Έθιμα λαϊκής οικοδομικής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Έθιμα λαϊκής οικοδομικής"

Transcript

1 Έθιμα λαϊκής οικοδομικής Ζέτα Παπαγεωργοπούλου, ΠΡΙΣΜΑ 13 Προσεγγίζουμε τον παραδοσιακό πολιτισμό που διαμορφώθηκε κατά τον 19 ο και τις πρώτες δεκαετίες του 20 ου αιώνα στη Μακεδονία, με σκοπό να ανιχνεύσουμε έθιμα της λαϊκής οικοδομικής, όπως καταγράφονται κατά κύριο λόγο στη βιβλιογραφία, αλλά και στην προφορική παράδοση της περιοχής της Γουμένισσας 1. Η οικοδομική στην οποία γίνεται αναφορά ακολουθεί την παράδοση της λαϊκής αρχιτεκτονικής που συναντάται στην κεντροδυτική Μακεδονία και στην Ήπειρο. Αντικείμενό της είναι κατά κύριο λόγο κτίσματα, τα οποία προορίζονταν για τον λαό και κτίστηκαν από λαϊκούς μαστόρους ή και από τους ίδιους τούς ενοίκους τους, και όχι αρχοντικά, τύπου Σιάτιστας, Βέροιας ή Καστοριάς (Καλογερίδης & Σπηλιόπουλος 1996). Κατοικία Κατά την εξεταζόμενη χρονική περίοδο, η κατοικία συνδεόταν άμεσα με τον άνθρωπο και αποτελούσε την ουσιαστικότερη έκφραση της λαϊκής αρχιτεκτονικής, διαμορφούμενη από την αλληλεπίδραση ποικίλων στοιχείων. Επηρεάζεται από παράγοντες όπως η μορφολογία του εδάφους, το κλίμα, οι πρώτες ύλες της περιοχής, τις γενικότερες αλλά και τις τοπικές ιστορικοκοινωνικές συνθήκες, τις τεχνικές γνώσεις των μαστόρων και τις επιδράσεις που δέχτηκαν 2, καθώς και τα μέσα 1 Η Γουμένισσα είναι πρωτεύουσα της επαρχίας Παιονίας του νομού Κιλκίς, κέντρο της αμπελουργικής ζώνης παραγωγής του οίνου με την Ονομασία Προέλευσης Ανωτέρας Ποιότητος «ΓΟΥΜΕΝΙΣΣΑ». Εργάστηκα στην περιοχή στο πλαίσιο εθνογραφικής έρευνας για την παραδοσιακή αμπελουργία και οινοποίηση στη Βόρειο Ελλάδα ( ), η οποία χρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα Φανή Μπουτάρη. Παράλληλα, και με τη συνεργασία του Πολιτιστικού Συλλόγου του χωριού Γρίβα, είχα την ευκαιρία να καταγράψω την παράδοσή του με σκοπό να πραγματοποιηθεί έκθεση λαογραφικού υλικού (έγινε το 1997, με την υποστήριξη του Οργανισμού Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Θεσσαλονίκη 97») και έκδοση (εκκρεμεί ακόμη, με δική μου, θα έλεγε κανείς, ευθύνη). Έίχαν τότε γίνει δύο ελεύθερες συνεντεύξεις του Γριβιώτη Πέτρου Δούμου, του Ιωάννη, γεννηθέντος το 1922, μάστορα εμπειροτεχνίτη, από οικογένεια μαστόρων. Το υλικό των συνεντεύξεων φάνηκε ιδιαίτερα χρήσιμο στο παρόν άρθρο. 2 Βλ. Μερακλής (1992), σελ

2 τα οποία διέθεσε ο συγκεκριμένος νοικοκύρης για να χτίσει το σπιτικό του (Πολυμέρου-Καμηλάκη, Ανδρίτσου & Θανόπουλος, 2000). Το σπίτι περιέκλειε την αυτόνομη και αυτάρκη ομάδα, το «σπιτικό», ήταν συγχρόνως κατοικία και μέσο παραγωγής, ενώ η δομή του καταδείκνυε την ένταξή του στο κοινωνικοοικονομικό σύστημα (Σκουτέρη, 1992). Κατάλληλα διαμορφωμένο και εξοπλισμένο ώστε να καλύπτει τις ανάγκες τής, κατά βάση αγροτικής, οικογένειας, διέθετε τις απαραίτητες εγκαταστάσεις για τη διαβίωση των μελών της, τους χώρους για τη συντήρηση των ζώων και των εργαλείων, καθώς και χώρους για την πρωτογενή επεξεργασία των αγροτικών προϊόντων και την προσωρινή τους αποθήκευση. Όπως αναφέρει ο Καλογερίδης (1998), γύρω από την, περίκλειστη με κτίσματα ή τοίχους - για λόγους ασφαλείας- αυλή, οργανώνονταν οι δραστηριότητες σε κλειστούς και ημιυπαίθριους βοηθητικούς χώρους, κατασκευασμένους συνήθως πρόχειρα, από ευτελή υλικά (μ.α. φούρνος, κουζίνα, υπόστεγο, αχούρι, αποθήκη, κελάρι, θερινό καθιστικό, αποχωρητήριο, καζάνι για το ζέσταμα του νερού, πηγάδι, τα τελευταία χρόνια της περιόδου, ίσως και βρύση). Μοναδικό σημείο πρόσβασης στην αυλή ήταν η αυλόπορτα, η οποία ασφάλιζε με ζεύγος ξύλινων θυρόφυλλων. Στραμμένο προς την αυλή και σε άμεση επαφή μαζί της ήταν το σπίτι, η «οικία», το πιο προσεγμένο από τα κτίσματα, συνήθως διώροφο, με δίρρικτη στέγη, χτισμένο πάνω από το κελάρι και το αχούρι. Στο ισόγειο βρισκόταν η κουζίνα και το καθημερινό και στον επάνω όροφο οι κάμαρες, ή η κατοικία ήταν εξολοκλήρου διατεταγμένη στον επάνω όροφο. Συνήθως στον όροφο υπήρχε χαγιάτι, ο χαρακτηριστικός ξύλινος στεγασμένος εξώστης, και σαχνισί, κλειστή προεξοχή στην όψη του κτιρίου. Φορείς της λαϊκής οικοδομικής Το χτίσιμο γινόταν από ειδικούς τεχνίτες - μαστόρους, οργανωμένους σε ομάδες, συντεχνίες, ισνάφια ή εσνάφια, οι οποίοι περιόδευαν, από τις Απόκριες μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου, στην οθωμανική αυτοκρατορία. Οι ομάδες αυτές, με αυστηρή εσωτερική ιεράρχηση, είχαν επικεφαλής τον πρωτομάστορα, ο οποίος κατείχε αυξημένες τεχνικές γνώσεις, ενώ αποτελούνταν από διάφορους τεχνίτες 3, τσιράκια και μαθητούδια. Οι τεχνίτες προέρχονταν κατά κύριο λόγο από συγκεκριμένες περιοχές, συνήθως ορεινές, απομακρυσμένες και φτωχές 4, οι οποίες εξειδικεύτηκαν και ανέπτυξαν 3 Στο θέμα των ομάδων μαστόρων αναφέρεται διεξοδικά ο Μουτσόπουλος (1971). Συνήθως κάθε ομάδα, μπουλούκι, αποτελούνταν από μαστόρους, διαφόρων ειδικοτήτων, αλλά υπήρχαν συντροφιές με περισσότερους από 100 τεχνίτες, που ανελάμβαναν τα μεγαλύτερα έργα -γεφύρια, δρόμους, υδραγωγεία, καραβανσαράγια, υδραγωγεία, εκκλησίες. Ανάλογο με το μέγεθος του μπουλουκιού ήταν και το πλήθος των τεχνικών ειδικοτήτων -χτιστάδες, σουβατζήδες, μαντεμτζήδες ή νταμαρτζήδες, μαρμαράδες πελεκάνοι, ταβαντζήδες, μαραγκοί, ξυλογλύπτες ταγιαδόροι, ζωγράφοι και άλλοι. Εξάλλου, «η λαϊκή αρχιτεκτονική ενσωματώνει στα έργα της και άλλες τέχνες που συμβάλλουν στην ολοκλήρωσή της: την ξυλουργική, τη γλυπτική, σε πέτρα και σε ξύλο, την κεραμοπλαστική, τη σιδηρουργική, τη μεταλλολεπτουργική και τη ζωγραφική» (Τζελέπης, 1977, όπ. αναφ. στο Μερακλής, 1992, σελ. 210). Σημειώνεται ότι και στον Πόντο οι οικοδόμοι (μαστόρ ή συστάδες) και οι αρχιμαστόροι (σουσταπασήδες) αποτελούσαν ξεχωριστό συνάφι, μετακινούνταν πολύ και οι πιο ικανοί ήταν περιζήτητοι και σε ξένους τόπους (Γεωργιάδης, Επιμ. 1991, σελ. 538). 4 Ο Μουτσόπουλος (1971) καταγράφει ως περιοχές οι οποίες έδωσαν πλήθος οργανωμένων σε οικοδομικές συντεχνίες, μαστόρων, που ονομάζονταν κουδαραίοι (Δυτικομακεδόνες και Ηπειρώτες) ή δουλγέρηδες (Θρακιώτες): μ.α. τα χωριά της Κορυτσάς -Χότστα, Μπίγλιτσα, Πλικότι, Ραδιμήσι, το Ζουπάνι, τα Χουλιαροχώρια της Ηπείρου, οι Χουλιαράδες, το Βασταβέτσι, το Μιχαλίτσι, τα χωριά των Τζουμέρκων, τα Πράμαντα, τα μαστοροχώρια της Κόνιτσας - Πυρσόγιαννη, Βούρμπιανη, Στράτσανη, Καστάνιανη, Κεράσοβο, Κούτσικο, Χιονάδες (ζωγραφική-αγιογραφία), Τούρναβο (ξυλογλυπτική), Ίσβορο, τα περίχωρα της Άρτας και της Παραμυθιάς, τα χωριά της Δυτικής Μακεδονίας και ιδιαίτερα τα ορεινά χωριά της Φλώρινας Νεγοβάνη, Μπελκαμένη, της Κοζάνης -Πεντάλοφος, Επταχώρι, τα ορεινά της επαρχίας Ανασελίτσας, τα χωριά της Σιάτιστας, η Γαλατινή, η Εράτυρα, το Βογατσικό της Καστοριάς, τα Ζουπάνια του

3 τεχνική παράδοση. Το ότι δούλεψαν εσνάφια μαστόρων στο χτίσιμο των σπιτιών της Μακεδονίας είναι γνωστό κυρίως από την προφορική παράδοση, καθώς και από λίγες επιγραφές 5 και συμφωνητικά που έχουν σωθεί. Στην περιοχή πάντως της Γουμένισσας, στο χωριό Γρίβα, γέροντας οικοδόμος μας διηγήθηκε ότι «παλιά έρχονταν Αρναούτηδες οικοδόμοι από την Αλβανία, μπουλούκια με πολλά τσιράκια, και έχτιζαν, και αυτοί έμαθαν την τέχνη και στους δικούς μας», ενώ θυμάται ότι «έρχονταν και μαστόροι από τη Φλώρινα». Το έργο των οργανωμένων συντεχνιών ενίσχυαν τα μέλη της κοινότητας, ως ανειδίκευτοι εργάτες, στο πλαίσιο της ατύπως καθιερωμένης αλληλοβοήθειας και κοινοτικής συνεργασίας, ενώ προσέφεραν επίσης υλικά για το χτίσιμο ή βοηθούσαν στη συγκέντρωσή τους. Οι φτωχότεροι χρησιμοποιούσαν χωρικούς χτίστες από την περιοχή ή, αδυνατώντας να πληρώσουν μαστόρους, έχτιζαν μόνοι το σπιτικό τους, με την οικογένεια, τους γειτόνους και τους φίλους τους. Έθιμα της λαϊκής οικοδομικής Το σπίτι αποτελούσε χώρο προστατευτικό για τον άνθρωπο και για το βιος του, συνδεδεμένο με τις σημαντικότερες στιγμές της ζωής του. Ασχέτως αν επρόκειτο για αρχοντόσπιτο ή για ταπεινή κατοικία, η οικοδομησή του, από τη θεμελίωση ως τη στέγαση και την κατοίκησή του, πλαισιωνόταν από ενέργειες και δοξασίες που είχαν ως στόχο την προσπάθεια διασφάλισης της ευτυχίας. Αναφέρονται έθιμα και εκδηλώσεις που σχετίζονται με τη θεμελίωση, τη στέγαση και την αλληλοβοήθεια κατά το χτίσιμο, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση την οποία ακολουθεί ο Αικατερινίδης (1990). Κεντρικό πρόσωπο ήταν ο νοικοκύρης, στον οποίο προσφερόταν υπηρεσία (μισθωτή ή με ανταλλαγή υπηρεσιών). Σε αντάλλαγμα προσέφερε δώρα, αρχικώς ως πληρωμή σε είδος, αργότερα όμως παράλληλα με τις χρηματικές αμοιβές των μαστόρων, συνέχισε να προσφέρει δώρα με συμβολικό χαρακτήρα, στις πιο κρίσιμες στιγμές της οικοδομής (Σκουτέρη, 1992, σελ. 346). Κατά τη θεμελίωση Με πράξεις χριστιανικού και δεισιδαιμονικού περιεχομένου καλούνταν οι υπερφυσικές δυνάμεις να συνδράμουν στην προσπάθεια για την εδραίωση της οικοδομής. Ακόμη και πριν τη θεμελίωση εκδηλωνόταν η μαγική σκέψη. Έτσι, ο Αικατερινίδης (1990) καταγράφει ότι, στο χωριό Ποντισμένο των Σερρών, μετά την εκσκαφή των θεμελίων και πριν την τοποθέτηση του θεμελίου λίθου, ο νοικοκύρης, ως μέτρο προστασίας από τον βρυκόλακα, έριχνε ή κεχρί, «να μην τα καταφέρει να μετρήσει τα σπυριά και να σκάσει», ή αγκάθια, «να τον κεντούν» (σελ. 148). Με προσοχή επέλεγαν την ημέρα έναρξης της οικοδόμησης, αφού ποτέ δεν έπαψε να ισχύει η αρχαία αντίληψη για τις αποφράδες ή μιαρές ημέρες (Παπαδόπουλος, 1948), οι οποίες είναι, ακατάλληλες, αναλόγως, για όλες ή για ορισμένες εργασίες ή για την έναρξη εργασίας. Την Τρίτη την Βοΐου και άλλα, ενώ στη Θράκη οι Σοφίδες της Βιζύης, το Σουφλί, το Ορτάκιοϊ και η Αδριανούπολη (σελ ). Στα εξειδικευμένα αυτά χωριά γεννήθηκαν οι μυστικές επαγγελματικές γλώσσες των τεχνιτών, η ελληνική (τα κουδαραίικα ή μαστόρικα, με πατρίδα τα πιο παλιά μαστοροχώρια της Ηπείρου), η αρβανίτικη και η σλαβική (ο Μουτσόπουλος, 1971, σελ , αμφισβητεί την ύπαρξή της). Στη χρήση μυστικής γλώσσας στο πλαίσιο της αρχιτεκτονικής ως λαϊκής τέχνης αναφέρεται ο Μερακλής (1992). 5 Οι επιγραφές και τα συμφωνητικά αφορούν βέβαια στα εντυπωσιακότερα οικοδομήματα. «Αν ρωτάτε άρχοντες, ποιος μάστορας το έχτισε, Νάκος τόνομα απ την Κόνιτσα» δηλώνει μια επιγραφή σε αρχοντικό της Σιάτιστας, μαρτυρώντας με συγκινητικό τρόπο την υπερηφάνεια του τεχνίτη για το κατόρθωμά του (Μουτσόπουλος, 1971, σελ.43).

4 απέφευγαν γενικώς, ενώ η Δευτέρα και η Τετάρτη θεωρούνταν οι πλέον κατάλληλες ημέρες για την έναρξη οικοδομής (Αικατερινίδης, 1990). Πριν από τη θεμελίωση συγκεντρώνονταν όλη η οικογένεια, οι μαστόροι και οι γείτονες και γινόταν επιτόπου από τον ιερέα αγιασμός, διαβαζόταν η σχετική «ευχή επί θεμελίου οίκου» 6, ενώ η καθιερωμένη εκκλησιαστικά τελετουργία συνοδευόταν από λαϊκές δοξασίες και εθιμικές εκδηλώσεις. Γέμιζαν με τον αγιασμό τέσσερα μπουκαλάκια και τα τοποθετούσαν στις τέσσερεις γωνίες του οικοπέδου (Γρίβα). Μετά τον αγιασμό, τη στιγμή κατά την οποία ευχόταν ο ιερέας «έδρασον αυτόν (τον οίκον) επί την στερεάν πέτραν», ο ιδιοκτήτης και οι παρευρισκόμενοι, φίλοι και συγγενείς, ασήμωναν, πετούσαν δηλαδή νομίσματα στα θεμέλια, τα οποία τα δικαιούνταν οι μαστόροι, άφηναν όμως και μέσα στο θεμέλιο (Αικατερινίδης, 1990). Τα νομίσματα αυτά αποτελούσαν εθιμική παροχή στους μαστόρους και ονομάζονταν θεμελιάτικα ή θεμελιώτικα.. Η Σκουτέρη (1992) κατά την περιγραφή θεμελίωσης στο Κριμίνι του Βοΐου, αναφέρει ότι μετά τον αγιασμό, ανέγραφαν τη χρονολογία κτίσεως στον θεμέλιο λίθο που έμπαινε στην ανατολική πλευρά του οικοπέδου, κάτω απ αυτόν έβαζαν νόμισμα, ενώ δίπλα του ένα μπουκάλι με αγιασμό. Ιδιαίτερη έμφαση στην τελετή της θεμελίωσης προσέδιδε το έθιμο της ζωοθυσίας, γνωστής με το όνομα κουρμπάνι 7. Η θυσία γινόταν στα θεμέλια της οικοδομής «για το αίμα, το οποίο στη λαϊκή πίστη είναι το ισοδύναμο παράλληλο του αγιασμού, σταγόνες αίμα και σταγόνες αγιασμού έχουν κοινό σκοπό τη στοιχείωση του κτιρίου, να γίνει γερό» (Αικατερινίδης, 1979, σελ. 147). Σε κουρμπάνι για στοίχειωμα σπιτιού έσφαζαν συνήθως πετεινό ή όρνιθα, επίσης συχνά αναφέρεται το αρνί και ακολουθούν το κατσίκι και το τραγί, ενώ πλούσιοι νοικοκυραίοι, ή σε κτηνοτροφικές περιοχές, έσφαζαν και μεγαλύτερα ζώα 8. Στα ποντιακά χωριά έσφαζαν παλιότερα κριάρι και μεταγενέστερα κόκορα 9 (Γεωργιάδης, Επιμ. 1991, σελ. 528), ενώ στην Ανακού της Καππαδοκίας, ο ιδιοκτήτης έσφαζε πετεινό, σπάνια αρνί, και άφηνε εκεί το κεφάλι, κι έπειτα ρίχναν οι συγγενείς νομίσματα κι έλεγαν χαϊρλούδικο (Κωστάκης, 1963, σελ. 51). Αλλά και στη Γρίβα «ο αρχιμάστορας έκοβε κότα λευκή και στη γωνιά, εκεί που έτρεχε το αίμα, έβαζαν την πρώτη πέτρα, τη θεμέλια». 6 «Ο Θεός ο παντοκράτωρ, ο ποιήσας τον ουρανόν εν συνέσει, και θεμελιώσας την γην επί την ασφάλειαν αυτής, ο κτίστης και δημιουργός των απάντων, έπιδε επί τον δούλον σου (τον δε) τον ελόμενον, εν τω κράτει της ισχύος σου, εγείραι οίκον εις κατοικίαν, και τω κτίσματι αυτόν ανεγείραι έδρασον αυτόν επί την στερεάν πέτραν, ην κατά την σην θείαν εν Ευαγγελίοις φωνήν, ουκ άνεμος, ουχ ύδωρ, ουχ έτερόν τι καταβλάψαι ισχύσει ευδόκησον αυτόν εις τέλος αχθήναι, και τους εν αυτώ μέλλοντας κατοικείν, εκ πάσης επιβουλής του αντικειμένου ελευθέρωσον. Ότι σον το κράτος, και σου εστιν η βασιλεία, και η δύναμις, και η δόξα, του Πατρός. κτλ». (Ευχολόγιον το Μέγα η Εκδ. σελ. 492). 7 Κουρμπάνι είναι η αρκετά διαδεδομένη σε όλο τον ελληνικό χώρο ακόμα και σήμερα προσφορά αιματηρής θυσίας στο θείο με στόχο ορισμένα ανταλλάγματα για την κοινότητα ή για τον ιδιώτη που το προσφέρει. Για το θέμα βλ. Αικατερινίδης (1979). Στον νομό Κιλκίς τελούνται, ακόμη και σήμερα, αρκετά κοινοτικά κουρμπάνια: του Αγίου Τρύφωνα (Γουμένισσα, Κιλκίς), του Αγίου Γεωργίου (Ευρωπός, Καμποχώρι), τη Δευτέρα μετά του Αγίου Γεωργίου (Πολύκαστρο), του Αγίου Αθανασίου, 2/05, (Τούμπα), της Αναλήψεως (Γρίβα), του Προφήτη Ηλία (Καστανερή), της Παναγίας (Καστανιές) κ.α. (Παπαγεωργοπούλου, 2001). 8 Ο Αικατερινίδης (1979) συλλέγει σχετικές παραλλαγές από διάφορες περιοχές: «κότα ή κόκορα, πρόβατο εάν είναι πλούσιος ο νοικοκύρης» (Καρπερή Σερρών), «ανάλογα με το νοικοκύρη, σφάζει κουρμπάνι κόκορα ή πρόβατο ή βόδι» (Ερμακιά Κοζάνης), «στα θεμέλια σφάζεις ζώο, πρόβατο ή πετεινάρι, ο φτωχός» (Άγιος Παντελεήμων Φλώρινας). 9 Ακόμη και σήμερα, όταν δεν τηρείται η παράδοση λένε στα ποντιακά χωριά της Ελλάδας «Εσκάλωσεν να χτιζ οσπίτ και σα θεμέλα πετεινόν κι έσπαξεν. Αίμαν αν κι κχύεται εκεί, τ οσπίτ κι στερεών» (Γεωργιάδης, Επιμ. 1991, σελ. 528).

5 Ο Αικατερινίδης (1979) εντοπίζει σε πολλές σχετικές καταγραφές τελετουργική χρήση του αίματος. Ο ραντισμός των θεμελίων με αίμα και με αγιασμό, ο σχηματισμός σταυρών με αίμα στις πρώτες πέτρες της οικοδομής, καθώς και το στάξιμο ή η τοποθέτηση αίματος (σε μπουκαλάκια) στις τέσσερις γωνίες του οικοπέδου ήταν οι πιο συνηθισμένες πρακτικές, ενώ γινόταν και περιφορά του σφαγμένου ζώου στα θεμέλια, ώστε να περιραντισθούν, δημιουργώντας μαγικό προστατευτικό κύκλο (μ.α. Δαμασκηνιά Κοζάνης, Αγριανή, Μανδήλι και Καρπερή Σερρών, Χουλιαράδες και Άσσος Ηπείρου). Για να σκοτώσουν τον πετεινό χρησιμοποιούσαν σε ορισμένες περιπτώσεις το σφυρί του πρωτομάστορα (μ.α. Σιάτιστα Κοζάνης, Άβδηρα Θράκης), ματώνοντας έτσι και ένα βασικό οικοδομικό εργαλείο. Μερικές φορές έθαβαν στα θεμέλια το κεφάλι του ζώου (Ανακού Καππαδοκίας, Θράκη). Ο σκοπός του κουρμπανιού κατά τη θεμελίωση σπιτιού, όπως αυτός ορίζεται από τους τελεστές του, παρουσιάζει ποικιλία: «να γίνει στερεό» (Παλαιοκώμη Σερρών), «επειδή χαλάει ο κόκορας δεν πάνε παρακαιρίδια, διαβόλοι» (Μικρό Σούλι Σερρών), «να τραβάει το αίμα τον νοικοκύρη και να μη φεύγει μακριά» (Μανδήλι Σερρών), «όπως ρίζωσε το αίμα να ριζώσει και το σπίτι» (Άσσος Ηπείρου), ενώ ο Μουτσόπουλος (1971) αναφέρει «για να γίνει το αντέτι», το έθιμο (σελ. 43). Η ποικιλία αυτή, κατά τον Αικατερινίδη (1990), δηλώνει ασάφεια ως προς τον αρχικό σκοπό της θυσίας, ο οποίος πηγάζει από την, αρχέγονη και κοινή σε πολλούς λαούς, δοξασία, ότι με τον τρόπο αυτόν το σπίτι αποκτά φύλακα προστάτη, το στοιχειό, που με μορφή αράπη, πετεινού, κριαριού και συνηθέστερα, φιδιού 10, διώχνει κάθε κακό. Οι ζωοθυσίες αντικατέστησαν σταδιακά 11 τις ανθρωποθυσίες για στερέωση κτίσματος, οι οποίες αναφέρονται σε αρχαίους ελληνικούς μύθους και βυζαντινές παραδόσεις, αλλά και στο ευρύτατα διαδεδομένο δημοτικό τραγούδι του Γεφυριού της Άρτας 12. Ανάμνηση ανθρωποθυσιών ανιχνεύεται στη δοξασία (Άγιο Πνεύμα Σερρών) ότι αν θεμελιωθεί η σκιά κάποιου ή χώμα από την πατημασιά του, τότε αυτός θα πεθάνει (σελ ). Ύστερα πάντως από την τελετουργική χρήση του αίματος, το ζώο μαγειρευόταν και ο νοικοκύρης παρέθετε στους μαστόρους τραπέζι, με οινοποσία και ευχές για την επιτυχία του έργου. Το τραπέζι αυτό αποτελούσε, όπως και τα θεμελιάτικα (χρήματα), καθιερωμένη εθιμική προσφορά. Κατά την κατασκευή της στέγης Η κατασκευή της στέγης περιβαλλόταν από ειδική εθιμολογία, επειδή αποτελούσε, όπως και η θεμελίωση εξάλλου, κρίσιμη φάση της οικοδόμησης. Πρόκειται για έργο τεχνικώς δύσκολο αλλά και ευχάριστο, αφού σήμαινε την αποπεράτωση της οικοδομής. Με τις συνθήκες που γίνονταν οι οικοδομικές εργασίες κατά τη μελετώμενη χρονική περίοδο, «...δεν είναι μικρό πράγμα να φτάσεις στη σκεπή, στο τέλος να πούμε...», όπως σοφά επεσήμανε Ηπειρώτης τεχνίτης. Το χαρακτηριστικότερο έθιμο είναι τα μαντηλώματα, η συνήθεια δηλαδή να προσφέρουν στους μαστόρους δώρα, κυρίως μαντήλια, μόλις τελειώναν οι τοίχοι και άρχιζε η κατασκευή της στέγης ή μετά την ολοκλήρωση της στέγης, πριν την τοποθέτηση των κεραμιδιών. Στη Γρίβα «μόλις 10 Διακρίνονται επιβιώσεις της αρχαιοελληνικής λατρείας του οικουρού όφεως (Nilsson, M.P.όπ. αναφ. στο Αικατερινίδης, 1990). 11 Η Εκκλησία αναγκάστηκε να θεσπίσει νομοκάνονα με αυστηρές ποινές για τους χτίστες που θα επιχειρούσαν να θυσιάσουν άνθρωπο στα θεμέλια κτίσματος. Στον υπ αριθ. 59 Κώδικα της Μονής Βλατάδων, οπ. αναφ. στο Γεωργιάδης (Επιμ.) (1991), σελ. 527, αναγράφεται η διάταξη: «Οι οικοδόμοι, ήγουν οι κτίσται, εάν βάλωσιν άνθρωπον στοιχείον εις οικοδομή και αποθάνη, ως φονείς κανονίζονται ει δε ουκ αποθάνη, χρόνους β (δυο) μη κοινωνήσουν και μετανοίας τ (300) ει δε τις ποιήσει αυτά αντίστροφα και αποθάνη ο κτίστης, αμαρτίαν ουκ έχει λάκκον γαρ ώρυξεν και ενέπεσεν εις αυτόν». 12 Η ποντιακή παραλλαγή του, «τη Τρίχας το γεφύρ», λέει μια παράδοση πως αναφέρεται σε γεφύρι που βρίσκεται 18 χιλιόμετρα από την Τραπεζούντα (Γεωργιάδης, Επιμ. 1991, σελ. 538).

6 αρχίζαμε τη σκεπή, σηκώναμε ξύλινο σταυρό πάνω από τον παπά (μεγάλο κεντρικό δοκάρι, στο οποίο στηρίζεται η στέγη) κι έρχονταν και κρεμούσαν μαντήλια, πετσέτες, τσουράπια, στο σταυρό αυτόν επάνω. Το χε μεράκι ο νοικοκύρης ν ακούσει τον πρωτομάστορα να χτυπάει το σκεπάρνι του και να φωνάζει λόγια για τον καθένα που κρεμούσε Να ζήσει ο. Ήθελε πείρα για να το κάνεις. Στο σταυρό κρεμασμένα τ αφήναμε κι όταν τελείωνε η σκεπή τα μοιραζόμασταν». Σε περιγραφές του εθίμου από το Κριμίνι του Βοΐου και τον Κολινδρό της Πιερίας (Σκουτέρη, 1992), τη Σιάτιστα της Κοζάνης και τους Χουλιαράδες της Ηπείρου (Αικατερινίδης, 1990) εντοπίζονται μικρές διαφορές: α. στις ευχές 13 προς τους δωρητές, οι οποίες εξάλλου διαμορφώνονταν πρόχειρα ανάλογα με την περίπτωση. β. Στον τρόπο με τον οποίο λέγονταν αυτές (πιο απλός στη Σιάτιστα, όπου ένας μάστορας, ανεβασμένος στη στέγη, φώναζε για τον κάθε δωρητή ορισμένους στίχους, πιο σύνθετος στους Χουλιαράδες, όπου ο πρωτομάστορας διαλαλούσε τραγουδιστά τα δώρα, ενώ τα μαστόρια, ανεβασμένα κι αυτά στη στέγη, φώναζαν εν χορώ την τελευταία λέξη και χτυπούσαν τα σφυριά ή τα σκεπάρνια τους μόλις ακουγόταν το όνομα του δωρητή). γ. Στο τι χρησιμοποιούσαν για να κρεμάσουν τα δώρα, «ν ανεμίζουν ως το τέλος του έργου» (σταυρό ή σκοινί τεντωμένο μεταξύ δυο σταυρών ενώ σκοινί τεντωμένο μεταξύ σταυρού και σημαίας αναφέρουν στη Φλώρινα και στο Ροδολίβος των Σερρών). Ο Αικατερινίδης (1990) καταγράφει παρουσία του εθίμου, με μικρές παραλλαγές, στη Σιάτιστα, την Ήπειρο, τη Φλώρινα, την Κοζάνη, τις Σέρρες, τη Βέροια, την Ξάνθη, το Διδυμότειχο, τη Μάδυτο και τα Κοτύωρα, αλλά και σε πολλές περιοχές της υπόλοιπης Ελλάδας. Η διάδοσή του σε όλη τη χώρα και η άσκησή του ακόμη και σε μεγάλα αστικά κέντρα δημιούργησε κανόνα δικαίου, με στόχο την οικονομική αλλά και την ηθική ικανοποίηση των μαστόρων. Η αθέτηση των εθιμικών αυτών υποχρεώσεων προκαλούσε περιφρόνηση και αποδοκιμασία. Οι μαστόροι ήταν αναγκασμένοι να εργάζονται μακριά από τα σπίτια τους, σε έναν κόσμο συχνά διαφορετικό από τον δικό τους, με άλλες συνήθειες, γλώσσα και θρησκεία, χωρίς ουσιαστική στήριξη από δικαστήριο ή αστυνομία. Έπρεπε να είναι έτοιμοι να αμυνθούν απέναντι στον εργοδότη, σε περίπτωση που ήθελε να τους εκμεταλλευτεί. Ο Μουτσόπουλος (1971) αναφέρει ως μοναδική αποτελεσματική άμυνα κατά ασυνεπούς στις υποχρεώσεις του εργοδότη, την εγκατάλειψη του γιαπιού. Στην περίπτωση αυτή κανένα άλλο ισνάφι δεν ανελάμβανε τη συνέχεια του έργου αν δεν ταχτοποιούνταν οι λογαριασμοί με το προηγούμενο ισνάφι. Μηχανεύονταν και άλλους τρόπους αντιπαράθεσης στον δύστροπο εργοδότη, για παράδειγμα έκαμναν πολύωρη διακοπή της εργασίας για μεσημεριανό φαγητό, αν βέβαια πληρώνονταν με το μεροκάματο. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι πιο εύκολο να κατανοήσει κανείς τον λόγο ύπαρξης των συνθηματικών γλωσσών (σελ. 110 κ.ε.). Με το ίδιο πνεύμα αναφέρει ο Αικατερινίδης (1990) μαρτυρία παλιού μαστόρου από το Πήλιο: Χτίζαν μια οικοδομή, έφτασαν στα μαντηλώματα και ενώ περίμεναν να τους κεράσουν, τους φέρνει η νοικοκυρά κρασί ξεροσφύρι, χωρίς μεζέ. Παράτησαν το έργο και φύγαν και ο νοικοκύρης δυσκολεύτηκε πολύ να βρει ξένους μαστόρους να του τελειώσουνε το σπίτι (σελ. 161). 13 «Καλώς όρισεν ο... μαζί με το ρεγάλο του. Εφιλοτίμησε το αφεντικό και φιλοδώρισε τους μαστόρους./ Ο Θεός να τον αξιώνει να κάνει κι αυτός μεγαλύτερο./ Ο Θεός να τον αξιώνει να πάει στον Άγιο Τάφο./ Να πάει με υγεία, να έρθει με ευτυχία./ Όσα λουλούδια του Μαγιού και φύλλα από τα δέντρα, /οσ άστρια έχει ο ουρανός και άμμος της θαλάσσης,/ τόσα καλά να του δώσει ο Θεός/ και στο γιαπί που κάνομε/ πέτρα, ξύλο, καρφί, να μη ραΐσει/ κι ο νοικοκύρης του σπιτιού, χίλια χρόνια να ζήσει» (Σιάτιστα, Αικατερινίδης, 1990). «Καλώς όρισε το μπαχτσίσι του κυρ Θωμά που έφερε δι αγάπη των μαστόρων. Ο Θεός να του δώσει ό,τι αγαπάει η καρδιά του, να ζήσουν τα παιδιά του, να ζήσει να τα χαίρεται. Όσα λουλούδια τα βουνά και χόρταρα στους κάμπους και φύλλα στα δέντρα, όσα καρφοπατήματα στου Βαρδαριού τον κάμπο, τόσα καλά κι αγαθά να του δίνει ο Θεός. Ευχαριστούμε το δώρο του» (Κριμίνι Βοΐου, Σκουτέρη, 1992).

7 Σε συμφωνητικό του 1803 μεταξύ του αρχιτέκτονα Ζηπανιώτη και των ενοριτών τού μαχαλά της Αγίας Παρασκευής Ζαγοράς, αποδέχτηκαν οι μαστόροι να μην πάρουν τίποτε άλλο, ούτε μανδηλώματα, ούτε θεμελιάτικα, μόνο το ημερομίσθιο, αλλά να τους δίνουν από μια οκά ρακή την ημέρα και να τους κάνουν και δυο, συνολικά, τραπεζώματα. Στη συνέχεια όμως υπαναχώρησαν και απαίτησαν τα δικαιωματικά τους μανδηλώματα. Σε άλλο πάλι συμφωνητικό, του 1890, μεταξύ των αρχιτεκτόνων Τζουμάνη και Τσιούμα και νοικοκύρη από τον Βυθό Κοζάνης για κατασκευή οικίας, η συμφωνία ήταν να πληρωθούν με τον πήχυ, «αποκοπή», όπως και σήμερα πληρώνονται συχνά οι εργολάβοι. Ο ιδιοκτήτης είχε επίσης την υποχρέωση, συνήθη όπως και τα μαντηλώματα, να τους παρέχει «ένα γεύμα και δειλινόν», αλλά και να τους προμηθέψει τα εργαλεία της δουλειάς και του μαντεμιού, πράγμα ασύνηθες. Στο τέλος του συμφωνητικού αναγράφονται, ως προσφορές στο ισνάφι, διάφορα πουκάμισα και υφάσματα 14, για τα οποία δεν γνωρίζουμε εάν πρόκειται για μανδηλώματα ή, το πιθανότερο, για πρόσθετα ρεγάλα ως κίνητρο για καλή κατασκευή (Μουτσόπουλος, 1971). Ο Λουκάτος (1961) παραθέτει την, ορθολογιστική, ερμηνεία των μαστόρων για τον οικοδομικό σταυρό, τα μαντήλια και τη σημαία, ότι δηλαδή ο σταυρός φέρνει ευτυχία, το μαντήλι θυμίζει τον ιδρώτα του εργάτη και η σημαία σημαίνει τη νίκη, το τελείωμα του έργου. Χρήση και των τριών παρατηρείται σε ποικίλες εθιμικές εκδηλώσεις, το καθοριστικό όμως στοιχείο που χαρακτηρίζει το έθιμο ως δρώμενο, είναι κατά τον Αικατερινίδη (1990), το στόλισμα του σταυρού με πρασινάδες. Πράγματι, ο πρόχειρος οικοδομικός σταυρός στολιζόταν με λουλούδια, συχνά πλεγμένα σε στεφάνι, όπως στο Ροδολίβος των Σερρών, και χλωρά κλαδιά, συμβολίζοντας έτσι την αφθονία, τη θαλερότητα, τη γονιμότητα, και προοιωνίζοντας τη μελλοντική ευτυχία του σπιτικού. Το πνεύμα συνεργασίας και αλληλοβοήθειας Στην οικοδόμηση σπιτιού, η οποία αποτελούσε 15 μια από τις πιο εξαντλητικές οικονομικά δραστηριότητες του παραδοσιακού βίου, εκδηλωνόταν αποτελεσματικά το πνεύμα συνεργασίας και αλληλοβοήθειας 16. Σχετικά έθιμα ήταν διαδεδομένα σε όλον τον μακεδονικό χώρο, δίνοντας λύση σε περιστάσεις ανάγκης για εργατικά χέρια, για μεταφορικά μέσα, για υλικά, κ.α. Ο νοικοκύρης που έχτιζε σπίτι έπρεπε να συγκεντρώσει, με τη βοήθεια της οικογένειάς του, των γειτόνων και των φίλων, συχνά και όλου του χωριού, τα απαραίτητα υλικά -πέτρα, ξυλεία, ασβέστη, πλιθιά. Το κόψιμο και η μεταφορά της πέτρας, καθώς και η μεταφορά των μεγάλων ξύλων που απαιτούνται για τη στέγη, ήταν εργασίες για τις οποίες τονίζεται συχνά η ανάγκη αλληλοβοήθειας. Στη Θάσο, όταν κάποιος κάνει σπίτι, κόβει τα ξύλα και την Κυριακή ανεβαίνουν στο βουνό όλοι, συγγενείς και φίλοι, να τον βοηθήσουν να τα κατεβάσει, ενώ η νοικοκυρά τούς περιμένει να τους φιλέψει λουκουμάδες και ρακή (Σκουτέρη, 1992, σελ. 346). Στην Ήπειρο πάλι, συνηθίζονταν τα μιντάνια, οι προαιρετικές συγκεντρώσεις για να βοηθήσουν στο χτίσιμο. Ο νοικοκύρης καλούσε τους συγχωριανούς και κείνοι έρχονταν πρόθυμα και με ευχάριστη διάθεση και βοηθούσαν στο κουβάλημα, στο σπάσιμο της πέτρας ή όπου αλλού. Την ώρα του φαγητού, το οποίο 14 Δέκα πουκάμισα τρανά, ενα πουκάμισο αδιόρθουτω, πεντουνις ζευγάρια 15, τσιράδια ζουφλα 7, πουδεψες 6, προσκεφάλι 1, τεσιρε πουκαμισα του διμου, συντροφιά, ένα στην συντροφιά, κλωτσες ενα τόπι, πέντε κοματια πανί, δυο πουκάμισα του βάσου, τέσιρα κομάτια δικού, διο κομάτια φλοκάτου, διο κομάτια με δίχος φλοκάτου, ένα πουκάμισο μικρό αδιορθωτο (sic) ( Μουτσόπουλος, 1971, σελ. 120). 15 Και συνεχίζει να αποτελεί, όπως δηλώνει και η διαδεδομένη παροιμία «όποιος δεν έκτισε σπίτι και δεν επάντρεψε κορίτσι δεν ξέρει τι θα πει βάσανο». 16 Όπως εξάλλου και σε πολλές άλλες περιπτώσεις του παραδοσιακού βίου (φύτεμα αμπελιού, τρύγος, θερισμός, ξεφλούδισμα καλαμποκιού, μάζεμα και πέρασμα των καπνών, κ.λπ.).

8 προσέφερε βέβαια ο νοικοκύρης, εύχονταν «καλορίζικο» και «καλό τελειωμό» (Αικατερινίδης, 1990 σελ. 165). Το τραπέζι μετά το τέλος της εργασίας σε όλους όσους βοήθησαν, το οποίο συνοδευόταν από οινοποσία και γλέντι, αποτελούσε υποχρέωση του νοικοκύρη και καλοδεχούμενη ανάπαυλα στην καθημερινότητα. Η σημασία της αλληλοβοήθειας κατά την οικοδόμηση σπιτιού ήταν πολύ μεγάλη στα χρόνια της ακμής του παραδοσιακού πολιτισμού, περίοδο κατά την οποία τα τεχνικά μέσα ήταν ανύπαρκτα και οι οικονομικές δυνατότητες συνήθως περιορισμένες. Επισημαίνει ο Αικατερινίδης (1990) ότι η αλληλοβοήθεια εκδηλωνόταν συνήθως την Κυριακή ή άλλη εορταστική ημέρα. Το γεγονός αυτό δείχνει πως η παραδοσιακή κοινωνία θεωρούσε την αλληλοβοήθεια κατά την οικοδόμηση ιερό χρέος, αφού σε άλλη περίπτωση η παραβίαση της αυστηρά τηρούμενης αργίας θα λογαριαζόταν πρόξενος μεγάλων δεινών, για την οικογένεια και για την κοινότητα. Και γενικότερα όμως, οι λαϊκές συνήθειες που σχετίζονται με την αλληλοβοήθεια είναι σημαντικές, γιατί δείχνουν με ποιον τρόπο ρυθμίζονταν οι συνεργατικές σχέσεις και υποχρεώσεις μεταξύ των μελών της παραδοσιακής κοινωνίας. Η θεμελίωση της νέας κατοικίας, όπως και η ολοκλήρωση της στέγης, αποτελούν κρίσιμες στιγμές της οικοδόμησης, αφού πρόκειται ουσιαστικά για φάσεις μετάβασης από μια κατάσταση σε μια άλλη (από οικόπεδο σε οικοδομή και από οικοδομή σε κατοικία), επομένως για περιόδους αυξημένων κινδύνων. Αυτός είναι και ο λόγος που παρατηρείται συγκέντρωση εθιμικών προστατευτικών τελετουργιών, τις οποίες ο Arnold Van Gennep ονόμασε συνολικά διαβατήρια έθιμα (Σκουτέρη, 1992). Η εθιμική συμπεριφορά που χαρακτήριζε τα μακεδονικά διαβατήρια έθιμα της οικοδομικής συμπεριελάμβανε ζωοθυσίες, τραπεζώματα και προσφορές (τα μαντηλώματα, τα θεμελιάτικα), καθώς και ευχές, οι οποίες συνόδευαν τις τελετουργικές πράξεις. Για να προφυλαχθεί το καινούργιο σπίτι από κάθε κακό χρησιμοποιούνταν πλήθος αποτρεπτικών και προληπτικών εθιμικών μέσων. Αμέσως πριν κατοικηθεί γινόταν νέος αγιασμός και διαβαζόταν η σχετική ευχή «Όταν μέλλη τις εισελθείν εις οίκον νέον» 17. Κατά τη διάρκεια του ετήσιου εορταστικού κύκλου και με σκοπό την προστασία του σπιτιού, τελούνταν και συνεχίζουν σε κάποιο βαθμό να τελούνται- ποικίλες εθιμικές πρακτικές. Η περιγραφή τους όμως ξεπερνά το θέμα τού παρόντος άρθρου 18. Βιβλιογραφικές Αναφορές Αικατερινίδης, Γ. (1990). «Εθιμολογικά ελληνικής λαϊκής οικοδομίας». ΑΡΜΟΣ-Ειδική Έκδοση για τα 25 χρόνια του καθηγητή Ν. Μουτσόπουλου. σελ Θεσσαλονίκη: ΑΠΘ-Τμήμα Αρχιτεκτόνων. Αικατερινίδης, Γ. (1979). «Νεοελληνικές αιματηρές θυσίες: Λειτουργία Μορφολογία Τυπολογία». Λαογραφία 8, Παράρτημα. Αθήναι: Ελληνική Λαογραφική Εταιρεία. Γεωργιάδης, Θ (Επιμ.) (1991). Ο Πόντος: Ιστορία, Λαογραφία και Πολιτισμός. Θεσσαλονίκη: Μαλλιάρης-Παιδεία. Ευχολόγιον το Μέγα.(1986). (3 η Εκδ.). Αθήνα: Αστήρ. 17 Ο Θεός ο Σωτήρ ημών, ο καταξιώσας υπό την σκηνήν του Ζακχαίου εισελθείν, και σωτηρία αυτώ, και παντί τω οίκω αυτού γενόμενος αυτός και νυν, τους ενταύθα οικείν βουληθέντας, και δι ημών των αναξίων τας δεήσεις σοι και ικεσίας προσάγοντας, από πάσης βλάβης τήρησον ατρώτους, ευλογών αυτών και την ενταύθα κατοικίαν και ανεπιβούλευτον αυτών την ωήν διαφυλάττων. Ότι πρέπει σοι πάσα δόξα, τιμή και προσκύνησις, συν τω ανάρχω σου Πατρί. κτλ. (Ευχολόγιον το Μέγα η Εκδ. σελ. 492). 18 Έτσι κι αλλιώς, το παρόν άρθρο με ξενήτεψε κάπως από τη συνήθη θεματολογία, και με έριξε στον σχεδόν άγνωστο, αλλά τόσο γοητευτικό, χώρο των παραδοσιακών μαστόρων, σε ανάμνηση του φίλου Κώστα Κωσταντινίδη. πόσο πολύ λιγόστεψαν οι ποιητές, Κώστα, πόσο πολύ λιγόστεψαν και οι φίλοι...

9 Καλογερίδης, Π. (1998) «Η λαϊκή αρχιτεκτονική της Γρίβας: Η αρχιτεκτονική της κατοικίας». ΠΡΙΣΜΑ, 7. σελ Κιλκίς. Καλογερίδης, Π. & Σπηλιόπουλος, Α. (1996). «Παραδοσιακή κατοικία στη Γουμένισσα». ΠΡΙΣΜΑ, 2. σελ Κιλκίς. Κωστάκης, Θ. (1963). Η Ανακού. Αθήνα: Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών. Λουκάτος, Δ.Σ. (1961). «Τα μαντηλώματα ή ο σταυρός της στέγης». Ηώς, 44. σελ Μερακλής, Μ. (1992). Λαϊκή Τέχνη: Ελληνική Λαογραφία, τόμος Γ. Αθήνα: Οδυσσέας. Μουτσόπουλος, Ν. (1971). Μακεδονική Αρχιτεκτονική: Συμβολή εις την μελέτην της ελληνικής οικίας. Θεσσαλονίκη: Βερβερίδης Πολυχρονίδης. Παπαγεωργοπούλου Ζ. (2001) «Το παστό και το τουρσί: παραδοσιακές χρήσεις του αλατιού για τη συντήρηση των τροφίμων στο νομό Κιλκίς», Το Ελληνικό Αλάτι, σελ Αθήνα: ΠΤΙ ΕΤΒΑ. Παπαδόπουλος, Ι. (1948). «Περί των αποφράδων ημερών». Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών. ΙΗ. σελ Αθήνα. Πολυμέρου-Καμηλάκη, Α., Ανδρίτσου, Ε. & Θανόπουλος, Γ. (2000). Αγροτική Παράδοση και Λαϊκή Τέχνη. Αθήνα: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Εκδ. Οργ. Λιβάνη ΑΒΕ. Σκουτέρη - Διδασκάλου, Ε. (1992) «Όψεις του παραδοσιακού πολιτισμού της Μακεδονίας (19 ος - αρχές 20ού αιώνα)», Η νεότερη και σύγχρονη Μακεδονία, σ.σ Θεσσαλονίκη: Εκδ Παπαζήση Παρατηρητής.

Ο κύκλος της ζωής των Μαστόρων στα Προπολεμικά χρόνια http://www.kerasovo.gr/habits/137.html

Ο κύκλος της ζωής των Μαστόρων στα Προπολεμικά χρόνια http://www.kerasovo.gr/habits/137.html Ο κύκλος της ζωής των Μαστόρων στα Προπολεμικά χρόνια http://www.kerasovo.gr/habits/137.html Το χωριό μας, η Αγία Παρασκευή (Κεράσοβο) Κόνιτσας ήταν από τα μέσα του 19ου αιώνα κατεξοχήν μαστοροχώρι καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Ηπείρου

Παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Ηπείρου Παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Ηπείρου Η λαϊκή αρχιτεκτονική της Ηπείρου, παρά τις επιμέρους τοπικές μορφολογικές ιδιαιτερότητες, εμφανίζει κοινά χαρακτηριστικά σε όλες τις ορεινές περιοχές. Οι μορφές των

Διαβάστε περισσότερα

Konstantinos Zorbas Productions Presents

Konstantinos Zorbas Productions Presents Οι μάστορες της πέτρας - Ηπειρώτες μάστορες που έχτισαν τον κόσμο όλο Konstantinos Zorbas Productions Presents 1 Το σύνολο της ελληνικής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής φτιάχτηκε από τους λαϊκούς, ανώνυμους

Διαβάστε περισσότερα

Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά

Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά Μιχελή Ελένη 2Γ Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά συγχρόνως και μεγάλης κοινωνικής σπουδαιότητας.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού. «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους»

Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού. «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους» Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους» Γ και ΣΤ Τάξη 2007 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία είναι μια συνεργασία της Γ Τάξης και ΣΤ Τάξης του

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Γάμος Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα. Παρόλα αυτά, η γαμήλια τελετή παραμένει ίδια στο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΥΤΑΡΕΩΣ ΣΚΟΥΤΑΡΙ ΣΕΡΡΩΝ 90 ΧΡΟΝΙΑ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΥΤΑΡΕΩΣ ΣΚΟΥΤΑΡΙ ΣΕΡΡΩΝ 90 ΧΡΟΝΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΥΤΑΡΕΩΣ «Ασπίδα μου, αγλάισμα της Θρώσσας γης που εχάθη, στα λαξευμένα μάρμαρα της μνήμης τ όνομά σου...» ΣΚΟΥΤΑΡΙ ΣΕΡΡΩΝ 90 ΧΡΟΝΙΑ Από τις αλησμόνητες πατρίδες στους νέους τόπους Η

Διαβάστε περισσότερα

Του γιοφυριού της Άρτας- Ανάλυση. Επιμέλεια: Κατερίνα Κάζηρα

Του γιοφυριού της Άρτας- Ανάλυση. Επιμέλεια: Κατερίνα Κάζηρα Του γιοφυριού της Άρτας- Ανάλυση Επιμέλεια: Κατερίνα Κάζηρα Σε ποια κατηγορία τραγουδιών ανήκει το συγκεκριμένο τραγούδι; Ανήκει στα δημοτικά τραγούδια και συγκεκριμένα στις παραλογές. Τι είναι οι παραλογές;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΙΟΝΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΙΟΝΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΙΟΝΙΑΣ Αντιδημαρχία Παιδείας, Αθλητισμού, Πολιτισμού, Νεολαίας και Εθελοντισμού. Σελίδα 1 από 8 ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΞΙΟΥΠΟΛΗΣ ΑΞΙΟΥΠΟΛΗ Πανηγύρι Αξιούπολης / Συναυλίες, χορευτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Πρεσβυτέρου ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΣΚΟΠΙΑΝΟΥ Αρχιερατικού Επιτρόπου Καναλίων ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Γνωριμία με την ιστορική, θρησκευτική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή του τόπου αυτού ΒΕΝΕΤΟ 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ. SOU Zheleznik Stara Zagora

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ. SOU Zheleznik Stara Zagora ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ SOU Zheleznik Stara Zagora Koleda (Στο κυριλλικό αλφάβητο: коледа) είναι η σλαβική λέξη για τα Χριστούγεννα, που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα στη Βουλγαρία. Μερικοί πιστεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ - ΕΠΙΒΛΕΨΗ: Whitebox Architects - Π. Κοκκαλίδης, Α.Τριανταφυλλίδου, Α. Δρέλλα www.whitebox.gr ΣΤΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: Χ. Βαχλιώτης H/M MEΛETH: Conap - Α. Ψαρουδάκης TEXNIKH ETAIPΕIA

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική

Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Αναφέρεται σε ένα διευρυµένο γεωγραφικό πλαίσιο που περιλαµβάνει τον ενιαίο πολιτισµικό χώρο των Βαλκανίων και της Μικράς Ασίας κατά την περίοδο της οθωµανικής κυριαρχίας Αρχικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 -

4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 - 4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 - 4.1 ΑΓΙΟΣ ΣΩΣΤΗΣ Όπως και τα υπόλοιπα, έτσι και το πρώην σχολείο του Αγίου Σώστη είναι ένα πέτρινο κτίριο µε κεραµοσκεπή και βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. Tο κτίριο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ- ΕΒΡΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ-ΘΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 12: ΘΥΣΙΕΣ ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΙΑ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΙΣΡΑΗΛ Σταμάτιος-Νικόλαος Μωραΐτης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 2 2. Χάνια... 2 3. Τα Χάνια της Ξάνθης... 3 4. Το Χάνι Αβέρωφ... 3 5. Εικόνες... 4 6. Βιβλιογραφία... 6 Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Χριστούγεννα και την πρωτοχρονιά. Colindul românesc: Το

Διαβάστε περισσότερα

Περάσαμε από την νέα γέφυρα του Ευρίπου στην Χαλκίδα και μιλήσαμε για το φαινόμενο της παλίρροιας..

Περάσαμε από την νέα γέφυρα του Ευρίπου στην Χαλκίδα και μιλήσαμε για το φαινόμενο της παλίρροιας.. ΠΕΤΡΙΝΑ ΤΟΞΩΤΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΣΤΗΝ ΒΟΡΕΙΑ ΕΥΒΟΙΑ Από την Αναστασία Λεονάρδου, φιλόλογο Η Περιβαλλοντική Ομάδα του 4 ου Γυμνασίου Αγίας Παρασκευής Αττικής, στο πλαίσιο του φετινού προγράμματος με τίτλο «Ποτάμια

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή γειτονιά οδού Ελληνικής Δημοκρατίας στην Καβάλα

Παραδοσιακή γειτονιά οδού Ελληνικής Δημοκρατίας στην Καβάλα 1η ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΚΑΒΑΛΑ 01-07/10/2012 Παραδοσιακή γειτονιά οδού Ελληνικής Δημοκρατίας στην Καβάλα Σαπφώ Αγγελούδη- Ζαρκάδα Δρ. Αρχιτέκτων Αριστοτελείου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης Οι Καβαλιώτες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αι πρωτόψωμο και τιμημένο Πιοσ(ΐ) τίμ(η) σι ου θιός κι ου κόσμους Ετσι να τ(ι)μάει και η νύφ(η) τα πιθιρικά τς.

Αι πρωτόψωμο και τιμημένο Πιοσ(ΐ) τίμ(η) σι ου θιός κι ου κόσμους Ετσι να τ(ι)μάει και η νύφ(η) τα πιθιρικά τς. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κυρίες και κύριοι σύνεδροι, θα ήθελα να κάνω μια αναφορά στο έθιμο και στον παραδοσιακό χορό του πρωτοψώματος, που γινόταν και γίνεται την παραμονή του γάμου. Είναι ένα έθιμο, που ακόμη και σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014 Το παρόν κείμενο εργασίας παρουσιάζει τα αποτελέσματα επεξεργασίας δεδομένων της ΕΛΣΤΑΤ για την εξέλιξη της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας στις Περιφέρειες διέλευσης της Εγνατίας Οδού και των καθέτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΙΚΡΗ ΕΛΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ ΣΤ (ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ)

Η ΜΙΚΡΗ ΕΛΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ ΣΤ (ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ) Η ΜΙΚΡΗ ΕΛΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ ΣΤ (ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ) Μια φορά κι ένα καιρό ήταν ένα μακρινό χωριό σε μια χώρα πανέμορφη. Τα σπίτια του ήταν μικρά και παραμυθένια.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΕΣΥΠΡΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σχέδια εργασίας Ευέλικτη ζώνη Εικονογράφηση Ντανιέλα Σταματιάδη για μαθητές Νηπιαγωγείου και Α Δημοτικού ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Διασύνδεση των μαθημάτων μέσα από τις

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

αρχιτεκτονική μελέτη - επίβλεψη ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ σύνθεση ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ, ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ ΛΕΒΙΔΗΣ και τη διώροφη μορφή του

αρχιτεκτονική μελέτη - επίβλεψη ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ σύνθεση ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ, ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ ΛΕΒΙΔΗΣ και τη διώροφη μορφή του Ο προσανατολισμός της κατοικίας συνιστά το ιδιαίτερο πλεονέκτημά της, αφού το κτίριο έχει στηθεί ακριβώς πάνω στον άξονα της κοιλάδας των Δελφών και επωφελείται από μια συγκλονιστική θέα. Ο χώρος της αυλής,

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Τμήμα 5 ης -6 ης Δημοτικού Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012 Θαλής ο Μιλήσιος 630/635 π.χ. 543 π.χ. Ο πρώτος φιλόσοφος! Ο Θαλής ο Μιλήσιος ανήκει στους προσωκρατικούς

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΟ-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνα Γεωργακάκου

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας Ο τόπος µας Το σχολείο µας Πολιτισµός Η τάξη µας Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ Ανάµεσα στις ακτές του νοµού Μαγνησίας και τη Σκόπελο και απέναντι από το Πήλιο, βρίσκεται η Σκιάθος, ένα νησί µε έκταση 48 τετραγωνικά χιλιόµετρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΠΑΓΓΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2013

ΔΗΜΟΣ ΠΑΓΓΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2013 ΔΗΜΟΣ ΠΑΓΓΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2013 ΙΟΥΛΙΟΣ 3 4 Ιουλίου 2013 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΕΑΣ ΠΕΡΑΜΟΥ Παραστάσεις της θεατρικής ομάδας του Συλλόγου «Του νεκρού αδελφού», θερινό σινεμά «Αλκυονίς»

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα.

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο το τοποθετούμε χρονικά ως εξής: Πάσχα Τριώδιο ή Αποκριά Σαρακοστή Η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και ΣΕΛ.210 οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και τρεις εκπαιδευτικοί από το Γυμνάσιο Ξηροκαμπίου Λακωνίας. Η Βουλή τούς καλωσορίζει. (Χειροκροτήματα απ όλες τις πτέρυγες

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογραφίες από τον Σύλλογο εν Αθήναι Βονιτσάνων & αρχείο Γιώργου Μπελεσιώτη

Φωτογραφίες από τον Σύλλογο εν Αθήναι Βονιτσάνων & αρχείο Γιώργου Μπελεσιώτη Φωτογραφίες από τον Σύλλογο εν Αθήναι Βονιτσάνων & αρχείο Γιώργου Μπελεσιώτη 1 Στην Βόνιτσα υπάρχει το έθιμο του Αχυρένιου Γληγοράκη το οποίο αναβιώνει κάθε Καθαρά Δευτέρα στην πόλη της Βόνιτσας. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : Νοέμβριος 2014. Πειραιάς, 12/02/2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : Νοέμβριος 2014. Πειραιάς, 12/02/2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 12/02/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : Νοέμβριος 2014 Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΓΚΙΖΑΣ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΠΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΓΚΙΖΑΣ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΠΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΓΚΙΖΑΣ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΠΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΓΚΙΖΑΣ Χτισμένες στη Νεκρόπολη της Γκίζας, μία ανάσα από την πρωτεύουσα της Αιγύπτου, το Κάιρο, αποτελούν το αρχαιότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (κκαεπ) ανά Περιφέρεια και Νομό. H σκοπιμότητα του δείκτη έγκειται στο γεγονός ότι το κατά

Διαβάστε περισσότερα

majestic insight in living

majestic insight in living Ψυχικό Πρεσβεία ή Ιδιωτική Κατοικία ή Συγκρότημα Κατοικιών (Υπό κατασκευή) Κτίσμα 1800 μ2 σε οικόπεδο 1300μ2 Μοναδική θέση στην καλύτερη περιοχή του Ψυχικού Κορυφαία Αρχιτεκτονική Σχεδίαση από τον Αλέξανδρο

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΥΜΕ,ΚΑΤΑΓΡΑΦΟΥΜΕ,ΣΧΕΔΙΑΖΟΥΜΕ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΠΕΤΡΙΝΩΝ ΣΠΙΤΙΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΜΟΥΖΑΚΙΟΥ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΥΜΕ,ΚΑΤΑΓΡΑΦΟΥΜΕ,ΣΧΕΔΙΑΖΟΥΜΕ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΠΕΤΡΙΝΩΝ ΣΠΙΤΙΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΜΟΥΖΑΚΙΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΥΜΕ,ΚΑΤΑΓΡΑΦΟΥΜΕ,ΣΧΕΔΙΑΖΟΥΜΕ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΠΕΤΡΙΝΩΝ ΣΠΙΤΙΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΜΟΥΖΑΚΙΟΥ Οι μαθητές στο διώροφο κτίριο του ΕΠΑΛ Μουζακίου Χάραξη πορείας φωτογράφισης στο χάρτη του Οικισμού

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Στα πλαίσια της «Ευρωπαϊκής εβδομάδας πολιτισμού» συμμετείχαμε τα τμήματα Δ 1 και Δ 2 και το τμήμα Ε 2 του σχολείου μας, σε μια περιήγηση στα πολιτιστικά μέρη του Γερίου

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

Δήμος Μαστοροχωρίων. Συλλογικό έργο. Μαστοροχώρια. Τρίκαλα 2005

Δήμος Μαστοροχωρίων. Συλλογικό έργο. Μαστοροχώρια. Τρίκαλα 2005 Βιβλιογραφία Βιβλιογραφία. Μακρής Κίτσος. Χιονιαδίτες ζωγράφοι. Αθήνα 1981. Εξάρχου Χρήστος. Η Φούρκα της Ηπείρου. Τουφίδης Σωτήρης. Η Κόνιτσα και τα χωριά της.κόνιτσα 1994. Δήμος Μαστοροχωρίων. Συλλογικό

Διαβάστε περισσότερα

Αμερικανική Γεωργική Σχολή. Εκδηλώσεις του Συλλόγου Φίλων. προς υποστήριξη του Προγράμματος Υποτροφιών

Αμερικανική Γεωργική Σχολή. Εκδηλώσεις του Συλλόγου Φίλων. προς υποστήριξη του Προγράμματος Υποτροφιών Αμερικανική Γεωργική Σχολή Εκδηλώσεις του Συλλόγου Φίλων προς υποστήριξη του Προγράμματος Υποτροφιών 2008-2009 Κυριακή 21 Σεπτεμβρίου 12:30 μ.μ. Country & Western Barbeque - Αθήνα Βρεθείτε με τους φίλους

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Κρόκος (1916-1997)

Γιώργης Κρόκος (1916-1997) Γιώργης Κρόκος (1916-1997) Ο αείµνηστος Γιώργης Κρόκος υπήρξε µια πολύπλευρη και πολυτάλαντη προσωπικότητα. Στο επάγγελµα δάσκαλος, αγάπησε τα παιδιά µε πάθος, απόφοιτος της Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή - Εισαγωγη: Μέσα στην περιοχή του χωριού µας, όπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. - 99 - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ 1. Τοπογραφικό Διάγραμμα : To τοπογραφικό διάγραμμα της δεύτερης αρχιτεκτονικής μελέτης ταυτίζεται με αυτό της πρώτης αρχιτεκτονικής μελέτης εφόσον και οι δυο μελέτες εχουν γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

3. Οροι όµησης ιαταξη Κατασκευής στο οικόπεδο

3. Οροι όµησης ιαταξη Κατασκευής στο οικόπεδο 1. Περιγραφή έργου Πρόκειται για την ανέγερση διώροφης κατοικίας 57.92 τ.µ. σε οικόπεδο έκτασης 75 τ.µ. στην περιοχή Μαυροβούνι στο Γιαλό της Σύµης. Η νέα αυτη κατοικία διαθέτει εξώστη και ηµιυπαίθριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 17/01/2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : Οκτώβριος 2013 Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, κατά

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Με τη ματιά του ταξιδιώτη

Με τη ματιά του ταξιδιώτη ΣΙΑΤΙΣΤΑ: Η ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΡΧΟΝΤΙΚΩΝ ΤΟΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΣΜΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ Με τη ματιά του ταξιδιώτη Κείμενο: Λίζα Κοκκίδου Φωτογραφίες: Γιώργος Χάσπαρης, Λίζα Κοκκίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΚΟΝΙΣΤΡΩΝ. Τα τοξωτά πετρογέφυρα της Δημοτικής ενότητας Κονιστρών

ΓΕΛ ΚΟΝΙΣΤΡΩΝ. Τα τοξωτά πετρογέφυρα της Δημοτικής ενότητας Κονιστρών ΓΕΛ ΚΟΝΙΣΤΡΩΝ Τα τοξωτά πετρογέφυρα της Δημοτικής ενότητας Κονιστρών Ρούσου Αικατερίνη Βισβίνη Αλεξάνδρα Τα πέτρινα τοξωτά γεφύρια της περιοχής μας Εισαγωγή Από τα παλιά χρόνια οι άνθρωποι για να διευκολύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι.

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι. Αγαπημένοι μου εν Χριστώ Χριστός Ανέστη Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα αλλαγή όσον αφορά στο θέμα της διαχείρισης χρημάτων. Οι στατιστικές των χρεών στις ΗΠΑ (Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής) είναι συγκλονιστικές.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : Δεκέμβριος 2013. Πειραιάς, 12/03/2014

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : Δεκέμβριος 2013. Πειραιάς, 12/03/2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 12/03/2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : Δεκέμβριος 2013 Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, κατά

Διαβάστε περισσότερα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Κατά την απογραφή κατοικιών της Ε.Σ.Υ.Ε. το 2000, το οικιστικό απόθεμα του Δήμου Τρικκαίων αποτελείται από: 13.129 οικοδομές (στοιχεία από 15.343 κτίρια 25.074 κατοικίες και 24.385

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ (ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ) Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων Εθνικού Αρχείου, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση ΠΗΓΕΣ 1 2 Φύλλο εργασίας:1 Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση 1) Ο Ηρακλής πρώτος, κατά την παράδοση, έφερε την -- -- -- -- -- -- -- -- στο χώρο της Ολυμπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ Θυµάσαι το παραµύθι της γιαγιάς για την 28 η Οκτωβρίου; Μάζεψε τους φίλους σου και διηγήσου το. Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας γίγαντας που ζούσε στο δικό του σπίτι. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας Φοίβος Αργυρόπουλος ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πανίερο έγινε το Θριάσιο πεδίο από τη στιγμή που η θεά Δήμητρα θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Παρασκευή, 28 Αύγουστος 2015 Παραλία Αγίας Παρασκευής Λίγο μετά το γραφικό

Διαβάστε περισσότερα