Τριάντα χρόνια αιμόσταση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τριάντα χρόνια αιμόσταση"

Transcript

1 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, ΕΙΣΗΓΗΣΗ Τριάντα χρόνια αιμόσταση Σ. ΑΡΩΝΗ-ΒΟΥΡΝΑ Καταρχήν θα ήθελα να ευχαριστήσω τον καθηγητή κ. Χρούσο για την τιμή που μου έκανε να ξαναβρεθώ σ ένα χώρο που μου ήταν οικείος από τα χρόνια που ήμουν στέλεχος της Πανεπιστημιακής. Για όσους δεν γνωρίζουν, το τμήμα Αιμορροφιλίας Αιμόστασης ιδρύθηκε το 1975 στα πλαίσια της Α παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου της Αθήνας. Αυτονομήθηκε το 1985 με την ένταξή του στο ΕΣΥ, όπως και πολλά άλλα ειδικά τμήματα της Κλινικής, και η ομιλούσα πήρε τη διεύθυνση το Ο δεσμός όμως, με την Πανεπιστημιακή και με τους συναδέλφους που ξεκινήσαμε μαζί, αλλά και τους συναδέλφους που πέρασαν μετά ή και έμειναν στην Πανεπιστημιακή, ποτέ δεν έσπασε. Πάντα ένοιωθα η θυγατέρα που παντρεύτηκε και απλά άλλαξε σπίτι. Το 1972, όταν ξεκινούσα τη μετεκπαίδευση μου στο κέντρο Αιμορροφιλίας της Οξφόρδης, η αιμόσταση ήταν στα σπάργανα. Τότε το Κέντρο της Οξφόρδης ήταν η «Μέκκα της αιμορροφιλίας». Το Κέντρο είχε καταγεγραμμένους 1000 ασθενείς. Εκείνη την εποχή, τα Κέντρα αιμορροφιλίας της Αγγλίας δεν ξεπερνούσαν τα 10 και ιδρύονταν σε μεγάλες πόλεις, που συγκέντρωναν μεγάλο αριθμό ασθενών. Σήμερα υπάρχουν περισσότερα από 25 κέντρα, τα 10 είναι comprehensive care centers και τα υπόλοιπα treating centers. Τα πρώτα κάνουν διάγνωση, θεραπεία, παρακολούθηση των αιμορροφιλικών και της οικογένειας από team ειδικών, προσφέρουν γενετικές συμβουλές και προγεννητική διάγνωση της αιμορροφιλίας. Τα δεύτερα προσφέρουν μόνο θεραπεία και όταν χρειασθεί παραπέμπουν τον ασθενή στο πλησιέστερο Comprehensive Care Center. Τότε, ασθενείς κατέφθαναν από όλα τα σημεία της Αγγλίας, αλλά και του Κόσμου, γιατί το κέντρο είχε γίνει γνωστό από τρεις κολοσσούς της αιμόστασης, τον καθηγητή Roger Macfarlane, τη Rosemary Biggs την Ethel Bidwell και τον καθηγητή της ορθοπεδικής Roger Duthie, που πρώτος τόλμησε να κάνει μεγάλα διορθωτικά χειρουργεία σε αιμορροφιλικούς στο Nuffield Orthopedic Hospital της Οξφόρδης, σε συνεργασία πάντα με το Oxford Haemophilia Center. Ο Roger Macfarlane πρώτος διαπίστωσε ότι το δηλητήριο της οχιάς πήζει το αίμα του αιμορροφιλικού. Η σημαντικότερη, όμως συμβολή του Roger Macfarlane στην αιμόσταση ήταν η περιγραφή του συστήματος του καταρράκτη, το Η Rosemary Biggs, μια σπουδαία, σεμνή, αλλά και απελευθερωμένη μοναχική γυναίκα (εκείνη την εποχή τόλμησε να υιοθετήσει παιδί, ανύπαντρη ούσα), επινόησε την ιδέα της συγκέντρωσης των αιμορροφιλικών σε κέντρα αιμορροφιλίας για να αντιμετωπίζονται από ειδικούς και να μην κακοποιούνται θεραπευτικά. Ακόμη, επινόησε τη δοκιμασία προσδιορισμού του παράγοντα VIII (II stage FVIII assay, κι έτσι διαχωρίστηκε η αιμορροφιλία Α από τη Β) και του παράγοντα IX (II stage FIX assay), το Prothrombin generation test, τo Τhrombin generation test, και το «inhibitors test». Το σύστημα του καταρράκτη πήρε πολλές μορφές από το 1972 και μετά. Στους πλασματικούς παράγοντες της πήξης προστέθηκαν οι φυσικοί ανασταλτές [AT, PC, PS, TF plasma inhibitor (TFPI), a2mg, Heparin cofactor II, PAFI], στοιχεία που απελευθερώνονται από το ενδοθήλιο των αγγείων (TF, vwf, TM) και στοιχεία της ινωδόλυσης (Plg, tpa, PAI, a2-antiplasmin). Τα μακροφάγα και οι κυτταροκίνες πήραν θέση στο δαιδαλώδες σύστημα, και τα αιμοπετάλια φάνηκε πως παίζουν κεντρικό ρόλο, δεδομένου ότι η όλη διεργασία της αιμόστασης λαμβάνει χώρα στην επιφάνεια τους. Επιπλέον μάθαμε πως η ενεργοποίηση του συστήματος γίνεται από την εξωγενή και όχι από την ενδογενή οδό. Βέβαια, προϋπόθεση για να ενεργοποιηθούν τα συστήματα της πήξης είναι τραυματισμός του αγγείου. Ο θρόμβος όμως έγινε, η ροή του αίματος έξω από το αγγείο σταμάτησε και η συνέχεια του ενδοθηλίου των αγγείων αποκαταστάθηκε. Η ενεργοποίηση των συστημάτων πρέπει να αναχαιτισθεί και να λυθεί ο θρόμβος, για να μην παρακωλύει τη ροή του αίματος μέσα στα αγγεία. Την πρώτη διεργασία αναλαμβάνουν οι φυσικοί ανασταλτές και τη δεύτερη ο ινωδολυτικός μηχανισμός (Σχήμα 1). Στις αρχές της δεκαετίας του 70, όλες οι κληρο-

2 332 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2009 Σχήμα 1. Συστήματα πήξης. νομικές διαταραχές μπορούσαν να διαγνωσθούν με τα αντίστοιχα tests. Οι inhibitors έναντι του FVIII ή FIX προσδιοριζόταν με ένα χρονοβόρο test, που είχε 5 ώρες χρόνο επώασης και βασίζονταν στο II stage FVIII assay των Biggs και Douglas. Στα κέντρα αιμορροφιλίας της Αμερικής, οι αιμοστασιολόγοι χρησιμοποιούσαν ένα απλούστερο, λιγότερο χρονοβόρο και φθηνότερο test, που βασιζόταν στο I stage FVIII assay και είχε χρόνο επώασης μία ώρα. Προοδευτικά, όλοι ενστερνίσθηκαν την εύκολη οδό, για να δίνονται τα αποτελέσματα πιο γρήγορα. Την ίδια εποχή, στο Κέντρο αιμορροφιλίας της Οξφόρδης, η Bidwell έβαζε τα θεμέλια της εθνικής βιομηχανίας παραγώγων αίματος, BPL (British Plasma Fractionation Laboratories), με την παραγωγή του Βρετανικού κρυοκαθιζήματος σε λυοφιλοποιημένη μορφή. Oι εμπορεύσιμοι συμπυκνωμένοι παράγοντες χρησιμοποιούνταν επικουρικά στα μεγάλα χειρουργεία. Βέβαια, το πλάσμα ως θεραπευτικό μέσο προκαλούσε αλλεργικές αντιδράσεις και κυρίως δεν προσέφερε υψηλά αιμοστατικά επίπεδα του παράγοντα που λείπει, και ως εκ τούτου η αναπηρία ήταν ο κανόνας και ο θάνατος από μη ελεγχόμενη αιμορραγία ερχόταν πολύ νωρίς, πριν τα 20 χρόνια. Η εισαγωγή των συμπυκνωμένων παραγόντων στη θεραπεία των αιμορροφιλικών έδωσε ελπίδες για καλύτερη ποιότητα ζωής, αφού τα προγράμματα θεραπείας στο σπίτι έγιναν τρόπος ζωής για τους αιμορροφιλικούς στο Δυτικό κόσμο. Το προσδόκιμο επιβίωσης αυξήθηκε, όμως ο θάνατος ήλθε μέσω των συμπυκνωμένων παραγόντων, με τη μορφή του AIDS και της ηπατίτιδας C. Πολλοί αιμορροφιλικοί κατέληξαν χωρίς ή με θεραπεία. Το AIDS ήταν μια κατάρα, που όμοια της δεν πιστεύω να έχουν βιώσει γιατροί στην ιστορία της ιατρικής. Μία θεραπεία ζωής προέκυψε θεραπεία θανάτου. Γιατροί και ασθενείς πάθαμε κατάθλιψη Στην Ελλάδα, pioneers στο χώρο της αιμορροφιλίας των ενηλίκων ήταν ο Καθηγητής Ιπποκράτης Τζεβρένης, η Τιτίκα Μανδαλάκη και ο Ζαχαρίας Σινάκος. Ο Ι. Τζεβρένης, πρώτος γιατρός αιμορροφιλίας στη χώρα μας, εισήγαγε το φρέσκο κατεψυγμένο

3 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, πλάσμα (fresh frozen plasma) στη θεραπεία των αιμορροφιλικών στη δεκαετία του 60. To έφτιαχνε στην αιμοδοσία του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου της Αθήνας, όπου τότε προσέτρεχαν όλοι οι αιμορροφιλικοί. Ως χώρα, καθυστερήσαμε να χρησιμοποιήσουμε τους συμπυκνωμένους παράγοντες στη θεραπεία των αιμορροφιλικών, αλλά δεν αποφύγαμε το AIDS! Μόλις το 1980, οι παράγοντες ήταν διαθέσιμοι στα κέντρα και χρεώνονταν στα ταμεία των ασθενών. Πρώτα διαπιστώθηκε η μόλυνση των αιμορροφιλικών με τον ιό της ηπατίτιδας Β. Ευτυχώς, το εμβόλιο έναντι του HBV κυκλοφόρησε γρήγορα και όλα τα παιδιά εμβολιάζονταν για τον ιό αυτό, «άμα τη διαγνώσει» της αιμορροφιλίας. Το 1985, η διαθεσιμότητα του kit για τον προσδιορισμό των αντισωμάτων έναντι του HIV αποκάλυψε την πρώτη τραγωδία. Η μέτρηση του ιϊκού φορτίου προστέθηκε στον έλεγχο, αργότερα. Στις αρχές της δεκαετίας του 90, ο έλεγχος για τα αντισώματα έναντι του ιού της ηπατίτιδας C και αργότερα του HCV/RNA απεκάλυψαν τη δεύτερη τραγωδία. Πάνω από τους μισούς αιμορροφιλικούς, που θεραπεύονταν με τους συμπυκνωμένους παράγοντες, είχαν μολυνθεί με τον HIV και σχεδόν όλοι με τον HCV. Έτσι στη λίστα των συνεργατών στα «τμήματα αιμορροφιλικών» προστέθηκε ο λοιμωξιολόγος και ο ηπατολόγος. Ευτυχώς, η ολοένα ανανεούμενη θεραπεία μετέτρεψε το AIDS σε χρόνιο νόσημα και η διπλή θεραπεία για την ηπατίτιδα C αρνητικοποίησε το ιϊκό φορτίο στην πλειονότητα των αιμορροφιλικών. Με αφορμή τη μολυσματικότητα των κλασικών συμπυκνωμένων παραγόντων, οι φαρμακευτικές εταιρείες αναγκάσθηκαν να θεσπίσουν τον υποχρεωτικό έλεγχο των αιμοδοτών για τους γνωστούς ιούς, και να εφαρμόσουν ποικίλες μεθόδους για την απομάκρυνση και αδρανοποίηση των ιών στα προϊόντα προερχόμενα από το πλάσμα (plasma derived products). Στόχος ήταν το ασφαλέστερο, καθαρότερο πλην όμως και αποτελεσματικό προϊόν. Στις αρχές της δεκαετίες του 90, κυκλοφόρησαν οι ανασυνδυασμένοι παράγοντες 1ης γενιάς και ακολούθησαν οι 2ης και 3ης γενιάς. Η αφαίρεση της αλβουμίνης από τους ανασυνδυασμένους παράγοντες 3ης γενιάς μείωσε έως και εξαφάνισε το θεωρητικό κίνδυνο αιματογενούς μεταβίβασης ιών, παθογόνων βακτηριδίων, πρωτοζώων ή άλλων βλαπτικών παραγόντων. Σήμερα, όλα τα κυκλοφορούντα προϊόντα, πλασματικά ή ανασυνδυασμένα, είναι «θεωρητικά» εξίσου ασφαλή και αποτελεσματικά. Σε πρακτικό επίπεδο μετά το 1985, δε διαπιστώσαμε καμία μόλυνση με τους γνωστούς ιούς. Πρόσφατα, όμως, στο site της WFH ανακοινώθηκε η πρώτη περίπτωση αιμορροφιλικού, 72 χρόνων, στον οποίο μεταθανατίως ανιχνεύθηκε το prion της nvcjd (new variant Creutzfeldt Jacob Disease). Ο αιμορροφιλικός πέθανε από άλλη αιτία και δεν εκδήλωσε ποτέ συμπτώματα της νόσου. Ωστόσο, στο ιστορικό του αναφέρεται βρώση Αγγλικού κρέατος και έκθεση σε Βρετανικό συμπυκνωμένο πλασματικό παράγοντα VIII. Ένας από τους αιμοδότες της δεξαμενής του πλάσματος, που χρησιμοποιήθηκε για την παρασκευή της συγκεκριμένης παρτίδας, πέθανε από nvcjd! Αυτή τη στιγμή, η πιο σημαντική παρενέργεια των rfviii προϊόντων είναι ο κίνδυνος ανάπτυξης ανασταλτών έναντι του FVIII (FVIII inhibitors), οι οποίοι εξουδετερώνουν την πηξιογόνο δραστικότητα του εγχεόμενου παράγοντα και τον καθιστούν αναποτελεσματικό. Σύμφωνα με τα βιβλιογραφικά δεδομένα, 1/3 των αιμορροφιλικών με βαριά αιμορροφιλία Α (FVIII <1 u/dl), που θεραπεύονται με ανασυνδυασμένους παράγοντες, αναπτύσσουν αντισώματα έναντι του παράγοντα FVIII. Η επίπτωση των ανασταλτών στα παιδιά με βαριά αιμορροφιλία Β (FIX <1 u/dl) είναι μικρότερη (3%), πλην όμως η θεραπεία τους είναι προβληματική, γιατί τα παιδιά παρουσιάζουν βαριές αναφυλακτοειδείς αντιδράσεις. Η παθογένεια της ανάπτυξης ανασταλτών είναι πολυπαραγοντική, φαίνεται πως συμμετέχουν γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. «Είναι οι ανασυδυασμένοι παράγοντες περισσότερο ανοσογόνοι από τους πλασματικούς;». Διεθνείς πολυκεντρικές συγκριτικές μελέτες θα δώσουν απάντηση εις το εγγύς μέλλον. Πάντως, η έναρξη προφυλακτικής θεραπείας, νωρίς στη ζωή ενός βρέφους με βαριά αιμορροφιλία Α, λέγεται πως μειώνει τον κίνδυνο ανάπτυξης ανασταλτών. Στις Δυτικές χώρες, η θεραπεία των αιμορροφιλικών παιδιών γίνεται επί αιμορραγίας (οn demand) ή προφυλακτικά. Στην πρώτη περίπτωση, ο παράγοντας εγχέεται με τα πρώτα σημάδια αίμαρθρου. Βέβαια, αιμορραγίες διακυβεύουσες τη ζωή του παιδιού μπορούν να ελεγχθούν με θεραπεία «επί ανάγκης» και η αρθροπάθεια μπορεί να ελαχιστοποιηθεί, ωστόσο, η προφυλακτική θεραπεία (προληπτική έγχυση του παράγοντα), παρεμποδίζει την εκδήλωση της αιμορραγίας και την επακόλουθη βλάβη της άρθρωσης, απόρροια επαναλαμβανόμενων αιμορραγιών στην ίδια άρθρωση. Η προφυλακτική θεραπεία συνιστάται ως θεραπεία εκλογής από τους οργανισμούς WHO, WFH, MASAC και National Haemophilia Foundation των ΗΠΑ. Η προφυλακτική θεραπεία στόχο έχει τη μετατροπή της βαριάς

4 334 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2009 αιμορροφιλίας (επίπεδα FVIII/FIX: <1u/dl) σε μέσης βαρύτητας (επίπεδα FVIII/FIX: >1-5u/dl). Η Nilsson IM, μια εμπνευσμένη και δραστήρια γυναίκα, πρώτη χρησιμοποίησε την προφυλακτική θεραπεία σε Σουηδούς αιμορροφιλικούς, νωρίς τη δεκαετία του 70. Διαχρονικά, τα θεραπευτικά σχήματα άλλαζαν για να καταλήξουν στις 3 φορές την εβδομάδα για την αιμορροφιλία Α και 2 φορές την εβδομάδα για την αιμορροφιλία Β. Η προφύλαξη έχει πολλαπλά ευεργετήματα για το παιδί και την οικογένειά του: λιγότερες επισκέψεις στο κέντρο, λιγότερες εισαγωγές στο νοσοκομείο, ενίσχυση του μυοσκελετικού συστήματος, του ψυχισμού του παιδιού, βελτίωση της εικόνας του εαυτού του, κοινωνικοποίηση και αύξηση των δραστηριοτήτων του, βελτίωση της επίδοσης του στο σχολείο και επίτευξη Ακαδημαϊκών στόχων. Όλα αυτά μεταφράζονται σε καλύτερη ποιότητα ζωής. Ασφαλώς, η έναρξη προφύλαξης στη βρεφική ηλικία προϋποθέτει εύκολη πρόσβαση φλεβών για την ενδοφλέβια έγχυση του παράγοντα, αλλιώτικα, η εμφύτευση κεντρικών καθετήρων με τα γνωστά μειονεκτήματά τους αποτελεί μονόδρομο. Το κόστος της προφύλαξης είναι απαγορευτικό για οικονομίες φτωχών χωρών, γιατί είναι τριπλάσιο της on demand θεραπείας (ένα φιαλίδιο παράγοντα των 1000 μονάδων στοιχίζει περί τα 1000 ). Εύλογα, λοιπόν, μόνον 1% των παιδιών με βαριά αιμορροφιλία Α παγκοσμίως, απολαμβάνουν τα ευεργετήματα της προφυλακτικής θεραπείας. Άλλωστε, στις αναπτυσσόμενες χώρες, 75% των ατόμων με αιμορροφιλία δεν έχουν πρόσβαση ούτε σε θεραπεία με πλασματικούς παράγοντες. Στο κέντρο αιμορροφιλίας του Αγία Σοφία, η προφύλαξη ξεκίνησε δειλά-δειλά πριν 19 χρόνια ως δευτεροπαθής προφύλαξη σε παιδιά που έκαναν περί τις 8-10 θεραπευτικές συνεδρίες το μήνα (η πρωτοπαθής προφύλαξη αρχίζει «άμα τη διαγνώσει» ή με το πρώτο αίμαρθρο). To σκεπτικό ήταν ότι, αν τα ταμεία αντιδρούσαν για το υψηλό κόστος, θα είχαμε τη δικαιολογία ότι έτσι κι αλλιώς, τα συγκεκριμένα παιδιά κατανάλωναν υπερβολικά ( heavy consumers ). Τα αποτελέσματα της «όψιμης προφύλαξης» ήταν θεαματικά. Ο αριθμός των αιμάρθρων μειώθηκε δραματικά και η κινητικότητα των παιδιών βελτιώθηκε, ιδιαίτερα των παιδιών Αλβανικής καταγωγής, που είχαν βαριά αιμορροφιλία και σοβαρά κινητικά προβλήματα. Ο απεικονιστικός έλεγχος των αρθρώσεων με ΜRI, στα πλαίσια της διατριβής της κ. Περγάντου, ανέδειξε την αρθροπάθεια ακόμη και στα παιδιά που φαίνονταν «φυσιολογικά»: 55.5% των παιδιών είχαν μηδενικό κλινικό score, ενώ με το ΜRI μόνον 29.5% είχαν φυσιολογικές αρθρώσεις κι ας έπαιρναν όψιμη προφύλαξη. Η διαπίστωση αυτή επέβαλε την έναρξη της προφυλακτικής θεραπείας από 7ετίας, με «αναπροσαρμοζόμενες δόσεις» (Escalating doses), νωρίς στη ζωή ενός παιδιού, για να προληφθεί η αρθροπάθεια. Η προφύλαξη αρχίζει με τα πρώτα αιμορραγικά επεισόδια με μία δόση εβδομαδιαίως, και προοδευτική αύξηση των δόσεων, ανάλογα με την κλινική έκφραση της αιμορροφιλίας. Έτσι αποφεύγεται η εμφύτευση κεντρικών καθετήρων. Η ΜRI, παρότι δαπανηρή εξέταση, μπήκε στη ρουτίνα ελέγχου της αιμορροφιλικής αρθροπάθειας. Στην αντιμετώπιση των ανασταλτών επικράτησαν οι εξής πρακτικές: θεραπεία ανοσοανοχής (Immune Tolerance Therapy, ITT) με υψηλές δόσεις παράγοντα σε διάφορα σχήματα ή θεραπεία της κάθε αιμορραγίας με by-passing agents: Novo Seven (rfviia, ΝοvoNordisk) ή Feiba (activated prothrombin complex, Baxter). Οι τελευταίοι διασφαλίζουν αιμόσταση παρακάμπτοντας τον FVIII, αλλά δεν εκριζώνουν τον ανασταλτή. Η ΙΤΤ εξαφανίζει τον ανασταλτή σε 70% των περιπτώσεων και επιτρέπει την έναρξη προφυλακτικής θεραπείας. Οι προσπάθειες, που γίνονται τώρα, σε ερευνητικό επίπεδο στοχεύουν σε περίσσια διαθεσιμότητας α- σφαλέστερων και μακροβιότερων ανασυνδυασμένων προϊόντων, που θα καλύψουν τις ανάγκες των αιμορροφιλικών σε παγκόσμιο επίπεδο με χαμηλότερο κόστος. Νέες θεραπευτικές πρακτικές για άτομα με inhibitors δοκιμάζονται, όπως ο rfviia με μεγαλύτερη αιμοστατική δραστικότητα και μεγαλύτερο χρόνο ημίσειας ζωής. Επίσης, δοκιμάζεται ο νέος χοίρειος FVIII που παράγεται με τεχνικές ανασυνδυασμένου DNA, χωρίς το B-domain του γονιδίου του FVIII. Οι κλινικές μελέτες της γονιδιακής θεραπείας δεν έχουν αποδώσει στον άνθρωπο και μελετώνται άλλες προσεγγίσεις. Σε επίπεδο ανίχνευσης γυναικών-φορέων αιμορροφιλίας και προγεννητικής διάγνωσης αιμορροφιλίας περάσαμε από διάφορες φάσεις: προσδιορισμό της βιολογικής (FVIIIC) και ανοσολογικής δραστικότητας του παράγοντα (FVIIICΑg, vwfag) σε εμβρυικό δείγμα αίματος, και στη συνέχεια αναζήτηση πολυμορφισμών, Intron 1 ή 22 Inversion, και τελευταία διερεύνηση της αλληλουχίας (sequencing) των αμινοξέων του γονιδίου του FVIII/FIX σε δείγμα τροφοβλάστης, περί την η εβδομάδα κύησης και ανίχνευση της μετάλλαξης. Από το 1984, ως τμήμα ακολουθούσαμε τις εφαρμοζόμενες τεχνικές στις ανεπτυγμένες χώρες

5 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, και βοηθήσαμε, διαχρονικά, αρκετές οικογένειες να αποκτήσουν ένα μη αιμορροφιλικό αγόρι. Στη νόσο von Willebrand (vwd), μια νόσο συχνή στο γενικό πληθυσμό (1%), οι εξελίξεις ακολουθούσαν σε διαγνωστικό και θεραπευτικό επίπεδο αυτές της αιμορροφιλίας με κάποια καθυστέρηση. Ο προσδιορισμός του vwf και του vwfag έκανε δυνατό το διαχωρισμό της vwd από την αιμορροφιλία Α και την ταξινόμηση σε 3 κύριους τύπους και πολλούς υποτύπους. Η βαριά vwd είναι η πλέον προβληματική από τους 3 κύριους τύπους της νόσου. Θεραπευτικά, στη βαριά μορφή της νόσου, όπου όλες οι δραστικότητες του FVIII είναι ιδιαίτερα μειωμένες ή και ανύπαρκτες, χρησιμοποιούνται σκευάσματα του FVIII που είναι πλούσια σε vwf ή και αμιγή σκευάσματα συμπυκνωμένου πλασματικού vwf. Σχεδόν σε όλες τις άλλες μορφές αποδίδει το DDAVP (παράγωγο της βασοπρεσίνης), το οποίο χορηγούμενο ενδοφλέβια ή υποδόρια, μεταφέρει τον FVIII και τον vwf από τον τόπο παραγωγής τους στην περιφέρεια. Ανεπάρκεια FI, FII, FV, FVII, FXI,FXIII Είναι σπάνιες διαταραχές που συνήθως, κληρονομούνται με υπολειπόμενο σωματικό χαρακτήρα. Κατά κανόνα, διαγιγνώσκονται αργά κατά την παιδική ηλικία ή σε προεγχειρητικό έλεγχο. Ο ρόλος του FXII είναι αμφίβολος, συσχετίζεται μάλλον με θρομβωτική προδιάθεση. Θεραπευτικά, κυκλοφορούν συμπυκνωμένα πλασματικά παράγωγα για όλους τους παράγοντες, πλην του FV. Επί ανεπάρκειας του FVΙΙ χορηγείται ο rfvιιa. Επίκτητες διαταραχές πλασματικών παραγόντων Συμβαίνουν στα πλαίσια πολλών παιδιατρικών νοσημάτων ή παθολογικών καταστάσεων. Ηπατικά νοσήματα: Ηπατική δυσπραγία οποιασδήποτε αιτιολογίας συνεπάγεται σύνθετες διαταραχές της αιμόστασης ( I, FII, FV, FVII, FIX, FX, FXI, FXII, ινωδολυτική δραστικότητα, - D- Dimers-, PC, PS, AT, θρομβοπενία), δεδομένου ότι το ήπαρ είναι το εργαστήριο της αιμόστασης: όλοι οι πλασματικοί παράγοντες πλην του FVΙΙΙ συντίθενται στο ήπαρ. Ο FVΙΙΙ παράγεται στο ΔΕΣ και είναι αυξημένος επί ηπατοκυτταρικής βλάβης. Νεφρικά νοσήματα: Η πρωτοπαθής αιμόσταση είναι ανεπαρκής λόγω διαταραχής της λειτουργικότητας των αιμοπεταλίων. Στην έναρξη του νεφρωσικού συνδρόμου επικρατεί υπερπηκτική κατάσταση που προάγει τη θρόμβωση. Λοιμώξεις: Ενεργοποίηση όλων των συστημάτων της πήξης και έκφραση άλλοτε άλλου βαθμού DIC. Αυτοάνοσα νοσήματα: Παρουσία LA (Lupus anticoagulant), ACA (anticardiolipine antibodies) ή και θρομβοπενία. H νόσος Hashimoto συνδυάζεται με vwf. Κακοήθειες: Η ίδια η κακοήθεια ή και τα χρησιμοποιούμενα χημειοθεραπευτικά συνοδεύονται από ποικίλες διαταραχές, χρόνιο ή και οξύ DIC. Νοσήματα του συνδετικού ιστού: H αύξηση του vwf, και vwfag παρατηρείται στην εγκατάσταση της νόσου και χρησιμοποιείται στην πορεία ως δείκτης ανταπόκρισης στη θεραπεία. Κληρονομικές θρομβοπενίες Τα χαρακτηριστικά, που πρέπει να εγείρουν στην υποψία της κληρονομικής θρομβοπενίας είναι τα εξής: μακροθρομβοπενία, μικροθρομβοπενία, ανοσολογικό έλλειμμα, ανωμαλίες σκελετού, πνευματική καθυστέρηση, καταρράκτης/κώφωση/αλφισμός, λειτουργική διαταραχή νεφρών ή καρδιάς. Οι ως άνω διαταραχές έχουν ποικίλο χαρακτήρα μεταβίβασης. Οι κληρονομικές θρομβοπενίες (TP) είναι οι εξής: Tarr syndrome, Wiskott-Aldrich syndrome, αμεγακαρυοκυταρική TP, Alport syndrome, Fanconi s anaemia, von Willebrand disease type II, Mediterranean TP, Bernard- Soulier syndrome, Sebastian anomaly, Fechtner syndrome, Trousseau syndrome και Chediak- Higashi syndrome. Επίκτητες θρομβοπενίες Ο μηχανισμός μπορεί να είναι διάφορος: μειωμένη παραγωγή αιμοπεταλίων, αυξημένη κατανάλωση αιμοπεταλίων, υπερσπληνισμός ή συνδυασμός αυτών. Διήθηση του μυελού των οστών συνδυάζεται με το συγγενές νευροβλάστωμα, τη συγγενής λευχαιμία και το σύνδρομο Letterer-Siwe. Καταστάσεις, που συνοδεύονται από θρομβοπενία είναι: RDS, φωτοθεραπεία, HUS/TTP, σύνδρομο υπεργλοιότητας, μεταβολικά νοσήματα, ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης εμβρύου, ΘΠ μετά αφαιμαξομετάγγιση, άνοσες θρομβοπενίες μικροβιακές/ιογενείς λοιμώξεις, λοιμώξεις από παράσιτα πρωτόζωα, DIC, νεκρωτική εντεροκολίτιδα, σύνδρομο Kasabach-Merritt, σύνδρομο HELLP, σύνδρομο TORCH, εκλαμψία κύησης. Νεογνική αυτοάνοση ΘΠ (Νeonatal Autoimmune Thrombocytopenia, NATP) Νεογνική Αυτοάνοση ΘΠ μπορεί να συμβεί, όταν

6 336 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2009 η μητέρα έχει αυτοάνοσο νόσημα όπως ITΡ, SLE, σύνδρομο Εvans, ή φαρμακευτική TP. Η μητέρα κατά κανόνα είναι θρομβοπενική (ΘΠ). Αντιαιμοπεταλιακά αντισώματα περνάνε στο έμβρυο μέσω της εμβρυομητρικής κυκλοφορίας και καταστρέφουν τα αιμοπετάλια του εμβρύου. Ενδεχομένως, η μητέρα να έχει φυσιολογικά αιμοπετάλια στις εξής περιπτώσεις: όταν είναι υπό αγωγή, έχει μπει σε ύφεση μετά σπληνεκτομή, ή έχει παλαιό ιστορικό ΙΤΡ. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η παραγωγή αιμοπεταλίων αντισταθμίζει την παραγωγή αντισωμάτων στη μητέρα, αλλά τα αντισώματα μπορεί να προκαλέσουν ΘΠ στο νεογέννητο. Νεογνική αλλοάνοση ΘΠ (Neonatal Alloimmune TP, NAITP) Η Νεογνική ισοάνοση ΘΠ είναι αποτέλεσμα α- συμβατότητας αιμοπεταλιακών αντιγόνων μεταξύ μητέρας και πατέρα, όταν το έμβρυο παίρνει το γονότυπο του πατέρα. Υπεύθυνα αντιγόνα είναι τα HPA1a, HPA5b, HLA. Η συχνότητα HPA1a(-) σε γυναίκες είναι 2.5%. Αν το έμβρυο είναι θετικό για το αντιγόνο προκαλεί την παραγωγή αντισωμάτων στην κυκλοφορία της μάνας, τα οποία περνούν τον πλακούντα και προκαλούν ΘΠ στο νεογέννητο. Κλινικώς εμφανής NAITP συμβαίνει σε 1:1500 γεννήσεις. Οι πιθανότητες NAITP για την πρώτη εγκυμοσύνη είναι 40-50%. Για κάθε επόμενη κύηση είναι 80-90%. Άνοση θρομβοπενική πορφύρα (Immune Thrombo cytopenic Purpura, ITP) Πρόκειται για κοινό καλόηθες, κατά κανόνα, αιματολογικό νόσημα της παιδικής ηλικίας. Οι θεραπευτικές πρακτικές, που χρησιμοποιούνται είναι οι εξής: «μη θεραπεία», κορτικοστεροειδή σε ποικίλα δοσολογικά σχήματα, intravenous γ immunoglobulin (IVIG), και anti-d. Συγκριτική μελέτη των ως άνω θεραπευτικών πρακτικών απέδειξε πως η IVIG σε δόση 0.8g/kg για μία φορά υπερέχει των άλλων θεραπειών, με εξαίρεση τις υψηλές δόσεις prednisone (4mg/kgΧ4 ημέρες), όσον αφορά στην άμεση αύξηση των αιμοπεταλίων σε αιμοστατικά επίπεδα. Στη συγκεκριμένη μελέτη η ενδοφλέβια anti-d είχε χορηγηθεί σε χαμηλές δόσεις. Πρόσφατα (2006), ωστόσο, αποδείχθηκε πως η ενδοφλέβια anti-d, σε δόση 75μg/kg, έχει εφάμιλλη αποτελεσματικότητα της IVIG σε δόση 0.8g/kg. Η anti-d δρα μέσω της φαγοκυττάρωσης του συμπλόκου ερυθροκύτταρο+anti-d και απελευθέρωσης των αιμοπεταλίων. Σχήμα 2. Χρονική αποκατάσταση θρομβοπενίας σε παιδιά με χρόνια ΙΤΡ Τελευταία δοκιμάζονται φάρμακα, που διεγείρουν την παραγωγή των αιμοπεταλίων στο μυελό (AMG 531, Eltrombopag, AKR-501). Στην ανθεκτική χρόνια ΙΤΡ, που δεν ανταποκρίνεται στα συνήθη θεραπευτικά μέσα, συνιστώνται: Rituximab, Vinca alkaloids, Azathioprine, Cyclophosphamide και σπληνεκτομή. Η σπληνεκτομή είναι αποδοτική σε >80% των παιδιών, ωστόσο δεν παύει να αποτελεί μια πρακτική ακρωτηριασμού, καθότι αφαιρείται ένα πολύτιμο όργανο. Επίπλέον, η διαχρονική παρακολούθηση 293 περιπτώσεων ΙΤΡ στα χρόνια λειτουργίας του τμήματος μας απέδειξε πως μόνον 15% των παιδιών χρειάσθηκαν τελικά σπληνεκτομή, δεδομένου ότι ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών αυτοϊάθηκε σε κάποιο χρόνο, που κυμαινόταν >6 μήνες μέχρι και 20 χρόνια (σχήμα 2). Κληρονομικές θρομβασθένειες Glanzman thrombasthenia: Οι ασθενείς παρουσιάζουν ποικίλη έκφραση της GPIIb-IIIa, γλυκοπρωτείνης της επιφάνειας των αιμοπεταλίων. Η συγκολλητικότητα με ADP, επινεφρίνη, και κολλαγόνο είναι παθολογική, ενώ η συγκολλητικότητα με ριστοσετίνη είναι φυσιολογική, καθότι ο vwf είναι φυσιολογικός. Bernard Soulier syndrome: Οι ασθενείς παρουσιάζουν ποικίλη έκφραση της GPIb-IX. Ο VIIIC και

7 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, Εικόνα 3. Ομαδική φωτογραφία των στελεχών της κλινικής με τον καθηγητή Ν. Ματσανιώτη. ο vwf είναι φυσιολογικοί, η συγκολλητικότητα με ριστοσετίνη είναι παθολογική και τα αιμοπετάλια είναι χαρακτηριστικά γιγάντια. Η θεραπεία συνίσταται σε χορήγηση αιμοπεταλίων από αιμοπεταλιαφαίρεση ή ενδοφλέβια χορήγηση rfviia. May-Hegglin anomaly: χαρακτηρίζεται μόνον από μεγάλα αιμοπετάλια. Η κληρονομικότητα είναι διάφορη για τον κάθε τύπο θρομβασθένειας: υπολειπόμενος σωματικός χαρακτήρας μεταβίβασης για τις δύο πρώτες, επικρατών για την τρίτη. Εργαστηριακά ευρήματα: Το screening tests (αδρός έλεγχος) της αιμόστασης είναι κατά φύση, ο χρόνος ροής είναι παρατεταμένος, και τα tests συγκολλητικότητας (aggregation tests) είναι παθολογικά, ανάλογα με την κάθε περίπτωση. Storage pool disease; Η διαταραχή αφορά στα δ ή α σωμάτια. Επίκτητες θρομβασθένειες Είναι αναστρέψιμες καταστάσεις, που συμβαίνουν δευτερογενώς, μετά τη λήψη φαρμάκων, όπως αντιβιοτικά, αποσυμφορητικά, αντιϊσταμινικά, α- ντιρευματικά ή ινδομεθακίνη. Επίκτητη θρομβασθένεια μπορεί να επιπλέξει νεφρική ανεπάρκεια. Η δυσλειτουργία των αιμοπεταλίων διορθώνεται, μόνον με αιμοδιάλυση. Η θεραπεία είναι όπως επί κληρονομικών θρομβασθενειών. Θρόμβωση H θρόμβωση είναι σπανιότερο σύμβαμα στα παιδιά σε σχέση με τους ενήλικες, ωστόσο συμβαίνει πιο συχνά απ ότι στο παρελθόν, αναγνωρίζεται από τους γιατρούς λόγω ευαισθητοποίησης και τεκμηριώνεται με ευαίσθητα για την κάθε περίπτωση απεικονιστικά μέσα. «Φιλεί» τις ακραίες ηλικίες, νεογνά και εφήβους. Η θρόμβωση είναι πολυπαραγοντικό φαινόμενο, προκύπτει από την αλληλοεπίδραση γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Η θρομβωτική προδιάθεση αυξάνει με την ηλικία. Επιτείνεται, όταν συνυπάρχει κάποιος προθρομβωτικός παράγοντας, και ενδεχομένως να εκφραστεί σε νεαρότερη ηλικία. Η πιθανότητα θρόμβωσης αυξάνεται έτι περαιτέρω, αν συνυπάρχει υποκείμενο νόσημα, όπως λευχαιμία, και αν δράσει επί πλέον κάποιος εκλυτικός παράγοντας, όπως καθετήρας. Κληρονομική θρομβοφιλία: Ως κληρονομική θρομβοφιλία χαρακτηρίζεται η γενετικά καθορισμένη προδιάθεση για θρομβοεμβολικά φαινόμενα, που χαρακτηριστικά εμφανίζονται πριν την ηλικία των χρόνων. Οι κληρονομικοί προθρομβωτικοί παράγοντες είναι οι εξής: PC, PS, AT, HC, PZ, HRG, υψηλά επίπεδα του FII, FVII, FVIII, vwf, FIX, FXI, χαμηλά επίπεδα του FXII, υποινωδόλυση λόγω ανεπαρκείας των Plg, του tρα ή αύξησης του PAI. Ο Factor V Leιden (FVL), η Prothrombin 20210A (FII20210A) και το MTHFR (ομοζυγωτία- υπερομο-κυστιναιμία), καθώς και αυξημένα επίπεδα Lipoprotein α (Lpa) είναι γενετικά κληρονομούμενοι προθρομβωτικοί παράγοντες (PF). Η ομόζυγη κληρονομική ανεπάρκεια της PC και PS, εκφράζεται με κεραυνοβόλο πορφύρα σε νεογνά από τη γέννηση. H παρουσία προθρομβωτικού παράγοντα συσχετίζεται με θρομβωτική προδιάθεση, αλλά δε συνεπάγεται οπωσδήποτε θρόμβωση. Περισσότεροι του ενός PF ή ομοζυγωτία για κάποιον PF, όπως τον FVL, αυξάνει μέχρι και 80 φορές την πιθανότητα για θρόμβωση. Αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα: Τα αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα (ACA), όπως το αντιπηκτικό του λύκου (LA), τα αντισώματα καρδιολιπίνης (ACA) και το αnti-b2gpi είναι ισχυροί επίκτητοι προθρομβωτικοί παράγοντες. Επίκτητη ανεπάρκεια της PC, PS, και AT στα πλαίσια μηνιγγιτιδοκοκκικής σηψαιμίας συνεπάγεται θρόμβωση της μικροκυκλοφορίας των οργάνων, ισχαιμία και MOF (multiple organ failure), ενώ η θρόμβωση της μικροκυκλοφορίας του δέρματος καταλήγει σε νέκρωση του δέρματος. Αντιπηκτική αγωγή: Η αντιπηκτική αγωγή γίνεται πλέον με πιο σύγχρονα φάρμακα, όπως τις ηπαρίνες χαμηλού μοριακού βάρους (LMWH) οι

8 338 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2009 οποίες χορηγούνται υποδόρια και ρυθμίζονται περιοδικά με τον προσδιορισμό του anti-xa49. H από του στόματος αντιπηκτική αγωγή με Warfarin εξακολουθεί, ναι μεν να έχει τις δυσκολίες της, ωστόσο, διευκολύνεται με την παρακολούθηση του INR στο σπίτι, με ειδικές συσκευές τα CoaguMed. Οι συσκευές παρουσιάζουν σχετικά καλή ευαισθησία, μπορούν να χρησιμοποιηθούν από το γονιό, μετά από εκπαίδευση στο τμήμα και χρειάζονται για το test, μόνον μια σταγόνα αίματος από τη ράγα του δακτύλου. Αντισυλληπτικά χάπια και κίνδυνος θρόμβωσης: Τα αντισυλληπτικά χάπια που περιέχουν οιστρογόνα είναι θρομβογόνα, αλλά και η προσταγλανδίνη είναι δυνητικά θρομβογόνος. Ο κίνδυνος ανάπτυξης θρόμβωσης είναι 4.2 φορές μεγαλύτερος απ ότι σε γυναίκα, που δεν παίρνει αντισυλληπτικά. Τα 3ης γενιάς αντισυλληπτικά έχουν 2 φορές υψηλότερο κίνδυνο για θρόμβωση απ'ό,τι τα 2ης γενιάς. Ο κίνδυνος για θρόμβωση υπάρχει ακόμη και όταν τα αντισυλληπτικά περιέχουν μικρές δόσεις οιστρογόνων. Αν συνυπάρχουν κληρονομικοί προθρομβωτικοί παράγοντες (ΑΤ, FVL etc), ο κίνδυνος είναι σημαντικά υψηλότερος. NEOΓNO: Το νεογνό έρχεται στον κόσμο με σύνθετο αιμοστατικό έλλειμμα που συνίσταται σε ανεπάρκεια των πλασματικών παραγόντων II,VII, IX, X, XI, XII, των παραγόντων επαφής (Contact factors), των φυσικών ανασταλτών και στοιχείων της ινωδόλυσης ( Plg, tpa), ενώ οι παράγοντες I, V, VIII, XIII και τα αιμοπετάλια είναι φυσιολογικά. Η αιμορραγική νόσος του νεογνού διακρίνεται σε πρώιμη, κλασική, απώτερη και δευτεροπαθή. Πρώιμη: Νεογνά μητέρων που παίρνουν αντιεπιληπτικά ή αντιπηκτικά από του στόματος, που ανταγωνίζονται τη βιταμίνη K, άμα τη γεννήσει εκδηλώνουν αιμορραγική διάθεση από όλα τα συστήματα, λόγω ανεπάρκειας των βιταμινο-κεξαρτώμενων παραγόντων II,VII, IX, X. Η θνησιμότητα είναι μεγάλη (10-50 %) και τα νευρολογικά ελλείμματα όχι ασυνήθη, αν συμβεί ICH: Συνιστάται προληπτικά VitK 10mg/d τον τελευταίο μήνα της κύησης, αν η μητέρα είναι υπό αντιεπιληπτική αγωγή και LMWH κατά την κύηση, αν παίρνει αντιπηκτικά φάρμακα από το στόμα (Warfarin). Κλασική: Εκδηλώνεται περί την τρίτη ημέρα ζωής με αιμορραγίες από τους βλεννογόνους και τον ομφαλό σε ένα κατά τα άλλα υγιές νεογνό. Οφείλεται σε ανεπάρκεια της βιταμίνης Κ. Συμβαίνει συνήθως σε μητέρες χαμηλών κοινωνικο-οικονομικών τάξεων, που δεν σιτίζονται σωστά. Απώτερη αιμορραγική νόσος: Κατά κανόνα συμβαίνει σε νεογνά που δεν έχουν πάρει προφύλαξη με βιταμίνη Κ στη γέννηση. Εκφράζεται μετά την 3η εβδομάδα ζωής, έως και 6 μήνες από τη γέννηση. Η ICH μπορεί να αποτελεί την πρώτη εκδήλωση (60%). Η επίπτωση στις αναπτυσσόμενες χώρες είναι ακόμη μεγάλη (116/ γεννήσεις) και η θνησιμότητα υψηλή (9%), δεδομένου ότι τα προγράμματα προφύλαξης άρχισαν πρόσφατα. Στο UK, η επίπτωση είναι μικρή 5/ γεννήσεις. Δευτεροπαθής αιμορραγική νόσος: Συνοδεύει πολλές παθολογικές καταστάσεις, όπως παρατεταμένη διάρροια, κυστική ίνωση, ανεπάρκεια a1-αντιθρυψίνης, a-b λιποπρωτεΐναιμία, ατρησία χοληφόρων, χειρουργική αφαίρεση μικρού εντέρου, λήψη κυκλοσπορινών, β-λακταμών, παρεντερική διατροφή κ.α. Διάχυτη ενδαγγειακή πήξη (DIC): Δευτεροπαθές σύνδρομο: ιδιαίτερα συχνό σε άρρωστα μωρά, μωρά με ασφυξία/τραύμα στη γέννηση, εγκεφαλική βλάβη, εισρόφηση μηκωνίου, βαρύ RDS, σηψαιμία, νεκρωτική εντεροκολίτιδα, οξέωση, υποθερμία, γιγάντιο αιμαγγείωμα, ομόζυγη ανεπάρκεια πρωτεΐνης C/S, κακοήθεια κ.λπ. Το DIC επιπλέκει δευτεροπαθώς ποικίλα νοσήματα σε βαρέως πάσχοντα νήπια και παιδιά. Την ενεργοποίηση όλων των συστημάτων της πήξης ακολουθεί θρόμβωση της μικροκυκλοφορίας και δυσλειτουργία οργάνων. Η αιμορραγική διάθεση είναι έκδηλη από τα διάφορα συστήματα και τα σημεία των φλεβοκεντήσεων, ωστόσο ο ασθενής καταλήγει από την πολυοργανική ανεπάρκεια. Το μη έκδηλο DIC (Non-overt DIC) δύσκολα διαγιγνώσκεται. Στο έκδηλο DIC, τα εργαστηριακά ευρήματα είναι χαρακτηριστικά ( TΤ, PT, APTT, I, FV, FVII, FVIII, AT, PC, PS, θρομβοπενία και D- dimers). Βασικά, η άρση αιτίου που προκάλεσε το DIC και η θεραπεία υποκατάστασης των καταναλωθέντων παραγόντων μπορεί να αναστρέψουν την κατάσταση. Το ισχαιμικό περιγεννητικό stroke [Ischemic Perinatal Stroke (IPS)]: Το Stroke μπορεί να χτυπήσει οποιαδήποτε ηλικία, ακόμη και τα έμβρυα και νεογνά52. Μπορεί να εκφρασθεί ως αρτηριακό έμφρακτο, ή θρόμβωση ενός ή περισσοτέρων φλεβωδών κόλπων. Ως IPS ορίζεται εγκεφαλική βλάβη που οφείλεται σε απόφραξη αρτηρίας, που συμβαίνει κατά την περιγεννητική περίοδο Το IPS θεωρείται πως είναι αποτέλεσμα θρόμβου ή εμβόλου, που προέρχεται από τις φλέβες του πλακούντα, και μέσω του ανοικτού ωοειδούς τρήματος και του βο-

9 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, τάλειου πόρου περνάει στην αρτηριακή κυκλοφορία του εγκεφάλου. Διακρίνεται σε: 1) Εμβρυικό ΙS: Διαγιγνώσκεται με απεικονιστικές μεθόδους πριν τη γέννηση στο έμβρυο, ή σε νεκρά έμβρυα με νεκροτομική εξέταση 2) Νεογνικό ΙS: Διαγιγνώσκεται μετά τη γέννηση ή πριν την 28η ημέρα ζωής 3) πιθανό PIS (presumed PIS, PPIS): Διαγιγνώσκεται σε βρέφη με >28 ημέρες ζωής στα οποία πιθανολογείται (χωρίς να είναι σίγουρο) ότι το IS συνέβη σε κάποιο χρόνο μεταξύ της 20ης εβδομάδας εμβρυικής ζωής και της 28ης ημέρας μετά τη γέννηση. Το PPIS είναι πολυπαραγοντικό φαινόμενο. Παράγοντες κινδύνου της μητέρας, του εμβρύου/ του νεογνού, καθώς και γενετική προδιάθεση (προθρομβωτικοί παράγοντες) εμπλέκονται στην παθογένεια του PPIS. Η φύση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των ποικίλων παραγόντων, που οδηγούν στο PPIS είναι ελάχιστα κατανοητοί. Σύμφωνα με την εμπειρία μας, τα παιδιά με PPIS αναγνωρίζονται ετεροχρονισμένα και το κύριο κλινικό σύμπτωμα είναι η ημιπληγία (75.8%) και κατά δεύτερο λόγο η επιληψία (29%). Στο νεογνικό stroke, αντιθέτως, οι σπασμοί είναι το πιο συχνό σύμπτωμα και εκφράζονται στη νεογνική περίοδο. Η ετεροζυγωτία του FVL και η ομοζυγωτία MTHFR C677T (15.3%) και του A1298C (10.3%) φαίνεται πως εμπλέκονται στην παθογένεια του PPIS και η ομοζυγωτία του MTHFR A1298C (18.8%) στην παθογένεια του νεογνικού ΙS. Σύμφωνα με τα βιβλιογραφικά δεδομένα των τελευταίων τριάντα χρόνων, 40% των παιδιών με PPIS είναι νευρολογικά φυσιολογικά, και 57% έχουν νευρολογικές ή γνωσιακές διαταραχές. Η θνητότητα είναι 3% και η υποτροπή 2%. Όταν η κ. Ζάνου, το 1972, έξω από το γραφείο του καθηγητού Ματσανιώτη, μου πρότεινε να μετεκπαιδευτώ στην αιμόσταση λέγοντας «παιδί μου πήγαινε να μετεκπαιδευτείς στην πήξη, για να καλύψεις αυτό το κενό στην αιματολογία», της απάντησα «ως φοιτήτρια, πηδούσα το κεφάλαιο της πήξης, γιατί δεν το καταλάβαινα». Ακόμη, κάνοντας τα τρίμηνα στην Πανεπιστημιακή διατυμπάνιζα «δύο πράγματα δεν θα κάνω: Παιδιατρική και Εργαστήριο» και τα έκανα και τα δύο! Κι όχι μόνο τα έκανα, αλλά και τα απόλαυσα. Κι επειδή θεωρώ ιεροσυλία να ξεχνάς αυτούς που σου άνοιξαν δρόμους, από τη θέση αυτή θα ήθελα να ευχαριστήσω την κ. Λ. Ζάνου, που είχε την «ιδέα» να μετεκπαιδευτώ στην αιμόσταση, τον καθηγητή κ. Ν. Ματσανιώτη, που συναίνεσε και έστειλε τη συστατική επιστολή στη Διευθύντρια του Κέντρου Αιμορροφιλίας της Οξφόρδης Rosemary Biggs, και στάθηκε δίπλα μου, από το 1975 μέχρι και το 1985, που αποσπάστηκε το τμήμα από την Πανεπιστημιακή και εντάχθηκε στο ΕΣΥ. Ευχαριστώ ιδιαίτερα την Κα Μπάστη-Μαούνη, που όχι μόνο μου έδωσε το θέμα της διατριβής μου, αλλά μου μετέδωσε και το πείσμα και την αγωνιστικότητα της να διεκδικώ και να πετυχαίνω τους στόχους μου. Ευχαριστώ όλους τους συνεργάτες μου για τον ιδιαίτερο χαρακτήρα που έδωσαν στο τμήμα σε ανθρώπινο και επιστημονικό επίπεδο. Ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου θα έχει πάντα η νοσηλεύτρια κα Ανυφαντή. Ο διευθυντής της ορχήστρας συντονίζει, οι οργανοπαίχτες βγάζουν τον καλό ή τον κακό ήχο! Ευχαριστώ όλους τους συναδέλφους, μέσα και έξω από το Νοσοκομείο καθώς και τους γονείς των παιδιών για την εμπιστοσύνη που μου έδειξαν όλα αυτά τα χρόνια. Τέλος ευχαριστώ τον άντρα μου και το γυιό μου, που με ανέχθηκαν όλα αυτά τα χρόνια ως part time σύζυγο και μητέρα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Mannucci PM. A recent history of haemophilia treatment. Haemophilia 2008; 14:10-8. Αρώνη Σ. Αιμορροφιλία: Από την αναπηρία και το θάνατο στη γονιδιακή θεραπεία. Δελτίο Α Παιδιατρ Κλιν Πανεπ Αθηνών 2004; 51: Skinner MW. History of haemophilia. WFH- the cornerstone of global development: 45 years of progress. Haemophilia 2008; 14:1-9. Schwartz RS, Abildgard CF, Aledort LM et al. Human recombinant DNA-derived antihaemophilic factor (factor VIII) in the treatment of haemophiliaa. Recombinant Factor VIII Study Group. N Engl J Med 1990; 323: Bray GL, Gomperts ED, Courter S et al. A multicenter study of recombinant factor VIII (Recombinate): safety, efficacy, and inhibitor risk in previously untreated patients with haemophilia A. The Recombinate Study Group. Blood 1994; 83: Abshire TC, Brackmann HH, Scharrer I et al. Sucrose formulated recombinant human antihaemophilic factor VIII is safe and efficacious for treatment of haemophilia A in home therapy- International Kogenate-FS Study Group. Thromb Haemost 2000; 83: Courter SG, Bedrosian CL. Clinical evaluation of B-domain deleted recombinant factor VIII in previously treated patients. Semin Hematol 2001; 38: Tarantino MD, Collins PW, Hay CR et al. Clinical evaluation of an advanced category antihaemophilic factor prepared using a plasma/albumin-free method: pharmacokinetics, efficacy, and safety in previously

10 340 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2009 treated patients with haemophiliaa. Haemophilia 2004; 10: Aronis S, Pergantou H, Kapsimali Z et al. Inhibitors development in haemophilic children treated with plasmaderived or recombinant products. Haemophilia 2004, 10 (Suppl. 3),55 Goudemand J, Rothschild C, Demiguel V et al. Influence of the type of factor VIII concentrate on the incidence of VIII inhibitors in previously untreated patients with severe haemophilia A. Blood 2006; 107:46-51 Chalmers EA, Brown SA, Keeling D et al. early factor VIII exposure and subsequent inhibitor development in children with severe haemophilia A. Haemophilia 2007; 13: Gouw SC, van der Bom JG, Auerswald G et al. Recombinant vs plasma derived factor VIII products and the development of inhibitors in previously untreated patients with severe haemophilia A: the Canal cohort study. Blood 2007; 109: Astermark J, Lacroix-Desmazes S, Reding MT. Inhibitor development. Haemophilia 2008; 14:36-42 Gouw SC, van der Bom JG, van den Βerg MH et al. Treatmentrelated risk factors of inhibitor development in previously untreated patients with severe haemophilia A: Τhe Canal cohort study. Blood 2007; 109: Delignat S, Dasgupta S, Andre S et al. Comparison of the immunogenicity of different therapeutic preparations of human factor VIII in the murine model of haemophilia A. Haematologica 2007; 92: Kapsimali Z, Platokouki H, Pergantou H and Aronis S. Intron 1 and 22 inversions of FVIII gene in severely affected haemophilia A Greek patients; genetic counselling. PBC 2007; 4:( 3) 382. Nilsson IM, Berntorp E, Lofqvist T, Pettersson H. Twentyfive years experience of prophylactic treatment in severe haemophilia A and B. J Intern Med 1992; 232: Kreuz W, Escuriola-Ettinghausen C, Funk M, Schmidt H, Kornhuber B. When should prophylactic therapy treatment in patients with haemophilia A and B start? The German experience. Haemophilia 1998; 4: Manco-Johnson MJ, Abshire TC, Shapiro AD et al. Prophylaxis vs episodic treatment to prevent joint disease in boys with severe haemophilia. N Engl J Med 2007; 357: Pergantou H, Platokouki H, Vranou M, Aronis S. Late versus early prophylactic therapy in haemophilic children with severe haemophilia. PBC 2007; 4:( 3) 383. Gringeri A, von Mackensen S. Quality of life in haemophilia. Haemophilia 2008; 14: Pergantou H, Matsinos G, Papadopoulos A, Platokouki H, Aronis S. Comparative study of validity of clinical x- ray, and MRI scores in evaluation and management of haemophilic arthropathy in children. Haemophilia 2006; 12: Blanchette V, Rivard G, Pai MK et al. 10 year musculoskeletal outcome with tailored primary prophylaxis: the Canadian Haemophilia Prophylaxis Study. Blood 2007; 110:34a DiMichele DM, Kroner BL. The North American Immune Tolerance Registry: practices, outcomes, outcome predictors. Thromb Haemost 2002; 87:52-7 Platokouki H, Pergantou H, Aronis S Haemate, Astermark J, Donfield SM, DiMichele DM et al. A randomized comparison of bypassing agents in haemophilia complicated by an inhibitor: the FEIBA NovoSeven Comparative (FENOC) Study. Blood 2007; 109: Kay MA, Manno CS, Ragni MV et al. Evidence for gene transfer and expression of factor IX, in haemophilia B patients treated with an AAV vector. Nat Genet 2000; 24: Pipe SW, Miao HZ, Butler ST, Kaufman RJ et al. Efficient secretion of bioengineered coagulation factor VIII into the milk of transgenic animals. J Thromb Haemost 2007; 5 (Suppl. 2):O-T-013 (abstract). Sadler JE. A revised classification of von Willebrand disease. Thromb Haemost 1994; 71: Peyvandi F, Mannucci PM. Rare coagulation disorders. Thromb Haemost 1999; 82: Manno C. Management of bleeding disorders in children. ASH 2005; Σ Αρώνη-Βουρνά. Το νεογνό που αιμορραγεί. Περιγεννητική Ιατρική & Νεογνολογία 2006; 1: Imbach P, Wagner H.P, Berhtold W, et al. Intravenous immunoglobulin versus oral corticosteroids in acute immune thrombocytopenic purpura in childhood. Lancet II.1985; 464:113. Bussel J.B. Treatment of acute idiopathic thrombocytopenia of childhood with intravenous infusions of gammaglobulin. J. Pediatr. 1986;106: 326 Aronis S, Platokouki H, Mitsika A et al. Seventeen years of experience with chronic idiopathic thrombocytopenic purpura in childhood. Is therapy always better? J Pediatr Hematol Oncol 1994; 11: Vranou M, Platokouki H, Pergantou H, Aronis S. Recurrent idiopathic thrombocytopenic purpura in childhood. Pediatr Blood Cancer 2008; 51: Kuhne T, Buchanan GR, Zimmerman S et al. A prospective comparative study of 2540 infants and children with

11 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, newly diagnosed idiopathic thrombocytopenic purpura (ITP) from the Intercontinental Childhood ITP Study Group. J Pediatr 2003; 143: Τarantino M, Young G, Bertolone K et al. Single dose of anti-d immune globulin at 75 g/kg is as effective as intravenous immune globulin at rapidly raising the platelet count in newly diagnosed immune thrombocytopenic purpura in children J Pediatr2006; 148: Moschovi M, Trimis G, Pergantou H, Platokouki H, et al. Clinical remission following monoclonal anti-cd20 therapy in two children with chronic refractory idiopathic thrombocytopenic purpura. J Pediatr Child Health. 2005; 41: Kuhne T, Blanchette V, Buchanan GR, et al. Intercontinental Childhood ITP Study Group. Splenectomy in children with idiopathic thrombocytopenic purpura: A prospective study of 134 children from the Intercontinental Childhood ITP Study Group. Pediatr Blood Cancer 2007; 49: Aronis S, Platokouki H, Avgeri M et al. Retrospective evaluation of long-term efficacy and safety of splenectomy in chronic idiopathic thrombocytopenic purpura. Acta Paediatr 2004; 93: Κομιτοπούλου Α. Καταγραφή νέων γονιδιακών μεταλλάξεων και γενετικών πολυμορφισμών σε νεογνά και παιδιά με θρόμβωση σε ποικίλες θέσεις. Διδακτορική διατριβή, Αθήνα 2007 Lane DA, Grant PJ. Role of hemostatic polymorphisms in venous and arterial thrombotic disease. Blood 2009; 95: Komitopoulou A, Platokouki H, Kapsimali Z, Pergantou H, Adamtziki E, Aronis S. Mutations and polymorphisms in genes affecting hemostasis proteins and homocysteine metabolism in children with arterial ischemic stroke. Cerebrovasc Dis 2006; 22:13-20 Komitopoulou A, Platokouki H, Kapsimali Z, Moschovi M, Kattamis A, Pergantou H, Aronis S. Mutations and polymorphisms in genes affecting haemostasis components in children with thromboembolic disease. Pathophysiol Haemost Thromb 2006; 35:392-7 Young G, Albisetti M, Bonduel M, Brandao L, Chan A, Friedriechs F et al. Impact of inherited thrombophilia on venous thromboembolism in children: a systematic review and meta-analysis of observational studies. Circulation 2008; 118(13): Manco-Johnson MJ, Grabowski EF, Hellgreen M et al. Laboratory testing for thrombophilia in pediatric patients. On behalf of the Subcommittee for Perinatal and Pediatric Thrombosis of the Scientific and Standardization Committee of the International Society of Thrombosis and Haemostasis (ISTH). Thromb Haemost 2002; 88:155-6 Raffini L. Thrombophilia in children: Who to test, How, When, and Why? Hematology (American Society of Hematology/ Edeucation Program Book) 2008; Monagle P, Chalmers E, Chan A, deveber G, Kirkham F, Massicote P, Michelson AD. Antithrombotic therapy in neonates and children: American College of Chest Physicians (ACCP) Evidence-Based Clinical Practice Guidelines (8th Edition). Chest 2008; 133: Rosendaal FR, Holmerhorst FM, Vandenbroucke JP. Oral contraceptives, hormone replacement therapy and thrombosis. Thromb Haemost 2001; 86: Andrew M, Paes B, Johnston M. Development of the haemostatic system in the neonate and the young infant. Am J Pediatr Hematol Oncol 1990; 12: Nelson KB. Perinatal Ischemic Stroke. Stroke. 2007; 38: De Veber G, Group CPISS. Canadian Paediatric Ischemic Stroke Registry: analysis of children with Arterial Ischemic Stroke 2000; 48:526. Lee J, Croen LA, Backstrand KH et al. Maternal and infant characteristics assocated with perinatal arterial stroke in the infant. Jama 2005; 293: Gunther G, Junker S, Scharrer I, Kreuz W. Symptomatic Ischemic Stroke in full-term neonates: Role of acquired and genetic prothrombotic risk factors. Stroke 2000; 31: Mackay MT, Monagle P. Perinatal and early childhood stroke and thrombophilia. Pathology 2008; 40: Kenet G, Nowak-Gottle U. Fetal and neonatal thrombophilia. Obstet Gynecol Clin North Am. 2006; 33: Simschen MJ, Goldestein G, Lubetsky A et al. Factor V Leiden and antiphospholipid antibodies in either mothers or infants increase the risk for perinatal arterial ischemic stroke. Stroke 2009 Jan; 40(1): Wu YW, Lynch KL, Nelson. Perinatal arterial stroke: Understanding mechanisms and outcomes. Seminars in Neurology 2005; 25:

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 14 Συνδυασμένη χορήγηση ενεργοποιημένου ανασυνδυασμένου παράγοντα VII και ενεργοποιημένου προθρομβινικού συμπλέγματος για την αντιμετώπιση απειλητικής αιμορραγίας

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK ΙΜΕΘΑ Αθήνα 10 12/4/2014 Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK Δεν υπάρχουν προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν»

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» Αντιπηκτική θεραπεία Βαλβιδοπάθειες προσθετικές βαλβίδες Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρόμβωση πνευμονική εμβολή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο 10 η Ημερίδα Ελληνικής Εταιρίας Αιμαφαίρεσης Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο Δημήτριος Ε. Μπούτσης Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών Ορισμός Αντιφωσφολιπιδικού Συνδρόμου Αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΠΗΞΗΣ ΣΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ» Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ Βιοχημικό Εργαστήριο, Αιματολογικό Τμήμα Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Θυσιάδου Κ, Ραπτάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑΣ ΛΗΨΗ ΩΑΡΙΩΝ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΜΒΡΥΟΜΕΤΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΤΗΤΗ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ. ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΚΑΡΥΔΑ Επιμελήτρια Α Αιματολογικού Εργαστηρίου ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ»

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΤΗΤΗ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ. ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΚΑΡΥΔΑ Επιμελήτρια Α Αιματολογικού Εργαστηρίου ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΤΗΤΗ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΚΑΡΥΔΑ Επιμελήτρια Α Αιματολογικού Εργαστηρίου ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ Σήμερα ο όρος θρομβοφιλία χρησιμοποιείται για να δηλώσει την τάση για θρόμβωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗ ΒΡΕΦΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΕΦΗ ΑΔΑΜΤΖΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΟΣ PhD ΜΟΝΑΔΑ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΩΝ ΔΙΑΘΕΣΕΩΝ Γ.Ν.ΠΑΙΔΩΝ«Η ΑΓΙΑΣΟΦΙΑ»

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗ ΒΡΕΦΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΕΦΗ ΑΔΑΜΤΖΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΟΣ PhD ΜΟΝΑΔΑ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΩΝ ΔΙΑΘΕΣΕΩΝ Γ.Ν.ΠΑΙΔΩΝ«Η ΑΓΙΑΣΟΦΙΑ» ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗ ΒΡΕΦΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΦΗ ΑΔΑΜΤΖΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΟΣ PhD ΜΟΝΑΔΑ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΩΝ ΔΙΑΘΕΣΕΩΝ Γ.Ν.ΠΑΙΔΩΝ«Η ΑΓΙΑΣΟΦΙΑ» ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΘΑ ΑΝΑΛΥΘΟΥΝ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΑ ΑΠΟ ΗΠΑΡΙΝΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ (ΗΙΤ-ΙΙ)

ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΑ ΑΠΟ ΗΠΑΡΙΝΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ (ΗΙΤ-ΙΙ) ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΑ ΑΠΟ ΗΠΑΡΙΝΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ (ΗΙΤ-ΙΙ) ΑΝΘΗ Σ. ΤΡΑΥΛΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΡΟΜΒΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΩΝ ΔΙΑΘΕΣΕΩΝ ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΙΚΟΥ Η ΗΠΑΡΙΝΗ Ειναι το φάρμακο εκλογής όταν απαιτείται

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Πότε χρειάζεται έλεγχος;

ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Πότε χρειάζεται έλεγχος; ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Πότε χρειάζεται έλεγχος; Σταυρούλα Κωσταρίδου-Νικολοπούλου Παιδίατρος-Αιματολόγος ΦΛΕΒΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ (Venous Thromboembolic Disease,VTE) Ετήσια συχνότητα: 0.07-1.4/100.000

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ

ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Α. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΜ.Β ΑΙΜ/ΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Γ.Ν.Α.Α Ο «ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Βασικός σκοπός της Αιμόστασης είναι: Παρεμπόδιση της αιμορραγίας επί αγγειακής ρήξεως Διατήρηση της ομαλής

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΑΝΑΣΤΡΟΦΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗΣ/ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΥΤΟΜΑΤΗ Η ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΑΝΑΣΤΡΟΦΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗΣ/ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΥΤΟΜΑΤΗ Η ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΑΝΑΣΤΡΟΦΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗΣ/ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΥΤΟΜΑΤΗ Η ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ Οι αιμορραγικές επιπλοκές από αντιπηκτικά/αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα ευθύνονται για

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Τζένη Σουμάκη Παιδοψυχίατρος Ψυχαναλύτρια Επιστημονικά Υπεύθυνη Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών ΑΝΑΣΑ Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ. Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Η νέα εποχή στον Προγεννητικό Έλεγχο: Μοριακός Καρυότυπος - array CGH - Συγκριτικός γενωμικός υβριδισμός με μικροσυστοιχίες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΜΟΝΤΕΛΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΝΤΩΝΗΣ.Ν.ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΦΛΕΒΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Ο ετήσιος αριθμός των

Διαβάστε περισσότερα

γονείς; neo screen Προγεννητικός Έλεγχος Σκέφτεστε να γίνετε Τα παιδιά αξίζουν μία ζωή γεμάτη υγεία, ελεύθερη από γενετικές ασθένειες Μοριακός

γονείς; neo screen Προγεννητικός Έλεγχος Σκέφτεστε να γίνετε Τα παιδιά αξίζουν μία ζωή γεμάτη υγεία, ελεύθερη από γενετικές ασθένειες Μοριακός Σκέφτεστε γονείς; να γίνετε Τα παιδιά αξίζουν μία ζωή γεμάτη υγεία, ελεύθερη από γενετικές ασθένειες Μοριακός Προγεννητικός Έλεγχος neo screen ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΝΕΟΓΝΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Κυστική Ίνωση

Διαβάστε περισσότερα

Parabensfree.gr. Πως κληρονομείται Αυτοσωμικό υπολειπόμενο

Parabensfree.gr. Πως κληρονομείται Αυτοσωμικό υπολειπόμενο Parabensfree.gr Τι είναι η κυστική ίνωση Η κυστική ίνωση είναι μια ασθένεια που οφείλεται σε μεταβολές μιας πρωτεΐνης που ρυθμίζει τη μεταφορά των αλάτων (ιόντων χλωρίου και νατρίου) στις μεμβράνες των

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης.

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. Κατ οίκον νοσηλεία Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. www.pd3.gr 22-04-2012 Παιδιά εξαρτώμενα από την τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου Θεόδωρος Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ., Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. Παπαγεωργίου ισό αιώνα μετά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Ρευματολογικού Τμήματος ΙΑΣΩ General ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Οι ρευματικές παθήσεις αφορούν,σε ένα μεγάλο ποσοστό, νέες γυναίκες που βρίσκονται σε

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΩΝ. Δρ.Δ.Λάγγας

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΩΝ. Δρ.Δ.Λάγγας ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΩΝ Δρ.Δ.Λάγγας Βασική αρχή : Δευτερογενής πρόληψη Εφαρμογή σε: πληθυσμιακό επίπεδο νεογνά υψηλού κινδύνου Μέθοδοι : χαρακτηριστικά των sceening tests Ιστορικά Φαινυλκετονουρία

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος von Willebrand. Βακαλοπούλου Σοφία. Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης. Επίκουρη Καθηγήτρια Αιματολογίας

Νόσος von Willebrand. Βακαλοπούλου Σοφία. Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης. Επίκουρη Καθηγήτρια Αιματολογίας Βακαλοπούλου Σοφία Επίκουρη Καθηγήτρια Αιματολογίας Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ασθενής 1 Ασθενής, 17 ετών, προσέρχεται στα ΕΙ για διερεύνηση σιδηροπενικής αναιμίας

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Αν. Καθηγητής Σ. Δενδρινός 1 / 7 Το Τμήμα Επανειλημμένων Αποβολών αποτελεί ειδικό Τμήμα της Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών με αντικείμενο τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ:ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ:ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:κ.ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ:ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ:ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:κ.ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ:ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ:ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:κ.ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΘΕΜΑ:ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ ΜΠΑΡΟΥΤΑ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ 2008 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος

Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος Α. Κολιαλέξη, Βιοπαθολόγος PhD Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστημίου Αθηνών Μη επεμβατικός ΠΕ από cffdna στο πλάσμα εγκύου Ελεύθερο Εμβρυϊκό DNA στη μητρική κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

fondaparinux melagatran ximelagatran :

fondaparinux melagatran ximelagatran : ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟ ΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ Ο Γ.Χαλµούκη, Ν. Σκάρπα, Ε. Παπασπύρου, Α. Μελά, Σ. Κωστάκη Αναισθησιολογικό τµήµα ΓΝΑ «Ασκληπιείο Βούλας» Οι χειρουργικοί ασθενείς έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΟΜΒΟΕΛΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ ΘΡΟΜΒΟΕΛΑΣΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΝΑΛΥΤΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΩΝ

ΘΡΟΜΒΟΕΛΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ ΘΡΟΜΒΟΕΛΑΣΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΝΑΛΥΤΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΩΝ ΘΡΟΜΒΟΕΛΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ ΘΡΟΜΒΟΕΛΑΣΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΝΑΛΥΤΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΩΝ Ε.Ι.ΜΕΡΚΟΥΡΗ ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΡΟΜΒΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΩΝ ΔΙΑΘΕΣΕΩΝ ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΙΚΟΥ Η αντιµετώπιση µιας

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Λουκά 3 ο Έτος Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Σοφία Λουκά 3 ο Έτος Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Νευροβλάστωμα Σοφία Λουκά 3 ο Έτος Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Ορισμός: Κακοήθες νεόπλασμα το οποίο προέρχεται από αρχέγονα εξωδερμικά κύτταρα (νευροβλάστες)

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Αγόρι με πορεγκεφαλικές κύστεις εγκεφάλου και ευμεγέθη επιδερμοειδή κύστη σπληνός

Αγόρι με πορεγκεφαλικές κύστεις εγκεφάλου και ευμεγέθη επιδερμοειδή κύστη σπληνός ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 1 Αγόρι με πορεγκεφαλικές κύστεις εγκεφάλου και ευμεγέθη επιδερμοειδή κύστη σπληνός Αθηνά Βέρβερη Δημήτριος Ζαφειρίου Μαρίνα Οικονόμου Εισαγωγή Οι πορεγκεφαλικές κύστεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Άντρας, 56 ετών, μετά από πρωτοεμφανιζόμενα και -μέσα σε λίγες ώρεςεπαναλαμβανόμενα επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

ΗΠΗΞΗ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ. Προκαταρτική φάση (ενδογενής & εξωγενής) 4 κύριες φάσεις

ΗΠΗΞΗ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ. Προκαταρτική φάση (ενδογενής & εξωγενής) 4 κύριες φάσεις ΗΠΗΞΗ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ Προκαταρτική φάση (ενδογενής & εξωγενής) 4 κύριες φάσεις Θρομβοσθενίνη Σύμφωνα με νεότερη ονοματολογία ως "θρομβοπλαστίνη" χαρακτηρίζεται ειδικά ο "ιστικός παράγοντας" που συμμετέχει

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 Περιεχόµενα Επιδηµιολογία HIV λοίµωξης (2014) ΟιόςHIV ιάγνωση κλινική εικόνα Θεραπεία Κάθετη µετάδοση: απο

Διαβάστε περισσότερα

Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; cardiotest. Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων. Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές

Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; cardiotest. Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων. Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; Το FDA προειδοποιεί: ελέγξτε άμεσα τη φαρμακογενετική σας ταυτότητα Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές cardiotest Αθηρωμάτωση-Θρομβοεμβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Προΐόντα πλάσματος. Τρόπος παρασκευής, Ενδείξεις χορήγησης.

Προΐόντα πλάσματος. Τρόπος παρασκευής, Ενδείξεις χορήγησης. Προΐόντα πλάσματος Τρόπος παρασκευής, Ενδείξεις χορήγησης. Εισαγωγή Μετάγγιση Χορήγηση του σωστού προϊόντος αίματος στο σωστό ασθενή κατά την σωστή-ενδεδειγμένη χρονική στιγμή. Η μετάγγιση χρησιμοποιείται:

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση ασθενειών στα νεογέννητα βρέφη

Ανίχνευση ασθενειών στα νεογέννητα βρέφη Ανίχνευση ασθενειών στα νεογέννητα βρέφη Ενημέρωση των γονέων για την έγκαιρη διάγνωση των εγγενών διαταραχών στα βρέφη Αγαπητοί γονείς, το παιδί σας πρόκειται σύντομα να γεννηθεί ή μόλις έχει γεννηθεί.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

Η επιστημονική εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων

Η επιστημονική εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων Η επιστημονική εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων Άλκης Κωστάκης Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών μεταμόσχευση αποτελεί πλέον τη μόνη θεραπευτική λύση για την τελικού σταδίου ανεπάρκεια καρδιάς, ήπατος και πνευμόνων

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές µετάγγισης: Να µεταγγίσω ή όχι. Γαστρεντερολογία

Πρακτικές µετάγγισης: Να µεταγγίσω ή όχι. Γαστρεντερολογία Πρακτικές µετάγγισης: Να µεταγγίσω ή όχι Γαστρεντερολογία Ιωάννης Γ Γουλής Δ Παθολογική Κλινική ΑΠΘ 9 ο Σεµινάριο Ελληνικής Εταιρείας Μεταγγισιοθεραπείας Αθήνα, Μάιος 2015 Αιµορραγία ανωτέρου πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Tραυματισμοί με μολυσμένα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης Πρωτόκολλο αντιμετώπισης

Tραυματισμοί με μολυσμένα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης Πρωτόκολλο αντιμετώπισης Tραυματισμοί με μολυσμένα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης Πρωτόκολλο αντιμετώπισης Κυριάκος Λιβέρδος Ειδικός Χειρουργός Στόματος Χατζηαναστασίου Χρυστάλλα Πρώτος Ιατρικός Λειτουργός

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά.

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ. Φάρμακο λέμε οποιαδήποτε ουσία που όταν χορηγηθεί στον άνθρωπο, τα ζώα ή τα φυτά με συγκεκριμένο τρόπο και σε συγκεκριμένη δόση έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ.

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ. 1 Γενικά Ο καρκίνος προκαλείται από αλλαγές στα υλικά του σώματος μας που ονομάζονται «γονίδια». Πρόκειται για τις μονάδες πληροφοριών σε κάθε κύτταρο του σώματός μας. Τα γονίδια υπαγορεύουν στπν οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 4 & 5 Νοεμβρίου 2011 Ιωάννινα Ξενοδοχείο Epirus Palace ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργάνωση: Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (Ι.Α.Π.) Αγγειοχειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

Εκτεταμένη εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση σε αγόρι 14 ετών

Εκτεταμένη εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση σε αγόρι 14 ετών Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ Ε ΛΛΑ ΔΟΣ, 24: 203-207, Παιδιατρική 2012 ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 24 3 203 Εκτεταμένη εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση σε αγόρι 14 ετών Μ. Αυγέρη 1, Ε. Χατζηπαντελής 1, Θ. Παπαγεωργίου 1, Ε. Δεστάνης

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικό σκληρόδερμα

Συστηματικό σκληρόδερμα Συστηματικό σκληρόδερμα Π.Γ. Βλαχογιαννόπουλος En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο συστηματικό σκληρόδερμα είναι μία χρόνια νόσος η οποία λειτουργεί με αυτοάνοσο μηχανισμό. Τα ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Στο ακροατήριο θα διανεμηθεί ειδικό ενημερωτικό έντυπο με χρήσιμες συμβουλές. Αντώνης Μακρυγιαννάκης MD,PhD

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Στο ακροατήριο θα διανεμηθεί ειδικό ενημερωτικό έντυπο με χρήσιμες συμβουλές. Αντώνης Μακρυγιαννάκης MD,PhD ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Με χαρά σας προσκαλούμε στην ανοιχτή ενημερωτική εκδήλωση στο ξενοδοχείο Aquila Atlantis, Ηράκλειο Κρήτης, στις 25 Απριλίου 2015, με θέμα: «Θρομβωτικές και Αιμορραγικές Διαταραχές στη Μαιευτική

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

«Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή

«Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή «Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή Ορισμός Ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος (ΣΕΛ) είναι ένα τυπικό μη οργανοειδικό αυτοάνοσο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ 1 ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ Μήπως τελευταία νιώθετε υποτονικά, ή βρίσκεστε συνεχώς σε υπερένταση; Νυστάζετε συνεχώς και ενώ δεν έχετε αλλάξει τις διατροφικές σας συνήθειες, παίρνετε πολύ εύκολα

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα