ΑΓΑΠΗ & ΕΤΕΡΟΦΥΛΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΓΑΠΗ & ΕΤΕΡΟΦΥΛΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ"

Transcript

1 ΑΓΑΠΗ & ΕΤΕΡΟΦΥΛΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Αν και η αγάπη ή η αναζήτηση της αγάπης θα μπορούσε να πει κανείς ότι αποτελεί ένα ισχυρά σταθερό κίνητρο της συμπεριφοράς μας, δεν είναι και πολύ σαφές τί εννοεί ο καθένας μας με τη λέξη αυτή. Στο λεξικό π.χ. θα βρούμε ως ερμηνεύματά της τα αγαθά συναισθήματα, τη φιλική διάθεση, τη στοργή, την τρυφερότητα, τη γενετήσια έλξη, το πάθος, τον έρωτα. Άλλες πάλι φορές, στην καθημερινότητα, μπορεί να μιλάμε για αγάπη και να εννοούμε ασφάλεια, υποστήριξη, κατανόηση ή ικανοποίηση κάποιας επιθυμίας. Αυτή η υποκειμενικότητα με την οποία τείνει κανείς να φορτίζει αυτή τη λέξη ή, καλύτερα, η ενσωμάτωση τόσο πολλών εννοιών σε μία και μόνο λέξη δεν μπορεί να είναι τυχαία, στον βαθμό που φαίνεται ότι όλα αυτά και όχι μόνο διαδραματίζονται στο πεδίο των ανθρώπινων σχέσεων, όπου η αγάπη είναι το ρητό ή άρρητο αίτημα το οποίο απευθύνουμε στον άλλον. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι μια σχέση με τους άλλους καθορίζεται μόνον από την αγάπη. Βασικοί καθοριστικοί παράγοντες ακόμη, όπως η επιθετικότητα και η σεξουαλικότητα, συμβάλλουν στη διαμόρφωση των ανθρώπινων σχέσεων με όλους τους τρόπους έκφρασής τους και τους συνδυασμούς τους. Με αυτή την έννοια, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η αγάπη συμβάλλει και αυτή στον χρωματισμό του τοπίου των ανθρώπινων σχέσεων, χωρίς όμως να είναι και το μόνο χρώμα. Αλλά ούτε και η αγάπη είναι πάντα δεδομένη στις ανθρώπινες σχέσεις. Πολλές φορές υπάρχει αλλά δεν διακρίνεται, ενώ άλλες φορές μπορεί να λειτουργεί ως άμυνα σε άλλα συναισθήματα, όπως η επιθετικότητα, το άγχος αποχωρισμού, ή και στο αίσθημα της μοναξιάς (Altman 1977). Αυτό που φαίνεται να είναι κοινό στις ψυχαναλυτικές απόψεις σε σχέση με το ζήτημα αυτό είναι ότι η απόκτηση της ικανότητας γι αγάπη αποτελεί σταθμό στην ψυχοσεξουαλική ανάπτυξη του ατόμου και εξαρτάται άμεσα από την ψυχολογική του οργάνωση. Θεωρείται ότι είναι το αποτέλεσμα μιας αναπτυξιακής πορείας μέσα από την οποία εσωτερικεύονται οι σχέσεις του παιδιού με τα σημαντικά πρόσωπα, δηλαδή τους γονείς διαδικασία μέσα από την οποία δημιουργούνται οι ταυτίσεις. Αν και σε αυτά έχουν αναφερθεί ειδικότερα προηγούμενοι ομιλητές, θα ήθελα ωστόσο να υπογραμμίσω ως βασικές προϋποθέσεις για την απόκτηση αυτής της ικανότητας την ύπαρξη μιας επαρκούς μητέρας κατά τον Winnicott (1945), η οποία θα επιτρέψει την οργάνωση του βρέφους και την ανάπτυξη του ενδιαφέροντος για το αντικείμενο [concern], ενώ παράλληλα θα το βοηθήσει τόσο στην επίτευξη της καταθλιπτικής θέσης όσο και στην ικανότητα για επανόρθωση και ευγνωμοσύνη όπως υποστηρίζει η Klein (1957), αλλά και στην ικανότητα για διαφοροποίηση και ανεξαρτητοποίηση κατά τη Mahler (1968). Επιπλέον, η διαμόρφωση της σεξουαλικής ταυτότητας του παιδιού, όπως διαμορφώνεται μέσα από την τριαδική σχέση με τον πατέρα και το οιδιπόδειο σύμπλεγμα. Ιστορικά η ψυχανάλυση, καθώς προσανατολίστηκε αρχικά κυρίως στο οιδιπόδειο και στα στάδια οργάνωσης της libido, προσπάθησε να εξηγήσει το φαινόμενο της αγάπης μέσα από τέτοιους μηχανισμούς. Έτσι ο Abraham (1924) και ο Reich (1929) υπέθεσαν την ύπαρξη ενός γενετήσιου σταδίου οργάνωσης της libido, το οποίο συμπίπτει χρονικά με την εφηβεία και θεωρείται ότι ενσωματώνει τα καλύτερα συστατικά των προηγούμενων σταδίων: από το στοματικό τη δραστηριότητα και από το πρωκτικό την επιμονή. Σύμφωνα με αυτούς η

2 επίτευξη αυτού του σταδίου συνεπάγεται την αντιμετώπιση τόσο της επιθετικότητας και της αμφιθυμίας προς το αντικείμενο της αγάπης, όσο και του ναρκισσισμού, αλλά και των απαγορεύσεων του οιδιπόδειου συμπλέγματος. Ο Fenichel (1945), από την άλλη, προσδιόρισε την αγάπη ως το «ενδιαφέρον προς το αντικείμενο, που φτάνει μέχρι του σημείου να είναι αδύνατη η ικανοποίηση του ίδιου του ατόμου χωρίς την ικανοποίηση του άλλου». Στη δομικά προσανατολισμένη άποψη του Waelder (1930) επισημαίνεται ο συνθετικός ρόλος που επιτελεί το Εγώ μέσω της αγάπης, με την έννοια ότι αποτελεί τον «τόπο» όπου συντίθενται οι επιθυμίες του Id, οι απαιτήσεις του καταναγκασμού της επανάληψης, του Υπερεγώ, του Ιδανικού Εγώ και της πραγματικότητας. Στην ομιλία μου θα αναφερθώ στη διερεύνηση ενός μέρους της πολύπλοκης δυναμικής που αναπτύσσεται μέσα στην ετερόφυλη σχέση και αφορά την ανάπτυξη του συναισθήματος της αγάπης, ξεκινώντας από το ότι η αγάπη παίρνει υπόψη της τις ανάγκες και τις επιθυμίες του άλλου, χωρίς όμως και να παραμελεί τις ανάγκες ή τις επιθυμίες του εαυτού. Με άλλα λόγια, αυτός που αγαπάει μπορεί να ταυτίζεται με τον άλλο και με τις επιθυμίες του, ενώ ταυτόχρονα κάνει το ίδιο για τον εαυτό του. Κατά συνέπεια, για να υπάρξει σταθερότητα στη σχέση και να γίνει εφικτή η ανάπτυξη της αγάπης πρέπει το άτομο να έχει κατακτήσει και την ικανότητα για ταύτιση αλλά και την ικανότητα για διαφοροποίηση. Αυτομάτως όμως το ζήτημα της αγάπης έτσι τίθεται στο επίπεδο της δυαδικής σχέσης του παιδιού με τη μητέρα, μια άποψη που έχει ήδη επισημανθεί στη νεότερη βιβλιογραφία εντατικά από τη δεκαετία του 70 δεκαετία η οποία γενικότερα σημαδεύεται από μια μετακίνηση της έμφασης από το τριαδικό Οιδιπόδειο στην προγενέστερη δυαδική σχέση με τη μητέρα. Βέβαια, ο Freud από το 1905 έλεγε ότι «το πρότυπο κάθε σχέσης αγάπης βρίσκεται στο βρέφος που θηλάζει» και ότι «η ανεύρεση του αντικειμένου αγάπης είναι στην πραγματικότητα μια επανεύρεση». Στη μεταγενέστερη βιβλιογραφία τόσο ο Bergmann ( ) όσο και ο Bak (1973), παραδείγματος χάρη, είδαν τον έρωτα και την αγάπη γενικότερα ως συνέπεια και ανάγκη που προκύπτει από τη συμβιωτική φάση με τη μητέρα, ως ανάγκη αναίρεσης του χωρισμού από αυτή. Εντοπίστηκε η στενή σχέση ανάμεσα στην αγάπη που αισθάνεται το μικρό παιδί και στην ενήλικη αγάπη, με αποτέλεσμα να βιώνεται συχνά η δεύτερη ως προσπάθεια διόρθωσης ή θεραπείας αυτών που έμειναν σαν ελλείμματα από την πρώτη. Αυτό όμως σημαίνει παράλληλα ότι μέσα στην ετερόφυλη σχέση ενεργοποιούνται και οι δυσλειτουργίες ή οι ελλείψεις που προέκυψαν από τη σχέση με τη μητέρα. Ας το δούμε αυτό πιο καθαρά μέσα από ένα κλινικό παράδειγμα: Η κ. Α. δυσκολευόταν να κάνει μια ετερόφυλη σχέση, συχνά αισθανόταν θυμωμένη χωρίς να μπορεί πάντα να το εξηγήσει, ήταν μάλλον δυσαρεστημένη από τις κοινωνικές της σχέσεις και πολλές φορές κατηγορούσε τον εαυτό της που θύμωνε, ενώ άλλες φορές υπερθεμάτιζε που το έκανε. Δυσκολευόταν πολύ να αρνηθεί κάτι στους άλλους, παρότι μέσα της θύμωνε έντονα, και την ίδια στάση μετέφερε και στις ερωτικές της σχέσεις. Παρά τον περιορισμό της σεξουαλικής της ζωής, είχε την τάση να σεξουαλικοποιεί έντονα τις σχέσεις της, κάτι που γρήγορα φάνηκε ότι ήταν μια άμυνα σε συναισθήματα θυμού, απογοήτευσης και φόβου, που σχετίζονταν με ένα βαθύτερο άγχος αποχωρισμού. Η κ. Α. είχε πάντα μια έντονη αμφιθυμική σχέση με τη μητέρα της, η οποία με διάφορους τρόπους έβαζε εμπόδια στη δυνατότητά της να διαφοροποιείται από αυτήν. Έπρεπε να λαμβάνει

3 υπόψη τις επιθυμίες της μητέρας της και των άλλων πρώτα και μετά τις δικές της, κάτι που της δημιουργούσε θυμό αλλά και ενοχή. Ταυτόχρονα, είχε μεγάλη δυσκολία να αποδεχθεί τις επιθυμίες της εξάρτησης από τη μητέρα της. Από μικρή ήταν συνδεδεμένη συναισθηματικά με τον πατέρα της και έπαιρνε το μέρος του στους συχνούς καυγάδες μεταξύ των γονέων της. Παρά ταύτα τον ένοιωθε αδύναμο ή και αδιάφορο απέναντί της και αισθανόταν ότι δεν την υποστήριζε όσο θα ήθελε απέναντι στη μητέρα της. Ακόμη αισθανόταν ότι η μητέρα της αντιδρούσε όταν προσέγγιζε τον πατέρα της, ενώ της άφηνε και την εντύπωση ότι αυτό θα ήταν σεξουαλικά επικίνδυνο. Φάνηκε ότι η τάση της να εξιδανικεύει τον πατέρα της καθώς και η «ευκολία» με την οποία μιλούσε για τις ερωτικές της επιθυμίες προς αυτόν ήταν άμυνα, όπως είπα και παραπάνω, σε ένα βαθύτερο άγχος αποχωρισμού που σχετιζόταν με τη μητέρα της. Η συμπεριφορά αποφυγής που είχε με τους ανθρώπους και πιο συγκεκριμένα με τους άνδρες, καθώς και η δυσκολία της να επικοινωνήσει μέσω συναισθημάτων αγάπης ήταν σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα των δυσκολιών της να διαφοροποιηθεί αλλά και να πλησιάσει την μητέρα της. Πίσω από την οιδιπόδεια «πρόσοψη», θα μπορούσα να πω, υπήρχε ένα ζήτημα διαφοροποίησης και ανεξαρτητοποίησης από την μητέρα. Η αγάπη όμως στην ετερόφυλη σχέση συνδέεται φυσικά και με τη σεξουαλικότητα, η οποία αποτελεί και το βασικό κίνητρο για τη δημιουργία της σχέσης. Αν και η σεξουαλική επιθυμία συχνά συγχέεται με την αγάπη, είναι προφανές ότι όχι μόνο δεν είναι ταυτόσημη με αυτήν αλλά ούτε και πάντα το μοναδικό κίνητρο. Χρειάζεται εδώ να αναφέρω και μια διάκριση που γίνεται ήδη από τον Freud, ο οποίος αντιπαραβάλλει την αγάπη με τον έρωτα, το να είναι δηλαδή κανείς ερωτευμένος. Ο ορμητικός και ενθουσιώδης έρωτας διαχωρίζεται από την πιο ήρεμη και σταθερή αγάπη ως διαφορετικό ψυχολογικό φαινόμενο. Στην οπτική του Freud (1921) ο έρωτας παραλληλίζεται με την έκσταση και την ύπνωση, ενώ ο Bergmann (1971) βλέπει τον έρωτα ως όνειρο. Ταυτόχρονα εμφανίζεται να είναι περισσότερο συνδεδεμένος με τη σεξουαλικότητα, ενώ παράλληλα οδηγεί σε κάποια εξιδανίκευση του ερωτικού αντικειμένου, καθώς και σε μια μορφή υποτίμησης του εαυτού, τα οποία έχουν ως αποτέλεσμα ενός βαθμού περιορισμό του ελέγχου της πραγματικότητας. Ο Freud μάλιστα είχε μιλήσει για τη «φυσιολογική τρέλα» του έρωτα (Nunberg & Federn 1975). Προϋπόθεση για να μπορέσει να ερωτευθεί κάποιος είναι να αντιμετωπίσει τις οιδιπόδειες και προοιδιπόδειες απαγορεύσεις και φόβους, καθώς και τις ασυνείδητες ομοφυλόφιλες δεσμεύσεις της λανθάνουσας περιόδου (Kernberg 1991). Στην περίοδο αυτή αναπτύσσονται τα συναισθήματα τρυφερότητας τα οποία συνδυάζονται με τα ένστικτα που επαναδραστηριοποιούνται κατά τη διάρκεια της εφηβείας (Laplanche & Pontalis 1983). Η σεξουαλική εγγύτητα που δημιουργείται με τη σχέση οδηγεί στη συναισθηματική εγγύτητα και αυτή, όπως σε κάθε σχέση, με τη σειρά της θα έχει ως αποτέλεσμα την κινητοποίηση επιθυμιών, απαγορεύσεων, συγκρούσεων, φαντασιών κ.λπ. σε κάθε μέλος της σχέσης. Με άλλα λόγια, θα κινητοποιηθούν όλες οι γονεϊκές ταυτίσεις που το κάθε μέλος της σχέσης έχει μέχρι τώρα εσωτερικεύσει στη ζωή του. Αυτές με τη σειρά τους θα επηρεάσουν τους ρόλους που καλούνται να παίξουν ο άνδρας και η γυναίκα σε μια ετερόφυλη σχέση και οι οποίοι βέβαια έχουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Είναι εξίσου προφανές ότι από τον βαθμό αποδοχής του ρόλου του ενός από τον άλλο, δηλαδή από τη δυνατότητα ταύτισης

4 με τον άλλο, συνήθως ασυνείδητης, θα καθοριστεί η σταθερότητα της σχέσης που δημιουργήθηκε και η δυνατότητα ανάπτυξης της αγάπης. Ο Balint ( ), εξάλλου, παρατηρεί ότι η ικανότητα για οργασμό δεν συνεπάγεται την ικανότητα για αγάπη και ότι όσο περισσότερο αρχαϊκή η ψυχοσεξουαλική φάση τόσο λιγότερο λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες του αντικειμένου. Η γενετήσια αγάπη δεν είναι ταυτόσημη με τη γενετήσια λειτουργία, στον βαθμό που χρειάζεται να συσχετιστεί η δεύτερη με εξιδανίκευση, τρυφερότητα και κάποιας μορφής ταύτιση. Η αγάπη δεν είναι επομένως ένα αυτονόητο συναίσθημα. Ο πολιτισμός και η ανάγκη του ανθρώπου για παλινδρόμηση και επιστροφή σε κάποιο αρχικό στάδιο ένωσης με το αρχικό αντικείμενο είναι που αναγκάζει το άτομο να συγχωνεύσει τη σεξουαλικότητα με την αγάπη. Ανάλογες διακρίσεις κάνει και ο Kernberg (1974α) στις πέντε κατηγορίες που ορίζει εξετάζοντας την «παθολογία της αγάπης». Στην πρώτη κατηγορία, των σοβαρών ναρκισσιστικών διαταραχών προσωπικότητας, υπάρχει πλήρης ανικανότητα για γενετήσιες τρυφερές σχέσεις. Στη δεύτερη, των ηπιότερων ναρκισσιστικών διαταραχών, επικρατεί η σεξουαλική ασυδοσία που κάποιες φορές μπορεί να είναι πολύμορφα διεστραμμένη. Και στις δύο αυτές κατηγορίες κυρίαρχος είναι ο ρόλος του φθόνου, της απληστίας και της υποτίμησης. Στην τρίτη κατηγορία, των μεταιχμιακών διαταραχών προσωπικότητας, κυρίαρχο χαρακτηριστικό είναι οι πολύ έντονες σχέσεις με σεξουαλική ελευθεριότητα, συχνά πολύμορφα διεστραμμένες, αλλά και η έντονη, πρωτόγονη εξιδανίκευση του ερωτικού αντικειμένου. Στην τέταρτη κατηγορία, των νευρωτικών διαταραχών, η ικανότητα για τρυφερότητα συνυπάρχει με τη σεξουαλική αναστολή. Τέλος στην πέμπτη κατηγορία, της ώριμης αγάπης, η γενετήσια σεξουαλικότητα συνδυάζεται με την ικανότητα για τρυφερότητα. Τα δύο μέλη της σχέσης αναπτύσσουν μια αίσθηση ταύτισης μεταξύ τους και η ανάγκη για εξιδανίκευση του άλλου αναφέρεται περισσότερο σε σχέση με αυτό που αντιπροσωπεύει ο άλλος ως αξία, ως κοινό ιδανικό κ.λ.π. παρά ως σώμα ή ως πρόσωπο. Η ανάγκη για συγχώνευση η οποία βρίσκεται πίσω από τη σεξουαλική επιθυμία μπορεί να έχει όμως και αμυντικό χαρακτήρα. Η σεξουαλικοποίηση δηλαδή μπορεί να είναι μια άμυνα σε προβλήματα που σχετίζονται με τη διαφοροποίηση όπως την περιέγραψε η Mahler και που σε τελική ανάλυση μπορεί να αντανακλούν ελλείμματα αγάπης. Στο σημείο αυτό θα ήθελα πάλι να αναφέρω ένα κλινικό παράδειγμα: Ο κ. Β. υπέφερε από έντονο άγχος, καταναγκαστικές σκέψεις και τάσεις αυτοκτονίας. Αισθανόταν, και όντως ήταν, κοινωνικά απομονωμένος, και εξέφραζε αμφιβολίες για τη σεξουαλική του ταυτότητα. Σύντομα έγινε αντιληπτή η δυσκολία του στη διάκριση φαντασίας και πραγματικότητας. Βίωνε με δραματικό τρόπο ως φόβο απόρριψης και απουσία αγάπης κάθε παραμικρή πιθανότητα διαφοροποίησής του από τους άλλους ανθρώπους. Ταυτόχρονα, ενώ επιζητούσε την αγάπη και το ενδιαφέρον των άλλων, κάθε πιθανότητα προσέγγισης των άλλων ανακινούσε μέσα του επίφοβες φαντασίες συγχώνευσης που κατέληγαν σε έντονους φόβους απώλειας της σωματικής του ταυτότητας και καταναγκαστική ενασχόληση με το σώμα του. Χαρακτηριστικές ήταν και οι φαντασίες επιστροφής στη μήτρα, που εξέφραζε συχνά. Σεξουαλικοποιούσε πολύ έντονα τις σχέσεις του ως άμυνα στο άγχος αποχωρισμού και αυτή η σεξουαλικοποίηση οδηγούσε σε φόβους απώλειας της σεξουαλικής του ταυτότητας. Αυτά έγιναν ιδιαίτερα οδυνηρά, όταν κατάφερε

5 να δημιουργήσει μια ετερόφυλη σχέση, οπότε προέκυψαν διάφορες διαστροφικές φαντασίες και φόβοι. Στη θεραπεία του προέκυψε ως κεντρικό ζήτημα η αίσθησή του ότι οι γονείς του και κυρίως η μητέρα του δεν μπορούσαν να ταυτισθούν επαρκώς με τις επιθυμίες του. Αυτό σε συνδυασμό με τη δυσκολία τους να εκφράσουν θετικά συναισθήματα προς τον ίδιο, το εκλάμβανε ως έλλειψη αγάπης και ενδιαφέροντος. Χαρακτηριστικά, όπως έλεγε, αγάπη είναι να μπορεί να θυμώνει χωρίς να τον εκδικούνται. Φαινόταν ότι δεν είχε εσωτερικεύσει τη δυνατότητα να διαφοροποιείται χωρίς να απειλείται, ενώ ταυτόχρονα η συνεχής προσπάθεια να προσεγγίσει τα πρόσωπα της αγάπης του βιωνόταν απειλητικά. Ο Binstock (1973), παραλληλίζοντας και αυτός τη σχέση μητέρας-βρέφους με την ετερόφυλη σχέση, θεωρεί ότι η ανάγκη για ένωση, για συγχώνευση με τη μητέρα εξαιτίας του άγχους αποχωρισμού του βρέφους είναι η αιτία που ο άνθρωπος επιζητάει τη σεξουαλική ένωση. Ταυτόχρονα όμως φοβάται την ένωση αυτή, γιατί απειλεί την αυτονομία του, την ύπαρξή του και την ταυτότητά του. Η λύση στα ζητήματα αυτά είναι η ώριμη και ικανοποιητική ετερόφυλη σχέση, αφού και η ένωση επιτυγχάνεται με κάποιον τρόπο και η φυλετική ταυτότητα ισχυροποιείται μέσα από τους διακριτούς σεξουαλικούς ρόλους που το κάθε μέλος της σχέσης καλείται να παίξει. Η υιοθέτηση αυτών των ρόλων επιτυγχάνεται μέσα από την προβολή τμημάτων της αμφισεξουαλικότητας του κάθε μέλους της σχέσης στο άλλο. Η αγάπη προκύπτει, κατά κάποιον τρόπο, ως αποτέλεσμα μιας τέτοιας λύσης. Αν και ο Freud υποστήριξε ότι ο τρόπος με τον οποίο επιλέγουμε το ερωτικό αντικείμενο γίνεται με ανακλιτικό τρόπο, δηλαδή έχει ως πρότυπο τον γονέα που ικανοποιεί, και σχετίζεται με την αντικειμενοτρόπο libido, αυτή η άποψη έχει αμφισβητηθεί. Σε ένα μεγάλο αριθμό μελετών (Van der Wals 1965 Kernberg 1980 Gruenberger 1971 Joffe & Sandler 1965) τονίστηκε η σημασία που έχει η ικανοποίηση ναρκισσιστικών αναγκών του καθενός μέλους μέσα στον σχηματισμό που αποτελεί το ζευγάρι. Αγαπάμε, δηλαδή, γιατί έτσι προσεγγίζουμε μέσα από ένα παρακαμπτήριο δρόμο την πρωταρχική ιδανική κατάσταση μητέρας-βρέφους. Η ιδανική αυτή κατάσταση, όμως, σύμφωνα με την Klein (1957) και τον Winnicott (1965) εμπεριέχει όλες αυτές τις αρχαϊκές μορφές «αγάπης», όπως την ενσωμάτωση και τον έλεγχο του αντικειμένου, που συνδέονται με την επιθετικότητα και με την έλλειψη ενδιαφέροντος γι αυτό. Το ζητούμενο, κατά τον Kernberg (1991), είναι το κατά πόσον μπορεί η αγάπη να υπερισχύσει της επιθετικότητας ή, αλλιώς, κατά πόσον η επιθετικότητα μπορεί να στρατολογηθεί στην υπηρεσία της αγάπης. Κατά πόσον δηλαδή η επιθετικότητα θα χρησιμοποιηθεί για να προστατέψει την αγάπη του ζευγαριού από διάφορους εξωτερικούς παράγοντες, π.χ. τον φθόνο του κοινωνικού περιβάλλοντος, ή όχι. Μέσα στην ίδια τη σχέση θα κινητοποιηθούν τόσο οι επιθυμίες επανόρθωσης όσο και οι επιθετικές ανάγκες που σχετίζονται με παθολογικές σχέσεις του παρελθόντος. Στη δεύτερη περίπτωση ο κύριος μηχανισμός με τον οποίο το ένα μέλος προκαλεί το άλλο να επαναλάβει το παρελθόν στο παρόν είναι η προβλητική ταύτιση. Σε μια τέτοια περίπτωση το ζευγάρι μπορεί να οδηγηθεί σε μια ισορροπία μέσα από την επιθετικότητα, που όμως είναι τόσο απογοητευτική όσο και ερεθιστική και είναι αυτό που έχει χαρακτηριστεί ως «ιδιωτική τρέλα» ή «ένωση στην τρέλα».

6 Θα ήθελα κλείνοντας να εκθέσω ένα άλλο κλινικό παράδειγμα θέτοντας εκ παραλλήλου και κάποια ερωτήματα: Ο κ. Γ. δεν ζήτησε ο ίδιος βοήθεια. Ένας στενός του συγγενής κανόνισε τη συνάντηση και τον συνόδευσε. Τον απασχολούσε το ότι, όπως πίστευε, το μισό του κεφάλι δεν λειτουργούσε καθόλου, κάτι που απέδιδε σε αμαρτίες του παρελθόντος, αλλά και μια σεξουαλική δυσλειτουργία που ανάγκασε την κατά τα άλλα θρήσκα γυναίκα του, να τον πιέσει στο θέμα αυτό. Στο παρελθόν, μεταξύ άλλων, είχε ακουστικές και οπτικές ψευδαισθήσεις, είχε νοσηλευτεί γι αυτά και βρισκόταν τώρα σε φαρμακευτική αγωγή. Όλα αυτά δεν φαίνονταν να τον απασχολούν ιδιαίτερα ούτε και τα θεωρούσε άξια λόγου, αντίθετα από τον συνοδό του. Θεωρούσε ότι, αφότου μετανόησε πριν μερικά χρόνια για τη ζωή που έκανε και αισθάνθηκε μέσα του τη χάρη και την αγάπη του Θεού, τίποτε από αυτά δεν είχε ιδιαίτερη σημασία. Οι κοινωνικές του σχέσεις χειροτέρευσαν από τότε, καθώς και οι σχέσεις του στη δουλειά του. Ένας λόγος γι αυτό ήταν και το ότι ασχολιόταν συνεχώς με το να προσπαθεί να εξακριβώσει ποιοι είναι πιστοί και ποιοι σατανιστές. Τελευταία φοβόταν όλο και περισσότερο κάποια άτομα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να φέρει σε πέρας στοιχειώδεις δραστηριότητες. Ο κ. Γ. αδυνατούσε να διακρίνει τη φαντασία του από την πραγματικότητα. Αυτό που άλλοι το βιώνουν συμβολικά, εκείνος το βίωνε πραγματικά. Ισχυριζόταν ότι μπορούσε να διακρίνει πότε μια σεξουαλική του διέγερση ήταν αποτέλεσμα σατανικής δράσης ή όχι. Έδινε την εντύπωση ότι πολλά από αυτά που του συνέβαιναν μέσα του, τα αντιμετώπιζε ως ξένα σώματα, τα απέρριπτε και τα βίωνε ως εξωτερικές επιδράσεις. Η αναζήτηση της αγάπης είχε μετατοπιστεί από τους ανθρώπους και ειδικότερα από τη γυναίκα σε κάποιον υπεράνθρωπο και εξιδανικευμένο άνδρα. Τί μπορούμε να πούμε σε αυτή την περίπτωση για τις ταυτίσεις, για τις εσωτερικευμένες σχέσεις, και τί είδους αγάπη, δηλαδή ταύτιση με και κατανόηση για τις ανάγκες του και τις επιθυμίες του, μπορεί αυτός ο άνθρωπος να εισέπραξε από το πρωταρχικό αντικείμενο αγάπης; Ερωτήματα που θυμίζουν τον Winnicott ( ) και τον ρόλο που υπέθεσε ότι εκπληρώνει η επαρκής [good-enough] μητέρα, ότι ανταποκρίνεται δηλαδή στις ανάγκες του βρέφους της χωρίς να παρεμβαίνει ή να παρεμποδίζει, ενώ παράλληλα προωθεί τον ψυχολογικό αποχωρισμό του βρέφους από την ίδια. Έτσι συντελεί στην εσωτερίκευση αυτών των ιδιοτήτων της από το βρέφος, που είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη δυνατότητά του να προκύψει ως ύπαρξη και να μπορέσει να αναπτυχθεί και να διαφοροποιηθεί. Με άλλα λόγια, μέσα από τη δυαδική σχέση με τη μητέρα, η οποία μπορεί να ταυτίζεται αλλά και να διαφοροποιείται από το βρέφος της, εσωτερικεύονται οι ικανότητες για ταύτιση και για διαφοροποίηση. Ίσως αυτή η διαδικασία να βρίσκεται πίσω από αυτό που συνήθως περιγράφουμε ως αγάπη. Μια αγάπη, οι περιπέτειες της οποίας μέσα στις ανθρώπινες σχέσεις αναδεικνύουν τα προβλήματα και τις στρεβλώσεις που χρειάζεται να ξεπεράσει αυτό το κομμάτι του εαυτού που, όπως περιέγραψε ο Rosenfeld (1971), είναι ικανό να αγαπήσει, επειδή μπορεί να αναγνωρίσει την εξάρτηση. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Abraham, K. [1924] Character formation on the genital level of libido development. Στο Selected Papers, Νέα Υόρκη: Basic Books.

7 Altman, L Some vicissitudes of love. Journal of American Psychoanalytic Association 25:35-52 Bak, R Being in love and object loss. International Journal of Psychoanalysis 54:1-7. Balint, M. [1947] On genital love. Στο Primary Love and Psychoanalytic Technique, Νέα Υόρκη:Liveright. Balint, M Perversions and genitality. Στο Perversions, Psycho-Dynamics and Theory, επιμ. S. Lorand, Νέα Υόρκη:Gramercy Books. Bergmann, M Psychoanalytic observations on the capacity to love. Στο Separation- Individuation: Essays in Honor of Margaret S. Mahler, επιμ. J. B. McDevitt & C. G. Sttlage. Νέα Υόρκη: International University Press. Bergmann, M Freud s Three Theories of Love in the Light of Later Developments. Journal of American Psychoanalytic Association 36: Binstock, W On the two forms of intimacy. Journal of American Psychoanalytic Association 21: Fenichel, O The Psychoanalytic Theory of Neurosis. Νέα Υόρκη: Norton. Freud, S Group-Psychology and analysis of the Ego. S.E. 18. Gruenberger, B. [1971] Narcissism. Νέα Υόρκη: International University Press. Joffe, W. & J. Sandler Notes on pain, depression and individuation. Psychoanalytic Study of the Child20: Kernberg, O. 1974α. Barriers to falling and remaining in love. Journal of American Psychoanalytic Association22: Kernberg, O. 1974β. Mature Love: Prerequisites and Characteristics. Journal of American Psychoanalytic Association 22: Kernberg, O Internal World and External Reality. Νέα Υόρκη: Aronson. Kernberg, O Aggression and love in the relationship of the couple. Journal of American Psychoanalytic Association 39: Κlein, M Envy and Gratitude. Νέα Υόρκη: Basic Books. Laplanche, J. & J. B. Pontalis The Language of Psychoanalysis. Λονδίνο: Hogarth Press. Mahler, M. S On Human Symbiosis and the Vicissitudes of Individuation. Νέα Υόρκη: International University Press. Reich, W. [1929] The genital character and the neurotic character. Στο The Psychoanalytic Reader, επιμ. R. Fliess, Νέα Υόρκη: International University Press.

8 Rosenfeld, H A clinical approach to the psychoanalytic theory of the life and death instincts: An investigation into the aggressive aspects of Narcissism. International Journal of Psychoanalysis 52: Van der Waals, H. G Problems of Narcissism. Bulletin of Menninger Clinic 29: Waelder, R. [1930] The principle of multiple function: observations on overdetermination. ΣτοPsychoanalysis: Observation, Theory, Application, επιμ. S. A. Guttman, Νέα Υόρκη: International University Press. Winnicott, D. W Primitive emotional development. International Journal of Psychoanalysis 26: Winnicott, D. W On Transference. International Journal of Psychoanalysis 37: Winnicott, D. W The Maturational Processes and the Facilitating Environment. Νέα Υόρκη: International University Press.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Θεματική Ενότητα 6 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις κλινικές καταβολές της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη).

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη). ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη). 1. Σ ένα πολιτισμό όπου επικρατεί το εμπορικό πνεύμα και η

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Κωνσταντίνος Ασημακόπουλος Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Ορισμός: Είναι λειτουργίες του εγώ που έχουν σκοπό να απαλλάξουν το άτομο από το άγχος ή άλλα

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ειρήνη Τζελέπη, Συμβουλευτική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Pg.Dipl., MSc., City University, Λονδίνο

Γράφει: Ειρήνη Τζελέπη, Συμβουλευτική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Pg.Dipl., MSc., City University, Λονδίνο Γράφει: Ειρήνη Τζελέπη, Συμβουλευτική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Pg.Dipl., MSc., City University, Λονδίνο Για πολλούς ανθρώπους αποτελεί ένα τεράστιο ερωτηματικό το ζήτημα της ποιότητας της σεξουαλικής

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχικές Μεταβάσεις. Αλλαγές Αντικειμένου και Ψυχικές Αναδομήσεις: οι Κίνδυνοι της Ψυχικής Μετάβασης. Χρήστος Ζερβής

Ψυχικές Μεταβάσεις. Αλλαγές Αντικειμένου και Ψυχικές Αναδομήσεις: οι Κίνδυνοι της Ψυχικής Μετάβασης. Χρήστος Ζερβής Ψυχικές Μεταβάσεις Αλλαγές Αντικειμένου και Ψυχικές Αναδομήσεις: οι Κίνδυνοι της Ψυχικής Μετάβασης Χρήστος Ζερβής Στo πλαίσιο της ψυχαναλυτικής θεωρίας, και ξεκινώντας από τον Freud, το αντικείμενο της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Ψυχολογία Κινήτρων

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Ψυχολογία Κινήτρων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ψυχολογία Κινήτρων Η ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΡΩΝ Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

«Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο»

«Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο» «Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο» Βασιλική Κουμαντάκη Ψυχολόγος Εθελόντρια & Μέλος Εξελεγκτικής Επιτροπής Συλλόγου «Κ.Ε.Φ.Ι.» Αθηνών Επιστημονικός Συνεργάτης «ΚΕΝΤΡΟ ΜΑΣΤΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρούλα Μπεράτη. Καταθλίψεις Πένθη Επιχείρηµα

Σταυρούλα Μπεράτη. Καταθλίψεις Πένθη Επιχείρηµα Σταυρούλα Μπεράτη Καταθλίψεις Πένθη Επιχείρηµα Η κατάθλιψη ήταν η πρώτη κλινική οντότητα στη διερεύνηση της ψυχοπαθολογίας από τον Freud, στην οποία ο κεντρικός παράγων είναι το συναίσθηµα, δηλαδή η διαταραχή,

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά προβλήματα

Σεξουαλικά προβλήματα Σεξουαλικά προβλήματα Στην ανταγωνιστική σημερινή μας κοινωνία το άτομο βρίσκεται συνεχώς κάτω από μια διαρκή πίεση να αποδώσει σε διάφορους τομείς της καθημερινής του δραστηριότητας. Στον σεξουαλικό τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες;

Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες; Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες; Δρ. Ευγενία Σουμάκη Παιδοψυχίατρος - Ψυχαναλύτρια Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην Κριτική Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Ενότητα: Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FREUD ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην Κριτική Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Ενότητα: Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FREUD ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην Κριτική Αναπτυξιακή Ψυχολογία Ενότητα: Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FREUD ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ Διδάσκων: Επίκουρος Καθηγητής Παπασταθόπουλος Στάθης Τμήμα: Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί να συναντηθεί ο έφηβος με το δάσκαλο; Προσέγγιση των δυσκολιών στη σχέση μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή

Μπορεί να συναντηθεί ο έφηβος με το δάσκαλο; Προσέγγιση των δυσκολιών στη σχέση μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή Μπορεί να συναντηθεί ο έφηβος με το δάσκαλο; Προσέγγιση των δυσκολιών στη σχέση μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή Αυτή, δεν είναι μία κανονική παρουσίαση. Είναι μόνο μία αφορμή για προβληματισμό. Παρατηρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της οικογένειας στην ανάπτυξη του παιδιού»

«Ο ρόλος της οικογένειας στην ανάπτυξη του παιδιού» «Ο ρόλος της οικογένειας στην ανάπτυξη του παιδιού» Είναι γενικά αποδεκτό ότι σε μια κοινωνία πρέπει να υπάρχει ισορροπία μεταξύ αγάπης και εξουσίας, μεταξύ αλληλεγγύης και ανταγωνισμού. Στην «κοινωνία»

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι ή Αγόρι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας Φύλου. Ίλια Χατζή Ψυχολόγος MSc

Κορίτσι ή Αγόρι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας Φύλου. Ίλια Χατζή Ψυχολόγος MSc Κορίτσι ή Αγόρι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας Φύλου Ίλια Χατζή Ψυχολόγος MSc Τι είναι Ταυτότητα; Περιγράφει τα χαρακτηριστικά που μας προσδιορίζουν και μας διαφοροποιούν ή μας ταξινομούν σε ομάδες ή υποομάδες.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η εφηβεία είναι μια περίοδος μεταξύ της παιδικής και της ενήλικης ζωής στην οποία γίνεται ο σχηματισμός της προσωπικής μας ταυτότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Με τον όρο αυτοεκτίμηση εννοούμε τον βαθμό στον οποίο εκτιμούμε, σεβόμαστε αλλά και αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι. Με λίγα και απλά λόγια, είναι η εσωτερική αντίληψη που

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud.

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ο Freud πίστευε ότι είχε ανακαλύψει την πραγµατική «φύση» του ανθρώπου όχι µόνο στο επίπεδο των διαπροσωπικών σχέσεων αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ

ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ αυτό που αποκαλούµε «προσωπικότητα» αναδεικνύεται µέσα από έναν εσωτερικό «χάρτη» που φτιάχνει ο καθένας µας και σύµφωνα µε τον οποίο οργανώνονται οι πληροφορίες για τον εαυτό µας και για τους άλλους,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ & ΕΜΠΝΕΥΣΗ. Εισαγωγή

ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ & ΕΜΠΝΕΥΣΗ. Εισαγωγή ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ & ΕΜΠΝΕΥΣΗ Εισαγωγή Λέγοντας έμπνευση συνήθως εννοούμε την ξαφνική και κάποτε αναπάντεχη εμφάνιση κάποιας σκέψης, φαντασίας ή παράστασης. Συχνά, όχι όμως πάντα, η εμφάνιση αυτή φαίνεται να

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Επέκεινα Ψυχαναλυτική πράξη» To άγχος ευνουχισμού γένους θηλυκού. Επιμέλεια-Παρουσίαση : Αικατερίνη Τζαβάρα, Ψυχολόγος

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Επέκεινα Ψυχαναλυτική πράξη» To άγχος ευνουχισμού γένους θηλυκού. Επιμέλεια-Παρουσίαση : Αικατερίνη Τζαβάρα, Ψυχολόγος Εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Επέκεινα Ψυχαναλυτική πράξη» To άγχος ευνουχισμού γένους θηλυκού Επιμέλεια-Παρουσίαση : Αικατερίνη Τζαβάρα, Ψυχολόγος Εποπτεία: Σάββας Μπακιρτζόγλου, Ψυχολόγος-Ψυχαναλυτής Το παιδί

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Α εξάμηνο ΜΑΘΗΜΑ 1 (14 2ωρα) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Α εξάμηνο ΜΑΘΗΜΑ 1 (14 2ωρα) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΨΥΧΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΙΑΤΡΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Διευθυντής:, Καθηγητής Ψυχιατρικής Α εξάμηνο 10.2016-2.2017 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ (2 2ωρα) ΜΑΘΗΜΑ 1 (14

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες.

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες. Όταν οι γονείς χωρίζουν-οι συνέπειες ενός διαζυγίου στα παιδιά. Ο χωρισμός των δύο γονέων, θεωρείται ένα από τα πιο στρεσσογόνα συμβάντα για όλα τα μέλη που αποτελούν μια οικογένεια. Τα παιδιά βιώνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΙΙ. ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Αναπτυξιακά επιτεύγματα. Καλλιρρόη Παπαδοπούλου και Λήδα Αναγνωστάκη ΤΕΑΠΗ/ΕΚΠΑ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΙΙ. ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Αναπτυξιακά επιτεύγματα. Καλλιρρόη Παπαδοπούλου και Λήδα Αναγνωστάκη ΤΕΑΠΗ/ΕΚΠΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΙΙ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Αναπτυξιακά επιτεύγματα Καλλιρρόη Παπαδοπούλου και Λήδα Αναγνωστάκη ΤΕΑΠΗ/ΕΚΠΑ 2016-17 Βάδιση, έλεγχος σφιγκτήρων, το «όχι» του παιδιού, γλωσσική ανάπτυξη Βάδιση

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας. Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP)

Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας. Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP) Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP) ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Οι βασικές κατηγορίες θεωριών για την ομοφυλοφιλία Φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας

Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας Βιωματικό εργαστήριο ασκήσεων επαγγελματικής συμβουλευτικής με τη χρήση των αρχών της Θετικής Ψυχολογίας Το πραγματικό ταξίδι της ανακάλυψης δεν συνίσταται στην αναζήτηση νέων τοπίων, αλλά στην απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Κωνσταντίνος Ευθυµίου Εισήγηση για την ιηµερίδα: "Εκπαίδευση στην Γνωσιακή - Συµπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία" Αθήνα, Αula Φιλοσοφικής Σχολής Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Η οικογένεια αποτελεί τεράστια μορφοποιό δύναμη για την ανάπτυξη του παιδιού, γιατί το άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Η εφηβεία ως αναπτυξιακό στάδιο

Η εφηβεία ως αναπτυξιακό στάδιο Η εφηβεία ως αναπτυξιακό στάδιο Ο Erikson (1968) θεώρησε ότι η εφηβεία είναι μία από τις εξελικτικές βαθμίδες που καλύπτουν όλη τη ζωή του ατόμου, από τη βρεφική ως τη γεροντική ηλικία (βλ. Πίνακα 1.1}.

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά στη διαμόρφωση της προσωπικότητας κατά τη νηπιακή ηλικία είναι οι 2 αναπτυξιακές κρίσεις στην αρχή της περιόδου η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Η ιατρική ορίζει ως χρόνια ασθένεια την ασθένεια που είναι μακρόχρονη ή με συχνά επεισόδια. Παλαιότερα, η διάγνωση μιας σημαντικής

Διαβάστε περισσότερα

"Να είσαι ΕΣΥ! Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι." Oscar Wilde

Να είσαι ΕΣΥ! Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι. Oscar Wilde 1 Αγαπημένε μου φίλε/η, "Να είσαι ΕΣΥ! Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι." Oscar Wilde Θα ήθελα να σε καλωσορίσω σε αυτό το σεμινάριο. Είναι πολύ σημαντικό για εμένα να ξέρεις πώς δεσμεύομαι με το πέρας

Διαβάστε περισσότερα

Διαφάνεια 1. T1 Tsitsas_pc; 10/11/2011

Διαφάνεια 1. T1 Tsitsas_pc; 10/11/2011 T1 Διαφάνεια 1 T1 Tsitsas_pc; 10/11/2011 Ο Sigmund Freud θεωρείται ο πιο γνωστός ψυχολόγος Γεννημένος το 1856 από τη δεύτερη σύζυγο ενός βιενέζου Διάβασε τα έργα του Shakespeare από την ηλικία των 8 Πέθανε

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ευάγγελος Γκικόντες, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος

Γράφει: Ευάγγελος Γκικόντες, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος Γράφει: Ευάγγελος Γκικόντες, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος Τι ακριβώς εννοούμε με τον όρο δυσπανευρία; Είναι η επώδυνη σεξουαλική επαφή. Η γυναίκα, είτε όταν την εξετάζει ο γυναικολόγος είτε κατά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Η οικογένεια είναι το κατ εξοχήν περιβάλλον στο οποίο ζει, αναπτύσσεται και διαμορφώνεται το παιδί. Αντιλαμβάνεται λοιπόν

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία. Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ

Εφηβεία. Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Εφηβεία Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ 1.Χαρακτηριστικά Εφηβεία 2.Δραστηριότητες 3.Κοινωνικοποίηση 1.Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Αντίληψη Διαδικασία λήψης & ερμηνείας των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος Βοηθούν στην επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29 Γράφει: Νικόλαος Βακόνδιος, Ψυχολόγος Η λέξη «ψύχωση» είναι μία λέξη η οποία χρησιμοποιείται υπερβολικά συχνά από τον κόσμο με λάθος νόημα και περιεχόμενο. Στο κείμενο αυτό, γίνεται μία προσπάθεια να δοθεί

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμική ομάδας Η θεωρία

Δυναμική ομάδας Η θεωρία Δυναμική ομάδας Η θεωρία Η ψυχοδυναμική προσέγγιση του Lewin θεωρεί ότι η συμπεριφορά των ανθρώπων σε μία ομάδα, έχει τις ρίζες της στην παιδική ηλικία και συγκεκριμένα στις οικογενειακές σχέσεις και στην

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ & ΤΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ. Διδάσκων : Επίκουρος Καθηγητής Στάθης Παπασταθόπουλος

Ενότητα: ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ & ΤΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ. Διδάσκων : Επίκουρος Καθηγητής Στάθης Παπασταθόπουλος Τίτλος Μαθήματος: ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Ι Ενότητα: ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ & ΤΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ Διδάσκων : Επίκουρος Καθηγητής Στάθης Παπασταθόπουλος Τμήμα: Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν;

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν; Διαζύγιο Σύµφωνα µε στατιστικά στοιχεία, στις αναπτυγµένες χώρες υπολογίζεται ότι ένας στους δύο γάµους καταλήγει σε διαζύγιο. Το διαζύγιο είναι µια ψυχικά τραυματική εμπειρία για αυτούς που χωρίζουν.

Διαβάστε περισσότερα

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου!

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου! Η μετάβαση στον παιδικό σταθμό---ψυχολογία αναπτυξιακού σταδίου στο νήπιο και οφέλη ένταξης Γράφει: Δανάη Χορομίδου, Ψυχολόγος, Απόφοιτος Παν/μίου Αθηνών, Ψυχοθεραπεύτρια-Ψυχοδραματιστής, Συνεργάτης του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Μυρτώ Λεμονούδη και Έλλη Κουβαράκη MSc Κλινική Ψυχολογία Παν/μίου Αθηνών -Ψυχοθεραπεύτριες Επόπτης: Γιώργος Ευσταθίου Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Παν/μίου Αθηνών-Ψυχοθεραπευτής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών:

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: 1. Αν αισθάνεστε ως γονείς πως δεν έχετε καταφέρει να αντιμετωπίζετε ικανοποιητικά τον θυμό του παιδιού σας, ξεκινήστε να διαβάζετε, να

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Προστασίας και Κινδύνου

Παράγοντες Προστασίας και Κινδύνου Η ψυχική ζωή του παιδιού οικοδομείται μέσα από μια σχέση αλληλεπίδρασης με τους σημαντικούς Άλλους, τη μητέρα και τον πατέρα αρχικά και το ευρύτερο περιβάλλον στη συνέχεια. Μέσα από αυτήν τη συναισθηματική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point.

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. Συγγραφέας του βιβλίου είναι η Τζακλίν Ουίλσον και απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 3: Θεωρίες-μοντέλα κοινωνικοποίησης Αναστασία Κεσίδου

Διαβάστε περισσότερα

Το σύμπλεγμα ευνουχισμού

Το σύμπλεγμα ευνουχισμού Το σύμπλεγμα ευνουχισμού Ιωάννης Βαρτζόπουλος 9ο Συνέδριο της ΕΨΕ Η έννοια του ευνουχισμού έχει κεντρική θέση στην ψυχαναλυτική ιεράρχηση των εννοιών. Η πλήρης του μορφή αναδεικνύεται στη σχέση του με

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ & ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΨΥΧΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ & ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΨΥΧΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ & ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ Η έννοια του ψυχικού τραύματος ήταν από τις πρώτες έννοιες που εισήγαγε ο Freud στην θεωρία της ψυχανάλυσης. Αντίθετα η έννοια της επιθετικότητας αναγνωρίστηκε καθυστερημένα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριµία µε τις Ψυχοσεξουαλικές θεραπείες Ηλιάνα Παυλοπούλου Ψυχολόγος

Γνωριµία µε τις Ψυχοσεξουαλικές θεραπείες Ηλιάνα Παυλοπούλου Ψυχολόγος Γνωριµία µε τις Ψυχοσεξουαλικές θεραπείες Ηλιάνα Παυλοπούλου Ψυχολόγος Επιστηµονική Συνεργάτης στο Ειδικό Ιατρείο Σεξουαλικών Διαταραχών- Αιγινήτειο Νοσοκοµείο και στη Μονάδα Θεραπείας Συµπεριφοράς Ε.ΚΕ.Ψ.Υ.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Οι σχέσεις των εφήβων

Οι σχέσεις των εφήβων Οι σχέσεις των εφήβων «Το πρόσωπο με τις πολλές στιγμές, συγκινήσεις και φορτίσεις, που ζει το σήμερα» Δρ. Θάνος Ε. Ασκητής Νευρολόγος-Ψυχίατρος Πρόεδρος του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;»

«Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;» «Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;» Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου. Αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της συντελούνται

Διαβάστε περισσότερα

Η αλληλεπίδραση Σεξουαλικής λειτουργίας, Σκέψης, Συναισθηματικής διάθεσης και Αισθήσεων

Η αλληλεπίδραση Σεξουαλικής λειτουργίας, Σκέψης, Συναισθηματικής διάθεσης και Αισθήσεων Η αλληλεπίδραση Σεξουαλικής λειτουργίας, Σκέψης, Συναισθηματικής διάθεσης και Αισθήσεων Οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούμε, ότι βλέπουμε τον εξωτερικό κόσμο με τα μάτια μας, στην πραγματικότητα όμως, αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια:

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια: ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θέµατα της παρουσίασης Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή Σακελλαρίου Κίµων Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα H οικογένεια ως

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Σεντελέ Αικατερίνη, Εκπαιδευτικός Β/θμιας Εκπαίδευσης ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αξιολόγησα τους μαθητές μου θεωρώντας την αξιολόγηση σαν μια διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Καλύτερη πληροφόρηση Ένιωσα σίγουρη για τον εαυτό μου Πολλές απορίες που δεν είχα φανταστεί με σιγούρεψαν Η σημερινή ενημέρωση ήταν από τις καλύτερες που

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Η Συναισθηματική Νοημοσύνη είναι η σύνθεση όλων εκείνων των παραγόντων που κάνουν έναν άνθρωπο να πετυχαίνει στη ζωή του Αυτοεπίγνωση (αναγνώριση των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Εισήγηση στο 12 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας (Μάιος, 2009) Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Μπετίνα Ντάβου, Πανεπιστήμιο Αθηνών Κατερίνα Σπετσιώτου, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013.

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013. Ο παρανοϊκός, ο χρηστικός και η σχέση. (Eκτεταμένη περίληψη της εισήγησης στο 2ο Συμπόσιο της ΕΨΣΕ, Ενοχή & Σωματοποίηση ) του César Botella Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Η αξία του παιχνιδιού ως παιδαγωγικό και θεραπευτικό μέσο.

Η αξία του παιχνιδιού ως παιδαγωγικό και θεραπευτικό μέσο. Η αξία του παιχνιδιού ως παιδαγωγικό και θεραπευτικό μέσο. Η λέξη παιχνίδι έχει τις ρίζες της στην αρχαία ελληνική γλώσσα. Παιχνίδι, παιγνίδιο ή παίγνιο όπως αλλιώς λέγεται είναι μία δομημένη δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο. Εφηβεία (4596)

Κείμενο. Εφηβεία (4596) Κείμενο Εφηβεία (4596) Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου, η οποία αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της, συντελούνται βιολογικές,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D. Κλινική και σχολική ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια, ECP Εκ των Ένδον Χώρος Συμβουλευτικής & Ψυχοθεραπείας Εκπαιδεύτρια και επόπτρια, Λόγω

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΕΙΣ ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Το φύλο δεν είναι ένα απλό γεγονός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΚΑΤΩ ΑΧΑΪΑΣ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ

ΓΕΛ ΚΑΤΩ ΑΧΑΪΑΣ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΓΕΛ ΚΑΤΩ ΑΧΑΪΑΣ 2012-2013 Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΝΕΩΝ ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗ Το ερωτηματολόγιο αυτό δημιουργήθηκε με σκοπό να μελετηθεί η αυτοεκτίμηση και ο αυτοέλεγχος που διαθέτουν οι νέοι

Διαβάστε περισσότερα

Συνδιαλλακτική Ανάλυση (Transactional Analysis - T.A.)

Συνδιαλλακτική Ανάλυση (Transactional Analysis - T.A.) Συνδιαλλακτική Ανάλυση (Transactional Analysis - T.A.) "Οι άνθρωποι δεν έχουν ανάγκη απ'άλλο τίποτα, παρά μόνον από άλλους ανθρώπους ικανούς να τους προσέξουν, πράγμα σπάνιο, πολύ δύσκολο, πρόκειται σχεδόν...

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΕΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΕ ΧΑΜΗΛΟ ΚΟΣΤΟΣ

ΟΜΑΔΕΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΕ ΧΑΜΗΛΟ ΚΟΣΤΟΣ ΟΜΑΔΕΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΕ ΧΑΜΗΛΟ ΚΟΣΤΟΣ Το Κέντρο Εφαρμοσμένης Συμβουλευτικής Ψυχοθεραπείας παρέχει στο παράρτημα της Θεσσαλονίκης τρεις ξεχωριστές ομάδες αυτογνωσίας χαμηλό κόστος Οι ομάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΡΑΦΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ ΜΕ Ι ΕΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ, ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΑΝΑΒΛΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΜΟΥΜΟΥΛΕΤΣΑ, MSc ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ 4ετής

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Ο έφηβος σε σχέση με τους γονείς του (4608)

Κείμενο Ο έφηβος σε σχέση με τους γονείς του (4608) Κείμενο Ο έφηβος σε σχέση με τους γονείς του (4608) Στην εφηβεία ο νέος αποχωρίζεται ουσιαστικά τους γονείς και εγκαταλείπει σταδιακά την παντοδυναμία του παιδιού. Ενώ ήταν πάντα στο επίκεντρο της προσοχής

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας 1 9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας ΤΑ ΠΕΠΡΩΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΥΝΟΥΧΙΣΜΟΥ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΩΘΗΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΙΑΨΕΥΣΗ Βασίλης Δηµόπουλος Στην ψυχανάλυση η έννοια του ευνουχισµού αναφέρεται σε µία πολυσύνθετη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ο οικονομικός «ευνουχισμός» γεννά συναισθηματική ανασφάλεια στην Ελληνίδα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ο οικονομικός «ευνουχισμός» γεννά συναισθηματική ανασφάλεια στην Ελληνίδα ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ο οικονομικός «ευνουχισμός» γεννά συναισθηματική ανασφάλεια στην Ελληνίδα «Να νοιάζεται για μένα, κι ας είναι φτωχός». Η Ελληνίδα της κρίσης «επενδύει» τώρα στην τρυφερότητα που βλέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα Ηλικία - Επιχειρηματικότητα 40% 35% 34,3% 34,0% 30% 25% 20% 21,3% 15% 10% 5% 0% 1,3% 18-24 25-34 35-44 45-54 55+ 9,0% 1 Τι επιλέγει 84% επιλέγει την έναρξη νέας δραστηριότητας ανεξάρτητα επιπέδου εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα