Σηµείωση: Η εργασία αυτή αποτελεί µέρος ερευνητικού προγράµµατος που. χρηµατοδοτήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας (ΕΠΕΑΕΚ, Έρευνα).

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σηµείωση: Η εργασία αυτή αποτελεί µέρος ερευνητικού προγράµµατος που. χρηµατοδοτήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας (ΕΠΕΑΕΚ, Έρευνα)."

Transcript

1 1 Θεοδωράκης, Γ., Παπαϊωάννου Α. (2002). Το προφίλ µαθητών µε βάση υγιεινές και ανθυγιεινές συµπεριφορές: Σχέσεις µε τον αθλητισµό. Ψυχολογία, 9, Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Αθανάσιος Παπαϊωάννου ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Κεφαλίδα: Υγιεινές και ανθυγιεινές συµπεριφορές Σηµείωση: Η εργασία αυτή αποτελεί µέρος ερευνητικού προγράµµατος που χρηµατοδοτήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας (ΕΠΕΑΕΚ, Έρευνα). Αλληλογραφία: Γιάννης Θεοδωράκης, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας, Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Καρυές, Τρίκαλα,

2 2 Περίληψη Σκοπός αυτής της εργασίας ήταν να εξετάσει το προφίλ των µαθητών και µαθητριών γυµνασίων και λυκείων της χώρας µας, ως προς τις στάσεις τους και τις συνήθειές τους για υγιεινούς και ανθυγιεινούς τρόπους ζωής. είγµα 4318 µαθητών και µαθητριών γυµνασίων και λυκείων της χώρας, συµπλήρωσαν µια σειρά ερωτηµατολογίων στα οποία κατέγραψαν τις στάσεις τους, τις προθέσεις τους, τον αντιληπτό έλεγχο και τις πραγµατικές τους συνήθειες για 6 διαφορετικές συµπεριφορές: αγωνιστικό αθλητισµό, άσκηση, διατροφή, κάπνισµα, ναρκωτικά, και συµµετοχή σε βίαια επεισόδια. Η ανάλυση συστάδων, ανέδειξε δύο χαρακτηριστικά προφίλ µαθητών/τριών. Η πρώτη και πολυπληθέστερη οµάδα από αυτούς υιοθετούν θετικές στάσεις και συµπεριφορές για έναν υγιεινό και αθλητικό τρόπο ζωής, και αρνητικές στάσεις και τρόπο ζωής για µη υγιεινές συµπεριφορές. Η δεύτερη και µικρότερη σε µέγεθος οµάδα υιοθετεί αρνητικές στάσεις και συνήθειες για την άσκηση και την υγιεινή διατροφή, ενώ επιλέγει θετικές στάσεις και συµπεριφορές, για τις µη υγιεινές συµπεριφορές (κάπνισµα, ναρκωτικά, βίαιη συµπεριφορά). Τα αποτελέσµατα δείχνουν ότι υπάρχουν δυο βασικές κατηγορίες µαθητών/τριών των οποίων οι στάσεις διαχωρίζονται σαφώς σε υγιεινές ή ανθυγιεινές επιλογές, και ότι επιλέγουν το σύνολο των συµπεριφορών της µιας ή της άλλης κατηγορίας στην οποία εντάσσονται. Επίσης, ο αθλητικός τρόπος ζωής, οδηγεί και σε υγιεινό τρόπο ζωής. Λέξεις κλειδιά: στάσεις, φυσική δραστηριότητα, κάπνισµα, διατροφή, ναρκωτικά, βίαιη συµπεριφορά.

3 3 Student s profile toward healthy and unhealthy lifestyle, and its relationship to sports. Abstract The purpose of this study was to examine students profile regarding healthyrelated behaviors students (3-16 years of age) responded to scales measuring attitudes, intentions, perceived control and habits for six behaviors: competitive sport participation, exercise participation, nutrition, smoking, drug use and violence. Cluster analysis revealed two profiles. The first one, which was the largest, consisted of students that adopted positive attitudes and behaviors towards a healthy and active life style and negative attitudes toward unhealthy behaviors. Students in the second group had negative attitudes and habits for exercise and healthy nutrition, and positive attitudes to unhealthy behaviors (smoking, drug use and violence). The results showed that health related behaviors form a coherent pattern in students. Key words: attitudes, physical activity, smoking, nutrition, drugs, violence.

4 4 Το προφίλ µαθητών µε βάση υγιεινές και ανθυγιεινές συµπεριφορές: Σχέσεις µε τον αθλητισµό Η γνώση της διαδικασίας προαγωγής υγιεινών συµπεριφορών και αποφυγής ανθυγιεινών είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα περιοχή έρευνας σήµερα. Περισσότερο ενδιαφέρουσα βέβαια είναι για τις σχολικές ηλικίες καθώς οι υγιεινές στάσεις και συνήθειες τότε διαµορφώνονται και σχηµατοποιούνται στα άτοµα (Taylor, 1999). Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί διάφορα θεωρητικά µοντέλα που προσπαθούν να ερµηνεύσουν τις σχέσεις στάσεων και συµπεριφορών φυσικής δραστηριότητας ή υγείας. Από τα µοντέλα αυτά τα πλέον υποσχόµενα είναι αυτά που προσεγγίζουν το θέµα από πολλαπλές προοπτικές, καθώς οι επιλογές των ατόµων διαµορφώνονται από διαπροσωπικούς, κοινωνικούς, ή περιβαλλοντικούς παράγοντες (Sallis, Johnson, Calfas, Caparosa, & Nichols, 1997). Στην εργασία αυτή εξετάζονται οι σχέσεις της άσκησης µε ανθυγιεινές συµπεριφορές. Έτσι επιλέχθηκαν έξι διαφορετικές υγιεινές και ανθυγιεινές συµπεριφορές µαθητών γυµνασίων και λυκείων της χώρας µας: αθλητισµός, άσκηση, διατροφή, κάπνισµα, ναρκωτικά και βίαιη συµπεριφορά. Απώτερος σκοπός της έρευνας ήταν η διερεύνηση της ύπαρξης ενός προφίλ των µαθητών/τριών ως προς τη φυσική δραστηριότητα και τις υγιεινές συνήθειες. Όσον αφορά τη συµµετοχή σε φυσικές δραστηριότητες και προγράµµατα άσκησης, παρά τη γενική παραδοχή για τη θετική συµβολή της στη σωµατική, ψυχική και πνευµατική υγεία των ατόµων, τα ευρήµατα των σχετικών ερευνών είναι ανησυχητικά. Πράγµατι διαπιστώνεται µειωµένη συµµετοχή των παιδιών σε φυσικές δραστηριότητες, η οποία µειώνεται ακόµα περισσότερο στις µεγαλύτερες ηλικίες (Mota & Queirós, Pate, Trost, Felton, Ward, Dowda & Saunders, 1997). Τα αποτελέσµατα είναι περισσότερο ανησυχητικά για τα κορίτσια αφού αυτά φαίνεται να

5 5 είναι λιγότερο δραστήρια από τα αγόρια (Anderssen & Wold, Mota & Queirόs, Pate et al., 1997). Από τις ανθυγιεινές συµπεριφορές, το κάπνισµα θεωρείται υπεύθυνο για τις περισσότερες αιτίες θανάτου (Ford, & DeStefano, Vaillant, Schnurr, Baron, & Gerber, 1991), ενώ η αποχή από αυτό έχει ευεργετική επίδραση στην υγεία (Novello, 1990). Εξαιρετικά σηµαντικό είναι, επίσης, το πρόβληµα του ραγδαίου ρυθµού αύξησης των εφήβων καπνιστών (Roosmalen & McDaniel, 1989). Ποσοστό 80 έως 90 τοις εκατό των καπνιστών ξεκινούν το κάπνισµα πριν την ηλικία των 21 χρόνων. Εκτιµάται ότι αριθµός 3000 περίπου εφήβων ξεκινούν το κάπνισµα κάθε µέρα και το ένα τρίτο από αυτούς θα πεθάνει τελικά από ασθένεια σχετική µε το κάπνισµα (Torabi & Nakornkhet, 1996). Σε ότι αφορά τη διατροφή, η παιδική παχυσαρκία αποτελεί µέγιστο πρόβληµα µε σοβαρές πιθανές µελλοντικές επιπλοκές. Σε µία έρευνα που συσχέτισε την πρόσληψη υψηλής σε λιπαρά τροφής και του χαµηλού επιπέδου άσκησης µε την παχυσαρκία βρέθηκε ότι ενώ ο ένας µόνο παράγοντας δεν προδικάζει µεγάλο κίνδυνο παχυσαρκίας, οι δύο µαζί αυξάνουν τον κίνδυνο παχυσαρκίας κατά 38% περίπου (Muecke, Simons-Morton, Huang, & Parcel, 1992). Τέλος, αξιοσηµείωτο επίσης είναι το γεγονός ότι η κατανάλωση αλκοόλ, η χρήση ναρκωτικών ουσιών και το κάπνισµα σχετίζονται όχι µόνο µεταξύ τους αλλά και µε εκδηλώσεις βίαιης συµπεριφοράς (Pesa, 1998). Ο Shephard (1989) θεωρεί ότι η συµµετοχή σε προγράµµατα άσκησης, έχει υψηλά ποσοστά συσχέτισης µε άλλες υγιεινές συµπεριφορές. Αρνητική σχέση µεταξύ άσκησης και καπνίσµατος βρέθηκε και σε έρευνες µε νεαρά άτοµα αλλά και σε έρευνες µε ενήλικες (Marti, Abelin, Minder, & Vader, Marti, Salonen, Tuomilehto, & Pulska, Salonen, Slater, Tuomilehto, & Raurama, 1988). Μια

6 6 συχνή παρατήρηση είναι ότι το µεγαλύτερο ποσοστό των αθλητών υψηλού επιπέδου δεν καπνίζουν. Στην έρευνα των Marti, et al., (1988), που χρησιµοποίησαν άτοµα που έκαναν τζόκιγκ, µόνο το 2% ανέφερε ότι κάπνιζε 20 ή περισσότερα τσιγάρα την ηµέρα. Υπήρξε, επίσης, αρνητική συσχέτιση µεταξύ της κατανάλωσης τσιγάρου και της εβδοµαδιαίας προπόνησης σε χιλιοµετρικές αποστάσεις. Ακόµα οι ίδιοι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 70% των ατόµων του δείγµατος που κάπνιζαν στο παρελθόν, όταν άρχισαν να ασχολούνται µε το τρέξιµο, σταµάτησαν να καπνίζουν. Ο Godin (1989), κάνοντας µία ανασκόπηση 24 ερευνών, κατέληξε στο συµπέρασµα ότι η άσκηση βοηθάει τα άτοµα που καπνίζουν να το ελαττώσουν ή ακόµα και να το κόψουν εντελώς. Σχετική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας (Μπεµπέτσος, Θεοδωράκης, & Λαπαρίδης, 1999) έδειξε ότι το πρόβληµα του καπνίσµατος και των παρενεργειών του εστιάζεται σε όλα τα κοινωνικά στρώµατα και αρχίζει από την εφηβική ηλικία. Επίσης, σε αρκετές περιπτώσεις η άσκηση βοήθησε στην ελάττωση του καπνίσµατος, ενώ σε γενικές γραµµές όσο πιο πολύ αθλούνται τα άτοµα, τόσο πιο λίγο καπνίζουν. Φαίνεται ότι η άσκηση αποτρέπει τα άτοµα από τη συνήθεια του καπνίσµατος, ή ενισχύει την προσπάθεια των καπνιστών να περιορίσουν ή να διακόψουν το κάπνισµα. Συµπεριφορές όπως η άσκηση, το κάπνισµα, η διατροφή, ή τα ναρκωτικά είναι συµπεριφορές οι οποίες σε µεγάλο βαθµό εξαρτώνται από τη θέληση του ατόµου. Οι αιτίες που οδηγούν τα άτοµα σε αυτές τις συνήθειες εξετάζονται από διάφορες θεωρίες. Η θεωρία της σχεδιασµένης συµπεριφοράς που χρησιµοποιείται στην έρευνα αυτή υποστηρίζει ότι αυτό που προηγείται άµεσα κάθε συµπεριφοράς είναι η πρόθεση. Όσο πιο δυνατή είναι η πρόθεση του ατόµου, τόσο πιο πιθανό είναι το άτοµο αυτό να συµπεριφερθεί ανάλογα µε την πρόθεσή του (Ajzen & Fishbein, 1980). Η πρόθεση µε την σειρά της επηρεάζεται από δύο παράγοντες, τον προσωπικό

7 7 και τον κοινωνικό. Ο προσωπικός ορίζεται ως στάση προς τη συµπεριφορά, και υποδηλώνει την προδιάθεση του ατόµου για ευµενή ή δυσµενή αντιµετώπιση της συµπεριφοράς. Ο κοινωνικός παράγοντας αναφέρεται στην κοινωνική πίεση για την εκτέλεση µιας συµπεριφοράς. Αναφέρεται στο ρόλο των "σηµαντικών άλλων" προσώπων και τη γνώµη που έχουν τα πρόσωπα αυτά για την ανάλογη συµπεριφορά του ατόµου. Ο παράγοντας αυτός έχει σχέση µε το τι θέλουν ή τι προσδοκούν άλλα σηµαντικά πρόσωπα για µια πιθανή συµπεριφορά του (Tesser & Shaffer, 1990). Ανεξάρτητα από την πρόθεση του ατόµου να εκτελέσει µια συµπεριφορά, συνήθως υπάρχουν εµπόδια. Τέτοια εµπόδια είναι εσωτερικοί παράγοντες, όπως δεξιότητες, ικανότητες, γνώση, προγραµµατισµός, και εξωτερικοί παράγοντες, όπως χρόνος, ευκαιρίες, συνεργασία µε άλλους, κ.λ.π (Ajzen & Madden, 1986). Τα εµπόδια όµως ή τις ευκαιρίες, κάθε άτοµο τις αντιλαµβάνεται διαφορετικά και επηρεάζεται διαφορετικά. Άλλα άτοµα πιστεύουν ότι µπορεί να ξεπεράσουν τα εµπόδια και άλλα όχι. Άλλα νοµίζουν ότι οι ευκαιρίες είναι θετικές και άλλα όχι. Αυτή τους η πίστη για τα γεγονότα επηρεάζει τις επιλογές τους και τη συµπεριφορά τους µε βάση τη θεωρία και η σχετική µεταβλητή ονοµάζεται αντιληπτός έλεγχος συµπεριφοράς. Ο αντιληπτός έλεγχος συµπεριφοράς, είναι η µεταβλητή που εκφράζει το κατά πόσο το άτοµο νοµίζει ότι ελέγχει τις πράξεις του. Σε σχέση µε τις εξεταζόµενες συµπεριφορές της παρούσας έρευνας, µια σειρά ερευνητών χρησιµοποίησαν το θεωρητικό µοντέλο της σχεδιασµένης συµπεριφοράς, για να ερµηνεύσουν το πλέγµα των σχέσεων και αλληλεπιδράσεων µεταξύ των στάσεων, των προθέσεων και των πραγµατικών επιλογών των ατόµων. Σχετικές έρευνες Άσκηση, αθλητισµός και υγιεινή διατροφή. Ερευνητές χρησιµοποίησαν τη θεωρία της σχεδιασµένης συµπεριφοράς για την πρόβλεψη της συµµετοχής σε

8 8 φυσικές δραστηριότητες γενικά (Godin, Cox, & Shephard, Pender & Pender, Wankel, Mummery, Stephens, & Craig, 1994), άσκηση ενήλικων κινητικά αναπήρων (Godin, Colantonio, Davis, Shephard, & Simard, 1986), συµµετοχή µαθητών σε φυσικές δραστηριότητες (Godin & Shephard, Greennocle, Lee, & Lomax, Theodorakis, Doganis, Bagiatis, & Goudas, 1991), άσκηση σε έγκυες γυναίκες (Godin, Vezina, & Leclerc, 1989), άσκηση σε φοιτητές (Dzevaltowski, Noble, & Shaw, 1990), συµµετοχή φοιτητών σε προγράµµατα αεροβίωσης (Courneya & McAuley, Gatch & Kendzierski, 1990), άσκηση ατόµων µε στεφανιαία καρδιακή νόσο (Godin, Valois, Jobin, & Ross, 1991). Ακόµα οι εργασίες έδειξαν την ικανότητα του µοντέλου για πρόβλεψη της πρόθεσης και της συµπεριφοράς σε διαφορετικές φυσικές δραστηριότητες, όπως τρέξιµο, ορεινή ποδηλασία, οδήγηση δικύκλου (Ajzen & Driver, 1992), άσκηση εργαζόµενων υπαλλήλων (Kimiecik, 1992), συχνότητα προπονήσεων αθλητών κολύµβησης (Theodorakis, 1992), συµµετοχή σε προγράµµατα άσκησης (Biddle, Goudas, & Page, Courneya, Yordy & Lent, Theodorakis, 1994), τη συµµετοχή στα µαθήµατα φυσικής αγωγής (Papaioannou & Theodorakis, 1996), συµµετοχή σε φυσικές δραστηριότητες ατόµων της τρίτης ηλικίας (Courneya, Estabrooks, & Nigg, 1997), καθώς και συµµετοχή σε προγράµµατα άσκησης γυναικών οι οποίες συµµετείχαν σε προγράµµατα θεραπείας για τον καρκίνο του στήθους (Courneya & Friedenreich, 1999). Ερευνητές χρησιµοποίησαν το θεωρητικό µοντέλο της σχεδιασµένης συµπεριφοράς για ερµηνεία σχετικών µε τη διατροφή συµπεριφορών, όπως έλεγχο της διατροφής και του σωµατικού βάρους (Pender & Pender, 1986), για κατανάλωση ψωµιού µε χαµηλή περιεκτικότητα σε αλάτι (Tuorila-Ollikainen, Lahteenmaki, & Salovaara, 1986), για αποφυγή καφεΐνης και πρόσληψη επιπλέον βιταµινών

9 9 (Madden, Ellen, & Ajzen, 1992), για κατανάλωση ψωµιού ολικής άλεσης και κατανάλωση γλυκών µπισκότων (Sparks, Hedderly, & Shepherd, 1992), για κατανάλωση λαχανικών και φρούτων (Cox, Anderson, Lean, & Mela, 1998; Sparks & Shepherd, 1992), ή για ελάττωση κατανάλωσης λίπους (Sparks, Shepherd, Wieringa, & Zimmermans, 1995). Η έρευνα των Hooper, Gruber, Munoz, και MacConnie (1996) είχε ως αντικείµενο προγράµµατα διατροφής και άσκησης του σχολείου. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι στην περίπτωση συνεργασίας σχολείου και γονιών τα παιδιά είχαν µεγαλύτερη βελτίωση της φυσικής κατάστασης, και αύξηση των σχετικών γνώσεών τους από την οµάδα ελέγχου. Κάπνισµα, ναρκωτικά και βίαιη συµπεριφορά. Οι Hill, Boudreau, Amyot, Dery, και Godin (1997) χρησιµοποίησαν µε επιτυχία τη θεωρία της σχεδιασµένης συµπεριφοράς για την κατανόηση της εξάρτησης που παρουσιάζει το κάπνισµα. Οι Maher και Rickwood (1997) έδειξαν την αποτελεσµατικότητα της θεωρίας ως µέσου πρόβλεψης του καπνίσµατος σε παιδιά λυκείου. Οι Boissonneault και Godin (1990) και οι Borland, Owen, Hill, και Schofield (1991) εξέτασαν την πρόβλεψη διακοπής καπνίσµατος σε ένα δείγµα καπνιστών µέσα στο χώρο εργασίας,. Οι Godin, Valois, Lepage, και Desharnais (1992) εξέτασαν την πρόθεση διακοπής καπνίσµατος σε έγκυες καπνίστριες. Πρόθεση για κάπνισµα εξετάσθηκε σε δείγµατα νεανίδων ηλικίας ετών (Hanson, 1997), σε δείγµατα µαθητών (Hill et al., Maher & Rickwood, O Callagan, Callan, & Baglioni, 1999), και πρόθεση για διακοπή σε δείγµατα καπνιστών (Nguyet, Beland, & Otis, Norman, Conner, & Bell, 1999). Οι παραπάνω έρευνες για υγιεινές ή ανθυγιεινές συµπεριφορές είναι αντιπροσωπευτικές, και µας δείχνουν το ιδιαίτερο ενδιαφέρον των ερευνητών για την κατανόηση των στάσεων και των συµπεριφορών ατόµων από διάφορες κοινωνικές κατηγορίες, για την πρόβλεψη της προσκόλλησής τους σε ποικίλα προγράµµατα

10 10 άσκησης, ή για τις πιθανότητες διακοπής του καπνίσµατος. Γενικά διαπιστώνεται ότι υπάρχει µια αλληλεπίδραση µεταξύ στάσεων, προθέσεων και συµπεριφορών, και ότι το θεωρητικό πλαίσιο της σχεδιασµένης συµπεριφοράς προσεγγίζει αρκετά ικανοποιητικά το θέµα της πρόβλεψης µιας σειράς υγιεινών και ανθυγιεινών συµπεριφορών. Σε γενικές γραµµές, οι θετικές στάσεις και προθέσεις για συγκεκριµένες υγιεινές συµπεριφορές οδηγούν τα άτοµα να υιοθετούν αυτές τις συµπεριφορές, ενώ θετικές στάσεις και προθέσεις για ανθυγιεινές συµπεριφορές οδηγούν τα άτοµα να υιοθετούν τις ανθυγιεινές συµπεριφορές. Άλλες έρευνες και προσεγγίσεις µεταξύ υγιεινών και ανθυγιεινών συµπεριφορών: Οι έφηβοι αποτελούν την πιο ραγδαία εξελισσόµενη οµάδα καπνιστών (Roosmalen & McDaniel, 1989) ενώ σπάνιες είναι οι έρευνες που ασχολούνται µε το κάπνισµα παιδιών 10 έως 12 χρόνων (Zhu, Liu, Shelton, Liu, & Giovino, 1996). Στην έρευνα των Harding, Safer, Kavanagh, Bania, Carty, Lisnov, και Wysockey (1996) µε µαθητές χρόνων, διαπιστώθηκε έλλειψη ή ανεπαρκής ενηµέρωσή τους για το κάπνισµα, και επίσης ότι η κύρια πηγή πληροφοριών και υποστήριξής τους ήταν οι οικογένειές τους. Επίσης, οι µαθητές που συµµετείχαν στην έρευνα, ανέφεραν ότι συχνά αισθάνονταν την πίεση των φίλων τους να κάνουν κάτι που οι ίδιοι δεν ήθελαν, συµπεριλαµβανοµένης και της λήψης ναρκωτικών. Στην έρευνα των Dinges και Oetting (1993), τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι οι νέοι που χρησιµοποίησαν συγκεκριµένες ναρκωτικές ουσίες τις προηγούµενες τριάντα ηµέρες είχαν σχεδόν όλοι φίλους που χρησιµοποιούσαν τις ίδιες ουσίες και ήταν, επίσης, λιγότερο πιθανό να έχουν φίλους που χρησιµοποιούσαν άλλες ουσίες ή δεν έπαιρναν καθόλου ναρκωτικά. Σε άλλη έρευνα (Shilts, 1991) που ασχολήθηκε µε τη χρήση ουσιών από εφήβους και την επίδραση των φίλων τους βρέθηκε ότι οι χρήστες είχαν µικρή

11 11 συµµετοχή σε εξωσχολικές δραστηριότητες και ξόδευαν περισσότερο χρόνο µε τους φίλους τους από ότι µε την οικογένειά τους. Tις εξωσχολικές δραστηριότητες των µαθητών αλλά και την ακαδηµαϊκή τους απόδοση εξέτασε η Jenkins (1996) µε σκοπό την πρόβλεψη λήψης ναρκωτικών ουσιών µετά από την επίδραση φίλων. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι η ακαδηµαϊκή απόδοση είχε σχέση αντιστρόφως ανάλογη µε τη χρήση ναρκωτικών ουσιών. Παρόµοια η αυξηµένη ενασχόλησή τους µε ευχάριστες εξωσχολικές δραστηριότητες σχετιζόταν αρνητικά µε τη χρήση ναρκωτικών ουσιών. Στην έρευνα των Paetsch και Bertrand (1997) στον Καναδά τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι ο µεγαλύτερος αριθµός µαθητών µε εγκληµατική συµπεριφορά ήταν αυτός των 15 χρόνων. Το επίπεδο, επίσης, της βίαιης συµπεριφοράς τους είχε θετική συσχέτιση µε αυτό των φίλων τους. Ο πιο σηµαντικός δείκτης πρόβλεψης της συµπεριφοράς αυτής σε οµάδες συνοµηλίκων όσον αφορά το κοινωνικό περιβάλλον ήταν η εκδήλωση της συµπεριφοράς από τους φίλους ενώ στο σχολείο ο πιο σηµαντικός παράγοντας πρόβλεψης αναδείχτηκε ο αριθµός αποχής από τα µαθήµατα και ο αριθµός αποβολών από το σχολείο. Τέλος, η σε µεγάλο βαθµό συµµετοχή σε δραστηριότητες διασκέδασης αλλά και σε αθλητικές δραστηριότητες συσχετίστηκε επίσης, θετικά µε την εκδήλωση βίαιων συµπεριφορών. Σε άλλη έρευνα (Pesa, 1998) εξετάστηκε η σχέση καπνίσµατος και ανθυγιεινών συµπεριφορών σε εφήβους 10 έως 18 χρόνων. Τα κορίτσια που κάπνιζαν βρέθηκε ότι ήταν πιο πιθανό να συµµετέχουν σε φυσικές δραστηριότητες, ή οργανωµένα αθλήµατα, να έχουν χαµηλή επίδοση στο σχολείο, να τους αρέσει να ρισκάρουν, να είναι σε αυτοκίνητο που οδηγεί µεθυσµένος οδηγός και ακόµη να µη φορούν ζώνη ασφαλείας. Στα αγόρια το κάπνισµα συσχετίστηκε θετικά µε τη σωµατική πάλη, το ρίσκο, και τη χαµηλή ακαδηµαϊκή επίδοση.

12 12 Σκοπός αυτής της έρευνας, που αποτελεί µέρος ενός ευρύτερου προγράµµατος, ήταν να εξετάσει σχέσεις και αλληλοεπιδράσεις µεταξύ υγιεινών και ανθυγιεινών συµπεριφορών σε µαθητές γυµνασίων και λυκείων. Ειδικότερα, να εξετάσει αν µεταξύ ενός συνόλου υγιεινών και ανθυγιεινών συµπεριφορών που θεωρούνται κρίσιµες για τις ηλικίες αυτές των µαθητών υφίσταται ένα ενιαίο προφίλ και ύφος συµπεριφοράς. Οι συµπεριφορές που εξετάζονται στην έρευνα αυτή είναι έξι: άσκηση, αθλητισµός, υγιεινή διατροφή, κάπνισµα, ναρκωτικά, και βίαια επεισόδια. Η υπόθεση της έρευνας ήταν ότι κάθε µαθητής επιλέγει συνολικά έναν υγιεινό, ή ανθυγιεινό τρόπο συµπεριφοράς. Οι στάσεις και οι προθέσεις επίσης, οµαδοποιούνται σε υγιεινές και ανθυγιεινές. Επιπλέον εξετάζεται η υπόθεση ότι η άσκηση και ο αθλητικός τρόπος ζωής σχετίζεται ευρύτερα µε την υιοθέτηση υγιεινού τρόπου ζωής των µαθητών. Μέθοδος είγµα και συµµετέχοντες Το δείγµα της έρευνας αυτής αποτελούσαν 4318 µαθητές ηλικίας χρονών. Το δείγµα αυτό επιλέχθηκε µόνο από αστικές περιοχές και ειδικότερα από 33 γυµνάσια (87 τάξεις), και 28 λύκεια (86 τάξεις) µε τη µέθοδο της στρωµατοποιηµένης δειγµατολειψίας. Έξι διαφορετικές πόλεις συµπεριλήφθηκαν στην έρευνα: Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Κοµοτηνή, Κοζάνη, Τρίκαλα, και Ξάνθη. Μέσα στις τάξεις τους οι µαθητές, συµπλήρωσαν µια σειρά ψυχολογικών κλιµάκων µετά από σχετική άδεια του Υπουργείου Παιδείας. Οι κλίµακες σχεδιάσθηκαν µε βάση τη θεωρία της σχεδιασµένης συµπεριφοράς, και µε ανάλογες προσαρµογές στην ελληνική πραγµατικότητα. έκα εκπαιδευµένοι ερευνητές χρησιµοποιήθηκαν για τη συγκέντρωση του υλικού. Η συµπλήρωση ήταν ανώνυµη, ενώ στο τέλος οι µαθητές τοποθετούσαν τα ερωτηµατολόγια σε κάλπη.

13 13 Όργανα και διαδικασία µέτρησης Η συλλογή των δεδοµένων έγινε µε ανώνυµο ερωτηµατολόγιο, το οποίο στηρίζεται στη θεωρία της σχεδιασµένης συµπεριφοράς (Ajzen,1988) και εξετάζει τις στάσεις των παιδιών προς τις υγιεινές συµπεριφορές, τις προθέσεις τους, τη συµπεριφορά τους και τον αντιλαµβανόµενο έλεγχο της συµπεριφοράς τους, Ανάλογες κλίµακες προσαρµοσµένες στην ελληνική γλώσσα, έχουν χρησιµοποιηθεί σε αρκετές έρευνες στο παρελθόν (Theodorakis, Theodorakis, Bagiatis, & Goudas, 1995). Μετρήσεις Στάσεις. Η στάση προς την εξεταζόµενη συµπεριφορά εξετάσθηκε µε 6 ξεχωριστές ερωτήσεις µε την ακόλουθη µορφή: Πιστεύω ότι το να καπνίζω/ να ασκούµαι/ να τρώω φρούτα/ να αθλούµαι/ να µπλέκω σε επεισόδια βίας τους επόµενους 12 µήνες είναι. Οι απαντήσεις στις ερωτήσεις αυτές δόθηκαν µε τέσσερα ζεύγη αντιθέτων επιθέτων (καλό-κακό, υγιεινό-ανθυγιεινό, δυσάρεστοευχάριστο, χρήσιµο-άχρηστο). Σε κάθε ένα από τα οποία υπήρχε µία επταβάθµια κλίµακα (π.χ. από πολύ καλό έως πολύ κακό). Η εσωτερική συνοχή των κλιµάκων µε βάση το α του Cronbach κυµάνθηκε από.82 έως.92. Προθέσεις. Η πρόθεση µετρήθηκε µε τη συνολική τιµή των απαντήσεων σε δύο διαφορετικά ερωτήµατα για την κάθε µία από τις έξι εξεταζόµενες συµπεριφορές. Η πρώτη ερώτηση για κάθε συµπεριφορά ήταν: Σκοπεύω να καπνίζω/ να ασκούµαι/ να τρωω φρούτα/ να αθλούµαι/ να µπλέκω σε επεισόδια βίας τους επόµενους δώδεκα µήνες. Η απάντηση στην ερώτηση αυτή δόθηκε µε επταβάθµια κλίµακα, (δηλ. πολύ πιθανό, αρκετά πιθανό, λίγο πιθανό, έτσι κι έτσι, λίγο απίθανο, αρκετά απίθανο, πολύ απίθανο). Η δεύτερη ερώτηση ήταν ως εξής: Είµαι αποφασισµένος να καπνίζω/ ασκούµαι/ τρώω φρούτα/ αθλούµαι/ µπλέκω σε επεισόδια βίας τους επόµενους 12

14 14 µήνες. Χρησιµοποιήθηκαν πάλι επταβάθµιες κλίµακες. Οι απαντήσεις είχαν την µορφή «απόλυτα ναι, απόλυτα όχι». Η εσωτερική συνοχή των κλιµάκων µε βάση το α του Cronbach κυµάνθηκε από.83 έως.92 Αντιληπτός έλεγχος συµπεριφοράς. Η µεταβλητή αυτή αξιολογήθηκε µε τρία ερωτήµατα για κάθε συµπεριφορά. Η πρώτη ερώτηση, Για µένα το να καπνίζω/ να ασκούµαι/ να τρωω φρούτα/ να αθλούµαι/ να µπλέκω σε επεισόδια βίας τους επόµενους 12 µήνες, είναι». Η απάντηση είχε τη µορφή «πολύ εύκολο-πολύ δύσκολο». Η δεύτερη ερώτηση, Μπορώ να καπνίζω/ να ασκούµαι/ να τρώω φρούτα/ να αθλούµαι/ να µπλέκω σε επεισόδια βίας τους επόµενους 12 µήνες. Η απάντηση είχε τη µορφή «πολύ πιθανό-πολύ απίθανο». Η τρίτη ερώτηση Είµαι απόλυτα σίγουρος/ η ότι θα καπνίζω/ θα ασκούµαι/ θα τρώω φρούτα/ θα αθλούµαι/ θα µπλέκω σε επεισόδια βίας τους επόµενους 12 µήνες. Η απάντηση είχε τη µορφή «σωστόλάθος». Οι απαντήσεις σε όλα τα ερωτήµατα καταγράφηκαν µε επταβάθµιες κλίµακες: Η εσωτερική συνοχή των κλιµάκων µε βάση το α του Cronbach κυµάνθηκε από.72 έως.86. Υγιεινές και ανθυγιεινές συµπεριφορές. Το τελευταίο µέρος του ερωτηµατολογίου περιλάµβανε τις µεταβλητές που αφορούσαν τις συµπεριφορές. Οι συµπεριφορές που εξετάσθηκαν ήταν έξι. Οι µαθητές ρωτήθηκαν αν καπνίζουν, αν ασκούνται τακτικά, αν τρώνε φρούτα, αν είναι αθλητές ή αθλήτριες, και αν µπλέκουν σε επεισόδια βίας, ενώ οι απαντήσεις που δόθηκαν ήταν είτε Ναι είτε Όχι. Εφόσον η απάντηση του µαθητή ήταν θετική, καλούνταν να απαντήσει σε µία ή δύο ακόµη σχετικές µε το κάθε αντικείµενο ερωτήσεις ως εξής: Κάπνισµα. ιευκρινιζόταν ότι καπνιστής θεωρείται όποιος καπνίζει τουλάχιστον 2 τσιγάρα τη βδοµάδα. Αν ο µαθητής απαντούσε ΝΑΙ, τότε η ερώτηση ήταν πόσα τσιγάρα ακριβώς κάπνισε την τελευταία εβδοµάδα.

15 15 Ναρκωτικά. Η ερώτηση αφορούσε µόνο αν έχει κάνει χρήση χασίς, LSD, ή έκσταση, µόνος ή µε παρέα, και όχι άλλες µορφές ναρκωτικών ουσιών. Αν Ναι, πόσες φορές ακριβώς έκανε χρήση στο παρελθόν. Άσκηση. ιευκρινιζόταν ότι ένα άτοµο γυµνάζεται τακτικά όταν αθλείται έντονα εκτός του σχολείου τουλάχιστον 2 φορές την εβδοµάδα για 1 ώρα ή και περισσότερο. Αν Ναι, πόσες φορές γυµνάσθηκε την προηγούµενη εβδοµάδα. Αθλητισµός. ιευκρινιζόταν ότι κάποιος είναι αθλητής ή αθλήτρια όταν αθλείται σε αθλητικό σύλλογο (προπονήσεις και αγώνες) τουλάχιστον 2 φορές την εβδοµάδα. Αν ναι, πόσες φορές προπονήθηκε την προηγούµενη βδοµάδα. ιατροφή. ιευκρινιζόταν ότι ένας µαθητής ή µαθήτρια ακολουθεί υγιεινή διατροφή όταν µεταξύ των άλλων τρώει τουλάχιστον 1 φρούτο την ηµέρα. Αν ναι πόσα φρούτα έφαγε την τελευταία βδοµάδα. Βία. ιευκρινιζόταν ότι κάποιος µπλέκει σε επεισόδια βίας ως οπαδός οµάδας όταν βρίζει συγκεκριµένα άτοµα ή όταν επιτίθεται εναντίον τους σε αθλητικούς χώρους ή και έξω απ αυτούς. Αν ναι, πόσες φορές το έκανε αυτό στο παρελθόν. Αποτελέσµατα Στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται τα περιγραφικά χαρακτηριστικά του δείγµατος, τα οποία λόγω του µεγάλου αριθµού, και της διαδικασίας δειγµατοληψίας που ακολουθήθηκε είναι αντιπροσωπευτικά των µαθητών και µαθητριών αστικών περιοχών της χώρας µας. Ο πίνακας δείχνει ότι τα αγόρια γυµνάζονται σε συλλόγους σε ποσοστό 37.5% στο γυµνάσιο και 23% τα κορίτσια, ενώ τα ποσοστά αυτά µειώνονται στο λύκειο. Η συντριπτική πλειοψηφία των µαθητών τρώει τουλάχιστον ένα φρούτο την ηµέρα. Ενώ τα ποσοστά των µαθητών και µαθητριών που καπνίζουν είναι 6.6% και 5% αντίστοιχα στο γυµνάσιο, τα ποσοστά αυτά αυξάνονται δραµατικά στο λύκειο,

16 16 δηλαδή 23.5% και 22.2% αντίστοιχα. Ανάλογα κυµαίνονται και οι άλλες συµπεριφορές. Στο γυµνάσιο ποσοστά συµµετοχής σε βίαια επεισόδια είναι 17.3% και 4.5% για αγόρια και κορίτσια αντίστοιχα, ενώ στο λύκειο, τα ποσοστά αυτά µεταβάλλονται σε 29.2 και 5.5% αντιστοίχως. Τέλος, στη χρήση χασίς ή έκστασις τα ποσοστά είναι 3.9% και 1.6% για αγόρια και κορίτσια στο γυµνάσιο, και 11.2% και 4.3% στο λύκειο αντίστοιχα. O Πίνακας 1 περίπου εδώ Στον Πίνακα 2 παρουσιάζονται οι µέσες τιµές και η τυπική απόκλιση όλων των µεταβλητών της έρευνας, χωρισµένες κατά ενότητες: συµπεριφορές, στάσεις, προθέσεις και αντιληπτός έλεγχος. Ο πίνακας δείχνει ότι στο σύνολο του δείγµατος οι µέσες τιµές των υγιεινών συµπεριφορών, στάσεων και προθέσεων είναι σαφώς µεγαλύτερες από τις µέσες τιµές των ανθυγιεινών συµπεριφορών, στάσεων και προθέσεων. Ο Πίνακας 2 περίπου εδώ Για την αναγνώριση του προφίλ των µαθητών µε βάση το σύνολο των µεταβλητών της έρευνας επιλέχθηκε η ανάλυση συστάδων. Όπως συστήνεται στη σχετική βιβλιογραφία (Norusis, 1992) µε βάση τον αριθµό του δείγµατος, η µέθοδος που επιλέχθηκε ήταν µία µη ιεραρχική µέθοδος (SPSS K-Means Cluster) ενώ χρησιµοποιήθηκε η απόσταση του Ευκλείδειου τετραγώνου για την εκτίµηση της οµοιότητας. Αρχικά, οι τιµές όλων των µεταβλητών τροποποιήθηκαν σε τιµές z για να τυποποιηθούν οι κλίµακες των µετρήσεων και να είναι πιο εύκολη η ερµηνεία των αποτελεσµάτων. Ο Πίνακας 3 περίπου εδώ

17 17 Ο Πίνακας 3 δείχνει, για κάθε οµάδα, τις τιµές z για κάθε µία από τις µεταβλητές βάσει των οποίων κατηγοριοποιήθηκαν οι µαθητές και µαθήτριες. Η απόκλιση της τιµής z χρησιµοποιήθηκε ως κριτήριο για να χαρακτηριστεί η διαφορά των τιµών των µεταβλητών που εξετάζονται ως σηµαντική ή όχι, αν δηλαδή τα παιδιά της µίας κατηγορίας είχαν υψηλότερες ή χαµηλότερες τιµές συγκριτικά µε τα παιδιά της άλλης οµάδας στις ίδιες πάντα µεταβλητές, καθώς επίσης και για τη σηµασία που είχαν για την κάθε οµάδα οι πληροφορίες αυτές. Από την ανάλυση που διενεργήθηκε προέκυψαν δύο ευκρινώς αναγνωρίσιµα προφίλ µαθητών. Οι µαθητές διαφοροποιούνταν πολύ χαρακτηριστικά ως προς τις συµπεριφορές και τις στάσεις που προαναφέρθηκαν. Λόγω των χαµένων τιµών κατά τη συλλογή των δεδοµένων στην ανάλυση συστάδων χρησιµοποιήθηκαν τελικά 3638 µαθητές και µαθήτριες. Προφίλ των οµάδων: Η πρώτη οµάδα (n=3203) αποτελούνταν από µαθητές και µαθήτριες που είχαν τις περισσότερο θετικές στάσεις και συµπεριφορές. Η δεύτερη οµάδα (n=435) αποτελούνταν από µαθητές οι οποίοι χαρακτηρίζονταν από αρνητικές στάσεις και συµπεριφορές. Ειδικότερα, η πρώτη οµάδα είχε περισσότερο θετική συµπεριφορά προς την άσκηση, τον αθλητισµό και την υγιεινή διατροφή και αρνητική προς το κάπνισµα, τα ναρκωτικά και τη βία. Οι αρνητικές συµπεριφορές ήταν αυτές που διαχώριζαν ευκρινώς τις δυο οµάδες του δείγµατος και όχι οι θετικές. Ως προς τις στάσεις τους όλες οι µεταβλητές διαχώριζαν ευκρινώς το δείγµα και οι θετικές και οι αρνητικές, εκτός από τις στάσεις προς τη διατροφή. Ως προς τις προθέσεις, ο διαχωρισµός αυτός ήταν εµφανής στο σύνολο των µεταβλητών µεταξύ θετικών και αρνητικών συµπεριφορών. Το ίδιο συνέβαινε και µε τον αντιληπτό έλεγχο συµπεριφοράς. Συζήτηση

18 18 Η ανάλυση των περιγραφικών αποτελεσµάτων δείχνει ότι ένα µάλλον µέτριο ποσοστό των µαθητών του γυµνασίου γυµνάζεται σε αθλητικούς συλλόγους, ή γυµναστήρια, ένα ποσοστό όµως που µειώνεται δραµατικά στο λύκειο. Επιπλέον τα ποσοστά αυτά είναι πολύ χαµηλότερα για τα κορίτσια. Η κατανάλωση φρούτων βρίσκεται σε πολύ υψηλά ποσοστά στο σύνολο του δείγµατος. Όσον αφορά τις ανθυγιεινές συµπεριφορές, τα ποσοστά στο σύνολο του δείγµατος είναι µάλλον απογοητευτικά. Ποσοστό 6.6% καπνιστών µαθητών στο γυµνάσιο και 23.5% στο λύκειο είναι πολύ υψηλό. Επίσης, ποσοστό 3.9% στο γυµνάσιο και 11.2% στο λύκειο έχει κάνει χρήση χασίς, τουλάχιστον µια φορά. Παρατηρείται µία αύξηση των ποσοστών των ανθυγιεινών συµπεριφορών από το γυµνάσιο στο λύκειο. Επίσης, τα ποσοστά αυτά είναι χαµηλότερα για τα κορίτσια. Ανάλογα είναι τα ποσοστά για τη συµµετοχή σε βίαια επεισόδια. ιαφορές µεταξύ των οµάδων. Μία από τις σηµαντικότερες παρατηρήσεις ανάλογων ερευνών σε θέµατα υγείας των εφήβων είναι ότι διαπιστώνεται µια ουσιαστική σύνδεση ανάµεσα στη χρήση αλκοόλ, του τσιγάρου, και των ναρκωτικών (Jessor, 1984). Μία άλλη έρευνα έδειξε ότι η κατανάλωση αλκοόλ, τσιγάρων, και η χρήση σκληρών ναρκωτικών, συσχετίζονταν ιδιαίτερα µεταξύ τους σε νέους ηλικίας χρονών, ενισχύοντας την υπόθεση ότι όλες αυτές οι συµπεριφορές σχηµατίζουν ένα σύνδροµο συµπεριφορών (Hays, Stacy, & DiMatteo, 1984). Τα αποτελέσµατα της παρούσας έρευνας έρχονται να ενισχύσουν αυτή τη θέση, σε µια κατηγορία ανάλογων, ή συναφών συµπεριφορών. Τα αποτελέσµατα τα οποία προκύπτουν από την ανάλυση συστάδων δείχνουν σηµαντικές διαφορές µεταξύ των παιδιών σε σχέση µε υγιεινές και ανθυγιεινές προτιµήσεις. Αξίζει αρχικά να σηµειωθεί ότι η δεύτερη οµάδα, η οποία χαρακτηρίζεται από ένα προφίλ ανθυγιεινών στάσεων και συµπεριφορών, αντιπροσωπεύεται από το µικρότερο αριθµό συµµετεχόντων του

19 19 δείγµατος (n=435, ποσοστό 11.95%) ενώ αντίθετα η πρώτη, η οποία χαρακτηρίζεται από ένα προφίλ υγιεινών στάσεων και συµπεριφορών, αντιπροσωπεύεται από το µεγαλύτερο αριθµό του δείγµατος (n=3203, ποσοστό 88.04%). Όσον αφορά την πρώτη οµάδα του υγιεινού προφίλ, αξιοσηµείωτο είναι το γεγονός ότι παρουσίασε τα υψηλότερα σκορ στις προθέσεις, στις στάσεις και στον αντιληπτό έλεγχο για αθλητισµό, άσκηση και διατροφή, και χαµηλότερες τιµές στις πραγµατικές υγιεινές συµπεριφορές αυτές καθαυτές (αθλητισµός, άσκηση, διατροφή). Ωστόσο ήταν πολύ χαρακτηριστικό της οµάδας αυτής οι πολύ χαµηλές τιµές στο σύνολο των µεταβλητών που χαρακτηρίζουν αρνητικές στάσεις και συµπεριφορές. Αντιστρόφως ανάλογα χαρακτηρίζεται η δεύτερη οµάδα, αυτή του ανθυγιεινού προφίλ, δηλαδή µε πολύ χαµηλές τιµές στις µεταβλητές των υγιεινών στάσεων και συµπεριφορών και υψηλές τιµές στις µεταβλητές των ανθυγιεινών στάσεων και συµπεριφορών. Τα αποτελέσµατα αυτά δείχνουν ότι το σύνολο των συµπεριφορών και των στάσεων των µαθητών τείνουν να οµαδοποιούνται είτε σε υγιεινές, είτε σε ανθυγιεινές. Μαθητές που ακολουθούν έναν αθλητικό τρόπο ζωής, ταυτοχρόνως είναι αρνητικοί στο κάπνισµα, τα ναρκωτικά και τα βίαια επεισόδια. Η ανάλυση αυτή δείχνει ότι η διαµόρφωση ενός αθλητικού και υγιεινού τρόπου ζωής δεν καθορίζεται από µεµονωµένες συµπεριφορές, στάσεις και συνήθειες, αλλά από ένα ευρύτερο σύνολο. Η συµµετοχή σε φυσικές δραστηριότητες δεν είναι µια µεµονωµένη συµπεριφορά. Επηρεάζεται και επηρεάζει τη διατροφή, το κάπνισµα, τη σχέση µε τα ναρκωτικά, και τη συµµετοχή ή µη σε βίαια επεισόδια. Ο αθλητικός τρόπος ζωής µεταφέρει την αγωγή του και την επίδρασή του και σε άλλους τοµείς της καθηµερινής ζωής των µαθητών. Ανάλογη είναι η επίδραση του καπνίσµατος και των άλλων ανθυγιεινών συµπεριφορών. Τα παιδιά που καπνίζουν αποφεύγουν την άσκηση και

20 20 την υγιεινή διατροφή, ενώ σχετίζονται άµεσα µε τα παιδιά που στρέφονται προς τα ναρκωτικά, ή τη συµµετοχή σε βίαια επεισόδια. Τα σχετικά ερευνητικά προγράµµατα παρέµβασης λαµβάνουν υπόψη αυτή την αλληλεπίδραση υγιεινών και ανθυγιεινών συµπεριφορών. Για παράδειγµα, σε πρόγραµµα πρόληψης ναρκωτικών (Werch, Young, Clark, Garrett, Hooks, & Kersten, 1991) µε έµφαση στην επικοινωνία γονιών παιδιών και τις απόψεις τους για τα ναρκωτικά, βρέθηκε ότι οι µαθητές στους οποίους εφαρµοζόταν το πρόγραµµα, ανέφεραν στατιστικώς σηµαντικά µικρότερη αντιλαµβανόµενη χρήση αλκοόλ, νικοτίνης και µαριχουάνας καθώς επίσης και µικρότερη επιρρέπεια στις πιέσεις των φίλων για να καπνίσουν. Οι µητέρες που συµµετείχαν στο πρόγραµµα ανέφεραν σηµαντικά πιο συχνή επικοινωνία µε τα παιδιά τους σχετικά µε την αποφυγή χρήσης ναρκωτικών και σηµαντικά µεγαλύτερες συζητήσεις µε τα παιδιά τους για το πώς να αντιστέκονται στην πίεση των φίλων για χρήση αλκοόλ, νικοτίνης και µαριχουάνας. Βρέθηκε, επίσης, ότι ήταν πιο πιθανό να συζητήσουν µε τα παιδιά τους για τα θέµατα αυτά από ότι οι πατέρες. Όµως και οι πατέρες ανέφεραν σηµαντικά περισσότερη επικοινωνία µε τα παιδιά τους αναφορικά µε την αντίσταση των παιδιών τους στην πίεση των φίλων για κατανάλωση αλκοόλ και χρήση νικοτίνης και σηµαντικά µεγαλύτερη παρακίνηση για να βοηθήσουν τα παιδιά τους να αποφύγουν τα ναρκωτικά. Σε άλλη έρευνα (Lau, Quadrel, & Hartman, 1990) όπου εξετάστηκαν οι απόψεις και η συµπεριφορά φοιτητών προς την κατανάλωση αλκοόλ, τη διατροφή, την άσκηση και τη χρήση ζώνης ασφαλείας βρέθηκε ουσιαστική αλλαγή στην εµφάνιση υγιεινών συµπεριφορών µεταξύ του πρώτου και του τρίτου έτους σπουδών καθώς επίσης και µεγάλη επίδραση των φίλων σε αυτή την αλλαγή. Τα άτοµα,

21 21 επίσης, που ασκούνταν σε σταθερή βάση και τα άτοµα που φορούσαν ζώνες ασφαλείας ανέφεραν λιγότερα προβλήµατα υγείας. Με βάση τα αποτελέσµατα της έρευνας, οι προσπάθειες προαγωγής και ευαισθητοποίησης πάνω σε θέµατα υγείας µπορούν να χωρισθούν σε δύο µεγάλες στρατηγικές: σε αυτές που κατευθύνονται προς τον περιορισµό και εξάλειψη µιας σειράς συµπεριφορών που εκθέτουν την υγεία, και σε αυτές που εισάγουν, ενδυναµώνουν και θωρακίζουν την υγεία και όχι σε µεµονωµένα προγράµµατα παρέµβασης. Καµπάνιες προαγωγής της υγείας, εκπαιδευτικές παρεµβάσεις, και οργάνωση της κοινωνίας, είναι αναγκαία βήµατα για το σκοπό αυτό (Perry, & Jessor, 1985). Ωστόσο, πρέπει να έχει κανείς υπόψη του, ότι γνωρίζοντας µια υγιεινή συνήθεια ενός ατόµου, αυτό δε σηµαίνει αυτόµατα ότι µπορεί να προβλέψει µε ακρίβεια και τις υπόλοιπες συνήθειές του. Ένα άτοµο που γυµνάζεται συστηµατικά δε σηµαίνει αναγκαία ότι θα φορέσει ζώνη ασφαλείας στο αυτοκίνητο, ή το άτοµο που καπνίζει δε θα ελέγχει το βάρος του. Έτσι, ο σχεδιασµός καλών και κοινά αποδεκτών προγραµµάτων παρέµβασης είναι µια δύσκολη διαδικασία (Donovan, Jessor, & Costa, Taylor, 1999). Η κατάχρηση στο αλκοόλ, το κάπνισµα, η χρήση ναρκωτικών, το σεξ χωρίς προφυλάξεις, οι επικίνδυνες συµπεριφορές που οδηγούν σε ατυχήµατα, όλα ξεκινούν από τα πρώτα εφηβικά χρόνια, και µερικές φορές σχηµατίζουν ένα ενιαίο σύνολο ενός συνδρόµου προβληµατικής συµπεριφοράς. Αυτό βέβαια δε σηµαίνει ότι όλες οι καταστροφικές για την υγεία συµπεριφορές αναπτύσσονται και εµφυτεύονται στην εφηβεία. Συµπεριφορές όπως η παχυσαρκία µπορεί να ξεκινούν στην εφηβεία, αλλά η κατάχρηση αλκοόλ µπορεί να αρχίσει και πολύ αργότερα (Taylor, 1999).

22 22 Η έρευνα αυτή έδειξε ότι οι µαθητές χαρακτηρίζονται σε γενικές γραµµές είτε από ένα υγιεινό είτε από ένα ανθυγιεινό προφίλ στάσεων και συµπεριφορών. Η πλειοψηφία των µαθητών βέβαια χαρακτηρίζεται από ένα υγιεινό προφίλ, το οποίο δυστυχώς χειροτερεύει από το γυµνάσιο στο λύκειο. Καθώς οι σχετικές θεωρίες έχουν δείξει ότι οι στάσεις και οι προθέσεις είναι αυτές που διαµορφώνουν τις συµπεριφορές των ατόµων, µε βάση τα αποτελέσµατα της έρευνας αυτής, η παρέµβαση ευαισθητοποίησης των µαθητών για ανάδειξη των υγιεινών και αποφυγή των ανθυγιεινών συµπεριφορών, πρέπει να σχεδιάζεται µε βάση τις διαδικασίες αλλαγής στάσεων. Η προβολή της άσκησης και του αθλητικού τρόπου ζωής, οι σχετικές καµπάνιες, η εκπαίδευση και η ενηµέρωση σε θέµατα άσκησης και υγείας, η προαγωγή παρεµβατικών ή βιωµατικών προγραµµάτων άσκησης και υγείας, και µια µόνιµη πολιτική αγωγής υγείας, πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα για τα σχολεία της χώρας µας.

23 23 Βιβλιογραφία Ajzen, I. (1988). Attitudes, personality and behavior. Milton Keynes Open University Press, UK. Ajzen, I., & Driver, B. (1992). Application of the theory of planned behavior to leisure choice. Journal of Leisure Research, 24, Ajzen, I., & Fishbein, M. (1980). Understanding attitudes and predicting social behaviour. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall. Ajzen, I., & Madden, T. J. (1986). Predictions of goal-directed behaviour. Attitudes, intentions and perceived behavioral control. Journal of Experimental Social Psychology, 22, Anderssen, N., & Wold, B. (1992). Parental and peer influences on leisure-time physical activity in young adolescents. Research Quarterly for Exercise and Sport, 63, Biddle, S., Goudas, M., & Page, A. (1994). Social-psychology predictors of self-reported actual and intended physical activity in a university workforce sample. British Journal of Sport Medicine, 28, Boissonneault, E., & Godin, G. (1990). The prediction of intention to smoke only in designated work site areas. Journal of Occupational Medicine, 32, Borland, R., Owen, N., Hill, D., & Schofield, P. (1991). Predicting attempts and sustained cessation of smoking after the introduction of workplace smoking bans. Health Psychology, 10, Courneya, K. (1995). Understanding readiness for regular physical activity in older individuals: An application of the theory of planned behavior. Health Psychology 14, Courneya, K. & Friedenreich, C.M. (1999). Utility of the theory of planned behavior for understanding exercise during breast cancer treatment. Psychooncology, 8,

24 24 Courneya, K., & McAuley, E. (1995). Cognitive mediators of the social influence-exercise adherence relationship: Α test of the theory of planned behavior. Journal of Behavioral Medicine, 18, Courneya, K., Estabrooks, P. A., & Nigg, C.R. (1997). Predicting change in exercise stage over a three-year period: An application of the theory of planned behavior. Avante 3, Cox, D. N., Anderson, A. S., Lean, M. E., & Mela, D. J. (1998). UK consumer attitudes, beliefs and barriers to increasing fruit and vegetable consumption. Public Health Nutrition,1, De Vries H. & Backbier E. (1994). Self-efficacy as an important determinant of quitting among pregnant women who smoke: the -pattern. Preventive Medicine, 23, Dinges, M. M., & Oetting, E. R. (1993). Similarity in drug use patterns between parents and their friends. Adolescence, 28, Donovan, J. E., Jessor, R., & Costa, F. M. (1993). Structure of healthenhancing behavior in adolescence: A latent-variable approach. Journal of Health & Social Behavior, 34, Dzevaltowski, D. A., Noble, J. M. & Shaw, J. M. (1990). Physical activity participation: Social cognitive theory versus the theories of reasoned action and planned behavior. Journal of Sport and Exercise Psychology 12, Ford, E., & DeStefano, F. (1991). Risk factors for mortality from all causes and from coronary heart disease among persons with diadetes. Findings from the National Health and Nutrition Examination Survey Epidemiologic follow-up study. American Journal of Epidemiology, 133, Gatch, C. L., & Kendzierski, D. (1990). Predicting exercise intentions: the theory of planned behavior. Research Quarterly for Exercise and Sport, 61, Godin, G. (1989). The effectiveness of interventions in modifying behavioral risk factors of individuals with coronary heart disease. Journal of Cardiopulmonary Rehabilitation, 9,

25 25 Godin, G., Colantonio, A., Davis, G. M., Shephard, R.J., & Simard, C. (1986). Prediction of leisure time exercise behavior among a group of lowerlimp disabled adults. Journal of Clinical Psychology, 42, Godin, G., Cox, M. H., & Shephard, R. J. (1983). The impact of physical fitness evaluation on behavior intentions towards regular exercise. Canadian Journal of Applied Sport Sciences, 8, Godin, G. & Shephard, R. J. (1986). Psychological factors influencing intentions to exercise of young students from grades 7 to 9. Research Quarterly for Exercise and Sport, 57, Godin, G., Valois, P., Jobin, J., & Ross, Α. (1991). A prediction of intention to exercise of individuals who have suffered from coronary heart disease. Journal of Clinical Psychology, 47, Godin, G., Valois, P., Lepage, L., & Desharnais, R. (1992). Predictors of smoking behavior: an application of Ajzen s theory of planned behavior. British Journal of Addiction, 87, Godin, G., Vezina, L., & Leclerc, O. (1989). Factors influencing intentions of pregnant women to exercise after giving birth. Public Health Republic, 104, Greennocle, K.M., Lee, A. A., & Lomax, R. (1990). The relationship between student characteristics and activity patterns in a required high school physical education class. Research Quarterly for Exercise and Sport, 61, Hanson, M. J. (1997). The theory of planned behavior applied to cigarette smoking in African-American, Puerto Rican, and non-hispanic white teenage females. Nursing Research, 46, Harding, C. G., Safer, L. A., Kavanagh, J., Bania, R., Carti, H., Linsov, L., & Wisockey, K. (1996). Using live theatre combined with role playing and discussion to examine what at-risk adolescents think about substance abuse, its consequences, and prevention. Adolescence, 31, Hays, R., Stacy, A., & DiMatteo, R. (1984). Covariation among health related behaviors. Addictive Behaviors, 9, Hill, A. J., Boudreau, F., Amyot, E., Dery, D., & Godin G. (1997). Predicting the stages of smoking acquisition according to the theory of planned behavior. Journal of Adolescence Health, 21,

26 26 Jenkins, J. E. (1996). The influence of peer affiliation and student activities on adolescent drug involvement. Adolescence, 31, Jessor, R. (1984). Adolescent development and behavioral health. In J. D. Matarazzo, S. M. Weiss, J. A. Herd, N. E. Miller, & S.M. Weiss, (Eds.), Behavioral health: A handbook of health enhancement and disease prevention. New York: Wiley. Kimiecik, J. (1992). Predicting vigorous physical activity of corporate employees: Comparing the theories of reasoned action and planned behavior. Journal of Sport & Exercise Psychology, 14, Lau, R. R., Quadrel, M. J., & Hartman, K. A. (1990). Development and change of young adults preventive health beliefs and behavior: Influence from parents and peers. Journal of Health and Social Behavior, 31, Madden, T., Ellen, P., & Ajzen, I. (1992). A comparison of the theory of planned behavior and the theory of reasoned action. Personality and Social Psychology Bulletin, 18, 3-9. Maher, R. A., & Rickwood, D. (1997). The theory of planned behavior, domain specific self-efficacy and adolescent smoking. Journal of Child and Adolescent Substance Abuse 6(3), Marti, B., Abelin, T., Minder, C., & Vader, J. (1988). Smoking, alcohol consumption, and endurance capacity: An analysis of 6, yearold conscripts and 4,100 joggers. Preventive Medicine, 17, Marti, B., Salonen, J., Tuomilehto, J., & Pulska, P. (1988). 10-year trends in physical activity in the eastern Finnish adult population. Relationship to socioeconomic and lifestyle characteristics. Acta Medical Scandinavian, 224, Mota, H., & Queiros, P. (1996). Children s behavior. Physical activity regarding parents perception vs. children s activity. International Review for Sociology of Sport, 31, Muecke, L., Simons-Morton, B., Huang, I. W. & Parcel, G. (1992). Is childhood obesity associated with high-fat foods and low physical activity? Journal of School Health, 62, Μπεµπέτσος, Ε., Θεοδωράκης, Γ., & Λαπαρίδης, Κ. (1999). Άσκηση, κάπνισµα και υγεία. Αθλητική Ψυχολογία, 9,

27 27 Nguyet, N. M., Beland, F., & Otis, J. (1998). Is the intention to quit smoking influenced by other heart-healthy lifestyle habits in 30- to 60- year old men? Addictive Behaviors, 23, Norman, P., Conner, M., & Bell, R. (1999). The theory of planned behavior and smoking cessation. Health Psychology, 18, Norusis, M. (1992). SPSS for windows. Professional statistics. Chicago, IL SPSS Inc.. Novello, A. (1990). Surgeon general s report on the health benefits of smoking cessation. Public Health Representative, 105, O Callagan, F. V, Callan,V. J., & Baglioni, A. (1999). Cigarette use by adolescents: attitude-behavior relationships. Substance Use and Misuse, 34, Paetsch, J. J., & Bertrand, L. D. (1997). The relationship between peer, social, and school factors, and delinquency among youth. Journal of School Health, 67, Papaioannou, A., & Theodorakis, Y. (1996). A test of tree models for the prediction of intention for participation in physical education lessons. International Journal of Sport Psychology, 27, Pate, R. R., Trost, S. G., Felton, G. M., Ward, D. S., Dowda, M., & Saunders, R. (1997). Correlates of physical activity behavior in rural youth. Research Quarterly for Exercise and Sport, 68, Pender, N.J., & Pender, A.R. (1986). Attitudes, subjective norms, and intentions to engage in health behaviors. Nursing Research 35, Perry, C., & Jessor, R. (1985). The concept of health promotion and the prevention of adolescent drug abuse. Health Education Quarterly, 12, Pesa, J. A. (1998). The association between smoking and unhealthy behaviors among a national sample of Mexican-American adolescents. Journal of School Health, 68, Roosmalen, E. H., & McDaniel, S. A. (1989). Peer group influence as a factor in smoking behavior of adolescents. Adolescence, 26, Sallis, J., Johnson, M., Calfas, K., Caparosa, S., & Nichols, J. (1997). Assessing perceived physical environmental variables that may influence physical activity. Research Quarterly for Sport and Exercise, 68,

28 28 Salonen, J., Slater, J., Tuomilehto, J., & Raurama, R. (1988). Leisure time and occupational physical activity: Risk of death from ischemic heart disease. American Journal of Epidemiology, 127, Shephard, R. (1989). Exercise and lifestyle change. British Journal of Sports and Medicine. 23, Shilts, L. (1991). The relationship of early adolescent substance use to extracurricular activities, peer influence, and personal attitudes. Adolescence, 26, Sparks P. & Shepherd R. (1992). Self-efficacy and the theory of planned behavior: assessing the role of identification with green consumerism. Social Psychology Quarterly, 55, Sparks, P., Shepherd, R., Wieringa, N., & Zimmermans, N. (1995). Perceived behavioral control, unrealistic optimism and dietary chance: An exploratory study. Appetite, 24, Sparks P., Hedderly, D., & Shepherd, R. (1992). An investigation into the relationship between perceived control, attitude validity and the consumption of two common foods. European Journal of Social Psychology, 22, Taylor, S. E. (1999). Health Psychology. McGraw, Hill. Boston. Tesser, A., Shaffer, D. R. (1990). Attitudes and attitude change. Annual Review of Psychology, 41, Theodorakis, Y. (1992). Prediction of athletic participation: A test of planned behavior theory. Perceptual and Motor Skills, 74, Theodorakis, Y. (1994). Planned behavior, attitude strength, role identity, and the prediction of exercise behavior. The Sport Psychologist, 8, Theodorakis, Y., Bagiatis, & Goudas, M. (1995). Attitudes toward teaching individuals with disabilities: Application of planned behavior theory. Adapted Physical Activity Quarterly, 12, Theodorakis, Y., Doganis, G., Bagiatis, K., & Goudas, M. (1991). Preliminary study of the ability of reasoned action model in predicting exercise behavior of young children. Perceptual and Motor Skills, 72,

29 29 Torabi, M., & Nakornhet, N. (1996). Smoking among teenagers: Educational recommendations and resources. Journal of Health Education, 27, Tuorila-Ollikainen, H., Lahteenmaki, L., & Salovaara, H. (1986). Attitudes, norms, intentions and hedonic responses in the selection of low salt bread in a longitudinal choice experiment. Appetite, 7, Vaillant, G., Schnurr, P., Baron, J., & Gerber, P. (1991). A prospective study of the effects of cigarette smoking and alcohol abuse on mortality. Journal of General International Medicine, 6, Wankel, L.M., Mummery, K., Stephens, T., & Craig, C. L. (1994). Prediction of physical activity intention from social psychological variables: Results from the Campbell s survey of well-being. Journal of Sport & Exercise Psychology, 16, Werch, C. E., Young, M., Clark, M., Garrett, C., Hooks, S., & Kersten, C. (1991). Effects of a take-home drug prevention program on drug-related communication and beliefs of parents and children. Journal of School Health, 61, Yordy, G.A., & Lent R.W. (1993). Predicting aerobic exercise participation: Social cognitive, reasoned action, and planned behavior models. Journal of Sport & Exercise Psychology, 15, Zhu, B., Liu, M., Shelton, D., Liu, S., & Giovino, G. A. (1996). Cigarette smoking and its risk factors among elementary school students in Beijing. American Journal of Public Health, 86,

30 30 Πίνακας 1 Ποσοστά µαθητών που ακολουθούν υγιεινές ή ανθυγιεινές συµπεριφορές (N=4336) Γυµνάσιο Λύκειο Αγόρια Κορίτσια Αγόρια Κορίτσια n=952 n=1216 n=1385 n=713 Γυµνάζεται σε σύλλογο (337) 37.5% (278) 23% (502) 26.3% (125) 17.6% Γυµνάζεται σε άλλα προγράµµατα (195) 20.5% (260) 21.4% (242) 17.5% (119) 16.8% Τρώει τουλάχιστον 1 φρούτο την ηµέρα (920) 96.8% (1163) 95.7% (1310) 94.8% (670) 94.7% Καπνίζει τουλάχιστον 2 τσιγάρα τη βδοµάδα (62) 6.6% (60) 5% (325) 23.5% (157) 22.2% Συµµετοχή τουλάχιστον 1 φορά σε βίαια επεισόδια στα σπορ στο παρελθόν (164) 17.3% (54) 4.5% (403) 29.2% (38) 5.5% Χρήση χασίς τουλάχιστον 1 φορά στο παρελθόν (37) 3.9% (19) 1.6% (154) 11.2% (30) 4.3%

31 31 Πίνακας 2 Μέση τιµή και τυπική απόκλιση των µεταβλητών Μεταβλητές N Ελάχιστο Μέγιστο Μέση τιµή Τυπική απόκλιση Συµπεριφορές αθλητισµός άσκηση διατροφή ναρκωτικά κάπνισµα βία Στάσεις αθλητισµός άσκηση διατροφή ναρκωτικά κάπνισµα βία Προθέσεις αθλητισµός άσκηση διατροφή ναρκωτικά κάπνισµα βία Αντιληπτός έλεγχος αθλητισµός άσκηση ,47 διατροφή ναρκωτικά κάπνισµα βία

Προγράµµατα άσκησης και υγείας. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

Προγράµµατα άσκησης και υγείας. Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Προγράµµατα άσκησης και υγείας Θεοδωράκης Γιάννης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα αναπτυχθούν Ποια είναι τα θεωρητικά σηµεία που πρέπει να λαµβάνονται υπόψη για θέµατα παρεµβάσεων και συµπεριφορών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και προθέσεις ως προς τη φυσική δραστηριότητα μαθητών δημοτικού σχολείου με διαφορετικό δείκτη μάζας σώματος

Στάσεις και προθέσεις ως προς τη φυσική δραστηριότητα μαθητών δημοτικού σχολείου με διαφορετικό δείκτη μάζας σώματος Στάσεις και προθέσεις ως προς τη φυσική δραστηριότητα μαθητών δημοτικού σχολείου με διαφορετικό δείκτη μάζας σώματος Σπυρίδων Κάμτσιος, 2 ο Δημοτικό Σχολείο Φιλιατών Ηγουμενίτσας Νικόλαος Διγγελίδης, Τ.Ε.Φ.Α.A.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ και ΙΑΤΡΟΦΗ

ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ και ΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ και ΙΑΤΡΟΦΗ Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα αναπτυχθούν: Οι αιτίες που κάνουν ένα πρόγραµµα αγωγής υγείας µε θέµα τη διατροφή αναγκαίο Ποια είναι τα στοιχεία που πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Φωτογραφία Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Ιδιότητα: Γνωστικό αντικείμενο: Τομέας: Εργαστήριο: Τρέχουσα διοικητική θέση: Προσωπική ιστοσελίδα: Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Α. Ξεκαλάκη Παιδίατρος Δ/νση Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Προαγωγή της υγείας Αρχικός ορισμός: Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Επιδημία Παχυσαρκίας Source: IASOWebsite 2013 Αν δεν πάρουμε σύντομα αποτελεσματικά μέτρα,

Διαβάστε περισσότερα

Γουλιμάρης Δημήτρης Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης dgoulima@phyed.duth.gr. Μπεμπέτσος Ευάγγελος. empempet@phyed.duth.

Γουλιμάρης Δημήτρης Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης dgoulima@phyed.duth.gr. Μπεμπέτσος Ευάγγελος. empempet@phyed.duth. Οι σπουδές για το χορό στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και ο ρόλος της «Σχεδιασμένης Συμπεριφοράς» στη συμμετοχή των φοιτητών σε οργανωμένες μεταπτυχιακές σπουδές με την εξ αποστάσεως μέθοδο διδασκαλίας.

Διαβάστε περισσότερα

National tools Country : Greece

National tools Country : Greece National tools Country : Greece Name of tool or initiative Source Short description Link Αγωγή Υγείας. Διατροφή. Διατροφικές Συνήθειες για μαθητές ηλικίας 6-8 ετών. -Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού -Τετράδιο

Διαβάστε περισσότερα

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις, Προτιμήσεις και Συμπεριφορικές Προθέσεις Ελλήνων Καταναλωτών Απέναντι στο Mobile Advertising

Στάσεις, Προτιμήσεις και Συμπεριφορικές Προθέσεις Ελλήνων Καταναλωτών Απέναντι στο Mobile Advertising Στάσεις, Προτιμήσεις και Συμπεριφορικές Προθέσεις Ελλήνων Καταναλωτών Απέναντι στο Mobile Advertising Ονοματεπώνυμο:Σταματιάδη Φραγκίτσα Σειρά:9 η Επιβλέπον καθηγητής: Αδάμ Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΒΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΒΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΒΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Ε Λ Ε Ν Η Κ Α Ρ Α Υ Ι Α Ν Ν Η, P S Y. D. Ε Γ Γ Ε Γ Ρ Α Μ Μ Ε Ν Η Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Ψ Υ Χ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ο Σ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Σ Α

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Αλέξανδρος Ζησόπουλος Ουρολόγος ΕΦΗΒΕΙΑ Η εξελικτική διεργασία στη ζωή του ανθρώπου που αρχίζει ''βιολογικά'' µε τις µεταβολές της φυσιολογίας της ήβης και τελειώνει ''ψυχολογικά''

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ Δημήτρης Κουρέτας, PhD Τμήμα Βιοχημείας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Η παχυσαρκία θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Ιουλίου 2011 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 Η Εθνική Έρευνα Υγείας πραγµατοποιήθηκε το τελευταίο τρίµηνο του έτους 2009 σε ολόκληρη

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Πωλ Φαρατζιάν, MSc Διαιτολόγος-διατροφολόγος Υπεύθυνος στατιστικής ανάλυσης & ερμηνείας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Νικόλαος Τσιγγίλης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Δρ. Νικόλαος Τσιγγίλης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Δρ. Νικόλαος Τσιγγίλης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής γής Τρέξτε τώρα που μπορείτε για να μην. «τρέχετε» όταν δεν μπορείτε Ποια είναι η κατάσταση στη χώρα μας; Αριθμός σταδίων (μέση τιμή)

Διαβάστε περισσότερα

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Καναβού Ε.

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Καναβού Ε. Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Καναβού Ε. Εισαγωγή Η σχολική εμπειρία αποτελεί κρίσιμο κομμάτι στη ζωή του παιδιού και του εφήβου. Ανάλογα με την ποιότητά της μπορεί να αποτελέσει προστατευτικό παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΟΝΕΪΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ

ΓΟΝΕΪΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ ΓΟΝΕΪΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ Κασσώτη Όλγα, Κλιάπης Πέτρος Δασκάλα M.Ed, Σχολ. Σύμβουλος Π.Ε. kassoti@sch.gr kliapis@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο άρθρο παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας

Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας Παρουσίαση έκδοσης Yearbook 2014-2015 The Power of Collaboration Τρίτη 7 Ιουλίου Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας Αθηνά Λινού, MD, MPH, PhD Καθηγήτρια, Διευθύντρια Εργαστηρίου Υγιεινής,

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Ενότητα: Άσκηση σε Άτομα με Αναπηρία Αναρτημένες Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Θεματική Ενότητα: Άσκηση σε Άτομα με Αναπηρία Αναρτημένες Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Θεματική Ενότητα: Άσκηση σε Άτομα με Αναπηρία Αναρτημένες Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Section: Exercise for people with disabilities Poster Presentations of the 18

Διαβάστε περισσότερα

της Συμπεριφοράς Καθηγητής. Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Συμπεριφοράς Καθηγητής στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ. Έχει μεταπτυχιακούς

της Συμπεριφοράς Καθηγητής. Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Συμπεριφοράς Καθηγητής στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ. Έχει μεταπτυχιακούς ONOMA: Kιοσέογλου Γρηγόριος, ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΘΕΣΗ: Καθηγητής στη Στατιστική Εφαρμοσμένη στις Επιστήμες της Συμπεριφοράς Καθηγητής. Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Σύντομο Βιογραφικό:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΩΣ ΜΕΣΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. Καρυές, Τρίκαλα 42100.

ΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΩΣ ΜΕΣΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. Καρυές, Τρίκαλα 42100. ΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΩΣ ΜΕΣΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Πήδουλας Γεώργιος, Σούλας Δημήτριος, Βουτσελάς Βασίλειος Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ. Διατροφική Πολιτική. Αντωνία Τριχοπούλου

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ. Διατροφική Πολιτική. Αντωνία Τριχοπούλου ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ Διατροφική Πολιτική Αντωνία Τριχοπούλου ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Υγείας 27 Απριλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Ονοματεπώνυμο: Ευαγγελία Π. Γαλανάκη Βαθμίδα: Καθηγήτρια Γνωστικό αντικείμενο: Εξελικτική Ψυχολογία

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Ονοματεπώνυμο: Ευαγγελία Π. Γαλανάκη Βαθμίδα: Καθηγήτρια Γνωστικό αντικείμενο: Εξελικτική Ψυχολογία ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Ευαγγελία Π. Γαλανάκη Βαθμίδα: Καθηγήτρια Γνωστικό αντικείμενο: Εξελικτική Ψυχολογία Διεύθυνση: Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Σχολή Επιστημών Αγωγής Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΗΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ M.D,PhD,FEBU ΚΑΠΝΙΣΜΑ H ΣΤΥΣΗ? XΕΙΡ ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ XΕΙΡ. ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Τί είναι Lifestyle? Μία έκφραση προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

Περιοδικό Αθλητικού Τουρισµού και Αναψυχής

Περιοδικό Αθλητικού Τουρισµού και Αναψυχής ιερεύνηση του Ρόλου των Στρατηγικών ιαπραγµάτευσης στην Ατοµική ιαδικασία Αλλαγής Συµπεριφοράς για την Συµµετοχή σε Μαζική Άσκηση Μπαλάσκα 1 Παναγιώτα, Τυµβίου 2 Ελένη 1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

Καθιέρωση διατροφικών κατευθυντήριων γραµµών στην Ευρώπη σε ποιο βαθµό είναι εφικτή η εναρµόνιση;

Καθιέρωση διατροφικών κατευθυντήριων γραµµών στην Ευρώπη σε ποιο βαθµό είναι εφικτή η εναρµόνιση; Καθιέρωση διατροφικών κατευθυντήριων γραµµών στην Ευρώπη σε ποιο βαθµό είναι εφικτή η εναρµόνιση; Παγώνα Λάγιου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδηµιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών Scientific

Διαβάστε περισσότερα

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Η εκκίνηση... Α Πανελλήνια Περιγεννητική Έρευνα όλοι ανεξαιρέτως

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Ενότητα: Διατροφή Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Θεματική Ενότητα: Διατροφή Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Θεματική Ενότητα: Διατροφή Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Section: Nutrition Oral Presentations of the 18 th International Congress of Physical Education &

Διαβάστε περισσότερα

Πέμπτη, 5 Δεκεμβρίου 2013

Πέμπτη, 5 Δεκεμβρίου 2013 Πέμπτη, 5 Δεκεμβρίου 2013 17.00-18.00 Έναρξη Συνεδρίου - Χαιρετισμοί 18.00-18.30 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ Η παραδοσιακή μας διατροφή : Το χτες ως πρότυπο για το αύριο 18.30-19.45 ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ Κοιλιοκάκη

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine!

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine! Καρδιαγγειακή*υγεία Διατροφή&Αντιγήρανση ΔημήτρηςΣυκιανάκης Gerontology & Antiaging Medicine Χτυπώ&χτυπώ,&δίχως&να&σε&πονώ,&μ'&αν&πάψω& να&χτυπώ,&χάθηκες&στο&λεπτό. && &Τι&είναι&; Μαφυσικά ηκαρδιά. -Τοόργανοτης«ζωής»όλωνμας,τοόργανοπουσυμπάσχει&μετοάγχοςμας,

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

λεκτικός, σωματικός, ψυχολογικός, διαδικτυακός, κ.α.). ! Ο Olweus (1993: 9) ορίζει ως εκφοβισμό «την κατάσταση κατά την

λεκτικός, σωματικός, ψυχολογικός, διαδικτυακός, κ.α.). ! Ο Olweus (1993: 9) ορίζει ως εκφοβισμό «την κατάσταση κατά την ! Ο Olweus (1993: 9) ορίζει ως εκφοβισμό «την κατάσταση κατά την οποία ο μαθητής εκτίθεται επανειλημμένα και για κάποιο χρονικό διάστημα σε αρνητικές πράξεις άλλου ή άλλων μαθητών, οι οποίες εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία απόδοσης Γνωστικές διαδικασίες

Θεωρία απόδοσης Γνωστικές διαδικασίες ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 5 Απόδοση Αιτιών & Αυτοαποτελεσµατικότητα στον Αθλητισµό και στη Φυσική Αγωγή Μάριος Γούδας

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα. Ιούνιος 2014. Αποτελέσματα έρευνας

Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα. Ιούνιος 2014. Αποτελέσματα έρευνας Αποτελέσματα έρευνας Καταγραφή στάσεων και συμπεριφορών μαθητών μαθητριών απέναντι στο κάπνισμα Στο πλαίσιο της Πράξης: «Ενέργειες ενημέρωσης και υποστήριξης για την οργάνωση και υλοποίηση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

This is an electronic reprint of the original article. This reprint may differ from the original in pagination and typographic detail.

This is an electronic reprint of the original article. This reprint may differ from the original in pagination and typographic detail. This is an electronic reprint of the original article. This reprint may differ from the original in pagination and typographic detail. Author(s): Chasandra, Mary; Tsiaousi, Louisa; Zisi, Vasiliki; Karatzaferi,

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 5 Ο Διεθνές Επιστηµονικό Συνέδριο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ: ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ Πάντειο Πανεπιστήµιο, 8-10 Μαίου 2014 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΦΙΛ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Φυσική δραστηριότητα Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Δεδομένα έρευνας Το 24% περίπου των παιδιών δεν συμμετέχει σε καμία οργανωμένη φυσική δραστηριότητα. Μόλις το 4% δεν συμμετέχει σε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0111 «Σύγχρονα Θέµατα ιοίκησης Αθλητισµού»

Διαβάστε περισσότερα

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0

ιστοσελίδα GENDER: 2 Female Mean of TV mother's educational background 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 ιστοσελίδα GENDER: 2 Female 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 Mean of TV 3,0 2,5 2,0 elementary graduate high school graduate university or colleg mother's educational background Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Participating

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ Η παχυσαρκία αποτελεί μία ασθένεια η οποία τείνει να εκλάβει διαστάσεις επιδημίας ή κοινωνικής μάστιγας τις τελευταίες δεκαετίες. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη και θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων

Πρόληψη και θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων Συµµαχία για την υγεία:διατροφη Πρόληψη και θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων Χασαπίδου Μαρία Καθηγήτρια Διατροφής ΑΤΕΙΘ -. Σχέδιο δράσης για την εφαρµογή της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την πρόληψη και τον

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός του προβλήματος

Ορισμός του προβλήματος Πρόγραμμα Θαλής: ΑΣΚΗΣΗ, ΚΑΠΝΙΣΜΑ & ΑΛΚΟΟΛ: ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΙΑΚΟΠΗ ΠΡΟΛΗΨΗ KAI ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ Γ. ΘΕΟ ΩΡΑΚΗΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Συνέδριο Αθλητικής Ψυχολογίας, Αθήνα, 14-16

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Safer internet. a multiannual Community Programme on promoting safer use of the Internet and new online technologies.

Safer internet. a multiannual Community Programme on promoting safer use of the Internet and new online technologies. Ευρωπαϊκή Μελέτη για τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο - EU NET ADB Άρτεμις Τσίτσικα Λέκτορας Εφηβικής Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Προγράμματος «Αριάδνη» ρ η Επιστ. Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους

Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους Σαμαρά Β., Γιαταγαντζίδης Α., Δώνης Α., Ισαακίδου Σ., Κοντού Ε., Κουγιουμτζίδης Ν., Μαρτάκου Α., Μεχανετζίδου Μ., Μπαλτζόπουλος Α., Νούλης Β., Πάδη Μ., Παπαϊωαννίδης Γ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ THE TREATMENT DEMAND INDICATOR ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2013

ΔΕΙΚΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ THE TREATMENT DEMAND INDICATOR ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2013 ΔΕΙΚΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ THE TREATMENT DEMAND INDICATOR ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2013 ΤΟΜΕΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ 18 ΑΝΩ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Επεξεργασία και ανάλυση ερωτηματολογίου TDI

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

μαθητών, ανά φύλο, ηλικία και, όπου είναι δυνατόν, διαχρονικά. Σχολιάζονται μόνο οι στατιστικά σημαντικές διαφορές (επίπεδο σημαντικότητας p< 0,01).

μαθητών, ανά φύλο, ηλικία και, όπου είναι δυνατόν, διαχρονικά. Σχολιάζονται μόνο οι στατιστικά σημαντικές διαφορές (επίπεδο σημαντικότητας p< 0,01). Εισαγωγή Το οικογενειακό περιβάλλον αποτελεί το πρωταρχικό πλαίσιο για την ανάπτυξη και κοινωνικοποίηση του εφήβου και η οικογενειακή ζωή αναγνωρίζεται, όλο και περισσότερο, ως ο σημαντικότερος μηχανισμός

Διαβάστε περισσότερα

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ Δάσκαλος : Μιαρίτης Στυλιανός ΥΠΕΠΘ ΕΙΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ (ΠΡΑΞΗ 2.4.3.α) ΠΙΛΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΥΣΕΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 3 Ο,7 Ο,8 Ο,12 Ο,15 Ο,16 Ο ΔΗΜ. ΣΧ. ΖΩΓΡΑΦΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΩΝ «ERASMUS+: ΝΕΟΛΑΙΑ»

ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΩΝ «ERASMUS+: ΝΕΟΛΑΙΑ» ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΩΝ «ERASMUS+: ΝΕΟΛΑΙΑ» Ημερομηνία υποβολής αιτήσεων 17 Μαρτίου 2014, με παράταση 24 Μαρτίου 2014 Για περίοδο έναρξης σχεδίων 17/6/2014 31/12/2014 Βασική Δράση 1 Μαθησιακή Κινητικότητα

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Το αυγό αποτελεί ένα από τα πλέον αµφιλεγόµενα τρόφιµα των τελευταίων δεκαετιών, καθώς µέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970, εθεωρείτο τρόφιµο µε

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι,

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Μετά την σύντοµη ανάπαυλα των Χριστουγεννιάτικων διακοπών µας, έφτασε ένας ορεξάτος και Ολόφρεσκος Νέος Χρόνος που κουβαλά µαζί

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

EU Kids Online Θεματικό Ερευνητικό δίκτυο για τη συγκριτική μελέτη της έρευνας σχετικά με τα παιδιά και την ασφαλή χρήση του διαδικτύου στις

EU Kids Online Θεματικό Ερευνητικό δίκτυο για τη συγκριτική μελέτη της έρευνας σχετικά με τα παιδιά και την ασφαλή χρήση του διαδικτύου στις EU Kids Online Θεματικό Ερευνητικό δίκτυο για τη συγκριτική μελέτη της έρευνας σχετικά με τα παιδιά και την ασφαλή χρήση του διαδικτύου στις ευρωπαϊκές χώρες. Χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Safer Internet

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΑΛ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΩΡΩΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» Παρακαλούμε να απαντήσετε ανώνυμα ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1.Καπνίζεις; Αν ναι γιατί; 2. Αν καπνίζεις πότε

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Γιάννης Κυριόπουλος,MD, MSc, MPH, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Μάιος 2011 Περίγραμμα Εισαγωγή Επίδοση πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Σ. ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ (1), Ν. ΜΑΡΜΑΡΑΣ (2) (1) (2) ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ ΕΠΕ, Ελ. Βενιζέλου 63-71, 142 31 Νέα Ιωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Βιώματα μοναξιάς των παιδιών με νοητική καθυστέρηση στο σχολικό περιβάλλον. Παπουτσάκη Καλλιόπη Δρ. Σχολική Σύμβουλος Π.Ε.70 kpapouts@primedu.uoa.

Βιώματα μοναξιάς των παιδιών με νοητική καθυστέρηση στο σχολικό περιβάλλον. Παπουτσάκη Καλλιόπη Δρ. Σχολική Σύμβουλος Π.Ε.70 kpapouts@primedu.uoa. Βιώματα μοναξιάς των παιδιών με νοητική καθυστέρηση στο σχολικό περιβάλλον Παπουτσάκη Καλλιόπη Δρ. Σχολική Σύμβουλος Π.Ε.70 kpapouts@primedu.uoa.gr Περίληψη Σκοπός αυτής της μελέτης είναι η διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

Αντιλήψεις Νέων Χρηστών Για Τις Σελίδες Κοινωνικής Δικτύωσης

Αντιλήψεις Νέων Χρηστών Για Τις Σελίδες Κοινωνικής Δικτύωσης 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Αντιλήψεις Νέων Χρηστών Για Τις Σελίδες Κοινωνικής Δικτύωσης Αναστασία Καππάτου Δασκάλα, Υπ. Διδάκτωρ ΠΤΝ, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης. Ψυχολογική Υποστήριξη Αθλητών και Αθλητριών. Τι λείπει;;;!!! Το µεγάλο λάθος ως προπονητές! Το δυναµικό του καθενός µας

Θέµατα διάλεξης. Ψυχολογική Υποστήριξη Αθλητών και Αθλητριών. Τι λείπει;;;!!! Το µεγάλο λάθος ως προπονητές! Το δυναµικό του καθενός µας Θέµατα διάλεξης Ψυχολογική Υποστήριξη Αθλητών και Αθλητριών Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα Φιλοσοφία ψυχολογικής υποστήριξης Περιεχόµενο Ψυχολογικής Υποστήριξης Έννοιες και Ορισµοί

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική ιαιτολόγος ιατροφολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κύπρος

7 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική ιαιτολόγος ιατροφολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κύπρος 7 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική ιαιτολόγος ιατροφολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κύπρος polly.michaelidou@gmail.com 1 ΘΕΜΑΤΑ Η σημασία της ιατροφής

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

19/11/2007. Ορισμοί. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο. Πως φτάνουν στο κάψιμο; Μοντέλο καψίματος αθλητών και αθλητριών (Silva 1990) Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D.

19/11/2007. Ορισμοί. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο. Πως φτάνουν στο κάψιμο; Μοντέλο καψίματος αθλητών και αθλητριών (Silva 1990) Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ΤΕΦΑΑ 2007-2008 Ορισμοί Υπερπροπόνηση: (overtraining) Μη φυσιολογική επιβάρυνση (σε διάρκεια ή ένταση) του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ια Βίου Φυσική Κατάσταση ΚΩ. Μ/ΤΟΣ-ΜΑΜ ΑΘΛ.012-11325 ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ (ECTS) 3 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα Επιλογής ΤΡΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ιαλέξεις/εργαστηριακά Μαθήµατα/Πρακτική Εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ [ Αναστασία Πέτρου ] 2009625164 Λευκωσία 2014

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Άσκηση & Υγεία. Άσκηση και Αγωγή Υγείας Κλινικοί Πληθυσμοί. Διάλεξη 3 Ψυχομετρία - Ερευνητικές Εφαρμογές. Ερευνητικές Εφαρμογές

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Άσκηση & Υγεία. Άσκηση και Αγωγή Υγείας Κλινικοί Πληθυσμοί. Διάλεξη 3 Ψυχομετρία - Ερευνητικές Εφαρμογές. Ερευνητικές Εφαρμογές Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Άσκηση & Υγεία Άσκηση και Αγωγή Υγείας Κλινικοί Πληθυσμοί Ερευνητικές Εφαρμογές είδη - μέθοδοι αξιολόγησης - παραδείγματα είδη - μέθοδοι αξιολόγησης Εφαρμογές ερωτηματολογίων Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

C.V ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΜΠΑΡΛΑΣ

C.V ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΜΠΑΡΛΑΣ ΦΙΛΙΠΠΙΔΗ 52 ΒΟΛΟΣ Τ.Κ 38222 e-mail: abarlas@pe.uth.gr C.V ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΜΠΑΡΛΑΣ Προσωπικές πληροφορίες Ημερομηνία γέννησης: 19/2/1980 Τόπος γέννησης: ΚΟΖΑΝΗ Τόπος κατοικίας: ΒΟΛΟΣ Σπουδές [ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2006-

Διαβάστε περισσότερα

Κορινθιακή σταφίδα, ένα «παραδοσιακό» τρόφιμο

Κορινθιακή σταφίδα, ένα «παραδοσιακό» τρόφιμο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού ΓΓΕΤ ΕΥΔΕ-ΕΤΑΚ Ε. Π. Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα (ΕΠΑΝ ΙΙ), ΠΕΠ Μακεδονίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΕΥΡΙΚΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΕΥΡΙΚΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΕΥΡΙΚΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ - ΝΤΕΛΙΜΙΧΑΛΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ MSc ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Ι.ΙΕΚ ΒΑΪΑ ΜΠΑΛΩΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΜΕΘ ΠΓΝ ΛΑΡΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών,

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΙΛΙΟΝ,16/09/2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΟΚΑΝΑ, συνεχίζει τις δράσεις στη τοπική

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση;

Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση; Μήπως είσαι αφυδατωμένος; Πως θα είσαι σίγουρος ότι ενυδατώθηκες επαρκώς Πριν - Κατά τη διάρκεια - Μετά την άσκηση; Κατά τη διάρκεια της άσκησης, η εξάτμιση του ιδρώτα είναι ο βασικός μηχανισμός για την

Διαβάστε περισσότερα