ΓΙΑΝΝΗΣ Θ. ΜΑΖΗΣ ΤΟ GRAAL: ΕΝΑ ΜΥΗΤΙΚΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΙΑΝΝΗΣ Θ. ΜΑΖΗΣ ΤΟ GRAAL: ΕΝΑ ΜΥΗΤΙΚΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ"

Transcript

1 ΓΙΑΝΝΗΣ Θ. ΜΑΖΗΣ ΤΟ GRAAL: ΕΝΑ ΜΥΗΤΙΚΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ

2 ΤΟ GRAAL Μεταξύ 1180 και 1190 το Graal εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή Λογοτεχνία χάρις στον εκ Καμπανίας διηγηματογράφο, τον Chrιtien de Troyes. O Chrιtien de Troyes ήταν για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα ο πιστός συγγραφέας της Μαρίας της Καμπανίας, κόρης της Ελεονώρας της Ακουϊτανίας και απ ό,τι γνωρίζουμε είχε επαφές με την βασίλισσα-δούκισσα όταν αυτή είχε την αυλή της στο Πουατιέ, μια αυλή η οποία δεχόταν πλήθος ποιητών, μουσικών και καλλιτεχνών κελτικής, οξιτανικής, αγγλο-νορμανδικής και βρετονικής καταγωγής, αποτελώντας έτσι ένα εξαιρετικό κρατήρα ανάμιξης όλων των υπαρχόντων ευρωπαϊκών πολιτισμών και ευρωπαϊκών προφορικών παραδόσεων 1. Είναι δε πολύ πιθανό όλοι οι κέλτικοι μύθοι να έχουν εισβάλλει μέσω του Πουατιέ στη γαλλόφωνη Λογοτεχνία έχοντας επηρεασθεί εν τω μεταξύ από όλες τις πτυχές του oξιτανικού ανθρωπισμού για να αναμιχθούν τελικά και να αποτελέσουν ένα κράμα που διέπονταν από τις αρχές μιας εκλεπτυσμένης κοινωνίας αυλικών. Πρέπει εδώ να σημειωθεί όμως ότι κανένας πριν από τον Chrιtien de Troyes δεν ανέφερε το όνομα του Graal, και κανένα έργο φιλολογικό που ασχολήθηκε με το Graal δεν μπορεί να θεωρηθεί ανεξάρτητο, κατά το μέρος ή το όλον, από το Perceval ou le Conte du Graal του Chrιtien de Troyes. Παρατηρούμε ότι στο κείμενο του Chrιtien, το Graal είναι ένα κοινό όνομα. Το όνομα καθεαυτό άλλωστε δεν έχει τίποτα το μυστηριώδες: προέρχεται από το λατινικό cratalis, το προερχόμενο από το ελληνικό κρατήρ, μεσολαβούντος του οξιτανικού cratale. Εξελίχθηκε δε στη νεότερη οξιτανική γλώσσα ως grazala, δηλ. δοχείο πήλινο αβαθές.

3 Στο Συνέδριο του Στρασβούργου που έγινε το 1954, με θέμα τους γκρααλικούς μύθους, ο Mario Roques κατέγραψε τις ποικιλίες της λέξεως Graal στις parlers d oil. Από το λατινικό cratalis περνάμε στο griau, gruau, grι, guerlaud, grιlot, grιil, κ.τ.λ. πάντα με την έννοια του δοχείου με ευρύ στόμιο, του αβαθούς δοχείου. Οι λέξεις grazal, grιal είναι λέξεις της οξιτανικής γλώσσας με την ίδια σημασία 2. 1 Βλ. το κεφάλαιο «Η βασίλισσα των Τροβαδούρων- La reine des Troubadours», σ , στο βιβλίο του J. Markale, Alienor d Aquitaine, Payot, Paris, Όμως για τον Wolfram von Eschenbach το graal αποκτά περιέργως την σημασία του λίθου. Lapsit exillis. Πέτρα που πεσε απ τον ουρανό. Η Emma Jung στο βιβλίο της για το μύθο του Graal, βασιζόμενη πάνω στις έρευνες του K. Jung, απέδειξε πως τα δύο σύμβολα είναι συναφή. (βλ. σχετ. Chrιtien de Troyes, Perceval ou le Roman du Graal, με πρόλογο του Armand HOOG, σελ. 20, gallimard, 1974.

4 Ο Μύθος του Perceval. A. Το ενδομήτριο-παραδείσιο στάδιο. Ο Perceval, που δεν γνωρίζει ακόμη το όνομά του, είναι ένας νέος άνδρας που ζει με τη χήρα μητέρα του στο Δάσος. Είναι «ο γυιός της Χήρας» Δέσποινας. Ο πατέρας του είχε πληγωθεί στα πόδια και έζησε για πολύ καιρό ανάπηρος πριν να πεθάνει. Τα δυο μεγαλύτερα αδέλφια του είχαν σκοτωθεί στον πόλεμο. Η μητέρα του, για να γλυτώσει το νεαρό Perceval τον απομακρύνει από τον κόσμο και τον κρατά στο Δάσος μαζί της, μακρυά από τους πειρασμούς των μαχών και των όπλων. Εκεί ο νεαρός περνά τον καιρό του κυνηγώντας. Κάποια μέρα συναντά κάποιους περαστικούς Ιππότες, θαμπώνεται, στην αρχή τους περνά για διαβόλους, μετά για αγγέλους και τελικά μαθαίνει ότι πρόκειται για Ιππότες της Αυλής του βασιληά Αρθούρου. Αμέσως ζητά από τη μητέρα του να του επιτρέψει να πάει και αυτός στην Αυλή του Αρθούρου και να γίνει κι αυτός Ιππότης. Μπροστά στην επιμονή του η Χήρα Δέσποινα υποχωρεί. Του δίνει όμως κάποιες τελευταίες συμβουλές οι οποίες κάθε άλλο παρά του ευκολύνουν το στόχο εφόσον τις ακολουθεί ανοήτως κατά λέξη, όπως θα δούμε, και τον αφήνει να φύγει αφού τον συνοδέψει μέχρι την άκρη του Δάσους όπου υπάρχει μια γέφυρα. Ο Perceval περνάει την γέφυρα, αλλά εν τω μεταξύ η μητέρα του μέσα στον πόνο της χάνει τις αισθήσεις της. Ο Perceval τη βλέπει αλλά δεν γυρνά να την σηκώσει. Η μητέρα του πεθαίνει. Αυτό το γεγονός αποτελεί αμαρτία κατά τη χριστιανική ηθική και εξ αιτίας αυτού του αμαρτήματος ο Perceval θα αποτύχει κατά την πρώτη του δοκιμασία μέσα στον Πύργο του Graal, όπως θα δούμε παρακάτω.

5 Όλο αυτό το πρώτο μέρος του μύθου θυμίζει το κοινότατο παραμύθι, που συναντά κανείς σε όλα τα γεωγραφικά μήκη και πλάτη. Είναι η ιστορία ενός νεαρού, συνήθως φτωχού, στην περίπτωσή μας πρόκειται για τελείως πτωχό τω πνεύματι- πράγμα αντίστοιχο- ο οποίος εγκαταλείπει τους γονείς του για να κάνει την τύχη του. Συνήθως πρόκειται για τον τρίτο γυιό. Έτσι συμβαίνει κι εδώ. Αυτός ο γυιός δεν φαίνεται το ίδιο ικανός με τους προηγούμενους οι οποίοι κι αυτοί, παρόλη την ευφυία τους, απέτυχαν. Εν τούτοις, εκείνος είναι αυτός που θα πετύχει. Ένα Lai της Βρεττάνης, παρουσιάζει το ίδιο θέμα, πρόκειται για το Lai de Tyolet 1 μόνο που σ αυτό δίδεται μεγάλη έμφαση στον άξεστο χαρακτήρα του ήρωα. Επίσης δεν επρόκειτο απλώς για έναν καλό κυνηγό αλλά για κάποιον ο οποίος εγνώριζε τις φωνές των ζώων του Δάσους τις οποίες εμιμείτο για να τα παρασύρει. Είναι λοιπόν «αυτός που γνωρίζει τη φωνή των ζώων» για να χρησιμοποιήσουμε τον τίτλο ενός πολύ γνωστού λαϊκού παραμυθιού. Έτσι στο Lai de Tyolet μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα τον προορισμό του ήρωά μας. Είναι αυτός που μπορεί να μιλά στα ζώα, είναι ο κύριος των ζώων, είναι ο Σαμάνος 2 ο οποίος προσπαθεί να ξαναφτιάξει τις προϋποθέσεις για την αναγέννηση των πρωταρχικών Χρόνων, όπου άνθρωποι και ζώα ζούσαν μαζί με κατανόηση μέσα στον παραδεισιακό Κήπο (το Δάσος) της Εδέμ, πριν από το λάθος του Αδάμ.

6 Στο υπόλοιπο όμως παραμύθι δεν βλέπουμε πουθενά να γίνεται λόγος ούτε για Graal, ούτε για την πομπή του, ούτε για κάποιον πληγωμένο βασιληά που πρέπει να γιατρευθεί. Ο Chrιtien de Troyes σέβεται ευλαβικά το σχήμα του λαϊκού παραμυθιού. Ο Perceval είναι πράγματι ο Jean le Sot 3, ο «Κουτόγιαννος», όνομα που συναντάμε τις περισσότερες φορές όταν αναφερόμαστε στον ήρωα αυτού του τύπου των παραμυθιών και στην Ελλάδα ακόμα. Βέβαια δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι Ιωάννης είναι ο μικρότερος μαθητής του Ιησού και ο πλέον αγαπητός, από την άλλη πλευρά ο Ιωάννης είναι και ο Μέγας Μύστης του, εκείνος ο οποίος τον βάπτισε, ο διδάσκαλός του. Σε ό,τι αφορά τώρα τη σκηνή του αποχωρισμού με τη μητέρα του, πολλά είναι τα άκρως ενδιαφέροντα σημεία: Εκεί ο ήρωας, από την κατάσταση της παραδεισιακής ασυνειδησίας όταν ήταν μαζί με την μητέρα του στο Δάσος (Κήπος της Εδέμ), άρα στο ενδομήτριο στάδιο, περνώντας τη γέφυρα απέκοψε τον Ομφάλιο Λώρο που αυτή συμβόλιζε και γεννήθηκε. Προσοχή, όχι «ξαναγεννήθηκε» αλλά «γεννήθηκε» για πρώτη φορά. Η γέννηση αυτή ήταν επώδυνη (θάνατος της μητέρας) γιατί άργησε να γίνει. Η αντιμετώπιση της πραγματικότητας ήταν ένα φοβερό σοκ για τον ήρωα. Ήταν όμως αργά να επιστρέψει πια στη μήτρα όπου υπήρχε η προηγούμενη παραδείσια ανεμελιά και προστασία. Άλλωστε ούτε καν το σκέφτηκε κάτι τέτοιο (η μητέρα πέφτει κι αυτός δεν γυρίζει καν να την κoιτάξει). Το γεγονός ήταν τετελεσμένο και άνευ επιστροφής (θάνατος της Μητέρας). 1 Βλ. Le Coeur Mangι, rιcis ιrotiques et courtois prιsentιs par Claude Gaingnebert, Stock-Plus, Paris, 1979, σ Σ.Σ.: βλ. J. MARKALE, Le Graal, RETZ, Paris, Σ.Σ.: βλ. το παραμύθι Le Merle au bec d Or, στο βιβλίο του J. MARKALE, Contes Populaires de toutes les Bretagne, Ouest-France, Rennes, 1977, σ

7 1 ος Κύκλος της Μύησης 1 ο επίπεδο: Στο δρόμο του, στο στάδιο δηλ. της έναρξης της πορείας προς την ωριμότητα, συναντά μια νεαρή Δέσποινα απ την οποία αποσπά με τη βία το δαχτυλίδι, τρεις πίττες και επτά φιλιά. Οι ενέργειές του αυτές, αδέξιες είν αλήθεια, υπαγορεύθηκαν από την τάση του να ακολουθεί κατά γράμμα, όπως είπαμε, τις συμβουλές της μητέρας του. Η Δέσποινα από την οποία αποσπά τα τρία είδη αντικειμένων, συμβολίζει προφανώς τον εξωτερικό κόσμο τον οποίο ακόμη δεν γνωρίζει και ως εκ τούτου η πρώτη του επαφή μ αυτόν καταλήγει σε αποτυχία. Τελικώς φθάνει στην Αυλή του Αρθούρου. Εκεί, χωρίς καμιά συστολή, γεγονός που οφείλεται στην αφέλειά του κι όχι στην κακή διαγωγή του, εισέρχεται μέσα στη σάλα της Στρογγυλής Τραπέζης έφιππος και βρίσκεται μπροστά στους υπόλοιπους Ιππότες και το βασιλικό ζεύγος: τη Βασίλισσα Γκουήνεβιρ, και το Βασιληά Αρθούρο. Η κατάσταση όμως είναι άσχημη: μόλις πριν λίγο μπήκε μέσα στην αίθουσα ένας άγνωστος Ιππότης, ο οποίος προσέβαλε σκαιώς τη Γκουήνεβιρ, χύνοντας πάνω στο φόρεμά της το περιεχόμενο του ποτηριού της, απείλησε όλους τους Ιππότες που παρευρίσκονταν στη σκηνή κι έφυγε. Η Βασίλισσα αποσύρθηκε με λυγμούς για την προσβολή που της έγινε και ο Perceval με μια πρωτόγνωρη αφέλεια προσφέρεται να τιμωρήσει το θρασύ Ιππότη, για να ξεπλύνει την προσβολή που έγινε στη Βασίλισσά του. Πράγματι σκοτώνει το θρασύ Ιππότη, μ ένα απ τα μικρά δόρατα που χρησιμοποιούσε στο κυνήγι, διότι αυτά ήσαν τα μόνα όπλα που ήξερε να χρησιμοποιεί. Παίρνει τα όπλα και την πανοπλία του νεκρού Ιππότη (ευγενή όπλα πολέμου και όχι κυνηγιού), υπόσχεται ότι θα εκδικηθεί τον Ιππότη Καίη που τον ειρωνεύτηκε και φεύγει αρνούμενος να χρησθεί Ιππότης από τον Αρθούρο του οποίου τη φήμη κρίνει υπερβολική και μη ανταποκρινόμενη στην πραγματικότητα.

8 Μετά από την πρώτη του αυτή περιπέτεια, ο Ήρωάς μας περιπλανιέται στο δάσος πολύ ενοχλημένος από το γεγονός ότι δεν γνωρίζει να ιππεύει σωστά το πολεμικό άλογο του ιππότη και δεν ξέρει να χρησιμοποιεί τα ευγενή όπλα του που μόλις απέκτησε. Στη φάση αυτή του μύθου, βλέπουμε να τελειώνει ουσιαστικά ο πρώτος κύκλος του εσωτερικού ταξιδιού του Ήρωα. Η επιθυμία του να χρησθεί Ιππότης καταλήγει σε μια αποτυχία, αποτυχία που δημιουργείται από την πρώτη συνειδητή κριτική σκέψη του Perceval, αυτήν που του υπαγορεύει η ερμηνεία της ανήμπορης στάσης του Αρθούρου μπροστά στην προσβολή της γυναίκας του, της βασίλισσας Γκουήνεβιρ. Κρίνει πως τον ποθητό αυτόν τίτλο του Ιππότη, πρέπει να του τον απονείμει μόνον κάποιος που είναι ανώτερος απ αυτόν και, απ ό,τι φάνηκε, ο πανίσχυρος εγκόσμιος βασιληάς Αρθούρος δεν είναι ανώτερος απ αυτόν. Εξυπονοεί λοιπόν ο μύθος, ότι η Ιπποσύνη που ζητά ο Ήρωας δεν είναι εγκόσμια. 1 Πρόκειται για μια άλλη «πνευματική ή υπερκόσμια» Ιπποσύνη, που όμως δεν είναι ακόμη ο Ήρωάς μας σε θέση να συλλάβει ούτε καν υποσυνείδητα, διότι δεν έχει ακόμη υποστεί ένα ανώτερο στάδιο μύησης ή αλλοιώς δεν έχει περάσει σ ένα ανώτερο στάδιο συνειδητότητας. Εκείνο που συνέβη στη διάρκεια της πρώτης του επαφής με την Στρογγυλή Τράπεζα και τους Ιππότες της είναι η αρχή του τέλους του κύκλου της ασυνείδητης αντίληψης του σκοπού του, που δεν είναι άλλος παρά η εξεύρεση του Graal. Ας προσέξουμε το σημείο της εμφάνισης του ποτηριού του οποίου το περιεχόμενο έχυσε πάνω στη Βασίλισσα ο θρασύς Ιππότης. Το ποτήριο αυτό συμβολίζει ομιχλωδώς βέβαια, άρα στο λυκόφως του ασυνείδητου το Άγιο Graal.

9 Από την άλλη πλευρά, την ασυνείδητη φάση στην οποία βρίσκεται ο Ήρωας, τονίζει το γεγονός ότι ναι μεν είναι κάτοχος των ευγενών όπλων και της πανοπλίας του Ιππότη, αλλά δεν γνωρίζει τη χρήση τους, άρα είναι σαν να μην τα έχει. Η ευγενής τέχνη του πολέμου, δηλ. η συνειδητή βίωση της εγκόσμιας πραγματικότητας και η αντιμετώπισή της, του είναι άγνωστη. Γνωστή του ήταν μόνο η πρωτόγονη τέχνη της επιβίωσης, του κυνηγιού, δηλ. της παραδείσιας ενδομήτριας ζωής εν πλήρει προστασία και χωρίς καμμία σκέψη και βάσανο για το πώς θα την επιτύχει εφόσον όλα φροντίζονται από την ίδια τη φύση: το ασυνείδητο, με τη σημειολογική αναφορά στο στοιχείο του Δάσους. Κι όμως, αυτά τα όπλα είναι τα εργαλεία που θα τον βοηθήσουν να επιτύχει το στόχο του, τον οποίον επίσης δεν γνωρίζει σ αυτήν τη φάση του μύθου.

10 2 ο επίπεδο: Στο σημείο αυτό της περιπλάνησής του, ο Perceval, συναντά το Γέροντα Προεστό Gornemant de Gorhaut, ο οποίος τον φιλοξενεί στον Πύργο και του μαθαίνει να ιππεύει και να χρησιμοποιεί το ξίφος και την πολεμική λόγχη, τα ευγενή δηλαδή πολεμικά του όπλα. Επίσης του δίδει συμβουλές που ουσιαστικά αναιρούν αυτές που του έδωσε η μητέρα του. Ο Γέροντας Προεστός Ιππότης του λέει ότι πρέπει να παύσει να αναφέρεται στις συμβουλές της μητέρας του και να αρχίσει πια να αναφέρεται στις δικές του, αλλοιώς θα τον θεωρήσουν επιπόλαιο ή ανόητο. Η φάση αυτή του μύθου αποτελεί εμφανέστατο σταθμό μύησης του Ήρωα στο αμέσως ανώτερο επίπεδο συνειδητότητας. Υπάρχουν όλα τα σημειολογικά μέρη που είναι απαραίτητα για να στοιχειοθετήσουν αυτή την άποψη. 1. Υπάρχει πρώτα απ όλα ο Μύστης Διδάσκαλος, ο γέροντας Προεστός Gornemant de Gorhaut. 2. Υπάρχει το αντικείμενο της μύησης, η διδαχή στη χρήση των ευγενών όπλων και οι πρώτοι κανόνες που θα αποτελούσαν τη βάση για την έναρξη της υποσυνείδητης ζωής του Ήρωα. Τα ευγενή αυτά όπλα χρειάζονται για τις εγκόσμιες μάχες που θα δώσει ο Ήρωας οπλισμένος με τη μερική γνώση, την υποσυνείδητη δηλ. γνώση, του τι κάνει. Μη γνωρίζοντας όμως ακόμη: α) γιατί το κάνει και β) ποιος είναι αυτός ο ίδιος που το κάνει. Οι Συμβουλές του Γέροντα θα χρειασθούν για τις πνευματικές του μάχες προς την απόκτηση συνείδησης. Η διακοπή με το στάδιο του ασυνείδητου και η έναρξη του σταδίου του υποσυνείδητου γίνεται ακόμα πιο εμφανής, αν προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε την σημασία των συμβουλών του Γέροντα Μύστη Διδασκάλου οι οποίες του αφαιρούν το δικαίωμα να αναφέρεται στις μητρικές συμβουλές (στο ενδομήτριο δηλ. στάδιο) αλλά πρέπει πλέον να κάνει αναφορά στις δικές του (πρώτη φάση της συνειδητότητας).

11 3 ο επίπεδο: Την επόμενη μέρα ο Perceval συναντά την όμορφη Δέσποινα Blanchefleur στην οποία υπόσχεται, ακολουθώντας τις συμβουλές της μητέρας του, ότι θα την απαλλάξει από τους εχθρούς της που θέλουν να την εκδιώξουν από τα εδάφη της. Την ίδια νύχτα μοιράζεται με την ωραία Δέσποινα το κρεβάτι του. Την επόμενη ο Perceval πολεμάει τους εχθρούς της Blanchefleur, τον Clamadeu και το πρωτοπαλλήκαρό του, τον Anguingeron. Τους νικά και τους στέλνει αιχμαλώτους στην Αυλή του Αρθούρου, στέλνοντας παράλληλα μαζί τους μήνυμα στον είρωνα Καίη ότι θα τον εκδικηθεί. Μένει λίγο καιρό κοντά στην Blanchefleur, αλλά η εικόνα της μάνας του τον στοιχειώνει: φεύγει για να την ξαναβρεί. Εδώ φθάνουμε στην αρχή του τέλους ενός ολόκληρου κύκλου. Το τέλος του κύκλου αυτού θα ολοκληρωθεί μπροστά στην πομπή του Graal, που θα αποδείξει ότι ο Ήρωάς μας είναι ακόμη ανέτοιμος ν αγγίξει τη Γνώση, έστω κι αν αυτή

12 τον τράβηξε σχεδόν απ το μανίκι. Η ολοκλήρωση του περάσματος από το στάδιο του ασυνειδήτου στο στάδιο του υποσυνειδήτου, αποδεικνύεται και από ακόμα ένα στοιχείο, μερικής έστω αυτογνωσίας, την πρώτη σωματική επαφή του Ήρωα με την Blanchefleur.

13 Οι συνεχιστές του Chrιtien de Troyes, οι οποίοι δεν εγνώριζαν κανέναν άλλο μύθο εκτός απ αυτόν του Wolfram von Eschenbach, ασχολήθηκαν επί μακρόν με ό,τι αφορούσε στην απαραίτητη γι αυτούς «αγνότητα» του Perceval ώστε να είναι ικανός να ονομασθεί «Βασιλεύς του Graal». Η αντίληψη αυτή της μοναστικής, σχεδόν, αγνότητας του Ήρωα, πρέπει να ανήκει στην προσπάθεια του εκχριστιανισμού του παγανιστικού μύθου, με σκοπό να κρατηθεί στα πλαίσια του αποδεκτού από τη ρωμαιοκαθολική εκκλησία. Έτσι, αφαιρέθηκαν όλα τα στοιχεία εκείνα τα οποία ήταν «ανήθικα» και μπορούσαν να ενοχλήσουν την χριστιανική αντίληψη περί ηθικής ανωτερότητας, συνδεδεμένης με τον ύπατο τίτλο που επιφυλασσόταν για τον Perceval. Ο Chrιtien όμως, όπως συμβαίνει άλλωστε και με το Γαλατικό θρύλο του Peredur, δεν ενδιαφέρεται καθόλου για τη σωματική αγνότητα του Ήρωά του. Η αρχική Διονυσιακή του μύηση έρχεται να συμπληρώσει την αρχική Απολλώνια, ως ολοκλήρωση του πρώτου μυητικού του κύκλου. Σημειωτέον, ότι η πρώτη χρήση της ευγενούς πολεμικής τέχνης γίνεται με την παραίνεση της Blanchefleur, η οποία εμφανίζεται μ αυτόν τον τρόπο ως μύστης όχι μόνον στο σαρκικό αλλά και στον πολεμικό τομέα, και μάλιστα σε επίπεδο εφαρμογής, που συμβαδίζει θαυμάσια με το σύμβολο της Γης, τον αρχέτυπο του θηλυκού. Η κελτική μυθολογία και οι αρχαίοι κελτικοί μύθοι έχουν να επιδείξουν πολλά ανάλογα παραδείγματα ηρώων, αδύναμων ή αφελών, οι οποίοι μυήθηκαν στα όπλα και στον έρωτα από μάγισσες, χάνοντας αυτήν την ενδομήτρια αθωότητά τους και περνώντας στον κόσμο των αισθήσεων και των αντιθέσεων συνοδευόμενοι από τις συμβουλές αυτών των γυναικών, που μερικές φορές ήταν κωδικοποιημένες σε μια συμβολική γλώσσα. Στο Γαλατικό μύθο του Peredur, βλέπουμε ότι ο Ήρωας μυείται στις τέχνες του έρωτα και του πολέμου, στη διαλεκτική εν ολίγοις της ίδιας της ζωής, από τις μάγισσες του Kaerloyw. Βρισκόμαστε, λοιπόν, στην καρδιά της αρχαίας κελτικής παράδοσης. Πλήθος ιρλανδέζικων μυθολογικών αναφορών έχουν να επιδείξουν παραδείγματα αυτού του

14 είδους αλλά ιδιαίτερα δυο κείμενα προσφέρονται ως γλαφυρότερα. Το πρώτο είναι η «Εκπαίδευση του Cϋchulainn» 2 του οποίου μια διασωθείσα εκδοχή βρίσκεται σε ένα έγγραφο του 18 ου αιώνα και το δεύτερο η Courtise d Emer που έχει διασωθεί σε χειρόγραφο του 11 ου αιώνα. Μια εμβριθής ανάλυση αυτών των κειμένων μας παρουσιάζει μια άκρως πρωτόγονη κοινωνία η οποία εκυριαρχείτο από έθιμα και ήθη που ο χριστιανισμός δεν κατάφερε να εξαλείψει και των οποίων οι μνήμες παραμένουν ζωντανές.

15 Από αυτές τις πηγές λοιπόν μαθαίνουμε ότι γυναίκες πολεμιστές διδάσκουν τους νέους γόνους των ευγενών και μερικές απ αυτές φέρουν ονόματα όπως «η Φοβερή» ή «Τρομερή». Είναι βέβαια πραγματικός πειρασμός να σκεφθεί κανείς ότι πρόκειται για δρυάδες. Αλλά δεν έχουμε καμμία απόδειξη ότι πρόκειται για καθεαυτού δρυάδες. Αντίθετα γνωρίζουμε από διάφορες μαρτυρίες ότι μερικές γυναίκες ανήκαν στις τάξεις των δρυιδών ιερέων με μια αρκετά γενική έννοια, ως προφήτισσες ή ποιήτριες. Θα ήταν λοιπόν δυνατόν να κατατάξουμε αυτές τις γυναίκες-πολεμιστές σε μια κατηγορία κατώτερη απ αυτήν των δρυιδών. Κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατό για τις αρχαίες κελτικές κοινωνίες, όπου ο θεός του πολέμου δεν είναι αρσενικός όπως συμβαίνει στους Έλληνες και τους Ρωμαίους. Θεά του πολέμου είναι μια θηλυκή θεότητα, της οποίας αγνοούμε μεν το γαλατικό αλλά γνωρίζουμε το ιρλανδικό της όνομα: ονομάζεται Bodbh ή Morigane που σημαίνει «κοράκι» 3. Ακριβώς μ αυτή τη μορφή του κορακιού εμφανίζεται η Bodbh- Morigane στις επικές διηγήσεις όπως και η Morgana των ιστοριών της Στρογγυλής Τραπέζης του Αρθουριανού κύκλου. Πρόκειται για την ίδια νεράϊδα-μάγισσαπολεμίστρια προσαρμοσμένη στην νοοτροπία του Μεσαίωνα.

16 Θα μπορούσε κανείς να συνδέσει το όνομα Bodbh με το γαλατικό όνομα bodo ή bodu που υποδηλώνει όχι μόνο το «κοράκι» αλλά και την «Νίκη» (Victoire). Πρέπει επίσης να σκεφθούμε ότι πολλές κορυφές λόφων ή βουνών στην Γαλλία, που έχουν το όνομα Saint Victoire, αποτελούσαν παλαιότερα χώρους λατρείας μιας αρχαίας κελτικής θεότητας του πολέμου. Ως εκ τούτου οι γυναίκες πολεμιστές που δίδαξαν το νεαρό ήρωα Cϋchulainn είναι μάλλον μάγισσες. Του διδάσκουν μια τέχνη που βρίσκεται μεταξύ μαγείας και πολεμικών τεχνών, παράλληλα όμως εθίζουν τον ήρωα και «στην λατρεία των μηρών τους» όπως αναφέρουν οι σχετικοί μύθοι. Προκύπτει λοιπόν ότι κάθε πολεμική μύηση για τους κέλτες, πρέπει να είναι ταυτόχρονα και μαγική αλλά και σαρκική. Αυτές ήταν οι διαδεδομένες πεποιθήσεις άλλωστε οι οποίες οδήγησαν τους χριστιανούς της Μεσαιωνικής Δύσης στα «κυνήγια των Μαγισσών» και στις δημόσιες πυρές. Χάρη σ αυτές τις γυναίκες και στην τέχνη τους, ο Cϋchulainn γίνεται σχεδόν ανίκητος. Όσο για έναν άλλο ιρλανδό ήρωα, τον Finn, κι αυτός αποκτά τις ίδιες μαγικο-πολεμικές ικανότητες πλάι σ αυτές τις γυναίκες που τον περιμάζεψαν μωρό, μετά το θάνατο των γονιών του. 4

17 Υπ αυτές λοιπόν τις συνθήκες δεν βλέπουμε το λόγο γιατί να μην αποδώσουμε τις ιδιότητες αυτές στην Blanchefleur. Ιδιότητες που εκπηγάζουν όπως βλέπουμε μέσ απ τη νύχτα των χρόνων. Με την νίκη του πάνω στους εχθρούς της Δέσποινάς του, ο Ήρωας αποδεικνύει ότι έφθασε στην πολεμική του ωριμότητα. Έγινε κατά κάποιον τρόπο και αυτός ανίκητος. Πλήρης έρωτος και νικών, θαρρεί κανείς πως θα «συνταξιοδοτηθεί» πλέον. Ένας κλασσικός παραδοσιακός λαϊκός μύθος θα σταματούσε εκεί. Το δράμα όμως του Perceval είναι ότι ο αποχωρισμός του από τη μάνα του και από την παραδείσια κατάσταση του Δάσους του, υπήρξε τραυματικός, πράγμα που υποδηλώνει ο θάνατος της μάνας. Το τραύμα του, είναι αυτό που θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε και ως «τραύμα του Αδάμ», 5 ή τραυματική ανάμνηση του χαμένου παραδείσου. Η σύνδεσή του, λοιπόν, με τη μάνα του παραμένει ισχυρή, έστω και αν στο βάθος του υποσυνειδήτου του είναι πεπεισμένος ότι αυτή έχει πεθάνει. Θέλει να βεβαιωθεί ότι με οποιοδήποτε τρόπο, δηλ. να «γνωρίσει», εξ ού και η φυγή του. Δεν γνωρίζει όμως ούτε πού βρίσκεται ο ίδιος ούτε η περιοχή της μητέρας του. Ο Perceval είναι χαμένος σ έναν κόσμο που αν δεν είναι εχθρικός, είναι τουλάχιστον άγνωστος και παράξενος γι αυτόν. Εδώ έγκειται και η διαφορετική φύση της περιπλάνησης του Perceval από τις περιπλανήσεις των άλλων Ιπποτών του αρθουριανού κύκλου. Ένας αρθουριανός Ιππότης συνήθως εγκαταλείπει την Αυλή του αγαπητού του βασιληά και φεύγει εις άγραν ανδραγαθημάτων τα οποία πραγματοποιεί μόνος του και κατόπιν επιστρέφει για να τα διηγηθεί στους άλλους Ιππότες της Αυλής του Αρθούρου. Φυσικά η ατομική ανδρεία καθενός από τους Ιππότες του βασιληά λαμπρύνει ολόκληρη την Αυλή του Αρθούρου και την Κοινότητα των Ιπποτών της

18 Στρογγυλής Τραπέζης. Οπωσδήποτε και ο Perceval, κάθε φορά που νικά σ έναν αγώνα κάποιον αντίπαλό του, τον στέλνει να φυλακισθεί στην Αυλή του Αρθούρου, σεβόμενος την αρχή του ότι «ο φυλακισμένος του ενός είναι φυλακισμένος όλων». Εκείνο όμως που αναζητά δεν είναι αυτή καθ αυτή η ανδραγαθία: είναι ο ίδιος του ο εαυτός που αποτελεί το στόχο της έρευνάς του, διότι δεν γνωρίζει ακόμη ποιός είναι. Άλλωστε δεν γνωρίζει καν το όνομά του, πράγμα που αποδεικνύει την εσωτερική περιπλάνηση του Perceval. Μέχρι τότε ήταν απλώς «ο γυιός της Χήρας», ένας απλός «γαλάτης ιπποκόμος», εφόσον η μόνη αναφορά στις ρίζες του αφορά στη Γαλατία (Pays de Galles). Αυτή η άγνοια του ίδιου του του εαυτού, δικαιολογεί την ισχυρή του επιθυμία να ξαναβρεί την μητέρα του αλλά και την ασυνάρτητη πορεία του. Πρόκειται λοιπόν για μια εσωτερική περιπέτεια, ένα μακρύ εσωτερικό ταξίδι που έχει στόχο την αυτογνωσία. Η κινητήρια δύναμη αυτού του εσωτερικού ταξιδιού είναι η πανανθρώπινη επιθυμία της επιστροφής στην «κατ εξοχήν μήτρα», στη σκοτεινή αυτή γωνιά του Παραδείσιου Δάσους της μητέρας του.. Το σκοτεινό αυτό σύμβολο του μεταίχμιου ανάμεσα στην ανυπαρξία και την ύπαρξη, τον «κατ εξοχήν θάνατο» και την «κατ εξοχήν γέννηση», που στον μυητικό συμβολισμό του γκρααλικού παραμυθιού συμβολίζει τον «εν τη αγνοία» θάνατο και την «εν τη Γνώση» γέννηση. 1 Σ.Σ.: βλ. όπ. παραπ. 2 Σ.Σ. βλ. J. Markale, L popι celtique d Irlande, Payot, Paris, 1978, σελ Σ.Σ. βλ. σχετ. J. Markale, Le Graal 4 Σ.Σ. βλ. J. Markale, L popιe celtique d Irlande, Payot, Paris, Σ.Σ. Νάσιουτζικ, Α., Το τραύμα του Αδάμ, Κέδρος, Αθήνα, 1973.

19 2 ος Κύκλος της Μύησης Και να λοιπόν που στο δρόμο του Perceval μπροστά σ ένα ποτάμι που δεν μπορεί να περάσει, «γιατί δεν υπάρχει ούτε γέφυρα, ούτε διαβατάρης», βρίσκεται ο μυστηριώδης Βασιληάς-Ψαράς που τον προσκαλεί να περάσει τη νύχτα στον πύργο του. Ο Perceval ακολουθώντας τις οδηγίες του Βασιληά περιπλανιέται για αρκετή ώρα μέχρι που νομίζει ότι ο Βασιληάς τον κορόϊδεψε και τον έστειλε σκοπίμως να χαθεί για να του κάνει κακό. Πρώτη φορά βλέπουμε τον Perceval να κάνει τέτοιες πονηρές σκέψεις. Βέβαια σε λίγο, ακολουθώντας πάντα τις οδηγίες του μέλλοντος οικοδεσπότη του, βρίσκει το δρόμο του και περνά στη μεγάλη σάλα του Πύργου, όπου τον περιμένει μια τεράστια καλοβαλμένη φωτιά, «λαμπερή και καθάρια». Μπροστά της κάθεται ο Βασιληάς-Ψαράς. Ο ήρωας αντιλαμβάνεται πως ο οικοδεσπότης του είναι ανάπηρος και από τα δύο του πόδια. Μετά από λίγο, ένας υπηρέτης φέρνει στο Βασιληά-Ψαρά ένα ξίφος «φτιαγμένο απ ένα ατσάλι τόσο σκληρό που δεν μπορούσε ποτέ να σπάσει, παρά μόνο σε μια μοναδική στιγμή ενός μεγάλου κινδύνου που την ήξερε μονάχα αυτός που το σφυρηλάτισε κι έβαψε τ ατσάλι του» 1. Ο βασιληάς δίνει το ξίφος αυτό στον Perceval ο οποίος δεν δείχνει να εκπλήσσεται. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή εμφανίζεται η περίφημη πομπή του Graal (Le Cortθge du Graal). A. Η Πομπή του Graal - Μπροστά προχωρεί ένας υπηρέτης με σιδερένιο ακόντιο κατάλευκο κι αστραφτερό. - Μια σταγόνα αίμα λαμπύριζε στην άκρη του ακοντίου και έφθανε μέχρι το χέρι του υπηρέτη. - Αμέσως μετά δύο πανέμορφοι άντρες με δύο ολόχρυσα σκαλιστά κηροπήγια που είχαν τουλάχιστον δέκα κεριά το καθένα. - Μια πανέμορφη ευγενική δέσποινα που κρατούσε το Graal με τα δυό της χέρια και η εκτυφλωτική λάμψη του σκέπαζε ακόμη και το φως των κεριών. - Το Graal ήταν ολόχρυσο στολισμένο με τις πιο σπάνιες πολύτιμες

20 πέτρες. Αμέσως μετά ακολουθούσε μια δέσποινα που κρατούσε στα χέρια της ένα «ασημένιο τεμαχιστήριο». Ο Perceval, διακριτικός και ακολουθώντας τις συμβουλές της μητέρας του, δεν υπέβαλε καμία ερώτηση για το τι ήταν αυτό που εξελισσόταν μπροστά του. Μετά από ένα γενναίο δείπνο, οδηγείται στο δωμάτιο όπου αποκοιμιέται μέχρι την επομένη. Τι οδυνηρή όμως έκπληξη τον περιμένει όταν ανοίγει τα μάτια του! Ο Πύργος είναι τελείως άδειος! Κανείς δε βρίσκεται μπροστά του, για να του εξηγήσει τι έχει συμβεί. Βγαίνει απ τον Πύργο και η γέφυρα της τάφρου σηκώνεται πίσω του. Ο Perceval ξαναμένει μόνος του και χαμένος στο Δάσος. Εκεί, σ αυτή τη νέα περιπλάνησή του, συναντά μια νέα κοπέλλα που κλαίει πάνω από το αποκεφαλισμένο πτώμα του φίλου της. Αυτή η κοπέλλα του αποκαλύπτει: 1 ον, ότι η αποτυχία του και τα βάσανά του οφείλονται στο βαρύ του αμάρτημα που έκανε, το ότι δηλαδή «άφησε τη μητέρα του να πεθάνει από τον πόνο» 2 ον, του κάνει γνωστό το όνομά του είναι ο Perceval o Γαλάτης. 3 ον, του λέει ότι εάν τη στιγμή που περνούσε από μπροστά του η πομπή του Graal, έθετε την ερώτηση στον Βασιληά-Ψαρά: «Τί είναι το Graal και σε τί χρησιμεύει», θα είχε θεραπευθεί ο Βασιληάς-Ψαράς και η ευημερία θα επέστρεφε στο βασίλειό του και

21 4 ον, τον πληροφορεί ότι το ξίφος του θα τσακιστεί προδοτικά, σε μια πολύ κρίσιμη γι αυτόν στιγμή κι αν θέλει να το διορθώσει, θα πρέπει να πάει στην Λίμνη Cotoatre στο σιδερά Trιbuchet διότι αυτός το κατασκεύασε και μόνο αυτός ξέρει να το επιδιορθώσει. Εδώ προσδιορίζεται σαφώς ένας δεύτερος μυητικός κύκλος. Τώρα ο Ήρωας περνά από τη φάση του υποσυνείδητου σε τρία συμβολικά μυητικά επίπεδα του συνειδητού που τα δρασκελίζει περνώντας τις αντίστοιχες δοκιμασίες. Δοκιμασίες που απαιτεί το μακρύ του εσωτερικό ταξίδι προς την αυτογνωσία. 1. Το πρώτο μυητικό επίπεδο έχει τρεις δοκιμασίες καθαρτηρίου μορφής: 1 ον. Αυτήν του ύδατος: πρόκειται για το ποτάμι που δεν μπόρεσε να περάσει, αλλά τελικά η λύση δόθηκε με τη βοήθεια του Βασιληά- Ψαρά στο ρόλο του Μύστη-Διδασκάλου. 2 ον. Αυτήν της Γης, με την δύσκολη πορεία του προς το κάστρο του Βασιληά-Ψαρά, μέσα από λόφους και δάση, στην οποίαν ανταπεξήλθε πάλι ακολουθώντας τις συμβουλές του τελευταίου στο ρόλο του Μύστη-Διδασκάλου, έστω κι αν κάποια στιγμή ολιγώρησε. 3 ον. Αυτήν του καθαρτηρίου Πυρός, μέσα στο κάστρο του Μύστη-Διδασκάλου. 2. Το δεύτερο μυητικό επίπεδο έχει ουσιαστικά μία και μόνη δοκιμασία με δύο σκέλη: την επίδοση του ξίφους και την πομπή του Graal. Πρόκειται για το θείο ή τον εξάδελφο του Perceval, το κείμενο σ αυτό το σημείο δεν είναι ιδιαίτερα σαφές. Εν πάσει όμως περιπτώσει, ο Perceval όντας μέσα στον Πύργο του Graal, βρίσκεται μέσα στην οικογένειά του, δηλ. το γένος του, που τον προορίζει για μια πράξη εκδίκησης, μια πράξη που απαιτεί αίμα, μια πράξη που θα αποσείσει πάνω απ το γένος του και το βασίλειο την κατάρα που κρατά το βασιληά πληγωμένο και τη Χώρα Έρημη. Αυτή είναι προφανώς η πρώτη πτυχή του συμβολισμού του Ξίφους που παραδίδει στον Perceval, ο Βασιληάς-Ψαράς.

22 Πολλά είναι τα μαγικά ή θεία Ξίφη που βρίσκονται στην κελτική μυθολογία. Ας θυμηθούμε το Εξκάλιμπουρ, στα γαλατικά Kaledfwich, το μαγικό σπαθί του Αρθούρου, του οποίου το αντίστοιχο ιρλανδέζικο είναι το Caladbolg, το ξίφος της περιοχής Nuada, με την ασημένια λαβή. Το ξίφος από το οποίο «κανένας δεν μπορούσε να ξεφύγει όταν έβγαινε απ το θηκάρι του και κανείς δεν μπορούσε να του αντισταθεί» 2. Το ξίφος που «έκαιγε το χέρι αυτού που ανάξια το κράταγε». Του ανίκανου, κοντολογίς, για την αποστολή που εκπροσωπούσε το όπλο. Μπορούμε λοιπόν, έτσι, να σκεφτούμε το Ξίφος του Siegfried, το Durandal και επίσης το Ξίφος με τη Μαγική Ζώνη που θα παίξει σημαντικό ρόλο στις μεταγενέστερες αποδόσεις της γκρααλικής αναζήτησης. Για να είναι όμως έτοιμος να αναλάβει τις ευθύνες μιας τέτοιας αποστολής, έπρεπε να περάσει ακόμη μια δοκιμασία, αυτήν της πομπής του Graal. Όπως είδαμε αποδεικνύεται ακόμα ανώριμος, προσκολλημένος στο γράμμα του «μητρικού λόγου» που του υπαγορεύει να μην υποβάλλει ερωτήσεις, κάτι που μας θυμίζει την εξ αποκαλύψεως Γνώση, την εκ της καρδίας Γνώση και όχι τη Γνώση που προέρχεται από την Λογική έρευνα και τον ορθολογισμό. Η παραδοχή αυτή της «υπέρ λόγον» αντίληψης που χαρακτηρίζει τον Perceval, συμβολίζεται στο Μύθο από τον συναισθηματικό, τρυφερό, θηλυκό, μυστικό, σκοτεινό, ανεξήγητο, παραδείσιο κοντολογίς ενδομήτριο- «μητρικό Λόγο». Ο γνωστικισμός όμως που υφέρπει με χιλιάδες μορφές μέσα στο έπος, δεν μπορεί παρά να τιμωρήσει την ανωριμότητα αυτήν του Ήρωα. Δεν τον διώχνουν από τον Πύργο αλλά τον αποφεύγουν. Όταν η πόρτα του κάστρου είχε κλείσει πίσω του, ο Perceval θα νοιώσει πιο μόνος και πιο χαμένος παρά ποτέ.

23 Ας δούμε όμως τώρα τους συμβολισμούς που υλοποιεί, κατά τη γνώμη μας πάντα, ο Chrιtien de Troyes στη θρυλική αυτή πομπή του Graal. 1 ο. Το αιμάσσον δόρυ. Οι συνεχιστές του Chrιtien θα ομιλήσουν περί του δόρατος του Λογκίνου, δηλαδή του ρωμαίου εκατόνταρχου ο οποίος ελόγχισε τα πλευρά του Ιησού όταν αυτός ευρίσκετο επί του Σταυρού. Πρόκειται βέβαια για μια εξήγηση βολική αλλά καταχρηστική. Εκείνο που έχει σημασία εδώ είναι πάλι η παγανιστική ρίζα του αιμάσσοντος δόρατος, γνωστή στην ιρλανδική μυθολογική παράδοση, όπου ένα όπλο που έχει χρησιμοποιηθεί για να σκοτώσει ή να πληγώσει κάποιον αιμάσσει όταν βρίσκεται ενώπιον του δολοφόνου ή αυτού ο οποίος έκαμε την επίθεση με αυτό. Από την άλλη πλευρά, το φαλλικό σύμβολο που είναι απαραίτητο εφόσον ακολουθεί το σύμβολο της γονιμότητας και της ζωής με τη μορφή του Graal, είναι εμφανές στο σημείο του δόρατος που αιμάσσει. Εμφανές είναι επίσης και γιατί αιμάσσει. 2 ο. Το τεμαχιστήριο. Ο Wolframm von Essenbach έκαμε εδώ μια από τις πολλές παρανοήσεις του. Το τεμαχιστήριο = coutoir το μετέφρασε ως couteaux, που θα πει μαχαίρια. Το coutoir όμως είναι ένα πιάτο μέσα στο οποίο τεμαχίζεται το κρέας, ώστε να καθίσταται δυνατή η συλλογή του αίματός του.

24 Ο αιμοσταγής χαρακτήρας της πρωτόγονης αυτής αναζήτησης του Graal είναι έντονος. Και μπορεί να εξηγηθεί γιατί όλη αυτή η αναζήτηση αποτελεί όπως φαίνεται καθαρά στον Perceval, μια εκδίκηση κάθαρση μέσω του αίματος. Κάθαρση που θα οδηγήσει στη γιατρειά του πληγωμένου Βασιληά-Ψαρά, στην επαναφορά του βασιλείου του στη γονιμότητα και στο ξανάνθισμα της Ζωής. Μα αν αυτό δεν είναι παγανιστικό στοιχείο, το γνωστό στοιχείο της θυσίας αίματος όλων των αρχαίων πολιτισμών, τότε τί είναι; Βέβαια κάτω απ αυτήν την οπτική γωνία, η παρουσίαση του αίματος του σταυρωθέντος Ιησού μέσα στο Graal από τους συνεχιστές του Chrιtien de Troyes έχει ένα νόημα. Το ότι πρόκειται για το αίμα του Ιησού που θυσιάστηκε για να εξαγοράσει με αυτό το προπατορικό αμάρτημα και για να γιατρέψει την άρρωστη ανθρωπότητα. Είναι γεγονός πως ο Chrιtien de Troyes δεν τελείωσε την ιστορία του. Αυτό οδήγησε στην προσπάθεια εξεύρεσης του τέλους από μεταγενέστερου, οι οποίοι προσπάθησαν να αντλήσουν από εκεί που άντλησε ο Chrιtien. Δηλαδή από τους κελτικούς θρύλους. Εκεί όμως το πεδίο ανέδιδε έντονο το παγανιστικό άρωμα και προτίμησαν να τονίσουν το χριστιανικό στοιχείο του μύθου, στοιχείο που εμφανίζεται ήδη στον Perceval. Έτσι γεννιέται μια τεράστια Γκρααλική Λογοτεχνία όπου το Graal παρουσιάζεται σαν Ιερό Δισκοπότηρο που εμπεριέχει το αίμα του Ιησού και μέσα σ αυτά τα πλαίσια κινείται και η πιο γνωστή γκρααλική εκδοχή αυτή του Wolframm von Essembach. Ο Essembach, εφηύρε το Βασίλειο του Graal για να καταστήσει τον Parzival

25 Βασιλέα του Graal. Είναι βέβαια λογική η μεγαλοϊδεατική χρήση του ομώνυμου βαγνερικού έργου από την ναζιστική προπαγάνδα, τη στιγμή που εύκολα μπορούσε να τοποθετήσει σημειολογικά τον Fόhrer στη θέση του ήρωα, το όραμα του Τρίτου Ράϊχ στην θέση του Βασιλείου του Graal και την εξαθλιωμένη από τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Συνθήκη των Βερσαλλιών Γερμανία, στη θέση της Έρημης Χώρας του γερασμένου και άρρωστου Χίντεμπουργκ (Βασιληά-Ψαρά) που απαιτούσε την ολοκλήρωση αυτής της αιματοβαμμένης εκδίκησης ώστε να επιστρέψει στην παλιά της δόξα και ευημερία. Φυσικά, για κανένα λόγο δεν ευθύνεται ούτε ο Βάγκνερ, ούτε ο Έσσενμπαχ για τη χρήση που τους έγινε. Θάτανε υπεραπλούστευση και βαρβαρότητα απέναντι στο γερμανικό ρομαντισμό αλλά και στις καλύτερες στιγμές του ευρωπαϊκού πνεύματος αν εξυπονοούσαμε κάτι τέτοιο. Ας έρθουμε όμως πάλι εις τα καθ ημάς και ας τονίσουμε ότι πουθενά ο Chrιtien δεν αναφέρεται σε Βασίλειο του Graal. Αυτό αποδεικνύει ότι ο Chrιtien ακόμη κι αν είχε τελειώσει το έργο του, πουθενά δεν θα έστεφε τον Perceval βασιληά του Graal. Άλλο ένα σημείο που αποδεικνύει τη βαθύτερη μυητική και γνωστική σημασία του έπους με τις αρχαίες παγανιστικές ρίζες. Ο σκοπός της έρευνας ήταν πολύ διαφορετικός, κάτι που γίνεται αμέσως αισθητό αν εξετάσουμε τις παλαιότερες του Perceval κελτικές εκδοχές, όπως αυτές του Peredur του Γαλάτη, του Οξιτανού Jauffrι, και του παράξενου Αγγλο- νορμανδικού έπους του Perlesvaux. Το κλειδί και στα τρία αυτά έπη είναι το Ξίφος. 1 Στο πρωτόγονο σχήμα που χρησιμοποίησε ο Chrιtien de Troyes, η πομπή του Graal, την οποία θα εξετάσουμε αμέσως παρακάτω, δεν αποτελεί παρά μια δοκιμασία, μυητικής οπωσδήποτε σημασίας, αλλά παραμένει ένα απλό επεισόδιο. Ο σκοπός παραμένει όμως άλλος: πρόκειται για μια αιματηρή εκδίκηση-κάθαρση. Η επισήμανση αυτή κατά τον γράφοντα είναι κεφαλαιώδους σημασίας, διότι αποδεικνύει τις πανάρχαιες κελτικές και παγανιστικές ρίζες του θρύλου.

26 3 ο. Το Graal, ο Chrιtien de Troyes δεν μας αποκαλύπτει τίποτα για το περιεχόμενο του Graal. Επίσης δεν αναφέρει πουθενά την λέξη άγιο κ.τ.λ. ομιλώντας για το Graal, απλώς μας περιγράφει με θαυμασμό τις ιδιότητές του. Αργότερα μαθαίνουμε από το Γέροντα του Perceval (ο οποίος ήταν και αδελφός του Βασιληά-Ψαρά) ότι το Graal είναι κάτι το Άγιο και ότι μέσα του περιείχε όστια για να τρέφεται ο Βασιληάς-Ψαράς. Μα και μήπως το κέρας της Αμάλθειας δεν περιείχε τις τροφές που ήταν απαραίτητες για να τραφεί ο νεογέννητος Δίας; Ο παγανιστικός χαρακτήρας του συμβόλου της αφθονίας και της ζωής, διαμέσου του οποίου διατηρείται η ζωή και νικάται η φθορά και ο θάνατος, η αιώνια μήτρα παραμένει και εδώ εμφανής. 3 ο μυητικό επίπεδο. Η τελευταία σκηνή που εκτυλίσσεται έξω από το Κάστρο του Graal, δεν έχει τόσο χαρακτήρα δοκιμασίας, όσο χαρακτήρα διδαχής, αρκετά συνήθη σε παγανιστικά, θεοσοφικά και γνωστικά τυπικά. Η δέσποινα που κλαίει μπροστά στο ακέφαλο πτώμα του φίλου της είναι μια προσωποποίηση της Γνώσης-Συνείδησης που έρχεται να αποκαλύψει στον απογοητευμένο (ακέφαλο) Perceval, τέσσερα βασικά στοιχεία που αφενός θα τον κάνουν να γνωρίσει τον εαυτό του και ο βάρος που κουβαλά, αφετέρου θα τον οδηγήσουν καλύτερα στην ατραπό του καθήκοντός του, δείχνοντάς του την αρχή της. Το τέλος του σταδίου της απόκτησης της πλήρους συνειδητότητας, που θα σημάνει την αρχή της ενσυνείδητης εσωτερικής έρευνας του ήρωα, θα φανεί στο τρίτο στάδιο της μύησης του Perceval που θα ακολουθήσει αμέσως.

27 3 ος Μυητικός Κύκλος Ο Perceval συνεχίζει την περιπλάνησή του. Συναντά τη Δέσποινα από την οποία βίαια και ανόητα είχε αποσπάσει τα τρία αντικείμενα και που γι αυτό είχε υποφέρει από το ζηλότυπο φίλο της. Την συμφιλιώνει με τον τελευταίο και φεύγει κατευθυνόμενος προς το κάστρο του βασιληά Αρθούρου, όπου και φθάνει το επόμενο πρωϊνό. Τη νύχτα όμως, ένα παχύ στρώμα χιονιού κάλυψε τη γη. Τυχαία, γίνεται θεατής μιας σπάνιας σε ομορφιά σκηνής. Ένα περήφανο γεράκι είχε πληγώσει μια όμορφη χήνα. Από την πληγή της χήνας τρεις σταγόνες αίμα στάλαξαν πάνω στο πάλευκο χιόνι. Ο Perceval μαρμαρώνει μπροστά σ αυτό το θέαμα και πέφτει σε έκσταση μπροστά στις τρεις αυτές σταγόνες αίμα που του θυμίζουν τα ζωντανά χρώματα της Blanchefleur, της φίλης του. Τη σκέφτεται με τόση ευχαρίστηση ώστε ξεχνά πού βρίσκεται. Το ζωντανό κόκκινο πάνω στο άσπρο χιόνι, ξεχώριζε όπως ακριβώς πάνω στο πάλευκο δέρμα του προσώπου της δέσποινάς του. 2 Τι όμως μας θυμίζει αυτή η σκηνή αν τη συγκρίνουμε με άλλα κελτικά έπη; Ας δούμε π.χ. στο γνωστό μας Peredur τον Γαλάτη. Είχε χιονίσει κείνη τη νύχτα κι ένα γεράκι είχε σκοτώσει μια πάπια Ένα κοράκι έπεσε πάνω στη σάρκα του νεκρού πουλιού. Ο Peredur κοντοστάθηκε και βλέποντας το μαύρο του κορακιού, την ασπράδα του χιονιού και το κόκκινο χρώμα του αίματος, ονειρεύτηκε τα μαλλιά της πολυαγαπημένης του, τα μαύρα σαν το φτερό του κορακιού, σαν τον αχάτη ονειρεύτηκε το δέρμα της το χιονόλευκο, τα μήλα της τα ολοκόκκινα που φάνταζαν σα δύο σταγόνες αίμα πάνω στα μάγουλά τη, όπως φάνταζε το αίμα πάνω στο χιόνι. 3 Όπως βλέπουμε η ποιητική διάθεση είναι ακόμη πιο έντονη στο γαλατικό κείμενο. Και για όσους υποθέσουν ότι το κείμενο αυτό μιμήθηκε το αντίστοιχο του Chrιtien, θα παραπέμψω σ ένα πολύ παλιότερο κείμενο την Histoire de Dιindrι. Η νεαρή Dιindrι βλέπει έναν υπηρέτη να σφάζει ένα μοσχαράκι πάνω στο χιόνι κι ένα κοράκι να προσγειώνεται πάνω στο σφάγιο για να πιεί

28 το χυμένο αίμα. Τότε η νεαρή δέσποινα λέει: Ο μόνος άντρας που θ αγαπήσω θάχει πάνω του τούτα τα τρία χρώματα: μαλλιά όπως το κοράκι, μάγουλα σαν το αίμα και δέρμα σαν το χιόνι. 4 Παρατηρούμε λοιπόν ότι πρόκειται για ένα κλισέ της ερωτικής κελτικής λογοτεχνίας με βαθύτατο όμως σημειολογικό περιεχόμενο. Μπορεί κανείς ν αντισταθεί στον πειρασμό να μιλήσει για τα χρώματα της ναζιστικής σημαίας και τη σεξουαλική τους αρχετυπική δύναμη; 5 Με δυο κουβέντες δεν είναι εύκολο να αρνηθούμε ότι ο Perceval μένει εμβρόντητος διότι εκείνη τη στιγμή βιώνει μια βαθύτατη αλήθεια της ζωής, της δημιουργίας και της ίδιας της ανθρώπινης ιστορίας: το διαλεκτικό γίγνεσθαι που ταυτόχρονα αποτελεί το σκληρό πυρήνα του μανιχαϊστικού-γνωστικού στοχασμού. Τελικά, αφού συνήλθε, μπαίνει στην Αυλή του Αρθούρου όπου είναι η πρώτη φορά όπου δηλώνει τ όνομά του. Έχει πια μάθει και γνωρίσει. Η πρώτη του Ατραπός ολοκληρώνεται ακριβώς στο σημείο απ όπου άρχισε. Εδώ είναι η ώρα να αρχίσει το δεύτερο κύκλο του εσωτερικού του Ταξιδιού προς τη Γνώση, αλλά και προς την απόκτηση της πνευματικής Ιπποσύνης.

29 Β. Η Πνευματική Ιπποσύνη Η ευκαιρία για την συνέχεια του εσωτερικού ταξιδιού, δίνεται πολύ γρήγορα στον Perceval. Κάποια μέρα στην Αυλή του Αρθούρου εμφανίζεται μια ασχημότατη Δέσποινα, καβάλα πάνω σ ένα μουλάρι και καταριέται και βρίζει τον Perceval για την ανοησία του να μην υποβάλει την γνωστή ερώτηση στο Βασιληά-Ψαρά κατά τη διάρκεια της διελεύσεως της πομπής του Graal. Εξ αιτίας αυτής της πράξης..δέσποινες θα χάσουν τους άντρες τους, γαίες απέραντες θα ερημώσουν, ανυπεράσπιστες παρθένες θα ορφανέψουν, κι η Ιπποσύνη θα θρηνήσει πολλά απ τα παλικάρια της. Δεν πρόκειται βέβαια για κανένα βασίλειο του Graal. Πρόκειται απλά για μια πράξη Αναγέννησης που μπορούσε να ολοκληρώσει ο Perceval, κι όμως δεν τόκανε. Παρ όλα αυτά, η άσχημη Δέσποινα με το μουλάρι είναι μια αγγελιαφόρος του Graal. Προτείνει μια δοκιμασία για κείνον τον Ιππότη που θάναι ικανός να συνεχίσει την αναζήτηση του Graal. Ο Ιππότης αυτός πρέπι να λευτερώσει μια δέσποινα που βρίσκεται φυλακισμένη στο Chateaux Montesclaire. Μόνο τότε θ αποδειχθεί ικανός να ζωστεί το Ξίφος με τη Μαγική Ζώνη. Ο Perceval ορκίζεται ότι δεν θα κοιμηθεί δυο νύχτες στη σειρά στον ίδιο τόπο [ ] μέχρι να μάθει τελικά ποιός είναι κείνος ο άνθρωπος που τρέφεται απ το Graal. Μέχρι να μάθει τι είναι τούτο το δόρυ που ματώνει και να καταλάβει το λόγο που ματώνει. 6 Περιπλανώμενος, κάποια Μεγάλη Παρασκευή, συναντά κάποιους Ιππότες με τις Δέσποινές τους οι οποίοι τον επικρίνουν διότι, μια τέτοια μέρα περιφέρεται ένοπλος και του εξηγούν ότι πρέπι να εξιλεωθεί οπωσδήποτε από το αμάρτημά του. Έτσι ο Perceval πηγαίνει σ έναν ερημίτη που δεν είναι άλλος από το θείο του ο οποίος του λέει λίγα πράγματα για το Graal ( ένα τόσο Άγιο Αντικείμενο,

30 του καταλογίζει το θάνατο της μητέρας του και του μιλά για έναν άλλο πληγωμένο βασιληά, τον πατέρα του Βασιληά-Ψαρά ο οποίος παραμένει έγκλειστος στον Πύργο που ο Perceval είδε την Πομπή του Graal. Ο ερημίτης υποβάλλει τον Perceval σε καθαρμούς και τον διδάσκει πώς θα διάγει χριστιανικό βίο. Μετά από δύο ημέρες ο ερημίτης προσφέρει στ αυτί του Perceval μια προσευχή την οποίαν επαναλαμβάνει μέχρι αυτός να την μάθει καλά. Πολλά απ τα ονόματα του Θεού περιέχονταν σ αυτούς τους στίχους και μεταξύ τους ήταν μερικά από τα πιο Ιερά, αυτά που κανένα στόμα ανθρώπου δεν πρέπι να προφέρει για κανένα λόγο παρά μόνο μπροστά σε θανάσιμο κίνδυνο. 7 O Perceval φεύγει την Κυριακή, τη μέρα του Πάσχα δηλαδή, από τον Ερημίτη. Έκτοτε ο Chrιtien de Troyes δεν μας ξαναμιλά πια γι αυτόν, σ ολόκληρο το υπόλοιπο έργο του. Βλέπουμε ότι ο Perceval αγνόησε όλα τα σχετικά με το Montesclaire και ξεκινά αμέσως την έρευνα του Graal. Ο Ερημίτης - Θείος του και το τριήμερο που πέρασε μαζί του ήταν αυτό της Πνευματικής Ταφής του και Ανάστασης. Έφυγε, ήταν δηλαδή πλέον ελεύθερος και κύριος του εαυτού του, την ημέρα της Ανάστασης. Υπέστη την τιμωρία από τους Ιππότες και τους καθαρμούς από τον Ερημίτη από την Μεγάλη Παρασκευή μέχρι το Μεγάλο Σάββατο. Ο συμβολισμός είναι προφανής και δεν νομίζω ότι χρειάζεται ιδιαίτερη ανάλυση. Η μυστηριώδης, όμως, προσευχή αυτού ακριβώς του αποσπάσματος αποτέλεσε το έναυσμα κάθε μυστικιστικής φόρτισης, κάθε εσωτεριστικής εκδοχής που αφορούσε στο Graal. Είναι γεγονός ότι κοντά στον ερημίτη-θείο του ο Perceval δέχθηκε μια ολοκληρωμένη μύηση πολύ ανωτέρου επιπέδου από αυτήν που του έδωσε ο Γέροντας Gornemant. Είναι, φυσικό, διότι εδώ πρόκειται για την ήδη υπάρχουσα ολοκληρωμένη φάση της συνειδητότητας και έχουμε να κάνουμε πια με το μετασυνειδητό. Με το πνευματικό ταξίδι προς την Υπέρτατη Γνώση, την Υπερβατική Γνώση, αυτόν τον ζωογόνο ήλιο, που μόνο το

31 άγγιγμα κάποιων ακτίνων του μπορούμε ν απολαύσουμε. Γι αυτό και σταματά πια ο Chrιtien να μιλά για το Graal αλλά και για τον ίδιο τον Perceval, μέχρι το τέλος του έργου του. Θάλεγε κανείς ότι ο ποιητής θεωρεί πως ό,τι είχε να πεί το είπε ή ότι ο ποιητής πέθανε. Δεν είμαστε και τόσο σίγουροι γι αυτό σήμερα, ιδιαίτερα μετά από αρκετές μελέτες που έγιναν με στόχο την λογοτεχνία εκείνης της περιόδου. Ανάμεσα στ άλλα πολύτιμα στοιχεία, κρατούμε κυρίως τα εξής: Η τεχνική του Gai Savoir ήταν σε σημείο τελειότητος την εποχή του Chrιtien, και οι τροβαδούροι ήξεραν να ταχυδακτυλουργούν με τις λέξεις, τις καταστάσεις και τις αναφορές, ήξεραν να παραπλανούν τον ακροατή τους και να τον οδηγούν σε ανύπαρκτα μονοπάτια. Ο Roger Dragonetti, έχει γράψει δύο θεμελιώδη έργα για το ζήτημα αυτό: 1 ο. La vie de La Lettre au Moyen-Age, Le Seuil, Paris, 1980, και 2 ο. Gai Savoir dans la rhιtorique courtoise, Le Seuil, Paris, Εκεί, ο συγγραφέας αναλύει όλες τις πονηριές και τα αμφιλεγόμενα στοιχεία που χρησιμοποιούσαν οι ποιητές της εποχής. Ισχυρίζεται ότι Trobar Leu δηλ. η Arte Aperta ή Art Ouvert ή η μη ερμητική Τέχνη των Τροβαδούρων ήταν τις περισσότερες φορές φορτωμένη με υπονοούμενα και ερμητισμό από τι το Trobar Clus, δηλ. την κατά κοινή ομολογία Ερμητική πτυχή της Τέχνης των Τροβαδούρων. Έτσι, στην αρχή του έπους του, ο Chrιtien, μας αναφέρει ότι το έργο αυτό γράφτηκε για λογαριασμό του κόμητα της Φλάνδρας, δηλ. του Φιλίππου ντ Αλζάς, ο οποίος του είχε δώσει, όπως ο ίδιος ο ποιητής λέει, και το βιβλίο που περιείχε την ιστορία. Άρα, θα μπορούσε ο τίτλος να είναι ένα λογοπαίγνιο: δηλ. το conte du Graal, να υποδήλωνε τον Compte de Flandre, πράγμα το οποίο θα καθιστούσε γνωστό ότι ο Chrιtien είχε ενώπιόν του ένα πρότυπο που προερχόταν απ τη Φλάνδρα.

32 Η διακοπή του δε, θα μπορούσε να οφείλεται σε λόγους της ίδιας φύσεως: δηλ. θα μπορούσαμε να δεχθούμε ότι ο Chrιtien εγκατέλειψε αυτοβούλως τη συγγραφή, αφήνοντας στους άλλους τη φροντίδα να το συνεχίσουν, σαν να επρόκειτο για ένα είδος συλλογικού παιχνιδιού των συγγραφέων της εποχής εκείνης. Εις επίρρωσιν αυτής της υποθέσεως πρέπει να αναφερθεί το γεγονός ότι οι δύο πρώτοι συνεχιστές του Chrιtien δεν ολοκλήρωσαν ούτε αυτοί το έργο τους. Εδώ λοιπόν μπορεί να υποθέσει κανείς ότι από τη Φλάνδρα μέχρι την Κοΐμπρα, μεταφερόταν ένα μήνυμα, ένα μήνυμα που έπρεπε να μένει κρυμμένο απ τις δυνάμεις του παπισμού. Που ενώ η επιφάνειά του θα ήταν αποδεκτή από την Αγία Έδρα, θα μιλούσε στ αυτιά των εχόντων ώτα και θα τους μετέδιδε το μήνυμα της Γνώσης, αυτής της αγαπημένης Δέσποινας των τροβαδούρων, της πανέμορφης, που μόνο να την τραγουδούν μπορούσαν, να υποφέρουνε γι αυτήν, αλλά δεν γινόταν ποτέ να την αποκτήσουν, κλεισμένη καθώς ήταν μέσα στα τείχη της δεισιδαιμονίας, της θρησκοληψίας και των Πυρών της Ιεράς Εξετάσεως. 8 Ο Chrιtien ήταν ένας λαμπρός Μύστης με όλη τη σημασία της λέξεως. Τί νάναι όμως άραγε το Graal; Το λαμπρό εκείνο σημείο που συγκεντρώνει και συμπυκνώνει τους πόθους, τις επιθυμίες και τα όνειρά μας; Ένας αναμένος πυρσός γνώσης που στο φως του οι αναζητητές του τυφλώνονται και χάνουν το πάν γύρω τους; Πρόκειται για Εσωτερισμό, Ερμητισμό, Βασιλική Τέχνη ή τι άλλο άραγε; Μήπως αποσκοπεί με το φως του να κρύψει την αλήθεια από τα μάτια αυτών που δήθεν έχουν τα μάτια για να τη δουν; Μήπως η αλήθεια είναι σε άλλα σημεία του μύθου; Κι αλήθεια, αν δεν ήταν έτσι, τότε τί νόημα θα είχε η τελετή απόδοσης του Ξίφους στον Perceval λίγο πριν από την εμφάνιση της πομπής του Graal; Το ξίφος αυτό ανήκει στη χορεία εκείνων των συμβόλων που επαναλαμβάνονται διαρκώς στο μύθο. Είναι το σύμβολο της Σοφίας, του Κάλλους και της Ισχύος που πρέπει να αποτελούν οδηγούς στις μάχες του Αναζητητή του Graal, του νικηφόρου Ιππότη του Graal, του Ανθρώπου.

33 1 Σ.Σ. βλ. J. Markale, Le Graal 2 Σ.Σ:. Μετάφραση του γράφοντος από την γαλλική μετάφραση του Perceva από τον Foullet in J. Markale, Le Graal 3 ΣΣ.: Μετάφραση του γράφοντος από J. Loth, Les Mabinoqion, ed. 1913, II, p Σ.Σ.: Μετάφραση του γράφοντος από G. DOTTΙΝ, L Ιpopιe Irlandaise, σελ Σ.Σ.: Βλ. μια εισαγωγική ανάλυση για τη σβάστικα και τον αρχετυπικό της συμβολισμό στον Β. Ράϊχ, Μαζική Ψυχολογία του Φασισμού, Μπουκουμάνης, Αθήνα Σ.Σ.: Η μετάφραση είναι του γράφοντος από το Perceval ou le Roman du Graal» Chrιtien de Troyes, Πρόλογος, Armand Hoog, Traduction et Notes de Jean P. Foycher et Andrι Ortais, Gallimard. (Ο πρόλογος γράφτηκε το 1949). 7 Σ.Σ.: Η μετάφραση είναι του γράφοντος από το: Perceval, μετάφραση Foulet, σελ. 153 in Le Graal, J. Markale, 8 Σ.Σ.: Αλίμονο, πόσο έτοιμοι είμαστε και σήμερα, στον εικοστό αιώνα, να στήσουμε τέτοιες πυρές και δόξα τω θεώ, μάγοι πάντα θα βρίσκονται!

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Η γυναίκα ως σύζυγος και μητέρα Η γυναίκα ως πολεμικό λάφυρο Γυναίκα και επιτάφιες τιμές ηρώων Η τύχη του γυναικείου πληθυσμού μετά την άλωση μιας πόλης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Δύο Σε μια σπουδαία αρχαία πόλη που την έλεγαν Ουρούκ, ζούσε ένας νεαρός βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές. Πατέρας του Γκιλγκαμές ήταν ο βασιλιάς Λουγκαλμπάντα και μητέρα του η

Διαβάστε περισσότερα

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ''

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 1 2 Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 3 Τα λουλούδια χωρίς όνομα, τα έχει ο καθένας από μας, αλλά δεν το ξέρουμε. Δεν μας μαθαίνουν τίποτα και ψάχνουμε μόνοι μας άσκοπα να βρούμε κάτι, για να

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά

Ο Παραμυθάς Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά 18 Ιαν 2014 Χανιά (18/1), Σταλός (19/1), Χανιά 18.01 έως 19.01 Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο Παραμυθάς των παιδικών μας χρόνων έρχεται στην Κρήτη Όταν

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το ερωτικό παιχνίδι του άντρα και της γυναίκας είναι μια μικρή εκδήλωση του παιχνιδιού όλης της ζωής. Το ζευγάρι γνωρίζει και ζει τους κραδασμούς που το διαπερνούν, συμμετέχοντας έτσι στις δονήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες μορφές (ήλιος, σελήνη, αστέρια, κ.ά) και σε ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές"

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της Φως στις σκιές Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές" Κυρία Παπαδάκη, το βιβλίο σας Φως στις Σκιές που επανεκδίδεται από τις εκδόσεις Ψυχογιός, πραγματεύεται δύσκολα κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου

Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου Ημερομηνία 20/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://agrinio-life.gr/ Ιουλία Ιωάννου http://bit.ly/1skxbmb Σκέψεις για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Σαμπάνη «Σκανταλόπετρα» από την Ιουλία Ιωάννου 42 Views November

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της

Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της Η δημιουργία του ανθρώπου Θεϊκή προέλευση του ανθρώπου Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της θάλασσας,

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου. στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα. «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη

Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου. στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα. «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη Α ομάδα 1. Στο βιβλίο παρουσιάζονται δύο διαφορετικοί κόσμοι. Ο πραγματικός κόσμος της Ρόζας,

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΝΑ ΓΙΩΤΗ: «Η επιτυχία της Στιγμούλας, μου δίνει δύναμη να συνεχίσω και να σπρώχνω τα όριά μου κάθε φορά ακόμα παραπέρα»

ΜΑΡΙΝΑ ΓΙΩΤΗ: «Η επιτυχία της Στιγμούλας, μου δίνει δύναμη να συνεχίσω και να σπρώχνω τα όριά μου κάθε φορά ακόμα παραπέρα» Ημερομηνία 27/11/2015 Μέσο trikalakids.gr Συντάκτης Link http://www.trikalakids.gr/bookcorner/%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%b9%ce%bd %CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CF%89%CF%84%CE%B7-%CE%B7- %CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%84%CF%85%CF%87%CE%AF%CE%B1-

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη...

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... τον Δάσκαλο μου, Γιώργο Καραθάνο την Μητέρα μου Καλλιόπη και τον γιο μου Ηλία-Μάριο... Ευχαριστώ! 6 ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!!

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! Παρασκευή, 10 Ιουνίου 2016 Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! «Ώρες να χα να σ ακούω», ήταν μια αυθόρμητη πρόταση που... έφυγε από το στόμα μου, αναγκάζοντας την Ισμήνη να χαμογελάσει

Διαβάστε περισσότερα

Ελάτε να ζήσουμε τα Χριστούγεννα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Ελάτε να ζήσουμε τα Χριστούγεννα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα Χριστούγεννα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Πριν πολλά χρόνια, ζούσε σε μια πόλη της Ναζαρέτ μια νέα και καλή γυναίκα που την

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 1 28Η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940

ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 1 28Η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΜΕΡΑ Ευλογημένη τρεις φορές Του Οκτώβρη αυτή η μέρα, Που διώξανε τους Ιταλούς Απ την Ελλάδα πέρα. Ευλογημένος ο λαός που απάντησε το όχι ευλογημένος ο στρατός που με τη ξιφολόγχη, πάνω στην

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία του ανθρώπου

Η δημιουργία του ανθρώπου Η δημιουργία του ανθρώπου Στο τέλος της έκτης ημέρας, ο Θεός δημιουργεί τον άνθρωπο, ο οποίος υπήρξε το τελευταίο και το τελειότερο δημιούργημα του Θεού. Ψηφιδωτό από το Μονρεάλε της Σικελίας, 13ος αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει το

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αντώνης Σαμαράκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1919.

Ο Αντώνης Σαμαράκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1919. Ο Αντώνης Σαμαράκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1919. Η πρώτη του ουσιαστική εμφάνιση στον λογοτεχνικό χώρο γίνεται το 1954 με την έκδοση της συλλογής διηγημάτων Ζητείται ελπίς. Πρόκειται για έναν από τους

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγω τα συναισθήματα που βιώνω, και αποφασίζω για τον στόχο που θέλω να πετύχω.

Επιλέγω τα συναισθήματα που βιώνω, και αποφασίζω για τον στόχο που θέλω να πετύχω. Η ΕΥΘΥΝΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΙ ΒΛΕΠΕΙΣ - Από το Κεφάλαιο 21, II. THE RESPONSIBILITY FOR SIGHT - 1. Έχουμε πει επανειλημμένα το πόσα λίγα σου ζητούνται για να μάθεις αυτά τα μαθήματα. Είναι η ίδια μικρή προθυμία που

Διαβάστε περισσότερα

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης 1. Εισαγωγή στη διαμεσολάβηση (30 ) Στόχοι Να εντοπίσουν παρακολουθήσουν τη διαδικασία διαμεσολάβησης. Διαδικασία Έχουμε από πριν καλέσει δυο μέλη (ένα αγόρι Α και ένα κορίτσι

Διαβάστε περισσότερα

ταν ήμουνα μικρή, σαν κι εσάς και πιο μικρή, ο παππούς μου μου έλεγε παραμύθια για νεράιδες και μάγισσες, στοιχειωμένους πύργους, δράκους και ξωτικά. Εγώ φοβόμουν πολύ και τότε εκείνος μου έσφιγγε το χέρι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) Μπορεί η αρετή να γίνει αντικείμενο διδασκαλίας; Ο Πρωταγόρας εξηγεί στον Σωκράτη τι διδάσκει στους νέους που παρακολουθούν τα μαθήματά του. Οι αντιρρήσεις του Σωκράτη. «Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΡΟΔΟ ΤΗΣ ΤΟΣΚΑΝΗΣ της Belinda Alexandra - Book review

ΤΟ ΡΟΔΟ ΤΗΣ ΤΟΣΚΑΝΗΣ της Belinda Alexandra - Book review Ημερομηνία 20/7/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://www.culture21century.gr/ Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/07/belinda-alexandra-book-review.html ΤΟ ΡΟΔΟ ΤΗΣ ΤΟΣΚΑΝΗΣ της Belinda

Διαβάστε περισσότερα

Η Σημασία της Επικοινωνίας

Η Σημασία της Επικοινωνίας Η Σημασία της Επικοινωνίας Εκπαιδευτή Εκπαιδευόμενου των: Ανθσγου (Ι) Ντίντη Βασιλείου και Ανθσγου (Ι)Μουσταφέρη Μιλτιάδη Επιμέλεια: Επγος (ΜΑ) Νεκ. Καρανίκας Για την ασφαλή και αποτελεσματική διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Η πορεία προς την Ανάσταση...

Η πορεία προς την Ανάσταση... Η νύχτα της Ανάστασης Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου χτυπούν χαρούμενα οι καμπάνες. Οι χριστιανοί φορούν τα γιορτινά τους και πηγαίνουν στην εκκλησία για να γιορτάσουν την Ανάσταση του Χριστού. Στα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior)

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Να ξεκινάς πάντα απο το κείμενο μέσα στο οποίο βρίσκεται η ιστορία (coursebook), το λεξιλόγιο και η γραμματική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ Την έρευνα για τη φύση του την αρχίζει ο άνθρωπος θέτοντας στον εαυτό του την ερώτηση: «Ποιός είμαι; Τι είμαι;» Στην πορεία της αναζήτησης για την απάντηση, η ερώτηση διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιτεχνικό και πολιτιστικό βοσκοτόπι με αφετηρία τη Δυτική Μακεδονία

Καλλιτεχνικό και πολιτιστικό βοσκοτόπι με αφετηρία τη Δυτική Μακεδονία The Whole Cow Καλλιτεχνικό και πολιτιστικό βοσκοτόπι με αφετηρία τη Δυτική Μακεδονία Σοφία Βόικου: Θέλω να δώσω στη γυναίκα τη θέση που πραγματικά της αρμόζει μέσα από τα βιβλία μου Οι ήρωες της Σοφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Παίζονταςμετουςτίτλουςτωνβιβλίων! Τα βιβλία που μας «δάνεισαν» τους τίτλους τους:

Παίζονταςμετουςτίτλουςτωνβιβλίων! Τα βιβλία που μας «δάνεισαν» τους τίτλους τους: Παίζονταςμετουςτίτλουςτωνβιβλίων! Αν σου δώσω τον τίτλο ενός βιβλίου, τι μπορείς να φανταστείς για αυτό; Μπορείς να μαντέψεις το περιεχόμενό του; να περιγράψεις τους ήρωές του; να αφηγηθείς τις ιστορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Αγαπητέ μαθητή/ αγαπητή μαθήτρια, Διεξάγουμε μια έρευνα και θα θέλαμε να μάθουμε την άποψή σου για τo περιβάλλον μάθησης που επικρατεί στην τάξη σου. Σε παρακαλούμε

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό.

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Το διάγραμμα του χρόνου Εποχή Αβραάμ Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου Γέννηση Ιησού Χριστού Άλωση Κων/πολης 2000 1900 1800 1700 1600 1500 1400

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος 14 Φτάνοντας λοιπόν ο Νικήτας σε μια από τις γειτονικές χώρες, εντυπωσιάστηκε από τον πλούτο και την ομορφιά της. Πολλά ποτάμια τη διέσχιζαν και πυκνά δάση κάλυπταν τα βουνά της, ενώ τα χωράφια ήταν εύφορα

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέας-εικονογράφος «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέας-εικονογράφος «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%bd%ce %B1-%CE%B3%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B7- %CF%83%CF%85%CE%B3%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AD%CE%B1%CF%82-

Διαβάστε περισσότερα

Ο δάσκαλος που με εμπνέει

Ο δάσκαλος που με εμπνέει Είναι πολύ σημαντικό για μένα η δασκάλα που μου κάνει μάθημα να με εμπνέει, γιατί έτσι θα ενδιαφέρομαι περισσότερο για τα μαθήματά μου και θα προσπαθώ να γίνομαι κάθε φορά καλύτερη. Θα προτιμούσα η δασκάλα

Διαβάστε περισσότερα

Σε μια εποχή που όλα αλλάζουν, διαφοροποιούνται, αλλοιώνονται μέσα στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης, όπου οι τοπικές κοινωνίες τείνουν να χάσουν τα

Σε μια εποχή που όλα αλλάζουν, διαφοροποιούνται, αλλοιώνονται μέσα στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης, όπου οι τοπικές κοινωνίες τείνουν να χάσουν τα Σε μια εποχή που όλα αλλάζουν, διαφοροποιούνται, αλλοιώνονται μέσα στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης, όπου οι τοπικές κοινωνίες τείνουν να χάσουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους και την πολιτιστική τους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΓΚΑΙΝΙΑΖΕΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Διαβάστε περισσότερα

...Μια αληθινή ιστορία...

...Μια αληθινή ιστορία... ...Μια αληθινή ιστορία... Στην αρχή ήταν μια άδεια σελίδα. Την είχε ο Καλός Ζωγράφος, που ήταν γνωστός για την ικανότητά του να ζωγραφίζει τέλειες εικόνες. Μια μέρα ο Ζωγράφος άρχισε να ζωγραφίζει αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΗΝΙΚΑ. Η ιστορία διαδραματίζεται έξω από το σπίτι της Μήδειας στην Κόρινθο. Άρα σκηνικό θα είναι η πρόσοψη του σπιτιού.

ΣΚΗΝΙΚΑ. Η ιστορία διαδραματίζεται έξω από το σπίτι της Μήδειας στην Κόρινθο. Άρα σκηνικό θα είναι η πρόσοψη του σπιτιού. ΜΗΔΕΙΑ -ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Η τραγωδία ξεκινάει με την παραμάνα να εξιστορεί τα βάσανα της Μήδειας το πως απαρνήθηκε σπίτι και οικογένεια για να ακολουθήσει τον Ιάσονα που τώρα τους παράτησε για την

Διαβάστε περισσότερα

- Γιατρέ, πριν την εγχείρηση δεν είχατε μούσι... - Δεν είμαι γιατρός. Ο Αγιος Πέτρος είμαι...

- Γιατρέ, πριν την εγχείρηση δεν είχατε μούσι... - Δεν είμαι γιατρός. Ο Αγιος Πέτρος είμαι... - Γιατρέ, πριν την εγχείρηση δεν είχατε μούσι... - Δεν είμαι γιατρός. Ο Αγιος Πέτρος είμαι... - Γιατρέ, βλέπω μπλε και πράσινους κόκκους.. - Οφθαλμίατρο έχετε δει; - Οχι! Μόνο μπλε και πράσινους κόκκους...

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα