ΕΠΙθΕΩΡΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, Τόμος 1, Τιύχος 1 (2001),

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΙθΕΩΡΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, Τόμος 1, Τιύχος 1 (2001), 137-156"

Transcript

1 ΕΠΙθΕΩΡΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, Τόμος 1, Τιύχος 1 (2001), ΑΤΥΠΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ, ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΕΡΓ ΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Αημιtrρ!Ο( " Μιισή1, Ph.D. Επfιιουpος Ισβηyη * Πσmncnήμιο Μσιιεδονfσς Περίληψη Οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης, με κυρίαρχες τις συμβάσεις μερικής και προσωρινής απασχόλησης, είναι πλέον δομικό στοιχείο του νέου τρόπου οργάνωσης της ευέλικτης επιχείρησης. Το πρόβλημα έγκειται στο ότι οι μη συμβατικές μορφές απασχόλησης, που εξαπλώνονται στην Ευρώπη παράλληλα με την αναδιοργάνωση των Ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, προσφέρουν δυσμενέστερους όρους εργασίας σε σύγκριση με τη συμβατική απασχόληση. Αυτή η τάση αποτελεί κύρια πρόκληση για το Ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο. Η μελέτη στηριζόμενη σε πρόσφατες επιχειρηματικές περιπτώσεις προτάσσει την ανάπτυξη του θεσμού των επιχειρηματικών συμφώνων ως βασικού μηχανισμού αντιμετώπισης της υποβάθμισης των όρων εργασίας των μισθωτών στην άτυπη απασχόληση. Abstract The atypica\ forms of employment are integral part of the new organization of work within flexible modern firms. Atypical employment such as part-time, fixed term and temporary jobs, while it is expanding in tbe European Union, proνides inferior working conditions to European citizens. This trend tends to undermine the European social model. This paper, based on releνant case studies, argues tbat the deνelopment of Pacts on Employment and Competitiνeness at company \eνe\ constitutes a key mechanism in improνing the working conditions of contingent work in Europe. 137

2 Δ. ΗΙΧΑΗΛ, ΕΠΙθΕΩΡΗΙΗ ΟΙΚΟΝΟΗΙΚΩΝ ΕΠΙΠΗΗΩΝ, Τόμος 1, Τεύχος 1 (2001), Άτυπες μορφές απασχόλησης Μέσα από την υποκατάσταση «μόνιμων» θέσεων εργασίας με αντίστοιχες προσωρινού και περιστασιακού χαρακτήρα οι εργοδότες επιδιώκουν την επιχειρηματική ευελιξία και τη συμπίεση του κόστους στις επιχειρήσεις τους. Η ευελιξία σ ' αυτή τη περίπτωση ονομάζεται αριθμητική (numerical flex:ibility) και διακρίνεται από τη λειτουργική και τη μισθολογική ευελιξία ( Atkinson, 1985). Η αριθμητική ευελιξία συνίσταται στη δυνατότητα που έχει ο εργοδότης να μεταβάλει το μέγεθος του εργατικού δυναμικού ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα η επιχείρηση στις μεταβαλλόμενες συνθήκες του ανταγωνισμού. Αυτό επιτυγχάνεται απασχολώντας εργαζόμενους με συμβάσεις ορισμένου χρόνου ή μερικής απασχόλησης, ή δοκιμαστικής απασχόλησης ή μέσω δανεισμού εργαζομένων από επιχειρήσεις προσφοράς περιστασιακής απασχόλησης καθώς και της ανάθεσης εργολαβιών σε ε ξωτερικά συνεργεία εργαζομένων. Η λειτουργική ευελιξία συνίσταται στην άρση των αυστηρών προδιαγραφών μιας θέσης εργασίας και τη δυνατότητα των εργαζομένων, με μεγάλο πλέον εύρος δεξιοτήτων, ν ' αναλαμβάνουν ευθύνες και πρωτοβουλίες συμμετέχοντας παράλληλα σε διάφορες λειτουργίες της επιχείρησης. Στη μισθολογική ευελιξία, η βασική ιδέα είναι η σύνδεση της ατομικής αποδοτικότητας του εργαζομένου με την αμοιβή του. Αυτή επιχειρείται με την μείωση του σταθερού τμήματος και την παράλληλη αύξηση του μεταβλητού τμήματος της αμοιβής του, όπως το τελευταίο προσδιορίζεται από τις προμήθειες, τις αμοιβές που συνδέονται με την επίτευξη συγκεκριμένων επιχειρηματικών στόχων, με τη διανομή μετοχών.κλπ. Επίσης, μια άλλη προσέγγιση της ευελιξίας είναι μέσα από τη διάκριση μεταξύ «εξωτερικής» και «εσωτερικής» ευελιξίας. Στη πρώτη περίπτωση οι επιχειρήσεις μεταβάλλουν το συντελεστή εργασία αυξομειώνοντας τον αριθμό των εργαζομένων. Στη δεύτερη περίπτωση οι εργοδότες αντλούν ευελιξία από εσωτερικούς εναλλακτικούς διακανονισμούς ως προς το χρόνο εργασίας ή το εύρος καθηκόντων των ήδη απασχολουμένων στις επιχειρήσεις τους (Beatson, 1995). Το ζήτημα της ευελιξίας στο χώρο εργασίας έχει καταστεί κεντρικό πρόβλημα οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής καθώς οι περισσότερες χώρες στην Ευρώπη έχουν προβεί, τις δύο τελευταίες δεκαετίες, σε μια διαδικασία ελεγχόμενης απορύθμισης των εργασιακών σχέσεων, με γνώμονα τη διευκόλυνση τη ς λειτουργίας της ελεύθερης αγοράς (Ναξάκης, 1997). Η τάση αυτή έχει δημιουργήσει τμηματοποίηση στην αγορά εργασίας, όπου οι άτυπες μορφές απασχόλησης καταλαμβάνουν ένα χώρο ανάμεσα στις αορίστου χρόνου και πλήρους απασχόλησης θέσεις εργασίας και στο άλλο άκρο της μακροχρόνιας ανεργίας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Αυτοί που εργάζονται στην αποκαλούμενη «δευτερογενή» αγορά εργασίας της περιστασιακής απασχόλησης συνήθως βρίσκονται σε μειονεκτικότερη θέση έναντι των συναδέλφων τους της τυπικής απασχόλησης. Η αβεβαιότητα και η ανασφάλεια είναι δύο εγγενή μειονεκτήματα της άτυπης απασχόλησης. Επιπρόσθετα, αυτή η απασχόληση χαρακτηρίζεται από θ έσεις εργασίας με αμοιβές, αναλογικά, χαμηλότερες και έλλειψη πλεονεκτη- 138

3 Ο. HIHAIL, REYIEW OF ECONOHIC ICIENCEI, Yolumt 1, Νο 1 (2001), μάτων 6πως η κάλυψη εισοδήματος σε περιπτώσεις αδειών ασθένειας, εορτών, αποζημιώσεων απ6λυσης, ευκαιριών κατάρτισης και εκπαίδευσης στα πλαίσια της επιχείρησης. Ταυτ6χρονα είναι 6λα αυτά τα στοιχεία που διαμορφώνουν μια χαλαρ6τερη σχέση εργασίας κάι καθιστούν ελκυστικ6τερες στους εργοδ6- τες τις άτυπες μορφές απασχ6λησης, στα πλαίσια της συγκρ6τησης της νέας, ευέλικτης επιχείρησης. Το πρ6βλημα έγκειται στο 6τι οι μη συμβατικές μορφ έ ς απασχ6λησης, που εξαπλώνονται στην Ευρώπη παράλληλα με την αναδιοργάνωση των Ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στα πλαίσια της 6ξυνσης του διεθνούς ανταγωνισμού, προσφέρουν δυσμενέστερους 6ρους εργασίας σε σύγκριση με τη συμβατική απασχ6ληση. Αυτή η τάση αποτελεί κύρια πρ6κληση για το Ευρωπαϊκ6 κοινωνικ6 μοντέλο. Η παρούσα μελέτη υποστηρίζει τη θέση 6τι η συγκροτημένη διαδικασία διαπραγμάτευσης και συμφωνίας στο χώρο εργασίας, μέσα απ6 τη σύναψη επιχειρηματικών συμφώνων, αποτελεί βασικ6 μηχανισμ6 αναδιοργάνωσης της εργασίας στην επιχείρηση, αμβλύνοντας, παράλληλα, τις αρνητικές επιπτώσεις της πάνω στους εργαζ6μενους. Η δυνατ6τητα ανάπτυξης τέτοιων επιχειρηματικών συμφώνων μεταξύ της εργοδοσίας και των εργαζομένων προσδιορίζεται εν μέρει απ6 τις εξελίξεις στο πεδίο της Ευρωπαϊκής κοινωνικής πολιτικής. Στο δεύτερο τμήμα της μελέτης παρουσιάζονται οι νέες ρυθμίσεις και θεσμοί, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, που σύμφωνα με την μελέτη προσδίδουν νέα δυναμική στην προσέγγιση των επιχειρηματικών συμφώνων. Ταυτ6χρονα με την ευελιξία που προσδίδουν οι άτυπες μορφές απασχ6λησης υποβαθμίζουν, σε πολλές περιπτώσεις, τη θέση των εργαζομένων στο χώρο εργασίας. Στα τρία τμήματα που ακολουθούν καταγράφονται βασικές πτυχές της υ ποβάθμισης της εργασίας στις άτυπες μορφές απασχ6λησης. Τούτο είναι απαραίτητο για την καταν6ηση του πυρήνα των συμφωνιών μεταξύ των κοινωνικών εταίρων. Στο έκτο τμήμα, η μελέτη στηριζ6μενη σε πρ6σφατες περιπτώσεις αναδιάρθρωσης Ευρωπαϊκών επιχειρήσεων προτάσσει την ανάπτυξη του θεσμού των επιχειρηματικών συμφώνων ως βασικού μηχανισμού αντιμετώπισης της υποβάθμισης των 6ρων εργασίας των μισθωτών στην άτυπη απασχ6ληση. Η μελέτη ολοκληρώνεται με τη συνοπτική παρουσίαση των βασικών συμπερασμάτων της α νάλυσης. Π. Ευρωπαϊκή Κοινωνική Πολιτική κα Άτυπη Απασχόληση Με την αξιοσημείωτη αύξηση της άτυπης απασχ6λησης των τελευταίων δεκαετιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δραστηριοποιηθεί προς την προώθηση κοινοτικών οδηγιών για τη διασφάλιση ίσων δικαιωμάτων των απασχολουμένων σε μη συμβατικές θέσεις εργασίας. Οι προσπάθειες της Επιτροπής απέβησαν άκαρπες στη δεκαετία του 1980, ωστ6σο αυτή επανήλθε την επ6μενη δεκαετία βασισμένη στον Κοινοτικ6 Χάρτη των Θεμε- 139

4 Δ. ΜΙΧΑΗΛ, ΕΠ Ι θεωρηση ΟΙΚΟΝΟΜ Ι ΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, Τόμος 1, Τιύχος 1 (2001), λιωδών Κοινωνικών Δικαιωμάτων των Εργαζομένων. Πράγματι, στο σημείο 7, ο Κοινωνικός Χάρτης του 1989 προβλέπει ότι«η δημιουργία της εσωτερικής αγοράς πρέπει να οδηγήσει σε βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας των εργαζομένων στην Ευρω'παϊκή Κοινότητα. Η διαδικασία αυτή θα επιτευχθεί με την προσέγγιση των εν λόγω συνθηκών με στόχο την πρόοδο, ιδίως όσον αφορά(... ) τις μορφές εργασίας, εκτός της εργασίας αορίστου χρόνου, όπως η εργασία ορισμένου χρόνου, η εργασία με μερική απασχόληση, η προσωρινή εργασία και η εποχιακή εργασία». Η Επιτροπή, για να στηρίξει την παρεμβατική της προσπάθεια, ανέπτυξε το επιχείρημα περί αθέμιτου ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών μελών με βάση τη χειροτέρευση των όρων εργασίας στην Ευρώπη (κοινωνικό ντάμπινγκ). Η επέκταση της άτυπης απασχόλησης που παρατηρούνταν θα αποτελούσε το πεδίο ανάπτυξης συνθηκών κοινωνικού ντάμπινγκ, τάση μη συμβατή με τον Κοινωνικό Χάρτη. Έτσι η Επιτροπή προώθησε τρία σχετικά σχέδια οδηγιών στις αρχές της δεκαετίας του Αποτέλεσμα της προσπάθειας αυτής ήταν να υιοθετηθεί μόνο η Οδηγία για την υγεία και ασφάλεια των μισθωτών σε προσωρινή απασχόληση, τον Οκτώβριο του Η Επιτροπή επανήλθε στα μέσα της δεκαετίας του 1990 αλλάζοντας τακτική. Ενώ τα προηγούμενα σχέδια οδηγιών στόχευαν στην ρύθμιση και περιορισμό της χρήσης της μη συμβατικής απασχόλησης από τους εργοδότες, στα νέα σχέδια οι διάφορες μορφές άτυπης απασχόλησης αντιμετωπίζονταν σαν ευκαιρίες για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Σ ' αυτή την αλλαγή πρόσανατολισμού της Επιτροπής καθοριστικό ρόλο έπαιξε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν (1994). Σύμφωνα με τα συμπεράσματα αυτού του Συμβουλίου η εισαγωγή νέων ευέλικτων τρόπων οργάνωσης της εργασίας κρινόταν αναγκαία, με την παράλληλη όμως προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων στις υπό αναδιάρθρωση επιχειρήσεις. Το Σύμφωνο Κοινωνικής Πολιτικής που προσαρτήθηκε στη Συνθήκη του Μάαστριχτ υποχρέωνε την Επιτροπή να έρθει σε διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους για κάθε σχετική πρωτοβουλία ρύθμισης. Ο ι διαβουλεύσεις, που ξεκίνησαν το 1995, εξυπηρετούσαν το δίπτυχο : ευελιξία στον χρόνο εργασίας και ασφάλεια για τους εργαζόμενους, εφαρμόζοντας πλήρως τον βασικό άξονα των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Έσσεν για εξισορρόπηση των συμφερόντων εργοδοσίας και εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο ι κοινωνικοί εταίροι στα πλαίσια των διαβουλεύσεων με την Επιτροπή α ποφάσισαν να ακολουθήσουν αυτόνομες διαπραγματεύσεις. Ο κοινωνικός διάλογος που ακολούθησε οδήγησε στη συμφωνία - πλαίσιο, σε επίπεδο ΕΕ, για την προστασία των μερικώς απασχολουμένων από κάθε διάκριση. Από την πλευρά της εργοδοσίας συμμετείχαν η UNICE και η CEEP. Η πρώτη ως η αντιπροσωπευτικότερη εργοδοτική συνομοσπονδία που καλύπτει όλους τους βιομηχανικούς κλάδους και τις κατηγορίες επιχειρήσεων και η δεύτερη ως εκπρόσωπος των δημοσίων επιχειρήσεων ή επιχειρήσεων με συμμετοχή του δημοσίου στα κράτη μέλη. Η πλευρά των Ευρωπαίων εργαζομένων εκπροσωπήθηκε από την 140

5 D. MIHAIL, REVIEW OF ECONOMIC SCIENCES, Volume 1, Ν ο 1 (2001 ) ETUC, την αντιπροσωπευτικ6τερη σε ευρωπαϊκ6 επίπεδο διεπαγγελματική συνομοσπονδία συνδικάτων. Η συμφωνία μεταξύ των κοινωνικών εταίρων υπο γράφηκε τον Ι ούνιο του 1997, εyώ το Δεκέμβριο του ίδιου χρ6νου η συμφωνία υιοθετήθηκε υπ6 μορφή Ο δηγίας απ6 το Συμβούλιο των Υπουργών της ΕΕ (European Commission, 2000: 78). Στην εν λ6γω Ο δηγία (97/81/EC) αναφέρεται ρητά η αρχή περί μη διάκρισης των εργαζομένων με συμβάσεις μερικής απασχ6λη σης σε σχέση με τις συνθήκες εργασίας τους. Επίσης καλεί τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν κάθε εμπ6διο που περιορίζει τις ευκαιρίες για μερική απασχ6ληση. Το ίδιο ισχύει και για τους κοινωνικούς εταίρους σε εθνικ6 επίπεδο. Επίσης ενθαρρύνει τους εργοδ6τες να ανταποκρίνονται θετικά, στο μέτρο των δυνατοτήτων τους, σε αιτήματα των εργαζομένων για αλλαγή απ6 θέσεις πλήρους σε θέσεις μερικής απασχ6λησης και αντιστρ6φως. Σε σχετική έκθεση του Ευρωπαϊκού Π αρατηρητηρίου των Εργασιακών Σχέσεων γίνεται φανερ6 6τι η αρχή της μη διάκρισης στην περίπτωση της μερικής απασχ6λησης είχε ήδη ενσωματωθεί στις σχετικές νομοθεσίες ή συλλογικές συμβάσεις των περισσοτέρων κρατών μελών (EIRO, 1997). Αυτ6 βέβαια δεν μειώνει τη σημασία της σχετικής Ο δηγίας 97 /81/EC που υποδηλώνει την αποφασιστικ6τητα των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και κυρίως των κοινωνικών εταίρων να διαφυλάξουν, με θεσμικούς διακανονισμούς, τα δικαιώματα των εργαζομέ νων μερικής απασχ6λησης, προωθώντας παράλληλα την ευέλικτη αυτή μορφή απασχ6λησης στην Ευρώπη. Σε συνέχεια της συμφωνίας πλαίσιο για την μερική απασχ6ληση, οι κοινω νικοί εταίροι εμπλέκονται σε διαπραγματεύσεις το 1998 για τις γενικές αρχές και τις ελάχιστες απαιτήσεις σχετικά με την εργασία ορισμένον χρόνον. Ο κοινωνικ6ς διάλογος καταλήγει σε συμφωνία πλαίσιο που υπογράφηκε απ6 τους κοινωνικούς εταίρους τον Μάρτιο του Η ρήτρα 4 της εν λόγω συμφωνίας υπογραμμίζει την αρχή της μη διάκρισης σύμφωνα με την οποία οι συμβασιούχοι ορισμένου χρόνου δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται δυσμενώς σε σχέση με τους αντίστοιχους εργαζόμενους μόνιμης απασχόλησης, μ6νο επειδή έχουν σύμβαση ορισμένου χρόνου. Η ρήτρα 5 έχει στόχο να αποτρέψει τη κατάχρηση που μπορεί να προκύψει από τη χρησιμοποίηση διαδοχικών συμβάσεων ορισμένου χρ6νου. Γι ' αυτό υποχρεώνει κυβερνήσεις και κοινωνικούς εταίρους σε εθνικό επίπεδο να λάβουν μέτρα όπως : α) η δήλωση των αντικειμενικών λόγων που να δικαιολογούν την ανανέωση τέτοιων συμβάσεων, β) ο ορισμός μεγίστης συνολικής διάρκειας διαδοχικών συμβάσεων ορισμένου χρόνου και γ) τον αριθμό των ανανεώσεων τέτοιων συμβάσεων. Η ρήτρα 6 προβλέπει την ενημέρωση των εργαζομένων από τους εργοδ6τες για κενές θέσεις που είναι διαθέσιμες στην επιχείρηση ώστε να εξασφαλισθεί ότι έχουν τις ίδιες ευκαιρίες να διεκδικήσουν μόνιμες θέσεις εργασίας. Επίσης 141

6 Δ. 11ΙΧΑΗΛ, ΕΠΙθΕΩΡΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, Τόμος 1, Τιύχος 1 (2001), στο μέτρο του δυνατού, οι εργοδότες πρέπει να διευκολύνουν την πρόσβαση των εργαζομένων ορισμένου χρόνου σε κατάλληλες ευκαιρίες κατάρτισης ώστε να ενισχύονται οι δεξιότητές τους. Η εν λόγω συμφωνία πλαίσιο υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με την σχετική Οδηγία τον Μάιο του 1999 (Οδηγία 99/ 70/EC). Παρ' όλη την ανάπτυξη του πρόσφατου θεσμικού δικτύου σε επίπεδο ΕΕ για την ενίσχυσης της θέσης των εργαζομένων σε μορφές μη συμβατικής απασχόλησης, έρευνες δείχνουν ότι πολλές πτυχές της εργασίας τους συνεχίζουν να είνα ι υποβαθμισμένες σε σύγκριση μ ' αυτές της συμβατικής απασχόλησης. Στα επόμενα τμήματα της μελέτης ακολουθεί μια παρουσίαση όπου με συνοπτικό τρόπο καταγράφεται η σχετικά δυσχερής θέση των εργαζομένων σε άτυπες μορφές απασχόλησης στην Ευρώπη. Στόχος της παρουσίασης είναι να προβάλει κάποιες «σκοτεινές» πλευρές του φαινομ ένου της άτυπης απασχόλησης, αναδεικνύοντας έτσι την ανάγκη για θεσμική κάλυψη των εν λόγω εργαζομένων στο πλέον αποκεντρωμένο επίπεδο, σ ' αυτό των συμφωνιών των κοινωνικών εταίρων στα πλαίσια της επιχείρησης Ανασφάλεια Απασχόλησης Μορφές της άτυπης απασχόλησης, όπως η προσωρινή απασχόληση, είναι συνυφασμένες με συνθήκες υψηλής ανασφάλειας ως προς τη διατήρηση εργασίας από τους μισθωτού ς. Τόσο οι συμβάσεις παροχή ς προσωρινής εργασ ίας μέσω πρακτορείων όσο και οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου αποτελούν ιδιαίτερα α νασφαλε ίς θέσεις εργασίας για τους εργαζόμενους. Μείζονα ερευνητικά κ έ ντρα όπως το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας δημοσιεύ ει σειρά ερευνών γύρω από την ανασφαλή απασχόληση (precarious employment) και τι ς συνθήκες εργασίας που την διέπουν. Το ζήτημα τη ς ανασφάλειας τη ς προσωρινή ς απασχόλησης γ ίνεται περισσό τερο αντιληπτό αν λάβουμε υπ ' όψη μας ότι οι περισσότεροι εργαζόμενοι μερικής απασχόλησης έχουν συνάψει συμβάσεις ορισμένου χρόνου στην ΕΕ. Τα Διαγράμματα 1και2 απεικονίζουν το συνδυασμό μερικής-προσωρινής απασχόλησης και υπογραμμίζουν εμμέσως τις συνθήκες ανασφάλειας των εργαζομένων σε άτυπες μορφές απασχόλησης. Πράγματι, σε αρκετές χώρες της ΕΕ οι εργαζόμενοι μερικής απασχόλησης είναι πιθανότερο να κατέχουν θέσεις προσωρινής παρά αορίστου χρόνου εργασίας, όπως φαίνεται στις δύο πρώτες στήλε ς των δύο διαγραμμάτων για κάθε χώρα. Ειδικά στην περίπτωση των ανδρών το ποσοστό των εργαζομένων με προσωρινή απασχόληση στο σύνολο των μερικώς απασχολούμενων είναι περίπου τετραπλάσιο από το αντίστοιχο για τους εργαζόμενους με πλήρη απασχόληση, στο σύνολο της ΕΕ (βλέπε Διάγραμμα 1). Ο συνδυασμός μερικής και προσωρινής εργασίας απαντάται συχνότερα στη χώρα μας, σε σύγκριση με τα άλλα κράτη μέλη. Στην Ισπανία, στην Ελλάδα, στην Ιταλία και Ιρλανδία περισσότερο από το 60% των μερικώς απασχολουμένων ανδρών κατέχουν προσωρινή θέση εργασίας. Παράλληλα, στην Ελλάδα και 142

7 D. t11hail, REYIEW OF ECONOt11C SCIENCES, Yolume 1, Νο 1 (2001), Διάγραμμα 1. Ποσοστιαία Συμμετοχή Μερικής και Πλήρους Απασχόλησης Ανδρών σε Θέσεις Προσωρινής Απασχόλησης, ,_,_ -,_,_ -- - Προσωρινή / Πλήρη Απασχόληση Προσωρινή / Μερική Απασχόληση ~ 100 Προσωρινή / Μερική (αδυναμία πλήρους απασχόλησης), - - ~ - ι~- ι~ ο Ε Β FI F D EU L s GR LRL Ρ υκ NL Α DK Πηγή : European Commission, Emp loyme nι in Europe 1999, σ. 4 1, Διάγραμμα 41 Ιταλία μία στις δύο εργαζόμενες σε θέσεις μερικής απασχόλησης έχουν συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Β έβαια το αίσθημα ανασφάλειας της απασχόλησης οξύνεται όταν ο εργαζόμενος αντιμετωπίζει το συνδυασμό προσωρινής απασχόλησης με συνθήκες αναγκαστικής μερικής απασχόλησης. Σ ε πολλά κράτη μέλη τουλάχιστον δύο στους τρεις εργαζόμενους προσωρινής απασχόλησης δεν απασχολούνται με πλήρες ωράριο επειδή δεν μπόρεσαν να βρουν κάποια θέση εργασίας πλήρους απασχόλησης, όπως φαίνεται στη τρ ίτη στήλη του Διαγράμματος 1 για κάθε χώρα. Το φαινόμενο της αδυναμίας τυπικής απασχόλησης και η στροφή των εργαζομένων στο συνδυασμό μερικής και προσωρινής απασχόλησης είναι ιδιαίτερα οξύ στις χώρες συνοχής της ΕΕ, με την Ελλάδα και την Ισπανία να βρίσκονται, συγκριτικά, στη δυσχερέστερη θέση.. ' Συνθήκες εκτεταμένης ανασφάλειας για τις θέσεις εργασίας από '!J!βασιούχους άτυπης απασχόλησης καταγράφηκε και σε πρόσφατη μεγάλη' έρευνα σε επίπεδο επιχειρηματικών περιπτώσεων σε επτά κράτη μέλη. Μάλιστα, υψηλή ανασφάλεια καταγράφηκε μεταξύ μισθωτών που απασχολούνταν σε επιχειρήσεις όπου οι γενικές συνθήκες εργασίας χαρακτηριζόταν από τους ίδιους ως ικανοποιητικές. Εύρημα που οδήγησε τους ερευνητές να συμπεράνουν ότι τα πλεονεκτήματα θετικών συνθηκών εργασίας δεν είναι ικανά να αντισταθμίσουν την 143

8 Δ. ΗΙΧΑΗΛ, ΕΠΙθΕΩΡΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΗΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΗΩΝ, Τόμος 1, Τε ύχ ος 1 (2001), Διάγραμμα 2. Ποσοστιαία Συμμετο-χή Μερικής και Πλήρους Απασ-χόλησης Γυναικών σε Θέσεις Προσωρινής Απασ-χόλησης, Προσωρινή / Πλήρη Απασχόληση 90 Προσωρινή / Μερική Απασχόληση Προσωρινή / Μερική (αδυναμία πλήρους απασχόλησης) ,_ >-,_ >- -,_ -,_,_ Γ r Γ Γ rτ ~ ί J r n.ιr ~ ο ο Ε 1 GR L IRL Β ευ D F NL Ρ Α FI υκ s DK 20 Πηγή : European Commission, Employment ίπ Europe σ.41, Δ ιάγραμμα 42 αίσθηση ανασφάλειας που αντιμετωπίζουν οι συμβασιούχοι προσωρινής απασχ6λησης (Goudswaard and de Nanteuil, 2000: 12-13). IV. Συνθήκες Εργασίας Δεν είναι μ6νο η ανασφάλεια εργασίας που χαρακτηρίζει τη μη συμβατική απασχ6ληση. Ο ι συνθήκες εργασίας των εργαζομένων σε προσωρινή απασχ6ληση είναι δυσμενέστερες απ6 αυτές των συναδέλφων τους σε συμβατικές θέσεις α πασχ6λησης. Τρεις μεγάλες έρευνες για τους εργαζ6μενους στην ΕΕ στη δεκαετία του 1990, που διενήργησε το Ευρωπαϊκ6 Ίδρυμα για τη Βελτίωση της Διαβίωσης και των Συνθηκών Εργασίας, τεκμηριώνουν τ ην παραπάνω διαπίστωση. Στο Δ ιάγραμμα 3 συγκρίνονται τέσσερις σημαντικές πτυχές των συνθηκών εργασίας, μεταξύ των συμβασιούχων αορίστου χρ6νου, ορισμένου χρ6νου και αυτών που είναι δανεισμένοι σε επιχειρήσεις απ6 πρακτορεία. Όπως φαίνεται στις πρώτες τρεις στήλες του Διαγράμματος 3, οι εργαζ6μενοι σε προσωρινές θέσεις εργασίας, ειδικά αυτοί που είναι δανεισμένοι απ6 πρακτορεία, αντιμετωπίζουν σε μεγαλύτερο ποσοστ6 απ6 τους τυπικούς μισθωτούς εντατικοποίηση της εργασίας τους σε συνεχή βάση. Παράλληλα, γύρω στο 38% των προσωρινά απασχολουμένων εργάζεται σε θέσεις εργασίας που χαρα- 144

9 D. HIHAIL, REVIEW OF ECONOHIC SCIE NCES, Volumt 1, Νο 1 (200 1), Δ ιάγραμμα 3. Συ μβάσεις Προσωρινής Εργασίας και Συνθήκες Εργασίας Στην Ευρωπαϊκή Ένωση Συνεχώς σε Ταχε ίς Ρυθμούς Συν εχώς Επαναλαμβανό μενες Χωρ ~ Έλεγχο Ταιnότητας Χωρ~ Εκπαίδευση Κ ινήσεις Α ορίσιου Χρόνου Δανε ισ μός από Πρακτορείο Ο Ορισ μ έν ου Χρόν ου Πηγή : European Foundation: "Ten Υ ears of Working Conditions in the European Union'', 2000, p.10, Figure 10. κτηρίζονται από επαναλαμβανό μενες κινήσεις σε συνεχή βάση. Το αντίστοιχο ποσοστό για τους εργαζόμενους σε συμβατικές θ έσεις εργασίας είναι αισθητά χαμηλ6τερο, κυμαινόμενο γύρω στο 29%_ Η ίδια κατηγορία άτυπης απασχόλησης συγκεντρώνει μεγαλύτερα ποσοστά εργαζομένων που δεν έχουν κανένα έλεγχο πάνω στο ρυθμό εργασίας τους., Ενας στους δύο δανεισμένους μισθωτούς εντάσσεται σ ' αυτή την κατηγορία έναντι του 1/3 των μισθωτών με αορίστου χρόνου σχέση εργασίας _ Στις τελευταίες τρεις στήλες που αφορούν τη ν κατάρτιση στη δουλειά, οι εργαζόμενοι με προσωρινή απασχόληση φαίνεται να είναι σχετικά ευνοημένοι. Αυτό οφείλεται κυρίως στην αδήριτη ανάγκη των εργοδοτών να παρ έχουν στους περισσότερους προσωρινά απασχολού μενους μια στοιχειώδη εκπαίδευση ώστε να ενσωματωθούν και να προσφέρουν σε βραχύ χρονικό διάστημα τις υπηρεσίες τους στις επιχειρήσεις_ Άλλη έρευνα του Ευ ρωπαϊκού Ιδρύ ματος τεκμηριώνει ότι οι συμβασιούχοι προσωρινής απασχόλησης στην ΕΕ αντιμετωπίζουν αναλογικά περισσότερους φυσικούς κινδύνου ς στην εργασία τους. Αυτό ισχύει για θέσεις εργασίας όπου απαντώνται έντονοι θόρυβοι, μετακίνηση βαρ έων αντικειμένων κα τοξικές αναθυμιάσεις. Στην έρευνα βρέθηκε ότι υπ έφεραν, αναλογικά, περισσότεροι προσωρινά απασχολού μ ενοι από πόνους στην μ έση, από μυϊκούς πόνους, αλλά και από λιγότερο στρε ς, σε σχ έση με τους μόνιμους υπαλλήλους και εργάτες. Επ ί σης, συνθήκες εκφοβισμού και απειλών καθώς και διακρίσεων με βάση την ηλικία και το φύλο απαντώνται συχνότερα σε θ έσεις προσωρινής απασχόλησης. Τέλος, οι δυνατότητες συμμετοχή ς των προσωρινά απασχολούμενων στην επιχείρηση είναι αισθητά περιορισμένες σε σχ έση με τους μόνιμους συναδ έλφους τους _ Αυτό εκφράζεται από την σχετική δυνατότητά τους να εμπλακούν σε συζητήσεις με τους εργοδότες τους, με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, με τους συναδέλφους τους, καθώς και να αντλήσουν ενημέρωση για τις αλλαγ ές στον 145

10 Δ. ΜΙΧΑΗΛ, ΕΠΙ θεωρ ΗΣΗ Ο ΙΚ Ο ΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΠΗΜΩΝ, Τόμος 1, Τεύχος 1 (2001), εργασιακό τους χώρο (European Foundation, 1997: 3-7). V. Αμοιβ ές Εκτός από δυσμενείς συνθήκες εργασίας, οι μορφές μη τυπικής απασχόλησης έχουν συνδεθεί και με χαμηλές αμοιβές. Μια εξαίρετη, πρόσφατη, συγκριτική έρευνα παρουσιάζει μια εικόνα συσσώρευσης φτώχιας σε ομάδες απασχολουμένων με βάση το φύλο, την σύμβαση εργασίας, το μέγεθος της επιχείρησης, την απασχόληση στον ιδιωτικό ή δημόσιο τομέα( Robson et al., 1999). Η εν λόγω έρευνα καταδεικνύει ότι η πιθανότητα κάποιος να αμείβεται χαμηλότερα από τα 2/3 του μέσου ωρομισθίου του εργαζόμενου άνδρα είναι πολύ μεγαλύτερη όταν είναι μερικά ή περιστασιακά απασχολούμενος, είναι γυναίκα και εργάζεται σε μικρές επιχειρήσεις, κυρίως, του ιδιωτικού τομέα. Η κύρια συμβολή της μελέτης είναι η τεκμηρίωση της υπόθεσης ότι η συσσώρευση των χαμηλά αμει βομένων μισθωτών ποικίλει από χώρα σε χώρα, ανάλογα με το σύστημα εργασιακών σχέσεων και το σύστημα καθορισμού της κατώτατης αμοιβής που εφαρμόζεται. Για τις ανάγκες της παρούσας μελέτης θα παρουσιάσουμε μερικά από τα ευρήματα της μελέτης των Robson, Dex, Wilkinson και Cortes ώστε να καταδειχθεί η διάκριση εις βάρος των περιστασιακά απασχολούμενων, όσον αφορά την αμοιβή τους, σε σχέση μ' αυτή των συμβατικών απασχολουμένων. Ο Πίνακας 1 παρουσιάζει τη σχετική συγκέντρωση των χαμηλόμισθων σε χώρες που δεν έ χουν ανεπτυγμένους μηχανισμούς προστασίας των μισθωτών, όπως οι ΗΠΑ και η Βρετανία και από την άλλη πλευρά τη Γερμανία που έχει μια ανεπτυγμένη κουλτούρα συλλογικών διαπραγματεύσεων και συμβάσεων για τη προστασία του εισοδήματος των μισθωτών. Επίσης παρουσιάζονται στοιχεία από χώρες όπως η Ισπανία και το Λουξεμβούργο, που εντάσσονται και αυτές στο Ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο. Π ίνακας 1. Ποσοστό Μ ισθωτών μ ε Αμοιβ ές Χαμηλότερες Συγκεκριμένου Π οσ οστ ό του Μέσου Ποσοστού του Ανδρικού Μέσου Ωρομισθ ίου Βρ ετανία ΗΠΑ Γε ρμ ανία Ισπανία Λουξεμβού ργο Η μ ερομισθ ίου Πλήρ ους 66% 50% 66% 50% 66% 50% 66% 50% 66% 50 ο/ι Απαnόλnσn <: Άνδ ρ ες 21 % 10% 27% 16% 11 % 5% 19% 9% 19% 7 ο/ι Γυναίκες Πλήρους Απασχόληση ς Γυναίκες Με ρικής Απασχόληση ς 32 ο/ι 16% 47% 29% 30% 13% 27% 13% 36 ο/ι 55 ο/ι 3 Ι ο/ι 57 ο/ι 44 ο/ι 38 ο/ι 1 7ο/ι 39 ο/ι 19 ο/ι 36 ο/ι 12 ο/ι 12 ο/ι Πηγή : Ρ. Robson, S. Dex, F. Wilkinson, and Ο. Cortes "Low Pay, Labour Market lnstitutions, Gender and Part-Time Work: Cro National Comparisons". European Journal of Lndustrial Relations, 1999, ν. 5, η. 2, p. 193, table

11 D. 111HAIL, REVIEW OF ECONOl11C SCIEN CE S, Volume 1, Νο 1 (2001), Ο παραπάνω πίνακας είναι ενδεικτικός της ιδιαίτερα μεγάλης συγκέντρωσης γυναικών, ιδιαίτερα μερικής απασχόλησης, στα χαμηλά μισθολογικά κλιμάκια σε χώρες όπου οι μισθοί καθqρίζονται σε εξατομικευμένη βάση σύμφωνα με τις δυνάμεις της αγοράς εργασίας. Έτσι στη Βρετανία μία στις τρεις γυναίκες είναι χαμηλόμισθη (λαμβάνει το 66% του μέσου ωρομισθίου του πλήρως απασχολούμενου άνδρα). Τα πράγματα είναι χειρότερα για τις μερικώς απασχολούμενες Βρετανίδες, αφού πάνω από τις μισές είναι χαμηλόμισθες. Ακόμα χειρότερα, μία στις τρεις Βρετανίδες που έχουν σύμβαση μερικής απασχόλησης δεν κατορθώνουν να ξεπεράσουν ούτε το μισό του μέσου ωρομισθίου των Βρετανών με συμβατική απασχόληση. Οι διακρίσεις βέβαια είναι ακόμα οξύτερες στις ΗΠΑ, όπου οι γυναίκες αμείβονται πολύ χειρότερα από τους άνδρες με το ίδιο καθεστώς εργασίας. Αν εκτός από γυναίκα τυχαίνει να είναι κάποια και μερικώς απασχολούμενη τότε οι πιθανότητες να είναι χαμηλόμισθη είναι μεγάλες. Σχε δόν έξι στις δέκα Αμερικανίδες μερικής απασχόλησης εμπίπτουν σ' αυτή τη κατηγορία και σχεδόν μία στις δύο λαμβάνουν «μισθούς πείνας», μη ξεπερνώντας το ήμισυ του μέσου ωρομισθίου των Αμερικάνων με συμβατική απασχόληση. Τα ποσοστά συγκέντρωσης χαμηλόμισθων με βάση το φύλο παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των ΗΠΑ και των χωρών της ηπειρωτικής Ευρώπης, ενώ οι διαφορές αμβλύνονται μεταξύ των τελευταίων και της Βρετανίας. Όταν η σύγκριση γίνεται με βάση το καθεστώς απασχόλησης τότε οι διαφορές του Αγγλοσαξονικού μοντέλου απ ' τη μια πλευρά και του Ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου από την άλλη είναι έντονες. Τούτο γίνεται αντιληπτό από την αισθητή διαφορά των ποσοστών συγκέντρωσης χαμηλόμισθων μεταξύ των γυναικών πλήρους απασχόλησης και μερικής απασχόλησης μεταξύ ΗΠΑ /ΗΒ και η πειρωτικής Ευρώπης. Η ακραία περίπτωση βέβαια είναι αυτή του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου η διαφορά του ποσοστού συγκέντρωσης των χαμηλόμισθων μεταξύ πλήρους και μερικής απασχόλησης υπερβαίνει τις 20 ποσοστιαίες μονάδες, διαφορά πολύ μεγαλύτερη ακόμα και από την αντίστοιχη της Ισπανίας ό που, σημειωτέον, η εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας συναντά σοβαρά εμπόδια. Όπως αναμενόταν μεγάλες διαφορές καταγράφονται στα ποσοστά συγκέ ντρωσης χαμηλόμισθων με βάση το καθεστώς μόνιμης και προσωρινής εργασί ας. Σ ' όλες τις περιπτώσεις που υπήρχαν επαρκώς αποδεκτά μεγέθη δείγματος, το ποσοστό χαμηλόμισθων μισθωτών μονίμου απασχόλησης ήταν πολύ μικρότερο από το αντίστοιχο για μισθωτούς προσωρινής απασχόλησης. Ακόμα και στη Γερμανία το σχετικό ποσοστό από 9% για τους μόνιμα απασχολούμενους άνδρες εκτινάσσεται στο 30% για τους μισθωτούς με σύμβαση αορίστου χρόνου. Στην ίδια χώρα, το 27% των Γερμανίδων μονίμου απασχόλησης εμπίπτει στην ομάδα χαμηλόμισθων, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις προσωρινά απασχολούμενες Γερμανίδες εκτινάσσεται στο 55 %. Τα μεγέθη αυτά είναι ενδεικτικά της αποτυιιίας των πολυμερών συλλογικών διαπραγματεύσεων να αντιμετωπίσουν στη Γερμανία την άνιση μεταχείριση των γυναικών και ιδιαίτερα αυτών με περιστασιακή απασχόληση (Robson et al., 1999: 201). 147

12 Δ. ΜΙΧΑΗΛ, ΕΠΙθΕΩΡΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, Τόμος 1, Τεύχος 1 (2001), VI. Άτυπη Απασχόληση και Κοινωνικός Διάλογος σε Επίπεδο Επιχείρησης Από τα παραπάνω στοιχεία παρ'ατηρεί κάποιος ότι σε χώρες της ΕΕ με τους πλέον αναπτυγμένους θεσμούς προστασίας των εργαζομένων σ ' όλο τον κόσμο, καθώς και με ρυθμίσεις πανευρωπαϊκής εμβέλειας όπως οι προαναφερόμενες κοινοτικές οδηγίες, καταγράφονται ανισότητες στις συνθήκες και όρους εργασίας των εργαζομένων σε άτυπες μορφές απασχόλησης. Ο κοινωνικός διάλογος σε Ευρωπαϊκό ή εθνικό επίπεδο ακόμα και όταν καταλήγει σε Οδηγίες και σε Κοινωνικά Συμβόλαια δεν καθορίζει με άμεσο τρόπο συμπεριφορές, έτσι ώστε να παράγει αποτελέσματα μη διάκρισης μεταξύ των διαφόρων μορφών απασχόλησης. Οι συμφωνίες του ευρύτερου κοινωνικού διαλόγου, ωστόσο, είναι ιδιαίτερα σημαντικές γιατί διαμορφώνουν ένα πλαίσιο αρχών που είναι προϊόν, συνήθως, επίπονων και μακροχρονίων διαπραγματεύσεων και τείνουν να επηρεάζουν έστω και έμμεσα τη στάση και συμπεριφορά του μεμονωμένου εργοδότη ως προς τη διαχείριση ζητημάτων του εργατικού δυναμικού τους. Το Ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο συνίσταται στο ότι όλες αυτές οι κοινωνικές διεργασίες και συμφωνίες σε υπερεθνικό, εθνικό και τοπικό επίπεδο διαμορφώνουν μια «Κουλτούρα εργασιακών σχέσεων» που επηρεάζει στάσεις και συμπεριφορές, όπως αυτές εκφράζονται και αποκρυσταλλώνονται σε συλλογικές συμβάσεις ή συμφωνίες σε επίπεδο επιχείρησης και εργοστασίου. Όλο το πλέγμα των πρωτοβουλιών και νέων ρυθμίσεων της προηγούμενης δεκαετίας, από το σύμφωνο κοινωνικής πολιτικής της Συνθήκης του Μάαστριχτ το 1991, τις Οδηγίες για την ενίσχυση της άτυπης απασχόλησης, μέχρι την έκτακτη Σύνοδο για την απασχόληση του Λουξεμβούργου το 1997 και τη δρομολόγηση του συντονισμού των Εθνικών Σχεδίων Δράσης προσδιορίζει το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο καλούνται, σε επίπεδο επιχειρηματικής μονάδας, οι κοινωνικοί εταίροι να συνθ έσουν τις αντιθ έσεις τους (European Commission, 2000: 13-27, European Foundation 2000a: 9-17). Είναι κοινώς παραδεκτό ότι το κέντρο βάρους του κοινωνικού διαλόγου έχει μεταφερθεί στο μικροοικονομικό επίπεδο καθόσον οι διεθνοποιημένες αγορές και η ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών αναδεικνύουν τη προσαρμοστικότητα της κάθε μιας επιχείρησης, της ευέλικτης πλέον επιχείρησης, σε ζήτημα επιβίωσης της (European Commission, 1997). Μέσα σ ' αυτό, λοιπόν, το οικονομικό και θεσμικό περιβάλλον παρατηρε ίται ανάπτυξη διαπραγματεύσεων στους κόλπους των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων που καταλήγουν συνήθως στα αποκαλού μενα Σύμφωνα Απασχόλησης και Ανταγωνιστικότητας. Ο πυρήνας των εν λόγω συμφωνιών συνίσταται στην προσπάθεια των εταιρειών να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους εξασφαλίζοντας ευελι ξία στις βασικότερες πτυχές της σχέσης μισθωτής εργασίας: αμοιβή, διαδικασία πρόσληψης-απόλυσης, διαχείριση χρόνου εργασίας. Παράλληλα, υπόσχονται τη διατήρηση των υφισταμένων θέσεων εργασίας ή σπανιότερα την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Ο νέος αυτός προσανατολισμός των συλλογικών διαπραγμα- 148

13 D. ΜΙΗΑΙί, REVIEW OF ECONOMIC SCIENCES, Volume 1, Νο 1 (2001), τεύσεων βρίσκεται στον αντίποδα των αντιστοίχων διαπραγματεύσεων του παραδοσιακού φορντιστικού μοντέλου ( ) που επεδίωκαν τη σφυρηλάτηση μιας σταθερής σχέσης εργασίι;ις μέσα από τη αναδιανομή των κερδών μεταξύ της εργοδοσίας και των εργαζομένων. (European Foundation, 1999: 9-22). Με βάση τα παραπάνω, το επιχείρημά μας συνίσταται στο ότι τα επιχειρηματικά σύμφωνα, σε αρκετές περιπτώσεις, έχουν αποτελέσει μηχανισμό διατήρησης ή αύξησης των θέσεων εργασίας σε υπό αναδιάρθρωση εταιρείες μέσω της ανάπτυξης άτυπων μορφών απασχόλησης. Παράλληλα, σ ' αρκετές περιπτώσεις, διασφαλίζουν ισότιμους προς τη συμβατική απασχόληση όρους. Με δεδομένο ότι τέτοιου είδους συμβάσεις έχουν συναφθεί από μεγάλες εταιρείες της ΕΕ, όπως οι Whirlpool, Mercedes Benz, Seat, Ford, lveco, Benetton, μεταξύ άλλων, μέσα από την διαδικασία της υιοθέτησης της καλύτερης πρακτικής (benchmarking) αναμένεται να αποτελέσουν πρότυπο συμφωνιών τόσο για τον κλάδο σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, όσο και για άλλες επιχειρήσεις σε εθνικό επίπεδο. Μια σύντομη αναφορά σε μερικά από τα προαναφερόμενα επιχειρηματικά σύμφωνα απασχόλησης και ανταγωνιστικότητας θα έκανε πιο κατανοητό το ε πιχείρημα που συνδέει τις μορφές ευέλικτης απασχόλησης με την προσπάθεια επιχειρηματικής αναδιάρθρωσης στην ΕΕ. Η Whίrlpool Το Σύμφωνο υπογράφηκε τον Ιούλιο του 2000 μεταξύ της Αμερικάνικης εταιρείας οικιακών συσκευών Whirlpool- της μεγαλύτερης του είδους της στον κόσμο - και των εργατικών σωματείων των πέντε εργοστασίων της στην Ιταλία. Καλύπτει μισθωτούς και ισχύει μέχρι το τέλος του Ο πυρήνας της συμφωνίας συνίσταται στο ότι η διοίκηση και οι εργαζόμενοι συνομολογούν ότι η αύξηση της ανταγωνιστικότητας είναι ο καλύτερος τρόπος για τη διασφάλιση των υφισταμένων επιπέδων απασχόλησης και των συνθηκών εργασίας. Καταρτίζεται ειδικός δείκτης βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας των εν λόγω μονάδων και με την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων που βασίζονται στο δείκτη ανταγωνιστικότητας προσδιορίζεται το επίπεδο επιπρόσθετης αμοιβής (bonus) των εργαζομένων. Το ειδικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει το σύμφωνο της Whirlpool είναι ότι αντιμετωπίζει, με ρητή αναφορά, ισότιμα όλους τους συμβασιούχους, αφού προβλέπει την αναλογική συμμετοχή των μερικώς απασχολουμένων, αυτών με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, ακόμα και των δανεισμένων από πρακτορεία στην κατανομή της επιπρόσθετης αμοιβής. Επίσης, αναφέρεται ρητά στο σύμφωνο η δέσμευση της διοίκησης να διασφαλίσει τις θέσεις προσωρινής και μερικής απασχόλησης καθώς και η αποδοχή, από τη πλευρά των εργαζομένων, σχημάτων ευέλικτου ωραρίου σε ετήσια βάση (EIRR, 2000). Επιχειρηματικές Περιπτώσεις στην Ισπανία Είναι πολύ ενδιαφέρουσα η περίπτωση της Ισπανίας, που χαρακτηριστικό της 149

14 Δ. 11 Ι ΧΑΗΛ, ΕΠΙθΕΩ Ρ ΗΣΗ Ο ΙΚΟ Ν Ο Ι1ΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΙ1ΩΝ, Τόμος 1, Τεύχος 1 (2001), αγοράς εργασίας της είναι η εξαιρετικά υψηλή συμμετοχή της προσωρινής απασχόλησης στο σύνολο της απασχόλησης, δημιουργώντας μεγάλη ανασφάλεια στους εργαζόμενους. Εύλογα λοιπόν τα εργατικά σωματεία σ ' αυτή τη χώρα χρησιμοποιώντας τη διαδικασία διαπραγμάτευσης και σύναψης επιχειρηματικών κοινωνικών συμβολαίων, σε διάφορους οικονομικούς τομείς τα τελευταία χρόνια, προσπαθεί να ελέγξει την έκταση του φαινομένου της προσωρινής απασχόλησης. Αναφέρουμε ενδεικτικά μερικά απ' αυτά τα επιχειρηματικά συμβόλαια όπως καταγράφονται σε μεγάλη πρόσφατη έρευνα του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος (European Foundation, 2000a: ). Mercedes Benz Το 1997 η διοίκηση και τα εργατικά σωματεία στη Mercedes Benz της Ισπανίας συνήψαν επιχειρηματικό σύμφωνο. Αυτό εξασφάλιζε στην επιχείρηση πιο ευέλικτη χρήση του χρόνου του εργατικού δυναμικού, ενώ παράλληλα δινόταν από την πλευρά της διοίκησης εγγυήσεις απασχόλησης και βελτίωσης των όρων εργασίας των εργαζομένων. Το σύμφωνο προέβλεπε τη δυνατότητα αύξησης ή μείωσης του χρόνου εργασίας του κάθε εργαζόμενου κατά 5 ημέρες το χρόνο ανάλογα με τις μεταβολές της ζήτησης. Σ' αντιστάθμισμα, η διοίκηση, μεταξύ άλλων, ανέλαβε την υποχρέωση να μετατρέψει τις συμβάσεις 500 εργαζομένων από ο ρισμένου σε αορίστου χρόνου. Προϋπόθεση ήταν οι εν λόγω εργαζόμενοι να έχουν εργασθεί για τουλάχιστον έξι μήνες τα τελευταία δύο χρόνια. Ωστόσο, παρεχόταν η ευχέρεια στη διοίκηση να επιλέγει μεταξύ εργαζομένων προσωρινής απασχόλησης που δεν ικανοποιούσαν όλες τις προϋποθέσεις. Ο ίδιος άξονας χρησιμοποιήθηκε και για το νέο επιχειρηματικό σύμφωνο της Mercedes Benz που ισχύει για τη περίοδο και καλύπτει εργαζομένους στη Βιτόρια και Μπαρτσελόνα. Σύμφωνα μ ' αυτό προβλέφθηκαν ήπιες μισθολογικές αυξήσεις, μια σταδιακή μείωση του ετήσιου χρόνου εργασίας από 1760 ώρες το 1998 σε 1744 το 2001 και μια μεταβολή του καθεστώτος απασχόλησης 700 εργαζομένων με την αλλαγή των συμβάσεων προσωρινής απασχόλησης σε αορίστου χρόνου. Σ ' αντιστάθμισμα, οι εργαζόμενοι θα προσέρχονται σε βάρδια του Σαββάτου σαν να ήταν καθημερινή εργασία. Η συμφωνία θέτει ως όριο την εργασία επί δώδεκα Σάββατα το χρόνο για τον κάθε εργαζόμενο. Επίσης, οι υπερωρίες δεν αποζημιώνονται αλλά ανταλλάσσονται με παροχή αντίστοιχης άδειας προς τους εργαζομένους (EIRR, 1999a: 21). Seat Στην ίδια λογική κινήθηκε και το σύμφωνο του 1998 μεταξύ διοίκησης και εργατικών σωματείων στη θυγατρική αυτοκινητοβιομηχανία της VW. Η συμφωνία προέβλεπε την λειτουργία βάρδιας Σαββάτου (μέχρι 13 ετησίως) χωρίς ειδική αποζημίωση. Αυτή η εξοικονόμηση πόρων θα διοχετευθεί για νέες προσλήψεις με έμφαση στη μόνιμη απασχόληση. Από τις νέες προσλήψεις που ανέρχονται 150

15 D. HIHAIL, REVIEW OF ECONOHIC SCIENCES, Volumt 1, Νο 1 (2001), στις 2100 το ένα τρίτο είτε αφορούσε συμβάσεις αορίστου χρόνου είτε δόθηκαν εγγυήσεις για μετατροπή συμβάσεων ορισμένου σε αορίστου χρόνου. Οι Τράπεζες ΒΒΚ και La Caixa Τα εργατικά σωματεία της Ισπανικής τράπεζας Bilbao Bizkaia Kutxa (ΒΒΚ) συνήψαν με τη διοίκηση σύμφωνο για τρία χρόνια ( ). Η διοίκηση εξασφάλισε το άνοιγμα των καταστημάτων της το Σάββατο, με την οικειοθελή εργασία του προσωπικού της. Τα κενά που δημιουργούνταν τις καθημερινές λόγω αυτού του μέτρου θα καλυπτόταν από την πρόσληψη εκατό νέων εργαζόμενων μερικής απασχόλησης με συμβόλαια διετούς διάρκειας. Επίσης, τριάντα συμβόλαια ορισμένου χρόνου θα μετατρεπόταν σε αορίστου χρόνου. Σε μια ανάλογη περίπτωση το επιχειρηματικό σύμφωνο της τράπεζας La Caixa μετέτρεψε 800 συμβάσεις μαθητείας 18 μηνών σε συμβάσεις αορίστου χρόνου το Το 1998 η διοίκηση προχώρησε σε σύναψη μόνιμης συνεργασίας με το 80% των εργαζομένων προσωρινής απασχόλησης. Stockauto Παρόμοια επιχειρηματικά σύμφωνα συνάπτονται και σε μικρότερης κλίμακας Ισπανικές επιχειρήσεις όπως είναι η εταιρεία Stockauto που αποθηκεύει και διανέμει οχήματα της Seat. Το σύμφωνο προσδιορίζει διαδικασίες προσδιορισμού «δίκαιων» απολύσεων που τις συνδέει με τη παραγωγικότητα του εργαζομένου σε ατομική βάση, ενώ παράλληλα μετατρέπει το 40% των περιστασιακά εργαζόμενων σε απασχολούμενους σε μόνιμη βάση. Repsol Η Repsol, μεγάλη δημόσια Ισπανική επιχείρηση στον ενεργειακό τομέα, προσπάθεια αναδιάρθρωσης της, έχει συνάψει επιχειρηματικό σύμφωνο που προωθεί τη μείωση της περιστασιακής απασχόλησης. Έτσι το σύμφωνο του 1997 προβλέπει την υποχρεωτική πρόωρη συνταξιοδότηση 390 εργαζομένων ηλικίας ετών. Σ ' αντιστάθμισμα, η διοίκηση προχωρά στη πρόσληψη 250 εργαζόμενων πλήρους απασχόλησης και τη μετατροπή 100 συμβάσεων προσωρινής α πασχόλησης σε αόριστου χρόνου, με την προϋπόθεση της γεωγραφικής κινητικότητας των εργαζομένων στις διάφορες επιχειρήσεις του ομίλου. στη Η Renault στην Γαλλία Στη Γαλλική αυτοκινητοβιομηχανία έχει συναφθεί ένα σύμφωνο με κύριο άξονα την προώθηση της μερικής απασχόλησης για την τριετία Με βάση το σύμφωνο όλοι οι εργαζόμενοι στην εταιρε ία, συμπεριλαμβανομένων και των στελεχών, μπορούν μετά από μια δοκιμαστική περίοδο τριών μηνών, να μεταβάλλουν τη σύμβαση από πλήρους απασχόλησης σε μερικής απασχόληση ς για 151

16 Δ. ΜΙΧΑΗΛ, ΕΠΙθΕΩΡΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, Τόμος 1, Τιύχος 1 (2001) δύο χρ6νια. Η αμοιβή των μερικώς απασχολουμένων θα είναι αναλογική του χρόνου εργασίας τους. Ωστ6σο, η εταιρεία για να ενισχύσει τη μετάβαση στη μερική απασχόληση, μετά τη δοκψαστική περίοδο των τριών μηνών, θα χορηγήσει μια επιπρ6σθετη αμοιβή στους εν λόγω εργαζ6μενους που θα αναλογεί στο 40% της διαφοράς των μισθών τους μεταξύ πλήρους και μερικής απασχ6λησης (EIRR, 1998: 22-23). Η Ford Genk στο Βέλγιο Η Αμερικάνικη αυτοκινητοβιομηχανία αντιμετώπιζε τα τελευταία χρ6νια έντονο πρ6βλημα πλεονάζοντος εργατικού δυναμικού στο εργοστάσιο της Genk του Βελγίου. Η πρόθεσή της, όπως ανακοινώθηκε τον Αύγουστο του 1998, αφορούσε σε περικοπές θέσεων εργασίας. Η επιτακτική ανάγκη αναδιάρθρωσης του εργατικού δυναμικού δεν οδήγησε τη διοίκηση σε μονομερή εκτέλεση των σχεδίων της, αλλά σε κύκλο διαβουλεύσεων και διαπραγματεύσεων με τα εργατικά σωματεία. Αποτέλεσμα του κοινωνικού διαλόγου ήταν ένα σύμφωνο αναδιάρθρωσης με πολλές πτυχές, ώστε να μειωθεί ο αριθμ6ς των απολύσεων, για δε τους προς απόλυση εργαζόμενους να ορισθεί ικανοποιητική αποζημίωση για την έξοδο απ6 την εργασία τους. Ένα πάγωμα στην αύξηση των αμοιβών για τρία χρ6νια συνοδεύθηκε από ενθάρρυνση της μερικής απασχ6λησης. Αυτά τα μέτρα έσωσαν 300 θέσεις εργασίας απ6 κατάργηση τους. Η επέκταση του χρόνου εργασίας κατά 18 λεπτά ανά εργαζόμενο στη νυχτερινή βάρδια, χωρίς επιπρ6σθετη αμοιβή έσωσε άλλες 100 θέσεις εργασίας. Το σύμφωνο αναδιάρθρωσης προέβλεπε την μετακίνηση 454 εργαζομένων της Ford σε τέσσερις εταιρείες που είχαν αναλάβει υπεργολαβίες στην κατασκευή προφυλακτήρων, ταμπλό, και καθισμάτων. Το σημαντικ6 στη ρύθμιση ήταν η διασφάλιση του βιοτικού επιπέδου των μετακινηθέντων εργαζομένων. Έτσι οι 6ροι εργασίας των εργαζομένων στους νέους εργοδότες τους παρέμειναν οι ίδιοι με τους 6ρους που ίσχυαν στο παλι6 εργοδ6τη τους, δηλαδή στη Ford, για το υπ6λοιπο της επαγγελματικής σταδιοδρομίας τους (EIRR, 1999b: 31-34). Η Benetton Η πολυεθνική εταιρεία Benetton σύναψε επιχειρηματικό σύμφωνο με τα εργατικά συνδικάτα στην Ιταλία το Ιούλιο του 1999 και θεωρείται σημαντική γ ιατί είναι η πρώτη του είδους της στη κλωστοϋφαντουργία της χώρας. Το σύμφωνο καλύπτει τους εργαζ6μενους του ομίλου. Κωδικοποιεί και επεκτείνει το δικαίωμα διαβούλευσης των εργαζομένων με την διοίκηση, με ιδιαίτερη έμφαση σε ζητήματα απασχ6λησης και υπεργολαβιών. Οι εργαζ6μενοι παρέχουν, ως αντιστάθμισμα, ευελιξία στο χρ6νο εργασίας, αφού εφοδιάζονται με έναν ατομικό ηλεκτρονικό λογαριασμ6 χρ6νου εργασίας. Σε περίπτωση εργασίας επιπλέον των 45 ωρών εβδομαδιαίως, δικαιούνται ανάλογο χρ6νο άδειας απ6 την εργασίας τους, ο οποίος μπορεί να μεταφερθεί και στην επόμενη χρονιά. Αυτή η 152

17 D. t11hail, REYIEW Of ECONOl11C SCIENCES, Yolume 1, Νο 1 (2001), ρύθμιση δεν αφαιρεί τα προβλεπόμενα δικαιώματά τους για αμοιβή υπερωριακής απασχόλησης. Στο πλαίσιο του συμφώνου, ενισχύεται η διαφάνεια της διαδικασίας αποδοχής των αιτήσε_ων για μερική απασχόληση αφού υπόκειται πλέον στον έλεγχο των εργατικών σωματείων (EIRR, 1999c: 28). VΙΙ.Συμπεράσματα Οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης, με κυρίαρχες τις συμβάσεις μερικής και προσωρινής απασχόλησης, είναι πλέον δομικό στοιχείο του νέου τρόπου οργάνωσης της σύγχρονης επιχείρησης. Την επιχείρηση που εύλογα η Πράσινη Βίβλος (1997) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χαρακτήρισε ευέλικτη. Το πρόβλημα έγκει ται στο ότι οι μη συμβατικές μορφές απασχόλησης, που εξαπλώνονται στην Ευρώπη παράλληλα με την αναδιοργάνωση των Ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, προ σφέρουν δυσμενέστερους όρους εργασίας σε σύγκριση με τη συμβατική απασχόληση. Η ανασφάλεια της απασχόλησης μαστcζει τις τάξεις των περιστασιακά εργαζομένων, ειδικά εκείνων που εξαναγκάσθηκαν σε μερική απασχόληση προσωρινού χαρακτήρα. Τα ποσοστά ανδρών και γυναικών στις χώρες της ΕΕ, κυρίως στις χώρες συνοχής της ΕΕ, που ανήκουν στην παραπάνω κατηγορία ξεπερνούν το 50%. Η ανασφάλεια απασχόλησης, δυστυχώς, συνοδεύεται και από σχετικά δυσμενείς όρους εργασίας στην περιστασιακή απασχόληση σε σύγκριση με τη συμβατική. Επίσημες έρευνες της ΕΕ δείχνουν ότι οι προσωρινές θέσεις εργασίας αντιμετωπcζουν μεγαλύτερη εντατικοποίηση δουλειάς, με συνεχώς επαναλαμβανόμενες κινήσεις και παράλληλα μικρότερο έλεγχο της ταχύτητας της εργασίας από του μισθωτούς. Η αμοιβή, μια άλλη βασική πτυχή της σχέσης μισθωτής εργασίας, αποτελεί και αυτή σημείο άνισης αντιμετώπισης της άτυπης απασχόλησης σε σχέση με την συμβατική. Συγκριτικά, μεγαλύτερα ποσοστά μερικώς απασχολουμένων στις α ναπτυγμένες οικονομίες όπως αυτές των ΗΠΑ, της Βρετανίας και της Γερμανίας συγκαταλέγονται στις τάξεις των χαμηλόμισθων. Οι ανισότητες βέβαια είναι μεγαλύτερες σε απορυθμισμένα συστήματα εργασιακών σχέσεων, όπως αυτό των ΗΠΑ και της Βρεταν ίας. Χωρίς όμως η σχέση: περιστασιακή απασχόληση - χαμηλή αμοιβή, ειδικά για τις γυναίκες, να έχει αντιμετωπισθεί ακόμα και σε χώρες όπως η Γερμανία με παράδοση σε συλλογικές διεργασίες διασφάλισης του εισοδήματος του μισθωτού. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρcζοντας την τάση επέκτασης των άτυπων μορφών απασχόλησης προώθησε σειρά ρυθμίσεων για την εξομοίωση των σχετικών όρων εργασίας με την συμβατική απασχόληση. Αποκορύφωμα των πρωτοβουλιών αυτών ήταν οι δύο Οδηγίε ς για τη μερική και προσωρινή απασχόληση. Παρ ' όλες αυτές τις θεσμικές παρεμβάσεις σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και παράλληλες διεργασίες σε εθνικό επίπεδο τακτικές και έγκυρες έρευνες, καθ ' όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990, αναδεικνύουν τη σχέση μισθωτής εργασίας των περιστασιακά εργαζόμενων Ευρωπαίων ως υποβαθμισμένη. 153

18 Δ. 111ΧλΗΛ, ΕΠlθΕΩΡΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟtfΙΚΩΝ ΕΠΙΠΗ/1ΩΝ, Τόμος 1, Τεύχος 1 (2001), Το βασικό επιχείρημα της μελέτης είναι ότι κάτω από τις παρούσες οικονομικές και θεσμικές συνθήκες, η σύναψη κοινωνικών συμφώνων στα πλαίσια της επιχείρησης αποτελεί βασικό μηχανισμό άμβλυνσης των διακρίσεων που διαπερνά τις άτυπες μορφές απασχόλησης. Τα εν λόγω σύμφωνα, προϊόντα της Ευρωπαϊκής κουλτούρας εργασιακών σχέσεων, συνάπτονται ολοένα και συχνότερα τα τελευταία 3-4 χρόνια μεταξύ εργοδοσίας και εργατικών συνδικάτων. Προσδίδουν δε την δυνατότητα πιο ευέλικτης χρήσης του ανθρώπινου δυναμικού στις Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, που, σ' αντιστάθμισμα ενισχύουν, πτυχές της απασχόλησης σε συνθήκες επιχειρηματικής αναδιάρθρωσης. Για παράδειγμα, υ πάρχουν σειρά πρόσφατων επιχειρηματικών συμφώνων στην Ισπανία μέσα από τα οποία οι εργαζόμενοι προσπαθούν να μειώσουν την ανασφάλεια στην απασχόληση, προσφέροντας παράλληλα στην εργοδοσία μεγαλύτερη ευελιξία στο χρόνο εργασίας. Άλλο χαρακτηριστικό σύμφωνο είναι εκείνο της Renault, ό που η διοίκηση για να ενισχύσει την μερική απασχόληση εκτός από την αναλογική αμοιβή παραχωρεί και ειδικό επίδομα. Επίσης, η περίπτωση της Ford Genk στο Βέλγιο, όπου η ανάπτυξη της μερικής απασχόλησης συνδέεται άμεσα με μείωση των απολύσεων, ενώ και μερικοί από τους απολυθέντες εξασφαλίζουν θέσεις εργασίας σε υπεργολάβους χωρίς υποβάθμιση των βασικών όρων της εργασίας τους. Αυτές οι συμφωνίες βέβαια συνάπτονται σε πολύ μεγάλες και καλά οργανωμένες Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και βέβαια μπορούν να αποτελέσουν πρότυπο για άλλες ομοειδείς επιχειρήσεις του κλάδου τους ή του μεγέθους τους σ ' άλλο κλάδο, σε Ευρωπαϊκό επίπεδο. Πρέπει να σημειωθεί ότι η υιοθέτηση των επιχειρηματικών συμφώνων για τη βελτίωση των συνθηκών περιστασιακής εργασίας είναι φαίνεται δυσκολότερη στην Ελλάδα, δεδομένου ότι οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις απασχολούν τη μεγάλη πλειονότητα των μισθωτών. Δεν θα πρέπει ωστόσο να υποτιμηθεί η δυνατότητα σταδιακής εμπέδωσης μιας κουλτούρας συναίνεσης στα πλαίσια της Ελληνικής επιχείρησης, από τη στιγμή που αρχίζουν να συνάπτονται επιχειρηματικά σύμφωνα σε μεγάλες επιχειρήσεις της χώρας. Υπάρχουν οι βασικές προϋποθέσεις για έναν τέτοιο προσανατολισμό στην Ελλάδα. Το διαμορφούμενο θεσμικό πλαίσιο στην Ευρώπη ενθαρρύνει την συμφωνία κοινωνικών εταίρων σε επίπεδο επιχείρησης. Παράλληλα, η όξυνση του ανταγωνισμού στις «διαφανείς» πλέον αγορές της οικονομικής και νομισματικής ένωσης θα ωθεί, ολοένα πιεστικότερα, τις διοικήσεις των Ελληνικών επιχειρήσεων και τους εργαζομένους προς σύμφωνα ευελιξίας-απασχόλησης προσαρμοσμένα στο νέο επιχειρηματικό περιβάλλον. Β ιβλιογραφία Atkinson, J., 1985, "Flexibility, Uncertainty and Manpower Management", IMS Report Νο. 89, Institute of Manpower Studίes, Brighton. 154

19 D. ΗΙΗΑΙL. REYIEW OF ECONOHIC SCIENCES, Yolume 1, Νο 1 (2001), Beatson, Μ., 1995, "Progress towards a Flexible Labor Market", Employment Gazette, February, EIRO (European lndustrial.relations ObsetΎatory), 1997, "Social Partners Reach Framework Agreement οη Part-time Work", /06/features/eu lf.html EIRR (European Industrial Relations Review), 1998, "Part-time Working at Renault", European Industτial Relatίons Revίew, 290, March: EIRR (European lndustrial Relations Review), 1999, "Made to Measure: Restructuring at Levi Strauss", European Industrί.al Relatίons Revίew, 305, June: EIRR (European lndustrial Relations Review), 1999a, "Negotiated Flex.ibility in the Car Industry", European Industrί.al Relatίons Revίew, 307, August: EIRR (European Industrial Relations Review), 1999b, "Restructuring at Ford Genk", European Industτial Relatίons Revίew, 307, August: EIRR (European Industrial Relations Review), 1999c, "New Deal at Benetton", European Industτial Relatίons Revίew, 311, December: 28 EIRR (European Industrial Relations Review), 2000, "New Agreement at Whirlpool'', European Industrί.al Relatίons Revίew, 323, December: European Commission (EC), 1997, White Paper οο "Parnership for a New Organisation ofwork" Bulletin ofthe European Union, Supplement 4/97, Luxembourg: Office for the Official Publications of the European Communities. European Commission (EC)., 1999, Employment ίn Europe 1999, Luxembourg: Office for the Official Publications of the European Communities_ European Commission (EC) Industrί.al Relatίon s ίn Europe. Luxembourg: Office for the Official Publications of the European Communities. European Foundation (European Foundation for the Improvement of Liνing and Working Conditions), 1997, "Precarious Employment and Working Conditions in the European Union: Summary'', Luxembourg: Office for the Official Publications of the European Communities. European Foundation (European Foundation for the Improvement of Liνing and Working Conditions), 1999,Pactsfor Employment and Competίtίvenes.s: Concepts and Issues, Eds. Sisson, Κ., Freyssinet, J., Κrieger, Η., Ο ' Kelly, Κ., Schnabel, C., Seifert, Η., Luxembourg: Office for the Official Publications of the European Communities. European Foundation (European Foundation for the Improvement of Liνing and Working Conditions), 2000, "Ten Years ofworking Conditions in the European Union: Summary", Luxembourg: Office for the Official Pυblication s of the European Communities. 155

20 Δ. ΗΙΧΑΗΛ, ΕΠΙθΕΩΡΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΗΙΚΩΝ ΕΠΙriΗΗΩΝ. Τόμος 1, Τεύχος 1 (2001), European Foundation (European Foundation for the Improvement ofliving and Working Conditions), 2000a, Innovatίve Agr eements on Employment ancl Competίtίveness ίn the European Urιίon and Norway, Ed. Zagelmeyer, S., Luxembourg: Office for the Official Publications of the European Commuruties. Goudswaard Α. and de Nanteuil, Μ., 2000, Flexίbίlίty and Working Condίtίons: Α Qualίtatίve and Comparatίve Study ίn Seven EU Member States: Α Summary, Dublin: European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions... Ναξάκη ς, Χάρης (1997), Η φτώχε ια των εθνών, Εναλλακτικές εκδόσεις, Αθήνα. Robson, Ρ., Dex, S., Wilkinson, F., and Cortes, Ο., 1999, "Low Pay, Labour Market Institutions, Gender and Part-Time Work: Cross National Comparisons", European Joιιrnal of Industrίal Relatίons, ν. 5, η. 2:

PRAXIS FROM LAW TO PRACTICE ΕΚΘΕΣΗ

PRAXIS FROM LAW TO PRACTICE ΕΚΘΕΣΗ ΟΒΕΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΤΟΥΠΑΛΛΗΛΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ FEDERATION OF INDUSTRIAL WORKERS UNIONS ΚΑΝΙΓΓΟΣ 31 31 KANIGOS STR 106 82 ΑΘΗΝΑ 106 82 ATHENS ΤΗΛ: 2103304120-1 TEL: 2103304120-1 FAX: 2103825322

Διαβάστε περισσότερα

Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα. Σταύρος Π. Γαβρόγλου

Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα. Σταύρος Π. Γαβρόγλου Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα Σταύρος Π. Γαβρόγλου Παρατηρητήριο Απασχόλησης (ΠΑΕΠ) sgavroglou@paep.org.gr Τι είναι η ευελιξία

Διαβάστε περισσότερα

Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέο πλαίσιο για συλλογικές διαπραγματεύσεις 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τι είναι οι συλλογικές διαπραγματεύσεις; Διαπραγματεύσεις μεταξύ εκπροσώπων εργοδοτών και εργαζομένων που στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα «ιευθέτηση Χρόνου Εργασίας»

Εργασιακά Θέματα «ιευθέτηση Χρόνου Εργασίας» Εργασιακά Θέματα «ιευθέτηση Χρόνου Εργασίας» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Διευθέτηση χρόνου εργασίας Συνοπτική παρουσίαση... 3 2. Εισαγωγικές παρατηρήσεις.. 6 3. Περιεχόμενο της διευθέτησης χρόνου εργασίας.. 6 4. Διασφαλίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 Σύμβαση δανεισμού... 2 1.1 Γενικά... 4 1.2 Γνήσιος και μη γνήσιος δανεισμός... 5 1.3 Το νομικό πλαίσιο για τον κατ επάγγελμα δανεισμό εργαζομένων... 5 Πηγές... 9 Συντακτική ομάδα... 9 1 1.

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέες μορφές απασχόλησης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ποιες είναι οι νέες μορφές απασχόλησης; Σύμβαση ορισμένου χρόνου Μερική απασχόληση Προσωρινή απασχόληση Σύμβαση έργου Υπεργολαβία Εκ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΘΗΝΑ 2004 1 2 Απασχόληση και ανεργία των γυναικών: το χάσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ = O ΚΛΑ ΟΣ ΤΟΥ MANAGEMENT ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΜΑΙΟΣ 2010 - ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΜΑΙΟΣ 2010 - ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΜΑΙΟΣ 2010 - ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Μείωση κατώτατων αποδοχών. Της ΕΓΣΣΕ από 14/2/2012 και για όσο διαρκεί το πρόγραµµα κατά 22% (µισθός 586,08 /

Διαβάστε περισσότερα

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Η μελέτη της Ευαγγελίας Παπαπέτρου για την απασχόληση - ανεργία και τις μισθολογικές διαφορές ανδρών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των καταστατικών κειμένων διοίκησης ανθρώπινου ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ: δυναμικού ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

Έως 12/2010 (Ν. 3871/2010 και Ν.3899/2010)

Έως 12/2010 (Ν. 3871/2010 και Ν.3899/2010) Μεσολάβηση και Διαιτησία (ΟΜΕΔ)/ Συμφιλίωση Ρύθμιση διαδικασίας προσφυγής στον ΟΜΕΔ. Θέσπιση δυνατότητας μονομερούς προσφυγής στην μεσολάβηση και στην διαιτησία και των δύο μερών. Εξαγγελία προεδρικού

Διαβάστε περισσότερα

και Πολιτική Απασχόλησης

και Πολιτική Απασχόλησης Αγορά Εργασίας και Πολιτική Απασχόλησης Μαρίνα Ρήγου Παπαμηνά Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, Τμήμα Εργασίας, ΥΕΠΚΑ Οργανόγραμμα Τμήματος Τμήμα Εργασίας Υπηρεσία Αλλοδαπών Συντονισμός ΔΥΑ, Μηχανογραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Μερικά απλά λόγια για την κρίση Η κρίση ξεκίνησε στις ΗΠΑ το 2008

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. Δώρο Πάσχα

Εργασιακά Θέματα. Δώρο Πάσχα Εργασιακά Θέματα Δώρο Πάσχα Μάρτιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Δώρο Πάσχα Συνοπτική παρουσίαση 3 2. Δικαιούχοι. 4 3. Χρόνος και τρόπος καταβολής 4 4. Υπολογισμός δώρου Πάσχα. 5 5. Βάση υπολογισμού. 6 6. Συνέπειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Σύμβαση εξηρτημένης εργασίας

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Σύμβαση εξηρτημένης εργασίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Σύμβαση εξηρτημένης εργασίας. 1. Η σύμβαση εξηρτημένης εργασίας. 2. Το στοιχείο της εξαρτήσεως 3. Σύμβαση εταιρείας... 4. Ενδείξεις διαφοροποιήσεως μεταξύ συμβάσεως εξηρτημένης εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. Επιχειρήσεις Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ)

Εργασιακά Θέματα. Επιχειρήσεις Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ) Εργασιακά Θέματα Επιχειρήσεις Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ) Μάϊος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Επιχείρηση Προσωρινής Απασχόλησης Συνοπτική παρουσίαση... 3 2. Γενικά... 5 3. Νόμιμος Τρόπος Σύστασης Ε.Π.Α.... 5 4.

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

CES, UNICE, CEEP Συµφωνία πλαίσιο για την εργασία ορισµένου χρόνου Προοίµιο Γενικές παρατηρήσεις

CES, UNICE, CEEP Συµφωνία πλαίσιο για την εργασία ορισµένου χρόνου Προοίµιο Γενικές παρατηρήσεις 10. 7. 1999 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 175/43 Ο ΗΓΙΑ 1999/70/ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 28ης Ιουνίου 1999 σχετικά µε τη συµφωνία πλαίσιο για την εργασία ορισµένου χρόνου που συνήφθη από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΣΘΟΔΟΣΙΑ ΣΕΡΒΙΑΣ Βασικές αρχές

ΜΙΣΘΟΔΟΣΙΑ ΣΕΡΒΙΑΣ Βασικές αρχές ΜΙΣΘΟΔΟΣΙΑ ΣΕΡΒΙΑΣ Βασικές αρχές Ποιοι είμαστε Η Eurobank Business Services, με παρουσία 12 ετών και ηγετική θέση στην Ελληνική αγορά, στον τομέα της Έκδοσης και Διαχείρισης Μισθοδοσίας, δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Εμμανουέλα Κουρούση Μονάδα Β Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Προοπτικών Απασχόλησης της Manpower για το Δ Τρίμηνο 2014

Έρευνα Προοπτικών Απασχόλησης της Manpower για το Δ Τρίμηνο 2014 ManpowerGroup Μεσογείων 2-4 115 27 Αθήνα T: 210 69 27 400 F: 210 32.48.644 www.manpowergroup.gr Media Contact: Μαριάννα Κολλητήρη T: 210 69 31 235 mkollitiri@manpowergroup.gr Έρευνα Προοπτικών Απασχόλησης

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

TΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΤΟΠΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ του Γιάννη Κουζή 1. Εισαγωγή Οι εξελίξεις στο πεδίο των εργασιακών σχέσεων που διαµορφώνονται στην Ελλάδα, µετά από την επιβολή του µνηµονίου, συνιστούν

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ /ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕ.ΜΕ.ΤΕ-ΟΛΜΕ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012

ΧΩΡΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ /ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕ.ΜΕ.ΤΕ-ΟΛΜΕ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΛΜΕ - ΟΛΜΕ ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΤΩΝ 2012-2013

ΕΘΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΤΩΝ 2012-2013 ΕΘΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΤΩΝ 2012-2013 Στην Αθήνα, σήμερα 14 Μαΐου 2013, οι υπογράφοντες την παρούσα Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, αφενός: α) Γεώργιος Καββαθάς Πρόεδρος και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΗ ΑΜΟΙΒΗ ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΗΣ ΑΞΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

ΙΣΗ ΑΜΟΙΒΗ ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΗΣ ΑΞΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΙΣΗ ΑΜΟΙΒΗ ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΗΣ ΑΞΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ Ζήτημα Δικαιοσύνης ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΗΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΗΣ ΑΞΙΑΣ Σε τί συνίσταται ο Νόμος περί ίσης αμοιβής για εργασία ίσης αξίας; Ο Νόμος περί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦ. Ε.Κ. 28/606/22.12.2011

ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦ. Ε.Κ. 28/606/22.12.2011 ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦ. Ε.Κ. 28/606/22.12.2011 Ι. Σκοπός Η Πολιτική Αποδοχών θεσπίζει το πλαίσιο και καθορίζει τις αρχές, σύμφωνα με τις οποίες η Εθνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ. Παρουσίαση: Έλενα Σιβιτανίδου Ανώτερη Λειτουργός Εργασίας ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΝΟΙΕΣ. Η εργοδότηση αλλοδαπών που είναι υπήκοοι

ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ. Παρουσίαση: Έλενα Σιβιτανίδου Ανώτερη Λειτουργός Εργασίας ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΝΟΙΕΣ. Η εργοδότηση αλλοδαπών που είναι υπήκοοι ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ Παρουσίαση: Έλενα Σιβιτανίδου Ανώτερη Λειτουργός Εργασίας Τμήμα Εργασίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΝΟΙΕΣ Η εργοδότηση αλλοδαπών που είναι υπήκοοι χωρών εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Γίνε εσύ ο Ειδικός... ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ. 100% Επίκαιρο εργαστηριακό σεμινάριο μισθοδοσίας Προσαρμοσμένο στη ΝΕΑ εργατική νομοθεσία

Γίνε εσύ ο Ειδικός... ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ. 100% Επίκαιρο εργαστηριακό σεμινάριο μισθοδοσίας Προσαρμοσμένο στη ΝΕΑ εργατική νομοθεσία ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΜΕ Η/Υ & ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΑ Γίνε εσύ ο Ειδικός... ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ 100% Επίκαιρο εργαστηριακό σεμινάριο μισθοδοσίας Προσαρμοσμένο στη ΝΕΑ εργατική νομοθεσία ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΙΣΘΟΔΟΣΙΑΣ Ν.4093/12.12.11.2012,

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Σ.Ε.Ε. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ υπ αριθµ Αθήνα 4/1/2011 ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και Οµοσπονδίες ύναµης Γ.Σ.Ε.Ε. Θέµα: Συλλογικές διαπραγµατεύσεις & Συλλογικές Συµβάσεις Εργασίας. 10 κρίσιµα σηµεία. Συνάδελφοι, Στις

Διαβάστε περισσότερα

Εξελίξεις στην αγορά εργασίας

Εξελίξεις στην αγορά εργασίας Εξελίξεις στην αγορά εργασίας Κυριάκος Φιλίνης Συνέδριο με θέμα: Διάσπαση και Αποκλεισμός: Κατανοώντας και Ξεπερνώντας τις Πολύπλευρες Επιπτώσεις της Κρίσης» Αθήνα, 25 Νοεμβρίου 2015 Στόχος του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ»

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με την οικονομική υποστήριξη της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΜΜΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Το Πρόγραμμα «Ενίσχυση Τουριστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΜΜΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Το Πρόγραμμα «Ενίσχυση Τουριστικών

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities Μηχανισμός καθορισμού των μισθών στην προσδοκόμενη επανενωμένη Κύπρο Οι οικονομικές επιπτώσεις των ελάχιστων μισθών και της συλλογικής διαπραγμάτευσης : Ένα αμφισβητούμενο πεδίο Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων Σκοπός Αποτελείηεξοικείωσημεμιασειράεννοιών, όρωνκαιθεσμικών εργαλείων τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4: «Αναβάθμιση των συστημάτων αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργου Κουτρουμάνη, στο 2 ο Συνέδριο Κοινωνικής Ασφάλισης του Economist

Θέμα: Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργου Κουτρουμάνη, στο 2 ο Συνέδριο Κοινωνικής Ασφάλισης του Economist ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: Δευτέρα, 20 Δεκεμβρίου 2010 Θέμα: Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργου Κουτρουμάνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010 Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας Μάρτιος 2010 Περιεχόµενα Ταυτότητα έρευνας 4 Συµπεράσµατα 5 Συνοπτικά αποτελέσµατα Μέρος Α: Απόψεις εργαζοµένων 10 1. Γενικά χαρακτηριστικά εταιρείας 11 Προφίλ εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΕΑΠ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Ξ. Δ. Αυλωνίτης Αντιπρόεδρος.

ΑΕΕΑΠ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Ξ. Δ. Αυλωνίτης Αντιπρόεδρος. ΑΕΕΑΠ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Ξ. Δ. Αυλωνίτης Αντιπρόεδρος Οκτώβριος 2013 Τί είναι η ΑΕΕΑΠ; Εταιρία ειδικού σκοπού Επενδύει τα κεφάλαιά της αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές Εναρµόνισης Οικογενειακής και Εργασιακής Ζωής

Πολιτικές Εναρµόνισης Οικογενειακής και Εργασιακής Ζωής Πολιτικές Εναρµόνισης Οικογενειακής και Εργασιακής Ζωής Καθ. ΝΑΝΣΥ ΠΑΠΑΛΕΞΑΝ ΡΗ ιευθύντρια, MSc στη ιοίκηση Ανθρώπινου υναµικού ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 1 6 Ιουνίου 2008 Σχέση εργασίας και οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν προσαρτάται στην Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 2006 2007 και αποτελεί αναπόσπαστο τµήµα της.

Το παρόν προσαρτάται στην Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 2006 2007 και αποτελεί αναπόσπαστο τµήµα της. ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΗΝ ΕΓΣΣΕ 2006-2007 Το παρόν προσαρτάται στην Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. 2006 2007 και αποτελεί αναπόσπαστο τµήµα της. ΣYΜΦΩΝΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑ 1. Γενικές παρατηρήσεις Μέσα στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Δικαίου Επιχειρήσεων Διάλεξη 8 η. Νικόλαος Καρανάσιος

Αρχές Δικαίου Επιχειρήσεων Διάλεξη 8 η. Νικόλαος Καρανάσιος Αρχές Δικαίου Επιχειρήσεων Διάλεξη 8 η Νικόλαος Καρανάσιος Εξαρτημένη εργασία Συμβατική (νόμιμη) Εργασία Υπερεργασία Υπερωρία Εργασία σε εξαιρέσιμες ημέρες Εργασία σε εξαιρέσιμες ώρες Εργασία Μαθητείας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου 2013. Τοποθέτηση του Προέδρου της Ο.Κ.Ε. κ. Χρ. Πολυζωγόπουλου. στην 2 η Συνεδρία με θέμα:

Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου 2013. Τοποθέτηση του Προέδρου της Ο.Κ.Ε. κ. Χρ. Πολυζωγόπουλου. στην 2 η Συνεδρία με θέμα: ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΕΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΝ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Theo Nichols Nadir Suğur

Theo Nichols Nadir Suğur 1 2 The Nichls Nadir Suğur 3 4 Ευχαριστίες Ευχαριστίες οφείλονται σε όλους τους εταίρους του προγράμματος που συμμετείχαν στην άσκηση αυτή, τόσο στην Τουρκία όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει να ευχαριστήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Έρευνα Προοπτικών Απασχόλησης της Manpower για το Δ Τρίμηνο 2015

Δελτίο Τύπου. Έρευνα Προοπτικών Απασχόλησης της Manpower για το Δ Τρίμηνο 2015 ManpowerGroup Λεωφόρος Μεσογείων 2-4 Πύργος Αθηνών, Κτίριο Β 115 27 Αθήνα T: 210 69 27 400 www.manpowergroup.gr MEDIA CONTACT: Τάνια Κωφίδου 210-6931216 tkofidou@manpowergroup.gr Δελτίο Τύπου Βίκυ Μπουλούκου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΜΜΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Το Πρόγραμμα «Ενίσχυση Τουριστικών

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση της ιαφορετικότητας και Ίσων Ευκαιριών στον Εργασιακό Χώρο

ιαχείριση της ιαφορετικότητας και Ίσων Ευκαιριών στον Εργασιακό Χώρο ιαχείριση της ιαφορετικότητας και Ίσων Ευκαιριών στον Εργασιακό Χώρο ΠρόκλησηγιατηνΑγοράΕργασίας Οικονοµική Ευκαιρία για τις Επιχειρήσεις Αθήνα, 16.12.2009 Ερευνητικό πρόγραµµα πουχρηµατοδοτήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 5: Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων & Εκπαίδευση Δημήτριος Σταυρουλάκης Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Η συµβολή του ΕΣΠΑ ( ΚΠΣ) στην ενδυνάµωση του Ανθρώπινου υναµικού

Η συµβολή του ΕΣΠΑ ( ΚΠΣ) στην ενδυνάµωση του Ανθρώπινου υναµικού Η συµβολή του ΕΣΠΑ ( ΚΠΣ) στην ενδυνάµωση του Ανθρώπινου υναµικού ΙΩΑΝΝΗΣ ΙΑΜ, ΜΕΞΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ε.Σ.Π.Α. (Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς) ) 2007-2013 Ε.Π. Ανάπτυξη Ανθρώπινου υναµικού Ενίσχυση της

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα των φύλων. http://www.esfhellas.gr/images/upcontent/documents/new/odefarm.zip

Ισότητα των φύλων. http://www.esfhellas.gr/images/upcontent/documents/new/odefarm.zip Ισότητα των φύλων Πηγή: http://www.esfhellas.gr/index.asp?node=111 ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΙΑ ΡΟΜΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΟΙ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΟ Γ' ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

2η ΕΝΟΤΗΤΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΠΡΟΟΙΜΙΟ 2 η ΕΝΟΤΗΤΑ

2η ΕΝΟΤΗΤΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΠΡΟΟΙΜΙΟ 2 η ΕΝΟΤΗΤΑ 2η ΕΝΟΤΗΤΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΡΟΟΙΜΙΟ 2 η ΕΝΟΤΗΤΑ Στην 2 η Ενότητα Η ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ - αναφέρουμε τους ισχύοντες εργασιακούς νόμους που αφορούν στους μετανάστες που ζουν στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Άνεργοι)

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Άνεργοι) ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΤΟΠΣΑ ΚΕΡΚΥΡΑΣ» Ταχ. Διευθ.: Χίου & Σαντορίνης 4, 26334, Πάτρα Τηλ.: 2610.226652, Fax: 2610.226653, E-mail: practker@otenet.gr ΕΣΠΑ 2007 2013, Ε.Π. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δράση:

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

1. Ιστορικό ίδρυσης ΑΔΜΗΕ. 2. Ρόλος του ΑΔΜΗΕ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. 3. Βασικές εταιρικές αρχές λειτουργίας ΑΔΜΗΕ

1. Ιστορικό ίδρυσης ΑΔΜΗΕ. 2. Ρόλος του ΑΔΜΗΕ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. 3. Βασικές εταιρικές αρχές λειτουργίας ΑΔΜΗΕ 1. Ιστορικό ίδρυσης ΑΔΜΗΕ 2. Ρόλος του ΑΔΜΗΕ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας 3. Βασικές εταιρικές αρχές λειτουργίας ΑΔΜΗΕ 2 Ο ΑΔΜΗΕ είναι θυγατρική εταιρεία της ΔΕΗ που δημιουργήθηκε μετά τη συγχώνευση

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

''Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για τη Νεολαία -Νέοι και Αγορά Εργασίας: προκλήσεις και προοπτικές''

''Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για τη Νεολαία -Νέοι και Αγορά Εργασίας: προκλήσεις και προοπτικές'' ''Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για τη Νεολαία -Νέοι και Αγορά Εργασίας: προκλήσεις και προοπτικές'' Άρης Περουλάκης Αναπληρωτής Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της ΕΕ στην Ελλάδα Τμήμα Επικοινωνίας / Εταιρικών

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Έννοιες των Οικονομικών της Εργασίας οικονομικά της εργασίας αγορά αγορά εργασίας μισθός

Βασικές Έννοιες των Οικονομικών της Εργασίας οικονομικά της εργασίας αγορά αγορά εργασίας μισθός Βασικές Έννοιες των Οικονομικών της Εργασίας - Τα οικονομικά της εργασίας μελετούν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η αγορά εργασίας. - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - EDITORIAL Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο Ο όρος υγεία και ασφάλεια στην εργασία αφορά τις συνθήκες και τους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Σύµβολα και Ακρωνύµια

Πρόλογος. Σύµβολα και Ακρωνύµια Πρόλογος Σύµβολα και Ακρωνύµια 1. Επισκόπηση 1.1 Ορισµένοι βασικοί ορισµοί 1.2 Ανταγωνιστική αγορά εργασίας 1.2.1 Προσφορά εργασίας και µισθός επιφύλαξης χωρίς περιορισµούς ωρών 1.2.2 Συνολική προσφορά

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Προοπτικών Απασχόλησης της Manpower για το Γ Τρίμηνο 2015. Συγκρατημένα αισιόδοξες οι προβλέψεις προσλήψεων των εργοδοτών στην Ελλάδα

Έρευνα Προοπτικών Απασχόλησης της Manpower για το Γ Τρίμηνο 2015. Συγκρατημένα αισιόδοξες οι προβλέψεις προσλήψεων των εργοδοτών στην Ελλάδα ManpowerGroup Λεωφόρος Μεσογείων 2-4 Πύργος Αθηνών, Κτίριο Β 115 27 Αθήνα T: 210 69 27 400 www.manpowergroup.gr MEDIA CONTACT: Τάνια Κωφίδου 210-6931216 tkofidou@manpowergroup.gr Βίκυ Μπουλούκου 210-6931204

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2020 ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2020 ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ EL Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Μετά τη Λισσαβόνα: προς μια κοινωνία της γνώσης Η δομή των επαγγελματικών προσόντων αλλάζει Από τη μεσοπρόθεσμη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001 ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001 της Μαρίας Καραμεσίνη Λέγαμε στο πρώτο μέρος αυτού του άρθρου, στο προηγούμενο φύλλο της Εποχής, ότι εν όψει του διάλογου για το ασφαλιστικό, που

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2015/2088(INI) 26.6.2015

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2015/2088(INI) 26.6.2015 Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 2015/2088(INI) 26.6.2015 ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με τις πολιτικές δεξιοτήτων για την καταπολέμηση της νεανικής ανεργίας (2015/2088

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020. Πρόγραμμα «Ενίσχυση Τουριστικών ΜΜΕ Επιχειρήσεων για τον Εκσυγχρονισμό τους και την Ποιοτική αναβάθμιση των Παρεχόμενων Υπηρεσιών»

ΕΣΠΑ 2014-2020. Πρόγραμμα «Ενίσχυση Τουριστικών ΜΜΕ Επιχειρήσεων για τον Εκσυγχρονισμό τους και την Ποιοτική αναβάθμιση των Παρεχόμενων Υπηρεσιών» ΕΣΠΑ 2014-2020 Πρόγραμμα «Ενίσχυση Τουριστικών ΜΜΕ Επιχειρήσεων για τον Εκσυγχρονισμό τους και την Ποιοτική αναβάθμιση των Παρεχόμενων Υπηρεσιών» ΕΠΑνΕΚ Κεντρικός στρατηγικός στόχος του ΕΠΑνΕΚ είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ Λευκωσία, 17 Δεκεμβρίου 2013 ΠΡΟΣ: ΑΠΟ: ΘΕΜΑ: Όλα τα Μέλη Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ Κύριε, Το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων σας πληροφορεί ότι τη Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Μητροπόλεως 42, 105 63 Αθήνα τηλ.: 210 3259200, fax: 210 3259209 Ανταγωνιστικότητα Πρώτα Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την απασχόληση και την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα