ΑΓΑΠΗ & ΕΤΕΡΟΦΥΛΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΓΑΠΗ & ΕΤΕΡΟΦΥΛΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ"

Transcript

1 ΑΓΑΠΗ & ΕΤΕΡΟΦΥΛΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Αν και η αγάπη ή η αναζήτηση της αγάπης θα μπορούσε να πει κανείς ότι αποτελεί ένα ισχυρά σταθερό κίνητρο της συμπεριφοράς μας, δεν είναι και πολύ σαφές τί εννοεί ο καθένας μας με τη λέξη αυτή. Στο λεξικό π.χ. θα βρούμε ως ερμηνεύματά της τα αγαθά συναισθήματα, τη φιλική διάθεση, τη στοργή, την τρυφερότητα, τη γενετήσια έλξη, το πάθος, τον έρωτα. Άλλες πάλι φορές, στην καθημερινότητα, μπορεί να μιλάμε για αγάπη και να εννοούμε ασφάλεια, υποστήριξη, κατανόηση ή ικανοποίηση κάποιας επιθυμίας. Αυτή η υποκειμενικότητα με την οποία τείνει κανείς να φορτίζει αυτή τη λέξη ή, καλύτερα, η ενσωμάτωση τόσο πολλών εννοιών σε μία και μόνο λέξη δεν μπορεί να είναι τυχαία, στον βαθμό που φαίνεται ότι όλα αυτά και όχι μόνο διαδραματίζονται στο πεδίο των ανθρώπινων σχέσεων, όπου η αγάπη είναι το ρητό ή άρρητο αίτημα το οποίο απευθύνουμε στον άλλον. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι μια σχέση με τους άλλους καθορίζεται μόνον από την αγάπη. Βασικοί καθοριστικοί παράγοντες ακόμη, όπως η επιθετικότητα και η σεξουαλικότητα, συμβάλλουν στη διαμόρφωση των ανθρώπινων σχέσεων με όλους τους τρόπους έκφρασής τους και τους συνδυασμούς τους. Με αυτή την έννοια, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η αγάπη συμβάλλει και αυτή στον χρωματισμό του τοπίου των ανθρώπινων σχέσεων, χωρίς όμως να είναι και το μόνο χρώμα. Αλλά ούτε και η αγάπη είναι πάντα δεδομένη στις ανθρώπινες σχέσεις. Πολλές φορές υπάρχει αλλά δεν διακρίνεται, ενώ άλλες φορές μπορεί να λειτουργεί ως άμυνα σε άλλα συναισθήματα, όπως η επιθετικότητα, το άγχος αποχωρισμού, ή και στο αίσθημα της μοναξιάς (Altman 1977). Αυτό που φαίνεται να είναι κοινό στις ψυχαναλυτικές απόψεις σε σχέση με το ζήτημα αυτό είναι ότι η απόκτηση της ικανότητας γι αγάπη αποτελεί σταθμό στην ψυχοσεξουαλική ανάπτυξη του ατόμου και εξαρτάται άμεσα από την ψυχολογική του οργάνωση. Θεωρείται ότι είναι το αποτέλεσμα μιας αναπτυξιακής πορείας μέσα από την οποία εσωτερικεύονται οι σχέσεις του παιδιού με τα σημαντικά πρόσωπα, δηλαδή τους γονείς διαδικασία μέσα από την οποία δημιουργούνται οι ταυτίσεις. Αν και σε αυτά έχουν αναφερθεί ειδικότερα προηγούμενοι ομιλητές, θα ήθελα ωστόσο να υπογραμμίσω ως βασικές προϋποθέσεις για την απόκτηση αυτής της ικανότητας την ύπαρξη μιας επαρκούς μητέρας κατά τον Winnicott (1945), η οποία θα επιτρέψει την οργάνωση του βρέφους και την ανάπτυξη του ενδιαφέροντος για το αντικείμενο [concern], ενώ παράλληλα θα το βοηθήσει τόσο στην επίτευξη της καταθλιπτικής θέσης όσο και στην ικανότητα για επανόρθωση και ευγνωμοσύνη όπως υποστηρίζει η Klein (1957), αλλά και στην ικανότητα για διαφοροποίηση και ανεξαρτητοποίηση κατά τη Mahler (1968). Επιπλέον, η διαμόρφωση της σεξουαλικής ταυτότητας του παιδιού, όπως διαμορφώνεται μέσα από την τριαδική σχέση με τον πατέρα και το οιδιπόδειο σύμπλεγμα. Ιστορικά η ψυχανάλυση, καθώς προσανατολίστηκε αρχικά κυρίως στο οιδιπόδειο και στα στάδια οργάνωσης της libido, προσπάθησε να εξηγήσει το φαινόμενο της αγάπης μέσα από τέτοιους μηχανισμούς. Έτσι ο Abraham (1924) και ο Reich (1929) υπέθεσαν την ύπαρξη ενός γενετήσιου σταδίου οργάνωσης της libido, το οποίο συμπίπτει χρονικά με την εφηβεία και θεωρείται ότι ενσωματώνει τα καλύτερα συστατικά των προηγούμενων σταδίων: από το στοματικό τη δραστηριότητα και από το πρωκτικό την επιμονή. Σύμφωνα με αυτούς η

2 επίτευξη αυτού του σταδίου συνεπάγεται την αντιμετώπιση τόσο της επιθετικότητας και της αμφιθυμίας προς το αντικείμενο της αγάπης, όσο και του ναρκισσισμού, αλλά και των απαγορεύσεων του οιδιπόδειου συμπλέγματος. Ο Fenichel (1945), από την άλλη, προσδιόρισε την αγάπη ως το «ενδιαφέρον προς το αντικείμενο, που φτάνει μέχρι του σημείου να είναι αδύνατη η ικανοποίηση του ίδιου του ατόμου χωρίς την ικανοποίηση του άλλου». Στη δομικά προσανατολισμένη άποψη του Waelder (1930) επισημαίνεται ο συνθετικός ρόλος που επιτελεί το Εγώ μέσω της αγάπης, με την έννοια ότι αποτελεί τον «τόπο» όπου συντίθενται οι επιθυμίες του Id, οι απαιτήσεις του καταναγκασμού της επανάληψης, του Υπερεγώ, του Ιδανικού Εγώ και της πραγματικότητας. Στην ομιλία μου θα αναφερθώ στη διερεύνηση ενός μέρους της πολύπλοκης δυναμικής που αναπτύσσεται μέσα στην ετερόφυλη σχέση και αφορά την ανάπτυξη του συναισθήματος της αγάπης, ξεκινώντας από το ότι η αγάπη παίρνει υπόψη της τις ανάγκες και τις επιθυμίες του άλλου, χωρίς όμως και να παραμελεί τις ανάγκες ή τις επιθυμίες του εαυτού. Με άλλα λόγια, αυτός που αγαπάει μπορεί να ταυτίζεται με τον άλλο και με τις επιθυμίες του, ενώ ταυτόχρονα κάνει το ίδιο για τον εαυτό του. Κατά συνέπεια, για να υπάρξει σταθερότητα στη σχέση και να γίνει εφικτή η ανάπτυξη της αγάπης πρέπει το άτομο να έχει κατακτήσει και την ικανότητα για ταύτιση αλλά και την ικανότητα για διαφοροποίηση. Αυτομάτως όμως το ζήτημα της αγάπης έτσι τίθεται στο επίπεδο της δυαδικής σχέσης του παιδιού με τη μητέρα, μια άποψη που έχει ήδη επισημανθεί στη νεότερη βιβλιογραφία εντατικά από τη δεκαετία του 70 δεκαετία η οποία γενικότερα σημαδεύεται από μια μετακίνηση της έμφασης από το τριαδικό Οιδιπόδειο στην προγενέστερη δυαδική σχέση με τη μητέρα. Βέβαια, ο Freud από το 1905 έλεγε ότι «το πρότυπο κάθε σχέσης αγάπης βρίσκεται στο βρέφος που θηλάζει» και ότι «η ανεύρεση του αντικειμένου αγάπης είναι στην πραγματικότητα μια επανεύρεση». Στη μεταγενέστερη βιβλιογραφία τόσο ο Bergmann ( ) όσο και ο Bak (1973), παραδείγματος χάρη, είδαν τον έρωτα και την αγάπη γενικότερα ως συνέπεια και ανάγκη που προκύπτει από τη συμβιωτική φάση με τη μητέρα, ως ανάγκη αναίρεσης του χωρισμού από αυτή. Εντοπίστηκε η στενή σχέση ανάμεσα στην αγάπη που αισθάνεται το μικρό παιδί και στην ενήλικη αγάπη, με αποτέλεσμα να βιώνεται συχνά η δεύτερη ως προσπάθεια διόρθωσης ή θεραπείας αυτών που έμειναν σαν ελλείμματα από την πρώτη. Αυτό όμως σημαίνει παράλληλα ότι μέσα στην ετερόφυλη σχέση ενεργοποιούνται και οι δυσλειτουργίες ή οι ελλείψεις που προέκυψαν από τη σχέση με τη μητέρα. Ας το δούμε αυτό πιο καθαρά μέσα από ένα κλινικό παράδειγμα: Η κ. Α. δυσκολευόταν να κάνει μια ετερόφυλη σχέση, συχνά αισθανόταν θυμωμένη χωρίς να μπορεί πάντα να το εξηγήσει, ήταν μάλλον δυσαρεστημένη από τις κοινωνικές της σχέσεις και πολλές φορές κατηγορούσε τον εαυτό της που θύμωνε, ενώ άλλες φορές υπερθεμάτιζε που το έκανε. Δυσκολευόταν πολύ να αρνηθεί κάτι στους άλλους, παρότι μέσα της θύμωνε έντονα, και την ίδια στάση μετέφερε και στις ερωτικές της σχέσεις. Παρά τον περιορισμό της σεξουαλικής της ζωής, είχε την τάση να σεξουαλικοποιεί έντονα τις σχέσεις της, κάτι που γρήγορα φάνηκε ότι ήταν μια άμυνα σε συναισθήματα θυμού, απογοήτευσης και φόβου, που σχετίζονταν με ένα βαθύτερο άγχος αποχωρισμού. Η κ. Α. είχε πάντα μια έντονη αμφιθυμική σχέση με τη μητέρα της, η οποία με διάφορους τρόπους έβαζε εμπόδια στη δυνατότητά της να διαφοροποιείται από αυτήν. Έπρεπε να λαμβάνει

3 υπόψη τις επιθυμίες της μητέρας της και των άλλων πρώτα και μετά τις δικές της, κάτι που της δημιουργούσε θυμό αλλά και ενοχή. Ταυτόχρονα, είχε μεγάλη δυσκολία να αποδεχθεί τις επιθυμίες της εξάρτησης από τη μητέρα της. Από μικρή ήταν συνδεδεμένη συναισθηματικά με τον πατέρα της και έπαιρνε το μέρος του στους συχνούς καυγάδες μεταξύ των γονέων της. Παρά ταύτα τον ένοιωθε αδύναμο ή και αδιάφορο απέναντί της και αισθανόταν ότι δεν την υποστήριζε όσο θα ήθελε απέναντι στη μητέρα της. Ακόμη αισθανόταν ότι η μητέρα της αντιδρούσε όταν προσέγγιζε τον πατέρα της, ενώ της άφηνε και την εντύπωση ότι αυτό θα ήταν σεξουαλικά επικίνδυνο. Φάνηκε ότι η τάση της να εξιδανικεύει τον πατέρα της καθώς και η «ευκολία» με την οποία μιλούσε για τις ερωτικές της επιθυμίες προς αυτόν ήταν άμυνα, όπως είπα και παραπάνω, σε ένα βαθύτερο άγχος αποχωρισμού που σχετιζόταν με τη μητέρα της. Η συμπεριφορά αποφυγής που είχε με τους ανθρώπους και πιο συγκεκριμένα με τους άνδρες, καθώς και η δυσκολία της να επικοινωνήσει μέσω συναισθημάτων αγάπης ήταν σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα των δυσκολιών της να διαφοροποιηθεί αλλά και να πλησιάσει την μητέρα της. Πίσω από την οιδιπόδεια «πρόσοψη», θα μπορούσα να πω, υπήρχε ένα ζήτημα διαφοροποίησης και ανεξαρτητοποίησης από την μητέρα. Η αγάπη όμως στην ετερόφυλη σχέση συνδέεται φυσικά και με τη σεξουαλικότητα, η οποία αποτελεί και το βασικό κίνητρο για τη δημιουργία της σχέσης. Αν και η σεξουαλική επιθυμία συχνά συγχέεται με την αγάπη, είναι προφανές ότι όχι μόνο δεν είναι ταυτόσημη με αυτήν αλλά ούτε και πάντα το μοναδικό κίνητρο. Χρειάζεται εδώ να αναφέρω και μια διάκριση που γίνεται ήδη από τον Freud, ο οποίος αντιπαραβάλλει την αγάπη με τον έρωτα, το να είναι δηλαδή κανείς ερωτευμένος. Ο ορμητικός και ενθουσιώδης έρωτας διαχωρίζεται από την πιο ήρεμη και σταθερή αγάπη ως διαφορετικό ψυχολογικό φαινόμενο. Στην οπτική του Freud (1921) ο έρωτας παραλληλίζεται με την έκσταση και την ύπνωση, ενώ ο Bergmann (1971) βλέπει τον έρωτα ως όνειρο. Ταυτόχρονα εμφανίζεται να είναι περισσότερο συνδεδεμένος με τη σεξουαλικότητα, ενώ παράλληλα οδηγεί σε κάποια εξιδανίκευση του ερωτικού αντικειμένου, καθώς και σε μια μορφή υποτίμησης του εαυτού, τα οποία έχουν ως αποτέλεσμα ενός βαθμού περιορισμό του ελέγχου της πραγματικότητας. Ο Freud μάλιστα είχε μιλήσει για τη «φυσιολογική τρέλα» του έρωτα (Nunberg & Federn 1975). Προϋπόθεση για να μπορέσει να ερωτευθεί κάποιος είναι να αντιμετωπίσει τις οιδιπόδειες και προοιδιπόδειες απαγορεύσεις και φόβους, καθώς και τις ασυνείδητες ομοφυλόφιλες δεσμεύσεις της λανθάνουσας περιόδου (Kernberg 1991). Στην περίοδο αυτή αναπτύσσονται τα συναισθήματα τρυφερότητας τα οποία συνδυάζονται με τα ένστικτα που επαναδραστηριοποιούνται κατά τη διάρκεια της εφηβείας (Laplanche & Pontalis 1983). Η σεξουαλική εγγύτητα που δημιουργείται με τη σχέση οδηγεί στη συναισθηματική εγγύτητα και αυτή, όπως σε κάθε σχέση, με τη σειρά της θα έχει ως αποτέλεσμα την κινητοποίηση επιθυμιών, απαγορεύσεων, συγκρούσεων, φαντασιών κ.λπ. σε κάθε μέλος της σχέσης. Με άλλα λόγια, θα κινητοποιηθούν όλες οι γονεϊκές ταυτίσεις που το κάθε μέλος της σχέσης έχει μέχρι τώρα εσωτερικεύσει στη ζωή του. Αυτές με τη σειρά τους θα επηρεάσουν τους ρόλους που καλούνται να παίξουν ο άνδρας και η γυναίκα σε μια ετερόφυλη σχέση και οι οποίοι βέβαια έχουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Είναι εξίσου προφανές ότι από τον βαθμό αποδοχής του ρόλου του ενός από τον άλλο, δηλαδή από τη δυνατότητα ταύτισης

4 με τον άλλο, συνήθως ασυνείδητης, θα καθοριστεί η σταθερότητα της σχέσης που δημιουργήθηκε και η δυνατότητα ανάπτυξης της αγάπης. Ο Balint ( ), εξάλλου, παρατηρεί ότι η ικανότητα για οργασμό δεν συνεπάγεται την ικανότητα για αγάπη και ότι όσο περισσότερο αρχαϊκή η ψυχοσεξουαλική φάση τόσο λιγότερο λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες του αντικειμένου. Η γενετήσια αγάπη δεν είναι ταυτόσημη με τη γενετήσια λειτουργία, στον βαθμό που χρειάζεται να συσχετιστεί η δεύτερη με εξιδανίκευση, τρυφερότητα και κάποιας μορφής ταύτιση. Η αγάπη δεν είναι επομένως ένα αυτονόητο συναίσθημα. Ο πολιτισμός και η ανάγκη του ανθρώπου για παλινδρόμηση και επιστροφή σε κάποιο αρχικό στάδιο ένωσης με το αρχικό αντικείμενο είναι που αναγκάζει το άτομο να συγχωνεύσει τη σεξουαλικότητα με την αγάπη. Ανάλογες διακρίσεις κάνει και ο Kernberg (1974α) στις πέντε κατηγορίες που ορίζει εξετάζοντας την «παθολογία της αγάπης». Στην πρώτη κατηγορία, των σοβαρών ναρκισσιστικών διαταραχών προσωπικότητας, υπάρχει πλήρης ανικανότητα για γενετήσιες τρυφερές σχέσεις. Στη δεύτερη, των ηπιότερων ναρκισσιστικών διαταραχών, επικρατεί η σεξουαλική ασυδοσία που κάποιες φορές μπορεί να είναι πολύμορφα διεστραμμένη. Και στις δύο αυτές κατηγορίες κυρίαρχος είναι ο ρόλος του φθόνου, της απληστίας και της υποτίμησης. Στην τρίτη κατηγορία, των μεταιχμιακών διαταραχών προσωπικότητας, κυρίαρχο χαρακτηριστικό είναι οι πολύ έντονες σχέσεις με σεξουαλική ελευθεριότητα, συχνά πολύμορφα διεστραμμένες, αλλά και η έντονη, πρωτόγονη εξιδανίκευση του ερωτικού αντικειμένου. Στην τέταρτη κατηγορία, των νευρωτικών διαταραχών, η ικανότητα για τρυφερότητα συνυπάρχει με τη σεξουαλική αναστολή. Τέλος στην πέμπτη κατηγορία, της ώριμης αγάπης, η γενετήσια σεξουαλικότητα συνδυάζεται με την ικανότητα για τρυφερότητα. Τα δύο μέλη της σχέσης αναπτύσσουν μια αίσθηση ταύτισης μεταξύ τους και η ανάγκη για εξιδανίκευση του άλλου αναφέρεται περισσότερο σε σχέση με αυτό που αντιπροσωπεύει ο άλλος ως αξία, ως κοινό ιδανικό κ.λ.π. παρά ως σώμα ή ως πρόσωπο. Η ανάγκη για συγχώνευση η οποία βρίσκεται πίσω από τη σεξουαλική επιθυμία μπορεί να έχει όμως και αμυντικό χαρακτήρα. Η σεξουαλικοποίηση δηλαδή μπορεί να είναι μια άμυνα σε προβλήματα που σχετίζονται με τη διαφοροποίηση όπως την περιέγραψε η Mahler και που σε τελική ανάλυση μπορεί να αντανακλούν ελλείμματα αγάπης. Στο σημείο αυτό θα ήθελα πάλι να αναφέρω ένα κλινικό παράδειγμα: Ο κ. Β. υπέφερε από έντονο άγχος, καταναγκαστικές σκέψεις και τάσεις αυτοκτονίας. Αισθανόταν, και όντως ήταν, κοινωνικά απομονωμένος, και εξέφραζε αμφιβολίες για τη σεξουαλική του ταυτότητα. Σύντομα έγινε αντιληπτή η δυσκολία του στη διάκριση φαντασίας και πραγματικότητας. Βίωνε με δραματικό τρόπο ως φόβο απόρριψης και απουσία αγάπης κάθε παραμικρή πιθανότητα διαφοροποίησής του από τους άλλους ανθρώπους. Ταυτόχρονα, ενώ επιζητούσε την αγάπη και το ενδιαφέρον των άλλων, κάθε πιθανότητα προσέγγισης των άλλων ανακινούσε μέσα του επίφοβες φαντασίες συγχώνευσης που κατέληγαν σε έντονους φόβους απώλειας της σωματικής του ταυτότητας και καταναγκαστική ενασχόληση με το σώμα του. Χαρακτηριστικές ήταν και οι φαντασίες επιστροφής στη μήτρα, που εξέφραζε συχνά. Σεξουαλικοποιούσε πολύ έντονα τις σχέσεις του ως άμυνα στο άγχος αποχωρισμού και αυτή η σεξουαλικοποίηση οδηγούσε σε φόβους απώλειας της σεξουαλικής του ταυτότητας. Αυτά έγιναν ιδιαίτερα οδυνηρά, όταν κατάφερε

5 να δημιουργήσει μια ετερόφυλη σχέση, οπότε προέκυψαν διάφορες διαστροφικές φαντασίες και φόβοι. Στη θεραπεία του προέκυψε ως κεντρικό ζήτημα η αίσθησή του ότι οι γονείς του και κυρίως η μητέρα του δεν μπορούσαν να ταυτισθούν επαρκώς με τις επιθυμίες του. Αυτό σε συνδυασμό με τη δυσκολία τους να εκφράσουν θετικά συναισθήματα προς τον ίδιο, το εκλάμβανε ως έλλειψη αγάπης και ενδιαφέροντος. Χαρακτηριστικά, όπως έλεγε, αγάπη είναι να μπορεί να θυμώνει χωρίς να τον εκδικούνται. Φαινόταν ότι δεν είχε εσωτερικεύσει τη δυνατότητα να διαφοροποιείται χωρίς να απειλείται, ενώ ταυτόχρονα η συνεχής προσπάθεια να προσεγγίσει τα πρόσωπα της αγάπης του βιωνόταν απειλητικά. Ο Binstock (1973), παραλληλίζοντας και αυτός τη σχέση μητέρας-βρέφους με την ετερόφυλη σχέση, θεωρεί ότι η ανάγκη για ένωση, για συγχώνευση με τη μητέρα εξαιτίας του άγχους αποχωρισμού του βρέφους είναι η αιτία που ο άνθρωπος επιζητάει τη σεξουαλική ένωση. Ταυτόχρονα όμως φοβάται την ένωση αυτή, γιατί απειλεί την αυτονομία του, την ύπαρξή του και την ταυτότητά του. Η λύση στα ζητήματα αυτά είναι η ώριμη και ικανοποιητική ετερόφυλη σχέση, αφού και η ένωση επιτυγχάνεται με κάποιον τρόπο και η φυλετική ταυτότητα ισχυροποιείται μέσα από τους διακριτούς σεξουαλικούς ρόλους που το κάθε μέλος της σχέσης καλείται να παίξει. Η υιοθέτηση αυτών των ρόλων επιτυγχάνεται μέσα από την προβολή τμημάτων της αμφισεξουαλικότητας του κάθε μέλους της σχέσης στο άλλο. Η αγάπη προκύπτει, κατά κάποιον τρόπο, ως αποτέλεσμα μιας τέτοιας λύσης. Αν και ο Freud υποστήριξε ότι ο τρόπος με τον οποίο επιλέγουμε το ερωτικό αντικείμενο γίνεται με ανακλιτικό τρόπο, δηλαδή έχει ως πρότυπο τον γονέα που ικανοποιεί, και σχετίζεται με την αντικειμενοτρόπο libido, αυτή η άποψη έχει αμφισβητηθεί. Σε ένα μεγάλο αριθμό μελετών (Van der Wals 1965 Kernberg 1980 Gruenberger 1971 Joffe & Sandler 1965) τονίστηκε η σημασία που έχει η ικανοποίηση ναρκισσιστικών αναγκών του καθενός μέλους μέσα στον σχηματισμό που αποτελεί το ζευγάρι. Αγαπάμε, δηλαδή, γιατί έτσι προσεγγίζουμε μέσα από ένα παρακαμπτήριο δρόμο την πρωταρχική ιδανική κατάσταση μητέρας-βρέφους. Η ιδανική αυτή κατάσταση, όμως, σύμφωνα με την Klein (1957) και τον Winnicott (1965) εμπεριέχει όλες αυτές τις αρχαϊκές μορφές «αγάπης», όπως την ενσωμάτωση και τον έλεγχο του αντικειμένου, που συνδέονται με την επιθετικότητα και με την έλλειψη ενδιαφέροντος γι αυτό. Το ζητούμενο, κατά τον Kernberg (1991), είναι το κατά πόσον μπορεί η αγάπη να υπερισχύσει της επιθετικότητας ή, αλλιώς, κατά πόσον η επιθετικότητα μπορεί να στρατολογηθεί στην υπηρεσία της αγάπης. Κατά πόσον δηλαδή η επιθετικότητα θα χρησιμοποιηθεί για να προστατέψει την αγάπη του ζευγαριού από διάφορους εξωτερικούς παράγοντες, π.χ. τον φθόνο του κοινωνικού περιβάλλοντος, ή όχι. Μέσα στην ίδια τη σχέση θα κινητοποιηθούν τόσο οι επιθυμίες επανόρθωσης όσο και οι επιθετικές ανάγκες που σχετίζονται με παθολογικές σχέσεις του παρελθόντος. Στη δεύτερη περίπτωση ο κύριος μηχανισμός με τον οποίο το ένα μέλος προκαλεί το άλλο να επαναλάβει το παρελθόν στο παρόν είναι η προβλητική ταύτιση. Σε μια τέτοια περίπτωση το ζευγάρι μπορεί να οδηγηθεί σε μια ισορροπία μέσα από την επιθετικότητα, που όμως είναι τόσο απογοητευτική όσο και ερεθιστική και είναι αυτό που έχει χαρακτηριστεί ως «ιδιωτική τρέλα» ή «ένωση στην τρέλα».

6 Θα ήθελα κλείνοντας να εκθέσω ένα άλλο κλινικό παράδειγμα θέτοντας εκ παραλλήλου και κάποια ερωτήματα: Ο κ. Γ. δεν ζήτησε ο ίδιος βοήθεια. Ένας στενός του συγγενής κανόνισε τη συνάντηση και τον συνόδευσε. Τον απασχολούσε το ότι, όπως πίστευε, το μισό του κεφάλι δεν λειτουργούσε καθόλου, κάτι που απέδιδε σε αμαρτίες του παρελθόντος, αλλά και μια σεξουαλική δυσλειτουργία που ανάγκασε την κατά τα άλλα θρήσκα γυναίκα του, να τον πιέσει στο θέμα αυτό. Στο παρελθόν, μεταξύ άλλων, είχε ακουστικές και οπτικές ψευδαισθήσεις, είχε νοσηλευτεί γι αυτά και βρισκόταν τώρα σε φαρμακευτική αγωγή. Όλα αυτά δεν φαίνονταν να τον απασχολούν ιδιαίτερα ούτε και τα θεωρούσε άξια λόγου, αντίθετα από τον συνοδό του. Θεωρούσε ότι, αφότου μετανόησε πριν μερικά χρόνια για τη ζωή που έκανε και αισθάνθηκε μέσα του τη χάρη και την αγάπη του Θεού, τίποτε από αυτά δεν είχε ιδιαίτερη σημασία. Οι κοινωνικές του σχέσεις χειροτέρευσαν από τότε, καθώς και οι σχέσεις του στη δουλειά του. Ένας λόγος γι αυτό ήταν και το ότι ασχολιόταν συνεχώς με το να προσπαθεί να εξακριβώσει ποιοι είναι πιστοί και ποιοι σατανιστές. Τελευταία φοβόταν όλο και περισσότερο κάποια άτομα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να φέρει σε πέρας στοιχειώδεις δραστηριότητες. Ο κ. Γ. αδυνατούσε να διακρίνει τη φαντασία του από την πραγματικότητα. Αυτό που άλλοι το βιώνουν συμβολικά, εκείνος το βίωνε πραγματικά. Ισχυριζόταν ότι μπορούσε να διακρίνει πότε μια σεξουαλική του διέγερση ήταν αποτέλεσμα σατανικής δράσης ή όχι. Έδινε την εντύπωση ότι πολλά από αυτά που του συνέβαιναν μέσα του, τα αντιμετώπιζε ως ξένα σώματα, τα απέρριπτε και τα βίωνε ως εξωτερικές επιδράσεις. Η αναζήτηση της αγάπης είχε μετατοπιστεί από τους ανθρώπους και ειδικότερα από τη γυναίκα σε κάποιον υπεράνθρωπο και εξιδανικευμένο άνδρα. Τί μπορούμε να πούμε σε αυτή την περίπτωση για τις ταυτίσεις, για τις εσωτερικευμένες σχέσεις, και τί είδους αγάπη, δηλαδή ταύτιση με και κατανόηση για τις ανάγκες του και τις επιθυμίες του, μπορεί αυτός ο άνθρωπος να εισέπραξε από το πρωταρχικό αντικείμενο αγάπης; Ερωτήματα που θυμίζουν τον Winnicott ( ) και τον ρόλο που υπέθεσε ότι εκπληρώνει η επαρκής [good-enough] μητέρα, ότι ανταποκρίνεται δηλαδή στις ανάγκες του βρέφους της χωρίς να παρεμβαίνει ή να παρεμποδίζει, ενώ παράλληλα προωθεί τον ψυχολογικό αποχωρισμό του βρέφους από την ίδια. Έτσι συντελεί στην εσωτερίκευση αυτών των ιδιοτήτων της από το βρέφος, που είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη δυνατότητά του να προκύψει ως ύπαρξη και να μπορέσει να αναπτυχθεί και να διαφοροποιηθεί. Με άλλα λόγια, μέσα από τη δυαδική σχέση με τη μητέρα, η οποία μπορεί να ταυτίζεται αλλά και να διαφοροποιείται από το βρέφος της, εσωτερικεύονται οι ικανότητες για ταύτιση και για διαφοροποίηση. Ίσως αυτή η διαδικασία να βρίσκεται πίσω από αυτό που συνήθως περιγράφουμε ως αγάπη. Μια αγάπη, οι περιπέτειες της οποίας μέσα στις ανθρώπινες σχέσεις αναδεικνύουν τα προβλήματα και τις στρεβλώσεις που χρειάζεται να ξεπεράσει αυτό το κομμάτι του εαυτού που, όπως περιέγραψε ο Rosenfeld (1971), είναι ικανό να αγαπήσει, επειδή μπορεί να αναγνωρίσει την εξάρτηση. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Abraham, K. [1924] Character formation on the genital level of libido development. Στο Selected Papers, Νέα Υόρκη: Basic Books.

7 Altman, L Some vicissitudes of love. Journal of American Psychoanalytic Association 25:35-52 Bak, R Being in love and object loss. International Journal of Psychoanalysis 54:1-7. Balint, M. [1947] On genital love. Στο Primary Love and Psychoanalytic Technique, Νέα Υόρκη:Liveright. Balint, M Perversions and genitality. Στο Perversions, Psycho-Dynamics and Theory, επιμ. S. Lorand, Νέα Υόρκη:Gramercy Books. Bergmann, M Psychoanalytic observations on the capacity to love. Στο Separation- Individuation: Essays in Honor of Margaret S. Mahler, επιμ. J. B. McDevitt & C. G. Sttlage. Νέα Υόρκη: International University Press. Bergmann, M Freud s Three Theories of Love in the Light of Later Developments. Journal of American Psychoanalytic Association 36: Binstock, W On the two forms of intimacy. Journal of American Psychoanalytic Association 21: Fenichel, O The Psychoanalytic Theory of Neurosis. Νέα Υόρκη: Norton. Freud, S Group-Psychology and analysis of the Ego. S.E. 18. Gruenberger, B. [1971] Narcissism. Νέα Υόρκη: International University Press. Joffe, W. & J. Sandler Notes on pain, depression and individuation. Psychoanalytic Study of the Child20: Kernberg, O. 1974α. Barriers to falling and remaining in love. Journal of American Psychoanalytic Association22: Kernberg, O. 1974β. Mature Love: Prerequisites and Characteristics. Journal of American Psychoanalytic Association 22: Kernberg, O Internal World and External Reality. Νέα Υόρκη: Aronson. Kernberg, O Aggression and love in the relationship of the couple. Journal of American Psychoanalytic Association 39: Κlein, M Envy and Gratitude. Νέα Υόρκη: Basic Books. Laplanche, J. & J. B. Pontalis The Language of Psychoanalysis. Λονδίνο: Hogarth Press. Mahler, M. S On Human Symbiosis and the Vicissitudes of Individuation. Νέα Υόρκη: International University Press. Reich, W. [1929] The genital character and the neurotic character. Στο The Psychoanalytic Reader, επιμ. R. Fliess, Νέα Υόρκη: International University Press.

8 Rosenfeld, H A clinical approach to the psychoanalytic theory of the life and death instincts: An investigation into the aggressive aspects of Narcissism. International Journal of Psychoanalysis 52: Van der Waals, H. G Problems of Narcissism. Bulletin of Menninger Clinic 29: Waelder, R. [1930] The principle of multiple function: observations on overdetermination. ΣτοPsychoanalysis: Observation, Theory, Application, επιμ. S. A. Guttman, Νέα Υόρκη: International University Press. Winnicott, D. W Primitive emotional development. International Journal of Psychoanalysis 26: Winnicott, D. W On Transference. International Journal of Psychoanalysis 37: Winnicott, D. W The Maturational Processes and the Facilitating Environment. Νέα Υόρκη: International University Press.

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχικές Μεταβάσεις. Αλλαγές Αντικειμένου και Ψυχικές Αναδομήσεις: οι Κίνδυνοι της Ψυχικής Μετάβασης. Χρήστος Ζερβής

Ψυχικές Μεταβάσεις. Αλλαγές Αντικειμένου και Ψυχικές Αναδομήσεις: οι Κίνδυνοι της Ψυχικής Μετάβασης. Χρήστος Ζερβής Ψυχικές Μεταβάσεις Αλλαγές Αντικειμένου και Ψυχικές Αναδομήσεις: οι Κίνδυνοι της Ψυχικής Μετάβασης Χρήστος Ζερβής Στo πλαίσιο της ψυχαναλυτικής θεωρίας, και ξεκινώντας από τον Freud, το αντικείμενο της

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud.

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ο Freud πίστευε ότι είχε ανακαλύψει την πραγµατική «φύση» του ανθρώπου όχι µόνο στο επίπεδο των διαπροσωπικών σχέσεων αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες;

Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες; Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες; Δρ. Ευγενία Σουμάκη Παιδοψυχίατρος - Ψυχαναλύτρια Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ

ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ αυτό που αποκαλούµε «προσωπικότητα» αναδεικνύεται µέσα από έναν εσωτερικό «χάρτη» που φτιάχνει ο καθένας µας και σύµφωνα µε τον οποίο οργανώνονται οι πληροφορίες για τον εαυτό µας και για τους άλλους,

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά στη διαμόρφωση της προσωπικότητας κατά τη νηπιακή ηλικία είναι οι 2 αναπτυξιακές κρίσεις στην αρχή της περιόδου η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Η οικογένεια αποτελεί τεράστια μορφοποιό δύναμη για την ανάπτυξη του παιδιού, γιατί το άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Κωνσταντίνος Ευθυµίου Εισήγηση για την ιηµερίδα: "Εκπαίδευση στην Γνωσιακή - Συµπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία" Αθήνα, Αula Φιλοσοφικής Σχολής Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Αντίληψη Διαδικασία λήψης & ερμηνείας των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος Βοηθούν στην επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Μυρτώ Λεμονούδη και Έλλη Κουβαράκη MSc Κλινική Ψυχολογία Παν/μίου Αθηνών -Ψυχοθεραπεύτριες Επόπτης: Γιώργος Ευσταθίου Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Παν/μίου Αθηνών-Ψυχοθεραπευτής

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το σύμπλεγμα ευνουχισμού

Το σύμπλεγμα ευνουχισμού Το σύμπλεγμα ευνουχισμού Ιωάννης Βαρτζόπουλος 9ο Συνέδριο της ΕΨΕ Η έννοια του ευνουχισμού έχει κεντρική θέση στην ψυχαναλυτική ιεράρχηση των εννοιών. Η πλήρης του μορφή αναδεικνύεται στη σχέση του με

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών:

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: 1. Αν αισθάνεστε ως γονείς πως δεν έχετε καταφέρει να αντιμετωπίζετε ικανοποιητικά τον θυμό του παιδιού σας, ξεκινήστε να διαβάζετε, να

Διαβάστε περισσότερα

Οι σχέσεις των εφήβων

Οι σχέσεις των εφήβων Οι σχέσεις των εφήβων «Το πρόσωπο με τις πολλές στιγμές, συγκινήσεις και φορτίσεις, που ζει το σήμερα» Δρ. Θάνος Ε. Ασκητής Νευρολόγος-Ψυχίατρος Πρόεδρος του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ & ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΨΥΧΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ & ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΨΥΧΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ & ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ Η έννοια του ψυχικού τραύματος ήταν από τις πρώτες έννοιες που εισήγαγε ο Freud στην θεωρία της ψυχανάλυσης. Αντίθετα η έννοια της επιθετικότητας αναγνωρίστηκε καθυστερημένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point.

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. Συγγραφέας του βιβλίου είναι η Τζακλίν Ουίλσον και απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;»

«Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;» «Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;» Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου. Αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της συντελούνται

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια:

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια: ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θέµατα της παρουσίασης Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή Σακελλαρίου Κίµων Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα H οικογένεια ως

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΕΙΣ ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Το φύλο δεν είναι ένα απλό γεγονός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Εισήγηση στο 12 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας (Μάιος, 2009) Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Μπετίνα Ντάβου, Πανεπιστήμιο Αθηνών Κατερίνα Σπετσιώτου, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013.

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013. Ο παρανοϊκός, ο χρηστικός και η σχέση. (Eκτεταμένη περίληψη της εισήγησης στο 2ο Συμπόσιο της ΕΨΣΕ, Ενοχή & Σωματοποίηση ) του César Botella Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας 1 9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας ΤΑ ΠΕΠΡΩΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΥΝΟΥΧΙΣΜΟΥ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΩΘΗΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΙΑΨΕΥΣΗ Βασίλης Δηµόπουλος Στην ψυχανάλυση η έννοια του ευνουχισµού αναφέρεται σε µία πολυσύνθετη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ο οικονομικός «ευνουχισμός» γεννά συναισθηματική ανασφάλεια στην Ελληνίδα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ο οικονομικός «ευνουχισμός» γεννά συναισθηματική ανασφάλεια στην Ελληνίδα ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ο οικονομικός «ευνουχισμός» γεννά συναισθηματική ανασφάλεια στην Ελληνίδα «Να νοιάζεται για μένα, κι ας είναι φτωχός». Η Ελληνίδα της κρίσης «επενδύει» τώρα στην τρυφερότητα που βλέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Το άγχος είναι μια επώδυνη συναισθηματική εμπειρία εσωτερικής δυσφορίας, απροσδιόριστης προέλευσης όπου κυριαρχεί

Διαβάστε περισσότερα

«Το νόημα της σεξουαλικής ζωής στον άνθρωπο σήμερα»

«Το νόημα της σεξουαλικής ζωής στον άνθρωπο σήμερα» «Το νόημα της σεξουαλικής ζωής στον άνθρωπο σήμερα» DR. ΘΑΝΟΣ Ε. ΑΣΚΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΨΥΧΙΚΗΣ Κ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΡΑΦΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ ΜΕ Ι ΕΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ, ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΑΝΑΒΛΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΜΟΥΜΟΥΛΕΤΣΑ, MSc ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ 4ετής

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό Έτος: 2014-2015 Α Τετράμηνο Τάξη: Α Λυκείου Εργασία: «Συναισθήματα και εφηβεία» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Γιανναρά

Σχολικό Έτος: 2014-2015 Α Τετράμηνο Τάξη: Α Λυκείου Εργασία: «Συναισθήματα και εφηβεία» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Γιανναρά Σχολικό Έτος: 2014-2015 Α Τετράμηνο Τάξη: Α Λυκείου Εργασία: «Συναισθήματα και εφηβεία» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Γιανναρά Τα συναισθήματα παίζουν καθοριστικό ρόλο στην καθημερινή ζωή των έφηβων μαθητών.

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Αγάθη Καραολή Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος 1 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΕΦΗΒΕΙΑ; Η εφηβεία είναι η περίοδος της μετάβασης από την παιδική στην ώριμη ηλικία,

Διαβάστε περισσότερα

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION 1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION I Didn't Sign Up for This Ξένια Κούρτογλου Founder & Managing Partner Focus Bari S.A Co-founder e-satisfaction Τι θα δούμε I. Οι δυνάμεις της αλλαγής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg Η επικοινωνία δίχως βία είναι μια μέθοδος η οποία: Διευκολύνει την ροή της επικοινωνίας. Εστιάζει στην έκφραση, μέσω της ομιλίας, των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 180 ώρες (40 ώρες θεωρία, 50 ώρες εποπτεία, 90 ώρες πρακτική)

Διάρκεια: 180 ώρες (40 ώρες θεωρία, 50 ώρες εποπτεία, 90 ώρες πρακτική) ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΕΦΗΒΩΝ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΩΝ: Rorschach, Thematic Apperception Test T.A.T., Children s Apperception Test C.A.T., Ιχνογράφημα, Μύθοι της Duss, Συμπλήρωση Προτάσεων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τις ψυχοσεξουαλικές. Εύη Κυράνα

Γνωριμία με τις ψυχοσεξουαλικές. Εύη Κυράνα Γνωριμία με τις ψυχοσεξουαλικές θεραπείες Εύη Κυράνα Από τον Φρόυντ στους PDE5i Ψυχαναλυτική προσέγγιση Αρχή 20 αιώνα 60 s Κεντρική ιδέα: εσωτερικές συγκρούσεις παιδικής ηλικίας Αιτία σεξουαλικών προβλημάτων:

Διαβάστε περισσότερα

Επιµορφωτικό Σεµινάριο Κατάρτισης στην Θεραπεία Ζεύγους. Τίτλος Σεµιναρίου: «Εκπαίδευση στην Θεραπεία Ζεύγους & τα Οικογενειακά Δυναµικά»

Επιµορφωτικό Σεµινάριο Κατάρτισης στην Θεραπεία Ζεύγους. Τίτλος Σεµιναρίου: «Εκπαίδευση στην Θεραπεία Ζεύγους & τα Οικογενειακά Δυναµικά» Επιµορφωτικό Σεµινάριο Κατάρτισης στην Θεραπεία Ζεύγους Τίτλος Σεµιναρίου: «Εκπαίδευση στην Θεραπεία Ζεύγους & τα Οικογενειακά Δυναµικά» Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότερα ζευγάρια και οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός Ενότητα 2 Λειτουργισμός και θεωρίες κοινωνικής σύγκρουσης Δομολειτουργισμός ΗΠΑ, δεκαετία του 50 και μετά Επιρροές: λειτουργισμός, και ιδίως το έργο του Durkheim, και οργανικισμός Μελέτη μακρο- επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων

Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Εισηγητές: Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ Ανδρέας Θεοδωρίδης, Διευθυντής Σχολείου Ανδρέας Κυθραιώτης, Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ Δρ. Μαρία Μαυροπούλου ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ; Διαφωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων ή ομάδων σε ένα θέμα αμοιβαίου ενδιαφέροντος Δρ. Μαρία Μαυροπούλου 1 ΟΜΑΔΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα Ηλικία - Επιχειρηματικότητα 40% 35% 34,3% 34,0% 30% 25% 20% 21,3% 15% 10% 5% 0% 1,3% 18-24 25-34 35-44 45-54 55+ 9,0% 1 Τι επιλέγει 84% επιλέγει την έναρξη νέας δραστηριότητας ανεξάρτητα επιπέδου εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Βίκη Παυλίδη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ΜΑ,MSc Τμήμα Συμβουλευτικής & Ψυχολογίας Εκπαιδευτήρια Γείτονα Χαρακτηριστικά της χαρισματικότητας Γνωστικές Δεξιότητες Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ 1 Θετική συμβολή της Πρώιμης Παρέμβασης: ως προς τους γονείς1 Άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά: Με τη διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ Ψαθάς Δημήτρης Παιδαγωγός MSc (16-6-08) Η παιδαγωγική σχέση είναι μια σχέση πολυδιάστατη: α) μεταξύ παιδαγωγού και παιδιού, μαθητή, επιμορφουμένου, β) μεταξύ παιδαγωγού και ομάδας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Το νέο σχολικό έτος ξεκινά, με τα «πρωτάκια» να αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη μετάβαση στην έως τώρα ζωή τους. Το παιδί αποχωρίζεται για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ Ορισμός αλκοολισμού Αλκοολούχα ποτά ονομάζονται όλα τα ποτά που περιέχουν αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) γεωργικής προέλευσης, σε οποιοδήποτε ποσοστό το

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας Δημοσκοπική Έρευνα Εισαγωγή Στην εφηβική ηλικία μπορεί να παρατηρηθούν διαταραχές πρόσληψης της τροφής, για παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Ηβραχείαςµορφής Συµβουλευτική διαδικασία Η εφαρµογή του Γνωσιακού-Συµπερι φοριστικού µοντέλου ψυχοθεραπείας στη διακοπή του καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Το διαθεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ψυχοθεραπεία;

Τι είναι ψυχοθεραπεία; (M. HERSEN και W. SLEDGE, Encyclopedia of Psychotherapy Academic Press, 2002) 1 Τι είναι ψυχοθεραπεία; Ψυχοθεραπεία είναι η λεκτική επικοινωνία μεταξύ θεραπευόμενου και ψυχοθεραπευτή με σκοπό : Την διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι!

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Με ένα πραγματικά απλό και κατανοητό λόγο, η κυρία Μιγγείρου στο νέο της βιβλίο Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι, που

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία Partnership: AIAS Bol1gna onlus (I) Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey

Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey Το άρθρο αυτό επιβεβαιώνει τη γνώµη πολλών φεµινιστών/ τριών κριτικών του κινηµατογράφου ότι το ανδρικό βλέµµα κυριαρχεί στις ταινίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ Negative feelings management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διαχείριση Αρνητικών Συναισθημάτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ. «Σωµατικός Πόνος: Μια Ιδιάζουσα Σχέση µε το Αντικείµενο»

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ. «Σωµατικός Πόνος: Μια Ιδιάζουσα Σχέση µε το Αντικείµενο» ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ «Σωµατικός Πόνος: Μια Ιδιάζουσα Σχέση µε το Αντικείµενο» Θα ήθελα να ξεκινήσω τον σχολιασµό µου εστιάζοντας την προσοχή µου στην ιδιάζουσα προβληµατική την

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Δήμητρα Ηλιάδου MD, MSc Ψυχίατρος

Δήμητρα Ηλιάδου MD, MSc Ψυχίατρος Δήμητρα Ηλιάδου MD, MSc Ψυχίατρος Οικονομική κρίση «Δεν πρέπει να υποτιμήσουμε την αναστάτωση και τις πιθανές συνέπειες της οικονομικής κρίσης, δεν πρέπει να ξαφνιαστούμε αν δούμε περισσότερες αυτοκτονίες

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Kεφάλαιο 1: Εισαγωγή: Οι αιτίες της συμπεριφοράς και τα κίνητρα... 17 Αιτιακή σκέψη και κίνητρα... 18 Ορισμός κινήτρων... 19 Είδη κινήτρων... 20 Κίνητρα στα ζώα... 20 Σύνοψη...

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

της μακροχρόνιας νοσηλείας και παρακολούθησης

της μακροχρόνιας νοσηλείας και παρακολούθησης Η άποψη του ασθενή Τα προβλήματα στην διάρκεια της μακροχρόνιας νοσηλείας και παρακολούθησης Γ.Ν.Α ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ 2015 Σαλιάγα Άννα ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Ξενώνες φιλοξενίας οι δυνατές χημειοθεραπείες

Διαβάστε περισσότερα