ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ"

Transcript

1 ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ Ευγενία Σαρηγιαννίδη Γιάννης Παπαμιχαήλ Είναι απαραίτητη η εννοιολογική διευκρίνιση των παραπάνω όρων. Γλώσσα αποκαλείται το σύστημα των ήχων και των εννοιών που χρησιμοποιείται σε κάθε γλωσσική κοινότητα για να επικοινωνήσουν μεταξύ τους τα άτομα που την αποτελούν. Επικοινωνία είναι η συμβολική ανταλλαγή πληροφοριών και νοημάτων ανάμεσα σε όντα μιας κοινότητας. Μπορεί να πραγματοποιηθεί με διάφορα μέσα (ήχους, οσμές, οπτικά σήματα, κινήσεις κλπ.). Η επικοινωνία που βασίζεται στη γλώσσα και στις συμβολικές συνδιαλλαγές που αυτή επιτρέπει φαίνεται ωστόσο να είναι η πιο αναπτυγμένη μορφή επικοινωνίας, χαρακτηριστική αποκλειστικά του ανθρώπινου όντος. Πρέπει επίσης να διακρίνουμε τη γλώσσα ως Λόγο, δηλαδή κοινό σύστημα ήχων και εννοιών που κάθε ανθρώπινη κοινότητα χρησιμοποιεί για να επικοινωνήσει από τη γλώσσα ως ομιλία, δηλαδή από την χρήση αυτού του συστήματος επικοινωνίας από το κάθε άτομο που εντάσσεται σε αυτή τη γλωσσική κοινότητα. Ακόμα, θα πρέπει να υπενθυμίσουμε τη διάκριση που καθιέρωσε ο Chomsky ανάμεσα στην γλωσσική ικανότητα (competence) που είναι η εσωτερική (έμφυτη) δυνατότητα του κάθε ομιλούντος ατόμου να χρησιμοποιήσει τη γλώσσα, από την γλωσσική επίδοση (performance) που είναι οι εξατομικευμένες δυνατότητες της χρήσης αυτής της γλωσσικής ικανότητας από διάφορα άτομα μιας γλωσσικής κοινότητας, στις πραγματικές περιστάσεις όπου μεσολαβούν διάφοροι κοινωνικοί και ψυχολογικοί παράγοντες οι οποίοι διαφοροποιούν τις κοινές γλωσσικές ικανότητες που διαθέτουν όλα τα ανθρώπινα άτομα. Από την άποψη της ψυχολογίας της μάθησης η γλωσσική έκφραση αποτελεί μια συμπεριφορά τα βασικά χαρακτηριστικά της οποίας είναι: Ότι είναι παρατηρήσιμη Ότι αποτελεί μια συμπεριφορά που εκδηλώνει πρόθεση της επικοινωνίας του υποκειμένου με το κοινωνικό του περιβάλλον,

2 Ότι αποτελεί προϊόν μαθησιακής διαδικασίας Ότι συγκροτείται από τρεις διαφορετικές ψυχολογικές διεργασίες (παραγωγή φράσεων, αντίληψη και ερμηνεία, απομνημόνευση), Ότι πραγματώνεται και εμφανίζεται στο διάστημα και στα πλαίσια της εκμάθησης μιας γλώσσας. Αυτή η ψυχολογική θεώρηση της γλωσσικής έκφρασης αναδιατυπώνει λοιπόν ουσιαστικά τους όρους με τους οποίους τίθενται οι σχέσεις της σκέψης με τη γλωσσική έκφραση. Με άλλα λόγια, για τους ψυχολόγους, η σκέψη συγκροτείται διαμέσου της γλωσσικής έκφρασης και δεν υπάρχει με τρόπο ανεξάρτητο, «πριν» την ανάπτυξη της έκφρασης αυτής. Σύμφωνα με την κοινωνιοοικοδομιστική προοπτική ο λόγος εμφανίζεται πάντα στα πλαίσια μιας κατάστασης. Κατά συνέπεια, θα λέγαμε ότι οι γνώσεις του μαθητή, τα σχήματα δράσης και σκέψης που έχει κάθε στιγμή στη διάθεσή του βρίσκονται μονίμως σε αλληλεπίδραση με την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ενταγμένος ο μαθητής και γενικότερα κάθε κοινωνικό άτομο. Μια θεωρία λοιπόν της εξέλιξης των παραστάσεων και της ίδιας της σκέψης απαιτεί μια θεωρία που να λαμβάνει υπόψη της τις αναφορές του μαθητή. Η αναφορά στην παράσταση που το κάθε άτομο έχει για τον κόσμο δεν είναι μόνον τα αντικείμενα και οι ιδιότητές τους, αλλά επίσης οι καταστάσεις μέσα στις οποίες εμπλέκεται η δραστηριότητα του υποκειμένου και από τις οποίες αντλεί τις βάσεις της οργάνωσής της. Η εκπαίδευση συμβάλλει ενεργά στο σχηματισμό ενός σύνθετου φάσματος γνώσεων, αξιών και σχημάτων δράσης και σκέψης στο μέτρο μόνο που καταφέρνει αυτά τα σχήματα να μην αποστεώνονται και να μην καθίστανται στερεότυπα. Ενώ λοιπόν η χρήση της γλώσσας στην ανθρώπινη επικοινωνία θεωρείται αυτονόητη, ο ρόλος της γλώσσας ως θεμέλιο της σκέψης, δηλαδή της οικοδόμησης σημαινόντων στοιχείων μέσω των οποίων νοηματοδοτείται ως κοινό ένα πρόβλημα προς επίλυση, είχε επισημανθεί λιγότερο συχνά στις επιστημονικές και φιλοσοφικές μελέτες περί του θέματος. Στο χώρο της ψυχολογίας η πρώτη θεωρητική επεξεργασία σχετικά με το διττό ρόλο της γλώσσας προήλθε από τον Vygotsky. Αυτός ο τελευταίος ως ιδρυτής ενός ρεύματος ερευνών που αποκαλείται «κοινωνικός οικοδομισμός» υπέθεσε ότι η γλώσσα αναπτύσσεται καταρχάς εντός της εξελικτικής διαδικασίας ως

3 όργανο επικοινωνίας, αλλά από ένα σημείο και μετά (με όρους ατομικής οντογένεσης γύρω στα 2 έτη) εξελίσσεται σε οργανωτή της ατομικής σκέψης. Έτσι, η αναπτυγμένη σκέψη του ενηλίκου ατόμου δεν υπάρχει ουσιαστικά χωρίς τη γλώσσα και τους «πολιτισμικούς ενισχυτές» (συστήματα υπολογισμού, γραφή κλπ.), αφού αυτοί οι πολιτισμικοί ενισχυτές και οι λέξεις αποτελούν τις αφηρημένες κατηγοριοποιήσεις μέσω των οποίων οργανώνεται η δράση του νοήμονος ατόμου επί του εξωτερικού περιβάλλοντος. Ο Vygotsky προσφέρει μεταξύ άλλων και μια υπόθεση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η γλώσσα κατά την ανάπτυξη του μικρού παιδιού μετατρέπεται από όργανο επικοινωνίας σε οργανωτή της σκέψης. Ο Vygotsky θεωρεί ότι το παιδί κάποια στιγμή χρησιμοποιεί τη γλώσσα όχι μόνο για να απευθυνθεί σε άλλα άτομα, αλλά και για να επεξεργαστεί «μονολογώντας» σκέψεις και συναισθήματα για τον εαυτό του. Σύμφωνα λοιπόν με τον Vygotsky, ο μονόλογος αυτός διαπλέκεται με τις πράξεις του παιδιού και λειτουργεί μάλιστα κατευθυντικά για την οργάνωση των πράξεων. Επίσης, στέκεται και μόνος του δηλαδή υπάρχει χωρίς να διαπλέκεται με πράξεις του παιδιού σε κάποιο παιχνίδι, αλλά το βοηθάει να ξαναβιώσει εμπειρίες, να κάνει ερμηνευτικές υποθέσεις ή να εκφράσει επιθυμίες. Έτσι, αυτός ο μονόλογος σταδιακά αλλάζει μορφή, καθίσταται όλο και πιο ελλειπτικός γραμματικά και σιωπηλός φωνολογικά, έως ότου κάποια στιγμή στην αρχή περίπου της σχολικής ηλικίας μετασχηματιστεί σε εσωτερική άφωνη ομιλία δηλαδή μεταστραφεί από ομιλία και μονόλογο σε εσωτερικευμένη σκέψη. Αυτή η κατευθυντική χρήση της γλώσσας που είχε επισημάνει ο Vygotsky στα παιχνίδια των παιδιών παρατηρείται επίσης στον κόσμο των ενηλίκων στις περιστάσεις όπου αντιμετωπίζοντας δύσκολα προβλήματα οι ενήλικοι τείνουν να μονολογούν ψιθυριστά. Μπορούμε συνεπώς, στη βάση της προσέγγισης του «κοινωνικού οικοδομισμού» να διακρίνουμε την κοινωνική ομιλία της οποίας η επικοινωνιακή λειτουργία απευθύνεται άμεσα σε άλλα άτομα και την προσωπική ομιλία που συνιστά σκέψη και που εσωτερικεύοντας την κοινωνική διάσταση του ανθρώπινου ατόμου, καθιστά την ομιλία άφωνη και εσωτερική. Επιπρόσθετα, ο κοινωνικός μονόλογος θέτει πιο σοβαρά γνωστικά προβλήματα στο παιδί από ότι ο διάλογος στις συνηθισμένες τουλάχιστον περιστάσεις τη καθημερινής ζωής, αφού το παιδί καλείται στην περίπτωση αυτή να αναφερθεί εκτενώς σε ένα θέμα χωρίς την συμβολή των άλλων. Από την άλλη μεριά, ο κοινωνικός λόγος απαιτεί πάντα μια οργάνωση των

4 πληροφοριών που λαμβάνει υπόψη αφενός την επικοινωνιακή πρόθεση του ομιλούντος ατόμου και αφετέρου τις γνώσεις του ατόμου που δέχεται το μήνυμα. Η ικανότητα να λάβουμε υπόψη τι ήδη γνωρίζουν τα άλλα άτομα και τι χρειάζεται να προστεθεί απαιτεί προφανώς μια γνωστική ωρίμανση. Μια άλλη διάκριση του κοινωνικού λόγου είναι πως μπορεί να παρατηρείται πλαισιωμένος ή αποπλαισιωμένος. Ο κοινωνικός λόγος οργανώνει πάντα τις πληροφορίες του ανάλογα με τον εάν συνεισφέρει στη μετάδοση του όποιου μηνύματος προς τον άλλο. Το φυσικό πλαίσιο όπως και άλλα μέσα επικοινωνίας συμβάλλουν καθοριστικά στην μετάδοση των μηνυμάτων. Όσο λιγότερο εξαρτημένος είναι ο λόγος από το φυσικό πλαίσιο και από άλλα μέσα επικοινωνίας, τόσο πιο αποπλαισιωμένος θεωρείται και τόσο μεγαλύτερα γνωστικά προβλήματα εγείρει. Επίσης, το επικοινωνιακό μήνυμα μπορεί να μεταδοθεί και με τη βοήθεια άλλων μέσων επικοινωνίας, όπως νεύματα, εκφράσεις του προσώπου, επιτονισμός της φωνής κλπ. Η μελέτη μάλιστα της ανάπτυξης της επικοινωνίας από τον Bruner δείχνει μια πορεία όπου το παιδί αρχίζει να εκφράζεται με μη λεκτικά μέσα, συνδυάζει στη συνέχεια τα μη λεκτικά μέσα με λεκτικά και φτάνει τέλος να εκφράζεται μόνο με λεκτικά μέσα. Μια από τις πιο λεπτομερείς υποθέσεις για την ανάπτυξη των λειτουργιών της γλώσσας στο παιδί έχουμε από τον Halliday (1975), ο οποίος μελέτησε την ανάπτυξη διαφόρων λειτουργιών στην ομιλία του γιου του, από την ηλικία των εννέα έως δεκαοκτώ μηνών. Η εργαλειακή και η ελεγκτική χρήση της γλώσσας παρατηρήθηκαν εξαρχής σε αντίθεση με την ευριστική και την φανταστική χρήση που εμφανίστηκαν τελευταίες. Στις δυο πρώτες το παιδί εκφράζει επιθυμίες και αποπειράται να ελέγξει τις πράξεις των άλλων, έτσι ώστε να πραγματοποιηθούν οι επιθυμίες του. Στις δυο τελευταίες εξερευνά τον κόσμο μέσω της γλώσσας ρωτώντας γι αυτόν ή υποθέτοντας διαφορετικούς κόσμους όπως συμβαίνει στο λεγόμενο συμβολικό παιχνίδι. Η χρήση της γλώσσας για να κατευθυνθούν οι πράξεις των άλλων, ακόμα και οι πράξεις του ίδιου του ατόμου που μιλά στην περίπτωση που έχουμε το μονόλογο που συνοδεύει το παιχνίδι των παιδιών, είναι πιο πρώιμη από αυτή που η γλώσσα γίνεται το μέσο σκέψης για τον κόσμο. Οι πολύ καθημερινές χρήσεις της γλώσσας είναι συνήθως για την επιτέλεση πράξεων. Ακόμα ωστόσο και ο απλός σχολιασμός

5 γεγονότων, προσώπων κλπ. στην καθημερινή συνομιλία συνιστά μια ερμηνευτική χρήση της γλώσσας. Βέβαια, οι διαφορετικοί τρόποι ζωής εξοικειώνουν τα παιδιά με χρήσεις του λόγου που συνηθίζονται στην κοινότητά τους. Το σχολείο αντίθετα χρησιμοποιεί και δίνει αξία σε ορισμένους μόνο τρόπους χρήσης της γλώσσας και απαιτεί από όλα τα παιδιά να είναι εξοικειωμένα με αυτούς τους τρόπους. Είναι λοιπόν φυσικό οι μαθητές που δεν έχουν την απαιτούμενη εξοικείωση να οδηγούνται πιο εύκολα στην σχολική αποτυχία. Με άλλα λόγια, ορισμένες χρήσεις της γλώσσας είναι σαφώς πιο δύσκολες από γνωστικής άποψης. Στην πιαζετική παράδοση οι έρευνες αναφέρονται στις ικανότητες της γνωστικής αποκέντρωσης που απαιτούνται για την μετάδοση πληροφοριών σε άλλα άτομα. Το παιδί λόγου χάρη χρειάζεται να αποκεντρωθεί από τη στενή δική του οπτική των γεγονότων και να λάβει υπόψη την οπτική των άλλων. Χρειάζεται επίσης να αποκεντρωθεί από την άμεση εμπειρία και τις διαισθητικές ερμηνείες που δίνει στα γεγονότα για να ενταχθεί σταδιακά στην αφαιρετική τους περιγραφή μέσω της γλώσσας. Είναι φανερό ότι η σχολική εκπαίδευση θα στηριχθεί λοιπόν σε χρήσεις γλώσσας πολύ πιο απαιτητικές από γνωστικής άποψης και θα θέσει στο παιδί προβλήματα γνωστικά και ταυτόχρονα επικοινωνιακά που συνήθως δεν αντιμετωπίζει στην καθημερινή του ζωή. Αυτό συνεπάγεται ότι όσο πιο πολλές ευκαιρίες έχει το παιδί να εξασκηθεί σε πιο δύσκολες μορφές επικοινωνίας, τόσο πιο προετοιμασμένο θα είναι για την ένταξή του στις εκπαιδευτικές διαδικασίες. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια η εξάσκηση στις πιο απαιτητικές μορφές επικοινωνιακών δεξιοτήτων μπορεί να συνεισφέρει στην ανάπτυξη των γνωστικών δυνατοτήτων του μαθητή. Ήδη κατά το διάστημα της προσχολικής εκπαίδευσης, είναι δυνατόν λοιπόν να δημιουργηθούν περιστάσεις χρήσης του λόγου ικανές να εξοικειώσουν τα παιδιά με διαφορετικές επικοινωνιακές δεξιότητες. Η προφορική αφήγηση, καθώς και οι δραστηριότητες του σχεδίου και της ζωγραφικής αποτελούν για παράδειγμα μια μετάβαση προς την πλήρη αποπλαισίωση του γραπτού λόγου. Η εξάσκηση στο θεατρικό παιχνίδι βοηθάει στο να ξεπεράσει ο μικρός μαθητής την εγωκεντρική αντίληψη του κόσμου. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τα παιχνίδια που περιλαμβάνουν ρόλους οι οποίοι εξοικειώνουν τα μικρά παιδιά με χρήσεις του λόγου που υπερβαίνουν το εγωκεντρικό πλαίσιο σκέψης και έκφρασης.

6 Ενεργή Μάθηση και Παιδαγωγική Εμψύχωση των μαθητικών δραστηριοτήτων στα πλαίσια της τάξης Σύμφωνα με τον Παπαμιχαήλ (1988) το πρόβλημα των διαφορών μεταξύ του «γενετικού» οικοδομισμού του Piaget και του κοινωνικού οικοδομισού του Vygotsky, σε συνάρτηση με τις αμφίδρομες σχέσεις μεταξύ της μάθησης αφενός, της γλωσσικής και της γνωστικής ανάπτυξης αφετέρου, μπορεί να διατυπωθεί ως εξής: Άραγε ο άνθρωπος αναπτύσσεται γνωστικά επειδή μαθαίνει και «μαθαίνει να μαθαίνει», μέσα στις κοινωνικές καταστάσεις όπου ζει και όπου η μάθηση οργανώνεται θεσμικά σε συνάρτηση με την διδασκαλία, με την ευρύτερη σημασία του όρου; Αυτή είναι η κεντρική υπόθεση του κοινωνικού οικοδομισμού (Vygotsky κλπ.). Ή μήπως το ανθρώπινο άτομο είναι δυνατό να μάθει και να προοδεύσει γνωστικά, από τις πιο στοιχειώδεις μορφές της νοημοσύνης του νεογέννητου ως τις πιο αφηρημένες δομές της σκέψης που χαρακτηρίζουν τη λειτουργία της επιστημονικής ιδίως σκέψης, επειδή με την δράση του επί του περιβάλλοντος, οικοδομεί κατά το διάστημα της εξέλιξης του τις λογικές και γλωσσικές δομές της νοημοσύνης του; Αυτή η δεύτερη υπόθεση, εν μέρει τουλάχιστον διαφορετική ή και «αντίθετη» με εκείνη του κοινωνικού οικοδομισμού, είναι εκείνη που, με αφετηρία τις έρευνες και το συνολικό έργο του Piaget, διατυπώνει η γενετική επιστημολογία. Η σύγχρονη έρευνα γύρω από τις διδακτικές μεθοδολογίες διαφόρων γνωστικών αντικειμένων για όλες τις κατηγορίες και τις ηλικίες των μαθητών γονιμοποιήθηκε και από τις δυο παραπάνω, μεγάλες θεωρητικές υποθέσεις γύρω από τις αμφίδρομες σχέσεις της συγκρότησης των γνώσεων με την μάθηση. Ιδιαίτερο βάρος στην συγκρότηση των υποθέσεων της διδακτικής είχε ωστόσο η έννοια της «Ζώνης Εγγύτερης Ανάπτυξης» του Vygotsky. Η έννοια αυτή προσδιορίζει την ατομική γνωστική πρόοδο σε δυο «φάσεις»(ή σε δύο «βήματα»): το πρώτο βήμα είναι εκείνο της συνεργασίας, της διαπροσωπικής σχέσης μεταξύ διδάσκοντος και μαθητή, ενώ το δεύτερο είναι εκείνο της γνωστικής αυτονομίας και της ενδο-ατομικής επάρκειας που κατακτά ο μαθητευόμενος όταν έχει πια «μάθει το μάθημά του» και μπορεί πλέον να προχωρήσει, με τη βοήθεια και πάλι του διδάσκοντος, σε ένα νέο γνωστικά ανώτερο

7 πεδίο προβλημάτων. Με άλλα λόγια η Ζώνη Εγγύτερης Ανάπτυξης, δίνοντας έμφαση στην λειτουργία της επικοινωνίας (και συνεπώς στους γλωσσικούς κώδικες που την οργανώνουν και που διαμορφώνουν τις έννοιες και τα νοήματα που συγκροτούν την σκέψη κατά το διάστημα της εξέλιξης της) εγκαθιστά τον κάθε εκπαιδευόμενο σε μια μόνιμη σχέση αλληλεπίδρασης με το κοινωνικό περιβάλλον, δηλαδή σε μια προοπτική «δια βίου μάθησης», τόσο πιο πραγματική και αποτελεσματική, όσο περισσότερο το κοινωνικό, εκπαιδευτικό περιβάλλον είναι επιστημονικά σε θέση να «διδάξει» στον εκπαιδευόμενο τα περιεχόμενα και τις μεθόδους της σκέψης που του είναι απαραίτητα σε κάθε στιγμή της εξέλιξης του, ώστε να «καταλάβει» τον κόσμο και να αυτονομηθεί γνωστικά. Σύμφωνα με την οικοδομιστική θέση το άτομο είναι εκείνο που στην ουσία χτίζει με τη δραστηριότητά του τη δική του γνώση και συνεπώς, είναι υπεύθυνο για την προοδευτική του γνωστική εξέλιξη και μεταμόρφωση. Το πιαζετικής προέλευσης απόφθεγμα «μαθαίνω = ανακαλύπτω» σημαίνει ότι το παιδί από τις πρώτες κιόλας στιγμές της συγκρότησης των γνώσεων και της νοημοσύνης του κατανοεί, μαθαίνει και αναπτύσσεται με δική του δραστηριότητα, η αποτελεσματικότητα της οποίας ως προς την επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει εξαρτάται κατά το κάθε στάδιο ανάπτυξης από την προηγούμενη γνώση του. Στο μέτρο που ο πιαζετικός ιδίως οικοδομισμός προσπαθεί να προσδιορίσει τους ψυχολογικούς μηχανισμούς της εξέλιξης και της προσαρμογής σε συνάρτηση με τους βιολογικούς μηχανισμούς που επιτρέπουν την εξισορρόπηση, οι πιαζετικές οικοδομιστικές θέσεις φαίνονται συχνά να παραμελούν την σπουδαιότητα του κοινωνικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος του ανθρώπου και να δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στις λογικής φύσης δομές της νοημοσύνης (Karmilott Smith, 1979). Εντούτοις, ο οικοδομισμός δεν υποστηρίζει ότι τα παιδιά είναι οι μόνοι δράστες που με την γνωστική τους κινητοποίηση συγκροτούν τις γνώσεις και οικοδομούν τις διαδικασίες της ανάπτυξης τους. Πράγματι, ο Πιαζέ, παρά το ότι σε όλο το έργο του αντικρούει τις εμπειριστικές και κοινωνιολογικές θέσεις σχετικά με τις διαδικασίες της οικοδόμησης της γνώσης - καθώς και τον νατιβισμό που θεωρεί ότι οι δομές της νοημοσύνης είναι έμφυτες, επέμενε στην στενή σχέση αλληλεπίδρασης που δένει το παιδί με το περιβάλλον στο οποίο προσπαθεί να προσαρμοστεί με τη δράση του και με την νοημοσύνη του. Επίσης, ο Πιαζέ αναφερόμενος στην κατανόηση που προκύπτει από τις διαδικασίες της διαφοροποίησης της προηγούμενης κεκτημένης γνώσης υποστηρίζει μια αυστηρά

8 οικοδομιστική προσέγγιση της εξέλιξης: οι λογικομαθηματικές έννοιες που συγκροτούν τις δομές της νοημοσύνης κατά τις διάφορες φάσεις της εξέλιξης είναι γνωστικά εργαλεία που δεν απορρέουν μόνο από τη γνώση των ιδιοτήτων των αντικειμένων, αλλά επίσης ιδιαίτερα από τις ιδιότητες των πράξεων που έχει εφαρμόσει σε αυτά τα αντικείμενα το ανθρώπινο υποκείμενο στην προσπάθειά του να τα «καταλάβει» και να τα οικειοποιηθεί γνωστικά. Η παραπάνω οικοδομιστική θέση είχε και έχει ακόμα πολύ σημαντικές ψυχοεκπαιδευτικές συνέπειες και επέτρεψε την ανάπτυξη ενός κλάδου ερευνών που αφορά την διδασκαλία και τους τρόπους βελτίωσής της, δηλαδή τις «διδακτικές μεθοδολογίες». Οι διδακτικές ενδιαφέρονται για τη μάθηση και τη διδασκαλία ειδικών περιεχομένων της γνώσης. Για την τεκμηρίωση τους χρειάζονται λοιπόν αναφορές γενικές είτε στις επιστημονικές θεωρίες και στην ιστορία τους, είτε στις επαγγελματικές εξειδικεύσεις και τις τεχνικές τους. Αυτό το επιστημολογικό σκέλος του κάθε γνωστικού αντικειμένου που καλείται να διδαχθεί στο σχολείο καλείται συνεπώς να απαντήσει σε ερωτήματα όπως: σε ποια πρακτικά ή θεωρητικά προβλήματα αντιστοιχεί η εισαγωγή μιας Χ έννοιας (π.χ. η έννοια της βαρύτητας στη φυσική). Πέραν αυτού του επιστημολογικού κριτηρίου, η διδακτική αποτελεί έναν αναστοχασμό πάνω στις επαγγελματικές πρακτικές των εκπαιδευτικών με αφετηρία τις δυσκολίες που συναντούν κατά το διάστημα της διδακτικής σκηνοθεσίας του αντικειμένου που καλούνται να διδάξουν. Τέλος, η διδακτική συναρτάται με την εργασία της εκπαιδευτικής έρευνας στα πλαίσια της τάξης, δηλαδή μέσα σε εκπαιδευτικές οργανωμένες και προετοιμασμένες κατάλληλα για τη διδασκαλία ενός τμήματος του εκπαιδευτικού προγράμματος. Έτσι, η διδακτική διαμεσολάβηση μεταξύ του μαθητή και του γνωστικού αντικειμένου συναντά το βασικότερο ίσως πρόβλημα της οικοδομιστικής προοπτικής να διαφωτίσει τις παιδαγωγικές συνθήκες μέσα από τις οποίες το παιδί, υπό την ιδιότητα του μαθητή, δημιουργεί αφαιρετικά γενικές εννοιολογικές δομές μέσα από την δράση του πάνω στα διδακτικώς σκηνοθετημένα γνωστικά αντικείμενα. Με όλες τις εκπαιδευτικές του συνέπειες, το πρόβλημα αυτό ορίζει σε μεγάλο βαθμό το ζήτημα της γνωστικής ανάπτυξης. Στην ουσία η σύγχρονη παιδαγωγική, είτε στηρίζεται στην πιαζετική προοπτική είτε όχι τείνει να δραστηριποιήσει το μαθητή. Πρόκειται για την πεποίθηση ότι το παιδί μπορεί να παράγει μερικές γνώσεις από την δράση του εντός των κοινωνικά διαμεσολαβημένων εκπαιδευτικών καταστάσεων.

9 Ανακεφαλαιώνοντας, στο μέτρο που η εκπαίδευση μετασχηματίζει τις έγκυρες επιστημονικές γνώσεις σε σχολικές, συγκροτώντας τες έτσι σε «μάθημα» - περιεχόμενο γνώσεων που θα πρέπει να συμπεριληφθεί στις γνωστικές δεξιότητες του εκπαιδευόμενου «μαθητή» με την διαμεσολάβηση του εκπαιδευτικού ως προσώπου και του εκπαιδευτικού υλικού ως υποδομής υποβοηθητικής στη διαδικασία της συγκρότησης των γνώσεων, πρέπει να τονίσουμε ότι η ανάλυση των γνώσεων που απαιτεί μια επιστημονική σχολική εργασία είναι ένα πράγμα που οφείλει να κάνει ο κάθε εκπαιδευτικός. Εντούτοις, αυτή η επιστημολογική εξειδίκευση των εκπαιδευτικών αλλά αυτό δεν εξαντλεί τα χαρακτηριστικά των γνώσεων που δομούν τα σχολικά κείμενα, ούτε τα ψυχολογικά φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα στα πλαίσια της σχολικής μάθησης. Σε αυτό το πεδίο ο Vygotsky επισημαίνει ότι οι επιστημονικές έννοιες 1 ον : Έχουν μια γενικευτική αξία συγκριτικά πολύ μεγαλύτερη σε σχέση με τις καθημερινές έννοιες, αφού σχηματίζουν σύνθετα συστήματα σκέψης και κατανόησης του κόσμου 2 ον : Μεταβιβάζονται στους μαθητές μέσα από τους σχολικούς θεσμούς και μέσα από την εμπρόθετη δράση του εκπαιδευτικού, ενώ οι καθημερινές έννοιες σχηματίζονται αυθόρμητα από το παιδί στα πλαίσια των βιωμάτων των εμπειριών του 3 ον : Είναι αντικείμενα μιας επικοινωνίας που κάνει έκκληση σε γλωσσικά και άλλα συμβολικά μέσα έκφρασης και απεικόνισής τους, ενώ οι καθημερινές έννοιες παραμένουν άρρητες και πολύ συχνά «ασυνείδητες». Αυτή η διάκριση μεταξύ των καθημερινών εννοιών και των επιστημονικών εννοιών είναι ιδιαίτερα γόνιμη για την ανάλυση της διδακτικής πράξης και της σχολικής μάθησης. Μια ρητώς διατυπωμένη πρόταση μπορεί να είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης, ενώ μια πρόταση που θεωρείται αληθινή με τρόπο εντελώς διαισθητικό προφανώς δεν μπορεί. Ο χαρακτήρας της γνώσης αλλάζει λοιπόν στο μέτρο που η γνώση αυτή καθίσταται επικοινωνίσιμη και διαπραγματεύσιμη. Στα πλαίσια της εκπαίδευσης η ιδέα της μεσολάβησης με την έννοια που δίνει σε αυτήν την λέξη ο Vygotsky, έχει για τη σημερινή εκπαιδευτική έρευνα μια κεφαλαιώδη σημασία: ο εκπαιδευτικός είναι ένας μεσολαβητής, η γλώσσα είναι επίσης ένας μεσολαβητής. Αυτό το ρεύμα σκέψης που συγκροτήθηκε γύρω από τις έρευνες του Bruner με την ανάλυση των μεσολαβήσεων τόσο των πράξεων λόγου, όσο και των επικοινωνιακών δράσεων των μητέρων με τα πολύ μικρά παιδιά τους, έδωσε στη διδακτική παιδαγωγική έρευνα ένα θεωρητικό και μεθοδολογικό άξονα

10 που ανανέωσε τους προηγούμενους εμπειριστικούς προσανατολισμούς του παιδαγωγικού λόγου. Παράλληλα, η αναζήτηση των παιδαγωγικών πρακτικών μέσω των οποίων ο μαθητής συγκροτεί τις συμβολικές και γλωσσικές μορφές της εννοιοποίησης των προβλημάτων ξεπέρασε τους στενά επιστημολογικούς και ατομοκεντρικούς προσανατολισμούς που είχε προσδώσει στην εκπαιδευτική έρευνα η πιαζετική προοπτική της συγκρότησης των γνώσεων. Με άλλα λόγια, η κατανόηση των προβλημάτων της διδασκαλίας και της μάθησης εξαρτάται από την ταυτόχρονη ανάλυση των επικοινωνιακών, αλλά και των επιχειρησιακών λογικών μορφών μέσω των οποίων ο μαθητής συγκροτεί τις γνώσεις του. Μια ίδια έννοια μπορεί να εμφανίζεται στο γνωστικό πεδίο σε διάφορα επίπεδα εννοιολογικών επεξεργασιών, για την συγκρότηση των οποίων η διδακτική και γλωσσική μεσολάβηση έχει μια κεφαλαιώδη σημασία. Λόγου χάρη, το να ξέρει κάποιος πώς να υπολογίσει μια ταχύτητα διαιρώντας μια απόσταση με μια διάρκεια δεν αποτελεί μια εννοιοποίηση του ίδιου επιπέδου με εκείνη που γλωσσικά εκφράζει η ιδέα ότι «η ταχύτητα είναι ανάλογη με την απόσταση, όταν η διάρκεια παραμένει σταθερή και αντιστρόφως ανάλογη με τη διάρκεια όταν η απόσταση παραμένει σταθερή». Ακόμα, δεν είναι το ίδιο ακριβώς πρόβλημα κατανοητό στο ίδιο εννοιολογικό επίπεδο όταν ο μαθητής εκφράζει αυτήν την ίδια σχέση με τον τύπο d=vt. Πως λοιπόν μπορεί κανείς να καθοδηγήσει την επίλυση προβλημάτων, ώστε αυτή να υποβοηθάει τους αναπτυξιακούς σκοπούς; Μια πρώτη αρχή είναι να μην χρησιμοποιούνται πολύ συχνά προβλήματα που δεν σχετίζονται άμεσα με την κατάκτηση βασικών εννοιών. Αυτή η αρχή προτείνει συστηματικά να βασίζει κανείς τη γνωστική εκπαίδευση πάνω σε προβλήματα η επίλυση των οποίων μπορεί μακροπρόθεσμα να οδηγήσει στην οικοδόμηση γενικής εννοιολογικής γνώσης. Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους πρέπει να χρησιμοποιήσουμε προβλήματα ειδικά σχεδιασμένα για τη συναγωγή μακροπρόθεσμα εννοιολογικών δομών. Το πιο σημαντικό στην περίπτωση αυτή είναι να επιτραπεί στον μαθητή να ασκήσει πιο άμεσο αποτελεσματικό αυτοέλεγχο πάνω στη δραστηριότητά του για επίλυση προβλημάτων στο βαθμό που μπορεί να στηριχθεί σε γενικές παραστάσεις που αποκτήθηκαν σε προηγούμενες φάσεις της ανάπτυξης.

11 Μια δεύτερη αρχή είναι το να δοθεί ειδική θέση στις μαθησιακές καταστάσεις, οι οποίες στην πορεία επίλυσης των προβλημάτων, στηρίζουν τη σύγκριση των αναμενόμενων αποτελεσμάτων των πράξεων του υποκειμένου με τα επιτευχθέντα αποτελέσματα. Στην πραγματικότητα σύμφωνα με την πιαζετική θεώρηση, η συνειδητοποίηση των ιδιοτήτων των πράξεων επιτυγχάνεται με την μετάβαση από την παρατήρηση των αποτελεσμάτων τους πάνω στα αντικείμενα, στον αναστοχασμό του εκπαιδευόμενου πάνω στον τρόπο που είχε σχεδιάσει την πράξη ως λύση του προβλήματος και συνεπώς, πάνω στις πράξεις και στις έννοιες που καθοδήγησαν τη δράση και τη σκέψη του. Μια ολόκληρη σειρά διδακτικών παρεμβάσεων μπορεί να διευκολύνει αυτή την μεταγνωστική φύσης διαδικασία όπως α) παρακίνηση του υποκειμένου να έχει έναν αναμενόμενο στόχο, β) καθοδήγηση του υποκειμένου να επιλύσει προβλήματα που έχει θέσει το ίδιο, γ) επιλογή καταστάσεων στις οποίες οι αποτυχίες και οι επιτυχίες εμφανίζονται ως άμεσες συνέπειες των πράξεων χωρίς να εξαρτώνται άμεσα από την εξωτερική κρίση του διδάσκοντος, δ) ενθάρρυνση για τη γόνιμη (μεταγνωστική) χρήση των λαθών, ε) παρακίνηση για ενεργητική χρησιμοποίηση των πληροφοριών, ειδικά με το να μην παρουσιάζεται άμεσα το σύνολο των πληροφοριών που πρέπει να επεξεργαστεί ο μαθητής, στ) συνεχής διευκρίνιση της λεκτικής περιγραφής και εξήγηση αυτού που γίνεται κατανοητό, ζ) συναγωγή, διατύπωση και χρησιμοποίηση γενικών κανόνων κατά την επίλυση μιας κατηγορίας προβλημάτων. Από οικοδομιστικής λοιπόν άποψης, η διδακτική μεσολάβηση που συνίσταται στο να προτείνεται ευθέως η λύση των προβλημάτων ή η σωστή στρατηγική για την επίλυσή τους είναι ίσως πιο σύντομη, αλλά δεν διευκολύνει πάντα την ανακάλυψη από τον ίδιο τον μαθητή της δυναμικής και της χρησιμότητας της γνώσης που διδάσκεται. Αντίθετα, αν ο διδάσκων δεν επιτρέπει στον εαυτό του να δίνει άμεσα τις σωστές απαντήσεις, να υποδεικνύει στρατηγικές και να επιβάλλει τις δικές του παραστάσεις, τότε η διδακτική παρέμβαση γίνεται συχνά πιο δημιουργική. Με άλλα λόγια, ο εκπαιδευτικός ως μεσολαβητής πρέπει να έχει την ευελιξία να προσαρμόζει σε διαφορετικές περιπτώσεις την σχέση που προσπαθεί να μεταβιβάσει και να δημιουργεί καταστάσεις στις οποίες ο μαθητής θα μπορούσε να θέσει γόνιμα ερωτήματα έτσι ώστε να καθοδηγηθεί έμμεσα μεν, αλλά αποτελεσματικά, στις διαδικασίες κατανόησης και επίλυσης των προβλημάτων που προτείνει και σκηνοθετεί ως καταστάσεις ο εκπαιδευτικός.

12 Βιβλιογραφία Halliday M.A.K. (1975). Learning How to Mean: Exploration in the Developmentof Language, London, Edward Arnold Karmilott Smith, A. (1979). A Functional Approach to Child Language, Cambridge: Cambridge, University Press Παπαμιχαήλ, Γ. (1988). Μάθηση και Κοινωνία: Η εκπαίδευση στις Θεωρίες της Γνωστικής Ανάπτυξης, Αθήνα: Οδυσσέας Vygotsky, L.S. (1934/1988), Σκέψη και Γλώσσα, Αθήνα: Γνώση Chomsky, N. (1957/1991), Συντακτικές Δομές, Αθήνα: Νεφέλη

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Απευθύνεται: Σε κάθε εκπαιδευτικό που ενδιαφέρεται να βελτιώσει και να εκσυγχρονίσει τη διδασκαλία του/της. Στους/ις υποψήφιους/ες

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών Γ Οµάδα Διδάσκων: Αθ. Στογιαννίδης Λέκτορας 11ο Μάθηµα Διερεύνηση Προϋποθέσεων Διδασκαλίας - Α : Η θεωρία του Jean Piaget για τη νοητική ανάπτυξη του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΦΕΚ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΦΕΚ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΦΕΚ 2986/5 Νοεμβρίου 2014 Οι απόφοιτοι του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3: Ανοιχτή & εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση -Βασικές Αρχές. 3.1 Ορισμοί 3.2. Ιστορία 3.3 Θεωρίες 3.4 Συμπεράσματα

Διάλεξη 3: Ανοιχτή & εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση -Βασικές Αρχές. 3.1 Ορισμοί 3.2. Ιστορία 3.3 Θεωρίες 3.4 Συμπεράσματα Διάλεξη 3: Ανοιχτή & εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση -Βασικές Αρχές 3.1 Ορισμοί 3.2. Ιστορία 3.3 Θεωρίες 3.4 Συμπεράσματα 1.ΟΡΙΣΜΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ Οι ορισμοί της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης καλύπτουν πολλές πλευρές Η

Διαβάστε περισσότερα

Παρά τις προόδους των παιδιών στην ανάπτυξη της γλώσσας (δηλ. τη γλωσσική ικανότητα ή τη γνώση γραµµατικής,φωνολογίας και εν µέρει και λεξιλογίου )

Παρά τις προόδους των παιδιών στην ανάπτυξη της γλώσσας (δηλ. τη γλωσσική ικανότητα ή τη γνώση γραµµατικής,φωνολογίας και εν µέρει και λεξιλογίου ) ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΕΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Παρά τις προόδους των παιδιών στην ανάπτυξη της γλώσσας (δηλ. τη γλωσσική ικανότητα ή τη γνώση γραµµατικής,φωνολογίας και εν µέρει και λεξιλογίου ) Τα παιδιά αντιµετωπίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Τα μαθησιακά στυλ ως κυρίαρχος παράγοντας σχεδιασμού εξ αποστάσεως εκπαιδευτικού υλικού

Τα μαθησιακά στυλ ως κυρίαρχος παράγοντας σχεδιασμού εξ αποστάσεως εκπαιδευτικού υλικού Αδαμαντία Κ. Σπανακά Med, PhD, Υποψήφια Μεταδιδάκτωρ Ε.Α.Π. aspanaka@yahoo.com Τα μαθησιακά στυλ ως κυρίαρχος παράγοντας σχεδιασμού εξ αποστάσεως εκπαιδευτικού υλικού Μεταδιδακτορική Έρευνα Επόπτης: Αντώνης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση )

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ,ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Κ. Ραβάνης Νέες τεχνολογίες και εκπαίδευση Η μεγάλη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και οι υψηλές ταχύτητες πρόσβασης στις πληροφορίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Συντάκτης: Eπιστημονική ομάδα εισηγητών 1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ 1. Μάθηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία: Α) Η συμπεριφορά του ατόμου δεν μεταβάλλεται Β) Η συμπεριφορά του ατόμου τροποποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Στο υποέργο Π2γ: Προσαρμογή υλικού για τη διδασκαλία / εκμάθηση και πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Δρ. Γεώργιος Ζάχος Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Εμμανουήλ Νίνος Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος στη Σ. Β. στο 9ο Γυμνάσιο Περιστερίου,

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων 28-03-2015 Λευκωσία

Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων 28-03-2015 Λευκωσία Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων Σύνδεση με τα προηγούμενα: 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων 2. Δεξιότητες επικοινωνίας ενηλίκων εκπαιδευομένων 3. Μεθοδολογία διδασκαλίας για ενήλικες εκπαιδευομένους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΧΕΙ ΠΟΛΛΕΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΜΕΣΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΤΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΧΕΙ ΠΟΛΛΕΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΜΕΣΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητε ς-ικανότητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) «ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΕΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ 11 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΛΟΓΟΠΕΔΙΚΩΝ «Γλωσσικές δυσκολίες και γραπτός λόγος στο πλαίσιο της σχολικής μάθησης» Αθήνα, 23 25 Νοεμβρίου 2007 ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ (Να

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ Πηγές πληροφόρησης : συνέντευξη γονέων, ανταλλαγή απόψεων με άλλους ειδικούς, που ασχολούνται με το παιδί, άτυπη παρατήρηση και καταγραφή στοιχείων συμπεριφοράς, αποτελέσματα παιδαγωγικής αξιολόγησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθαίνοντας τα μέρη του Υπολογιστή στο Δημοτικό»

«Μαθαίνοντας τα μέρη του Υπολογιστή στο Δημοτικό» «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» «Μαθαίνοντας τα μέρη του Υπολογιστή στο Δημοτικό» Γίδας Γεώργιος Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 3ο Πιλοτικό Δημοτικό Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΞΑΝΘΗ 2013, 2 ο ΣΕΚ ΞΑΝΘΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ : ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΙΔΗΣ Μαθηματικός www.kutidis.gr ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΟΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σην παρουσίαση των διδασκαλιών ή των project μπορούμε να ακολουθήσουμε την φόρμα που παρουσιάζεται παρακάτω. Μια παρουσίαση σύντομη και μια λεπτομερής.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015

Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015 1 Εκπαίδευση ενηλίκων 2

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή Το σεμινάριο παρουσιάζει τις βασικές αρχές σχεδίασης και ανάπτυξης ενός εκπαιδευτικού προγράμματος. Εστιάζει επίσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία:

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: 1. Η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση κατά τη διαδικασία εξέτασης των μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Οι παροιμίες του τόπου μας» Αθήνα Μάρτιος 2008 Εκπαιδευτικό σενάριο 1 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ValidVol: Πιστοποίηση βασικών ικανοτήτων σε εθελοντικούς οργανισμούς ΗΜΕΡΟΛΌΓΙΟ ΕΘΕΛΟΝΤΉ/-ΌΝΤΡΙΑΣ. Το όνομά σου:

ValidVol: Πιστοποίηση βασικών ικανοτήτων σε εθελοντικούς οργανισμούς ΗΜΕΡΟΛΌΓΙΟ ΕΘΕΛΟΝΤΉ/-ΌΝΤΡΙΑΣ. Το όνομά σου: ValidVol: Πιστοποίηση βασικών ικανοτήτων σε εθελοντικούς οργανισμούς ΗΜΕΡΟΛΌΓΙΟ ΕΘΕΛΟΝΤΉ/-ΌΝΤΡΙΑΣ Το όνομά σου: Αγαπητέ/-ή εθελοντή/-όντρια, Αυτό το ημερολόγιο βρίσκεται εδώ για να σε βοηθήσει να συλλογιστείς

Διαβάστε περισσότερα

STRATEGIC MANAGEMENT ΙI SESSION 3

STRATEGIC MANAGEMENT ΙI SESSION 3 STRATEGIC MANAGEMENT ΙI SESSION 3 ΕΞΥΠΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ/ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΥΦΥΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η «ΔΟΜΗΣΗ» ΤΗΣ ΟΙ 5 ΠΕΙΘΑΡΧΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ/ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΜΠΟΔΙΑ/ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 60%)

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 60%) ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 2Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 70 ΔΑΣΚΑΛΩΝ http://edu.klimaka.gr ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Αθανάσιος Βράντζας 1 vrantzas@sch.gr 1 Καθηγητής Πληροφορικής Περίληψη Στην εργασία αυτή θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί η διδασκαλία του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος Τι Είναι ο Αυτισμός; 1. Διαταραχή Επικοινωνίας: Επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εκπαιδευτικού για το Πρόγραμμα Σπουδών του Νηπιαγωγείου

Οδηγός Εκπαιδευτικού για το Πρόγραμμα Σπουδών του Νηπιαγωγείου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) 2011 Οδηγός

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Οδηγός χρήσης για εταιρείες και άλλους οργανισµούς Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών θέτει αναγνωρισµένα διεθνή στάνταρ για τη µέτρηση και σύγκριση γλωσσικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλεξία & Δυσαριθμησία:

Δυσλεξία & Δυσαριθμησία: 22-23 Νοεμβρίου 2014 Αθήνα Δυσλεξία & Δυσαριθμησία: θεωρητική προσέγγιση, προγράμματα αξιολόγησης και αντιμετώπισης Εισηγήτρια: Δρ Φουστάνα Αγγελική Ειδική Παιδαγωγός, Επιστημονική συνεργάτης ΕΚΠΑ, Ερευνήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΕΠΑΡΚΟΥΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΣΤΟΧΟΙ ΕΠΑΡΚΟΥΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΘΕΜΑ: ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Νίκος ρίτσας, Υπεύθυνος Συστηµάτων ιαχείρισης Ποιότητας ΠΛΕΓΜΑ Α.Ε., Κατερίνα Κατελάνου, Σύµβουλος Ποιότητας ΠΛΕΓΜΑ Α.Ε, Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy 2004-2006 CARDET 1 Απόψεις Γιατί οι ορισμοί ενός κλάδου είναι σημαντικοί; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Τεχνολογία»; Πώς θα ορίζατε

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα παραδοσιακά συστήματα συνιστά το γεγονός ότι διδάσκοντες και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ 1. Τρόποι και διαδικασίες παρέμβασης Το θέμα αντιμετώπισης των μαθησιακών δυσκολιών αποτελεί ίσως την πιο σημαντική διάσταση του όλου προβλήματος και τον τελικό στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ Ενηλικιότητα Δεν προσδιορίζεται με βάση την ηλικία. Ο ίδιος αναγνωρίζει τον εαυτό του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. «Το Υλικό του Υπολογιστή»

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. «Το Υλικό του Υπολογιστή» ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Το Υλικό του Υπολογιστή» 1.Τίτλος Διδακτικού Σεναρίου Το Υλικό του Υπολογιστή. 2. Εκτιμώμενη Διάρκεια Προβλέπεται να διαρκέσει συνολικά 2 διδακτικές ώρες. 3. Ένταξη στο πρόγραμμα σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Στόχοι της γλωσσικής παρέμβασης Νηπιακή ηλικία : Η ανάπτυξη να παραλληλιστεί με την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Αλγοριθμικές δομές επανάληψης - Όσο συνθήκη... επανάλαβε

Αλγοριθμικές δομές επανάληψης - Όσο συνθήκη... επανάλαβε ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Κοκκαλάρα Μαρία 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1.1 Τίτλος διδακτικού σεναρίου Αλγοριθμικές δομές επανάληψης - Όσο συνθήκη... επανάλαβε 1.2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Το

Διαβάστε περισσότερα