάδα. 2

3 Εφαρμογή της διδακτικής ενότητας ως μέρους του διδακτικού προγράμματοςπλαισίου Η διδακτική ενότητα σχετικά με τις διατάξεις για την υποχρέωση εχεμύθειας αποτελεί τμήμα εκτεταμένου εκπαιδευτικού προγράμματος-πλαισίου για την εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου δικηγορικού γραφείου / υπαλλήλου δικηγορικού γραφείου με γερμανοελληνικό υπόβαθρο. Η διδακτική ενότητα δεν αντικαθιστά τα υφιστάμενα εκπαιδευτικά προγράμματα σπουδών και την εκπαιδευτική ύλη, αλλά τα συμπληρώνει υπό την συγκριτική άποψη των γερμανοελληνικών ιδιαιτεροτήτων. Η διδακτική ενότητα αποτελεί συστατικό συνολικά 25 περιεχομένων διδακτικών ενοτήτων σχετικά με επιλεγμένους ειδικούς τομείς ιδιαίτερης σημασίας σε γερμανοελληνικά δικηγορικά γραφεία και συμβολαιογραφεία. Η διδακτική ενότητα είναι δυνατόν να εφαρμοστεί στην Ελλάδα και στη Γερμανία. Το εν θέματι γερμανοελληνικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα-πλαίσιο αποτελείται από τις ακόλουθες διδακτικές ενότητες: 1. Ρόλος του δικηγόρου και του συμβολαιογράφου 2. Διατάξεις σχετικά με την υποχρέωση εχεμύθειας (Διατάξεις τήρησης απορρήτου και εμπιστευτικότητας) 3. Πρακτική γραφείου, οργάνωση γραφείου 4. Προγραμματισμός ραντεβού και έλεγχος προθεσμιών, υπολογισμός προθεσμιών, τήρηση προθεσμιών 5. Κίνηση πληρωμών και οχλήσεις 6. Νομικό Σύστημα - Βασικές Έννοιες 7. Ιδιομορφίες οικογενειακού δικαίου στη Γερμανία 8. Ιδιομορφίες εμπορικού δικαίου 9. Αναγκαστική εκτέλεση 10. Υποθηκοφυλακείο - Κτηματολογικό Γραφείο, Δικαστήριο Επιτροπείας, Δικαστήριο Κληρονομιών 11. Διευθέτηση διαφορών και διαμεσολάβηση 12. Κληρονομικά δικαιώματα, κληρονομική μερίδα και νόμιμη μοίρα, δημοσίευση διαθήκης 13. Οικογενειακό δίκαιο - Δίκαιο του Επωνύμου 14. Συγγενικές Σχέσεις 3

4 15. Ρυθμίσεις επιτροπείας στη Γερμανία 16. Καθεστώτα περιουσιακών σχέσεων των συζύγων, καθεστώς περιουσιακής αυτοτέλειας των συζύγων 17. Στοιχεία Ποινικής Δικονομίας 18. Προσωρινή διαταγή και προσφυγή κατά εντάλματος επιβολής ποινής 19. Ειδική διαδικασία έκδοσης διαταγής πληρωμής 20. Έξοδα και τέλη 21. Αιτήσεις δέσμευσης, κράτησης, κατάσχεσης 22. Σύνταξη δικογράφων 23. Αρχές Εργατικού και Κοινωνικού Δικαίου 24. Πληροφορίες μητρώων 25. Απλή και άμεση προσφυγή στη Γερμανία Η διδακτική ενότητα διατάξεις για την υποχρέωση εχεμύθειας απευθύνεται σε εκπαιδευόμενους στη Γερμανία και στην Ελλάδα με υπόβαθρο στη γερμανική και ελληνική γλώσσα. Η διδακτική ενότητα δεν αποτελεί κύκλο γλωσσικών μαθημάτων, άλλα εκπαιδευτική διδακτική ενότητα. Αρχική προϋπόθεση εκκίνησης είναι η γνώση της γερμανικής και της ελληνικής γλώσσας στο επίπεδο B1 του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Αναφοράς. Στα πλαίσια του εκπαιδευτικού αυτού προγράμματος διατίθεται τεστ γλωσσικής κατάταξης για τη γερμανική και την ελληνική γλώσσα. Η διδακτική ενότητα έχει δημιουργηθεί στο πνεύμα της άμεσης εφαρμογής σε δικηγορικό γραφείο. Έχει σχεδιαστεί για διάρκεια 90 λεπτών και είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί ως διδακτική μονάδα στα πλαίσια του κανονικού χρόνου εκπαίδευσης. Εντός της διάρκειας των 90 λεπτών προβλέπονται δύο ασκήσεις. Η διδακτική ενότητα μπορεί κατ απαίτηση να επαναληφθεί πολλαπλά και μπορεί να ποικίλει στο τομέα των ασκήσεων και είναι δυνατόν εν προκειμένω να συντμηθεί σε 45 λεπτά. Λόγω της διδακτέας ύλης, που διδάσκει βασικές γνώσεις, πολλαπλές δοκιμές και συστάσεις απασχολουμένων με την ανάπτυξη των εκπαιδευτικών προγραμμάτων έδειξαν ότι αρκεί η εφαρμογή της διδακτικής ενότητας δύο φορές προκειμένου να επιτευχθεί ο μαθησιακός στόχος. Η διδακτική ενότητα περιλαμβάνει: - μια εισαγωγή στο θέμα καθώς και τον ορισμό της υποχρέωσης προς εχεμύθεια - πληροφόρηση σχετικά με την υποχρέωση προς εχεμύθεια (ιστορική αναδρομή, εξέλιξη της υποχρέωσης προς εχεμύθεια) για τους εκπαιδευτές προκειμένου να μεταφέρουν την εξειδικευμένη γνώση στους ειδικευόμενους - ασκήσεις 4

5 - συνοδευτικό υλικό και αρχεία - βιβλιογραφικές αναφορές Για την προετοιμασία συνιστούμε στους εκπαιδευτές: - Για τη διδακτική ενότητα θα πρέπει να συμφωνηθεί με τους εκπαιδευόμενους πάγιος χρόνος, κατά τη διάρκεια του οποίου θα γίνεται επεξεργασία της διδακτέας ύλης επί 90 λεπτά - Οι εκπαιδευτές είναι δυνατόν να προετοιμαστούν για τη διδακτική ενότητα με τη βοήθεια των στοιχείων που παρέχονται στα κεφάλαια Διδακτική Ύλη. - Στους εκπαιδευόμενους μπορούν να δοθούν πληροφοριακά φυλλάδια (βλ. Παράρτημα) με βασικές αρχές και ορισμούς - Μετά την εισαγωγή στο θέμα και τη νομική διευκρίνηση του αντικειμένου της εκάστοτε διδακτικής ενότητας μπορούν να γίνουν μία ή δύο ασκήσεις - Μετά την ολοκλήρωση των ασκήσεων με αξιολόγηση, ακολουθεί περίληψη που συνδέεται με επανάληψη οδηγιών για την πρακτική εφαρμογή στην εργασιακή καθημερινότητα Ως υλικά εργασίας συνιστώνται χαρτιά, μολύβια, τα συνοδευτικά υλικά καθώς και πίνακας και πίνακας με αφαιρούμενες σελίδες χαρτιού (Flipchart). 5

6 Διδακτικές πληροφορίες για τους εκπαιδευτές Η διδακτική ενότητα είναι δίγλωσση και υπάρχει στη γερμανική και στην ελληνική γλώσσα. Στόχος της, πέραν από τις πληροφορίες για την υποχρέωση για εχεμύθεια στο γερμανικό και ελληνικό νομικό σύστημα, είναι και η ενδυνάμωση και η δημιουργία ειδικού λεξιλογίου για ειδικευμένους υπαλλήλους συμβολαιογραφικού γραφείου / δικηγορικού γραφείου στην Ελλάδα και στη Γερμανία. Η διδακτική ενότητα διδάσκει τόσο γερμανικό όσο και ελληνικό ειδικό λεξιλόγιο. Αυτό το ειδικό λεξιλόγιο είναι δυνατόν να ενταχθεί στο γλωσσικό ενεργητικό και των δύο γλωσσών. Στόχος για τους εκπαιδευόμενους με γερμανοελληνικό υπόβαθρο στη Γερμανία είναι η απόκτηση του κατά κανόνα άγνωστου ελληνικού ειδικού λεξιλογίου, ενώ για τους εκπαιδευόμενους στην Ελλάδα ο στόχος είναι να διδαχθούν τη γερμανική ειδική ορολογία. Από διδακτική άποψη, η ενότητα αυτή ακολουθεί όσον αφορά τη διδασκαλία των επαγγελματικών ειδικών γνώσεων για ειδικευμένους υπαλλήλους δικηγορικών γραφείων καταρχήν τη κλασσική μέθοδο μετάδοσης γνώσεων μέσω προφορικών εξηγήσεων από τους εκπαιδευτές. Ακολουθούν πρακτικές ασκήσεις, έλεγχος των όσων έχουν διδαχθεί και περίληψη. Από διδακτική άποψη, η παρούσα ενότητα ακολουθεί κατά τη διεύρυνση της γλωσσικής δεξιότητας τη μέθοδο task-based-learning, δηλαδή της Στοχοθετημένης Μάθησης με ασκήσεις που στηρίζεται σε ενιαίο γλωσσικό περιβάλλον με βάση τη μέθοδο Full immersion. Προϋπόθεση της διδακτικής ενότητας είναι ο εκπαιδευτής να κατέχει επαρκώς και τις δύο γλώσσες-στόχους, δηλαδή και Ελληνικά και Γερμανικά. Συνίσταται για τους διδάσκοντες γλωσσικό επίπεδο B2 ή C1 βάσει του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Αναφοράς. Εναλλακτικά, η διδακτική ενότητα μπορεί να εφαρμοστεί από δύο εκπαιδευτές ή διδάσκοντες. Στη περίπτωση αυτή ο 1 ος εκπαιδευτής διδάσκει στην ελληνική γλώσσα και ο 2 ος στη γερμανική γλώσσα. Εμπειρίες κατά την εφαρμογή της διδακτικής ενότητας έδειξαν ότι ΔΕΝ πρέπει να αναμιγνύονται οι γλώσσες-στόχοι. Τουλάχιστον πρέπει να περατωθούν πλήρως σε μία γλώσσα οι δομές της πρότασης (πλήρης σύνταξη με ενιαία λεξικογράφηση μίας γλώσσας), πριν αρχίσει η χρήση της άλλης γλώσσας. ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ είναι η μίξη των γλωσσών να αποφεύγεται σε κάθε περίπτωση. Αυτό ισχύει και για τις περιπτώσεις που σε κάποιον δεν είναι γνωστή μία έννοια σε μία γλώσσα και η έννοια αυτή λαμβάνεται από άλλη γλώσσα. Στην περίπτωση αυτή καλό θα ήταν αρχικά να γίνει προσπάθεια περιφραστικής διατύπωσης της έννοιας στη γλώσσα-στόχο. Επιπλέον ο εκπαιδευτής μπορεί να δώσει τη ζητούμενη λέξη προφορικά και ταυτόχρονα να τη σημειώσει σε πίνακα ή flipchart. Ως ιδανική πορεία της διδακτικής ενότητας προτείνεται ο διαχωρισμός της σε θεματικές ενότητες ή διδακτικά κεφάλαια. Κάθε ένα από αυτά τα κεφάλαια διδάσκεται αρχικά σε ΜΙΑ γλώσσα. Ακολουθεί η επανάληψη του κεφαλαίου στη ΔΕΥΤΕΡΗ γλώσσα. Κρίνεται σκόπιμο για το κεφάλαιο 1 να χρησιμοποιηθεί η γλώσσα με την οποία είναι καλύτερα εξοικειωμένοι οι εκπαιδευόμενοι. Στη Γερμανία αυτή θα είναι κατά κανόνα η γερμανική γλώσσα και στην Ελλάδα η ελληνική. Η επανάληψη 6

7 ακολουθεί στην αντίστοιχη δεύτερη γλώσσα. Κατά επανάληψη αυτή δίνεται επιπλέον ιδιαίτερο βάρος στη διδασκαλία ειδικού λεξιλογίου. Οι ερωτήσεις διατυπώνονται πάντα στη γλώσσα που χρησιμοποιείται ως γλώσσα διδασκαλίας. Αυτό σημαίνει ότι αν ένα διδακτικό κεφάλαιο διδάσκεται στην ελληνική γλώσσα, τότε και οι ερωτήσεις πρέπει να διατυπωθούν κι αυτές στην ελληνική γλώσσα. Οι απαντήσεις θα πρέπει να είναι στην ελληνική γλώσσα ακόμα και σε περίπτωση που αφορούν καθαρά γερμανικές έννομες σχέσεις. Σχετικά με την πορεία διδασκαλίας συνιστούμε στους εκπαιδευτές τα εξής: - Εισαγωγή στη διδακτική ύλη στη γλώσσα 1 - Εισαγωγή στη διδακτική ύλη στη γλώσσα 2 - Απάντηση ερωτήσεων λεξιλογίου και λεξικογράφησης (απαντήσεις πάντοτε στη γλώσσα που διατυπώνονται και οι ερωτήσεις!) - Διδασκαλία των ειδικών διδακτικών θεμάτων στη γλώσσα 1 - Διδασκαλία των ειδικών διδακτικών θεμάτων στη γλώσσα 2 - Απάντηση ερωτήσεων για τα ειδικά διδακτικά θέματα (απαντήσεις πάντοτε στη γλώσσα που διατυπώνονται και οι ερωτήσεις!) - Άσκηση 1 στη γλώσσα 1 - Άσκηση 2 στη γλώσσα 2 - Περίληψη / αξιολόγηση στη γλώσσα 1 - Περίληψη / αξιολόγηση στη γλώσσα 2 - Εσωτερικές σημειώσεις του εκπαιδευτή/εκπαιδεύτριας για τις γλωσσικές ιδιαιτερότητες και θεμάτων περιεχομένου Εναλλακτικά, η διδακτική ενότητα είναι επίσης δυνατόν να διδαχτεί σε μία περίοδο στη γλώσσα 1 και σε μία δεύτερη περίοδο στη γλώσσα 2. Όμως η εμπειρία δείχνει ότι η διδακτική ενότητα με τη συνιστώμενη δίγλωσση παραλλαγή έχει τη μεγαλύτερη διδακτική επιτυχία και διευκολύνει την άμεση απορρόφηση του ειδικού λεξιλογίου στην πρακτική άσκηση, βασιζόμενη στην άμεση δυνατότητα σύγκρισης και των δύο γλωσσών-στόχων. Σε συνάρτηση με τα γλωσσικά προσόντα του διδάσκοντα θα πρέπει -εφόσον είναι δυνατόν- να διορθώνονται αμέσως τυχόν σοβαρά γραμματικά λάθη στην προφορική έκφραση του εκπαιδευόμενου. Στην προκειμένη περίπτωση είναι σημαντικό να εξακολουθήσει η χρησιμοποίηση της γλώσσας στόχου και να μην επεξηγούνται ΠΟΤΕ οι γραμματικές δομές μιας γλώσσας με τη βοήθεια άλλης γλώσσας. Συγκεκριμένα αυτό σημαίνει ότι ουδέποτε επεξηγούνται στη Γερμανία λάθη στην ελληνική γλώσσα με τη βοήθεια της γερμανικής γλώσσας ή στην Ελλάδα λάθη στη γερμανική γλώσσα στα ελληνικά. Η περαιτέρω εμπειρία από την πιλοτική εφαρμογή δίγλωσσων διδακτικών ενοτήτων δείχνει ότι σε περίπτωση σημαντικών γλωσσικών ελλείψεων σε μία από τις δύο γλώσσες-στόχους, οι διδακτικές ενότητες του εκπαιδευτικού προγράμματος-πλαισίου για την εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου συμβολαιογραφικού / δικηγορικού γραφείου, είναι δυνατόν να έχουν υπερβολικές απαιτήσεις από τους εκπαιδευόμενους. Εφόσον το τεστ κατάταξης πιστοποιήσει επίπεδο Β2 στη γλώσσα 1, αλλά μόνο επίπεδο Α1 στη γλώσσα 2, προτείνεται να μη γίνουν δίγλωσσα μαθήματα. Οι εκπαιδευόμενοι θα πρέπει αρχικά να φοιτήσουν σε κλασσικούς κύκλους γλωσσικών μαθημάτων ώστε να επιτύχουν επίπεδο Β1 και στη γλώσσα 2 με 7

8 βάση το Ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς. Διατίθενται τεστ κατάταξης γερμανικής και ελληνικής γλώσσας στα πλαίσια αυτού του εκπαιδευτικού προγράμματος-πλαισίου για την εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου συμβολαιογραφικού / δικηγορικού γραφείου. 8

9 Διδακτική Ύλη Το καθήκον εχεμύθειας (ή υποχρέωση τήρησης του επαγγελματικού απορρήτου) είναι με την στενή έννοια η νομική υποχρέωση συγκεκριμένων επαγγελματικών ομάδων να μην διαδίδουν εμπιστευμένα απόρρητα σε τρίτους. Η υποχρέωση αυτή μπορεί να έγκειται τόσο σε φυσικά πρόσωπα (φορείς επαγγελματικού απορρήτου) όσο και στους ίδιους τους δημόσιους φορείς του κράτους (το λεγόμενο υπηρεσιακό απόρρητο), οι οποίοι οφείλουν να τηρούν εχεμύθεια. Τα νομικά θεμέλια του καθήκοντος εχεμύθειας είναι στο ελληνικό όπως και στο γερμανικό νομικό σύστημα όμοια και βασίζονται στις ίδιες ιστορικές ρίζες του δικαίου. Υπό ευρεία έννοια το καθήκον εχεμύθειας είναι και στις δύο χώρες στενά συνδεδεμένο με την προστασία δεδομένων καθώς σε αυτό μπορούν να υπόκεινται όχι μόνο εμπιστευμένα απόρρητα αλλά και προσωπικά και άλλα δεδομένα, όπως για παράδειγμα τα εμπορικά απόρρητα. Επίσης εδώ βρίσκουν εφαρμογή στην Γερμανία και στην Ελλάδα οι ευρωπαϊκές διατάξεις για την προστασία δεδομένων, την προστασία της προσωπικότητας καθώς και την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και την προστασία του copyright. Κατά τον ορισμό ισχύει: «Το καθήκον εχεμύθειας (ή υποχρέωση τήρησης του επαγγελματικού απορρήτου) είναι με την στενή έννοια η νομική υποχρέωση συγκεκριμένων επαγγελματικών ομάδων να μην διαδίδουν εμπιστευμένα απόρρητα. Η υποχρέωση τήρησης του επαγγελματικού απορρήτου στη Γερμανία θεμελιώνεται αρχικά στο δικαίωμα πληροφορικής αυτοδιάθεσης, το οποίο αναπτύχθηκε μέσω διαρκών νομολογιών του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου από το άρθρο 1 Ι σε συνδυασμό με το άρθρο 2 Ι του Συντάγματος. Συγκεκριμένοι κανόνες δικαίου (στη Γερμανία το άρθρ. 203 του Ποινικού Κώδικα παραβίαση προσωπικού απορρήτου), δεοντολογικοί κανόνες για συγκεκριμένες επαγγελματικές ομάδες (επαγγελματικά καθεστώτα), καθώς και πρόσθετες υποχρεώσεις συμβάσεων εργασίας αστικού δικαίου (Αστικός Κώδικας) και το καθήκον εχεμύθειας για εργαζόμενους όσον αφορά σε εμπορικά απόρρητα (άρθρ. 242 του Αστικού Κώδικα). Για δημοσίους υπαλλήλους υπάρχουν περαιτέρω υποχρεώσεις. Στο κοινωνικό δίκαιο το άρθρ. 35 του Κοινωνικού Κώδικα Ι προστατεύει τα λεγόμενα προσωπικά δεδομένα κοινωνικού χαρακτήρα, τα οποία είναι οι πληροφορίες τις οποίες ασφαλίσεις, κοινωνικές υπηρεσίες κ.τ.λ. επιβάλλουν στους ασφαλισμένους και αποδέκτες παροχών. Η παραβίαση του καθήκοντος εχεμύθειας είναι σύμφωνα με το άρθρ. 203 του Ποινικού Κώδικα αξιόποινη πράξη μόνο όταν γίνεται εκ προθέσεως και τιμωρείται με απειλή χρηματικής ποινής ή κράτηση μέχρι και ενός έτους. Σε αυτά προστίθενται οι δεοντολογικές κυρώσεις όπως επιπλέον χρηματικά πρόστιμα. Η παραβίαση συμβατικών υποχρεώσεων μπορεί να είναι και από αμέλεια και θεμελιώνουν εν ανάγκη τις αξιώσεις αποζημίωσης του ζημιωθέντος.» 1 Ιστορικά Στην Γερμανία και στην Ελλάδα οι κανονισμοί για το καθήκον εχεμύθειας επικαλούνται τη νομική παράδοση η οποία εμπεριέχεται ήδη στον όρκο του 1 Πηγή: Glossar Rechtsanwaltswesen, Συλλογή με κινητά φύλλα Βιβλιοθήκη Ομόσπονδου Κρατιδίου Württemberg, Λέξη-κλειδί καθήκον εχεμύθειας, 5/

10 Ιπποκράτη με την αυτοδέσμευση για εχεμύθεια: Και όσα τυχόν βλέπω ή ακούω κατά τη διάρκεια της θεραπείας ή και πέρα από τις επαγγελματικές μου ασχολίες στην καθημερινή μου ζωή, αυτά που δεν πρέπει να μαθευτούν παραέξω δεν θα τα κοινοποιώ, θεωρώντας τα θέματα αυτά μυστικά 2 Ιπποκράτης ο Κώος (460 με 375 π.χ.) Σε νεότερη μετάφραση η πρόταση διαβάζεται και ως εξής: Όσα βλέπω και ακούω κατά τη διάρκεια της θεραπείας ή πέρα από αυτήν, στη ζωή των ανθρώπων δεν θα τα κοινοποιώ εφόσον δεν επιτρέπεται και θα τα θεωρώ μυστικά. Στην αρχαία Ρώμη κατά τις συνελεύσεις κρεμούσαν ένα τριαντάφυλλο στην οροφή υπενθυμίζοντας έτσι στους παρευρισκομένους το καθήκον της εχεμύθειας. Τον ίδιο σκοπό είχε και το χαραγμένο τριαντάφυλλο στα εξομολογητήρια.: «sub rosa dictum» - υπό του ρόδου λεγόμενο, πρέπει να μείνει μυστικό. Στην Ελλάδα το τριαντάφυλλο αποτελεί μέχρι σήμερα σύμβολο της εχεμύθειας, της εσωτερικής αλληλεγγύης και της ψυχικής καθαρότητας. Στον αισθητικό τομέα το ροδόνερο θεωρείται μέχρι σήμερα ως ιδιαίτερα καθαρό και απαλλαγμένο από μολύνσεις και κακές επιρροές. Καθήκον εχεμύθειας Ο νομικός ορισμός στη Γερμανία είναι ο εξής: «Από το άρθρ. 43 α παρ. 2 αριθμ. 1, αριθμ. 2 του Ομοσπονδιακού Κώδικα περί Δικηγόρων και από το άρθρ. 2 παρ. 1 και παρ. 2 του επαγγελματικού καθεστώτος των δικηγόρων προκύπτει ότι το καθήκον (του δικηγόρου) ανάγεται «σε όλα αυτά των οποίων λαμβάνει γνώση κατά τη εκτέλεση του επαγγέλματός του». Στην Ελλάδα το καθήκον εχεμύθειας προκύπτει εξαιτίας της υποχρέωσης που ισχύει για τους κρατικούς υπαλλήλους και συνεργάτες του δικαστικού κλάδου για «τήρηση των απορρήτων και εμπιστευμένων δηλώσεων, εγγράφων, στοιχείων και συμβολαίων», σύμφωνα με το άρθρ. 22β, παρ. 4 κε του κανονισμού περί των υπαλλήλων των δημοσίων υπηρεσιών και διοίκησης. Συμπληρωματικά προστίθενται σε μεμονωμένες νομαρχίες, δηλαδή διοικητικές περιφέρειες και περιοχές στην Ελλάδα, τοπικοί κανονισμοί οι οποίοι ωστόσο δεν παρουσιάζουν σημαντικές αποκλείσεις από τον ενιαίο ελληνικό κανονισμό. Ως συμπλήρωση του κρατικού δικαίου στην Ελλάδα ισχύουν για τους εκπροσώπους της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας οι κανονισμοί περί τήρησης του απορρήτου της εξομολόγησης και των σχετικών οδηγιών τήρησης εχεμύθειας για έγγραφα, οικογενειακά βιβλιάρια και μητρώα της εκκλησίας. Οι κανονισμοί της εκκλησίας αναλογούν όσον αφορά στο περιεχόμενο στους κανονισμούς στη Γερμανία. Στην 2 Πηγή: Deichgräber, Karl: Der hippokratische Eid. Stuttgart: Hippokrates Verlag 4 η έκδοση. 1983, σελ. 15 (Μετάφραση από τα Αρχαία Ελληνικά), Stuttgart

11 έννομη σχέση Γερμανίας Ελλάδας μπορούν να υπάρξουν επαφές με εκκλησιαστικούς λειτουργούς σε υποθέσεις οικογενειακές και κληρονομικές, όταν επιβάλλεται ο έλεγχος των βιβλίων και μητρώων της ελληνικής εκκλησίας. Το καθήκον εχεμύθειας ισχύει για όλους, δηλαδή ακόμα και στην περίπτωση που ένας δικηγόρος πρέπει να καταθέσει ο ίδιος του ως μάρτυρας ή όταν πρέπει να γίνει κατάσχεση ή φορολογικός έλεγχος κατάστασης εις βάρος του. Το καθήκον εχεμύθειας σύμφωνα με το άρθρ.43 α παρ.3 αριθ.3 του γερμ. Ομοσπονδιακού Κώδικα περί Δικηγόρων δεν αναφέρεται σε πασίδηλα και ασήμαντα γεγονότα. Επειδή ο διαχωρισμός είναι πολύ δύσκολος, ο δικηγόρος και οι συνεργάτες του αποφασίζουν πάντα σε περίπτωση αμφιβολίας υπέρ της εχεμύθειας. Το καθήκον εχεμύθειας λόγω του άρθρ. 2 παρ. 2 του γερμ. Ομοσπονδιακού Κώδικα περί Δικηγόρων δεν παύει με την λήξη της εκπροσώπησης αλλά συνεχίζει να ισχύει για πάντα, ακόμα και μετά τον θάνατο του πελάτη (άρθρ. 203 παρ. 4 του γερμ. Ποινικού Κώδικα)! Ο κανονισμός αυτός ισχύει έτσι και στην Ελλάδα όπου ισχύει το αδιάκοπο καθήκον εχεμύθειας. Μια ενδεχόμενη απαλλαγή κατά το θάνατο του πελάτη είναι δυνατή παρόλο τον κανόνα, ότι το δικαίωμα σιωπής ισχύει πέρα από τον θάνατο του πελάτη και δεν μεταβιβάζεται στους κληρονόμους. Το καθήκον εχεμύθειας ακυρώνεται μόνο στις περιπτώσεις που κατονομάζονται στο άρθρ.2 παρ.3 του επαγγελματικού καθεστώτος των δικηγόρων ή με προσωποπαγή δήλωση απαλλαγής του πελάτη. Από το καθήκον εχεμύθειας προκύπτει για τους δικηγόρους δικαίωμα εχεμύθεια το οποίο προστατεύεται κυρίως από το άρθρ. 53 παρ. 1 αριθ. 3 του γερμ. Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (δικαίωμα άρνησης μαρτυρίας) και το άρθρ. 97 του γερμ. Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (απαγόρευση κατάσχεσης). 3 Σκοπός του καθήκοντος Στη Γερμανία και στην Ελλάδα το καθήκον εχεμύθειας υπηρετεί άμεσα κατά μια στενή έννοια την προστασία του προσωπικού βιοχώρου και των απορρήτων (ιδιωτική ζωή) ενός ατόμου το οποίο εμπιστεύεται σε συγκεκριμένες επαγγελματικές ομάδες ή συγκεκριμένους κρατικούς ή ιδιωτικούς οργανισμούς τα απόρρητά του. Σύμφωνα με αυτό, το καθήκον εχεμύθειας προστατεύει το δικαίωμα πληροφορικής αυτοδιάθεσης, το οποίο στη Γερμανία έχει συνταγματική ισχύ και στην Ελλάδα είναι θεμελιωμένο ως θεμελιώδες δικαίωμα. Το δικαίωμα πληροφορικής αυτοδιάθεσης, ως δείγμα του συνολικού δικαιώματος της προσωπικότητας αναπτύχθηκε μέσω διαρκών νομολογιών του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου από το άρθρ. 1 παρ. 1 σε συνδυασμό με το άρθρ.2 παρ. 1 του Συντάγματος και διατυπώθηκε στη Γερμανία πρώτη φορά το 1983 στη λεγόμενη απόφαση για την απογραφή του πληθυσμού (του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου). Στην Ελλάδα, το απαραβίαστο του ατόμου αποτελεί μέρος του συνταγματικού κειμένου και καταγράφεται στις εκτελεστικές διατάξεις και τα υπομνήματα προς την περιφέρεια. 3 Απόσπασμα από aus τον πρόλογο της 3 ης έκδοσης του βιβλίου "Berufs- und Vergütungsrecht für die Anwaltschaft", εκδόσεις RAK Stuttgart, Stuttgart

12 Στη Γερμανία ο νομοθέτης έχει ρυθμίσει το καθήκον εχεμύθειας με το σκληρότερο μέσο που έχει στη διάθεσή του, δηλαδή με την απειλή χρηματικής ποινής ή στερητικής της ελευθερίας ποινής στο άρθρ. 203 του Ποινικού Κώδικα (παραβίαση του ιδιωτικού απόρρητου). Και στην Ελλάδα ισχύουν σε περίπτωση προσβολής του καθήκοντος εχεμύθειας στερητικές της ελευθερίας ποινές, χρηματικές ποινές και αφαίρεση άδειας. Για υπαλλήλους δημόσιων υπηρεσιών στην Ελλάδα υπάρχει η απειλή απώλειας κοινωνικών αξιώσεων με την έννοια των μετέπειτα συνταξιοδοτικών παροχών. Άλλες μορφές του καθήκοντος εχεμύθειας Πέρα από αυτόν τον εκτενή ορισμό της εχεμύθειας σε ένα δικηγορικό γραφείο, προκύπτουν και άλλα επίπεδα εχεμύθειας. Μπορεί για παράδειγμα στη Γερμανία αλλά και στην Ελλάδα να αποτελεί κομμάτι μιας σύμβασης: Εκτός αυτού μπορεί να προκύπτει άμεσα και έμμεσα καθήκον εχεμύθειας ως πρόσθετη υποχρέωση από συμβάσεις αστικού δικαίου. Έτσι το καθήκον εχεμύθειας προκύπτει για εργαζόμενους ως πρόσθετη υποχρέωση από την σύμβαση εργασίας όσον αφορά σε επιχειρησιακά απόρρητα σύμφωνα για παράδειγμα με το άρθρ. 242 του γερμ. Αστικού Κώδικα (καλή πίστη). Τέτοιες υποχρεώσεις που προκύπτουν από γερμανικές συμβάσεις ισχύουν και στο ελληνικό δίκαιο. Για τους φορείς δημόσιας εξουσίας όπως για παράδειγμα για τους Γερμανούς και Έλληνες δημόσιους υπάλληλους το καθήκον υπηρεσιακής εχεμύθειας υφίσταται (στη Γερμανία) βάση του άρθρ. 39 του δημοσιοϋπαλληλικού νόμου-πλαίσιο (BRRG) στους δημοσιοϋπαλληλικούς κώδικες του ομόσπονδου κράτους και των κρατιδίων. Στο γερμανικό κοινωνικό δίκαιο το άρθρ. 35 του Κοινωνικού Κώδικα Ι προστατεύει τα λεγόμενα προσωπικά δεδομένα κοινωνικού χαρακτήρα, τα οποία είναι οι πληροφορίες τις οποίες οι φορείς απόδοσης του Κοινωνικού Κώδικα επιβάλλουν στους ασφαλισμένους και αποδέκτες παροχών. Για τον τομέα της καθολικής εκκλησίας ο εκκλησιαστικός κώδικας Codex luris Canonici (CIC) προστατεύει το δικαίωμα της προσωπικότητας με προστασία της σφαίρας ιδιωτικού απορρήτου στον Κανόνα 220. Για συνεργάτες με συμβάσεις εργασίας σύμφωνες με τις οδηγίες συμβάσεων εργασίας της γερμανικής οργάνωσης Κάριτας (AVR), το άρθρ. 5 AVR ρυθμίζει το καθήκον εχεμύθειας ως ιδιαίτερο υπηρεσιακό καθήκον. Η ελληνική ορθόδοξη εκκλησία χρησιμοποιεί ως πρότυπο για το καθήκον εχεμύθειας το εκκλησιαστικό δίκαιο και υιοθέτησε τους κανονισμούς του Codex luris Canonici (ClC), το οποίο βρίσκεται στο πατριαρχείο της ορθόδοξης εκκλησίας στην Κωνσταντινούπολη. Δεοντολογικοί κανόνες για συγκεκριμένες επαγγελματικές ομάδες ρυθμίζουν το καθήκον εχεμύθειας για τον τομέα τους, π.χ. για τους Γερμανούς δικηγόρους το άρθρ. 43 α παρ. 2 του Ομοσπονδιακού Κώδικα περί Δικηγόρων. Έμμεσα το καθήκον εχεμύθειας υπηρετεί και την ίδια την λειτουργική ικανότητα συγκεκριμένων επαγγελμάτων. 12

13 Παράδειγμα: Όταν η παροχή συμβουλής μέσω π.χ. ενός ψυχολόγου θεραπευτή εξαρτάται από μια σχέση εμπιστοσύνης, τότε αυτή μπορεί να υπάρξει μόνο αν ο ασθενής μπορεί να βασιστεί στο ότι οι πληροφορίες που εμπιστεύεται στον θεραπευτή δεν θα διαδοθούν αυθαίρετα. Ο κύκλος προσώπων του καθήκοντος εχεμύθειας Στην Γερμανία όπως και στην Ελλάδα το καθήκον εχεμύθειας αφορά μεταξύ άλλων σε υπαλλήλους των ακόλουθων επαγγελμάτων: Υπάλληλοι θεραπευτικών επαγγελμάτων στην Γερμανία και στην Ελλάδα όπως γιατροί, οδοντογιατροί, φαρμακοποιοί ή υπάλληλοι άλλου ιατρικού επαγγέλματος, το οποίο απαιτεί εκπαίδευση που ρυθμίζεται από το κράτος. Για παράδειγμα γενικοί νοσοκόμοι, νοσοκόμοι ηλικιωμένων προσώπων και συνεργάτες της υπηρεσίας διάσωσης, Επαγγελματίες ψυχολόγοι με επιστημονικές απολυτήριες εξετάσεις αναγνωρισμένες από το κράτος ή με αναγνωρισμένο πτυχίο σπουδών και πρακτικό έτος στην Ελλάδα, Δικηγόροι (συμπεριλαμβανομένου των συμβούλων ευρεσιτεχνιών ή των συνηγόρων), Φορολογικοί σύμβουλοι, συμβολαιογράφοι, Σύμβουλοι γάμου, οικογένειας, νέων, παιδαγωγικοί σύμβουλοι καθώς και σύμβουλοι για θέματα εθισμού σε ένα συμβουλευτικό κέντρο αναγνωρισμένο από το κράτος, Μέλη ή υπάλληλοι αναγνωρισμένου συμβουλευτικού κέντρου σε θέματα διαφωνίας εγκυμοσύνης στη Γερμανία, Κρατικά αναγνωρισμένοι κοινωνικοί λειτουργοί και κοινωνικοί παιδαγωγοί στην Γερμανία και στην Ελλάδα, Συνεργάτες μιας επιχείρησης ιδιωτικής ασφάλισης ασθενείας, ατυχημάτων ή ζωής ή ενός ιδιωτικού ιατρικού γραφείου συμψηφισμών στη Γερμανία και του κρατικού τομέα κοινωνικής ασφάλισης, των δημόσιων γραφείων συμψηφισμών των εταιρειών τηλεφωνίας και παροχής ρεύματος καθώς και των μετρητών φυσικού αερίου στην Ελλάδα, Δημόσιοι λειτουργοί όσον αφορά σε υπηρεσιακά απόρρητα που γνωρίζουν, Άτομο το οποίο ασκεί καθήκοντα ή αρμοδιότητες σύμφωνα με το δικαίωμα εκπροσώπησης προσωπικού στη Γερμανία ή στην Ελλάδα, Εντολοδόχοι για την προστασία δεδομένων στη Γερμανία και στην Ελλάδα, Βοηθοί των προαναφερθέντων υπαλλήλων. Στους βοηθούς ενός υπαλλήλου των προαναφερθέντων επαγγελματικών ομάδων που έχουν το καθήκον εχεμύθειας ανήκουν μόνο οι συνεργάτες εκείνοι οι οποίοι βοηθούν συγκεκριμένα σε μεμονωμένες περιπτώσεις. Για παράδειγμα στην περίπτωση των γιατρών, οι συνεργάτες για τον διακανονισμό ασθενών και της γραφικής εργασίας, στους δικηγόρους οι εξειδικευμένοι υπάλληλοι του δικηγορικού γραφείου, στους βοηθούς διάσωσης οι νοσοκόμοι ασθενοφόρων και σχολείων, Άτομα τα οποία εργάζονται στους έχοντες το καθήκον εχεμύθειας «για να προετοιμαστούν για το επάγγελμα». Για παράδειγμα εκπαιδευόμενοι, ασκούμενοι κατά τη διάρκεια των σπουδών. Το καθήκον εχεμύθειας κατά την έννοια του γερμανικού άρθρ. 203 του Ποινικού Κώδικα έχει πάντα ο ίδιος ο φορέας του απορρήτου και όχι η οργάνωση στην οποία 13

14 εργάζεται. Το ίδιο ισχύει και στην Ελλάδα. Αυτό σημαίνει πως το καθήκον εχεμύθειας έχει προσωπικό χαρακτήρα και ένα άτομο το οποίο προσβάλει το καθήκον εχεμύθειας ευθύνεται ατομικά ακόμα και όταν πρόκειται για παραβίαση καθήκοντος στα πλαίσια της σχέσης εργασίας. Άρση ή μετριασμός του ποινικού καθήκοντος εχεμύθειας ΔΕΝ μπορεί να υπάρξει μέσω εντολής προϊσταμένου καθώς το διευθυντικό δικαίωμα του εργοδότη ή του προϊσταμένου δημόσιας υπηρεσίας δεν μπορεί να παρακάμψει ποινικούς κανονισμούς. Αυτό ισχύει για την Γερμανία καθώς και για την Ελλάδα. Λόγω της απαγόρευσης της αναλογίας στο γερμανικό ποινικό δίκαιο η λίστα δεν μπορεί να επεκταθεί. Για παράδειγμα οι πρακτικοί θεραπευτές δεν υπάγονται στα θεραπευτικά επαγγέλματα. Στα επαγγέλματα κοινωνικής βοήθειας δεν υπάγονται για παράδειγμα οι πτυχιούχοι παιδαγωγοί και εκπαιδευτές. Αυτό σημαίνει πως υπάλληλοι αυτών των επαγγελματικών ομάδων δεν πράττουν αξιόποινη πράξη σε περίπτωση παραβίασης του καθήκοντος εχεμύθειας. Εν τούτοις, οι υπάλληλοι αυτών των επαγγελματικών ομάδων θα πρέπει να προσέχουν το καθήκον εχεμύθειας που βασίζεται σε κανονισμούς της σύμβασης (εργασίας) ή άλλους. Στην Ελλάδα η απαγόρευση της αναλογίας δεν υπάρχει σε αυτήν την μορφή. Το καθήκον εχεμύθειας ισχύει για όλες τις αναφερθέντες επαγγελματικές ομάδες, ιδιαίτερα όμως για όλους τους απασχολούμενους στον τομέα της δικαιοσύνης και στις δημόσιες υπηρεσίες. Τι περιλαμβάνει το καθήκον εχεμύθειας; Συχνά το καθήκον εχεμύθειας υφίσταται όσον αφορά σε πληροφορίες που έχουν εκμυστηρευτεί στον έχοντα το καθήκον κατά την επαγγελματική του ιδιότητα ή με άλλο τρόπο. Ο κανονισμός αυτός ισχύει στην Ελλάδα και τη Γερμανία στον ίδιο βαθμό και χωρίς περιορισμούς. Αυτό αφορά π.χ. στον ιατρικό και νομικό τομέα όλα τα δεδομένα και γεγονότα προσωπικού χαρακτήρα όπως π.χ. το γεγονός ότι γενικά έχει υπάρξει αγωγή ενός συγκεκριμένου ατόμου, το είδος τραυματισμού ή ασθένειας, τα περιστατικά δυστυχήματος, πορεία της νόσου κ.τ.λ., τα αποτελέσματα της εξέτασης, διαγνωστική και διάγνωση (πιθανότητας), τα μέτρα που ληφθήκαν, κάθε άλλη πληροφορία που έγινε γνωστή στον βοηθό κατά τη διάρκεια της αγωγής (π.χ. κατάσταση κατοικίας και ζωής, εθισμοί, σεξουαλικές προτιμήσεις, περιουσιακή κατάσταση, σωματική υγιεινή), κάθε νομική συμφωνία, νομικά ερωτήματα ή ποινικές υποθέσεις και η πορεία τους. Αυτό ισχύει εφόσον οι λεπτομέρειες επιτρέπουν συμπέρασμα προς ένα συγκεκριμένο άτομο το οποίο ταυτίζεται με αυτές και επίσης πέρα από το θάνατο του ασθενούς/πελάτη. 14

15 Προς ποιους ισχύει το καθήκον εχεμύθειας; Το καθήκον εχεμύθειας ισχύει προς όλους. Ακόμα και συγγενείς του θιγόμενου (ακόμα και ενός ανήλικου, όπου εδώ λαμβάνονται υπόψη η ηλικία και η ικανότητα προς διάκριση τα οποία στη Γερμανία ορίζονται στα 16 χρόνια και στην Ελλάδα στα 18), επαγγελματικοί συνάδελφοι και προϊστάμενοι του έχοντα το καθήκον εχεμύθειας, εφόσον αυτοί δεν ασχολούνται οι ίδιοι με τον χειρισμό της συγκεκριμένης υπόθεσης, οι φίλοι και συγγενείς του έχοντα το καθήκον, τα μέσα ενημέρωσης και ανάλογα με νομικούς κανονισμούς: η αστυνομία, η εισαγγελική αρχή και το δικαστήριο. Το καθήκον εχεμύθειας συνοδεύεται σε πολλές περιπτώσεις από το δικαίωμα άρνησης μαρτυρίας στο δικαστήριο το οποίο μπορούν να επικαλεστούν οι έχοντες το καθήκον εχεμύθειας (στη Γερμανία π.χ. το άρθρ. 53 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας σε ποινική δίκη ή το άρθρ. 383 του Κώδικα πολιτικής Δικονομίας σε πολιτική δίκη). Το καθήκον εχεμύθειας ισχύει επίσης, και αυτό αποτελεί σημαντική υπόδειξη για τους νεαρούς μαθητευομένους, προς τη λεγόμενη «καλύτερη φίλη» ή τον «καλύτερο φίλο», τον σύντροφο, τους γονείς ή συγγενείς. Οι συνεργάτες είναι υποχρεωμένοι σε ενδεχόμενα ερωτήματα να τονίσουν σε συγγενείς και φίλους το καθήκον εχεμύθειας και να θέσουν αυτό ως το λόγο για τον οποίο δεν μπορούν να δοθούν πληροφορίες. Το καθήκον εχεμύθειας ισχύει επίσης και σε ανεπίσημα ερωτήματα προς «δημόσιους λειτουργούς», για παράδειγμα προς δημάρχους, τοπικούς αρχηγούς ή εκπροσώπους της εκκλησίας οι οποίοι μπορούν συχνά σε γιορτές ή εκκλησιαστικές αργίες να απευθυνθούν στους μαθητευομένους με ανάλογα ερωτήματα. Οι μαθητευόμενοι έχουν αυτή τη στιγμή τη δυνατότητα να απευθύνονται απευθείας στον προϊστάμενο ή εκπαιδευτή τους όταν υπάρχει πρόβλημα. Θα πρέπει σε περιπτώσεις αμφιβολίας να χρησιμοποιούν τη δυνατότητα αυτή πολύ συχνά από ότι πολύ σπάνια. Πότε όμως μπορεί ή πρέπει να δίνονται πληροφορίες; Στο γερμανικό όπως και στο ελληνικό δίκαιο υπάρχουν διατυπωμένες περιπτώσεις στις οποίες παρόλο το καθήκον εχεμύθειας, επιτρέπεται να δοθούν πληροφορίες. Και για τις δύο χώρες ισχύει ότι πληροφορίες μπορούν να δοθούν όταν... υπάρχει ρητή συγκατάθεση του ενδιαφερομένου Παραδείγματα: Στη σύμβαση αγωγής η οποία καταρτίστηκε με τον ιατρό ή το νοσοκομείο ο ασθενής δίνει τη συγκατάθεσή του ότι δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα μπορούν να δοθούν για συμψηφιστικούς σκοπούς. Οι ιδιωτικές ασφαλίσεις ασθενείας και ζωής απαιτούν κατά κανόνα στην πρόταση ασφάλισης μια γενική απαλλαγή των θεραπόντων γιατρών από το καθήκον εχεμύθειας.... Υπάρχει συνεπαγόμενη (σιωπηρή ή εικαζόμενη)συναίνεση Παραδείγματα: Η υπηρεσία διάσωσης βρίσκει έναν αναίσθητο ασθενή ο οποίος ενδεχομένως έχει πέσει θύμα ληστείας. Η αστυνομία μπορεί να 15

16 ειδοποιηθεί. Στα πλαίσια αλλαγής προσωπικού στο νοσοκομείο δίνονται τα δεδομένα του ασθενούς στους ιατρούς και νοσοκόμους της επόμενης βάρδιας.... όταν υπάρχει νόμιμο καθήκον πληροφόρησης, π.χ. προς τους φορείς κοινωνικής παροχής ή σύμφωνα με τον νόμο προστασίας κατά των λοιμώξεων Παράδειγμα: Τα νοσοκομεία οφείλουν να δώσουν στο νόμιμο ασφαλιστικό ταμείο ασθένειας συγκεκριμένα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα του ασθενούς (άρθρ. 301 του Κοινωνικού Κώδικα V). Προς τις ιατρικές υπηρεσίες των ασφαλίσεων ασθένειας υφίστανται περαιτέρω υποχρεώσεις ενημέρωσης.... σε κατάσταση ανάγκης που αποκλείει το άδικο σύμφωνα με το άρθρ. 34 του Ποινικού Κώδικα. Όταν απειλείται με συγκεκριμένο τρόπο ένα έννομο αγαθό ανώτερης αξίας τότε η παραβίαση του καθήκοντος εχεμύθειας δεν είναι παράνομη. Η αποκάλυψη των απορρήτων είναι επιτρεπτή μόνο όταν από τη στάθμιση των αγαθών προκύπτει ότι η παραβίαση του απορρήτου είναι εύλογη και κατάλληλη να αποτρέψει τον απειλούμενο κίνδυνο ΚΑΙ ότι το έννομο αγαθό που πρέπει να προστατευθεί υπερέχει σημαντικά του έννομου αγαθού που έχει προσβληθεί (ρήξη της εμπιστοσύνης!). Παράδειγμα: Όταν γίνετε δημόσια κριτική εις βάρος μιας επιβλέπουσας δημόσιας αρχής (κοινωνική λειτουργός) στον τύπο, τότε μπορεί η παραβίαση του καθήκοντος εχεμύθειας να είναι δικαιολογημένη. Η στάθμιση των αγαθών πρέπει να οδηγήσει στο αποτέλεσμα ότι η προστασία του δημόσιου κύρους της δημόσιας αρχής και της κοινωνικής λειτουργού δικαιολογούν τη ρήξη της εμπιστοσύνης. Αυτό ισχύει κυρίως όταν οι ισχυρισμοί είναι λανθασμένοι. Ωστόσο η κοινωνική λειτουργός μπορεί να φανερώσει μόνο τα δεδομένα εκείνα που αποκαθιστούν το δημόσιο κύρος (εντολή του προσήκοντος). Περαιτέρω παραδείγματα: Ένας γιατρός αμύνεται σε ποινική δίκη ενάντια στην υπόνοια λανθασμένης θεραπείας. Πρέπει να αποκρούσει αξιώσεις αποζημίωσης ή να επιβάλει τις δικές του αξιώσεις αμοιβής επειδή ο ασθενής δεν πληρώνει οικιοθελώς. Σύμφωνα με το άρθρ. 34 του Ποινικού Κώδικα δεν υπάρχει γενικά καμία υποχρέωση αποκάλυψης αλλά μόνο το δικαίωμα αποκάλυψης. Κατ εξαίρεση ωστόσο μπορεί να υφίσταται υποχρέωση αποκάλυψης όταν υπάρχει οξεία και άμεση απειλή της ζωής ή της υγείας ενός ανθρώπου και η αποκάλυψη μπορεί να αποτρέψει περαιτέρω ζημιά. Παράδειγμα: Η περιφερειακή κοινωνική λειτουργός μιας υπηρεσίας ανηλίκων διαπιστώνει κατά μια κατ οίκον επίσκεψη παραμέληση ανηλίκου με κίνδυνο για τη ζωή του. Οι γονείς του παιδιού αδυνατούν λόγω οξείας δηλητηρίασης από ναρκωτικές ουσίες να φροντίσουν το παιδί τους. Η υπηρεσία διάσωσης και ενδεχομένως η αστυνομία πρέπει να κληθούν. 16

17 ... σχεδιάζεται σοβαρή ποινική πράξη για την οποία υπάρχει σύμφωνα με το άρθρ. 138 του Ποινικού Κώδικα υποχρέωση αναγγελίας. Στην περίπτωση αυτή υπάρχει υποχρέωση αποκάλυψης! Παράδειγμα: όταν ο γιατρός κατά τη διάρκεια της αγωγής ενός ασθενούς λαμβάνει γνώση μιας μελλοντικής έκθεσης άλλων ατόμων σε κίνδυνο επειδή ο ασθενής π.χ. ανήγγειλε μια δολοφονία, τότε οφείλει ο γιατρός να μεταφέρει την πληροφορία αυτή. 17

18 Κυρώσεις και ποινές για παραβίαση του καθήκοντος εχεμύθειας Η παραβίαση του καθήκοντος εχεμύθειας είναι υπό τις προϋποθέσεις του άρθρ. 203 του Ποινικού Κώδικα αξιόποινη πράξη στη Γερμανία και τιμωρείται με την απειλή χρηματικής ποινής ή κράτησης μέχρι ενός έτους. Το επαγγελματικό δίκαιο συγκεκριμένων επαγγελμάτων απειλεί σε συγκεκριμένες περιπτώσεις με απαγόρευση άσκησης επαγγέλματος, στη Γερμανία π.χ. στο άρθρ. 3 παρ. 3 του Κώδικα Ψυχοθεραπευτών. Σε αυτά προστίθενται και οι δεοντολογικές κυρώσεις όπως χρηματικά πρόστιμα. Η παραβίαση συμβατικών υποχρεώσεων όπως της εργασιακής και υπαλληλικής σχέσης μπορεί να οδηγήσει σε εργατικές κυρώσεις μέχρι και σε απόλυση. Στην Ελλάδα η παραβίαση του καθήκοντος εχεμύθειας απειλείται με ποινή κράτησης και χρηματική ποινή, απόλυση από τη δημόσια υπηρεσία με απώλεια όλων των σχετικών κοινωνικών παροχών, αφαίρεση άδειας ή ακόμα και απαγόρευση άσκησης επαγγέλματος. Παράδειγμα εργατικό δίκαιο Ο εργαζόμενος είναι υποχρεωμένος να τηρεί εχεμύθεια για όλα τα επαγγελματικά και επιχειρησιακά περιστατικά των οποίων έλαβε γνώση μέσω της δραστηριότητάς του ή με άλλο τρόπο. Όλα τα παραστατικά της επιχείρησης καθώς και έγγραφες αποτυπώσεις των επαγγελματικών περιστατικών πρέπει να μεταχειρίζονται ως ιδιοκτησία του εργοδότη και να παραδοθούν σε αυτόν το αργότερο με τη λήξη της σχέση εργασίας. Απαγορεύεται στον εργαζόμενο η αυθαίρετη επεξεργασία και χρήση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (απόρρητο των δεδομένων).στη Γερμανία και στην Ελλάδα το απόρρητο των δεδομένων συνεχίζει να υφίσταται και μετά τη λήξη της δραστηριότητας. Ο εργαζόμενος οφείλει λοιπόν και στις δύο χώρες να τηρήσει το απόρρητο της επιχείρησης και μετά τη λήξη της εργασιακής σχέσης. Ο εργαζόμενος υποβάλλει έπειτα από εντολή του προϊσταμένου του έκθεση για τα αποτελέσματα της επαγγελματικής του δραστηριότητας όπως και για τις παρατηρήσεις που έχει κάνει κατά τη δραστηριότητά του αυτή. Κατά την ύπαρξη της σχέσεως εργασίας ο εργαζόμενος είναι υποχρεωμένος βάση της υποχρέωσης πίστης απέναντι στον εργοδότη να διαφυλάσσει επιχειρησιακά και επαγγελματικά απόρρητα και να προσέχει να μην λάβουν τρίτοι αυθαίρετα γνώση αυτών των απορρήτων. Επιπλέον είναι υποχρεωμένος να τηρήσει εχεμύθεια και για περιστατικά από τον προσωπικό χώρο του εργοδότη ή άλλων εργαζομένων τα οποία τους θίγουν ιδιαίτερα και των οποίων έλαβε γνώση στα πλαίσια της δραστηριότητάς του. Εάν ο εργαζόμενος παραβιάσει το καθήκον εχεμύθειας μπορεί να γίνει ακόμα και υπόχρεος αποζημίωσης. Με τη λήξη της σχέσης εργασίας λήγει κατά βάση και το καθήκον εχεμύθειας εκτός εάν ο εργαζόμενος απέκτησε τις γνώσεις του με παράνομο 18

19 και ανήθικο τρόπο ή εάν η μετάδοση των γνώσεων του αποτελεί ανεπίτρεπτη πράξη ανταγωνισμού με την έννοια του γερμανικού άρθρ. 1 του νόμου περί αθεμίτου ανταγωνισμού ή προξένηση ζημιάς με πρόθεση. Επίσης το καθήκον εχεμύθειας μπορεί στη σύμβαση εργασίας να παραταθεί και μετά τη λήξη της σχέσης εργασίας μέσω της λεγόμενης συμφωνίας εχεμύθειας. Ωστόσο αυτό δεν πρέπει να αποτελέσει εμπόδιο που υπερβαίνει τα όρια του ανεκτού για τον εργαζόμενο στην επαγγελματική του εξέλιξη. Ο κανονισμός αυτός ισχύει για τη Γερμανία όπως και για την Ελλάδα. Επίσης η συμφωνία δε θα πρέπει να αποτελεί καταστρατήγηση των νόμιμων διατάξεων περί της μετασυμβατικής απαγόρευσης άσκησης ανταγωνισμού. Αυτό σημαίνει πως δεν επιτρέπεται να γίνονται συμφωνίες οι οποίες δεν μπορούν μετέπειτα να αναθεωρηθούν ή να αντικατασταθούν από άλλες ρυθμίσεις. Μια τέτοια καταστρατήγηση μπορεί ενδεχομένως να υπάρξει όταν επιβάλλεται απαγόρευση άνευ αποζημίωσης στον εργαζόμενο να χρησιμοποιήσει μετά τη λήξη της σχέσεως εργασίας με οποιονδήποτε τρόπο τα ονόματα και διευθύνσεις των πελατών. Για τους μηχανικούς έχει επίσης σημασία το καθήκον εχεμύθειας σύμφωνα με το άρθρ. 24 παρ. 2 του γερμανικού ομοσπονδιακού νόμου για τις εφευρέσεις εργαζομένων. Το απόρρητο των δεδομένων διαφυλάσσεται στην Γερμανία και στην Ελλάδα αλλά και στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όχι μόνο κατά τη διάρκεια αλλά και μετά τη λήξη της σχέσεως εργασίας. 4 Δόλια αποσιώπηση Πρέπει να σημειωθεί ότι το καθήκον εχεμύθειας δεν πρέπει να χρησιμοποιείται με σκοπό την αποσιώπηση δυσάρεστων αληθειών ή άλλων στοιχείων τα οποία θα μπορούσαν να είναι χρήσιμα στο χειρισμό μιας υπόθεσης ή στη διαλεύκανση ενός περιστατικού. Ακόμα και οι γνώσεις που έχουν οι συνεργάτες ενός δικηγορικού γραφείου και οι οποίες μπορούν να φανούν χρήσιμες για μια υπόθεση ή κάποιο περιστατικό πρέπει να ειπωθούν, ακόμα και όταν η προέλευση των πληροφοριών προκαλούν ντροπή και δυσαρέσκεια σε κάποιο άτομο. Σε περίπτωση που γίνετε εσκεμμένη αποσιώπηση στοιχείων ή το καθήκον εχεμύθειας χρησιμοποιείται ως πρόφαση για απόκρυψη στοιχείων τότε μπορεί η αποσιώπηση να αποτελέσει και αξιόποινη πράξη. Στην νομική αντίληψη μιλάμε τότε για «δόλια αποσιώπηση». 4 Πηγή: Musteranstellungsvertrag des VDI, Verband Deutscher Ingenieure, Düsseldorf

20 Συγγενικοί κλάδοι δικαίου Κανονισμοί για την τήρηση εχεμύθειας βρίσκονται και σε άλλες νομικές πράξεις στη Γερμανία και στην Ελλάδα και στους οποίους μπορούν να αναφερθούν σε ζητήματα οι καταρτιζόμενοι: Απόρρητο της εξομολόγησης Προστασία των δεδομένων Απόρρητο Συμφωνία μη αποκάλυψης Ατομική προστασία των δεδομένων 20

21 Διδακτικοί στόχοι της ενότητας Διδακτικός στόχος της ενότητας Εχεμύθεια / Καθήκον Εχεμύθειας είναι η μετάδοση βασικών γνώσεων για το θέμα του καθήκοντος εχεμύθειας και της τήρησης εχεμύθειας όσον αφορά σε δεδομένα και περιστατικά εντός των δικηγορικών γραφείων και συμβολαιογραφείων της Γερμανίας και της Ελλάδας. Η απόδοση των γνώσεων και των πρακτικών συμβουλών για την εχεμύθεια στις καθημερινές δικηγορικές εργασίες γίνεται στην γερμανική και την ελληνική γλώσσα. Διδακτικοί στόχοι είναι: - Γνώση του ορισμού καθήκον εχεμύθειας - Γνώση του ιστορικού υπόβαθρου στην Ελλάδα και τη Γερμανία - Γνώση του νομικού πλαισίου του καθήκοντος εχεμύθειας στην Γερμανία και την Ελλάδα - Γνώση των νομικών δεσμεύσεων και υποχρεώσεων που προκύπτουν από πλευράς ιδιωτικού δικαίου για τους συνεργάτες του δικηγορικού γραφείου και που οφείλουν να τηρηθούν. - Γνώση των πιθανών ποινών σε περίπτωση παραβίασης του καθήκοντος εχεμύθειας - Πρακτικές συμβουλές για τον τρόπο αντιμετώπισης ευαίσθητων πληροφοριών στην καθημερινότητα - Πρακτικές ασκήσεις - Πρακτικές συμβουλές συμπεριφοράς σε περιπτώσεις αμφιβολίας - Λεξιλόγιο Γερμανικά-Ελληνικά στο θεματικό τομέα του καθήκοντος εχεμύθειας Κρίσιμο είναι οι εκπαιδευόμενοι να αναπτύξουν μια αντίληψη για την ανάγκη εχεμύθειας στον επαγγελματικό τους τομέα. Θα πρέπει να μεταδοθεί η γνώση των κινδύνων που προκύπτουν για το ίδιο το άτομο αλλά και για τρίτους όταν παραβιάζεται το καθήκον εχεμύθειας. Πρωταρχικό στόχο αποτελεί η σημείωση ότι η εχεμύθεια ισχύει γενικά και ιδιαίτερα προς τα μέλη της οικογένειας, φίλες, φίλους και συγγενείς. Οι διδακτικοί στόχοι της ενότητας αυτής είναι οι ίδιοι με τους διδακτικούς στόχους του εκπαιδευτικού προγράμματος-πλαισίου που υπάρχει στη Γερμανία και τις συνοδευτικές στη διδακτική ύλη σχετικά με τις αναφορές στην εχεμύθεια. Νέο στοιχείο στην ενότητα αυτή είναι η συμπλήρωση σχετικά με το νομικό καθεστώς στην Ελλάδα και τις εκεί ισχύουσες ρυθμίσεις. Ο διδακτικός στόχος εδώ είναι να ισχύει πλήρως το καθήκον εχεμύθειας και στις δύο χώρες και να τιμωρούνται ποινικά οι παραβιάσεις. Σημαντικό είναι να μεταδοθεί στους καταρτιζόμενους το αίσθημα ευθύνης για τα υπηρεσιακά μυστικά και εμπιστευμένες πληροφορίες. Αυτό ισχύει πέρα από ενδεχόμενες συζητήσεις μεταξύ φίλων και για συζητήσεις με καταρτιζόμενους του ίδιου έτους από άλλα δικηγορικά γραφεία. Θα μπορούσε να πρόκειται για τον αντίπαλο δικηγόρο και έτσι να δοθούν έμμεσα εμπιστευτικές πληροφορίες. Συνολικά θα πρέπει να μεταδοθεί στους καταρτιζόμενους μια ευρεία συνείδηση των κινδύνων. 21

22 Χρονοδιάγραμμα Αυτό το module αποτελείται από μία θεματική ενότητα διάρκειας 90 λεπτών. Το module αυτό μπορεί να επαναληφθεί όπως επίσης το κομμάτι των ασκήσεων μπορεί να τροποποιηθεί. Διάρκεια σε Περιεχόμενο λεπτά 1-2 Καλωσόρισμα στην ελληνική και γερμανική γλώσσα 3-8 Εισαγωγή στο θέμα της εχεμύθειας με ορισμό και ιστορική αναδρομή στη γερμανική γλώσσα 9-13 Εισαγωγή στο θέμα της εχεμύθειας με ορισμό και ιστορική αναδρομή στην ελληνική γλώσσα Επισήμανση νομικών λεπτομερειών και ρυθμίσεων στη γερμανική γλώσσα Υλικό - Ενημερωτικό υλικό για τον εκπαιδευτή σε αυτή τη θεματική ενότητα - Ενημερωτικό υλικό για τον εκπαιδευτή σε αυτή τη θεματική ενότητα - Ενημερωτικό υλικό για τον εκπαιδευτή σε αυτή τη θεματική ενότητα Επισήμανση νομικών λεπτομερειών και ρυθμίσεων στην ελληνική γλώσσα - Ενημερωτικό υλικό για τον εκπαιδευτή σε αυτή τη θεματική ενότητα Ερωτήσεις και απαντήσεις αντίστοιχα στην ελληνική και γερμανική γλώσσα Ασκήσεις σε εξειδικευμένα παραδείγματα στη γερμανική γλώσσα Ασκήσεις σε εξειδικευμένα παραδείγματα στην ελληνική γλώσσα - Ομαδική ή ατομική εργασία - Ομαδική ή ατομική εργασία Συζήτηση των λύσεωναποτελεσμάτων σε ΜΙΑ γλώσσα (η επιλογή της γλώσσας γίνεται από τον εκπαιδευτή) Σύντομη τελική συζήτηση, αξιολόγηση, περίληψη (σε ΜΙΑ γλώσσα η επιλογή της γλώσσας γίνεται από τον εκπαιδευτή) 22

23 Εκπαιδευτικό υλικό για τους εκπαιδευτές Για το module της υποχρέωσης για εχεμύθεια υπάρχει μόνο περιορισμένο εκπαιδευτικό υλικό (για τους εκπαιδευτές). Στο συννημένο θα βρείτε περισσότερες πληροφορίες τις οποίες μπορείτε να μοιράσετε. Κρίνεται σκόπιμο στους εκπαιδευόμενους στη Γερμανία να δοθεί το κείμενο του νόμου. 203 StGB (απόσπασμα) (1) Όποιος μαρτυρεί ένα ξένο μυστικό, φανερώνει ένα μυστικό το οποίο έχει σχέση με τη προσωπική ζωή ενός ατόμου ή μίας επιχείρησης από τη θέση του δικηγόρου, δικηγόρου ευρεσιτεχνιών, συμβολαιογράφου, υπερασπιστή σε μία νομική διαδικασία, του οποίου του έχουν εκμυστηρευτεί ή το οποίο μυστικό του έχει γινει γνωστό με κάποιο τρόπο, τιμωρείται με στέρηση της ελευθερίας έως ένα έτος ή με χρηματικό πρόστιμο. (2)... (3) Σύμφωνα με τη παράγραφο 1 και οι βοηθοί αυτών θα έχουν τις ίδιες κυρώσεις. Ο δικηγόρος ή οι συνεργάτες του δεν μπορούν να υποχρεωθούν να μαρτυρήσουν κάποιο μυστικό ή κάποια δεδομένα που τους έχουν εκμυστηρευτεί. Για τους δικηγόρους και τους συνεργάτες τους υπάρχει στη Γερμανία το δικαίωμα άρνησης μαρτυρίας σύμφωνα με 383 I 6 ZPO und 53 I 3 stopp. Προτείνεται επίσης να μοιραστεί και η ακόλουθη συμπληρωματική πληροφορία: Είναι κατανοητό ότι ιδιαίτερα οι εκπαιδευόμενοι αισθάνονται μία πίεση λόγω του ότι κατακλύζονται με νέες πληροφορίες στα πλαίσια του επαγγέλματος που έχουν επιλέξει και επιθυμούν να συζητήσουν με τους γονείς τους, τους φίλους, ή τους γνωστούς τους τις εμπειρίες τους αυτές. Εάν αυτό συμβεί χωρίς τη αναφορά ονομάτων και χωρίς να αναφερθούν λεπτομέρειες οι οποίες θα είχαν ως αποτέλεσμα την αναγνώριση συγκεκριμένων ατόμων δεν παραβαίνει η συζήτηση αυτή την υποχρέωση για εχεμύθεια. Ιδιαίτερη προσοχή συνίσταται σε συζητήσεις ανάμεσα σε εκπαιδευόμενους μια που ο συνομιλητής υπάρχει πιθανότητα να έχει εκπαιδευτεί στον δικηγόρο του αντιδίκου και ως εκ τούτου να αναγνωρίσει και χωρίς την αναφορά ονομάτων ή λεπτομερειών την όλη υπόθεση. 5 5 Πηγή: Derer, Von Geisau-Mühle: Fachkunde für Rechtsanwaltsfachangestellte, Troisdorf 2007, S

24 Ασκήσεις Οι ακόλουθες ασκήσεις μπορούν να δοθούν στους εκπαιδευόμενος ή με μορφή ατομικών ασκήσεων ή με μορφή ομαδικών ασκήσεων. Οι εκπαιδευόμενοι έχουν για κάθε άσκηση λεπτά χρόνο στη διάθεση τους. Στόχος είναι με μια σύντομη αιτιολόγηση να εξηγήσουν πως σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση αποφασίζουν και την απόφαση τους αυτή καθώς και την ενέργεια που προκύπτει από αυτή να την αιτιολογήσουν. Άσκηση 1: Στα πλαίσια μίας υπόθεσης που χειρίζεστε για τον διευθυντή σας βρίσκονται τα χαρτιά μιας οικογένειας στα χέρια σας η οποία έχει κάποια μακρινή συγγενική σχέση με τη δική σας οικογένεια. Στα χαρτιά αυτά εμφανίζονται πληροφορίες για ένα διαζύγιο, και διαφωνίες σχετικά με την επιμέλεια των παιδιών. Αυτό το διαζύγιο όπως μπορείτε να θυμηθείτε ήταν τότε στο επίκεντρο των συζητήσεων των γονέων σας και των φίλων τους. Τα έγγραφα αυτά σας δίνουν τη δυνατότητα μίας νέας αντικειμενικής οπτικής γωνίας του θέματος. Συμπεραίνετε ότι τα άτομα αυτά τα οποία είχαν κατηγορηθεί από τη πλειοψηφία των ανθρώπων τελικά είχαν συμπεριφερθεί όντως σωστά. Το γεγονός αυτό ωστόσο δεν είναι γνωστό στον ευρύτερο κύκλο των γνωστών των γονιών σας. Πώς θα συμπεριφερθείτε? Διηγείστε στους γονείς σας αυτή την υπόθεση που έχει ήδη λήξει? Σε περίπτωση που το κάνετε αυτό για ποιο λόγο πιστεύετε θα μπορούσατε να το κάνετε? Σε περίπτωση που δεν το κάνετε, γιατί? Άσκηση 2: Στα πλαίσια μίας υπόθεσης που χειρίζεστε ανάμεσα σε έναν Γερμανό προμηθευτή και έναν πελάτη από την Ελλάδα συνειδητοποιείτε ότι γνωρίζετε τον πελάτη από την Ελλάδα προσωπικά. Πηγαίνατε παλιά μαζί σχολείο και είσαστε φίλοι. Ο πελάτης από τη Ελλάδα καταγγέλλει ότι παρέλαβε τα προϊόντα από την Γερμανία κατεστραμμένα και αρνείται για αυτό το λόγο να πληρώσει. Ο Γερμανός προμηθευτής υποστηρίζει ότι τα προϊόντα ήταν σε άψογη κατάσταση όταν βγήκαν από τη δική του αποθήκη. Αναφέρει την υπευθυνότητα της μεταφορικής εταιρείας και έχει προωθήσει την υπόθεση αυτή στο γραφείο του διευθυντή σας. Η υπόθεση αυτή έχει πολλές πιθανότητες να λήξει εις βάρος του Έλληνα κατηγορούμενου. Αν αυτός πλήρωνε ένα μικρό ποσόν θα μπορούσε να λήξει η υπόθεση. Εσείς δίνετε στον γνωστό σας στην Ελλάδα μία «φιλική συμβουλή»? Αισθάνεστε πέρα για πέρα ηθικά υπόχρεος να το κάνετε αυτό. Άσκηση 3: Η αδερφή σας σας συστήνει τον καινούριο της φίλο. Πρόκειται για έναν κατηγορούμενο μίας πελάτισσας του δικηγορικού σας γραφείου. Το άτομο κρίθηκε τότε ένοχο για σεξουαλική παρενόχληση και χρήση βίας. Θα ενημερώσετε την αδερφή σας σχετικά με την υπόθεση? 24

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Η παρούσα διδακτική ενότητα αποτελεί τμήμα του εκπαιδευτικού προγράμματος-πλαισίου σε γερμανική και ελληνική γλώσσα για την εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Η παρούσα διδακτική ενότητα αποτελεί τμήμα του εκπαιδευτικού προγράμματοςπλαισίου σε γερμανική και ελληνική γλώσσα για την εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Η παρούσα διδακτική ενότητα αποτελεί τμήμα του εκπαιδευτικού προγράμματοςπλαισίου σε γερμανική και ελληνική γλώσσα για την εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΨΥΚΑΠ) Μιχαλακολούλου 173 115 27 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 2106462797 Δικτυακός Τόπος: http://www.psychodrama.gr Ηλεκτρονική Διεύθυνση: kostas.letsios@psychodrama.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Η παρούσα διδακτική ενότητα αποτελεί τμήμα του εκπαιδευτικού προγράμματοςπλαισίου σε γερμανική και ελληνική γλώσσα για την εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας».

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΔΙΟΝΥΣΟΥ Αγιος Στέφανος 30/4/2013 Δ/ΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Α.Π. 13372 & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΛΗΡ.: ΛΕΚΑΡΑΚΟΥ Γ. Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η ΠΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Η παρούσα διδακτική ενότητα αποτελεί τμήμα του εκπαιδευτικού προγράμματοςπλαισίου σε γερμανική και ελληνική γλώσσα για την εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου

Διαβάστε περισσότερα

Προεδρικό ιάταγµα 456/1984 «Αστικός Κώδικας και Εισαγωγικός του Νόµος» (ΦΕΚ Α' 164/17-24.10.1984) ΕΚΑΤΟ ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Προεδρικό ιάταγµα 456/1984 «Αστικός Κώδικας και Εισαγωγικός του Νόµος» (ΦΕΚ Α' 164/17-24.10.1984) ΕΚΑΤΟ ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προεδρικό ιάταγµα 456/1984 «Αστικός Κώδικας και Εισαγωγικός του Νόµος» (ΦΕΚ Α' 164/17-24.10.1984) ΕΚΑΤΟ ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Άρθρο 648 Έννοια Με τη σύµβαση εργασίας ο εργαζόµενος έχει υποχρέωση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 Ευθύνη Ιατρού: Πειθαρχική ευθύνη: κυρώσεις για παραβιάσεις των καθηκόντων και των υποχρεώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Η παρούσα διδακτική ενότητα αποτελεί τμήμα του εκπαιδευτικού προγράμματοςπλαισίου σε γερμανική και ελληνική γλώσσα για την εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου

Διαβάστε περισσότερα

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής εκπροσωπεί την γερμανική ΕΠΕ και ενεργεί επ'ονόματι αυτής κάθε πράξη διαχείρισης. Ποιος μπορεί να γίνει διαχειριστής σε μία γερμανική ΕΠΕ Διαχειριστής μίας

Διαβάστε περισσότερα

Λόγω της ομοιότητας του γερμανικού και ελληνικού νομικού συστήματος δικαίου και της ευρείας διείσδυσης του ελληνικού συστήματος δικαίου στη

Λόγω της ομοιότητας του γερμανικού και ελληνικού νομικού συστήματος δικαίου και της ευρείας διείσδυσης του ελληνικού συστήματος δικαίου στη Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Η παρούσα διδακτική ενότητα αποτελεί τμήμα του εκπαιδευτικού προγράμματος-πλαισίου σε γερμανική και ελληνική γλώσσα για την εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό φυλλάδιο για την επαγγελματική αναγνώριση

Ενημερωτικό φυλλάδιο για την επαγγελματική αναγνώριση Diese Broschüre wurde ausgehändigt von: Ενημερωτικό φυλλάδιο για την επαγγελματική αναγνώριση Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, για να σας προσφέρουμε όσο το δυνατό καλύτερη υποστήριξη κατά την αναγνώριση επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Επαγγελματικής Δεοντολογίας.

Κώδικας Επαγγελματικής Δεοντολογίας. Κώδικας Επαγγελματικής Δεοντολογίας. 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Ι. Δέσμευση της Διοίκησης. 1. Αρχές. 2. Βασικοί άξονες. ΙΙ. Αρχές επαγγελματικής συμπεριφοράς. 1. Σύγκρουση συμφερόντων. 2. Προστασία περιουσιακών στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Α ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΤΜΗΜΑ Α ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Σχέδιο Νόμου Για την ενσωμάτωση της οδηγίας «2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβούλιου της 20 ης Οκτώβριου 2010 σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση κατά την ποινική διαδικασία»

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση: «Παρενόχληση στην εργασία και διακρίσεις λόγω φύλου: οι επιπτώσεις στο εργασιακό περιβάλλον»

Εισήγηση: «Παρενόχληση στην εργασία και διακρίσεις λόγω φύλου: οι επιπτώσεις στο εργασιακό περιβάλλον» ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΕΠΕ «ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ» Αθήνα,, 22 Μαρτίου 2012 Εισήγηση: «Παρενόχληση στην εργασία και διακρίσεις λόγω φύλου: οι επιπτώσεις στο εργασιακό περιβάλλον» Σταματίνα Γιαννακούρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Η παρούσα διδακτική ενότητα αποτελεί τμήμα του εκπαιδευτικού προγράμματοςπλαισίου σε γερμανική και ελληνική γλώσσα για την εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου

Διαβάστε περισσότερα

D.A.S. HELLAS Ασφάλειες Νοµικής Προστασίας Εισαγωγή - Ιστορικά Η ασφάλιση Νοµικής Προστασίας είναι ένας από τους νεώτερους ασφαλιστικούς κλάδους. Στην Ευρώπη εµφανίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα στη Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΥ ΚΟΚΑΡΙΔΑ ΧΡΥΣΑ ΠΕ1707 ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΥ ΚΟΚΑΡΙΔΑ ΧΡΥΣΑ ΠΕ1707 ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΥ 1 ΚΟΚΑΡΙΔΑ ΧΡΥΣΑ ΠΕ1707 ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ Ο ηλεκτρολόγος κατά την άσκηση του επαγγέλματός του φέρει αστικές, ποινικές, κοινωνικές και ηθικές ευθύνες Σκοπός της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Αρ. Πρωτ. 1290 Αθήνα 26/11/2014 Προς Συλλόγους Εκπαιδευτικών Π.Ε. ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. έχει τονίσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ (ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΠΑΣΥΠ ΔΕΗ) ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΤΙΡΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ - Ενημέρωση για το σχετικό Νομοθετικό Πλαίσιο - Ενημέρωση για τη δομή και το περιεχόμενο του Σχεδίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Σύμβαση εξηρτημένης εργασίας

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Σύμβαση εξηρτημένης εργασίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Σύμβαση εξηρτημένης εργασίας. 1. Η σύμβαση εξηρτημένης εργασίας. 2. Το στοιχείο της εξαρτήσεως 3. Σύμβαση εταιρείας... 4. Ενδείξεις διαφοροποιήσεως μεταξύ συμβάσεως εξηρτημένης εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων Εργασιακά Θέματα ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων «Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης 3 1.1 Γενικά 6 1.2 Δικαιούχοι 6 α) Ιδιωτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ 0 ΛΙΣΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Περιεχόμενα Σελ. 1 Δήλωση Διοίκησης Σελ. 2 Βασικές Αρχές Λειτουργίας 1. Ανθρώπινα Δικαιώματα 2. Δίκαιες Συνθήκες Εργασίας 3. Σύγκρουση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ «ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» ΤΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ «ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» ΤΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Γ Ε Ν Ι Κ Α Τα ακόλουθα αφορούν αποκλειστικά και μόνο στην ενότητα «ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» της ιστοσελίδας www.oeetak.gr του Περιφερειακού Τμήματος Ανατολικής Κρήτης του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (O.E.E.T.A.K.),

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους!

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Πόσο καλά ξέρεις τα δικαιώματά σου; Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Στις 20 Νοεμβρίου 2015 η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού γίνεται 26 χρονών. Πόσο την χρησιμοποιούμε για να διεκδικούμε

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 28.11.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0824/2008, του Kroum Kroumov, βουλγαρικής ιθαγένειας, η οποία συνοδεύεται από 16 υπογραφές, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Βιβλιογραφία... 25 1. Γενικά... 31 2. Φύση - αρχές... 35 3. Θεμελιώδεις έννοιες... 37 4. Έννομες σχέσεις - οικογενειακό δικαίωμα... 41 5. Δικαιώματα... 43 6. Δικαιώματα-καθήκοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32. H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32. H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32 3 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2006 H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες Δρ.Ν.,., Μαρία Δάφνη Παπαδοπούλου, LL.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΘΕΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΑΝΑΘΕΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Aριθµ. Μελέτης : 2/2013 (Υπηρεσίες παροχής συµβουλών σε θέµατα υγείας και ασφάλειας ) Κ.Α.00.6117.004 Κ.Α. 00.6117.005 ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Τεχνική περιγραφή 2. Ενδεικτικός Προϋπολογισµός 3. Συγγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΗ ΑΜΟΙΒΗ ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΗΣ ΑΞΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

ΙΣΗ ΑΜΟΙΒΗ ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΗΣ ΑΞΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΙΣΗ ΑΜΟΙΒΗ ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΗΣ ΑΞΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ Ζήτημα Δικαιοσύνης ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΗΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΗΣ ΑΞΙΑΣ Σε τί συνίσταται ο Νόμος περί ίσης αμοιβής για εργασία ίσης αξίας; Ο Νόμος περί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αριθ.: ΔΟΛ 600001/2015

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αριθ.: ΔΟΛ 600001/2015 Διεύθυνση Οικονομικών Λειτουργιών Λεωφ. Συγγρού 49 117 43 Αθήνα ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αριθ.: ΔΟΛ 600001/2015 Έργο : «Παροχή Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης, Αρχειοθέτησης και Ηλεκτρονικής Ανταλλαγής Δομημένης Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7)

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) C 326/266 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.10.2012 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΥΛΙΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΠΕΙΔΗ τα άρθρα 343 της Συνθήκης για τη

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204 της 26/07/2006, σελ. 23. Για σκοπούς εναρμόνισης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας

Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Η παρούσα διδακτική ενότητα αποτελεί τμήμα του εκπαιδευτικού προγράμματος-πλαισίου σε γερμανική και ελληνική γλώσσα για την εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Γ.Ν.ΠΕΛΛΑΣ (Ν.Μ.Ε ΕΣΣΑΣ-Ν.Μ.ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ)

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Γ.Ν.ΠΕΛΛΑΣ (Ν.Μ.Ε ΕΣΣΑΣ-Ν.Μ.ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ) ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Γ.Ν.ΠΕΛΛΑΣ (Ν.Μ.Ε ΕΣΣΑΣ-Ν.Μ.ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ) Ι. ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τα προσόντα του γιατρού εργασίας καθορίζονται από το άρθ. 16 του Ν. 3850/2010. Ο ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. ΤΜΗΜΑ Β ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ... 49 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Λειτουργικοί Παράγοντες...

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. ΤΜΗΜΑ Β ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ... 49 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Λειτουργικοί Παράγοντες... ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Σελίδα ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 19 ΤΜΗΜΑ Α ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ... 21 Βασικά Στοιχεία της Δεοντολογίας... 21 1. Η έννοια και ο ρόλος της Δεοντολογίας... 21 2. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 1837/1989 "Για την προστασία των ανηλίκων κατά την απασχόληση και άλλες διατάξεις" (Φ.Ε.Κ. 85/Α/23-3-1989) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΝΟΜΟΣ 1837/1989 Για την προστασία των ανηλίκων κατά την απασχόληση και άλλες διατάξεις (Φ.Ε.Κ. 85/Α/23-3-1989) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΝΟΜΟΣ 1837/1989 "Για την προστασία των ανηλίκων κατά την απασχόληση και άλλες διατάξεις" (Φ.Ε.Κ. 85/Α/23-3-1989) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδοµε τον ακόλουθο νόµο που ψήφισε η Βουλή: Άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία E.E., Παρ. I, Αρ. 2485, 2.3.90 811 Ν. 23/90 Ο περί Δικαστηρίων Νόμος του 1990 εκδίδεται με δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος. Αριθμός 23

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων (Μέρος Β )

Εργασιακά Θέματα. Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων (Μέρος Β ) Εργασιακά Θέματα Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων (Μέρος Β ) Μάρτιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Υποχρέωση διατήρησης συνθηκών υγιεινής και ασφάλειας (Μέρος Β ) Συνοπτική παρουσίαση. 2 2. Υποχρέωση απασχόλησης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές ενότητες σε γερμανική και ελληνική γλώσσα, που αναπτύχθηκαν στα πλαίσια του Διατάγματος-Κανονισμού περί επαγγελματικής εκπαίδευσης

Οι διδακτικές ενότητες σε γερμανική και ελληνική γλώσσα, που αναπτύχθηκαν στα πλαίσια του Διατάγματος-Κανονισμού περί επαγγελματικής εκπαίδευσης Εισαγωγή στα περιεχόμενα της διδακτικής ενότητας Η παρούσα διδακτική ενότητα αποτελεί τμήμα του εκπαιδευτικού προγράμματος-πλαισίου σε γερμανική και ελληνική γλώσσα για την εκπαίδευση ειδικευμένου υπαλλήλου

Διαβάστε περισσότερα

Έγγραφο δικαιωμάτων. Τα δικαιώματά σας:

Έγγραφο δικαιωμάτων. Τα δικαιώματά σας: Έγγραφο δικαιωμάτων Το φυλλάδιο αυτό σας παρέχει σημαντικές πληροφορίες όσον αφορά τα δικαιώματά σας όταν βρίσκεστε στο αστυνομικό τμήμα. Με τον όρο δικαιώματα εννοούμε σημαντικές ελευθερίες και δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΑΝΝΑΣ ΑΡ. ΜΕΛ. 18 /2015 ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΑΓΙΑΣ ΑΝΝΑΣ ΑΡ. ΜΕΛ. 18 /2015 ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΡ. ΜΕΛ. 18 /2015 ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Η Μελέτη αυτή αφορά την ανάθεση υπηρεσιών Ιατρού εργασίας για 365 ημέρες για το Δήμο Μαντουδίου Λίμνης Αγίας Άννας. Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 1568/1985

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000)

ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000) ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000) Άρθρο 7 Εναρμόνιση με την Οδηγία 96/9/ΕΟΚτου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Μαρτίου 1996 σχετικά με τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση)καρδιολογικού)εργαστηρίου:) κίνδυνοι)και)νομικά)προβλήματα)

Οργάνωση)καρδιολογικού)εργαστηρίου:) κίνδυνοι)και)νομικά)προβλήματα) ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΤΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΩΝ Οργάνωση)καρδιολογικού)εργαστηρίου:) κίνδυνοι)και)νομικά)προβλήματα) Κοµπορόζος Χριστόφορος Καρδιολόγος, Πλωτάρχης (ΥΙ) επιµελητής καρδιολογικής κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δ Η Γ Ι Ε Σ Σ Υ Μ Π Λ Η Ρ Ω Σ Η Σ Δ Α Υ Κ

Ο Δ Η Γ Ι Ε Σ Σ Υ Μ Π Λ Η Ρ Ω Σ Η Σ Δ Α Υ Κ Ο Δ Η Γ Ι Ε Σ Σ Υ Μ Π Λ Η Ρ Ω Σ Η Σ Δ Α Υ Κ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΤΟΜΙΚΑ - ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Συμπληρώνονται με ευκρινή, κεφαλαία γράμματα. Επώνυμο/όνομα συζύγου : Κωδ. 1.5 / 1.6 ΑΜΚΑ : Κωδ. 1.15 ΑΦΜ : Κωδ. 1.10

Διαβάστε περισσότερα

E.E., Παρ. I, Αρ. 2659, 13.12.91

E.E., Παρ. I, Αρ. 2659, 13.12.91 E.E., Παρ. I, Αρ. 2659, 13.12.91 2005 Ν. 222/91 Ο περί Στεγών για Ηλικιωμένους και Αναπήρους Νόμος του 1991 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. 1.1.Χαρακτηριστικά του Δικαίου Ετερόνομοι κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΚΑΙ ΟΡΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΚΑΙ ΟΡΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΚΑΙ ΟΡΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ 1. Η εταιρία «Α. ΜΑΤΑΛΩΝ Ε. ΤΖΑΦΟΥ Α.Ε.», εφεξής αναφερόμενη και ως Εταιρία, διοργανώνει διαγωνισμό μέσω της εφαρμογής MALLFOX με τίτλο Κερδίστε ένα Βραβευμένο συμβατό μελάνι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκδήλωση ενδιαφέροντος-κατάθεση οικονομικής προσφοράς.

ΘΕΜΑ: Εκδήλωση ενδιαφέροντος-κατάθεση οικονομικής προσφοράς. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ 4 η Δ.Υ.ΠΕ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Αλ. Συμεωνίδη αρ. 2 Τ.Θ. 181 83 - Τ.Κ. 540 07 -------------- ΤΜΗΜΑ : ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ Προς

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε μέρα που μετακινούμαστε στο δρόμο, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον μεγάλο κίνδυνο των ανασφάλιστων οχημάτων, τα οποία ολοένα και αυξάνονται.

Κάθε μέρα που μετακινούμαστε στο δρόμο, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον μεγάλο κίνδυνο των ανασφάλιστων οχημάτων, τα οποία ολοένα και αυξάνονται. Κάθε μέρα που μετακινούμαστε στο δρόμο, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον μεγάλο κίνδυνο των ανασφάλιστων οχημάτων, τα οποία ολοένα και αυξάνονται. Η INTERAMERICAN σάς ενημερώνει για όσα ισχύουν για τα ανασφάλιστα

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4092, 20/10/2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4092, 20/10/2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006 Για σκοπούς εφαρμογής των πράξεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο: Επίσημη Εφημερίδα της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντάκτης ομάδας

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντάκτης ομάδας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η προστασία της Συνδικαλιστικής Δράσης... 4 1.1 Γενικά... 4 1.2 Ατομική προστασία εργαζομένων... 4 1.3 Προστασία της ίδιας της Συνδικαλιστικής Οργάνωσης... 4 1.4 Προστασία της Συνδικαλιστικής

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

Προετοιμασία & εργασία των μαθητών στο σπίτι

Προετοιμασία & εργασία των μαθητών στο σπίτι Προετοιμασία & εργασία των μαθητών στο σπίτι Στέλιος Κ. Κρασσάς Σχολικός Σύμβουλος 32 ης Π. Δημ. Εκπ. Αττικής 1 Στο σημερινό σχολείο γίνεται όλη η δουλειά στην τάξη; δεν υπάρχει εργασία για το σπίτι; πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α - Γενικό Μέρος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β - Απόκτηση δικηγορικής Ιδιότητας - Άσκηση - Εξετάσεις. - Τμήμα Α - Άσκηση

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α - Γενικό Μέρος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β - Απόκτηση δικηγορικής Ιδιότητας - Άσκηση - Εξετάσεις. - Τμήμα Α - Άσκηση ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α - Γενικό Μέρος Άρθρο 1: Η φύση της δικηγορίας Αρθρο 2: Η θέση του δικηγόρου στην απονομή της Δικαιοσύνης Άρθρο 3: Το επάγγελμα του δικηγόρου Άρθρο 4: Απόκτηση της δικηγορικής ιδιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Προς κάθε αρμόδιο Δικαστήριο και Αρχή ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΔΗΛΩΣΗ

Προς κάθε αρμόδιο Δικαστήριο και Αρχή ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΔΗΛΩΣΗ Προς κάθε αρμόδιο Δικαστήριο και Αρχή ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΔΗΛΩΣΗ Του Σωματείου με την επωνυμία «ΕΝΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ», που εδρεύει στην Αθήνα, Λεωφ. Μεσογείων 152 (Ν.Ν.Θ.Α. «Η Σωτηρία»),

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» Το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1995 εξέδωσε Σύσταση για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή των ρόλων και καθηκόντων

Περιγραφή των ρόλων και καθηκόντων ΧV Περιγραφή των ρόλων και καθηκόντων O ρόλος και οι αρμοδιότητες του Διευθυντή Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης Τηρουμένων των σχεδίων υπηρεσίας, ο Διευθυντής του σχολείου έχει τη γενική ευθύνη για την

Διαβάστε περισσότερα

RΕ/ΜΑΧ EUROPE ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ

RΕ/ΜΑΧ EUROPE ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ RΕ/ΜΑΧ EUROPE ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ Υιοθετήθηκε την 1η Αυγούστου 1994 από την RΕ/ΜΑΧ EUROPE Πρόλογος Ο παρών Κώδικας Δεοντολογίας προετοιμάστηκε και υιοθετήθηκε από την RE/MAX Europe. Σκοπό έχει να προωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 Α. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή...25 ΙΙ. Ιστορική επισκόπηση του θεσμού της ασφάλισης και των νομοθετικών μέτρων που τιμωρούν την απάτη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΟΥ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ!

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΟΥ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ! ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΟΥ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ! ΠΡΟΣΕΧΕ ΠΟΥ ΤΑ ΔΙΝΕΙΣ ΡΩΤΑ ΓΙΑ ΠΟΙΟ ΣΚΟΠΟ ΜΑΘΕ ΠΩΣ ΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ Τα προσωπικά δεδομένα στη ζωή μας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ 2011 ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ 1 Κώδικας Δεοντολογίας Γραφείου Διασύνδεσης ΤΕΙ Λάρισας Περιεχόμενα Εισαγωγή... 2 Κώδικας δεοντολογίας με φοιτητές και αποφοίτους προπτυχιακών

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4129, 22/6/2007 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4129, 22/6/2007 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΝΟΜΟ Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L303, 02.12.2000, σ.16 Για σκοπούς ορθής εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο «Οδηγία 2000/78/ΕΚ του

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Διεξαγωγής Έρευνας στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία

Οδηγίες Διεξαγωγής Έρευνας στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία Οδηγίες Διεξαγωγής Έρευνας στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία Τα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία (ΠΠΣ), λόγω της στενής τους συνεργασίας με την Πανεπιστημιακή κοινότητα, αποτελούν συχνά πεδία διεξαγωγής έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4136, 25/7/2007

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4136, 25/7/2007 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΡΥΘΜΙΖΕΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΑΠΟ ΠΡΩΗΝ ΚΡΑΤΙΚΟΥΣ ΑΞΙΩΜΑΤΟΥΧΟΥΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥΣ ΠΡΩΗΝ ΥΠΑΛΛΗΛΟΥΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΥΡΥΤΕΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΤΟΜΕΑ Προοίμιο. Επειδή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μύκονος, 24-12 - 2014 ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ. Αρ. πρ.: -12005- ΔΗΜΟΣ ΜΥΚΟΝΟΥ ΠΡΟΣ:

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μύκονος, 24-12 - 2014 ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ. Αρ. πρ.: -12005- ΔΗΜΟΣ ΜΥΚΟΝΟΥ ΠΡΟΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Μύκονος, 24-2 - 204 Αρ. πρ.: -2005- ΔΗΜΟΣ ΜΥΚΟΝΟΥ ΠΡΟΣ: ΥΠΗΡΕΣΙΑ : ΓΡΑΦΕΙΟ : ΔΗΜΑΡΧΟΥ Πληροφορίες: Κων/να Τακούση Τηλέφωνα : (22890)-23.26, -23.988 FAX : (22890)-22.229

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο για το σεμινάριο κοινωνικής ενσωμάτωσης

Ενημερωτικό δελτίο για το σεμινάριο κοινωνικής ενσωμάτωσης Ενημερωτικό δελτίο για το σεμινάριο για μετανάστες δικαιούχους και υπόχρεους συμμετοχής, όπως και για αλλοδαπούς υπόχρεους συμμετοχής, οι οποίοι διαμένουν για μεγαλύτερο διάστημα στη Γερμανία. Αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ & ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΞ.Υ.Π.Π. & ΣΥΝΤΑΞΗ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ & ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΞ.Υ.Π.Π. & ΣΥΝΤΑΞΗ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Χαλκίδα 4 Ιουλίου 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ 5 η Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας & Στερεάς Ελλάδας ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ & ΙΑΤΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή είναι μετάφραση ενός εγγράφου από την Αγγλική γλώσσα προς διευκόλυνσή σας μόνο. Το κείμενο του αυθεντικού Αγγλικού κειμένου θα διέπει τα

Αυτή είναι μετάφραση ενός εγγράφου από την Αγγλική γλώσσα προς διευκόλυνσή σας μόνο. Το κείμενο του αυθεντικού Αγγλικού κειμένου θα διέπει τα Αυτή είναι μετάφραση ενός εγγράφου από την Αγγλική γλώσσα προς διευκόλυνσή σας μόνο. Το κείμενο του αυθεντικού Αγγλικού κειμένου θα διέπει τα δικαιώματά σας και τις υποχρεώσεις σας. Το αυθεντικό Αγγλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3415, 30/6/2000

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3415, 30/6/2000 Ο περί Ελέγχου των Παραπλανητικών και Συγκριτικών Διαφημίσεων Νόμος του 2000 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος. Αριθμός 92(Ι)

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Χημικοί Τμήμα Χημικών Μηχανικών 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ BULK SMS ΤΗΣ CYTACOM SOLUTIONS

ΟΡΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ BULK SMS ΤΗΣ CYTACOM SOLUTIONS ΟΡΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ BULK SMS ΤΗΣ CYTACOM SOLUTIONS 1. ΓΕΝΙΚΑ 1.1 Η Υπηρεσία Μαζικής Αποστολής Μηνυμάτων (Bulk SMS) (που στο εξής θα καλείται «η Υπηρεσία») παρέχει τη δυνατότητα σε οποιοδήποτε νομικό ή φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Ν Α Κ Α Σ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Ω Ν

Π Ι Ν Α Κ Α Σ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Ω Ν Π Ι Ν Α Κ Α Σ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Ω Ν 1. Γενικοί Οροι Ασφάλισης 2. Γενικοί Οροι Ασφαλιστηρίων Συµβολαίων 3. Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης έναντι Τρίτων 3.1 Ειδικοί όροι 3.2 Αντικείµενο ασφάλισης 3.3 Ορια αποζηµίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΨΥΧΟΛΟΓΟΥΣ. Στην Αθήνα σήμερα την οι συμβαλλόμενοι:

ΣΥΜΒΑΣΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΨΥΧΟΛΟΓΟΥΣ. Στην Αθήνα σήμερα την οι συμβαλλόμενοι: ΣΥΜΒΑΣΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΨΥΧΟΛΟΓΟΥΣ Στην Αθήνα σήμερα την οι συμβαλλόμενοι: παρακάτω Α. Το Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία «EΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ (Ε.Τ.Α.Α.)» που χάριν συντομίας

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

CyberEdge από την AIG

CyberEdge από την AIG Προστασία από τις συνέπειες των ηλεκτρονικών και διαδικτυακών κινδύνων Business Solutions CyberEdge από την AIG ηλεκτρονικοί και Οι ηλεκτρονικοί και διαδικτυακοί κίνδυνοι αποτελούν καθημερινή πραγματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε μέρα που μετακινούμαστε στο δρόμο, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον μεγάλο κίνδυνο των ανασφάλιστων οχημάτων, τα οποία ολοένα και αυξάνονται.

Κάθε μέρα που μετακινούμαστε στο δρόμο, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον μεγάλο κίνδυνο των ανασφάλιστων οχημάτων, τα οποία ολοένα και αυξάνονται. Κάθε μέρα που μετακινούμαστε στο δρόμο, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον μεγάλο κίνδυνο των ανασφάλιστων οχημάτων, τα οποία ολοένα και αυξάνονται. Η INTERAMERICAN σάς ενημερώνει για όσα ισχύουν για τα ανασφάλιστα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: «ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΙΛΚΙΣ». Φοιτητές:

Διαβάστε περισσότερα

Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γραφείο Διασύνδεσης Σπουδών & Σταδιοδρομίας Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Personal Freedom. Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο.

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Personal Freedom. Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο. Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Personal Freedom Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο. 01 Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Personal Freedom Νιώστε ασφαλείς από τα απρόοπτα της ζωής! Τα απρόοπτα είναι μέρος της

Διαβάστε περισσότερα

Όροι και προϋποθέσεις χρήσης

Όροι και προϋποθέσεις χρήσης Όροι και προϋποθέσεις χρήσης 1. Αποδοχή Η πρόσβαση και η χρήση αυτού του δικτυακού τόπου υπόκεινται στους ακόλουθους όρους και προϋποθέσεις και σε όλους τους νόμους που εφαρμόζονται σχετικά. Με την πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Κοµοτηνή 11/09/2015 Αρ.Πρωτ.: 28808. ΕΡΓΑΣΙΑ: Παροχή Υπηρεσιών Ιατρού Εργασίας στο ΝΠ «ήµος Κοµοτηνής»

Κοµοτηνή 11/09/2015 Αρ.Πρωτ.: 28808. ΕΡΓΑΣΙΑ: Παροχή Υπηρεσιών Ιατρού Εργασίας στο ΝΠ «ήµος Κοµοτηνής» Ταχ. /νση: Πλ. Γ. Βιζυηνού 1 Κοµοτηνή 11/09/2015 Αρ.Πρωτ.: 28808 ΕΡΓΑΣΙΑ: Παροχή Υπηρεσιών Ιατρού Εργασίας στο ΝΠ «ήµος Κοµοτηνής» «Παροχή Υπηρεσιών Ιατρού Εργασίας στο ΝΠ «ήµος Κοµοτηνής» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

2. Σχετικά με τους ειδικευμένους Ιατρούς του Ε.Σ.Υ., οι οποίοι είναι Δημόσιοι Λειτουργοί, παρά τις θεωρητικές κατασκευές για τις ιδιαιτερότητες

2. Σχετικά με τους ειδικευμένους Ιατρούς του Ε.Σ.Υ., οι οποίοι είναι Δημόσιοι Λειτουργοί, παρά τις θεωρητικές κατασκευές για τις ιδιαιτερότητες Δρ. ΜΙΧΑΗΛ Δ. ΜΙΧΑΗΛ Δικηγόρος παρ' Αρείω Πάγω Αθήνα, 1 Νοεμβρίου 2012 Κύριο Δημήτριο Βαρνάβα Πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας (Ο.Ε.Ν.Γ.Ε.) Οδός Λαμίας, αριθ. 2 Αθήνα Κύριε

Διαβάστε περισσότερα

H ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ 29/12/2010 www.sate.gr. Πώς θα διενεργηθεί η κεφαλαιοποίηση υπεραξιών από την αναπροσαρµογή των ακινήτων

H ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ 29/12/2010 www.sate.gr. Πώς θα διενεργηθεί η κεφαλαιοποίηση υπεραξιών από την αναπροσαρµογή των ακινήτων Πώς θα διενεργηθεί η κεφαλαιοποίηση υπεραξιών από την αναπροσαρµογή των ακινήτων Οι ανώνυµες εταιρείες, οι ΕΠΕ, οι συνεταιρισµοί, καθώς και οι οµόρρυθµες και ετερόρρυθµες εταιρείες πρέπει µέχρι 31.12.2010

Διαβάστε περισσότερα