Νόσος Vogt-Koyanagi-Harada

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Νόσος Vogt-Koyanagi-Harada"

Transcript

1 ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΣΥΝΤΟΜΕΣ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ Νόσος Vogt-Koyanagi-Harada K. Γ. Χατζηχαραλάμπους 1, Δ. Αλμαλιώτης 1 Σ. Καλαμπαλίκης 1, Α. Δημητρίου 2, Β. Καραμπατάκης 1 Περίληψη Η νόσος Vogt - Koyanagi - Harada (VKH), είναι μία ιδιοπαθής αυτοάνοση ασθένεια που εμπλέκει τα μελανοκύτταρα πολλών ιστών, αλλά κυρίως του οφθαλμού. Εμφανίζεται συχνότερα στους Ασιάτες, τους ισπανόφωνους και τους κατοίκους της Μέσης Ανατολής στη 3η-4η δεκαετία της ζωής τους. Αρχικά παρουσιάζει κακουχία δίκην ιογενούς συνδρομής και έπειτα μείωση της οπτικής οξύτητας, που οφείλεται στην αμφοτερόπλευρη οπίσθια ραγοειδίτιδα. Παρατηρούνται μικρές ορώδεις αποκολλήσεις του αμφιβληστροειδούς και οίδημα του οπτικού νεύρου. Μήνες μετά προκαλείται ο αποχρωματισμός του χοριοειδούς και του δέρματος, με εμφάνιση λεύκης κυρίως στο πρόσωπο. Στη χρόνια φάση πιθανώς να επιπλέκονται επαναλαμβανόμενες, κυρίως πρόσθιες κοκκιωματώδεις ραγοειδίτιδες. Θεραπευτικά απαιτείται ταχεία και υψηλή δόση από του στόματος κορτικοστεροειδών με βαθμιαία μείωση της δόσης σύμφωνα με την κλινική ανταπόκριση, η οποία όμως θα πρέπει να συνεχίζεται τουλάχιστον για 6 μήνες προς αποφυγή επανεμφάνισης και επιπλοκών. Λέξεις κλειδιά: αυτοάνοσο νόσημα, ραγοειδίτιδα, αποκόλληση αμφιβληστροειδούς, οίδημα οπτικού δίσκου. 1. Εργαστήριο Πειραματικής Οφθαλμολογίας Α.Π.Θ. 2. Οφθαλμολογική κλινική Γ. Νοσοκομείου Καβάλας Corresponding author: K.G. Chatzicharalampous Εισαγωγή Η πάθηση Vogt-Koyanagi-Harada (VKH), γνωστή ως ραγοειδομηνιγγικό ή ραγοειδομηνιγγοεγκεφαλιτιδικό σύνδρομο, είναι μια πολυσυστηματική ιδιοπαθής αυτοάνοση νόσος που χαρακτηρίζεται από τη φλεγμονή των μελανοκυττάρων που βρίσκονται σε ιστούς όπως ο ραγοειδής και οι μήνιγγες. Η νόσος VKH χαρακτηρίζεται από σοβαρή αμφοτερόπλευρη κοκκιωματώδη πανραγοειδίτιδα που σχετίζεται με αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς, και ποικίλες νευρολογικές, ακουστικές και δερματικές εκδηλώσεις. Τα σχετικά εξοφθάλμια συμπτώματα της νόσου VKH μπορεί να περιλαμβάνουν ζάλη, εμβοές, όχληση κατά την ακοή, κεφαλαλγία, και μηνιγγισμό στην πρόδρομη φάση, ενώ στο στάδιο ανάρρωσης, πολίωση (πρόωρη λεύκανση των τριχών), λεύκη, και αλωπεκία. Ωστόσο, πολλά από τα συμπτώματα δεν είναι πάντοτε παρόντα, και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διαγνωστική δυσχέρεια. Η πλούσια κλινική εμφάνιση και η ερμηνεία αυτών των χαρακτηριστικών οδήγησαν στο σχηματισμό των κριτηρίων για τη διάγνωση της νόσου VKH το 1978 και στη συνέχεια σε αναθεώρησή τους το Οι πρώτες περιγραφές της ασθένειας αυτής (πολίωση που σχετίζεται με οφθαλμική φλεγμονή) γράφτηκαν τον 12ο αιώνα από τον Άραβα γιατρό, Ali-ibn-Isa. Τον 19ο αιώνα οι Jacobi, Nettelship και Tay την περιγράφουν επίσης. Πολλές από αυτές τις περιπτώσεις ήταν πράγματι διαφορετικές ασθένειες, αλλά πολλές από αυτές ήταν σαφώς VKH περιστατικά. Ο Vogt ανέφερε, επίσης, το 1906 τη σύνδεση της πολίωσης με οφθαλμική φλεγμονή. Ο Harada περιγράφει μία πρόωρη οπίσθια ραγοειδίτιδα με εξιδρωματική αποκόλληση αμφιβληστροειδούς σε συνδυασμό με λευκοκυττάρωση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού. Τρία χρόνια αρ- 37

2 Panoptis Volume 25 Issue 1 June 2013 γότερα, το 1929, ο Koyanagi περιγράφει 6 ασθενείς με αμφοτερόπλευρη χρόνια ιριδοκυκλίτιδα, αποσπασματικό αποχρωματισμό του δέρματος, αποσπασματική τριχόπτωση και τη λεύκανση των τριχών, ειδικά των βλεφαρίδων. Αυτός ο συνδυασμός των ευρημάτων ονομάστηκε ραγοειδίτιδα με πολίωση, λεύκη, αλωπεκία, και δυσακουσία. Ο Babel το 1932 και οι Bruno και McPherson το 1949 συνδύασαν τα ευρήματα των Vogt, Koyanagi και Harada και πρότειναν ότι αυτές οι διεργασίες αποτελούν συνέχεια της ίδιας νόσου, που στη συνέχεια αναγνωρίζεται ως σύνδρομο VKH 1,2. Επιδημιολογία Η νόσος VKH εμφανίζεται πιο συχνά ανάμεσα στις φυλές με γενετική προδιάθεση και φυλετική μελάγχρωση του δέρματος. Οι Ασιάτες, οι Ινδοί, οι Ισπανοί, οι Ιθαγενείς Αμερικανοί και οι κάτοικοι της Μέσης Ανατολής επηρεάζονται πιο συχνά από τους λευκούς και μαύρους ανθρώπους της υποσαχάριας Αφρικής 2-4. Έχει προταθεί ότι οι πληθυσμοί αυτοί έχουν κοινή ασιατική καταγωγή και ότι η γενετική προδιάθεση εξαπλώθηκε με τη μετανάστευση διαμέσου του Βερίγγειου Πορθμού στην Αμερική. Οι γυναίκες φαίνεται να επηρεάζονται πιο συχνά από τους άνδρες, αν και αυτή η προτίμηση του φύλου δεν είναι τόσο σαφής στον ιαπωνικό πληθυσμό. Η νόσος του VKH επηρεάζει κυρίως ανθρώπους στη τρίτη ή στην τέταρτη δεκαετία της ζωής, ενώ και παιδιά από την ηλικία των 4 ετών έχουν διαγνωστεί με νόσο VKH 1-6. Ο επιπολασμός της νόσου VKH ποικίλει και είναι διαφορετικός μεταξύ διαφορετικών πληθυσμών. Η Ιαπωνία είναι η περισσότερο πληγείσα χώρα όπου η ασθένεια VKH αντιπροσωπεύει το 10 % όλων των περιπτώσεων ραγοειδίτιδας. Στη Βραζιλία η VKH αποτελεί την αιτία του 2,5% των μη λοιμωδών ραγοειδίτιδων. Στις ΗΠΑ, η νόσος VKH αντιπροσωπεύει το 7 % των παραπομπών για ραγοειδίτιδα και έχει αναφερθεί ότι ένα μεγάλο ποσοστό των ασθενών αυτών έχουν εγγενή αμερικανική καταγωγή (78 % ισπανόφωνη καταγωγή). Στην Ινδία η VKH αντιπροσωπεύει το 2 % της ραγοειδίτιδας και στο Μεξικό το 5,8 %. Σε Κινέζους ασθενείς, η νόσος VKH είχε μια επίπτωση 32,8 % σε μία περίοδο 5 ετών. Σε μια μελέτη που διεξήχθη από τους Yang και συνεργάτες στη Σιγκαπούρη, από ένα σύνολο 1752 ασθενών στο τμήμα ραγοειδίτιδας, 15,9 % είχαν νόσο VKH, και θεωρήθηκε η δεύτερη κύρια αιτία της νόσου μετά τη πανραγοειδίτιδα Αδαμαντιάδη - Bechets. Στο Ιράν, από τους ασθενείς με ραγοειδίτιδα μόλις το 3,9% είχαν διαγνωστεί με νόσο VKH, και στη Σαουδική Αραβία από νέα κρούσματα ραγοειδίτιδας, το 2,5% είχαν νόσο VKH 1,2,3,6. Δεν υπάρχουν επιδημιολογικά στοιχεία που δημοσιεύονται για τη νόσο VKH στα παιδιά, αν και υπάρχουν 3 σειρές περιπτώσεων που αναφέρονται στη βιβλιογραφία. Οι Tabbara και συνεργάτες στη Σαουδική Αραβία περιγράφουν 97 ασθενείς με νόσο VKH από τους οποίους 13 ασθενείς είχαν διαγνωστεί από 14 ετών, δηλαδή το 16,5 %. Οι Rathinam και συνεργάτες περιέγραψαν 3 παιδιά, ηλικίας κάτω των 16 ετών με νόσο VKH από μια ομάδα από 98 ασθενείς στη Νότια Ινδία. Πρόσφατα ο El - Asrar και συνεργάτες του περιέγραψαν ασθενείς VKH 16 ετών ή νεότερους κατά τη διάγνωση, που παρακολουθήθηκαν πάνω από ένα χρονικό διάστημα 7 χρόνων, επίσης στη Σαουδική Αραβία. Το 1984, οι Kanski και Shun - Shin ανέλυσαν 340 περιπτώσεις συνδρόμων συστηματικής ραγοειδίτιδας στην παιδική ηλικία και βρήκαν μόνο ένα παιδί 6 ετών Αραβικής καταγωγής με τη νόσο VKH, που δίνει ποσοστό 0,29 %. Ανοσοπαθογένεια Η ακριβής αιτία της νόσου VKH δεν είναι γνωστή, ωστόσο, διάφοροι ερευνητές έχουν προτείνει μία υποκείμενη αυτοάνοση ή μολυσματική διεργασία. Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν έντονα μια αυτοάνοση μεσολάβηση κυττάρων Τ εναντίον ορισμένων μελανοκυττάρων που σχετίζονται με αντιγόνα, ίσως εναντίον τμήματος της οικογένειας πρωτεϊνών της τυροσινάσης 7. Μια συσχέτιση με HLA- DR1 και - DR4 έχει βρεθεί μεταξύ του 84 % των ισπανών ασθενών της Νότιας Καλιφόρνιας με νόσο VKH, όπου το HLA - DR1 συνδέθηκε με ένα σχετικό κίνδυνο 4,11 σε σύγκριση με 1,96 για το HLA - DR4. Το HLA - DR4 συνδέεται με Ιάπωνες ασθενείς με νόσο VKH, και αυτοί οι ασθενείς όπως επίσης και οι Κορέατες ασθενείς δείχνουν σημαντική συσχέτιση με το DRB1 * Κλώνοι Τ-κυττάρων ειδικά για την οικογένεια πρωτεϊνών της τυροσινάσης απομονώθηκαν από ασθενείς VKH και μερικοί από αυτούς τους κλώνους παρουσίασαν αυξημένη ανοσολογική ανταπόκριση προς πεπτίδια που ταυτοποιούνται από την αλληλουχία της HLA DRBI * ,2,4. Επιπλέον μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι η ανοσοποίηση των αρουραίων με τυροσινάση, TRP1 ή TRP2 που είναι πρωτεΐνες σχετικές με την τυροσινάση 1 ή 2, μπορούν να επάγουν αυτοάνοση ασθένεια. Επίσης, πρόσφατες μελέτες σε ανθρώπους έχουν δείξει ότι τα λεμφοκύτταρα των ασθενών VKH αποκρίνονται σε πρωτεΐνες της οικογένειας της τυροσινάσης και προτείνουν ότι αυτές είναι τα αντιγόνα-στόχοι των ανοσολογικών αντιδράσεων που υποκινούνται στη νόσο VKH 7. Έχει αναφερθεί ότι οι βλάβες λεύκης των ασθενών με νόσο 38

3 Νόσος Vogt-Koyanagi-Harada VKH έδειξαν βοηθητικά CD4+ λεμφοκύτταρα επαγωγείς και μία τροποποιημένη αναλογία των CD4 + / CD8+ (3:1) κυττάρων. Τα μελανοκύτταρα της επιδερμίδας χάνονται μερικώς και η παρουσία των διηθήσεων, που αποτελούνται κυρίως από τα Τ κύτταρα, καταδεικνύουν ότι μία μεσολάβηση κυττάρων του ανοσολογικού συστήματος παίζει ένα κεντρικό ρόλο στην παθογένεση των βλαβών του δέρματος. Χοριοειδικές διηθήσεις σε ασθενείς με ενεργό VKH έδειξαν επίσης κατά κύριο λόγο CD4 + Τ λεμφοκύτταρα που εκφράζουν μία διαμεμβρανική πρωτεΐνη CD - 25 : αυτό το μόριο είναι μία άλφα αλυσίδα του υποδοχέα της ιντερλευκίνης- 2 (IL - 2 ). Το CD25 εκφράζεται με συμβατικά Τ κύτταρα μετά από διέγερση. Επιπλέον, άλλα κύτταρα εκφράζουν το CD26, που είναι ένα αντιγόνο ενεργοποίησης κυττάρων Τ και ενισχύουν την ενεργοποίηση των Τ κυττάρων που οδηγεί σε επακόλουθη ενεργοποίηση των Τ-κυτταροτοξικών. Έτσι, τα CD26 θεωρούνται δείκτης της ενεργοποίησης. Μία παθολογική ανάλυση καταδεικνύει μια διάχυτη μη νεκρωτική κοκκιωματώδη διήθηση του ραγοειδούς 7. Τα λεμφοκύτταρα κυριαρχούν, αλλά επιθηλιοειδή κύτταρα, πλασματοκύτταρα και πολυπύρηνα κύτταρα είναι επίσης παρόντα. Τα επιθηλιοειδή και τα γιγαντο-κύτταρα περιέχουν μελανίνη. Τα οζίδια Dalen - Fuchs που αποτελούνται από μακροφάγα, επιθηλιοειδή κύτταρα, και λεμφοκύτταρα στο μελάγχρουν επιθήλιο μπορεί να βρίσκονται στη χρόνια φάση. Όπως αναφέρθηκε είναι ασαφές το τί πυροδοτεί το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς στη γενετική προδιάθεση να εξαπολύσει μια αυτοάνοση απόκριση εναντίον των κυττάρων-στόχων και των αντιγόνων. Ο Ιός Epstein-Barr πολύ πιθανό να είναι μια ιογενής αιτιολογία. Νόσος VKH έχει αναφερθεί μετά από δερματική βλάβη, που δίνει βάση στη θεωρία ότι η νόσος προκύπτει από συστηματική ευαισθητοποίηση σε κοινά μελανοκυτταρικά αντιγόνα 2,6. Κλινικά χαρακτηριστικά Η νόσος Vogt-Koyanagi-Harada είναι μια χρόνια, αμφοτερόπλευρη, κοκκιωματώδης ραγοειδίτιδα με εκδηλώσεις στο κεντρικό νευρικό σύστημα, όπως η πλειοκυττάρωση του εγκεφαλονωτιαίο υγρού (CSF), η δυσακουσία, οι εμβοές, ο ίλιγγος και σε ορισμένες περιπτώσεις, η λεύκη του δέρματος, η πολίωση και η αλωπεκία. Οι οφθαλμικές εκδηλώσεις της νόσου είναι αρκετά σταθερές και χαρακτηρίζονται από τη πολυεστιακή ορώδη αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς, το χοριοειδικό οίδημα και την υπεραιμία του οπτικού δίσκου κατά την οξεία φάση 1,5. Παρόλο που περιπτώσεις της νόσου VKH εμφανίζουν όλες τις οφθαλμικές και εξοφθάλμιες εκδηλώσεις, τέτοιες περιπτώσεις είναι ασυνήθιστες, και η συχνότητα των εξοφθάλμιων εκδηλώσεων ποικίλλει ανάλογα με διάφορες μελέτες. Για τη διάγνωση της νόσου VKH χρησιμοποιούμε τα αναθεωρημένα διαγνωστικά κριτήρια του Πρώτου Διεθνούς Συνεδρίου για τη VKH του Στα αναθεωρημένα κριτήρια για τη διάγνωση της νόσου VKH περιλαμβάνονται οι έννοιες της οριστικής διάγνωσης (πλήρης και μη) και της πιθανής διάγνωσης της νόσου VKH 2,8. (Πίνακας 1) Πίνακας 1. Αναθεωρημένα διαγνωστικά κριτήρια για τη νόσο Vogt - Koyanagi - Harada (Rajendram R, Evans M, Rao AN. Vogt-Koyanagi-Harada disease. Int Ophthalmol Clin 2005; 45(2): Πλήρης νόσος Vogt - Koyanagi - Harada (κριτήρια 1 έως 5 θα πρέπει να είναι παρόντα) 1. Δεν υπάρχει ιστορικό διατιτραίνοντος οφθαλμικού τραύματος ή χειρουργικής επέμβασης που προηγούνται της έναρξης της ραγοειδίτιδας 2. Δεν υπάρχουν κλινικές ή εργαστηριακές ενδείξεις που υποδηλώνουν άλλες ομάδες οφθαλμικής νόσου 3. Αμφοτερόπλευρη οφθαλμική συμμετοχή (τα α ή β πρέπει να πληρούνται, ανάλογα με το στάδιο της νόσου, όταν ο ασθενής εξετάζεται) α. Πρώιμες εκδηλώσεις της νόσου 1. Πρέπει να υπάρξουν στοιχεία διάχυτης χοριοειδίτιδας (με ή χωρίς πρόσθια ραγοειδίτιδα, φλεγμονώδη αντίδραση υαλοειδούς, ή υπεραιμία του οπτικού δίσκου), η οποία μπορεί να εκδηλωθεί ως ακολούθως: α. Εστιακές περιοχές υποαμφιβληστροειδικού υγρού, ή β. Φυσαλλιδώδεις ορώδεις αποκολλήσεις αμφιβληστροειδούς 2. Σε διφορούμενα ευρήματα του βυθού και τα 2 ακόλουθα πρέπει να παρουσιάζονται: α. Εστιακές περιοχές καθυστέρησης της χοριοειδικής αιμάτωσης, πολυεστιακές περιοχές διαρροής, μεγάλες πλακοειδείς περιοχές υπερφθορισμού, που συγκεντρώνονται υποαμφιβληστροειδικά, και χρώση του οπτικού νεύρου (αναφέρονται κατά σειρά εμφάνισης) κατά τη φλουραγγειογραφία και β. Διάχυτη πάχυνση του χοριοειδούς, χωρίς ενδείξεις οπίσθια σκληρίτιδας κατά την υπερηχογραφία β. Όψιμες εκδηλώσεις της νόσου (1) Ιστορικό που υποδηλώνει προηγούμενη παρουσία ευρημάτων από το 3α, και είτε και τα δύο (2) και 39

4 Panoptis Volume 25 Issue 1 June 2013 (3) πιο κάτω, είτε πολλαπλά σημεία από το (3) (2) Οφθαλμικός αποχρωματισμός (οιαδήποτε από τις ακόλουθες εκδηλώσεις είναι επαρκής) (α) sunset glow του βυθού, ή (β) σημάδι Sugiura (λεύκη βλεφαρικών χειλέων) (3) Άλλα οφθαλμικά σημεία: (α) Πολυάριθμες χοριοαμφιβληστροειδικές αποχρωματισμένες ουλές, ή (β) συσσωμάτωση ή / και μετανάστευση της χρωστικής του αμφιβληστροειδικού επιθηλίου, ή (γ) Περιοδική ή χρόνια πρόσθια ραγοειδίτιδα 4. Νευρολογικά/ακουστικά ευρήματα (μπορεί να έχουν επιλυθεί κατά το χρόνο της εξέτασης) α. Μηνιγγισμός (κακουχία, πυρετός, κεφαλαλγία, ναυτία, κοιλιακός πόνος, δυσκαμψία λαιμού και πλάτης, ή συνδυασμός αυτών των παραγόντων; η κεφαλαλγία από μόνη της δεν επαρκεί για να καλύψει τον ορισμό του μηνιγγισμού), ή β. Εμβοές, ή γ. Πλειοκυττάρωση εγκεφαλονωτιαίου υγρού 5. Δερματολογικό εύρημα (δεν προηγείται της εμφάνισης συμπτωμάτων του κεντρικού νευρικού συστήματος ή της οφθαλμικής ασθένειας) α. Αλωπεκία, ή β. Πολίωση, ή γ. λεύκη Πίνακας1. (Συνέχεια) Αναθεωρημένα διαγνωστικά κριτήρια για τη νόσο Vogt - Koyanagi - Harada Μη πλήρης νόσος Vogt - Koyanagi - Harada (κριτήρια 1 έως 3 και ή το 4 ή το 5 πρέπει να είναι παρόντα ) 1. Δεν υπάρχει ιστορικό διατιταίνοντος οφθαλμικού τραύματος ή χειρουργικής επέμβαση που προηγούνται της αρχικής έναρξης ραγοειδίτιδας 2. Δεν υπάρχουν κλινικές ή εργαστηριακές ενδείξεις που υποδηλώνουν άλλες ομάδες οφθαλμικής νόσου 3. Αμφοτερόπλευρη οφθαλμική συμμετοχή 4. Νευρολογικά / ακουστικά ευρήματα όπως ορίζονται για την ολοκληρωμένη Vogt - Koyanagi Harada νόσο προηγουμένως, ή 5. Δερματολογικά ευρήματα όπως ορίζεται για την ολοκληρωμένη νόσο Vogt - Koyanagi Harada προηγουμένως. Πιθανή νόσος Vogt - Koyanagi - Harada (εξ ολοκλήρου οφθαλμική ασθένεια Κριτήρια 1 έως 3 πρέπει να είναι παρόντα) 1. Δεν υπάρχει ιστορικό διατιτραίνοντος οφθαλμικού τραύματος ή χειρουργικής επέμβασης που προηγούνται της αρχικής έναρξης ραγοειδίτιδας 2. Δεν υπάρχουν κλινικές ή εργαστηριακές ενδείξεις που υποδηλώνουν άλλες ομάδες οφθαλμικής νόσου, και 3. Αμφοτερόπλευρη οφθαλμική συμμετοχή, όπως ορίζεται για την ολοκληρωμένη Vogt - Koyanagi - Harada νόσο προηγουμένως Είναι σημαντικό να γίνει έγκαιρη διάγνωση, ακόμα και όταν το πλήρες σύνολο των εξοφθάλμιων κριτήριων δεν είναι παρόν. Τα στάδια της νόσου VKH έχουν περιγραφεί και περιλαμβάνουν το Πρόδρομο, το Οξύ ραγοειδικό, το Χρόνιο και το Χρονίως Επαναλαμβανόμενο στάδιο 1,2,4,5 Πρόδρομο στάδιο Αυτό το στάδιο συνήθως διαρκεί για 3-5 ημέρες και χαρακτηρίζεται από ασθένεια που μοιάζει με ιογενή λοίμωξη. Τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά και περιλαμβάνουν κακουχία, πυρετό, ναυτία, κεφαλαλγία, ζάλη και κυκλοτερή πόνο. Μερικές φορές μπορεί να συμβούν σε αυτό το στάδιο και νευρολογικές εκδηλώσεις που αποτελούνται από σημεία μηνιγγισμού και πονοκέφαλο. Είναι σπάνιο, αλλά μπορεί επίσης να εμφανιστούν εστιακά νευρολογικά σημεία, όπως η παράλυση κρανιακών νεύρων, ημιπάρεση, εγκάρσια μυελίτιδα και οπτική νευρίτιδα. Ποσοστό 80% των ασθενών θα παρουσιάσουν λεμφογενή πλειοκυττάρωση στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό για 8 εβδομάδες. Επιπλέον, οφθαλμικά συμπτώματα όπως φωτοφοβία και δακρύρροια μπορούν να εμφανισθούν μετά από τα συστηματικά συμπτώματα 3. Οξύ ραγοειδικό στάδιο Αυτό το στάδιο μπορεί να διαρκέσει για αρκετές εβδομάδες και ακολουθεί το πρόδρομο στάδιο. Το κύριο σύμπτωμα είναι η μειωμένη οπτική οξύτητα. 70% των ασθενών παρουσιάζουν αμφοτερόπλευρη οπίσθια ραγοειδίτιδα. Στο 30% μπορεί να υπάρξει μια μικρή καθυστέρηση έως 3 ημέρες πριν εμπλακεί και το δεύτερο μάτι. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ύποπτα κρούσματα της νόσου VKH με μονομερείς εκδηλώσεις θα πρέπει να αξιολογούνται προσεκτικά για λεπτομερή σημάδια στο άλλο μάτι, και το υπερηχογράφημα είναι χρήσιμο σε αυτές τις περιπτώσεις, για την ανίχνευση πάχυνσης του χοριοειδούς. Η ραγοειδίτιδα παρουσιάζεται συνήθως με πολλαπλές ορώδεις αποκολλήσεις του αμφιβληστροειδούς, υπεραιμία και οίδημα της κεφαλής του οπτικού νεύρου, πάχυνση του οπισθίου χοριοειδούς με ανύψωση του περιθηλαίου αμφιβληστροειδούς και του χοριοειδούς. Τελικά, η φλεγμονή εκτείνεται και στο πρόσθιο τμήμα. Λιποειδή κερατικά ιζήματα, και οζίδια στην ίριδα μπορούν να εμφανισθούν. 1,4 40

5 Νόσος Vogt-Koyanagi-Harada Εικόνα 1: φλουοροαγγειογραφία. Φαίνεται η ορώδης εξιδρωματική αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς και του ΜΕ. Υπάρχει ασάφεια ορίων της θηλής και πολλαπλές μικροστικτές εστίες διαρροής της χρωστικής (Κλινική Οφθαλμολογία, Ν. Στάγκος - Συλλογή Παν/κής Οφθ/κής Κλινικής Γενεύης) Χρόνιο Στάδιο (ανάρρωσης) Είναι σε αυτή τη φάση, η οποία διαρκεί για μήνες ή ακόμη και χρόνια, που οι ασθενείς θα εμφανίσουν σημεία λόγω αποχρωματισμού που μπορεί να είναι δερματικός ή / και ραγοειδικός. Συνήθως η λεύκη είναι συμμετρική και περιλαμβάνει κυρίως το πρόσωπο, τα βλέφαρα, και τον κορμό. Αποχρωματισμός του χοριοειδή δίνει στον οφθαλμικό βυθό μια εμφάνιση ιδιαίτερης λάμψης (sunset glow), όπου ο χοριοειδής εμφανίζει έντονο πορτοκαλί χρώμα και το οπτικό νεύρο φαίνεται ωχρό. Το σημάδι Sugiura ή λεύκη των βλεφαρικών χειλέων είναι ο πρώτος αποχρωματισμός που μπορεί να συμβεί, συχνά μέσα σε 1 μήνα μετά την έναρξη της νόσου. Ωστόσο, αυτό το σημείο είναι σπάνιο σε ασθενείς της Νότιας Καλιφόρνιας και έχει αναφερθεί ότι το 85% των Ιαπώνων ασθενών δεν το παρουσιάζουν. Χρονίως Επαναλαμβανόμενα Επεισόδια Εκδηλώνεται συνήθως ως επαναλαμβανόμενη, κυρίως πρόσθια κοκκιωματώδης ραγοειδίτιδα (Εικ.3). Φλεγμονές του οπισθίου ημιμορίου είναι σπάνιες κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης. Επιπλοκές, όπως το γλαύκωμα, ο καταρράκτης, η υπαμφιβληστροειδική ίνωση, και ο σχηματισμός νεοαγγειακών μεμβρανών συνήθως Εικόνα 2: λεύκη στα βλέφαρα, πολίωση (λεύκανση των τριχών), και σημάδι Sugiura. Εμφανίζονται στη χρόνια φάση της νόσου Vogt Koyanagi - Harada. (Πηγή: wikipedia.org) αναπτύσσονται σε αυτό το στάδιο. Παράγοντες που σχετίζονται με την ανάπτυξη των επιπλοκών είναι η διάρκεια της νόσου και ο αριθμός των υποτροπών 2. Εικόνα 3: Πρόσθια ραγοειδίτιδα με πολίωση σε ασθενή με νοσο Vogt-Koyanagi-Harada (Πηγή: wikipedia.org) Διαφορική διάγνωση Μία διαφορική διάγνωση των οφθαλμικών εκδηλώσεων στη VKH πρέπει να περιλαμβάνουν τη συμπαθητική οφθαλμία, την ιδιοπαθή κεντρική ορώδη χοριοαμφιβληστροειδοπάθεια,την οξεία λευχαιμία, το πρωτογενές ενδοφθάλμιο λέμφωμα Β-κυττάρων, το μεταστατικό καρκίνωμα, το ραγοειδικό μελανοκυτταρικό πολλαπλασιασμό που σχετίζεται με συστηματικό καρκίνωμα, χοριοειδικό διίδρωμα, την οπίσθια σκληρίτιδα, την οξεία οπίσθια πολυεστιακή πλακώδη επιθηλιοπάθεια του μελαγχρόου επιθηλίου (APMPPE), το σύνδρομο πολλαπλών εφήμερων λευκών κηλίδων, τη 41

6 Panoptis Volume 25 Issue 1 June 2013 νόσο του Bechet, τη νόσος του Lyme, τη σαρκοείδωση και την καλοήθη λεμφική υπερπλασία του ραγοειδικού χιτώνα. Θα πρέπει να γίνεται εξέταση αίματος και φυσική εξέταση για να αποκλειστεί συστηματική νόσος και κακοήθεια. Συμπαθητική οφθαλμία μπορεί να παρουσιαστεί με πολύ παρόμοια αμφοτερόπλευρη ραγοειδίτιδα, αν και η κοκκιωματώδης φλεγμονή του πρόσθιου τμήματος είναι πιο κοινή σε συμπαθητική οφθαλμία. Σπάνια, εξοφθάλμιες εκδηλώσεις που περιλαμβάνουν δυσακουσία, πολίωση, αλωπεκία, λεύκη μπορούν να συμβούν, ως εκ τούτου, το ιστορικό οφθαλμικής διάτρησης μπορεί να είναι ο μόνος παράγοντας διαφοροποίησης και θα πρέπει να αναζητηθεί συγκεκριμένα. Η σαρκοείδωση πρέπει να αποκλειστεί, επειδή 60 % των ασθενών με οφθαλμική σαρκοείδωση έχουν μια χρόνια κοκκιωματώδη ραγοειδίτιδα, αν και είναι συνήθως πρόσθια, με την οπίσθια ραγοειδίτιδα να συμβαίνει σε 6 % έως 33 % των ασθενών. Ορώδης αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς είναι ασυνήθιστη στη σαρκοείδωση, και τα κλασικά σημάδια της αμφιβληστροειδικής αγγειίτιδας, οι φλεβικές περιχειρίδες και τα εξιδρώματα δίκην σταγόνων λιωμένου κεριού δεν παρατηρούνται στη νόσο VKH 2,4. Το χοριοειδικό διίδρωμα μπορεί κλινικά να μιμείται τη νόσο VKH. Αγγειογραφικά, χοριοειδικό διίδρωμα μπορεί να αποκαλύψει πολλαπλές κηλίδες φθορισμού στον αμφιβληστροειδικό χώρο κατά τη διάρκεια της φάσης της ορώδους αποκόλλησης. Το σύνδρομο μπορεί να περιλαμβάνει και τα δύο μάτια, αν και όχι ταυτόχρονα. Σε αντίθεση με τη νόσο VKH, το χοριοειδικό διίδρωμα στερείται ενδοφθάλμιας φλεγμονής. Οπίσθια σκληρίτιδα πλήττει κυρίως τις γυναίκες και είναι συχνά αμφοτερόπλευρη. Οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν πόνο, φωτοφοβία, και απώλεια της όρασης, και το υαλοειδές συχνά αποκαλύπτει κύτταρα. Εξιδρωματική αποκόλληση της ωχράς κηλίδας και χοριοειδικές πτυχώσεις μπορούν να σημειωθούν. Συνήθως, οι ασθενείς με αμφοτερόπλευρη συμμετοχή έχουν ιστορικό ρευματοειδούς νόσου. Το υπερηχογράφημα βοηθά στην διαφορική διάγνωση. Η οξεία οπίσθια πολυεστιακή πλακώδης επιθηλιοπάθεια του μελαγχρόου επιθηλίου (APMPPE) μπορεί να συγχυσθεί με τη νόσο VKH. Αυτοί οι ασθενείς αναπτύσσουν μια ξαφνική απώλεια της όρασης μετά από μια ιογενή συνδρομή, κα συνήθως εμπλέκονται και τα δύο μάτια. Πολλαπλές λευκοκίτρινες επίπεδες αλλοιώσεις παρατηρούνται στο επίπεδο του μελαγχρόου επιθηλίου. Υπάρχει ελάχιστη έως μηδενική φλεγμονή του υαλοειδούς, η οποία είναι χρήσιμη στη διαφοροποίηση της APMPPE από τη νόσο VKH 2,5. Θεραπεία Στις περισσότερες περιπτώσεις, η έγκαιρη και επιθετική θεραπεία με συστηματικά κορτικοστεροειδή θα καταστείλει την οξεία φλεγμονώδη διαδικασία και θα ελαχιστοποιήσει την ανάπτυξη επιπλοκών που οφείλονται σε ανεξέλεγκτη φλεγμονή. Η υψηλή δόση από του στόματος κορτικοστεροειδών - για παράδειγμα, από του στόματος πρεδνιζόνης 1-2 mg / kg / ημέρα ή 200 mg μεθυλπρεδνιζολόνης ενδοφλεβίως για 3 ημέρες, που ακολουθείται με από του στόματος χορήγηση κορτικοστεροειδών υψηλής δόσης με βαθμιαία μείωση της δόσης, σύμφωνα με την κλινική ανταπόκριση - είναι ο στυλοβάτης της θεραπείας στη νόσο VKH. Αυτή η θεραπεία συνήθως απαιτείται για 6 έως 9 μήνες 1,2,5. Η χρήση ενδοϋαλοειδικώς της τριαμκινολόνης έχει αναφερθεί πρόσφατα να παρέχει βραχυπρόθεσμη βελ- Πίνακας 2 Από: Andreoli MC, Foster CS. Vogt - Koyanagi-Harada disease Int. Ophthalmol Clin 2006; 46(2):

7 Νόσος Vogt-Koyanagi-Harada τίωση στην οπτική οξύτητα και την αναστροφή των ορωδών αποκολλήσεων του αμφιβληστροειδούς κατά τη διάρκεια της οξείας φάσης της νόσου VKH. Η συστηματική φύση της νόσου VKH, η οποία δεν μπορεί να είναι πάντα κλινικά εμφανής, θα πρέπει επίσης να συνυπολογίζεται, και η ασθένεια θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ανάλογα. Μια πρόσφατη διεθνής μελέτη για τη θεραπεία της νόσου VKH έδειξε ότι η από του στόματος λήψη κορτικοστεροειδών σε υψηλές δόσεις ήταν εξίσου αποτελεσματική με ενδοφλέβια κορτικοστεροειδή, με παρόμοια οπτικά αποτελέσματα στις ομάδες θεραπείας. Η θεραπεία με τα κορτικοστεροειδή θα πρέπει να συνεχίζεται για τουλάχιστον 6 μήνες, για να αποφευχθεί η επανεμφάνιση και οι επιπλοκές της χρόνιας φλεγμονής 2,4. Ο πίνακας 2 1 είναι ένας κατάλογος θεραπευτικών φαρμάκων που περιγράφει τους μηχανισμούς, τις δοσολογίες, τις πιθανές παρενέργειες και τον αναγκαίο έλεγχο για αυτές τις ανοσοτροποποιητικές θεραπείες. Πρόγνωση Η πρόγνωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο νωρίς θα διαγνωστεί και θα αντιμετωπιστεί σωστά η VKH. Διαταραχές του ακουστικού συστήματος ανταποκρίνονται καλά στη θεραπεία και γενικά αναστρέφονται πλήρως σε 2 έως 3 μήνες, ενώ οι δερματικές βλάβες είναι μόνιμες. Η πρόγνωση για την όραση είναι εξαιρετικά μεταβλητή, αν και γενικά ευνοϊκή. Έχει βρεθεί ότι οι τρεις σημαντικότεροι προγνωστικοί παράγοντες είναι: η καλή οπτική οξύτητα 1 μήνα μετά την έναρξη της θεραπείας, η ταχεία έναρξη υψηλών δόσεων κορτικο-στεροειδών και η ηλικία κατά την έναρξη της νόσου, με ενδείξεις ότι οι νεότεροι ασθενείς εμφάνισαν ένα χαμηλότερο ποσοστό οφθαλμικών επιπλοκών 2,5. Vogt-Koyanagi-Harada disease melanocytes mainly from the eye. This is most common in Asians, Hispanics and residents of the Middle East during the 3rd-4th decade of their lives. Originally it appears as symptoms of viral infection followed by decrease in visual acuity due to bilateral posterior uveitis. There are small serous detachments of the retina and optic nerve edema. Months after the outset, the disease causes skin and choroid discoloration with vitiligo appearance especially on the face. In chronic phase probably there will be repetitive, mainly anterior granulomatous uveitis. Treatment requires rapid and high-dose oral corticosteroids with gradual reduction of the dose according to clinical response but which should continue for at least six months to prevent recurrence and complications. Key words: autoimmune disease, uveitis, retina detachments, optic nerve edema. Βιβλιογραφία 1. Andreoli MC, Foster CS. Vogt-Koyanagi-Harada disease. Int Ophthalmol Clin 2006; 46(2): Garcia LA et al. Vogt-Koyanagi-Harada syndrome in childhood. Int Ophthalmol Clin 2008; 48(3): Yamaki K, Gocho K, Sakuragi S. Pathogenesis of Vogt- Koyanagi-Harada disease. Int Ophthalmol Clin 2002; 42(1): Jap A, Chee S-P. Imaging in the diagnosis and management of Vogt-Koyanagi-Harada disease. Int Ophthalmol Clin 2012; 52(4): Rajendram R, Evans M, Rao AN. Vogt-Koyanagi- Harada disease. Int Ophthalmol Clin 2005; 45(2): Russel WR et al. Vogt-Koyanagi-Harada disease. Curr Opin Ophthalmol 2000; 11: Mota ALA, Dos Santos AB. Vogt-Koyanagi-Harada disease: multisystemic effects. Rev Assoc Med Bras 2010; 56(5): Damico MF et al. New insights into Vogt-Koyanagi- Harada disease. Arq Bras Oftalmol 2009; 72(3): K. Chatzicharalampous 1, D. Almaliotis 1, S. Kalampalikis 1, A. Dimitriou 2, V Karampatakis 1 1. Laboratory of Experimental Ophthalmology, Aristotle University of Thessaloniki 2. Ophthalmology Department of General Hospital of Kavala abstract Vogt - Koyanagi - Harada (VKH) disease, is an idiopathic autoimmune disease that involves the inflammation of 43

Μάρτιος 2009. ιαγνωστική προσέγγιση ραγοειδίτιδας

Μάρτιος 2009. ιαγνωστική προσέγγιση ραγοειδίτιδας Μάρτιος 2009 ιαγνωστική προσέγγιση ραγοειδίτιδας Ταξινόµηση Πρόσθια Πρόσθιος θάλαµος ιάµεση Πρόσθιο Πρόσθιουαλοειδές περιφέρεια αµφιβληστροειδή Οπίσθια Αµφιβληστροειδής χοριοειδής Γενικευµένη Όλες οι περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Τι είναι το γλαύκωμα; Το γλαύκωμα περιλαμβάνει μια ομάδα παθήσεων που βλάπτουν το οπτικό νεύρο, προκαλώντας διαταραχές όρασης, οι οποίες, αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, μπορούν να εξελιχθούν και να επιφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ραγοειδίτιδα IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

ραγοειδίτιδα  IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ραγοειδίτιδα www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι είναι ο ραγοειδής χιτώνας; Αν σκεφτούμε το μάτι σαν μια σφαιρική κατασκευή που εσωτερικά περιέχει υγρό και εξωτερικά καλύπτεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΓΕΙΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ Η ΟΠΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΑΛΛΗΛΟΥΧΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΡΑΓΟΕΙ ΙΤΙ ΩΝ. ΠΟΤΕ ΤΙΣ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ;

Η ΑΓΓΕΙΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ Η ΟΠΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΑΛΛΗΛΟΥΧΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΡΑΓΟΕΙ ΙΤΙ ΩΝ. ΠΟΤΕ ΤΙΣ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ; Η ΑΓΓΕΙΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ Η ΟΠΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΑΛΛΗΛΟΥΧΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΡΑΓΟΕΙ ΙΤΙ ΩΝ. ΠΟΤΕ ΤΙΣ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ; Ρουβάς Αλέξανδρος Επιµελητής Β Πανεπιστηµιακής Οφθαλµολογικής Κλινικής Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ Οι

Διαβάστε περισσότερα

Άλλοτε αµφιβληστροειδίτιδα άλλοτε χοριοειδίτιδα

Άλλοτε αµφιβληστροειδίτιδα άλλοτε χοριοειδίτιδα Σαρκοείδωση Άλλοτε αµφιβληστροειδίτιδα άλλοτε χοριοειδίτιδα Σύφιλη Λέµφωµα Αριθµός εστιών Εστιακή Τοξοπλάσµωση Ρετινοβλάστωµα Κυστικέρκωση Πολυεστιακή ARN Φυµατίωση Μύκητες Σ. λευκών κηλίδων Birdshot VKH

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Αντώνης Φανουριάκης Μονάδα Ρευματολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας Δ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» Αθήνα, 01/02/2016

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙ ΑΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟEI ΟΠΑΘΕΙΑΣ. ιαβήτης & Οφθαλμός

ΤΜΗΜΑ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙ ΑΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟEI ΟΠΑΘΕΙΑΣ. ιαβήτης & Οφθαλμός ΤΜΗΜΑ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙ ΑΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΥΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΙΑΒΗΤΙΚΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟEI ΟΠΑΘΕΙΑΣ ιαβήτης & Οφθαλμός Σακχαρώδης ιαβήτης & Όραση Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μία από τις κύριες αιτίες τύφλωσης στις ανεπτυγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας. Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτις (ΝΙΑ)

Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτις (ΝΙΑ) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτις (ΝΙΑ) Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΝΙΑ 2.1 Υπάρχουν διαφορετικές μορφές της νόσου; Υπάρχουν αρκετές μορφές ΝΙΑ. Κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γλαύκωμα www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι ακριβώς είναι το γλαύκωμα; Ο όρος γλαύκωμα ορίζει μια ομάδα παθήσεων που τις χαρακτηρίζει μια σταδιακή καταστροφή του οπτικού

Διαβάστε περισσότερα

Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11

Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11 Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11 11 Θεωρητικές Δεξιότητες Πόνος Διαταραχές οπτικής λειτουργίας 9. Επιφανειακός Πόνος 10. Ασθενωπία Διόφθαλμή

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Το σύνδρομο Blau Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ BLAU / ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΑΡΚΟΕΙΔΩΣΗ 1.1 Τι είναι; Το σύνδρομο Blau είναι ένα γενετικό νόσημα που χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Εκφυλιστικές παθήσεις αμφιβληστροειδούς

Εκφυλιστικές παθήσεις αμφιβληστροειδούς Εκφυλιστικές παθήσεις αμφιβληστροειδούς Ιωάννης Βεργαδος Διευθυντής Β' Οφθαλμολογικής Κλινικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Αναπληρωτής Καθηγητής, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» ΗΛΙΚΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα Έκδοση από 2016 2. Διάγνωση και θεραπεία 2.1 Πώς μπαίνει η διάγνωση; Τα κλινικά ευρήματα και

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονώδης νόσος εντέρου κι οφθαλμός

Φλεγμονώδης νόσος εντέρου κι οφθαλμός Φλεγμονώδης νόσος εντέρου κι οφθαλμός Ανδρέας Κατσάνος Επίκ. Καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Σύγκρουση συμφερόντων Καμία σύγκρουση συμφερόντων με χορηγούς του συνεδρίου Σχέση ΙΦΝΕ και οφθαλμού

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era)

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ/ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA)

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PFAPA 1.1 Τι είναι;

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ Ένας ενημερωτικός οδηγός για την πραγματικότητα του σήμερα Δρ. Αναστάσιος Ιωάννης Κανελλόπουλος Καθηγητής Οφθαλμολογίας Παν/μιου Νέας Υόρκης Οφθαλμολογικό Ινστιτούτο Laser

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης

Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης Δ. Μήτσης 1, Θ. Χατζημπαλής 2, Β. Καραμπατάκης 2 Οι ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης αποτελούν εδώ και πολύ καιρό μία μόνιμη στήλη του περιοδικού, που έχει σαν σκοπό να δώσει στους οφθαλμιάτρους

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική ανασκόπηση όλων των δημοσιευμένων περιπτώσεων χορήγησης Anakinra σε ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα

Συστηματική ανασκόπηση όλων των δημοσιευμένων περιπτώσεων χορήγησης Anakinra σε ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Συστηματική ανασκόπηση όλων των δημοσιευμένων περιπτώσεων χορήγησης Anakinra σε ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Γ. Λάζαρος, Π. Βασιλείου, M. Imazio, Χ. Βλαχόπουλος, Ε. Οικονόμου,

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Συνδρομο Papa Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PAPA 1.1 Τι είναι; Ο ακρωνύμιο PAPA προέρχεται από τις λέξεις Pyogenic Arthritis, Pyoderma gangrenosum and Acne

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης

Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης Οι παράγοντες επικινδυνότητας για τη δημιουργία γλαυκώματος είναι: Το Γλαύκωμα είναι μια ομάδα οφθαλμικών παθήσεων που προξενεί προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης Πανελλήνιος Σύλλογος Ασθενών με Ψωρίαση και Ψωριασική Αρθρίτιδα Αριστοτέλους 21, Θεσσαλονίκη, τηλ 21315 553 780, email:epidermia.greece@gmail.com www.epidermia.gr Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Δερματολογική

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κατάλογος διαγνωστικών αλγόριθμων Ευχαριστίες Εισαγωγή Πώς να χρησιμοποιήσετε αυτό το βιβλίο

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κατάλογος διαγνωστικών αλγόριθμων Ευχαριστίες Εισαγωγή Πώς να χρησιμοποιήσετε αυτό το βιβλίο ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ v ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κατάλογος διαγνωστικών αλγόριθμων Ευχαριστίες Εισαγωγή Πώς να χρησιμοποιήσετε αυτό το βιβλίο Εσώφυλλο vi vii ix 1. Αποφεύγοντας τα λάθη με τις παθήσεις των οφθαλμών 1 2. Πώς να

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Ραγοειδή. Π. Οικονομίδης Καθηγητής ΑΠΘ Θ. Γιαννόπουλος Ειδ. Οφθαλμίατρος Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ

Παθήσεις Ραγοειδή. Π. Οικονομίδης Καθηγητής ΑΠΘ Θ. Γιαννόπουλος Ειδ. Οφθαλμίατρος Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ Παθήσεις Ραγοειδή Π. Οικονομίδης Καθηγητής ΑΠΘ Θ. Γιαννόπουλος Ειδ. Οφθαλμίατρος Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ Ανατομία Ραγοειδή Ο αγγειώδης χιτώνας μεταξύ του έξω (ινώδη-σκληρός) και έσω

Διαβάστε περισσότερα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Γ. Λάζαρος, Π. Βασιλείου, Κ. Αντωνάτου, Χ. Κουτσιανάς, Γ. Γεωργιόπουλος, Δ. Βασιλόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΧΕΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΥΠΟ ΑΝΟΣΟΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Ο ΣΧΕΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΥΠΟ ΑΝΟΣΟΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Νευρολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου «Πολυκλινική», Αθήνα. Εισαγωγή Οι θεραπείες που χρησιμοποιούνται κατά την τελευταία εικοσαετία για την πολλαπλή σκλήρυνση προκαλούν μακροχρόνιες μεταβολές στη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτικός έλεγχος για έγκαιρη ανίχνευση όγκων οπτικού νεύρου σε παιδιά με νευροϊνωμάτωση τύπου-1 (Νf1)

Προληπτικός έλεγχος για έγκαιρη ανίχνευση όγκων οπτικού νεύρου σε παιδιά με νευροϊνωμάτωση τύπου-1 (Νf1) Προληπτικός έλεγχος για έγκαιρη ανίχνευση όγκων οπτικού νεύρου σε παιδιά με νευροϊνωμάτωση τύπου-1 (Νf1) Νικολάου Μ. 1, Ζαμπογιάννης Α. 1, Τουρκαντώνη Ν. 1, Νικας Ι. 2, Χασιώτου Μ. 2, Σφακιανός Γ. 3, Προδρόμου

Διαβάστε περισσότερα

Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος

Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΟΣ ΜΕ ΤΟ NLRP12 ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΩΝ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο σχετιζόμενος με

Διαβάστε περισσότερα

Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα

Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα Το γλαύκωµα είναι µια οµάδα οφθαλµικών ασθενειών που προξενουν προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο, στο σηµείο όπου εκείνο αφήνει το µάτι για να µεταφέρει τις οπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΥΟΠΥΡΙΝΗ (CAPS)

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΥΟΠΥΡΙΝΗ (CAPS) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΥΟΠΥΡΙΝΗ (CAPS) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ CAPS 1.1 Τι είναι; Τα σχετιζόμενα με την κρυοπυρίνη περιοδικά σύνδρομα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Η έννοια της οροαρνητικής ΣπΑ Προακτινολογική ΣπΑ ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ ΣπΑ Ομάδα φλεγμονωδών αρθροπαθειών Με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά και γενετικούς προδιαθεσικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Παλαιά βλάβη. Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή

Παλαιά βλάβη. Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή Παλαιά βλάβη Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή Απώλεια µυελίνης (LFB/cresyl violet) Μείωση πάχουςαραίωση νευραξόνων (silver stain) αποµυελίνωση και επαναµυελίνωση δντ επανειληµµένα στην ίδια πλάκα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΕΓΠΠΑ, Α.Π.Θ. Μαστός Λοβοί: εκβάλουν στη θηλή με γαλακτοφόρο πόρο. Διακλαδιζόμενοι πόροι κατάληξη-λοβιακές λοβιακές μονάδες. Λοβιακή μονάδα: αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικιακή Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας

Ηλικιακή Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας Ηλικιακή Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας Μ. Νισκοπούλου, phd Εξειδ. σε Παθήσεις Ωχράς, Moorfields Eye Hospital, Λονδίνο νο Επιδημιολογικά στοιχεία Ηλικιακής Εκφύλισης Ωχράς Κηλίδας (ΗΕΩ) Επηρεάζεται η ΗΕΩ από την

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου Στα πλαίσια της φυσιολογικής διαδικασίας γήρανσης, το υαλώδες σώμα, το οποίο υπό φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος Αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελεί «κλειδί» για τον έλεγχο των αυτοάνοσων ασθενειών- της μεγάλης αυτής κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

βλάβες στην όραση λόγω οιδήματος της ωχράς κηλίδας που προκαλείται από διαβήτη

βλάβες στην όραση λόγω οιδήματος της ωχράς κηλίδας που προκαλείται από διαβήτη EMA/677928/2015 EMEA/H/C/002392 Περίληψη EPAR για το κοινό αφλιβερσέπτη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ

ΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ ΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ Θάνος Ι. Κωτσόλης Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική Αθήνας ΑΡΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΠΟΦΡΑΞΕΙΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ (παθογένεια) απόφραξη αρτηρίας ισχαιμία έσω στοιβάδων διακοπή

Διαβάστε περισσότερα

- αποκλίνοντα ή εξωτροπία (το μάτι βρίσκεται προς τα έξω)

- αποκλίνοντα ή εξωτροπία (το μάτι βρίσκεται προς τα έξω) ΣΤΡΑΒΙΣΜΟΣ Σαββίδου Αβρόρα. Παιδίατρος Στραβισμός είναι μία νευρομυϊκή διαταραχή, κατά την οποία όταν κάποιος προσηλώνει σε ένα σημείο, τότε το ένα μάτι του προσηλώνει στο σημείο αυτό και το άλλο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Από: Οφθαλμολογικό Ινστιτούτο LaserVision. Τι είναι το γλαύκωμα;

Από: Οφθαλμολογικό Ινστιτούτο LaserVision. Τι είναι το γλαύκωμα; Από: Οφθαλμολογικό Ινστιτούτο LaserVision Τι είναι το γλαύκωμα; Το γλαύκωμα αποτελεί βασικό αίτιο απώλειας της όρασης στις ΗΠΑ, και ιδιαίτερα ανάμεσα στα πιο ηλικιωμένα άτομα. Ωστόσο η απώλεια της οράσεως

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Χρίστος Κουνούδης, Χειρουργός

Γράφει: Χρίστος Κουνούδης, Χειρουργός Γράφει: Χρίστος Κουνούδης, Χειρουργός Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του σώματος και αποτελείται από τρεις στιβάδες: επιδερμίδα, χόριο και το υποδόριο λίπος. Τα εξαρτήματα του δέρματος είναι οι τρίχες,

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Διευθυντές : Καθ. Σταύρος Α. Δημητράκος Καθ. Παναγιώτης Οικονομίδης Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Δεξιότητες 28-33 Κεφάλαιο ΙV i. Επιπεφυκίτιδες ii. Όγκοι επιπεφυκότα iii. Δ/Δ κριτήρια Ηλ.

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της προσέγγισης ασθενούς με πανκυτταροπενία. Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Συμεωνίδης

Σύνοψη της προσέγγισης ασθενούς με πανκυτταροπενία. Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Συμεωνίδης Σύνοψη της προσέγγισης ασθενούς με πανκυτταροπενία Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Συμεωνίδης Αρχική κλινική προσέγγιση Συμπτωματικός ή μη συμπτωματικός

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Ρευματολογία Ψωριασική Αρθρίτιδα Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Τι είναι η ψωριασική αρθρίτιδα; Η ψωριασική αρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση που προσβάλλει τις αρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Διευθυντής : Καθ. Σ. Α. Δημητράκος Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Δεξιότητες 65-75 i. Υαλοειδές Κεφάλαιο IX ii. Αμφιβληστροειδής Ηλ. Επιμέλεια : Αργύριος Κ. Τζαμάλης ΕΚΔΟΧΗ ΘΔ 65 : Μυϊοψίες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Οφθαλμός Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εμβρυολογίας ΟΦΘΑΛΜΟΣ ΧΙΤΩΝΕΣ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΥ ΒΟΛΒΟΥ 1. Σκληρός: εξωτερικός ινοκολλαγονώδης χιτώνας 2. Ραγοειδήςήμέσοςήαγγειώδης:

Διαβάστε περισσότερα

Το υαλοειδές αφαιρείται, επίσης, εάν έλκει τον αμφιβληστροειδή από τη φυσική του θέση (έλξη αμφιβληστροειδούς).

Το υαλοειδές αφαιρείται, επίσης, εάν έλκει τον αμφιβληστροειδή από τη φυσική του θέση (έλξη αμφιβληστροειδούς). Γράφει: Ευστράτιος Β. Γκοτζαρίδης, Χειρουργός Οφθαλμίατρος Το υαλοειδές είναι μία διαυγής, σαν ζελέ ουσία, που αποτελεί το περιεχόμενο του ματιού, δίνοντάς του δομή και σχήμα πριν από τη γέννηση. Ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini,

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, 2 Κυκλοσπορίνη-θεραπευτικές ενδείξεις 3 Θεραπεία σοβαρών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Σημαντικά Σημεία ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΟΝΟΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Η δηλούμενη επίπτωση της ελονοσίας στην Ελλάδα παρουσιάζει αυξητική τάση. Για την πενταετία

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική Δερματομυοσίτιδα Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙΔΑ 1.1 Τι είδους νόσημα είναι; Η νεανική δερματομυοσίτιδα (ΝΔΜ) είναι ένα σπάνιο

Διαβάστε περισσότερα

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών Δυστονία Δυστονία Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών προκαλώντας ανεξέλεγκτες επαναλαμβανόμενες ή στροφικές κινήσεις του προσβεβλημένου τμήματος του σώματος. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΠΑΘΕΙΑ

ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΠΑΘΕΙΑ ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙ ΟΠΑΘΕΙΑ Ένας ενηµερωτικός οδηγός για την πραγµατικότητα του σήµερα ρ. Αναστάσιος-Ιωάννης Κανελλόπουλος Καθηγητής Οφθαλµολογίας Παν/µιου Νέας Υόρκης Ο διαβήτης µπορεί να επηρεάσει

Διαβάστε περισσότερα

Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης

Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Λεμφοϋπερπλασία με παραγωγή IgM ανοσοσφαιρίνης Ταξινόμηση στα λεμφώματα οριακής ζώνης Υβριδικά χαρακτηριστικά μεταξύ λεμφώματος μυελώματος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΔΟΥΛΑΚΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΟΚΚΟΡΟΥ ΜΑΡΙΑΛΕΝΑ

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΔΟΥΛΑΚΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΟΚΚΟΡΟΥ ΜΑΡΙΑΛΕΝΑ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΔΟΥΛΑΚΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΟΚΚΟΡΟΥ ΜΑΡΙΑΛΕΝΑ Οι οφθαλμοί αποτελούν τον καθρέφτη της σωματικής και ψυχικής υγείας του ανθρώπου γεγονός που τους

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Εργαστήριο: Φλεγμονές. Μακροσκοπική εικόνα. Διδάσκουσα: Α. Κόνδη Παφίτη uoa gr

2 ο Εργαστήριο: Φλεγμονές. Μακροσκοπική εικόνα. Διδάσκουσα: Α. Κόνδη Παφίτη uoa gr Παθολογική Ανατομική 1 Χειμερινό Εξάμηνο 2011 2012 2012 Υποχρεωτικές Εργαστηριακές Ασκήσεις 2 ο Εργαστήριο: Φλεγμονές Εισαγωγή Μακροσκοπική εικόνα Διδάσκουσα: Α. Κόνδη Παφίτη akondi@med uoa gr Φλεγμονή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΒΙΟΨΙΑ ΗΠΑΤΟΣ

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΒΙΟΨΙΑ ΗΠΑΤΟΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΟΥΣ ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΥΣ, ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΒΙΟΨΙΑ ΗΠΑΤΟΣ Πρόδρομος Χυτίρογλου Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής Τμήματος Ιατρικής Α.Π.Θ. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΗΠΑΤΟΣ Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Ατελής οπή ωχράς κηλίδας. Ψευδοοπή ωχράς κηλίδας. Αποτυχηµένη απόπειρα σχηµατισµού οπής

Ατελής οπή ωχράς κηλίδας. Ψευδοοπή ωχράς κηλίδας. Αποτυχηµένη απόπειρα σχηµατισµού οπής 11 Ατελής οπή ωχράς κηλίδας Έλλειµµα των έσω στοιβάδων του αµφιβληστροειδή στο κεντρικό βοθρίο Ανώµαλα τοιχώµατα ελλείµµατος Λέπτυνση του εδάφους της οπής Σχεδόν φυσιολογικό πάχος αµφιβληστροειδή πέριξ

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Δημήτριος Βασιλόπουλος B Παθολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Ιπποκράτειο ΓΝΑ

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Δημήτριος Βασιλόπουλος B Παθολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Ιπποκράτειο ΓΝΑ Ρευματοειδής αρθρίτιδα Δημήτριος Βασιλόπουλος B Παθολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Ιπποκράτειο ΓΝΑ Ρευματοειδής αρθρίτιδα Αποτελεί την πιο συχνή αυτοάνοση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΡΟΜΑ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΗΣ (MASQUERADE SYNDROMES)

ΣΥΝ ΡΟΜΑ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΗΣ (MASQUERADE SYNDROMES) ΣΥΝ ΡΟΜΑ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΗΣ (MASQUERADE SYNDROMES) ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΠΑΝΟΣ ΜΑΣΑΟΥΤΗΣ MRCOPHTH, MRCSED(OPHTH), ICO ΕΠΙΣΤ. ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Α ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΟΦΘ/ΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Ορισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Όγκοι Ραγοειδούς: 1. Κακοήθεις όγκοι Α) πρωτοπαθές Μελάνωµα Β) δευτεροπαθές Μεταστατικό Καρκίνωµα Γ) Λέµφωµα 2. Καλοήθεις όγκοι Α) Κύστη Β) Σπίλος Γ) Αιµαγγείωµα ) Οστέωµα 1.ΚΑΚΟΗΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ 1.Α) Μελάνωµα

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

μεταμόσχευση κερατοειδή

μεταμόσχευση κερατοειδή μεταμόσχευση κερατοειδή www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι είναι ο κερατοειδής; Τι ακριβώς είναι η μεταμόσχευση κερατοειδή (κερατοπλαστική) και πότε πραγματοποιείται;

Διαβάστε περισσότερα

οίδημα της ωχράς κηλίδας που οφείλεται σε απόφραξη των φλεβών πίσω από τον αμφιβληστροειδή

οίδημα της ωχράς κηλίδας που οφείλεται σε απόφραξη των φλεβών πίσω από τον αμφιβληστροειδή EMA/491771/2014 EMEA/H/C/000715 Περίληψη EPAR για το κοινό ρανιβιζουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Οι ρευματικές παθήσεις είναι συχνές στην αναπαραγωγική ηλικία των γυναικών. Στην πρόσφατη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις στο γενικό

Διαβάστε περισσότερα

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι ένα υγρό το οποίο περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό και είναι υπεύθυνο για την προστασία και τη θρέψη τους. Ο υδροκέφαλος είναι μια παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικά η φωτοπηξία εφαρµόσθηκε για πρώτη φορά το 1946 από τον Γερµανόκαθηγητή Meyer Schwickerath, οοποίος ανέπτυξε µια συσκευή φωτοπηξίας µε λυχνία

Κλινικά η φωτοπηξία εφαρµόσθηκε για πρώτη φορά το 1946 από τον Γερµανόκαθηγητή Meyer Schwickerath, οοποίος ανέπτυξε µια συσκευή φωτοπηξίας µε λυχνία Κλινικά η φωτοπηξία εφαρµόσθηκε για πρώτη φορά το 1946 από τον Γερµανόκαθηγητή Meyer Schwickerath, οοποίος ανέπτυξε µια συσκευή φωτοπηξίας µε λυχνία τόξουαερίου (Xenon Arc) µε την οποία προκάλεσε φωτοπηκτικές

Διαβάστε περισσότερα

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία Στο πρόσφατο ευρωπαϊκό συνέδριο αμφιβληστροειδούς (EuRetina 2014) στο Λονδίνο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά μια νέα απεικονιστική μέθοδος για

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Η3 - Κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία, Ειδική Τοξικότητα σε Όργανα Στόχους STOT SE, Κατ. 1

Τμήμα Η3 - Κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία, Ειδική Τοξικότητα σε Όργανα Στόχους STOT SE, Κατ. 1 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 11 η Ετήσια Σύσκεψη Επιθεωρητών REACH, CLP 2015 Εθνική Συνάντηση Εργασίας του PROTEAS Αθήνα, 27-2929 Απριλίου 2015 Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Συγγενές. Γλαύκωµα. Αγάθη Κουρή,FRCS Κλιν.

Συγγενές. Γλαύκωµα. Αγάθη Κουρή,FRCS Κλιν. Συγγενές Γλαύκωµα Αγάθη Κουρή,FRCS Επιµελ. Α,Οφθ/κής Κλιν. Νοσ. Παίδων «Π.. & Α. Κυριακού» ΣυγγενέςΓλαύκωµα Σπάνια ασθένεια, η οποία δυνητικά οδηγεί στην τύφλωση και χαρακτηρίζεται από αυξηµένη ΕΟΠ. Γλαύκωµα

Διαβάστε περισσότερα

To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το. «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson

To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το. «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson Ζήκου Αναστασία, Μούκα Βασιλική, Μούκα Γεωργία, Κώστα Παρασκευή, Ξύδης Βασίλειος, Αργυροπούλου Ι. Μαρία.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Πάτρα, 28 Νοεμβρίου 2012

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Πάτρα, 28 Νοεμβρίου 2012 Πάτρα, 28 Νοεμβρίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μεγάλο Πανελλήνιο πρόγραμμα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της Ελληνικής κοινής γνώμης γύρω από τα σοβαρά οφθαλμολογικά νοσήματα ξεκινά την Κυριακή 2 Δεκεμβρίου 2012

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Οντότητες μη Hodgkin λεμφωμάτων που θα αναφερθούν Πρωτοπαθές Β-λέμφωμα

Διαβάστε περισσότερα

Τα συμπτώματα της βρογχιολίτιδας εμφανίζονται συνήθως 1-3 ημέρες μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων κοινού κρυολογήματος και περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

Τα συμπτώματα της βρογχιολίτιδας εμφανίζονται συνήθως 1-3 ημέρες μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων κοινού κρυολογήματος και περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: ΒΡΟΓΧΙΟΛΙΤΙΔΑ Σαββίδου Αβρόρα Η οξεία βρογχιολίτιδα είναι νόσος της βρεφικής ηλικίας. Η μέγιστη επίπτωση της νόσου είναι μεταξύ 3-6 μηνών, ενώ το 95% των εισαγωγών είναι βρέφη μικρότερα του 1 έτους. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα

Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Ποιοί είναι οι τύποι της αγγειίτιδας? Πως γίνεται η κατάταξη

Διαβάστε περισσότερα