ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ : << ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ >>

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ : << ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ >>"

Transcript

1 ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ : << ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ >> ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ : ΑΡΙΒΙΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ : ΒΑΣΙΛΑΚΗ ΣΟΦΙΑ ΞΑΓΟΡΑΡΗ ΣΟΥΛΤΑΝΑ ΠΕΤΥΧΑΚΗ ΜΗΝΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2005

2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ-ΟΡΙΣΜΟΣ ΥΔΑΤΟΓΕΝΕΙΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ- ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΑΞΙΝΟΜΙΣΗ ΤΡΟΦΙΚΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ ΑΙΤΟΛΟΓΙΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΟΛΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΥΔΑΤΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΠΗΓΕΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΠΟΣΙΜΟ ΝΕΡΟ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΥΔΑΤΟΓΕΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 : ΤΡΟΦΟΓΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΥΔΑΤΟΓΕΝΕΙΣ ΙΟΙ ΑΙΤΙΑ ΤΡΟΦΟΓΕΝΩΝ ΕΝΔΟΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ : ΙΟΙ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Ε ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ : ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 : ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΑΤΟΜΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΩΜΕΝΩΝ ΣΥΝΗΘΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

3 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΝΟΝΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΡΑΦΗΜΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ι

4

5 ΤΙ ΕΊΝΑΙ ΟΙ ΤΡΟΦΙΚΈΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΆΣΕΙΣ; Λέγοντας τροφικές δηλητηριάσεις εννοούμε τις παθήσεις (έχουν καταγραφεί περισσότερες από 250 διαφορετικές) που προκαλούνται από την κατανάλωση μολυσμένων τροφών ή ποτών και οφείλονται σε βακτήρια, ιούς ή παράσιτα τα οποία είτε αναπτύχθησαν πάνω σε μη καλοσυντηρημένες τροφές είτε επιμόλυναν τα τρόφιμα εξαιτίας κακών συνθηκών υγιεινής. Στις περισσότερες των περιπτώσεων τροφικής δηλητηρίασης, η βλάβη δεν δημιουργείται από αυτό καθαυτό το μικρόβιο, αλλά από κάποια ουσία που αυτό παράγει. Για παράδειγμα, ο σταφυλόκοκκος, που μπορεί να αναπτυχθεί πολύ γρήγορα πάνω σε κακοσυντηρημένα τρόφιμα (π.χ έμειναν εκτός ψυγείου) παράγει μια τοξίνη, δηλαδή μια ουσία που προκαλεί διαταραχές στα κύτταρα του πεπτικού συστήματος, η οποία δημιουργεί τα συμπτώματα της δηλητηρίασης. Τέλος, υπάρχουν τροφικές δηλητηριάσεις εξαιτίας κατανάλωσης τροφών που από τη φύση τους περιέχουν δηλητηριώδεις ουσίες, όπως, για παράδειγμα, ορισμένα είδη μανιταριών ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΥΔΑΤΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΛΕΓΟΝΤΑΣ Υ ΑΤΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΕΝΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΠΟΥ ΜΕΤΑ Ι ΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΝΕΡΟ ΥΔΑΤΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΣΙΜΟ ΝΕΡΟ Για τις λοιμώξεις που μεταδίδονται με το πόσιμο νερό θα πρέπει κανείς να σταθεί στα εξής βασικά σημεία: Α Μεταδίδονται σε ευρεία μάζα του πληθυσμού και ως εκ τούτου προσβάλλουν και ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, όπως π.χ. μικρά παιδιά, ηλικιωμένους, καθώς και άτομα με υποκείμενα νοσήματα ή με ιατρογενή εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος. Β Όλα αυτά τα νοσήματα ευνοούνται αν δεν προϋποθέτουν από μια μικρή μολυσματική δόση, δηλαδή μικρός αριθμός μικροβιακών κυττάρων από τον παθογόνο παράγοντα να είναι ικανός να προκαλέσει νόσο στο 50 % ενός μεγάλου αριθμού κατά τεκμήριον υγιών ατόμων. Η προϋπόθεση αυτή είναι καθοριστική για να αντεπεξέλθει ο μικροοργανισμός το αφιλόξενο και ολιγοτροφικό περιβάλλον του νερού, αλλά και τις μεγάλες αραιώσεις που υφίστανται τα παθογόνα μικρόβια όταν βρεθούν μέσα σε δίκτυα ύδρευσης κλπ. Γ Έχουν σημειακή πηγή μετάδοσης με αποτέλεσμα την εκρηκτική επιδημία. Κατά τον Βradley τα υδατογενή νοσήματα που οφείλονται στο πόσιμο νερό είναι δυνατόν να ταξινομηθούν ως εξής: 1. Υδατογενή νοσήματα που οφείλονται στην κατανάλωση του νερού ως ποσίμου(στοματο-πρωκτική οδός, πχ. χολέρα, τυφοειδής πυρετός, κρυπτοσπορίδιο κλπ.) 2. Υδατογενή νοσήματα που προκύπτουν από μη επαρκή ποσότητα νερού (επιπεφυκίτιδες, τράχωμα, γαστρεντερίτιδες κλπ.)

6 3. Υδατογενή νοσήματα από μικροοργανισμούς με το νερό να παίζει σημαντικό ρόλο στον κύκλο ζωής τους (σχιστοσωμίαση, δρακοντίαση) 4. Υδατογενή νοσήματα που οφείλονται σε έντομα με εκκόλαψη στο νερό ή που τσιμπούν κοντά σε συλλογές νερού (κίτρινος πυρετός, φιλαρίαση, ελονοσία κ.α.). Σε σχέση με την πύλη εισόδου που ο παθογόνος μικροοργανισμός που υπάρχει μέσα στο νερό χρησιμοποιεί για να εισέλθει στον οργανισμό και να προκαλέσει νόσο είναι δυνατόν να υπάρξει η παρακάτω κατηγοριοποίηση των υδατογενών νοσημάτων: Με πύλη εισόδου το γαστρεντερικό Με πύλη εισόδου το δέρμα και τους επιπεφυκότες (κύρια με την επαφή τους με τα νερά αναψυχής είτε πρόκειται για φυσικά, είτε για νερά σε τεχνητό περιβάλλον) Με πύλη εισόδου το αναπνευστικό (λεγεωνέλλα, άτυπα μυκοβακτηρίδια κ.α.) Συνολικά το νερό για ανθρώπινη κατανάλωση, όπως αντιμετωπίζεται από τη νεότερη πλέον Οδηγία της Ε.Ε., σήμερα ακόμη και μέχρι την επικείμενη - άμεσα - υιοθέτησή της από τη χώρα μας και τη συνολική εναρμόνιση της Νομοθεσίας μας με αυτήν, με βάση τους Νόμους, τις Υπουργικές Αποφάσεις και τα Προεδρικά Διατάγματα που ισχύουν, κατηγοριοποιείται σε 1. Πόσιμο νερό δικτύου ύδρευσης 2. Εμφιαλωμένο νερό (επιτραπέζιο και φυσικό μεταλλικό) 3. Νερό κολυμβητικών δεξαμενών 4. Επιφανειακό νερό αναψυχής.

7

8 . ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ Πρόκειται για την εκδήλωση διαφόρων συμπτωμάτων ελαφρών ή σοβαρών που συνδυάζονται με τη λήψη τροφής.θα πρέπει να αναφερθεί ότι υπάρχει αρκετή σύγχυση γύρω από το θέμα των τροφικών δηλητηριάσεων ιδιαίτερα στο κοινό.πολλές φορές οποιοδήποτε σύμπτωμα προερχόμενο από το πεπτικό σύστημα[έμμετος,διάρροια,πόνος ή βάρος στο επιγάστριο,κωλικός εντέρου]αποδίδονται σε ληφθείσα τροφή ή ποτό και αναζητείται το υπεύθυνο συσσίτιο στα γεύματα που προηγήθηκαν.άλλοτε πάλι ιογενείς γαστρεντερίτιδες αποδίδονται στη ληφθείσα τροφή.έτσι στη συνείδηση του κοινού συχνά σχετίζεται η εκδήλωση οποιουδήποτε από τα παραπάνω συμπτώματα με την τροφή και καταγράφεται ως τροφική δηλητηρίαση. Δηλητηριάσεις που σχετίζονται με τη λήψη τροφής μπορεί να οφείλονται στις ακόλουθες αιτίες: Α.Σε μικροβιακούς παράγοντες Β.Σε τροφές[φυτικές ή ζωικές]δηλητηριώδεις από τη φύση τους Γ.Σε προσμείξεις χημικών δηλητηριωδών ουσιών στην τροφή. Α. Μικροβιακές τροφικές δηλητηριάσεις Παλαιότερα,πριν διαδοθεί η χρήση ψυγείων,ήταν συχνές,λόγω κακής διατήρησης των τροφίμων και της παρασκευασμένης μορφής[μαγειρεμένης]τροφής.σήμερα,με την χρήση του ψυγείου,οι περιπτώσεις μικροβιακών δηλητηριάσεων έχουν μειωθεί πολύ. Προκαλούνται κατά δύο τρόπους: Α] από τα ίδια τα παθογόνα μικρόβια και Β]από τοξίνες μικροβίων που εκλύονται κατά την ανάπτυξη των μικροβίων Για να προκληθεί μικροβιακή τροφική δηλητηρίαση πρέπει το μικρόβιο να έχει πολλαπλασιαστεί πριν από τη βρώση της τροφής.η ανάπτυξη [πολλαπλασιασμός ]του μικροβίου συμβαίνει όταν τα τρόφιμα αποτελούν ένα καλό θρεπτικό υλικό και όταν η θερμοκρασία είναι ευνοϊκή,δηλαδή πάνω από 10 ο C και συνήθως γύρω από ο C.Οι περισσότερες συμβαίνουν κατά την φύλαξη μαγειρεμένων οι παρασκευασμένων τροφών.τροφές που ευθύνονται κυρίως για δηλητηριάσεις είναι το α) κρέας (35%) Β) αυγά(3%) Γ) ψάρια και θαλασσινά (10%) Δ) γάλα και γαλακτομικά (20%) Ε) σπάνια τα λαχανικά και τα φρούτα. 0ι τροφικές δηλητηριάσεις μπορεί να είναι μεμονωμένες ή να αφορούν σε περισσότερα άτομα που χρησιμοποιούν την ίδια τροφή(οικογένεια,νοσοκομείο,οικοτροφείο κλπ.).τα κυριότερα μικρόβια των τροφικών δηλητηριάσεων είναι:1. Η σαλμονέλλα,2.ο σταφυλόκοκκος 3.και το κολοβακτηρίδιο.

9 Σπάνια προκαλούν τροφικές δηλητηριάσεις οι σιγγέλες,ο βάκιλος cereus και το vibirio το παρααιμολικό. Τέλος πολύ σπάνια έχουν ενοχοποιηθεί τα κολοβακτηροειδή, εντερόκκοκοι,ψευδομονάδες,πρωτείς κ. α. Σαλμονελώσεις: προκαλούν λοίμωξη με χρόνο επώασης 4-36 ώρες. Σταφυλόκοκκοι: προκαλούν συμπτώματα από την παραχθείσα εντεροτοξίνη η οποία δεν καταστρέφεται με το συνηθισμένο βρασμό της τροφής.χρόνος επώασης 8-12 ώρες.η κατάποση ζωντανών σταφυλόκοκκων με την τροφή που να μην έχει παραχθεί εντεροτοξίνη, δεν προκαλούν δηλητηρίαση. Η συμπτωματολογία είναι η ίδια με μικρές διαφορές.έτσι εμφανίζεται ναυτία, εμετός,πόνος στο επιγάστριο,διάρροια.στη σαλμονέλωση υπάρχει πυρετός όχι όμως σε μεγάλη εξάντληση,ενώ στη περίπτωση της σταφυλοκοκκικής εντεροτοξίνης υπάρχει μεγάλη εξάντληση και σπανιότατα πυρετός.γενικά παρατηρείται αδιαθεσία,κακκουχία και ανάλογα με το άτομο και τη βαρύτητα της εικόνας προκαλείται αφυδάτωση ή colapsys.h διάρκεια των συμπτωμάτων είναι συνήθως ώρες εκτός αν υπάρξει αφυδάτωση ή σοκ.τα μικρόβια που καταπόθηκαν δεν πολλαπλασιάζονται πια στο έντερο παρουσία φυσιολογικής χλωρίδας και έτσι δεν παρατείνεται η νόσηση. ΘΕΡΑΠΕΙΑ: Όπως ελέχθηκε,τα συμπτώματα διαρκούν ώρες και υποχωρούν χωρίς θεραπεία και χωρίς φαρμακευτική αγωγή.η προσπάθεια εντοπίζεται στη ρύθμιση υγρών και ηλεκτρολυτών(ειδικώς στα βρέφη και παιδιά),σε βαριές περιπτώσεις με αφυδάτωση και σημεία colarsus χρειάζεται νοσοκομειακή περίθαλψη. ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΡΟΦΕΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΩΔΕΙΣ Φυτικής προέλευσης: τέτοιες τροφές είναι μερικά είδη από τα αυτοφυή μανιτάρια,οι πατάτες με ορισμένες προϋποθέσεις και άλλες. Α)ζωικής προέλευσης :έχουν περιγραφεί (σπάνια) δηλητηριάσεις από -κοχλίες(σαλιγκάρια ),όταν αυτά τρέφονται από τα φύλλα ενός φυτού δηλητηριώδους,του φυτού βυρσοδεψικής της μυρτοφύλλου (coriaria myrtifolia)λόγο της περιεχόμενης κορυορμυτίνης..η πρόγνωση είναι καλή Β)οστρακόδερμα(σρείδια,μύδια, κωνείνη) κυδώνια κτλ).δηλητηριάσεις μπορεί να προκύψουν,όταν αυτά τρέφονται από το πλακτό της θάλασσας ορισμένη εποχή,που περιέχει μια τοξική ουσία που δρα σαν το κουράριο,ακόμα τα μύδια γίνονται επικινδυνα όταν αναπτύσσονται στα ύφαλα δεμένων πλοιων οπότε η δηλητηρίαση αποδίδεται σε συστατικά της βαφής των πλοίων.εννοείται ότι τα οστακόδερμα μπορούν να προκαλεσουν τροφική δηλητηρίαση όταν αναπτύσονται σε ακάθαρτες

10 περιοχές (εκβολές υπονόμων ) λόγω μόλυνσης από διάφορους μικροοργανισμους(σαλμονέλλες Γ)δηλητηριώδη ψάρια:έχουν περιγραφεί μερικά είδη ψαριών που οι σάρκες ή μερικά οργανά τους (ήπαρ)είναι δηλητηριώδη.ζούν συνήθως στις τροπικές θάλασσες φαίνεται δεν απαντού στις θάλασσες της χώρας μας.τα συμπτώματα αφορούν το ΚΝΣ και το κυκλοφορικό. Δ)ορτυγίαση:προκαλέιται από την κατανάλωση ορτυκιών,τέτοιες δηλητηριάσεις έχουν περιγραφτεί στην ελλαδα και ιδιαίτερα στην Μυτηλίνη. Η δηλητηρίαση αποδίδεται στο ότι τα ορτίκια τρέφονταιν με σπέρματα του φυτού κωνείου του στικτού (δηλητηριώδεις υοσία ή ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ ΑΠΌ ΠΡΟΣΜΙΞΕΙΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΙΣ ΤΡΟΦΕΣ Αυτές προκαλούνται όταν από αμέλεια ή άγνοια τοποθετηθούν σε τρόφιμα ή ποτά σε δοχεία που περιείχαν δηλητηριώδεις χημικές ουσίες.ακόμα δηλητηριάσεις μπορούν να συμβούν από πρόσθετες χημικές ουσίες στις τροφες για λόγους εμφάνισης (νιτρώδες νάτριο για την διατήρηση του κόκκινου χρώματος του κρέατος)τέλος από σκόπιμη προσθήκη δηλητηριωδών ουσιών για λόγους εγκληματικούς (παραθείο). ΟΙ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΚΥΡΙΩΣ: 1.Μικροοργανισμους :(βακτήρια, ιοί,μύκητες και οι τοξίνες τους)τα περισσότερα προβλήματα τροφικών δηλητηριάσεων προκαλούνται από μικροοργανισμούς και ιδιαίτερα από παθογόνα βακτήρια.τροφική δηλητηρίαση από βακτήρια είτε από τις τοξίνες τους.είναι ο πιο συνηθισμένος και σημαντικός τύπος τροφικών δηλητηριάσεων και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο.συνήθως απαιτείται μεγάλος αριθμός βακτηρίων για να προκληθεί μια τροφική δηλητηρίαση και σπανιότερα,.ένα και μόνο βακτήριο μπορεί να προκαλέσει ασθένεια. 2.Χημικές ουσίες (απορυπαντικά,απολυμαντικά,εντομοκτόνα κλπ)αυτή η περίπτωση δηλητηριάσεων είναι σπάνια και συνήθως συμβαίνει κατά λάθος,λόγω μη σωστή χρήσης εντομοκτόνων,απορρυπαντικών,απολυμαντικών ήαπό μεγάλη προσθήκη χημικών πρόσθετων. 3.Άλλους παράγοντες:(δηλητηριωδη φυτα πχ μανιτάρια)

11 ΟΙ κυριότεροι λόγοι που οδηγούν σε τροφικές δηλητηριάσεις και σε βλάβες στην υγεία του καταναλωτή είναι: \ 1.Η μόλυνση των τροφίμων από βακτήρια, επικίνδυνα χημικά ή ξένα σώματα(γυαλιά έντομα, μέταλλα). 2.Η επιβίωση των επικίνδυνων βακτηρίων λόγω μη σωστου μαγειρέματος/επεξεργασίας 3.Ο πολλαπλασιασμός των βακτηρίων σε αριθμό που μπορεί να προκαλέσει τροφική δηλητηρίαση.λόγω κακής συντήρησης και λάθος θερμοκρασία ΤΑ ΒΑΚΤΗΡΙΑ Τα βακτήρια είναι μικροσκοπικοί οργανισμοί,που δεν είναι ορατοί με γυμνό μάτι.αρκετά είναι ακίνδυνα και κάποια από αυτά χρησιμοποιούνται για την Παρασκευή τροφίμων όπως γιαουρτιού και τυριών. Μερικά βακτήρια είναι η κύρια αιτία αλλοίωσης των τροφίμων (βακτήρια αλλοίωσης) και άλλα για τη πρόκληση τροφικών δηλητηριάσεων(παθογόνα βακτήρια). Απαραίτητες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη των βακτηρίων Τα βακτήρια, αλλοίωσης και τα παθογόνα βακτήρια χρειάζονται κατάλληλες συνθήκες για να αναπτυχθούν και να πολλαπλασιαστούν. Πολλαπλασιάζονται εύκολα και φτάνουν σε μεγάλους αριθμούς μέσα σε λίγες ώρες όταν υπάρχουν συνθήκες που τα ευνοούν, Βασικό ρόλο παίζουν : τροφή και υγρασία θερμότητα χρόνος

12 Παραδείγματα τροφικών δηλητηριάσεων που προκαλούνται από Βακτήρια : ΒΑΚΤΗΡΙΑ ΠΗΓΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Σαλμονέλα Αυγά,γάλα,ωμό κρέας, και πουλερικά,έντομα,περιττώματα Σταφυλόκοκκος Δέρμα,μύτη,στόμα,τραύματα,πλ ηγές,νωπό γάλα Escherichia colli Έντερα ανθρώπων και ζώων,δημητριακά, νερό,ωμό κρέας,γάλα,πουλερικά,λαχανικά, ψάρια. Listeria Ακατέργαστο γάλα, μαλακά τυριά, παγωτό, λαχανικά, πουλερικά, ψάρια Clostridium botylinym Χώμα, ωμά ψάρια και κρέας χορταρικά, Camrylobacter jejyni Ωμά πουλερικά, γάλα, προϊόντα κρέατος Vibrio parahemolitys Ωμά ψάρια ή κακώς μαγειρεμένα, θαλασσινά, οστρακοειδή.vibrio cholerae Θαλασσινά ωμά ψάρια και οστρακοειδή Shigella spp Γάλα,γαλακτοκομικά, νερό λαχανικά, πουλερικά Bacillys cereus Τύπος 1 Κρέατα λαχανικά, γάλα, κρέμα, πουτίγκες, σκόνη, χώμα Bacilus cereus Βρασμένο ή τηγανητό Τύπος 2 ρύζι,πατάτες,μακαρόνια σκόνι,χώμα Yersinia cereus Ωμό κρέας, και προϊόντα κρέατος, λαχανικά και γαλακτοκομικά ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ Ναυτία εμετός,πυρετός,κοιλιακοίσπασμ οί, και πονοκέφαλος Ναυτία,εμετός,πυρετός σποσμοί,εξάντληση,υποθερμία. Διάρροια,εμετός,σπασμοί,αφυδ άτωση, στομαχικοί πόνοι, πυρετός,νεφρικές βλάβες ή ανεπάρκειες Τα υγιή άτομα εμφανίζουν ελαφρά συμπτώματα Δυσκολία στην αναπνοή, κατάποση, θολή ή διπλή όραση,παράλυση τρων κρανιακών νεύρων Διάρροια,πυρετός, ναυτία, μυϊκοί και κοιλιακοί πόνοι, πιθανή αιμορραγία Κοιλιακοί σπασμοί ναυτία εμετός, πονοκέφαλος, διάρροια εμετός Εμετός, εξάντληση, μυϊκοί σπασμοί, αφυδάτωση και σε ορισμένες περιπτώσεις ο θάνατος Διάρροια, εμετοί, σπασμοί, πυρετός, έντονα κρούσματα μπορεί να προκαλέσουν σηψαιμία,πνευμονία περιτονίτιδα Διάρροια, σπασμοί,ναυτία Ναυτία,εμετός, σπασμοί διάρροια ή κοιλιακοί κοιλιακοί Τροφή και υγρασία: Τα βακτήρια,όπως όλοι οι οργανισμοί χρειάζονται τροφή για να αναπτυχθούν και να αυξηθούν.τα τρόφιμα που περιέχουν συστατικά που βοηθούν στην ανάπτυξη τους, είναι αυτά που περιέχουν μεγάλο ποσοστό πρωτεϊνών και υγρασίας πχ:κρέας,πουλερικά, αυγά, γαλακτοκομικά, ψάρια και οστρακοειδή.

13 Αυτά τα τρόφιμα ονομάζονται τρόφιμα υψηλού κινδύνου,πρέπει να προστατεύονται από μολύνσεις και να αποθηκεύονται σε ψυγεία ξεχωριστά από τα νωπά τρόφιμα. Τρόφιμα υψηλού κινδύνου: σάντουιτς, πίτσα, κέικ σαλάτες, ψητά κοτόπουλα και άλλα ζεστά φαγητά Μαγειρεμένα τρόφιμα που περιέχουν κρέας, ψάρι, αυγά, τυρί, δημητριακά, πουλερικά, σαλάτες, φρούτα Αυγά και τα προϊόντα του(πχ μαγιονέζα) γάλα,γαλακτοκομικά προϊόντα όπως μαλακά τυριά πχ μυζήθρα, φρέσκα τυριά μαγειρεμένο ρύζι καπνιστάή παστά κρέατα ή ψάρια, κομμένα σε φέτες,(πχ σαλάμια, λουκάνικα) φρέσκα μακαρόνια με κρέας ή ψάρι επιδόρπια(πχ μους) έτοιμες σαλάτες λαχανικών,συμπεριλαβωμένων και αυτών που περιέχουν φρούτα,ρύζι. Τα αφυδατωμένα τρόφιμα και τα τρόφιμα που περιέχουν υψηλή συγκέντρωση,οξέως, άλατος ή ζάχαρης άλλων συντηρητικών δεν επιτρέπουν την ανάπτυξη βακτηριδίων. Αν όμως προστεθεί νερό σε αφυδατωμένα τρόφιμα, τότε δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες για την ανάπτυξη βακτηρίων. Θερμότητα: Τα περισσότερα βακτήρια που προκαλούν τροφικές δηλητηριάσεις αναπτύσσονται ιδανικά στους 37 O C(θερμοκρασία σώματος ), αλλά και μπορούν να αυξηθούν αρκετά γρήγορα σε θερμοκρασίες 5 ο C με 60o C.. Η περιοχή αυτών των θερμοκρασιών ονομάζεται επικίνδυνη ζώνη.οι θερμοκρασίες ψύξεις (1-5 ο C) ελαττώνουν την ανάπτυξη των βακτηρίων ενώ οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες του καταψύκτη (-18 ο C)αν και δεν καταστρέφουν τα βακτηρίδια, εμποδίζουν την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό τους.όταν όμως τα βακτήρια αυτά βρεθούν σε κατάλληλη θερμοκρασία αρχίζουν να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται. Οι υψηλές θερμοκρασίες σε αντίθεση με τις χαμηλές μπορούν να προκαλέσουν καταστροφή των βακτηρίων.για το λόγο αυτό το μαγείρεμα σε υψηλές θερμοκρασίες σκοτώνει τα περισσότερα παθογόνα βακτήρια,αρκεί η θερμοκρασία στο κέντρο του τροφίμου να φθάσει στους 75 ο C ή στους 70,για 2 λεπτά. Άλλες μέθοδοι θερμικής καταστροφής των βακτηρίων είναι η παστερίωση και η αποστείρωση, ορισμένα βακτήρια μπορούν να επιζήσουν και σε υψηλότερες θερμοκρασίες από εκείνες του μαγειρέματος, ενώ άλλα παράγουν τοξίνες που αντέχουν στις υψηλότερες αυτές θερμοκρασίες.

14 Χρόνος: Με κατάλληλες συνθήκες όπως είναι η υγρασία και οι ζέστη, τα βακτηρίδια που υπάρχουν στα τρόφιμα πολλαπλασιάζονται πολύ γρήγορα. Πολλές φορές, εάν μείνουν τα τρόφιμα αρκετή ώρα σε αυτές τις συνθήκες,τα βακτηρίδια αυξάνονται σε τέτοιο βαθμό ώστε να προκαλέσουν τροφική δηλητηρίαση. Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό να μην παραμένουν τα τρόφιμα υψηλού κινδύνου στην επικίνδυνη ζώνη για περισσότερο από τον επιτρεπόμενο χρόνο Αίτιο Χρόνος Επώασης Συμπτώματα Τοξίνη Κλωστηριδίου της Αλλαντίασης Καμπυλο βακτηρίδιο Κρυπτο σπορίδιο 13 έως 36 ώρες 1 έως 7 ημέρες 2 έως 10 ημέρες Ναυτία, έμετος, διάρροια, κόπωση, πονοκέφαλος, ξηροστομία, θόλωση της όρασης, μυϊκή παράλυση, αναπνευστική ανεπάρκεια Ναυτία, κοιλιακό άλγος, διάρροια, κεφαλαλγία Διαρροϊκές κενώσεις σαν νερό, κοιλιακός πόνος, ναυτία, ανορεξία Πηγές Μόλυνσης Κακοσυντηρημένες κονσέρβες, κρεατικά, ψάρια, λουκάνικα κ.λπ. Φρέσκο γάλα χωρίς παστερίωση, αβγά, πουλερικά, κακοψημένο μοσχαρίσιο κρέας, μολυσμένο νερό Μολυσμένο νερό ή γάλα, από άτομο σε άτομο, μολυσμένες τροφές Κολο βακτηρίδιο 2 έως 4 ημέρες Διαρροϊκές κενώσες με προσμίξεις αίματος Μοσχαρίσιο κρέας, μη παστεριωμένο φρέσκο γάλα Λιστέρια 2 ημέρες έως 3 εβδομάδες Μηνιγγίτιδα, σηψαιμία, αποβολές Κακοσυντηρημένα λαχανικά, γάλα, τυρί, κρέας και θαλασσινά Ιογενείς Λοιμώξεις (ιός Νorwalk) Σαλμονέλλα Υερσίνια 12 έως 48 ώρες 12 έως 24 ώρες 1 έως 3 ημέρες Ναυτία, έμετοι, διάρροια και κοιλιακό άλγος Έμετοι, διάρροια, κοιλιακά άλγη Κοιλιακοί πόνοι που μπορεί να μοιάζουν και με σκωληκοειδίτιδα Ωμά μύδια και λοιπά οστρακοειδή, μολυσμένο νερό, σαλάτες, από άτομο σε άτομο Προϊόντα ζαχαροπλαστικής με βάση το αβγό, ζαμπόν, πουλερικά, μολυσμένα αβγά, ντρέσιγκ για σαλάτες Γάλα μη παστεριωμένο, σοκολατούχο γάλα, νερό, ωμό κρέας

15 ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Νόσοι οφειλόμενοι στη σαλμονέλα Υπάρχουν πάνω από ορότυποι σαλμονέλων. Οι σαλμονέλες προκαλούν στον άνθρωπο δύο κλινικά σύνδρομα, τελείως διαφορετικά : Α) Τυφοειδικό σύνδρομο Τυφοειδής πυρετός και παράτυφοι Β)Γαστρεντερίτιδα Σιτιογενείς δηλητηριάσεις Σπανιότερα διάφορες σαλμονέλες προκαλούν εστίες λοιμώξεως, όπως ενδοκαρδίτιδα, περικαρδίτιδα, σκωληκοειδίτιδα, χολοκυστίτιδα, πνευμονία, πλευρίτιδα, λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, οστεομυελίτιδα, οστεοαρθρίτιδα, μηνιγγίτιδα, αποστήματα. Τυφο παρατυφικές λοιμώξεις Προκαλούνται από τους S. TYPHI, S. PARATYPHI A, B KAI C, οι οποίοι είναι παράσιτα του ανθρώπου. Ο τυφοειδής πυρετός είναι συχνότερος στους εφήβους και ενήλικες, ενώ ο παράτυφος Β στα παιδιά κ τους εφήβους. Οι αφανείς ή ήπιες μορφές παρατύφου Β φαίνεται ότι είναι συχνές. Η εποχιακή κατανομή φαίνεται ότι είναι συχνότερη τους καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς μήνες. Περίοδος επωάσεως Στον τυφοειδή πυρετό κυμαίνεται από 3 μέχρι 40 μέρες, συνήθως απο13 μέχρι 17. Στον παράτυφο Β μπορεί να είναι περίπου 24 ώρες, συνήθως όμως 7 με 10 μέρες στο τυφοειδικό σύνδρομο. Η πηγή μολύνσεως είναι αποκλειστικά ο άνθρωπος για τον τυφοειδή και παράτυφο Α, σχεδόν δε αποκλειστικά για τον παράτυφο Β. Μπορεί να ειπωθεί ότι ο τυφοειδής πυρετός προκαλείται από την κατάποση μικρού αριθμού μικροβίων. Σε αυτό πιθανώς οφείλεται το γεγονός ότι, ενώ ο τυφοειδής συχνά μεταδίδεται με το νερό, τα μέσα αυτά σπανιότερα επεμβαίνουν στην πρόκληση παρατύφων. Αντίθετα τα τρόφιμα, όπου τα μικρόβια πολλαπλασιάζονται, μεταδίδουν και τις δύο νόσους. O S. TYPHI διασπείρεται με τα κόπρανα και σπανιότερα με τα ούρα. Εισέρχεται μέσω του πεπτικού συστήματος.

16 Ανάλογα με τον τρόπο μολύνσεως διακρίνουμε : Επιδημική μορφή Οφείλεται συνήθως στη μόλυνση του νερού ή κατά δεύτερο λόγο του γάλακτος, τα οποία καταναλώνονται από μεγάλο αριθμό ατόμων. Έτσι η εισαγωγή της χλωριώσεως και διυλίσεως του ύδατος, και της παστερίωσης του γάλακτος, έχουν ως αποτέλεσμα την ελάττωση στο ελάχιστο των εκρηκτικών επιδημιών τυφοειδούς πυρετού. Επίσης τα τρόφιμα μπορούν να προκαλέσουν μικροεπιδημίες. Μπορούν να μολυνθούν από μολυσμένα νερά. Επίσης οι μύγες μπορούν να μεταφέρουν το μικρόβιο στα τρόφιμα. Ενδημική μορφή Επαφή με ασθενείς, άτομα που αναρρώνουν ή μικροβιοφόρους. Ιδιαίτερα επικίνδυνοι είναι οι μικροβιοφόροι όταν λόγω της ασχολίας τους έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα. Πιθανώς σποραδικά κρούσματα να οφείλονται σε νερά κολυμβήσεως, τα οποία δέχονται λύματα. ΜΙΚΡΟΒΙΟΦΟΡΟΙ Τα 2 5 % αυτών που έχουν αναρρώσει από τον τυφοειδή πυρετό διατηρούν τα μικρόβια για πολύ καιρό και ενίοτε δια βίου. Πρόκειται για χρόνια μικροβιοφόρα, που είναι συχνότερα σε γυναίκες και μάλιστα ηλικίας άνω των 40 ετών. Συνήθως τα μικρόβια έχουν εγκατάσταση στη χοληδόχο κύστη, ενώ σπανιότερα η εστία είναι το έντερο ή το ουροποιητικό σύστημα. Στους υπόλοιπους το μικρόβιο αποβάλλεται επί τίνας ημέρας ή εβδομάδας (παροδικοί μικροβιοφόροι). Στον παράτυφο Β ή μικροβιοφορία χρόνιας μορφής αισθητώς σπανιότερα, στους άλλους δε παράτυφους η εξαφάνιση των σαλμονέλων είναι γρηγορότεροι (παροδικοί μικροβιοφόροι). ΠΡΟΦΥΛΑΞΗ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ Α) Κατάλληλη απολύμανση του ύδατος. Συχνός έλεγχος των φρεάτων, πηγών κ.λ.π. Β) Κατάλληλη διάθεση των λυμάτων. Γ) Έλεγχος και καθαριότητα, κυρίως των χεριών κατά την παρασκευή, διανομή και σερβίρισμα των τροφών. Φύλαξη των τροφίμων σε ψυγείο. Δ) Παστερίωση του γάλακτος και της κρέμας. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα εάν πρόκειται να καταναλωθούν εντός 4 μηνών από την Παρασκευή τους, πρέπει να προέρχονται από παστεριωμένο γάλα. Ε) Καταπολέμηση των μυγών. Προφύλαξη των τροφίμων για αποφυγή μόλυνσης από τα έντομα αυτά. ΣΤ) Έλεγχος των ψαριών, αλίευσή τους από καθαρά νερά και καλύτερη απολύμανση τους. Ζ) Έλεγχος των εισαγόμενων τροφίμων.

17 2. ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟΒΙΟΦΟΡΩΝ Α) Εξέταση των κοπράνων αυτών που έχουν αναρρώσει 3 και 6 μήνες μετά τη νόσο και αναζήτηση των συγκολλητικών Vi. Β) Εξέταση των κοπράνων και των ούρων των χειριστών τροφίμων, των ασχολουμένων με το γάλα, των εργαζομένων σε εταιρίες νερού ή σε νοσηλευτικά ιδρύματα. Αρνητικό αποτέλεσμα δεν σημαίνει απόλυτη βεβαιότητα για μη μικροβιοφορία. Γ) Καταγραφή αυτών που φέρουν μικρόβια και του λυσιτύπου τον οποίο φέρουν. Η πληροφορία του λυσιτύπου χρησιμεύει για τη μελέτη των περαιτέρω κρουσμάτων ή επιδημιών. Δ) Θεραπεία των μικροβιοφόρων όταν είναι επικίνδυνοι. Χολοκυστεκτομία, αυτή θεραπεύει πολύ σημαντικό ποσοστό μικροβιοφόρων της χολής. Η αμπικιλλίνη σε μεγάλες δόσεις φαίνεται συχνά αποτελεσματική. Από τα ούρα τα μικρόβια εξαφανίζονται συχνά με τη χορήγηση αντιβιοτικών. Διαφώτιση των γνωστών μικροβιοφόρων και κατάλληλη διάθεση των ούρων και των κοπράνων τους. Πλύσιμο των χεριών πριν την έξοδο από την τουαλέτα. 3. ΠΡΟΦΥΛΑΚΤΙΚΟΣ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ Η προσβολή από τυφοειδή καταλείπει σχετική ανοσία. Εν τούτοις περιπτώσεις δεύτερης και τρίτης προσβολής σε αυτό το άτομο δεν είναι άγνωστοι. Το εμβόλιο τριπλούν (S. TYPHI, S. PARATYPHI A, S. PARATYPHI B ) προσφέρει σημαντική προστασία. Επειδή παρά τον εμβολιασμό η προστασία δεν είναι απόλυτη, πρέπει να εφαρμόζονται όλα τα προαναφερθέντα μέτρα προφυλάξεως προς αποφυγή, τουλάχιστον, μολύνσεως από μεγάλο αριθμό μικροβίων. Ο εμβολιασμός συνίσταται στους εκτεθειμένους σε κινδύνους μολύνσεως : στρατεύματα, νοσηλευτικό προσωπικό, ταξιδιώτες σε επικίνδυνες περιοχές, εργαστηριακούς, άτομα που κατοικούν μαζί με μικροβιοφορείς. Αναμνηστική δόση ανά τριετία, όταν ο κίνδυνος μολύνσεως είναι μέτριος, κάθε χρόνο αν ο κίνδυνος είναι μεγάλος. Επειδή ο τυφοειδής και οι παράτυφοι σπάνια παρατηρούνται στα βρέφη, δεν τα εμβολιάζουμε.

18 ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΦΥΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ Α) Φυτικά και ζωικά δηλητήρια Μανιτάρια, γεώμηλα και λίγα άλλα φυτά, τοξίνες ψαριών ή μυδιών. Πρόκειται συνήθως για τρόφιμα ή θαλασσινά που δεν βρίσκονται στο εμπόριο αλλά συλλέγονται από ερασιτέχνες. Β) Χημικές ουσίες Διάφορες χημικές ουσίες είναι δηλητηριώδεις. Συντηρητικά τροφίμων, εντομοκτόνα, χημικά προϊόντα που χρησιμοποιούνται στη γεωργία, αρσενικό, ψευδάργυρος, κάδμιο, φθοριούχο νάτριο κλπ. Θα προσθέσουμε ότι και η ιδιοσυγκρασία και η αλλεργία σε προς τις τροφές επιφέρουν διαταραχές οι οποίες όμως δεν είναι πραγματικές τροφικές δηλητηριάσεις. ΠΡΟΚΑΛΟΥΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΜΙΚΡΟΒΙΑ Τα κυριότερα μικρόβια των τροφικών δηλητηριάσεων είναι οι σαλμονέλες, ο σταφυλόκοκκος και το κλωστηρίδιο το διαθλαστικό. Άλλα μικρόβια ικανά να προκαλέσουν τροφικές δηλητηριάσεις είναι BACILLUS CEREUS και το VIBRIO PARAHAEMOLYTICUS. Μικρόβια τα οποία ενοχοποιούνται ενίοτε, αν και σπανίως, είναι τα κολοβακτηριοειδή, εντερόκοκκοι, ψευδομονάδες, είδη βακίλων κ.α. Η αλλαντίαση αν και οφείλεται σε δηλητηρίαση από τρόφιμα δεν είναι γαστρεντερίτιδα, αλλά νοσηρή κατάσταση οφειλόμενη σε δηλητηρίαση του νευρικού συστήματος από την παραχθείσα τοξίνη στο τρόφιμο. Για να προκληθεί τροφική δηλητηρίαση πρέπει το μικρόβιο, πριν της βρώσεως των τροφίμων, να έχει πολλαπλασιαστεί σε αυτό. Αυτό συμβαίνει όταν το τρόφιμο αποτελεί καλό θρεπτικό υλικό για το μικρόβιο και όταν η θερμοκρασία είναι ευνοϊκή για την ανάπτυξη του, δηλαδή από 10 ο C και άνω. Όσο πλησιέστερη είναι η θερμοκρασία στους 30 ο 37 ο τόσο η ανάπτυξη περισσοτέρων μικροβίων θα είναι γρηγορότερη. Οι τροφικές δηλητηριάσεις διακρίνονται σε : Μεμονωμένα κρούσματα Οικογενειακά επεισόδια Γενικά επεισόδια ( δύο ή περισσότερα κρούσματα σε περισσότερες από μια οικογένειες ) Τα υπεύθυνα τρόφιμα είναι το κρέας, είδη ζαχαροπλαστικής, αυγά, ψάρι, γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα, σπανίως τα λαχανικά, φρούτα και άλλα τρόφιμα. Η συχνότητα των διαφόρων ειδών τροφίμων που προκαλούν τροφικές δηλητηριάσεις διαφέρει από χώρα σε χώρα.

19 ΤΡΟΠΟΙ ΜΟΛΥΝΣΕΩΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ασθενείς ή μικροβιοφόροι Κυρίως όταν πρόκειται για χειριστές τροφίμων Ασθενή ζώα Αυτά που πάσχουν από σαλμονέλωση, γαλακτοφόρα ζώα που πάσχουν από σταφυλοκοκκική μαστίτιδα. Τρωκτικά Αποβάλλουν συχνά σαλμονέλα στα κόπρανα, έρχονται δε συχνά σε επαφή με την τροφή την οποία αναζητούν και μολύνουν. Έντομα Μεταφέρουν μηχανικά τα μικρόβια στα τρόφιμα. ΕΤΗ ΕΤΗ Μέσος ετήσιος αριθμός κρουσμάτων 3386 Μέσος ετήσιος αριθμός κρουσμάτων 1959 Υπεύθυνα τρόφιμα % Υπεύθυνα τρόφιμα % Κρέας 22 Τυρί 15 Ψάρια 11 Γάλα 5 Πάστες 4 Αυγά 3 Παγωτά 2 Άγνωστα 23 Κρέας και πουλερικά 36,5 Τυρί 19 Ψάρια 4,4 διάφορα θαλασσινά 4,4 πάστες 3,6 παγωτά 4,4 ρύζι 2,9 αλλαντικά 2,2 άγνωστα 18,2 Πίνακας.Στοιχεία για τις τροφικές δηλητηριάσεις από το κέντρο κοινωνικής πολιτικής Αττικής κατά τα έτη και

20 Επώαση Σαλμονέλα (λοίμωξη) 8-24 ώρες 4 36 ώρες Σταφυλόκοκκος (τοξιναιμία) Περίπου 3 ώρες 1 6 ώρες Κλωστηρίδιο Διαθλαστικό 8 12 ώρες 5 24 ώρες Διάρκεια 1 14 μέρες λιγότερο των 24 ωρών ώρες Διάρροια λίαν συνήθης συνήθης εξαιρετικά συνήθης Έμετος λίαν συνήθης συνήθης συνήθως όχι Κοιλιακοί πόνοι λίαν συνήθης συνήθως συνήθως όχι Πυρετός Πλήρης εξάντληση συνήθως σπανίως συνήθως όχι (σπανιότατα) συνήθης συνήθως όχι συνήθης Κεφαλαλγία σπανίως συνήθης συνήθης Κλινική εικόνα των πιο συνηθισμένων τροφικών δηλητηριάσεων.

21 ΣΑΛΜΟΝΕΛΩΣΕΙΣ Εκτός από λίγες σαλμονέλες, οι οποίες προκαλούν τυφο παρατυφικές λοιμώξεις και των οποίων συνήθως ο άνθρωπος αποτελεί την φυσική παρακαταθήκη, οι άλλες είναι κατ εξοχήν παράσιτα των ζώων και προκαλούν ζωονόσους. Στη φύση διαβιβάζονται μεταξύ των σπονδυλωτών ζώων και από τα ζώα στον άνθρωπο, συνήθως με την τροφή. Η μετάδοση τους από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι σπανιότερη. Στον άνθρωπο προκαλούν συνήθως σιτιογενείς δηλητηριάσεις. Τα τρόφιμα είναι ιδιαιτέρως επικίνδυνα, κυρίως όσα διατηρούνται σε ευνοϊκές συνθήκες για τον πολλαπλασιασμό των σαλμονελών σε αυτά. Η λοίμωξη του ανθρώπου (γαστρεντερίτιδα) επέρχεται συνήθως με την κατάποση μεγάλου αριθμού μικροβίων. Στα βρέφη όμως και μικρός αριθμός μικροβίων είναι ικανός να προκαλέσει τη λοίμωξη. Πρόκειται για αληθινές λοιμώξεις, σε αντίθεση με άλλες σιτιογενείς δηλητηριάσεις, όπως είναι οι οφειλόμενες στο σταφυλόκοκκο, κατά κατά τις οποίες η δηλητηρίαση οφείλεται στη βρώση εντεροτοξίνης προσχηματισμένης στα τρόφιμα. Στα βρέφη και ενίοτε στους ενήλικες οι σαλμονελώσεις λαμβάνουν συνήθως μορφή εντερίτιδων ή εντεροκολίτιδων. Από τα ζώα τα πτηνά και τα ψάρια δύνανται να είναι μολυσμένα. Στα ζώα οι σαλμονελώσεις υπάρχουν σε διάφορες μορφές, από την πιο σοβαρή μέχρι την πιο ήπια νόσο. Τα ζώα μπορεί να είναι φορείς.υπάρχουν σε αυτά χρόνιοι φορείς σαλμονελών. Οι μύγες μολύνονται από τα απορρίμματα και τα κόπρανα και φέρουν το μικρόβιο. ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ Η μόλυνση στον άνθρωπο προέρχεται συνήθως από τα ζώα διαμέσου της τροφής. Η μόλυνση των τροφών οφείλεται είτε στο ότι τα ζώα πάσχουν από σαλμονέλα, είτε στο ότι αυτή συντελέσθει σε αυτά από εξωτερική πηγή. Η μόλυνση μπορεί δημιουργήθηκε στο κρέας κατόπιν της σφαγής των ζώων και επαφής με άλλα σφαγέντα ζώα ή με τμήματα μολυσμένων ζώων. Επίσης από ακάρθατα νερά μπορεί να επέλθει μόλυνση στα ψάρια. Τα λαχανικά μολύνονται όταν το νερό που τα πλένουμε ή τα λιπάσματα είναι μολυσμένα. Η σαλμονέλα μπορεί να εισαχθεί στην τροφή από υγιή μικροβιοφόρα ή από μολυσμένα ζώα, όπως οι μύγες, οι οποίες αναζητούν και έρχονται συχνά σε επαφή με τα τρόφιμα. Τρόφιμο που περιέχει μεγάλο αριθμό σαλμονελών συχνά παρουσιάζει κανονική όψη. Η μετάδοση επίσης μπορεί να γίνει από άνθρωπο σε άνθρωπο με την επαφή ή σπανιότερα με μολυσμένα αντικείμενα. Η μετάδοση στα βρέφη φαίνεται ότι είναι δυνατή και διαμέσου των αεροφόρων οδών. Στα νερά κολυμβήσεως ο κίνδυνος είναι πρακτικά ανύπαρκτος.

22 ΣΑΛΜΟΝΕΛΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ Υπάρχουν δύο τύποι επιδημιών : 1) Ο πρώτος τύπος οφείλεται στη βρώση τροφίμων που φέρουν σαλμονέλα. Σχεδόν ταυτοχρόνως πολλά άτομα παρουσιάζουν συμπτώματα γαστρεντερίτιδας. Με την απομάκρυνση του υπεύθυνου τροφίμου η πάθηση εξαφανίζεται. 2) Ο δεύτερος τύπος παρατηρείται στα παιδιατρικά τμήματα και οφείλεται σε μόλυνση με άλλους τρόπους, άμεσους, έμμεσους κλπ. Λαμβάνει χρόνια μορφή, τα κρούσματα παρουσιάζονται το ένα μετά το άλλο και διαρκεί πολύ, ενίοτε και πολλούς μήνες. Η εκρίζωση του συντελείται δυσκολότερα και απαιτεί γενική καθαριότητα, αποστείρωση των θαλάμων και όλων των αντικειμένων του περιβάλλοντος. Όλες οι σαλμονέλες είναι δυνητικά παθογόνες. Εν τούτοις ορισμένες από αυτές είναι περισσότερο λοιμογόνες για τον άνθρωπο, όπως η S. TYPHIMURIUM, S. ENTERITIDIS, S. THOMSON, S. NEWPORT, S. HEIDELBERG κ.α. ΔΙΑΣΠΟΡΑ Η καταπολέμηση των σαλμονελών της γαστρεντερίτιδας είναι πολύ δυσκολότερη από την καταπολέμηση του τύφου και του παρατύφου, λόγω του ότι οι πρώτες προκαλούν κυρίως ζωονόσο. Ενώ ο τυφοειδής πυρετός και οι παράτυφοι έχουν ελαττωθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, οι σαλμονελώσεις όχι μόνο δεν ελαττώθηκαν αλλά πολλαπλασιάστηκαν. Αυτό οφείλεται στη μετάδοση του δια της τροφής. Λόγω της καταναλώσεως βιομηχανικών προϊόντων και αποστολής τους σε απομακρυσμένες γεωγραφικά περιοχές, η διασπορά των σαλμονελών ευνοείται σημαντικά. ΜΙΚΡΟΒΙΟΦΌΡΟΙ Υπάρχουν ασυμπτωματικοί μικροβιοφόροι, που δεν έχουν νοσήσει. Η ανάρρωση των μικροβιοφόρων μπορεί να είναι μικρής ή μεγάλης διάρκειας.

23 ΣΤΑΦΥΛΟΚΟΚΚΟΣ Μερικά στελέχη παθογόνων σταφυλόκοκκων έχουν την ικανότητα κατά τον πολλαπλασιασμό τους στο τρόφιμο να παράγουν εντεροτοξίνη. Η βρώση των τροφίμων που περιέχουν την τοξίνη αυτή προκαλεί τη δηλητηρίαση. Η κατάποση ζώντων σταφυλόκοκκων με τρόφιμο που δεν περιέχει εντεροτοξίνη δεν ακολουθείται από δηλητηρίαση. Η εντεροτοξίνη αντέχει σε θερμοκρασία 100 ο για Καταστρέφεται στο αυτόκαυστο. Κατά συνέπεια τρόφιμα που περιέχουν ήδη εντεροτοξίνη, κατόπιν βρασμού, παρά την καταστροφή των σταφυλόκοκκων, εξακολουθούν να περιέχουν την προϋπάρχουσα εντεροτοξίνη. Η ευαισθησία του ανθρώπου στην εντεροτοξίνη ποικίλλει σημαντικά από άτομο σε άτομο. Σπανίως άτομα δεν είναι ευπαθή σε αυτή. Η μόλυνση των τροφίμων από σταφυλόκοκκο είναι ευκολότατη μέσω υγιών μικροβιοφόρων ή και με τα χέρια από άτομα που φέρουν σταφυλοκοκκικές φλεγμονές. ΚΛΩΣΤΗΡΙΔΙΟ ΤΟ ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΟ Είναι μέρος της φυσιολογικής χλωρίδας του εντέρου του ανθρώπου και των ζώων. Υπάρχει στο έδαφος, στο περιβάλλον των ζώων, έτσι το κρέας μολύνεται εύκολα από αυτό. Η δηλητηρίαση οφείλεται σε βρώση κρέατος, ζωμού ή σάλτσας κρέατος και προκαλεί συχνά γενικά επεισόδια. Συνήθως πρόκειται για μεγάλου παρασκευάσματος κρέατος, το οποίο είναι μαγειρεμένο πολλές ώρες ή μέρες πριν την κατάποση του. Τα στελέχη του κλωστηριδιου του διαθλαστικού που συνήθως ενοχοποιούνται ανήκουν στον τύπο Α. Είναι όμως μη αιμολυτικά και ελαφρώς τοξινογόνα. Οι σπόροι τους αντέχουν στο βρασμό για πολλές ώρες και κατά συνέπεια παραμένουν και μετά το μαγείρεμα, ιδίως στο κέντρο του τεμαχίου του κρέατος( αναεροβίωση ), οι οποίοι αναπτύσσονται αργότερα όταν η θερμοκρασία καταστεί κατάλληλη. Το μικρόβιο βρίσκεται σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό στα τρόφιμα που προκαλούν δηλητηρίαση.

24 ΑΛΛΑΝΤΙΑΣΗ Το κλωστηρίδιο το αλλαντικό προκαλεί στον άνθρωπο την αλλαντίαση, η οποία είναι βαρύτατη μορφή τροφικής δηλητηρίασης. Οφείλεται στην κατάποση τοξίνης προσχηματισμένης στην τροφή με ανάπτυξη του μικροβίου σε τροφή με αναεροβίωση ( κονσέρβες κ.α. ). Παρατηρείται και στα ζώα. Η τοξίνη απορροφάται από το έντερο και προκαλεί τοξικά φαινόμενα που οφείλονται στη δράση της επί του παρασυμπαθητικού συστήματος. Είναι κοσμοπολίτικη νόσος, αλλά σπάνια. Στον άνθρωπο προκαλείται με τον τύπο Α, Β, Ε. Στα ζώα συνήθως υπεύθυνος είναι ο τύπος C. Η επώαση διαρκεί ώρες. Ακολουθεί ακαθόριστη κακουχία, αίσθημα κοπώσεως.τότε εμφανίζονται οι παραλύσεις των οφθαλμών, της γλώσσας, του πεπτικού συστήματος, δυσφαγία, αφωνία, δυσκοιλιότητα, σπανίως διάρροια και έμετος, σιελόρροια. Απουσία πυρετού, οι αισθήσεις παραμένουν μέχρι τέλους. Πάρεση των μυών του σκελετού, παράλυση των αναπνευστικών μυών, οι εκκρίσεις διαταράσσονται σοβαρά. Στις σοβαρές περιπτώσεις η εξέλιξη είναι θανατηφόρα σε 2 3 μέρες. Στις λιγότερο σοβαρές περιπτώσεις υπάρχει ίαση, αλλά με την παρέλευση πολλών μηνών. Οι επιδημίες αλλαντιάσεως εκρήγνυνται σε μικρές ομάδες ατόμων ιδίως το χειμώνα. Προέλευση : κονσέρβες κρέατος, κονσέρβες ψαριών, λαχανικών, φρούτων, ζαμπόν, λουκάνικα, διάφορα πατέ. Προφύλαξη : Προσεκτική εξέταση των κονσερβών. Να απορρίπτονται εκείνες που παρουσιάζουν φυσαλίδες αερίου, διάσπαση του στερεού περιεχομένου και εκείνες που έχουν περίεργη οσμή. Είναι επίσης δυνατόν η τροφή να μην παρουσιάζει αλλοίωση. Κατά την παρασκευή κονσερβών να χρησιμοποιούντα πάντοτε νωπά προϊόντα. Αυστηρή καθαριότητα των χεριών και των σκευών κατά τους χειρισμούς, παρατεταμένη αποστείρωση στους 120 ο, άλμη, η οποία αναστέλλει την ανάπτυξη του κλωστηριδίου. Όσοι έφαγαν κονσέρβα ύποπτη για αλλαντίαση πρέπει να λαμβάνουν αμέσως προφυλακτική ένεση αντιαλλαντικού ορού.

25 ΕΝΤΕΡΟΠΑΘΟΓΟΝΟΙ ΚΟΛΙΒΑΚΙΛΛΟΙ ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ Τα θεωρούμενα ως υπεύθυνα να προκαλέσουν γαστρεντερίτιδα στα βρέφη κολοβακτηρίδια είναι της ακόλουθης αντιγονικής συστάσεως : 026 : Β6, 055: Β5, 086 : Β7, 0111 : Β11, 0119 : Β14, 0124 : Β17, 0125 : Β15, 0126 : Β16, Ο127 : Β8, 0128 : Β12. Οι γαστρεντερίτιδες των βρεφών παρατηρούνται συχνά σε Ιδρύματα, κυρίως σε Νοσοκομεία Παίδων. Συχνότερα σε βρέφη που τρέφονται με τεχνητές τροφές. Η μετάδοση συντελείται συνήθως από το νοσοκομειακό προσωπικό, τη μητέρα, των μυγών, των λευχειμάτων και των ενδυμάτων. Η μόλυνση του γάλακτος κατά την Παρασκευή της τροφής παίζει μεγάλο ρόλο. Η εκρίζωση της μολύνσεως από τα νοσοκομεία είναι πολύ δύσκολη. Η νόσος είναι σοβαρότερη σε ασθενικά βρέφη ή σε βρέφη που αναρρώνουν ή πάσχουν από άλλη νόσο. Η ανεύρεση των οροτύπων αυτών στα κόπρανα δε συνοδεύεται πάντα από διαρροϊκή νόσο. Τόσο στα υγιή όσο παιδιά όσο και στους υγιείς ενήλικες βρίσκεται ποσοστό μικροβιοφόρων. Τα μικρόβια υπάρχουν στο έντερο των ασθενών, αναρρωνυόντων και υγιών μικροβιοφόρων και διασπείρονται με τα κόπρανα. Προφύλαξη : Η προφύλαξη από τη διασπορά των εντεροπαθογόνων κολιβακίλλων περιλαμβάνει όλα τα μέτρα εκείνα που εφαρμόζονται για την καταπολέμηση της διασποράς των εντερικών νόσων. Ιδιαίτερη προσοχή κατά την Παρασκευή της τροφής. Καθαριότητα και αποστείρωση των σκευών και των φιαλών τροφίμων. Η μητέρα και το νοσηλευτικό προσωπικό πρέπει να κάνει επιμελή και συχνή πλύση των χεριών και κυρίως πριν από την Παρασκευή της τροφής και μετά τη χρήση της τουαλέτας. Η τροφή πρέπει να παρασκευάζεται αμέσως πριν τη χορήγηση ή τουλάχιστον να τοποθετείται στο ψυγείο ή να καλύπτεται επιμελώς και να θερμαίνεται επαρκώς πριν τη βρώση, για την καταστροφή των κολιβακίλλων. Καταπολέμηση των μυγών, μεγάλη καθαριότητα, απολύμανση των λευχειμάτων κλπ.

26 ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΔΥΣΕΝΤΕΡΙΑ Η μικροβιακή δυσεντερία είναι πολύ παλιά νόσος. Υπήρξε στενότατα συνδεδεμένη με τα στρατεύματα κατά τους πολέμους. Υπήρξε πραγματική μάστιγα της ανθρωπότητας. Στα βρέφη και στα παιδιά η λοίμωξη διατρέχει υπό μορφή κλινικής νόσου, ενώ στα μεγάλα παιδιά και στους ενήλικες είναι ήπιας μορφής σχεδόν αφανής. Η νόσος είναι λιγότερο συχνή στα βρέφη κατά τους έξι πρώτους μήνες παρά κατά τα επόμενα δύο έτη. Η θνησιμότητα είναι ιδιαίτερα συχνή στα βρέφη κατά τους 3 πρώτους μήνες της ζωής, στους ηλικιωμένους και στα ψυχιατρεία Το μικρόβιο εισέρχεται από το στόμα. Πιθανώς λίγα μικρόβια είναι αρκετά για να προκαλέσουν λοίμωξη. Επώαση : 2 3 ημέρες συνήθως, ενίοτε όμως και από 12 ώρες έως 8 μέρες. Στο παχύ έντερο τα μικρόβια πολλαπλασιάζονται τοπικά προκαλώντας φλεγμονή του βλεννογόνου. Σπανιότερα διεισδύουν βαθύτερα στον οργανισμό και απομονώνονται από το αίμα. Ο τρόπος μολύνσεως ποικίλλει. Τα τρόφιμα και τα ποτά μπορεί να μολυνθούν, συνήθως από μολυσμένα χέρια, από μύγες και σπανιότερα από κοπρανώδεις ουσίες, και να συντελέσουν σημαντικά στην εξάπλωση της δυσεντερίας. Ο ρόλος του νερού είναι σπανιότερος αν και έχουν προκληθεί σοβαρές επιδημίες. Επίσης το γάλα, τα παγωτά και ο πάγος μπορούν να προκαλέσουν λοιμώξεις. Εν τούτοις οι δύο σημαντικότεροι τρόποι μολύνσεως είναι η μετάδοση από άτομο σε άτομο κυρίως με τα μολυσμένα χέρια ή η μετάδοση από τις μύγες. Ο τελευταίος τρόπος είναι σημαντικός στις χώρες και τις περιοχές που οι μύγες αφθονούν. Διαπιστώθηκε ότι οι μύγες που είναι μολυσμένες μπορεί να φέρουν το μικρόβιο για 12 μέρες. Αποδείχθηκε ότι οι τουαλέτες και το άμεσο περιβάλλον τους είναι μεγάλη πηγή μολύνσεως. Αποδείχθηκε ότι μετά την αποχώρηση από την τουαλέτα, τα μικρόβια διέρχονται από το χαρτί της τουαλέτας και βρίσκονται στα δάχτυλα. Το καλοκαίρι και το φθινόπωρο καθίσταται συχνή και αντιπροσωπεύει μεγάλο ποσοστό των διαρροϊκών συνδρόμων κατά τις εποχές αυτές. Οι συνηθέστεροι τύποι είναι : SH. FLEXNERI, δεύτερος σε συχνότητα είναι ο τύπος SH. SHONNEI. Σπανιότερος είναι SH. BOYDII, ενώ ο SH. SHIGA δεν ανευρέθει κατά τα τελευταία χρόνια.

27 ΜΙΚΡΟΒΙΟΦΟΡΟΙ Αυτοί που αναρρώνουν και υγιείς.αποβάλλουν το μικρόβιο για διάστημα πολλών ημερών μέχρι πολλών εβδομάδων. Χρόνιοι μικροβιοφόροι, οι οποίοι αποβάλλουν το μικρόβιο για ένα χρόνο και περισσότερο και οι οποίοι πιθανώς παρουσιάζουν χρόνιες εντερικές βλάβες. Οι χρόνιοι μικροβιοφόροι είναι πολύ σπάνιοι και συνεπώς ο ρόλος τους στη διασπορά της νόσου είναι ασήμαντος. Εν τούτοις οι ασυμπτωματικοί μικροβιοφόροι είναι λιγότερο επικίνδυνοι για τη διασπορά της νόσου, παρά οι ασθενείς με διάρροια ή μαλακές κενώσεις. Προφύλαξη Γενικά μέτρα όπως και για τον τυφοειδή πυρετό. Ιδιαίτερα μέριμνα καθαριότητας και αποστείρωσης των καθισμάτων της τουαλέτας, της λαβής της πόρτας και της λαβής από το καζανάκι. Επιμελές πλύσιμο των χεριών. Προσοχή κατά την παρασκευή των τροφίμων. Έλεγχος των ασχολούμενων με αυτά. Απομάκρυνση των χειριστών τροφίμων όταν παρουσιάζουν διαρροϊκά συμπτώματα. Καταπολέμηση των μυγών και προφύλαξη μολύνσεως των τροφίμων από αυτές. Ιδιαίτερη προσοχή όταν το άτομο παρουσιάζει διαρροϊκή πάθηση. Τρέχουσα απολύμανση των κενώσεων και μολυνθέντων λευχειμάτων. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΠΡΩΤΟΠΑΘΩΝ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΔΙΑΡΡΟΙΩΝ 1. Βέβαιοι παθογόνοι παράγοντες Τα σπουδαιότερα παθογόνα μικρόβια των λοιμωδών πρωτοπαθών διαρροϊκών συνδρόμων είναι οι σιγκέλες, οι σαλμονέλες και στελέχη τύπων κολοβακτηριδίων, που αποκαλούνται «εντεροπαθογόνοι κολιβάκιλλοι των βρεφών». Από τα μικρόβια αυτά οι σιγκέλες αποτελούν τον συνηθέστερο αιτιολογικό παράγοντα στις περισσότερες θερμές και υποανάπτυκτες χώρες, όπως και σε ορισμένες πολύ ανεπτυγμένες χώρες.παράδειγμα τέτοιας χώρας είναι η Αγγλία. Πράγματι σε αναφορά των εργαστηρίων της Δημόσιας Υγιεινής της χώρας για τις εντερικές λοιμώξεις, αναφέρεται ότι διαπιστώθηκαν κρούσματα μικροβιακής δυσεντερίας, κρούσματα σαλμονελώσεων, λοιμώξεων οφειλόμενων σε εντεροπαθογόνους κολιβακίλλους των βρεφών και δεκάδες περιπτώσεις οφειλόμενες σε εντεροιούς.έτσι σε σύνολο εντερικών λοιμώξεων στις οποίες βρέθηκε ο αιτιολογικός παράγοντας, οι οφείλονται στη σιγκέλλα. Οι εντεροπαθογόνοι κολιβάκιλλοι των βρεφών είναι ο συνηθέστερος παράγοντας διαρροιών στα βρέφη σε πολλές δυτικο-ευρωπαϊκές χώρες.

28 Οι σαλμονέλες βρίσκονται σε κάθε γεωγραφική περιοχή. Εν τούτοις η συμβολή της στη διάρροια είναι η μικρότερη. Βεβαίως ο ρόλος της στις τροφικές δηλητηριάσεις είναι σημαντικός σε πολλές περιοχές. Άλλα παθογόνα βακτηρίδια που συναντώνται σπανιότερα είναι της ομάδας Αριζόνα, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν γαστρεντερίτιδες όμοιες με αυτές που προκαλούν οι σαλμονέλες. Στα Νοσοκομεία ο πυογόνος σταφυλόκοκκος μπορεί να προκαλέσει εντερίτιδα. Ιδιαιτέρως στα νεογέννητα στα μαιευτήρια, η εντερίτιδα αυτή μπορεί να προσλάβει και επιδημικό χαρακτήρα. Σε αυτό συντελεί η ευρεία χρήση αντιβιοτικών στα νοσηλευτικά ιδρύματα, με συνέπεια τη διασπορά ανθεκτικών στελεχών σταφυλόκοκκων. Αν και ο σταφυλόκοκκος βρίσκεται συχνά στη φυσιολογική εντερική χλωρίδα, ο ρόλος του στις εξωνοσοκομειακές λοιμώξεις είναι μικρής σημασίας. Έχει διαπιστωθεί ότι και οι εντεροιοί προκαλούν μικροεπιδημίες διαρροιών, ιδιαιτέρως σε παιδιά διαφόρων ιδρυμάτων. 2. Παράγοντες θεωρούμενοι μικρής σημασίας ή αμφιβόλου παθογόνου δράσεως Σε πολλές περιπτώσεις διάρροιας στις οποίες δεν βρίσκονται γνωστοί παθογόνοι μικροοργανισμοί, παρατηρείται στα κόπρανα μεγάλη αύξηση μικροβίων. Πρόκειται για μικρόβια που υπάρχουν συχνά στη φυσιολογική εντερική χλωρίδα. Λόγω της αυξήσεως του αριθμού τους θεωρήθηκε από πολλούς ότι έχουν σχέση με τις διάρροιες. Θα αναφέρουμε πιο κάτω τις επικρατέστερες αντιλήψεις για τη σημασία των μικροβίων αυτών. PROTEUS VYLGARIS K PR. MIRABILLIS Δεν έχει αποδειχθεί η ικανότητα τους να προκαλούν πρωτοπαθείς εντερίτιδες. Θεωρείται ότι κάτω από ειδικές συνθήκες, στελέχη μπορεί να πολλαπλασιαστούν υπερμέτρως και να προκαλέσουν διάρροια λόγω ερεθισμού του βλεννογόνου του εντέρου. PROTEUS MORGANI Βρίσκεται σε εποχιακές μικροεπιδημίες διάρροιας. Φαίνεται ότι είναι ο υπεύθυνος παράγοντας σε μερικές από αυτές, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί σαφώς. Σε πολλές άλλες περιπτώσεις όπου ο P.MORGANI υπάρχει σε αφθονία δεν αποτελεί το αίτιο της διάρροιας, καθώς συνυπάρχει με ένα από τα γνωστά παθογόνα εντεροβακτηρίδια. COTROBACTER, PROVIDENCE, PROTEUS PETTGERI, PSEYDOMONAS, AERUGINOSA, B. ANTITRATUM, B. PARACOLI ANAEROGENES K C. ALBICANS Πιστεύεται ότι στελέχη των παραπάνω ειδών είναι ενίοτε παθογόνα και προκαλούν διάρροιες. Η συμβολή τους όμως στο

29 νόσημα αυτό δεν φαίνεται σημαντική, καθότι δεν βρίσκονται συχνά σε αφθονία σε πρωτοπαθείς διαρροϊκές λοιμώξεις. ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ Από άτομο σε άτομο συνήθως με τα χέρια, σπανιότερα με τι φιλί και άλλων επαφών. Με τα τρόφιμα συμπεριλαμβανομένου και του γάλακτος Με το νερό Μηχανικά με τα έντομα. Στις νόσους του πεπτικού μπορούμε να επέμβουμε λίαν αποτελεσματικά στην αποκάθαρση των οδών μεταδόσεως. Αυτό επιτυγχάνεται με την παροχή ακίνδυνου ύδατος, της υγιεινής των τροφίμων, της ατομικής υγιεινής και καθαριότητας των μαγειρείων, της κατάλληλης διαθέσεως των λυμάτων και απορριμμάτων, μέχρι και την καταπολέμηση των οικιακών εντόμων. Άλλα μέτρα είναι η θεραπεία των ασθενών για εξάλειψη των πηγών μολύνσεως και η ανύψωση της αντιστάσεως του οργανισμού με προφυλακτικό εμβολιασμό. ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΜΟΛΥΝΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΩΝ Η μόλυνση των τροφίμων συμβαίνει όταν μικρόβια,επικίνδυνες χημικές ουσίες ή ξένα αντικείμενα βρεθούν μέσα στα τρόφιμα ή στο περιβάλλον τους. Η επιμόλυνση να συμβεί σε οποιοδήποτε στάδιο της προετοιμασίας ή της επεξεργασίας των τροφίμων και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές βλάβες της υγείας του καταναλωτή. Υπάρχουν 3 τύποι επιμολύνσεων για τα τρόφιμα: Μικροβιακή επιμόλυνση Φυσική επιμόλυνση Χημική επιμόλυνση

30 ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΉ ΕΠΙΜΌΛΥΝΣΗ Η μικροβιακή επιμόλυνση είναι ο πιο συνηθισμένος τρόπο αλλά και επικίνδυνος τύπος επιμόλυνσης.η μικροβιακή επιμόλυνση μπορεί να προκαλέσει την αλλοίωση των τροφίμων, τη τροφική δηλδτηρίαση, ή και σπανιότερα τον θάνατο. Η μικροβιακή επιμόλυνση είναι 4 ειδών : 1.Βακτηριακή μόλυνση 2.Μόλυνση από ιούς 3.Μόλυνση από μύκητες και ζύμες 4.Παρασιτική μόλυνση Τα παθογόνα βακτήρια μεταφέρονται απευθείας από τις πρώτες ύλες στα τρόφιμα,ή μεταφέρονται με άλλους τρόπους: Από τα χέρια και τα ρούχα του προσωπικού Από τον εξοπλισμό Από τις επιφάνειες που ακουμπούν τα τρόφιμα Η διασταυρούμενη επιμόλυνση είναι η μεταφορά των βακτηρίων από μολυσμένα τρόφιμα(συνήθως ωμά) ή από μολυσμένες επιφάνειες σε έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα.διακρίνεται σε: Άμεση (πχ όταν το ωμό τρόφιμο αγγίζει το έτοιμο προς κατανάλωση ) Με στάξιμο (πχ όταν στάζει το αίμα από ωμό κοτόπουλο σε μαγειρεμένο φαγητό) Έμμεση (πχ όταν το προσωπικό χειρίζεται ωμά και μαγειρεμένα τρόφιμα μαζί ή όταν σε μία επιφάνεια κοπής τοποθετείται το ωμό τρόφιμο και μετά, χωρίς να προηγηθεί καθαρισμός,τεμαχίζεται το μαγειρεμένο). Πηγές μόλυνσης των τροφίμων με παθογόνα βακτήρια Άνθρωπος: Βακτήρια που προκαλούν τροφική υπάρχουν στην μύτη,το στόμα, τον λαιμό, τα χέρια, τα ρούχα, το έντερο, τις πληγές και το δέρμα του ανθρώπου. Συνήθως ο άνθρωπος μολύνει τα τρόφιμα άμεσα με τα άπλυτα χέρια, φτέρνισμα ή βήξιμο. Νωπά τρόφιμα Τα ωμά τρόφιμα (κρέας,αυγά, πουλερικά, οστρακοειδή, κλπ):πρέπει να διατηρούνται ξεχωριστά από τα τρόφιμα υψηλού κινδύνου. Οι διασταυρούμενη επιμόλυνση(άμεση,έμμεση, ή με στάξιμο,)πρέπει να αποφεύγεται με κάθε τρόπο. Χώμα: Το χώμα πρέπει να ξεπλένεται καλά από τα λαχανικά γιατί μεταφέρει παθογόνα βακτήρια.

31 Έντομα: Αρκετά έντομα μεταφέρουν παθογόνα βακτήρια.ιδιαίτερα οι μύγες και οι κατσαρίδες αποτελούν κίνδυνο για μετάδοση βακτηρίων λόγω των διατροφικών τους συνηθιών και των χώρων που συχνάζουν. Τρωκτικά: Τα ποντίκια και οι αρουραίοι είναι φορείς επικίνδυνων βακτηρίων.τα τρόφιμα μπορεί να επιμολυνθούν από τα περιττώματα τους, τις τρίχες, τα ούρα και το ροκάνισμα.οι επιφάνειες που έχουν μολυνθεί από τα τρωκτικά πρέπει να απολυμαίνονται άμεσα και τα μολυσμένα τρόφιμα να απορρίπτονται. Ζώα και πουλιά: Τα οικιακά και τα άγρια ζώα, μεταφέρουν με το σώμα τις τρίχες, τα πόδια, τα σάλια και τα περιττώματα τους επικίνδυνα βακτηρία. Τα βακτήρια αυτά είναι δυνατόν να μολύνουν τους χώρους των τροφίμων και κατ επέκταση τα τρόφιμα. Αέρας και σκόνη : Για τη προστασία των τροφίμων από τα βακτήρια που βρίσκονται στη σκόνη και στον αέρα, αυτά θα πρέπει πάντα να καλύπτονται. Απορρίμματα : Η συχνή απομάκρυνση των απορριμμάτων και των υπολειμμάτων, προφυλάσσει τα τρόφιμα από επιμολύνσεις. Η σωστή διαχείριση των απορριμμάτων περιορίζει την προσέλκυση εντόμων ( μύγες ) και τρωκτικών. Το προσωπικό πρέπει να πλένει καλά τα χέρια του αν ασχοληθεί με απορρίμματα. Επιφάνειες επεξεργασίας τροφίμων, εξοπλισμός και σκεύη : Οι πάγκοι εργασίας, τα μηχανήματα και τα σκεύη θα πρέπει να καθαρίζονται καλά από τα υπολείμματα των τροφίμων και να απολυμαίνονται πολλές φορές, διότι ευνοούν την ανάπτυξη παθογόνων βακτηρίων. Νερό : Το νερό που χρησιμοποιείται για κάθε χρήση πρέπει να είναι καθαρό και πόσιμο, αλλιώς μπορεί να μολύνει τα τρόφιμα με επικίνδυνα βακτήρια. Η μικροβιακή επιμόλυνση των τροφίμων μπορεί να αποφευχθεί αν : 1) Το προσωπικό ακολουθεί τους κανόνες για την ατομική υγεία και υγιεινή και φορά πάντα καθαρή στολή εργασίας. Το πλύσιμο των χεριών είναι πολύ σημαντικό. 2) Το προσωπικό εκπαιδεύεται στα μέτρα υγιεινής κατά την παραλαβή, την αποθήκευση, την προετοιμασία, το ψήσιμο και την διατήρηση των

32 τροφίμων. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται στην αποφυγή της διασταυρούμενης επιμόλυνσης, στο μαγείρεμα με κατάλληλες θερμοκρασίες, στη σωστή ψύξη και απόψυξη και στη σωστή διατήρηση των τροφίμων. 3) Η αγορά των πρώτων υλών γίνεται από αξιόπιστους προμηθευτές. 4) Το κτήριο και ο εξοπλισμός είναι έτσι ώστε να εξασφαλίζουν το σωστό χειρισμό και τη σωστή επεξεργασία των τροφίμων ( διαφορετικές επιφάνειες τεμαχισμού νωπών και έτοιμων προς κατανάλωση τροφίμων, διαφορετικοί νεροχύτες κλπ. ) 5) Τα νωπά τρόφιμα διαχωρίζονται από τα έτοιμα για κατανάλωση σε όλα τα στάδια ( αποθήκευση, προετοιμασία και σερβίρισμα ). Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα τρόφιμα υψηλού κινδύνου. 6) Εφαρμόζεται πρόγραμμα καταπολέμησης τρωκτικών και εντόμων. 7) Οι χώροι, ο εξοπλισμός και τα σκεύη καθαρίζονται και απολυμαίνονται. 8) Τα απορρίμματα και τα ακατάλληλα τρόφιμα απομακρύνονται αμέσως από τους χώρους των τροφίμων. Φυσική και χημική επιμόλυνση Η παρουσία ξένων σωμάτων και χημικών ουσιών στα τρόφιμα, οφείλεται συνήθως στις πρώτες ύλες ή στη μη τήρηση κανόνων υγιεινής κατά τη παραλαβή και προετοιμασία ή το σερβίρισμα των τροφίμων. Μπορούν να προκαλέσουν τραυματισμούς ασθένειες ή και παράπονα από τους καταναλωτές. Πηγές μόλυνσης των τροφίμων με επικίνδυνες χημικές ουσίες Εντομοκτόνο : Παγίδες εντόμων ή τρωκτικών, ψεκασμός πάνω από ανοικτά τρόφιμα ή εξοπλισμό. Πρόσθετα : Συντηρητικά, βελτιωτικά γεύσης, και χρώματος περισσότερο του κανονικού. Χημικά καθαριστικά : Απορρυπαντικά, απολυμαντικά, λιπαντικά Βιομηχανικά χημικά : Ψυκτικά υγρά. Περιβάλλον : Φυτοφάρμακα, διοξίνες, κτηνιατρικά φάρμακα και λιπάσματα.

33 Η χημική επιμόλυνση μπορεί να αποφευχθεί αν: 1. Ο καθαρισμός και η απολύμανσή γίνεται σωστά, σύμφωνα με το πρόγραμμα καθαρισμού και με τη χρησιμοποίηση καταλλήλων (εγκεκριμένων ) καθαριστικών και απολυμαντικών. Δεν πρέπει να μένουν υπολείμματα των ουσιών αυτών στις επιφάνειες. 2. Η χρήση πρόσθετων ( βελτιωτικά γεύσης και χρώματος ), γίνεται πολύ προσεχτικά και σύμφωνα με την επιτρεπόμενη δόση. 3. Τα χημικά καθαριστικά, τα εντομοκτόνα ή άλλες τοξικές ουσίες είναι σωστά επισημασμένα και αποθηκευμένα σε ξεχωριστούς χώρους που κλειδώνουν. 4. Η αγορά των πρώτων υλών γίνεται από αξιόπιστους προμηθευτές. 5. Η καταπολέμηση τρωκτικών και εντόμων γίνεται από υπεύθυνα άτομα. Απαγορεύεται ο ψεκασμός πάνω σε τρόφιμα. 6. Το κτήριο και ο εξοπλισμός συντηρούνται τακτικά και διατηρούνται σε σωστή κατάσταση. Πηγές μόλυνσης των τροφίμων με ξένα σώματα Πρώτες ύλες : Γυαλί, ξύλο, πλαστικά, μέταλλα, πέτρες, κόκαλα, γόπες, κλπ. Κτίρια / εξοπλισμός : Συμπυκνώματα υγρασίας, ξεφτισμένη μπογιά / σκουριά, σπασμένα γυαλιά, βίδες, παξιμάδια, κλπ. Πίνακες ανακοινώσεων : Καρφίτσες, πινέζες, χαρτιά. Υλικά συσκευασίας : Αυτοκόλλητες ταινίες, χαρτιά, σκοινιά, συνδετήρες, πλαστικό. Προσωπικό / επισκέπτες : Τρίχες, κουμπιά, κοσμήματα, νύχια, επίδεσμοι, υφάσματα κλπ. Εργαλεία καθαρισμού: Κομμάτια σφουγγαριού ή υφάσματος, τρίχες από βούρτσες Τρωκτικά, έντομα, ζώα και πτηνά : Περιττώματα, τρίχες ζώων, χώμα Η φυσική επιμόλυνση με ξένα αντικείμενα των τροφίμων μπορεί να αποφευχθεί αν : 1. Το προσωπικό ακολουθεί τους κανόνες για την ατομική υγιεινή ( κομμένα νύχια, στολή εργασίας, κάλυμμα μαλλιών, όχι κοσμήματα κλπ ) και δεν καπνίζει κατά την ώρα εργασίας. Οι επισκέπτες ακολουθούν τους ίδιους κανόνες. 2. Ο καθαρισμός και η απολύμανση γίνεται σωστά, με τη χρησιμοποίηση κατάλληλων εργαλείων καθαρισμού ( όχι φθαρμένες βούρτσες, σφουγγάρια κλπ )

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Ορθή Διαχείριση Τροφίμων Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Κανόνες Ορθής Διαχείρισης των Τροφίμων Προληπτικοί κανόνες-μέτρα που απαιτούνται για να έχουμε ασφαλή τρόφιμα. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Οδηγίες για την πρόληψη και τον αποτελεσματικό χειρισμό εμφάνισης γαστρεντερίτιδας σε κατασκήνωση Η εμφάνιση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας σε κατασκηνώσεις δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Δρ Αμαλία Τσαγκάρη 2.3.2015 Με βάση το εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στην υγιεινή και τον χειρισμό των τροφίμων για τις επιχειρήσεις Μαζικής Εστίασης ΤΡΟΦΟΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

(Πίκρισμα. αγγουριού)

(Πίκρισμα. αγγουριού) (Πίκρισμα αγγουριού) 1 (Πίκρισμα αγγουριού) Χημική ουσία κουκουρμπιτασίνη 1. Ποικιλίες που παράγουν πικρά αγγούρια. 2. Έλλειψη νερού (τραυματισμός φυτού σημεία του βλαστού που δεν κυκλοφορεί το νερό) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ιογενής γαστρεντερίτιδα; Η ιογενής γαστρεντερίτιδα είναι μια εντερική λοίμωξη που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

Προέλευση πόσιμου νερού

Προέλευση πόσιμου νερού Σημασία του νερού Χρειάζονται 35 cm 3 νερού ανά kg ανθρώπινου σώματος (~2lt) ημερησίως Χωρίς νερό ο άνθρωπος δεν ζει πάνω από 6-7 ημέρες Διαλύτης θρεπτικών συστατικών, δίνει ελαστικότητα στους ιστούς,

Διαβάστε περισσότερα

Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι

Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοιονομάζονται οι παθολογικές εκείνες καταστάσεις οι οποίες οφείλονται στην κατανάλωση τροφίμων που έχουν μολυνθεί με παθογόνους παράγοντες.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Επιμέλεια ύλης-εισήγησης: Λάππα Θεοδώρα Με βάση το εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στην υγιεινή και τον χειρισμό των τροφίμων για τις επιχειρήσεις Μαζικής Εστίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ : ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΜΑΪΟΣ 2007 Τι είναι η Λιστερίωση; Η Λιστερίωση είναι µια σοβαρή λοίµωξη (ζωονόσος), η οποία προκαλείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

Α. Βανταράκης Πρόεδρος Εταιρείας Μελέτης Μικροβιολογικής Ποιότητας Υδάτων (www.watermicro.gr) Επικ. Καθηγητής Υγιεινής Μον.

Α. Βανταράκης Πρόεδρος Εταιρείας Μελέτης Μικροβιολογικής Ποιότητας Υδάτων (www.watermicro.gr) Επικ. Καθηγητής Υγιεινής Μον. ΙΟΙ KAIΥΔΑΤΙΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ- O ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Α. Βανταράκης Πρόεδρος Εταιρείας Μελέτης Μικροβιολογικής Ποιότητας Υδάτων (www.watermicro.gr) Επικ. Καθηγητής Υγιεινής Μον. Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Μέτρα πρόληψης και ελέγχου γαστρεντερίτιδας σε βρεφονηπιακό/παιδικό σταθμό (Απευθύνεται σε εργαζόμενους βρεφονηπιακών / παιδικών σταθμών) Μέτρα πρόληψης 1. Ακολουθούμε

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ /ΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΕΩΤΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ /ΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΕΩΤΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ /ΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΕΩΤΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΑΛΜΟΝΕΛΑ ΕΝΑ ΜΙΚΡΟΒΙΟ ΜΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης. στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των. Τροφίμων

Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης. στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των. Τροφίμων Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των Τροφίμων Αθήνα 2004 1 Κεφάλαιο 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 5 Κεφάλαιο 2. ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ 7 2.1 Από πού προκαλούνται οι τροφικές

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνοι της υγείας από νερά ύδρευσης. Αθηνά Μαυρίδου Καθ. Μικροβιολογίας ΤΕΙ Αθήνας

Κίνδυνοι της υγείας από νερά ύδρευσης. Αθηνά Μαυρίδου Καθ. Μικροβιολογίας ΤΕΙ Αθήνας Κίνδυνοι της υγείας από νερά ύδρευσης Αθηνά Μαυρίδου Καθ. Μικροβιολογίας ΤΕΙ Αθήνας Το νερό- πηγή ζωής Η παροχή στους πολίτες ασφαλούς νερού αποτελεί ίσως την σηµαντικότερη υποχρεώση της πολιτείας αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης. στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των. Τροφίμων

Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης. στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των. Τροφίμων Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των Τροφίμων Αθήνα 2004 1 Κεφάλαιο 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 5 Κεφάλαιο 2. ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ 7 2.1 Από πού προκαλούνται οι τροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όπως αυτές ορίζονται σύμφωνα με τις Ενιαίες Τεχνικές Προδιαγραφές παροχής υπηρεσιών διανομής γευμάτων στους ασθενείς των Νοσοκομείων, αρμοδιότητας της 1ης Υ.Π.Ε. Αττικής ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Υπόµνηση σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 43, παρ.1 Αρ.1 του Νόµου περί προστασίας από τις λοιµώξεις (IfSG)

Υπόµνηση σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 43, παρ.1 Αρ.1 του Νόµου περί προστασίας από τις λοιµώξεις (IfSG) Σφραγίδα της Υγειονοµικής Υπηρεσίας Υπόµνηση σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 43, παρ.1 Αρ.1 του Νόµου περί προστασίας από τις λοιµώξεις (IfSG) Για τα πρόσωπα, τα οποία κατ' επάγγελµα κατασκευάζουν, παρασκευάζουν,

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνοι από την µόλυνση του πόσιµου νερού-μέτρα προστασίας- Ενηµέρωση καταναλωτών. Αθηνά Μαυρίδου Καθ. Μικροβιολογίας ΤΕΙ Αθήνας

Κίνδυνοι από την µόλυνση του πόσιµου νερού-μέτρα προστασίας- Ενηµέρωση καταναλωτών. Αθηνά Μαυρίδου Καθ. Μικροβιολογίας ΤΕΙ Αθήνας Κίνδυνοι από την µόλυνση του πόσιµου νερού-μέτρα προστασίας- Ενηµέρωση καταναλωτών Αθηνά Μαυρίδου Καθ. Μικροβιολογίας ΤΕΙ Αθήνας Παγκόσµιες ανάγκες σε νερό. Η παροχή στους πολίτες ασφαλούς νερού αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

KΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

KΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ KΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ 1 Ποιοι κίνδυνοι μπορούν να εμφανιστούν στα τρόφιμα? Οι κίνδυνοι που μπορούν να εμφανιστούν στα τρόφιμα είναι: - μικροβιολογικοί (μικροοργανισμοί), -χημικοί (φυτοφάρμακα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 HACCP - Κατηγορίες Τροφίμων

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 HACCP - Κατηγορίες Τροφίμων Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 HACCP - Κατηγορίες Τροφίμων 1.1 TI ΕΙΝΑΙ ΤΟ HACCP.....................................................17 1.2 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΟΥ HACCP.......................................17

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρέπει να τηρηθούν ιδιαίτερα μέτρα προφύλαξης;

Γιατί πρέπει να τηρηθούν ιδιαίτερα μέτρα προφύλαξης; ΚΑΘΟ ΗΓΗΣΗ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 43 ΠΑΡ. 1 Ε. 1 ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΠΕΡΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ (IFSG) Υγειονομική πληροφόρηση για την διαχείριση τροφίμων Άτομα, τα οποία εξ επαγγέλματος παράγουν, μεταποιούν ή κυκλοφορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΙΕΙΝΗΣ & ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Εκπαιδευτής: Φάνης Γεωργόπουλος f.georgopoulos@teilar.

ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΙΕΙΝΗΣ & ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Εκπαιδευτής: Φάνης Γεωργόπουλος f.georgopoulos@teilar. ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΙΕΙΝΗΣ & ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Εκπαιδευτής: Φάνης Γεωργόπουλος f.georgopoulos@teilar.gr Ειδικότητα: Γεωπόνος Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Δημόσια Υγεία στην καθημερινή πρακτική (ζωή) Απόστολος Βανταράκης Αναπληρωτής Καθηγητής Υγιεινής Πανεπιστήμιο Πατρών Τι είναι η Δημόσια Υγεία; Οργανωμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7 Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Κεφ. Ιο ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 18 1.1. Επιλογή των τροφών 19 1.2. Τα θρεπτικά στοιχεία 20 1.2.1. Πρωτεΐνες ή λευκώματα 21 1.2.2. Υδατάνθρακες ή σάκχαρα 22 1.2.3.

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP 1 1. Είδη κρέατος 2. Σκόνη γάλακτος 3. Προτηγανισµένες και µη πατάτες 4. Ψάρια και θαλασσινά 2 1. Εφαρµογή προγράµµατος HACCP στην παραγωγή κρέατος Η χρήση HACCP

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Εισαγωγή Το νερό είναι απόλυτα συνυφασμένο με την ύπαρξη της ζωής σε όλες της τις μορφές και για τα θηλαστικά αποτελεί από ποσοτική άποψη το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες

Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες ΕΦΕΤ Διεύθυνση Διατροφικής Πολιτικής & Ερευνών Ιούνιος 2006 Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες Εκδόθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ. Ιανουάριος 2006

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ. Ιανουάριος 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ Ιανουάριος 2006 Τι είναι η γρίπη των πτηνών; Η γρίπη των πτηνών είναι µία µολυσµατική νόσος που προσβάλει τα

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Για το νέο ιό της γρίπης

Για το νέο ιό της γρίπης Για το νέο ιό της γρίπης Μετά την ανακοίνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ότι ανεβάζει τοσυναγερμό στο 6, για τον κίνδυνο πανδημίας από τη γρίπη των χοίρων (H1N1), η ανησυχία μας κορυφώνεται κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Κατσιαφλάκα Άννα Τεχνική Υπεύθυνος Μικροβιολογικού τομέα Ιατρός Βιοπαθολόγος,Msc στη Δημόσια Υγεία Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικοί Στόχοι. Ολοι οι μαθητές: Να γνωρίζουν ότι μερικές φορές οι μικροοργανισμοί μπορούν να μας αρρωστήσουν

Διδακτικοί Στόχοι. Ολοι οι μαθητές: Να γνωρίζουν ότι μερικές φορές οι μικροοργανισμοί μπορούν να μας αρρωστήσουν Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Ενότητα 1.3. Η ενότητα, Βλαβεροί Μικροοργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS)

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) econteplusproject Organic.Edunet ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΜΕΤΑ ΟΣΗ - ΠΡΟΛΗΨΗ

ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΜΕΤΑ ΟΣΗ - ΠΡΟΛΗΨΗ ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΜΕΤΑ ΟΣΗ - ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Παθογόνος παράγοντας (Bacillus anthracis): Βακτήριο µε εξαιρετικά ανθεκτικούς σπόρους (θερµότητα, απολυµαντικά, αποξήρανση). Οι σπόροι σχηµατίζονται µόνο όταν οι

Διαβάστε περισσότερα

Τα σκίτσα φιλοτέχνησε ο Στάθης (Σταυρόπουλος)

Τα σκίτσα φιλοτέχνησε ο Στάθης (Σταυρόπουλος) Οι οδηγίες διαμορφώθηκαν από την ερευνητική ομάδα του Ευρωπαϊκού προγράμματος ECORAIP (www.ecoraip.eu) με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ιδρύματος Σταύρου Νιάρχου Τα σκίτσα φιλοτέχνησε

Διαβάστε περισσότερα

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ Τι είναι HACCP; Hazard = Κίνδυνος Analysis = Ανάλυση Critical = Κρίσιμο Το ΑΚΚΣΕ είναι ένα εργαλείο που προσπαθεί να διασφαλίσει την υγιεινή και την

Διαβάστε περισσότερα

Παθογόνοι μικροοργανισμοί και Τροφικές ασθένειες

Παθογόνοι μικροοργανισμοί και Τροφικές ασθένειες Παθογόνοι Μικροοργανισμοί και Παράγοντες Gram- Βακτήρια - Salmonella species - Campylobacter species - Escherichia coli - Yersinia enterocolitica - Shigella species - Vibrio species Gram+ Βακτήρια - Listeria

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός θηλασμός δίνεται στο μωρό ξένο γάλα χρησιμοποιώντας μπιμπερό. H επιλογή του κατάλληλου γάλακτος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ 1 ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΑ ΠΙΟ ΒΑΣΙΚΑ 2 Μικρόβια ή μικροοργανισμοί λέγονται οι οργανισμοί που δεν είναι διακριτοί με γυμνό μάτι. Διακρίνονται μόνο με το μικροσκόπιο. Έχουν μέγεθος μικρότερο από 0,1mm.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ!

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Σφραγίδα της εγκατάστασης-υπηρεσίας ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Υπόµνηση για γονείς και λοιπούς κηδεµόνες της διάταξης του άρθρου 34 παρ.5 εδάφιο 2 του Νόµου περί προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ

ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ Το κοινό κρυολόγημα, γνωστό και ως οξεία ρινοφαρυγγίτιδα, κόρυζα ή απλώς κρυολόγημα, είναι ο τυπικός όρος περιγραφής, μιας εξαιρετικά μεταδοτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ. Καρκίνος και ΑΙDS Βουβωνική πανώλη Ισπανική Γρίπη Η ελονοσία Έμπολα Η χολέρα Η Ευλογιά Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Γρίπη Διάρροια

ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ. Καρκίνος και ΑΙDS Βουβωνική πανώλη Ισπανική Γρίπη Η ελονοσία Έμπολα Η χολέρα Η Ευλογιά Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Γρίπη Διάρροια ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Καρκίνος και ΑΙDS Βουβωνική πανώλη Ισπανική Γρίπη Η ελονοσία Έμπολα Η χολέρα Η Ευλογιά Πολιομυελίτιδα Φυματίωση Γρίπη Διάρροια AIDS 25 εκατ. Θάνατοι από το 1981 έως σήμερα Το AIDS

Διαβάστε περισσότερα

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ «Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων»

ΗΜΕΡΙΔΑ «Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων» Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων ΗΜΕΡΙΔΑ «Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων» «Ανθρώπινα και ζωικά απόβλητα : Επίδραση στη μικροβιολογική υγιεινή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 43 ΠΑΡ. 1 ΕΔ. 1 ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΠΕΡΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ (IFSG) Υγειονομική ενημέρωση ως προς την διαχείριση τροφίμων

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 43 ΠΑΡ. 1 ΕΔ. 1 ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΠΕΡΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ (IFSG) Υγειονομική ενημέρωση ως προς την διαχείριση τροφίμων ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 43 ΠΑΡ. 1 ΕΔ. 1 ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΠΕΡΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ (IFSG) Υγειονομική Υπηρεσία Σαρλότενμπουργκ-Βίλμερσντορφ (Βερολίνο) Gesundheitsamt Charlottenburg-Wilmersdorf Hohenzollerndamm

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Η επιδηµιολογία των νοσοκοµειακών λοιµώξεων παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση µε αυτήν των λοιµωδών νοσηµάτων που εκδηλώνονται στην κοινότητα. Αφορά ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΑΣΘΕΝΕΙΕΣΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙΑΠΟΑΥΤΑ. Λαπαρίδης Κώστας

ΑΣΦΑΛΕΙΑΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΑΣΘΕΝΕΙΕΣΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙΑΠΟΑΥΤΑ. Λαπαρίδης Κώστας ΑΣΦΑΛΕΙΑΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΑΣΘΕΝΕΙΕΣΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙΑΠΟΑΥΤΑ Λαπαρίδης Κώστας Θέµαταασφάλειαςτροφίµων Ασθένειες που προκαλούνται απ αυτά (π.χ.δηλητηριάσεις) Μικρόβια Πρόσθετα τροφίµων ΤροφικέςΑσθένειες Ποιες

Διαβάστε περισσότερα

ΨΕΥΔΟΠΑΝΩΛΗ (NEWCASTLE DISEASE)

ΨΕΥΔΟΠΑΝΩΛΗ (NEWCASTLE DISEASE) econteplusproject Organic.Edunet ΨΕΥΔΟΠΑΝΩΛΗ (NEWCASTLE DISEASE) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής και Υδατοκαλλιεργειών,

Διαβάστε περισσότερα

Τα προβιοτικά στην καθημερινή κλινική πράξη

Τα προβιοτικά στην καθημερινή κλινική πράξη Τα προβιοτικά στην καθημερινή κλινική πράξη Ανδρέας Θ. Τσουρουκτσόγλου, Ιατρός Ξάνθη, 22.ΙΟΥΝ.2003 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μέσα στον καθένα μας κατοικεί ένας τεράστιος αριθμός από βακτηρίδια, χωρίς τα οποία δεν θα μπορούσαμε

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΧΟΛΕΡΑ (ICD-10 Α00): ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΟΣΗΜΑΤΟΣ 1. Λοιμογόνος παράγοντας H χολέρα είναι μια οξεία διαρροϊκή νόσος που οφείλεται στην προσβολή του εντέρου από την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp.

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιατρικής Βιοπαθολογίας Η εφαρμογή μοριακών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΔΑ: «Παροχή συσσιτίων και τροφίμων - Αρωγή στις κοινωνικά ασθενέστερες ομάδες»

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΔΑ: «Παροχή συσσιτίων και τροφίμων - Αρωγή στις κοινωνικά ασθενέστερες ομάδες» ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΔΑ: ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΜΗΜΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Μυκοπλάσμωση 1 Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Τα είδη του γένους Mycoplasma, χαρακτηρίζονται από μεγάλη ποικιλομορφία επειδή δεν φέρουν κυτταρικό τοίχωμα. Δεν είναι εύκολο να αναδειχθούν. Καλλιεργείται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review

Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review Μπέλλου Μαρία, Βανταράκης Γεώργιος, Κόκκινος Πέτρος, Βανταράκης Απόστολος 1 Μονάδα Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας, Εργαστήριο Υγιεινής, Τμήμα Ιατρικής,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Ebola. Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε

Ebola. Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε Ebola Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε Οκτώβριος 2014 Πρόλογος Μια από τις τελευταίες απειλές που γέμισε έντονη ανησυχία ολόκληρο τον πλανήτη είναι η εξάπλωση του ιού Έμπολα. Μια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ Α.. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απομάκρυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 3

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 3 19-9-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 3 Η ανάπτυξη των βακτηριδίων ακολουθεί τέσσερεις φάσεις, η διάρκεια των οποίων εξαρτάται πρωτίστως από τη θερμοκρασία : Φάση υστέρησης (lag phase) :

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΖΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΔΡΟΔΟΤΗΣΗ

ΜΑΖΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΔΡΟΔΟΤΗΣΗ ΜΑΖΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΔΡΟΔΟΤΗΣΗ Δρ. Θεόδωρος Ι. Δαρδαβέσης Ιατρός Υγιεινολόγος Βιοπαθολόγος Αν. Καθηγητής Υγιεινής Κοινωνικής Ιατρικής Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. Εισαγωγή Με

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΕΙΟ Ν. Θ. ΚΟΥΡΟΥΣΙΗ ΛΤΔ ΤΗΛ:+357 24 322336 ΦΑΧ: +357 24 3227807735 ΚΟΦΙΝΟΥ ΛΑΡΝΑΚΑ ΚΥΠΡΟΣ

ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΕΙΟ Ν. Θ. ΚΟΥΡΟΥΣΙΗ ΛΤΔ ΤΗΛ:+357 24 322336 ΦΑΧ: +357 24 3227807735 ΚΟΦΙΝΟΥ ΛΑΡΝΑΚΑ ΚΥΠΡΟΣ Κεφίρ 28/4/10 Η προέλευση του κεφίρ επισημαίνεται στα καυκάσια βουνά, πολλούς αιώνες πριν, όπου είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο για τα οφέλη στην υγεία. Το κεφίρ έχει παραμείνει ένα αγαπημένο ποτό στον Πόντο,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ. Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ. Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009 (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009 Τι

Διαβάστε περισσότερα

και η υγεία των εργαζομένων

και η υγεία των εργαζομένων και η υγεία των εργαζομένων Η γρίπη των πουλερικών ή πιο σωστά γρίπη των πτηνών (avian influenza) είναι μια λοιμώδης ασθένεια μεταξύ των πτηνών, γνωστή εδώ κι έναν αιώνα. Περιγράφηκε για πρώτη φορά στην

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Παιδικές Ιώσεις-Συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο»

Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ε.Ν.Λ. στα πλαίσια ενασχόλησής της με την πρόληψη λοιμώξεων στο χώρο του Νοσοκομείου, δίδει σαφείς οδηγίες για την ασφαλή

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εισαγωγή Τα θρεπτικά υλικά περιέχουν τις κατάλληλες ενώσεις για την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό των μικροοργανισμών. Οι ετερότροφοι οργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Τι είναι ουρολοίμωξη; Σαν ουρολοίμωξη χαρακτηρίζουμε την βακτηριδιακή λοίμωξη κυρίως οποιοδήποτε σημείου του ουροποιητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών

Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών Δειγματοληψίες ύδατος για την αναζήτηση μικροοργανισμών Κουρέας Μιχάλης Μηχανικός Περιβάλλοντος Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Σπουδαιότητα Η δειγματοληψία είναι εξίσου

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα