Σελήνη: Η Γένεση του δορυφόρου μας και η επίδρασή του στην εξέλιξη της Γης και της ζωής. Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας «Ωρίων»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σελήνη: Η Γένεση του δορυφόρου μας και η επίδρασή του στην εξέλιξη της Γης και της ζωής. Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας «Ωρίων»"

Transcript

1 Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας «Ωρίων» Σελήνη: Η Γένεση του δορυφόρου μας και η επίδρασή του στην εξέλιξη της Γης και της ζωής. Αλέξανδρος Βερεκέτης Βιολόγος

2 αγαπημένη μου μην κλαις πάμε μαζί ψηλά αν θες να δεις την Γη απ την Σελήνη ένα φεγγάρι είναι κι εκείνη. Κ.Χατζής, Σώτια Τσώτου, Απ το αεροπλάνο 1972 Φωτογραφία από την αποστολή Apollo 8, 1968

3 Γη και Σελήνη: ένας βαρυτικός εναγκαλισμός. Δορυφόρος ή Διπλό πλανητικό σύστημα; Η αναλογία μαζών Σελήνη/ Γη(1%) είναι η μεγαλύτερη σε όλο το ηλιακό σύστημα αναλογία Δορυφόρος/ Μητρικός πλανήτης (<1 ) Διάμετρος σελήνης= 2/3 διαμέτρου του Ερμή και σημαντικά μεγαλύτερη του Πλούτωνα. Αφροδίτη και Ερμής δεν έχουν δορυφόρους Φόβος και ο Δείμος του Άρη έχουν το μέγεθος του Manhattan Ο Γανυμήδης του Δία και ο Τιτάνας του Κρόνου έχουν το μέγεθος του Ερμή αλλά οι γονικοί τους πλανήτες είναι κολοσσοί. Ο νάνος πλανήτης Πλούτωνας είναι μικρός και έχει κληρονομήσει ένα φεγγάρι με διάμετρο την μισή από τη δική του και διαφέρει σε πολλά σημεία από τους υπόλοιπους πλανήτες ώστε να μην αποτελεί καλή βάση για σύγκριση.

4 Η Γη και η Σελήνη από τον Άρη. Έχουμε ένα μεγάλο φεγγάρι. Φωτογραφία του Curiosity 31/1/2014 (529η ημέρα του), 80 min μετά το ηλιοβασίλεμα. Απόσταση: χιλιόμετρα

5 Η γνωστή μας Σελήνη

6 Κοντινή και μακρινή πλευρά του φεγγαριού

7 Χαρακτηριστικά της Σελήνης Μέση διάμετρος: 3.474,1 km (0,27 δ.γης) Μάζα:7,35 * 10 ^22 Kg (1/81 της γήινης μάζας. Η αναλογία μαζών Σελήνη/Γη είναι η μεγαλύτερη σε όλο το ηλιακό σύστημα αναλογία Δορυφόρος/ Μητρικός πλανήτης) Πυκνότητα Σελήνης= 3,346 γρ./κ.ε. Πυκνότητα Γης= 5,540 γρ/κ.ε. Σημαντική η διαφορά πυκνότητας για τόσο κοντινά ουράνια σώματα. Μήκος μεγάλου ημιάξονα ελλειπτικής τροχιάς: Km Χωρίς ατμόσφαιρα και νερό (απόλυτη έρημος). Έχει πολύ αδύναμο μαγνητικό πεδίο. Θερμοκρασίες από -233 τη νύκτα έως +123 βαθμοί Κελσίου την ημέρα Δεν υπάρχουν λιθοσφαιρικές πλάκες. Σημειώνονται 3000 ασθενείς σεισμοί (<3 Ρίχτερ) σε βάθη Km με περίοδο 27 ημερών Χημική σύσταση: Βασάλτης, ανορθοσίτης και σκληρά πετρώματα όμοια με τα αντίστοιχα γήινα. Οι συγκεντρώσεις των ισοτόπων οξυγόνου και βολφραμίου (Blood type) είναι σχεδόν ταυτόσημες ενώ έχουν διαφορετικές τιμές για άλλα ουράνια σώματα όπως ο Άρης και η Εστία. Έλλειψη (σχεδόν) μεταλλικού Σιδήρου και πτητικών ενώσεων (π.χ. νερό, χλώριο, κάλιο, άνθρακας, οξυγόνο ) Σημαντικές ομοιότητες αλλά και διαφορές

8 Γένεση του πλανητικού συστήματος Ηλιακό νεφέλωμα (Solar nebula) Πεπλατυσμένο σφαιροειδές σώμα τίθεται σε περιστροφική κίνηση Βαρυτική κατάρρευση - Υψηλή θερμοκρασία και πυκνότητα στο κέντρο- αντίθετα στα άκρα Λέπτυνση του δίσκου λόγω ταχύτατης περιστροφής σχηματισμός πλανητοειδών Διαδικασία επαύξησης (σχηματισμός πλανητών και ήλιου)

9 Το πλανητικό μας σύστημα: 4 εσωτερικοί γαιώδεις πλανήτες αποτελούμενοι κυρίως από μέταλλα, οξείδια μετάλλων και πυριτικά άλατα. 4 εξωτερικοί αέριοι γίγαντες αποτελούμενοι κυρίως από υδρογόνο, ήλιο, μεθάνιο και αμμωνία και... νάνοι πλανήτες, κομήτες και αστεροειδείς.

10 Πώς σχηματίστηκε η Σελήνη; Θεωρία Θυγατέρας (Η σελήνη αποσχίστηκε από μία ταχέως περιστρεφόμενη αρχέγονη Γη) Θεωρία αδελφής ( Η Γη και η Σελήνη γεννήθηκαν ως διπλός πλανήτης) Θεωρία Εξαδέλφης (Η Σελήνη ήταν ένας μικρός πλανήτης που συνελήφθη από την βαρύτητα της Γης) και Θεωρία πρόσκρουσης ή θραύσματος ( Η Σελήνη προήλθε από την συγκόλληση των θραυσμάτων μετά από σύγκρουση της Γης με έναν πλανήτη μεγέθους του Άρη με κατάλληλη γωνία.)

11 .άλλη θεωρία Θεωρία «κλοπής» της Σελήνης από την Αφροδίτη (David Stivenson, Caltech 2013) Ο Αμερικανός επιστήμονας θεωρεί ότι ο γειτονικός πλανήτης είχε ένα δορυφόρο σε τροχιά, ο οποίος παγιδεύτηκε από την βαρυτική έλξη της Γης και έτσι άλλαξε «σύντροφο». Αδυνατεί να εξηγήσει τις γεωχημικές ομοιότητες των πετρωμάτων Γης και Σελήνης (προτείνει ότι πρέπει να μελετηθεί περισσότερο γεωχημικά αυτός ο καυτός πλανήτης) και βέβαια μεταθέτει το πρόβλημα στο πώς απέκτησε τον δορυφόρο η Αφροδίτη.

12 Η μελέτη του σεληνιακού υλικού ( βάρους 382 Kg δειγμάτων) που συνέλεξαν οι αστροναύτες του προγράμματος Apollo, δεν προσέφεραν ισχυρά ερείσματα στις 2 πρώτες θεωρίες. Αντίθετα, εμφανίστηκε η υπόθεση του Θραύσματος η οποία είναι ευρέως αποδεκτή. Ενισχύεται επίσης από μελέτες προσομοιώσεων σε Η/Υ σχετικές με την δημιουργία του ηλιακού συστήματος.

13 Θεωρία θυγατέρας (Θεωρία διάσπασης) Διατυπώθηκε το 1879 από τον αστρονόμο και μαθηματικό Sir George Howard Darwin ( ) Το υλικό που σχημάτισε τη Σελήνη αποκόπηκε από τον ειρηνικό ωκεανό από ακατανίκητες φυγόκεντρες δυνάμεις εξ αιτίας της περιστροφής της γης. Απαιτεί ακραίες τιμές στροφορμής για την νεαρή Γη και oι διαφορές στη σύσταση του εδάφους Γης και Σελήνης την οδήγησαν σε κατάρρευση. Επίσης αδυνατεί να ερμηνεύσει την κλίση και την τροχιά της Σελήνης.

14 Θεωρία αδελφής (Θεωρία ταυτόχρονης γέννησης) Διατυπώθηκε το 1910 από τον αστρονόμο Thomas Jefferson Jackson See ( ) Η Σελήνη συμπυκνώνεται από ένα αρχέγονο νέφος αερίου, σκόνης και θραυσμάτων σε τροχιά γύρω από την εμβρυακή Γη. Καταρρέει εξ αιτίας των διαφορών στη φυσικοχημική σύσταση Γης και Σελήνης. Δεν ερμηνεύει την απουσία σιδηρούχου πυρήνα στη Σελήνη.

15 Θεωρία εξαδέλφης (Θεωρία σύλληψης) Υποστηρίζεται το έτος 1974 και από τον φυσικοχημικό Harold Clayton Urey ( ) Η Σελήνη ήταν ανεξάρτητος πλανήτης, μέχρι που συνελήφθη από την βαρύτητα της Γης. Δικαιολογεί τις διαφορές στην χημική σύσταση και την περιφορά της Σελήνης κοντά στο επίπεδο της εκλειπτικής. Είναι δύσκολο να εννοήσουμε πως μειώθηκε υπερβολικά η ορμή του πλανήτη ώστε να συλληφθεί από τη Γη. Απαιτεί μια υπερμεγέθη ατμόσφαιρα. Δυσκολία με τις χημικές ομοιότητες.

16 Θεωρία πρόσκρουσης (Θεωρία γιγάντιας πρόσκρουσης ή μεγάλης εκτίναξης ή θραύσματος) Διατυπώνεται to 1975 από τους William Hartmann και Donald Davis. Συμπληρώνεται αργότερα από τους Alastair Cameron και William Ward

17 Impact theory Ένα σώμα (ΤΗΕΙΑ) στο μέγεθος του Άρη (1/2 Γη) προσκρούει στη νεαρή Γη με κατάλληλη γωνία, με αποτέλεσμα τον θρυμματισμό του πλανήτη και του μανδύα της Γης στο μέρος που έγινε η πρόσκρουση. Ένα σύννεφο θραυσμάτων εκτινάχτηκε σε κοντινή τροχιά γύρω από τη Γη και οι εξώτερες περιοχές αυτού του δακτυλίου συνενώθηκαν και σχημάτισαν τη Σελήνη( Συμμετοχή: 60% Γη 40% ΤΗΕΙΑ). Οι σιδηρούχοι πυρήνες των δύο σωμάτων συνενώθηκαν.

18 Impact Theory Ενώ οι άλλες θεωρίες δύσκολα εξηγούν την απουσία μεταλλικού σιδήρου στον πυρήνα της Σελήνης, αυτή δίνει καλή απάντηση. Η πρόσκρουση δημιούργησε θερμοκρασίες τόσο υψηλές ώστε οι πτητικές ουσίες εξατμίστηκαν και διαχύθηκαν στο διάστημα. Ερμηνεύει το είδος της τροχιάς της Σελήνης και την υψηλή στροφορμή του συστήματος. Ο ανορθοσίτης και βασάλτης που ανιχνεύονται στην επιφάνεια της Σελήνης και υπάρχουν και στη Γη απαντούν στην κοινή καταγωγή από τους μανδύες και φλοιούς των δύο σωμάτων. Το 1999 τα αποτελέσματα από την αποστολή Prospector που ήταν σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, έδειξαν ότι ο δορυφόρος μας έχει ένα μικροσκοπικό πυρήνα σιδήρου (300 Km)- κατ αναλογία μικρότερο από τους πυρήνες των υπόλοιπων πλανητώνακριβώς αυτόν που θα περίμενε κανείς από την εκδοχή της σύγκρουσης. (Οριστική επιβεβαίωση)

19 Η Σελήνη κρατά ακόμα τα μυστικά της. Μήπως πρέπει να επιστρέψουμε στην θεωρία της θυγατέρας; Μήπως πρέπει να τροποποιηθεί η θεωρία του θραύσματος; Και ο τρανκουιλιτίτης (Fe+2)8Ti3Zr2Si3O24 (ένα από τα τρία αποκλειστικά σεληνιακά ορυκτά) βρέθηκε στην Αυστραλία. (Briger Rasmousen Παλαιοντολόγος 2011). Τα άλλα δύο ο αρμακολίτης και ο πυροξφεροίτης είχαν ανιχνευθεί νωρίτερα στην Γη. Από εξέταση σεληνιακών πετρωμάτων των αποστολών Apollo, η συγκέντρωση των ισοτόπων τιτανίου (Ti47-Ti50) στο ορυκτό λειμονίτη (FeTiO3) βρέθηκε ίδια σε Γη και Σελήνη. Επειδή η Θεία είχε δημιουργηθεί σε άλλη περιοχή του Ηλιακού Συστήματος απ ό,τι η Γη, θα έπρεπε η περιεκτικότητά του σε τιτάνιο να διαφέρει από αυτήν της Γης, οπότε και η περιεκτικότητα της Σελήνης σε τιτάνιο θα έπρεπε γενικά να μην είναι ίδια με αυτήν της Γης. Το γεγονός ότι είναι ίδια φαίνεται να υποδεικνύει ότι η Σελήνη είχε μόνο έναν γονιό

20 Πώς θα ήταν η Γή μας χωρίς φεγγάρι; Θα υπήρχε ζωή; Η Γη: Χωρίς τεκτονικές πλάκες, χωρίς βουνά, ηφαίστεια αλλά και σεισμούς Χωρίς παλίρροια Χωρίς 24ωρο Χωρίς εποχές και χωρίς σταθερό κλίμα Χωρίς αλμυρές θάλασσες Χωρίς δέντρα, ίσως και χωρίς χλόη Χωρίς φως τη νύκτα και χωρίς θηλαστικά

21 Για όποιον έχει δει το πανόραμα των Ιμαλαΐων δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί ότι αυτός ο ορεινός όγκος θα ήταν κάποτε βυθός ενός ωκεανού.

22 Λιθοσφαιρικές πλάκες και η Σελήνη Η Γη μας ένας υπέροχος ζωντανός πλανήτης Μετά την σύγκρουση με την Θεία ο στερεός φλοιός της Γης αφού έχασε ένα τμήμα του ψύχθηκε ξανά. Υπολογίζεται ότι είναι 70% λεπτότερος από τον αρχικό και σπάει πιο εύκολα ώστε να δημιουργηθούν οι λιθοσφαιρικές πλάκες. Οι ισχυρές παλιρροϊκές δυνάμεις του δορυφόρου μας αποτελούσαν μια επιπλέον πηγή θέρμανσης του πλανήτη μας, πέρα από εκείνη της διάσπασης των ραδιενεργών στοιχείων και συμβάλει στη δημιουργία και στην κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών.. Σημαντική συμμετοχή των λιθοσφαιρικών πλακών στον κύκλο του άνθρακα.

23 Μετά την μεγάλη «έκρηξη ζωής» του Καμβρίου η εξέλιξη φυτικών και ζωικών οργανισμών προχωρά με ταχύτατους ρυθμούς. Παγκόσμιος χάρτης Κάμβριο- Πέρμιο- Τριαδικό- Ιουρασικό

24 Παγκόσμιος χάρτης Κρητιδικό-Νεογενές- Τεταρτογενές- +50 Myears

25 Η ένωση των μεταλλικών πυρήνων Γης και «Θείας» και η διαρκής κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών, σε κλίμακα γεωλογικού χρόνου, σχημάτισαν τα κοιτάσματα σιδήρου, χαλκού κ.α. που υπήρξαν πηγή εκμετάλλευσης από τον άνθρωπο και επέτρεψαν την τεχνολογική πρόοδο του είδους μας. Ορυχεία στην αρχαιότητα και σήμερα.

26 Στην κοιλάδα Afar της Ερυθραίας δημιουργείται ένας νέος ωκεανός. Η ζωντανή Γη μας συνεχίζει να αλλάζει. «Καμινάδες» στο Afar και στην μεσοωκεάνεια ράχη του Ατλαντικού ωκεανού.

27 Τεκτονική δραστηριότητα άλλων Ερμής: Δεν υπάρχουν λιθοσφαιρικές πλάκες. Ρήγματα όπως το Santa Maria Rupes ύψους 3 Km και μήκους 450 Km, προέρχονται από σπάσιμο του φλοιού εξ αιτίας συστολής κατά την ψύξη του και την συρρίκνωση του πυρήνα. Άρης: Αψευδής μάρτυρας της μη ύπαρξης λιθοσφαιρικών πλακών και της σταθερότητας του φλοιού το ηφαίστειο Olympus Mons ύψους 25000m περίπου. Το εξαιρετικό του μέγεθος οφείλεται πιθανά στο γεγονός ότι κάτω από το ηφαίστειο βρίσκεται μια θερμή κηλίδα (hot spot), η οποία κατά περιόδους διοχέτευε λάβα στην επιφάνεια. Αφροδίτη: Δεν υπάρχουν λιθοσφαιρικές πλάκες. Υπάρχει έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα (αρ.ηφαιστείων >1000) και κάποια ρήγματα που οφείλονται στην ψύξη του μάγματος. πλανητών

28 Βαρυτική αλληλεπίδραση μεταξύ Γης και Σελήνης Εμφάνιση παλιρροϊκών δυνάμεων Η ημέρα μεγαλώνει Εμφάνιση παλιρροϊκών δυνάμεων που Δημιουργούν δύο εξογκώματα στην Ωκεανία επιφάνεια, ένα στην πλευρά που αντικρίζει την Σελήνη και ένα στον αντίποδά της. Ο στερεός φλοιός παρουσιάζει σχεδόν μηδενική παραμόρφωση. Η ημέρα μεγαλώνει Η τριβή των υδάτινων μαζών με την επιφάνεια του στερεού φλοιού προκαλεί απώλεια ενέργειας (θερμότητα) με αποτέλεσμα την μείωση της ταχύτητας περιστροφής της Γης (2 ms/αιώνα ). Υπολογίζεται ότι λίγο μετά το σχηματισμό της Σελήνης, η ημέρα της Γης διαρκούσε 6-8 ώρες.

29 Εμφάνιση παλιρροϊκών δυνάμεων Η Σελήνη απομακρύνεται Τα υδάτινα εξογκώματα με κυρίαρχο το εγγύτερο στη Σελήνη, ασκούν σε αυτή βαρυτική έλξη με συνέπεια την επιπλέον ώθηση και επιτάχυνση της περιφοράς της Σελήνης και λόγω της αρχής διατήρησης της ενέργειας, η απόσταση Γης Σελήνης αυξάνεται σταδιακά. (4 εκ./έτος) Η βαρυτική επίδραση του Ήλιου φτάνει στο 46% της Σεληνιακής λόγω της μεγαλύτερης απόστασης του από τη Γη. Οι δυνάμεις που ασκούν οι υπόλοιποι πλανήτες είναι κατά πολύ ασθενέστερες.

30 Επίδραση της Σελήνης στο κλίμα Η Σελήνη σταθεροποιεί την κλίση του άξονα περιστροφής της Γης (23, μοίρες). Συνέπεια: α. Εναλλαγή εποχών και β. Η μικρή μεταβλητότητα του γήινου κλίματος επέτρεψε την ανάπτυξη σύνθετων πολυκύτταρων οργανισμών, ενώ το αντίθετο θα επέτρεπε μόνο την εμφάνιση απλών και ανθεκτικών μορφών ζωής (αν είχαν εμφανιστεί). Η ακριβής τιμή της λόξωσης του άξονα περιστροφής δεν έχει και τόσο μεγάλη σημασία, από τη στιγμή που δείχνει κοντά στην κατακόρυφο. Αξία έχει η σταθερότητα, γιατί επιτρέπει στον πλανήτη να αναπτύξει σταθερό κλίμα στον οποίο μπορεί να αναπτυχθεί και να εξελιχθεί η ζωή. Στον Άρη οι πάγοι των πόλων εμφανίζονται στον ισημερινό, λόγω μεταβλητότητας του άξονα περιστροφής του ( 0 έως 60 μοίρες). Ας μη ξεχνάμε τους μικρούς δορυφόρους του.

31 Το κλίμα και η διάρκεια της ημέρας Χωρίς την Σελήνη η επιβράδυνση που θα προκαλούσαν στην περιστροφή της Γης οι παλίρροιες του Ήλιου θα ήταν πολύ μικρότερη. Υπολογίζεται ότι η διάρκεια της ημέρας θα είχε αυξηθεί στις 10ω αντί για τις 24ω. Αυτό θα σήμαινε επικράτηση ισχυρότατων ανέμων ( κατά τον άξονα Α-Δ), βίαια φαινόμενα και πολύ διαφορετικό κλίμα. Αν συνυπολογίσουμε και την αποσταθεροποίηση του άξονα της Γης η κλιματική αστάθεια θα ήταν πολύ μεγαλύτερη και τα φαινόμενα βιαιότερα. Πλανήτες όπως ο Δίας με περίοδο περιστροφής 9,925ω πλήττονται από ισχυρούς ανέμους, έντονα καιρικά φαινόμενα με καταιγίδες μόνιμης διάρκειας, όπως η μεγάλη ερυθρά κηλίδα (ταχύτητας Km/h). Σε τέτοιες κλιματικές συνθήκες θα είχε τροποποιηθεί δραστικά η εξέλιξη των οργανισμών. Δέντρα ή φυτά με έντονο και μικρού βάθους ριζικό σύστημα; συχνές μεταναστεύσεις ζώων; μη φωνητική επικοινωνία στα ζώα και στον άνθρωπο (νοηματική γλώσσα;). Θα υπήρχαμε όμως;

32 Ποιο ήταν το μήκος της ημέρας στο Το απολιθωμένο κοράλλι Heliophyllum halli που αναπτύσσεται ¼ mm/ημέρα μας πληροφορεί ότι κατά την Δεβόνιο περίοδο ( πριν εκατομμύρια χρόνια) ο χρόνος περιελάμβανε 400 ημέρες και το ημερονύκτιο διαρκούσε 21h και 54min δεβόνιο;

33 Επίδραση του σχηματισμού της Σελήνης στην γεωλογική εξέλιξη της Γης Η απόσταση της Σελήνης στα πρώτα στάδια του σχηματισμού της υπολογίζεται στα 30000χλμ. και καταλάμβανε στον ουράνιο θόλο επιφάνεια φορές μεγαλύτερη. Οι παλιρροϊκές δυνάμεις ήταν πολύ ισχυρότερες (αντιστρόφως ανάλογες του κύβου της απόστασης των 2 σωμάτων).

34 Επίδραση της Σελήνης στη ζωή. Αλμυρές θάλασσες δημιουργούνται όταν τσουνάμι εξ αιτίας των έντονων παλιρροϊκών δυνάμεων της κοντινής σελήνης ξεπλένουν άλατα από την ξηρά και τα μεταφέρουν στις αρχέγονες θάλασσες. Επιπρόσθετα στις μεσοωκεάνειες ράχες πολύπλοκες χημικές αντιδράσεις και υποθαλάσσια ηφαιστειότητα συντηρούν την αλατότητα στην θάλασσα. Στις παλιρροιακές ζώνες θεωρούμε ότι σχηματίστηκαν βιομόρια και πλασματικές μεμβράνες που οδήγησαν στα πρωτοκύτταρα. (πρωταρχικά μόρια δομικά μόρια μακρομόρια συσσωματώματα ετερότροφα κύτταρα αυτότροφα κύτταρα ευκαρυωτικά κύτταρα ) Ο νυκτόβιος πρόγονος των θηλαστικών (θηλαστικοειδές ερπετό- πρώτο θηλαστικό) πώς θα μπορούσε να επιβιώσει ανάμεσα στους δεινοσαύρους χωρίς το φως του φεγγαριού; Οι μεταναστεύσεις του τροφοσυλλέκτη ανθρώπου;

35 Η Σελήνη στην ζωή μας. Δόγματα, δοξασίες ή πραγματικότητα; Κατά την πανσέληνο γεννιούνται περισσότερα μωρά (βιβλίο Lunaception, της γαλλίδας Λουίζ Λασί) Στο πρώτο μισό του σεληνιακού κύκλου συλλαμβάνεται αγόρι ενώ στο υπόλοιπο μισό κορίτσι. Τα δύο πρώτα τέταρτα είναι γιάνγκ (αρσενικά) και τα δύο τελευταία γίνγκ (θηλυκά), σημαντικά για θεραπείες κατά τους βελονιστές. Σπορά φυτών (πράσινα λαχανικά) με την νέα Σελήνη ή όταν γεμίζει το φεγγάρι. Η σφένδαμος και η ερυθρελάτη κόβονται πάντα στη χάση του φεγγαριού. (Βιβλίο «η Σελήνη στη ζωή μας, εκδόσεις νότος) Οι τριανταφυλλιές φυτεύονται ή κλαδεύονται από την νέα Σελήνη ως το 1ο τέταρτο. Τα θεραπευτικά βότανα έχουν έντονες ιδιότητες όταν μαζεύονται στην πανσέληνο. Και σε πρωτόγονους ακόμη λαούς, η πλειοψηφία των γυναικείων κύκλων αρχίζει με τη νέα σελήνη, ενώ η ωορρηξία με την πανσέληνο. (Για περισσότερα δείτε το βιβλίο «28 ημέρες από τη ζωή μιας γυναίκας», του γυναικολόγου Αλέν Ταμπορίνι) Το άπλωμα των ασπρορούχων κατά την πανσέληνο τα κάνει πιο λευκά. Το κόψιμο των μαλλιών κατά την πανσέληνο, μειώνει τη τριχόπτωση και οι βαφές πετυχαίνουν περισσότερο. Στη Γαλλία πολλά κομμωτήρια στην πανσέληνο παραμένουν ανοιχτά από τις ως της Όρθιο το φεγγάρι- ξαπλωμένος ο καπετάνιος, ξαπλωμένο το φεγγάρι όρθιος ο καπετάνιος. κ.λ.π.

36 Τι γνωρίζουμε; Τι δεν γνωρίζουμε; Η συγχρονία των σκουληκιών Παλόλο με τις σεληνιακές φάσεις. Τα Palolo sp. αναπαράγονται κατά την διάρκεια του τελευταίου τετάρτου της Σελήνης του Οκτωβρίου με έναν τέλειο συγχρονισμό. Τα σκουλήκια αποκόπτουν τα πίσω μέρη τους, που διαθέτουν ένα ζεύγος ματιών το καθένα, τα οποία ανέρχονται στην επιφάνεια της θάλασσας για να αναπαραχθούν. Εκεί παραμένουν για λίγες ώρες. Η άνοδος πραγματοποιείται για 3 μόνο νύχτες και ξεκινά στις π.μ. Το φαινόμενο επαναλαμβάνεται 27 μέρες αργότερα στο τελευταίο τέταρτο της Σελήνης του Νοεμβρίου και κατόπιν τον Δεκέμβριο. Η χρονική στιγμή του φαινομένου είναι απόλυτα προβλέψιμη. Γιατί όμως σε αυτά τα τελευταία τέταρτα και όχι σε άλλα; Φαίνεται ότι υπάρχουν εσωτερικά ρολόγια βαθιά θαμμένα στην βιοχημεία όλων των οργανισμών. Ποιος είναι ο μηχανισμός τους; Η απάντηση σίγουρα θα συνδέεται με την φυσιολογία και την μοριακή βιολογία. Ποιος είναι ο συγχρονισμός τους; Η απάντηση σίγουρα βρίσκεται στον ουρανό.

37 Τι δείχνει μελέτη της μετανάστευσης των χελιών σε σχέση με την σελήνη; Υπάρχουν επιστημονικές διαφωνίες κατά πόσο το φως ή η φάση της Σελήνης επηρεάζει την βιολογική δράση. Τα χέλια αποφεύγουν το φως - η πανσέληνος αναστέλλει την μετανάστευση. Η αναπαραγωγική δραστηριότητα είναι εντονότερη στο τελευταίο τέταρτο της Σελήνης. Όμως χέλια κλεισμένα στις δεξαμενές είχαν την ίδια δραστηριότητα όπως και χέλια στα ποτάμια κατά τις συννεφιασμένες βραδιές. Είναι δύσκολο να βγει σαφές συμπέρασμα για την επίδραση του κύκλου της Σελήνης. (φως; Φάση; Άλλος συνδυασμός;)

38 «Επιστημονικές» δοξασίες σε σχέση με τις Σεληνιακές φάσεις. Αύξηση κρουσμάτων επιληπτικών κρίσεων (σεληνιασμός). Αύξηση αυτοκτονιών, καρδιακών επεισοδίων, θανάτων. Σύνδεση με αποκλίνουσες συμπεριφορές και νοσηρές καταστάσεις Σύνδεση με επιθέσεις ζώων στους ανθρώπους Σύνδεση με τον εμμηνορυσιακό κύκλο της γυναίκας.

39 Βασίζονται στο ότι όπως η σελήνη επηρεάζει το υδάτινο στοιχείο στις παλίρροιες έτσι επιδρά και στο ανθρώπινο σώμα που αποτελείται κατά 75% από νερό και Σε αντιλήψεις εργαζομένων σε χώρους με αντικείμενο διαταραγμένες ανθρώπινες συμπεριφορές (αστυνομικοί, προσωπικό ψυχιατρικών κλινικών ή επειγόντων περιστατικών νοσοκομείων)

40 Όμως δεν επιβεβαιώνονται από αξιόπιστα παρατηρησιακά και κλινικά δεδομένα. Οι παλιρροϊκές δυνάμεις έχουν μετρήσιμα αποτελέσματα σε μεγάλες μάζες νερού. Δεν παρατηρούνται παλιρροϊκά φαινόμενα στις μεγάλες λίμνες τις Αμερικής που να ξεπερνούν τα 5cm (αμελητέες μεταβολές σε σχέση με αυτές που προκαλούν ο άνεμος ή η διακυμάνσεις της ατμοσφαιρικής πίεσης (Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ-ΝΟΑΑ) Μελέτη στο περιοδικό Επιληψία & Συμπεριφορά το 2004 δεν διαπίστωσε καμία αύξηση των επιληπτικών κρίσεων σε σχέση με τις φάσεις της Σελήνης και ιδιαίτερα με την πανσέληνο. Στατιστική έρευνα της ψυχιατρικής κλινικής Mayo το 2005 δεν διαπίστωσε αύξηση των εισαγωγών ασθενών σε ημέρες κοντά στην πανσέληνο. (Στατιστική επεξεργασία αριθμού εισαγωγών κατά την διάρκεια πολλών ετών από τις ως τις 06.00) Μια μόνο έρευνα του Winnfred B. Cutler το 1980 έδειξε ότι το 40% των γυναικών (σε σύνολο 312) παρουσίασαν έναρξη του κύκλου τους 2 εβδομάδες μετά την πανσέληνο. Ίσως χρειάζεται παραπάνω διερεύνηση. Κάποια σύνδεση προκύπτει από το Κτηνιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Colorado (ΗΠΑ). Παρατηρήθηκε αύξηση σχετικά με επείγουσες εισαγωγές κατοικίδιων ζώων. (αύξηση 23% στις γάτες και 28% στους σκύλους σε ημέρες κοντά στην πανσέληνο. Αντικρουόμενα συμπεράσματα όσον αφορά επιθέσεις σκύλων σε ανθρώπους. Έρευνα στην Μ. Βρετανία καταλήγει σε διπλασιασμό των επιθέσεων κατά την πανσέληνο ενώ αντίστοιχη έρευνα στην Αυστραλία δεν εντόπισε καμία αύξηση της συχνότητας.

41 Μια πιθανή ερμηνεία Ασθενείς με διπολική διαταραχή είναι δυνατόν να εμφανίσουν κρίσεις μανίας όχι εξ αιτίας της βαρυτικής έλξης της Σελήνης αλλά λόγω στέρησης ύπνου κατά την πανσέληνο (δημοσίευση στο Journal of Affective Disorders 1999).

42 Το ναυάγιο του Τιτανικού και η Σελήνη. 3 Ιανουαρίου1912- Η Γη σε περιήλιο 10h44min UT 4 Ιανουαρίου Πανσέληνος 13h 29 min UT 4 Ιανουαρίου Περίγειο Σελήνης 13h35min UT (Δt= 6min, περίοδος φαινομένου=1400 χρόνια) 2 Φεβρουαρίου Πανσέληνος 22h μετά το περίγειο της Σελήνης. 14 Απριλίου Η μοιραία συνάντηση. Νέα Σελήνη και νηνεμία Η ύπαρξη πολλών παγόβουνων δεν ήταν τυχαία!

43 Χωρίς Σελήνη Χωρίς εκλείψεις

44 Όσο όμως κι αν η επιστήμη φανερώνει τα μυστικά της θεάς της νύχτας, το φως του φεγγαριού θα συνεχίσει να διώχνει τα σκοτάδια και τους ανθρώπινους φόβους, θα συνεχίσει να είναι πηγή έμπνευσης των ποιητών και των μουσικών. Η χλωμή φιγούρα της Σελήνης θα συνεχίσει να οδηγεί την ανθρώπινη καρδιά στο όνειρο... Μάνος Δανέζης Αστροφυσικός

45 Βιβλιογραφία Β.Αθανασόπουλος - Ο ρόλος της Σελήνης στο κλίμα και στη ζωή πάνω στη Γη-, Περισκόπιο της επιστήμης, τεύχος 368 σελ Terence Dickinson- Το Σύμπαν και πέρα από αυτό, σελ Κλεομένης Τσιγάνης Α.Π.Θ. Αν έλειπε από τον ουρανό μας το φεγγάρι, άρθρο στην εφημερίδα το Βήμα 17/12/2010 Παύλος Μεγαλοβασίλης Πλανητικοί φλοιοί Αστροβιολογία Συμπαντική μελέτη της ζωής, Βασιλείου Ζαφειρόπουλου Πάτρα 2011 Comparative tectonics, A. Papalambrou SAO project. Αστρονομική βιβλιοθήκη, Meteo.gr Physicsgg. Sky & telescope. Jupiter Shines in prime time. & Did the Moon sink the Titanic? Στοιχεία αστρονομίας και διαστημικής, Β τάξη ενιαίου λυκείου. Ελληνική εκπαιδευτική εγκυκλοπαίδεια, τόμος 16 Επιστήμες της Γης και του διαστήματος, λήμμα Σελήνη. Astrovox. Άρθρα για την Σελήνη

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το ηλιακό μας σύστημα απαρτίζεται από τον ήλιο (κεντρικός αστέρας) τους 8 πλανήτες, (4 εσωτερικούς ή πετρώδεις: Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης, και 4 εξωτερικούς: Δίας,

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ 1. Η Σελήνη μας είναι ο πέμπτος σε μέγεθος δορυφόρος του Ηλιακού μας συστήματος (εικόνα 1) μετά από τον Γανυμήδη (Δίας), τον Τιτάνα (Κρόνος), την Καλλιστώ (Δίας) και

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Εισαγωγή Η πιο κάτω παρουσίαση είναι η αρχή του δρόµου στη µακριά λεωφόρο της γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα

Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα Αφορμή για την επιλογή του θέματος υπήρξε η ενότητα «Το ηλιακό μας σύστημα» του κεφαλαίου «Μαθαίνουμε για τη Γη» από το μάθημα της Γεωγραφίας. Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ

5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ 37 5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ 5.1 Εισαγωγή Οι κύριες κινήσεις της Γης είναι: μια τροχιακή κίνηση του κέντρου μάζας γύρω από τον Ήλιο και μια περιστροφική κίνηση γύρω από τον άξονα που περνά από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ 24.11.2005 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ MILANKOVITCH

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ 24.11.2005 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ MILANKOVITCH TZΕΜΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Α.Μ. 3507 ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗ 24.11.2005 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ MILANKOVITCH Όλοι γνωρίζουμε ότι η εναλλαγή των 4 εποχών οφείλεται στην κλίση που παρουσιάζει ο άξονας περιστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016

Ερωτήσεις Λυκείου 21 ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας Διαστημικής 2016 ΠΡΟΣΟΧΗ: Αυτό το έγγραφο ΔΕΝ θα το αποστείλετε ηλεκτρονικά (μέσω e-mail). Απλά το αναρτήσαμε για την δική σας διευκόλυνση. Μόλις βρείτε τις απαντήσεις που γνωρίζετε και τις σημειώσετε σ αυτό το έντυπο,

Διαβάστε περισσότερα

15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο

15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο 15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο 1.- Από τα πρώτα σχολικά µας χρόνια µαθαίνουµε για το πλανητικό µας σύστηµα. Α) Ποιος είναι ο πρώτος και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ Το ηλιακό ή πλανητικό μας σύστημα αποτελείται από: τον Ήλιο, που συγκεντρώνει το 99,87% της συνολικής μάζας του, τους 9 μεγάλους πλανήτες, που συγκεντρώνουν το υπόλοιπο 0,1299

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ Η κίνηση των πλανητών είναι το αποτέλεσμα της σύνθεσης 2 κινήσεων: μίας περιστροφής γύρω από τον Ήλιο, η περίοδος της οποίας μας δίνει το έτος κάθε πλανήτη, και πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Φυσικής ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Κλεομένης Τσιγάνης

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Φυσικής ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Κλεομένης Τσιγάνης Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Φυσικής ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Κλεομένης Τσιγάνης Σεμινάριο στα πλαίσια του Μαθήματος Εισαγωγή στην Αστρονομία (τμ. Λ. Βλάχου), Νοέμβριος 2009 Εξερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Οι μεγάλοι πλανήτες ΠΛΑΝΗΤΗΣ

4.4 Οι μεγάλοι πλανήτες ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Πολλές φορές οι επιστήμονες από το παρελθόν έως σήμερα έχουν προσπαθήσει να δώσουν απάντηση στο ερώτημα «τι είναι πλανήτης» και ποια είναι εκείνα τα κριτήρια πάνω στα οποία βασιζόμαστε για να

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ 1. Ο Ήλιος μας είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστέρες της περιοχής μας, του Γαλαξία μας αλλά και του σύμπαντος (NASA Science, εικόνα 1), όντας ο μοναδικός στο ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΥΤΗΤΑ. Το μέτρο της βαρυτικής αυτής δύναμης είναι: F G όπου M,

ΒΑΡΥΤΗΤΑ. Το μέτρο της βαρυτικής αυτής δύναμης είναι: F G όπου M, ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΛΞΗΣ Ο Νεύτωνας ανακάλυψε τον νόμο της βαρύτητας μελετώντας τις κινήσεις των πλανητών γύρω από τον Ήλιο και τον δημοσίευσε το 1686. Από την ανάλυση των δεδομένων αυτών ο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΠΩΣ ΕΓΙΝΕ Ο ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το ηλιακό σύστημα ήταν μια φορά ένα τεράστιο σύννεφο αερίου και σκόνης γνωστών ως νεφέλωμα. Αυτήν την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 130 Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. Απαντήσεις στις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. α, β 2. γ 3. ε 4. β, δ 5. γ 6. α, β, γ, ε Β. Απαντήσεις στις ερωτήσεις συµπλήρωσης κενού 1. η αρχαιότερη

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004

Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004 Αστρονομία στο Υπέρυθρο - Ένας Αθέατος Κόσμος Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΥΠΕΡΥΘΡΟ 2. ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ 3. ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ Αν υποθέσουμε ότι ο Ήλιος αναπαριστάται με σφαίρα (μεγέθους) διαμέτρου 10 cm, τότε η Γη τοποθετείται περίπου 11 μέτρα μακριά και έχει μέγεθος μόλις 1 mm (χιλιοστό). Ο Ερμής και η Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

Η Σελήνη Κατά Τη Διάρκεια Του Συνοδικού Μήνα

Η Σελήνη Κατά Τη Διάρκεια Του Συνοδικού Μήνα Η Σελήνη Κατά Τη Διάρκεια Του Συνοδικού Μήνα...ένας οδηγός παρατήρησης για μικρά ή μεσαία τηλεσκόπια και κιάλια Ανδρέας Παπαλάμπρου Τετάρτη 7/5/2008 Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 1 Σκοπός Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ. www.meteo.gr - 1 -

ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ. www.meteo.gr - 1 - ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ H Γη είναι ένας πλανήτης από τους οκτώ συνολικά του ηλιακού μας συστήματος, το οποίο αποτελεί ένα από τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια αστρικά συστήματα του Γαλαξία μας, ο οποίος με την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Διαστημικός καιρός. Αποτελεί το σύνολο της ηλιακής δραστηριότητας (ηλιακός άνεμος, κηλίδες, καταιγίδες, εκλάμψεις, προεξοχές, στεμματικές εκτινάξεις ηλιακής μάζας) που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Δημήτρης Δεληκαράογλου Αναπλ. Καθ., Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Επισκ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014 Αστροφωτογραφίες Ελλήνων Ερασιτεχνών Αστρονόμων. Επιμέλεια: Γ. Μποκοβός - Α. Βοσινάκης

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014 Αστροφωτογραφίες Ελλήνων Ερασιτεχνών Αστρονόμων. Επιμέλεια: Γ. Μποκοβός - Α. Βοσινάκης ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 204 Αστροφωτογραφίες Ελλήνων Ερασιτεχνών Αστρονόμων Επιμέλεια: Γ. Μποκοβός - Α. Βοσινάκης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 204 Νεφέλωμα NGC 6888 στον Κύκνο - Αντώνης Αγιομαμίτης ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Ηφαίστειο είναι η ανοιχτή δίοδος από το εσωτερικό της Γης που επιτρέπει την εκροή ή έκρηξη ρευστών πετρωμάτων και αερίων από το εσωτερικό (μανδύας) στην επιφάνεια του στερεού φλοιού

Διαβάστε περισσότερα

Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015

Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015 Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015 Πληροφοριακό υλικό Κέντρο Επισκεπτών Ινστιτούτο Αστρονομίας Αστροφυσικής Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ) Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών Την Παρασκευή 20 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Αν η ζωή στη Γη γεννήθηκε πριν από δώδεκα ώρες.

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Αν η ζωή στη Γη γεννήθηκε πριν από δώδεκα ώρες. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Η ιστορία της Γης χωρίζεται σε αιώνες, περιόδους και εποχές. Καθεμία από αυτές τις χρονικές περιόδους σηματοδοτείται από σημαντικά γεγονότα για την εξέλιξη της ζωής. Αν η ζωή στη Γη

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση: Αγγελική Χαρίσκου για λογαριασµό Παπακωνσταντίνου Κυριακής

Μετάφραση: Αγγελική Χαρίσκου για λογαριασµό Παπακωνσταντίνου Κυριακής Πρώτη έκδοση 2007: Miles Kelly Publishing Ltd Copyright Miles Kelly Publishing Ltd 2007 Επιµέλεια έκδοσης: Μπελίντα Γκάλαχερ Καλλιτεχνική επιµέλεια: Τζο Μπριούερ Βοηθός έκδοσης: Λούσι Ντάουλινγκ Βοηθός

Διαβάστε περισσότερα

Q 40 th International Physics Olympiad, Merida, Mexico, 12-19 July 2009

Q 40 th International Physics Olympiad, Merida, Mexico, 12-19 July 2009 Q 40 th International Physics Olympiad, erida, exico, -9 July 009 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ No. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΗΣ-ΣΕΛΗΝΗΣ Οι επιστήμονες μπορούν να προσδιορίσουν την απόσταση Γης-Σελήνης, με μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Τροχιές σωμάτων σε πεδίο Βαρύτητας. Γιώργος Νικολιδάκης

Τροχιές σωμάτων σε πεδίο Βαρύτητας. Γιώργος Νικολιδάκης Τροχιές σωμάτων σε πεδίο Βαρύτητας Γιώργος Νικολιδάκης 9/18/2013 1 Κωνικές Τομές Είναι καμπύλες που σχηματίζονται καθώς επίπεδα τέμνουν με διάφορες γωνίες επιφάνειες κώνων. Παραβολή Έλλειψη -κύκλος Υπερβολή

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Αλκιβιάδης Μπάης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής - Α.Π.Θ. Πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Hubble Το Hubble είναι ένα τελειοποιημένο ρομποτικό διαστημικό τηλεσκόπιο, που εκπέμπει από τη εξωτερική ατμόσφαιρα, σε κυκλική τροχιά γύρω από τη γη και στα 593 km πάνω από το επίπεδο της θάλασσας. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Προτεροζωικός Αιώνας. Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Προτεροζωικός Αιώνας. Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Προτεροζωικός Αιώνας Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας είναι η γνωριμία με τα σημαντικότερα γεγονότα που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ. Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7. Καθ. Αναστασία Κυρατζή. Κυρατζή Α. "Φυσική της Λιθόσφαιρας"

ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ. Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7. Καθ. Αναστασία Κυρατζή. Κυρατζή Α. Φυσική της Λιθόσφαιρας ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7 Καθ. Αναστασία Κυρατζή Κυρατζή Α. "Φυσική της Λιθόσφαιρας" 1 Εισαγωγή Υπόθεση της Μετάθεσης των ηπείρων Wegener 1912 Υπόθεση της Επέκτασης του θαλάσσιου πυθµένα

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πορταριάς «Ν. Τσοποτός» Ανάπτυξη σχεδίου εργασίας στο ολοήμερο δημοτικό σχολείο. Εισηγητής: Μακρής Νικόλαος

Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πορταριάς «Ν. Τσοποτός» Ανάπτυξη σχεδίου εργασίας στο ολοήμερο δημοτικό σχολείο. Εισηγητής: Μακρής Νικόλαος Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πορταριάς «Ν. Τσοποτός» Ανάπτυξη σχεδίου εργασίας στο ολοήμερο δημοτικό σχολείο Εισηγητής: Μακρής Νικόλαος Γενικός τίτλος «Ένας μαγικός αλλά άγνωστος κόσμος» Ένας μαγικός αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015

Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015 Φ230: Αστροφυσική Ι Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015 1. Ο Σείριος Α, έχει φαινόμενο οπτικό μέγεθος mv - 1.47 και ακτίνα R1.7𝑅 και αποτελεί το κύριο αστέρι ενός διπλού συστήματος σε απόσταση 8.6

Διαβάστε περισσότερα

Λουκάς Βλάχος Τµήµα Φυσικής, ΑΠΘ Εισαγωγή στην αστρονοµία Κεφάλαιο 11: Ο Θάνατος των αστέρων

Λουκάς Βλάχος Τµήµα Φυσικής, ΑΠΘ Εισαγωγή στην αστρονοµία Κεφάλαιο 11: Ο Θάνατος των αστέρων Εισαγωγή στην αστρονοµία Κεφάλαιο 11: Ο Θάνατος των αστέρων Λουκάς Βλάχος Τµήµα Φυσικής, ΑΠΘ 28 Νοεµβρίου 2009 Εισαγωγή στην αστρονοµία Κεφάλαιο 11: Ο Θάνατος των αστέρων Λουκάς Βλάχος Τµήµα Φυσικής, ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών. Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών

Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών. Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών Θέμα: Εφαρμογή του ΑΠ των Φυσικών Επιστημών Κατά τη Β Φάση της Διαμόρφωσης των ΑΠ, το Πρόγραμμα Σπουδών των Φυσικών Επιστημών, το οποίο θα εφαρμοστεί κατά τη φετινή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ;

ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ; ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ; Α) Ακτίνα αστέρων (Όγκος). Στον Ήλιο, και τον Betelgeuse, μπορούμε να μετρήσουμε απευθείας τη γωνιακή διαμέτρο, α, των αστεριών. Αν γνωρίζουμε αυτή τη γωνία, τότε: R ( ακτίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ Το λαμπρότερο αστέρι στον νυχτερινό ουρανό είναι ο Σείριος Α του αστερισμού του Μεγάλου Κυνός (a Canis Majoris) και αποτελεί μέρος διπλού συστήματος αστέρων. Απέχει από το ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

NEWTON. Kepler. Galileo

NEWTON. Kepler. Galileo Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής ΕΞΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΑΣ! Κλεοµένης Τσιγάνης ΚύκλοςενηµερωτικώνδιαλέξεωνγιατουςΦοιτητέςκαιΦοιτήτριεςµετίτλο: «Έρευνα στο Τµήµα

Διαβάστε περισσότερα

«κι όμως κινείται...» Συνεδριακό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών

«κι όμως κινείται...» Συνεδριακό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών «κι όμως «κι όμως ΠΑΛΑΙ ΠΑΛΑΙ ΠΑΛΑΙ ΠΑΛΑΙ 38 ο ψηλά από τον ορίζοντα & ΝΥΝ 38 ος Παράλληλος Β 52 ο ψηλά από τον ορίζοντα & ΝΥΝ 52 ος Παράλληλος Β 70 ο ψηλά από τον ορίζοντα & ΝΥΝ 70 ος Παράλληλος Β &

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΕΛΟΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ: ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

ΤΟ ΒΕΛΟΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ: ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΟ ΒΕΛΟΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ: ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Ομάδα HSBTProject Ρωσσοπούλου Ναυσικά, Τραγόπουλος Βαγγέλης, Τσούμπελης Δημήτρης, Χατζοπούλου Μαργαρίτα H S B History Science Biology

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Πρόγραμμα βραδιών παρατηρήσεων Μάιος 2009 7 Μαΐου 14 Μαΐου 21 Μαΐου 28 Μαΐου www.ea.gr/ep/cosmos www.discoveryspace.net Οι βραδιές παρατήρησης υποστηρίζονται από τα

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Ε ηµοτικού Μάθηµα: Ερευνώ το Φυσικό κόσµο Ενότητα: Τα ηφαίστεια

Τάξη: Ε ηµοτικού Μάθηµα: Ερευνώ το Φυσικό κόσµο Ενότητα: Τα ηφαίστεια Τάξη: Ε ηµοτικού Μάθηµα: Ερευνώ το Φυσικό κόσµο Ενότητα: Τα ηφαίστεια ιδακτικοί στόχοι: Να προβληµατιστούν σχετικά µε το πώς δηµιουργείται ένα ηφαίστειο, ποια είναι τα µέρη ενός ηφαιστείου και ποια η σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ Οι πλανήτες του ηλιακού µας συστήµατος. Φαίνεται η σειρά των πλανητών και το σχετικό τους µέγεθος (οι αποστάσεις είναι εκτός κλίµακας) Μέγεθος πλανητικού συστήµατος (απόσταση Ηλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Στο κεφάλαιο των κινήσεων ασχοληθήκαμε με τη μελέτη της κίνησης χωρίς να μας απασχολούν τα αίτια που προκαλούν την κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο Φυσική Β Γυμνασίου Βασίλης Γαργανουράκης http://users.sch.gr/vgargan Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις κινήσεις των σωμάτων. Το επόμενο βήμα είναι να αναζητήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Α. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ Καθ. Φυσικής Το 2009 καθορίστηκε επίσημα σαν το Διεθνές έτος Αστρονομίας. Η αφορμή δόθηκε από το ιστορικό πλέον γεγονός ότι ακριβώς πριν από 400 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Διακοπές στο φεγγάρι: μία εκπαιδευτική μερική γνωστική προσέγγιση της Σελήνης Σταύρος Αυγολούπης Από τη στιγμή που το ταξίδι στη Σελήνη (Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ - 20 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

ΟΛΙΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ - 20 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΟΛΙΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ - 20 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠ: Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα

ΙΠ: Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα ΙΠ: Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Τεχνολογικό Πανεπιστήµιο Κύπρου, Τµήµα ιαχείρισης Περιβάλλοντος. (Επιστήµη και Τεχνολογία Περιβάλλοντος) Συντονιστής Προγράµµατος: Καθ. Κωνσταντίνος Βαρώτσης c.varotsis@cut.ac.cy

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής Αστρικό σμήνος είναι 1 ομάδα από άστρα που Καταλαμβάνουν σχετικά μικρό χώρο στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ.

Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ. Η ιστορία της αστρολογίας ανάγεται στη 2η χιλιετία π.χ. Η Βαβυλωνιακή αστρολογία λέγεται ότι είχε επηρεάσει τους Έλληνες ήδη από τα μέσα του 4ου π.χ. αιώνα. Ακόμη και αν η προέλευση της αστρολογίας των

Διαβάστε περισσότερα

Χριστίνα Δρελιώση Αλεξάνδρα Ζάχου

Χριστίνα Δρελιώση Αλεξάνδρα Ζάχου Νεφέλη Φραγκοπούλου Χριστίνα Δρελιώση Αλεξάνδρα Ζάχου Λουκία Καραμολέγκου Μαργιάννα Πετροπούλου Βασικές πληροφορίες για την σελήνη Η σελήνη στην ελληνική μυθολογία Η σελήνη στην παγκόσμια μυθολογία Οι

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

19 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2014. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Θεωρητική Εξέταση

19 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2014. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Θεωρητική Εξέταση 19 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2014 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Θεωρητική Εξέταση Παρακαλούμε, διαβάστε προσεκτικά τα παρακάτω: 1. Ο διαθέσιμος χρόνος για την απάντηση των θεωρητικών

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ Β' Τάξη Γενικού Λυκείου Ομάδα συγγραφής: Κων/νος Γαβρίλης, καθηγητής Μαθηματικών Β/θμιας Εκπαίδευσης. Μαργαρίτα Μεταξά, Δρ. Αστροφυσικής, καθηγήτρια Φυσικής του Τοσιτσείου-Αρσακείου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Καθ. Γεώργιος Χαραλαμπίδης ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ).

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). Οι ομάδες των πλανητών (Sects) και η σπουδαιότητά τους σε ένα χάρτη Η πρωταρχική ενέργεια που

Διαβάστε περισσότερα

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΩΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ. Βασίλης ΚΑΨΙΜΑΛΗΣ

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΩΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ. Βασίλης ΚΑΨΙΜΑΛΗΣ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΩΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ Βασίλης ΚΑΨΙΜΑΛΗΣ Γεωλόγος-Ωκεανογράφος Κύριος Ερευνητής, ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. Τηλ. Γραφείου: 22910 76378 Κιν.: 6944 920386

Διαβάστε περισσότερα

3. Στο παρακάτω πλαίσιο ζωγράφισε το εσωτερικό της γης από την επιφάνεια μέχρι το κέντρο της και να σημειώσεις τα μέρη της.

3. Στο παρακάτω πλαίσιο ζωγράφισε το εσωτερικό της γης από την επιφάνεια μέχρι το κέντρο της και να σημειώσεις τα μέρη της. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1: ΞΑΝΑΘΥΜΟΜΑΣΤΕ... 1. Τι ήταν η Παγγαία; Η Παγγαία ήταν ένα συμπαγές κομμάτι με όλες τις ηπείρους που σχηματίστηκε κατά την κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών πριν 200 εκατομμύρια χρόνια περίπου.

Διαβάστε περισσότερα

Σίνος Γκιώκας Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Πάτρα 2015 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι - ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ - Σίνος Γκιώκας - Πανεπιστήμιο Πατρών 2015 1

Σίνος Γκιώκας Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Πάτρα 2015 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι - ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ - Σίνος Γκιώκας - Πανεπιστήμιο Πατρών 2015 1 Σίνος Γκιώκας Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Πάτρα 2015 2015 1 Αντικείμενο μαθήματος: Περιεχόμενο μαθήματος: Προτεινόμενο σύγγραμμα: Διδάσκοντες: Μέθοδοι διδασκαλίας: Μέθοδοι αξιολόγησης: Τύπος μαθήματος:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ ΑΘΗΝΩΝ

ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ ΑΘΗΝΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ (ΠΕ) ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΕΤΗ (ΝΑΙ/ΟΧΙ) ΣΧΕΤΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ (ΦΟΡΕΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Παρατήρησης

Πρόγραμμα Παρατήρησης Πρόγραμμα Παρατήρησης Η αναζήτηση του ζοφερού ουρανού Άγγελος Κιοσκλής Οκτώβριος 2005 ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ * η παρατήρηση πραγματοποιείται κατά προτίμηση όταν η Σελήνη δεν εμφανίζεται στον ουρανό, διότι

Διαβάστε περισσότερα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Το διαφανές στρώµα αέρος που περιβάλλει τη Γη σαν µια τεράστια προστατευτική ασπίδα, δίχως την οποία η ζωή στον πλανήτη µας θα ήταν αδιανόητη, ονοµάζεται ατµόσφαιρα. Η ατµόσφαιρα λοιπόν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΠΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σίνα 32, Αθήνα 106 72, τηλ.210-3617824, φαξ 210-3643476, e- mails: ellspe@otenet.gr & info@speleologicalsociety.gr website: www.speleologicalsociety.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Ο Γνώμονας, ένα απλό αστρονομικό όργανο και οι χρήσεις του στην εκπαίδευση Σοφία Γκοτζαμάνη και Σταύρος Αυγολύπης Ο Γνώμονας Ο Γνώμονας είναι το πιο απλό αστρονομικό όργανο και το πρώτο που χρησιμοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος»

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» Για να θεωρηθεί έγκυρη η συμμετοχή σας στην 1 η φάση, θα πρέπει απαραίτητα να έχετε συμπληρώσει τον πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΗΛΙΟΣ» Γέννηση, θάνατος, χαρακτηριστικά, φαινόμενα, πηγή ενέργειας και ζωής. ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ. 3ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΓΟΥΣ

«Ο ΗΛΙΟΣ» Γέννηση, θάνατος, χαρακτηριστικά, φαινόμενα, πηγή ενέργειας και ζωής. ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ. 3ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΓΟΥΣ 3ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΓΟΥΣ «Ο ΗΛΙΟΣ» Γέννηση, θάνατος, χαρακτηριστικά, φαινόμενα, πηγή ενέργειας και ζωής. ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ii iii Της δικαιοσύνης ήλιε νοητέ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην παρατήρηση και τον αστρονομικό εξοπλισμό

Εισαγωγή στην παρατήρηση και τον αστρονομικό εξοπλισμό Εισαγωγή στην παρατήρηση και τον αστρονομικό εξοπλισμό Θεόφιλος Στεργίου Αστρονομική Εταιρία ΩΡΙΩΝ Είδη Ερασιτεχνικής αστρονομίας (Δεν είναι αστροφυσική) Αστρονόμος του καναπέ Παρατηρησιακός αστρονόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ

ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί η σωστή απάντηση. Ένας ακίνητος τρoχός δέχεται σταθερή συνιστάμενη ροπή ως προς άξονα διερχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 3. Δρ. Κ. Αποστολόπουλος, Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ04, Διεύθυνση Δ.Ε. Β Αθήνας, ΕΚΦΕ Ν. Ιωνίας, 22/10/2013

Φύλλο Εργασίας 3. Δρ. Κ. Αποστολόπουλος, Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ04, Διεύθυνση Δ.Ε. Β Αθήνας, ΕΚΦΕ Ν. Ιωνίας, 22/10/2013 Φύλλο Εργασίας 3 Δρ. Κ. Αποστολόπουλος, Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ04, Διεύθυνση Δ.Ε. Β Αθήνας, ΕΚΦΕ Ν. Ιωνίας, 22/10/2013 Με τις φυσικές επιστήμες μπορούμε να μετρήσουμε πολλά μεγέθη π.χ. Μήκος Επιφάνεια Όγκος

Διαβάστε περισσότερα

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ Τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά του νερού Μέρος 1ο : Χημεία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Ο Υδρολογικός Κύκλος 2. Το καθαρό νερό 2.1. Δομή 2.2. Φυσικοχημικές ιδιότητες 3. Το θαλασσινό νερό 3.1.

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Η Γεωθερμία στην Ελλάδα Ομάδα Παρουσίασης Επιβλέπουσα Θύμιος Δημήτρης κ. Ζουντουρίδου Εριέττα Κατινάς Νίκος Αθήνα 2014 Τι είναι η γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ

EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ Φαντάσου πως κάποια μέρα μπορεί αντί να κατοικούμε στην Γη, να «μεταναστεύσουμε» σε έναν άλλο πλανήτη! Όσο απίθανο και αν ακούγεται, επιστήμονες εξετάζουν την πιθανή κατάκτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΝΗΜΕΣ ΓΑΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΗΘΥ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ Η κεντρική θεματική ενότητα παρουσιάζει το πολύπλοκο σύμπλεγμα των ελληνικών νησιών και διηγείται τη γεωλογική ιστορία της περιοχής του Αιγαίου, που γεννήθηκε από τον

Διαβάστε περισσότερα

Χαρίλαος Μέγας Ελένη Φωτάκη Ελευθέριος Νεοφύτου

Χαρίλαος Μέγας Ελένη Φωτάκη Ελευθέριος Νεοφύτου Χαρίλαος Μέγας Ελένη Φωτάκη Ελευθέριος Νεοφύτου Απαντήσεις στις ερωτήσεις: Πρόλογος Το βιβλίο αυτό γράφτηκε για να βοηθήσει το μαθητή της Γ Γυμνασίου στην κατανόηση των θεμελιωδών γνώσεων της Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ 1.1 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ 1.1 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ «Πιστεύω ότι η μελέτη του Σύμπαντος πρέπει να τοποθετηθεί στην πρώτη θέση ανάμεσα σε όλα τα φυσικά φαινόμενα που μπορούν να κατανοηθούν, γιατί έρχεται πριν απ' όλα τ'

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΣΕΛΗΝΙΑΚΕΣ ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ. Επιμέλεια: Νίκος Νικολουδάκης

ΗΛΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΣΕΛΗΝΙΑΚΕΣ ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ. Επιμέλεια: Νίκος Νικολουδάκης ΗΛΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΣΕΛΗΝΙΑΚΕΣ ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ Επιμέλεια: Νίκος Νικολουδάκης Ηλιακές και Σεληνιακές Εκλείψεις Είδη εκλείψεων Ηλίου: Ολική Μερική Δακτυλιοειδής Είδη εκλείψεων Σελήνης: Ολική Μερική Παρασκιάς Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα

Κεφάλαιο 2: Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα Κεφάλαιο : Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα Το ποδόσφαιρο κατέχει αδιαμφισβήτητα τη θέση του βασιλιά όλων των αθλημάτων. Είναι το μέσο εκείνο που ενώνει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλον τον κόσμο επηρεάζοντας ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Αστέρες Νετρονίων και Μελανές Οπές:

Αστέρες Νετρονίων και Μελανές Οπές: Αστέρες Νετρονίων και Μελανές Οπές: Η Γένεσή τους και η Ανίχνευση Βαρυτικών Κυμάτων Βίκυ Καλογερά Τμημα Φυσικής & Αστρονομίας Γενικό Σεµινάριο Τµήµατος Φυσικής Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης 5

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Αστρονομία Μπιρσιάνης Γιώργος Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Λαμπρότητα : 100 φορές τη

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΥΚΛΙΚΗ ΟΜΑΛΗ ΚΙΝΗΣΗ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΥΚΛΙΚΗ ΟΜΑΛΗ ΚΙΝΗΣΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΥΚΛΙΚΗ ΟΜΑΛΗ ΚΙΝΗΣΗ 1) Δυο τροχοί με ακτίνες ο πρώτος 100cm και ο δεύτερος 60cm περιστρέφονται ομαλά συνδεδεμένοι μεταξύ τους με ιμάντα. Αν η συχνότητα του πρώτου τροχού είναι 10Hz να βρεθεί

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακές ασκήσεις φυσικής I

Εργαστηριακές ασκήσεις φυσικής I TΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (T.E.I.) ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ-ΧΗΜΕΙΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Εργαστηριακές ασκήσεις φυσικής I ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα