Φωτογραφικός Κατάλογος Θαλάσσιας Χλωρίδας - Πανίδας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φωτογραφικός Κατάλογος Θαλάσσιας Χλωρίδας - Πανίδας"

Transcript

1 Φωτογραφικός Κατάλογος Θαλάσσιας Χλωρίδας - Πανίδας ΕΘΝΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΑΡΚΟ ΑΛΟΝΝΗΣΟΥ Β ΕΘΝΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΑΡΚΟ ΑΛΟΝΝΗΣΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΒΟΡΕΙΩΝ ΣΠΟΡΑ ΩΝ ΠΑΡΚΟ ΑΛΟΝΝ

2

3 ΕΘ Σκοπός έκδοσης Η παρούσα έκδοση δημιουργήθηκε τόσο για εκπαιδευτικό όσο και για ερευνητικό σκοπό. Εκπαιδευτικό διότι, ξεφυλλίζοντας κανείς το συγκεκριμένο φωτογραφικό κατάλογο θα γνωρίσει τα σημαντικότερα θαλάσσια είδη, φυτικά και ζωικά που φιλοξενούνται στο Ε.Θ.Π.Α.Β.Σ. και ερευνητικό διότι, είναι φτιαγμένος με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εγχειρίδιο αναγνώρισης ειδών ακόμα και για in situ παρατήρηση. Γνωριμία με το Θαλάσσιο περιβάλλον του Ε.Θ.Π.Α.Β.Σ. Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Βορείων Σποράδων αποτελεί το πρώτο από τα δύο Θαλάσσια Πάρκα της Ελλάδας και ένα από τα μεγαλύτερα στη Μεσόγειο αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη, έκτασης τ. χιλ. Εκτός της θαλάσσιας έκτασης το πάρκο περιλαμβάνει ένα αρκετά μεγάλο σύμπλεγμα νησιών που αποτελείται από την Αλόννησο, 6 μικρότερα νησιά - Περιστέρα, Κυρά Παναγιά, Ψαθούρα, Πιπέρι, Σκάτζουρα και Γιούρα - καθώς και 22 βραχονησίδες. Θεωρείται ως η πλουσιότερη, από άποψη βιοποικιλότητας, θαλάσσια περιοχή του Αιγαίου Πελάγους καθώς φιλοξενεί έναν εξαιρετικά μεγάλο αριθμό ειδών, από σπόγγους, κοράλλια και θαλάσσιες ανεμώνες, μέχρι ψάρια, εκατοντάδες είδη, μικρά και μεγάλα, και βέβαια, πολλά απειλούμενα και σπάνια είδη, παγκοσμίου ενδιαφέροντος, όπως η Μεσογειακή φώκια, τα δελφίνια, η χελώνα Καρέττα καρέττα κ.ά.

4 Σχεδιασμός: Τατιάνα Αμπού Γαζάλα Επιστημονική επιμέλεια: Γιάννης Λεμέσιος Το φωτογραφικό υλικό προέρχεται από το αρχείο του Γιάννη Βλάϊκου και από το Dive Guide Greece ΕΘΝΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΑΡΚΟ ΑΛΟΝΝΗΣΟΥ ΒΟΡΕΙΩΝ ΣΠΟΡΑ ΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΕΡΓΟ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΣΕ ΠΟΣΟΣΤΟ 80% ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑ 20% ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΟΡΟΥΣ

5 Θαλάσσια Χλωρίδα ΕΘ

6 Φύκη Φαιοφύκος Padina pavonica Χλωροφύκος Acetabularia acetabulum

7 ΕΘΝ Το Padina pavonica είναι ένα κοινό φύκος και όπως όλα τα φύκη ζεί προσκολλημένο στα βράχια. Είναι φωτόφιλο και προτιμά μικρά βάθη ως 20 μ. Ανήκει στα καφέ φύκη και έχει μορφή βεντάλιας-χωνιού. Συνήθως τα καφέ φύκη χρώματος αποτελούν ένδειξη καθαρότητας των θαλασσών. Αν και το Padina pavonica μπορούμε εύκολα να το αναγνωρίσουμε λόγω της μορφής του, δεν ισχύει το ίδιο για τα 600 περίπου είδη φυκών που συναντούμε στις ελληνικές θάλασσες. Το Acetabularia acetabulum είναι ένα πράσινο φύκος, κοινό στις ελληνικές θάλασσες. Προτιμά τα μικρά βάθη και συναντάται πάντα προσκολλημένο σε βραχώδεις ακτές ή υφάλους. Παρόλο που είναι μονοκύτταρος οργανισμός, χάριν στους μακριούς ποδίσκους μπορεί να φτάσει ως 10 εκ. σε μήκος. Κατά τη διάρκεια της άνοιξης, στο ανώτερο τμήμα του εμφανίζεται η χαρακτηριστική ομπρέλα του, που περιέχει τα όργανα αναπαραγωγής. Γι αυτό το λόγο το Acetabularia acetabulum ονομάζεται και φύκος ομπρέλα. Και αυτό το φύκος είναι χρήσιμος δείκτης καθαρής θάλασσας, καθώς είναι ευαίσθητο στη ρύπανση.

8 Ποσειδωνία ωκεανική (Posidonia οceanica) Το φυτό της Μεσογείου

9 ΕΘΝ Συχνά, η Ποσειδωνία θεωρείται φύκος, στην πραγματικότητα όμως, είναι ένα ανώτερο φυτό, καθώς διαθέτει ρίζες, βλαστό, φύλλα, άνθη και καρπούς. Συναντάται στην παράκτια ζώνη, σε βάθη από 1-25 μέτρα και προτιμά τους αμμώδεις βυθούς. Κάθε φυτό Ποσειδωνίας διαθέτει 6-8 φύλλα τα οποία είναι μακριά και λεπτά σαν ταινίες και μπορεί να φτάσουν το 1 μέτρο σε μήκος. Το ριζικό της σύστημα επεκτείνεται οριζόντια έτσι δημιουργούνται νέα φυτά το ένα δίπλα στο άλλο. Με αυτό τον τρόπο σχηματίζονται τα λεγόμενα λιβάδια δηλαδή, πολλές δεσμίδες φύλλων η μία κοντά στην άλλη σε μια αρκετά εκτεταμένη έκταση βυθού. Τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας είανι οικότοποι θεμελιώδους σημασίας για τη Μεσόγειο και εμπλουτίζουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα με οξυγόνο και προσφέρουν ενδιαίτημα για την αναπαραγωγή και την ανάπτυξη πολλών θαλάσσιων οργανισμών. Στη βάση των λιβαδιών της Ποσειδωνίας το δίκτυο ριζωμάτων και ριζών συγκρατεί το ίζημα του θαλάσσιου πυθμένα, ενώ η υψήλη πυκνότητα των φύλλων απορροφά μέρος της ενέργειας των κυμάτων, και ως αποτέλεσμα περιορίζει φαινόμενα διάβρωσης παραλιών.

10 10

11 Θαλάσσια ανεμώνη της οικογένειας των Κηρίανθων Θαλάσσια Πανίδα ΕΘ 11

12 Σπόγγοι Verongia aerophoba Chondrosia reniformis 12

13 ΕΘΝΙ Το Verongia aerophoba είναι ένα από τα εντυπωσιακότερα είδη σπόγγου που μπορεί κανείς να δει στο Ε.Θ.Π.Α.Β.Σ. Ξεχωρίζει πολύ εύκολα λόγω του σχήματος και του έντονου κίτρινου χρώματος. Το σχήμα του μοιάζει με φωλιά τερμιτών δηλαδή πολλά μαζί, εξογκώματα διαφόρου ύψους, κυλινδρικής διατομής, με υφή αρκετά τραχειά. Κάθε εξόγκωμα στο πάνω μέρος έχει μια τρύπα, πόρο, από τον οποίο εισέρχεται το νερό, φιλτράρεται από τον σπόγγο, ο οποίος απορροφά τα θρεπτικά συστατικά, και στην συνέχεια εξέρχεται και ούτω καθεξής. Ζει προσκολλημένο σε βραχώδη υποστρώματα. Το Condrosia reniformis είναι ένα κοινό είδος σπόγγου της Μεσογείου και έχει σφαιρικό σχήμα. Το χρώμα του είναι γκριζοκαφέ και εμφανίζεται σε διάφορες αποχρώσεις. Όταν βρίσκεται σε σημεία που δεν φτάνει το φως μπορεί να το συναντήσει κανείς με χρώμα υπόλευκο. Οι χρωματικές του διακυμάνσεις οφείλονται κυρίως στην ύπαρξη κυανοβακτηρίων στην επιφάνεια του, η συγκέντρωσή των οποίων, καθορίζει και το τελικό του χρώμα. Αναπτύσσεται σε βραχώδεις και αμμώδεις βυθούς, έως και 30 μέτρα βάθος, και προτιμά σκιασμένες περιοχές όπως σπηλιές ή θόλους. 13

14 Κνιδόζωα Θαλάσσιες ανεμώνες Anemonia viridis Ανεμώνη της οικογένειας των Κηρίανθων 14

15 ΕΘΝΙ Η θαλάσσια ανεμώνη (Anemonia viridis) συναντάται σε μικρά βάθη ως 20 m. σε ενήλιες περιοχές. Η βάση της, σε σχήμα σωλήνα, είναι κοντή και δεν είναι εύκολα ορατή, καθώς συνηθέστερα είναι θαμμένη στο υπόστρωμα. Έτσι τα πολυάριθμα πλοκάμια της που ξεκινούν από το ανώτερο τμήμα του σωλήνα, φαίνετα να βγαίνουν κατευθείαν από το βυθό. Τα πλοκάμια είναι υπόλευκα ή υποκίτρινα. Η επαφή με τα πλοκάμια της ανεμώνης μπορεί να είναι επώδυνη για μερικούς θαλάσσιους οργανισμούς με τους οποίους τρέφεται. Στον άνθρωπο, η επαφή με τα πλοκάμια τις θαλάσσιας ανεμώνης προκαλεί ολιγόλεπτο κνησμό. Τα πλοκάμια της έχουν, ανάλογα με το φωτισμό, διάφορους χρωματισμούς. Έτσι μπορεί να είναι γκρι, υποκίτρινα, ανοιχτό και σκούρο πράσινο. Αν και μπορεί να μετακινηθεί, τον περισσότερο χρόνο βρίσκεται προσκολλημένη σε βραχώδη υποστρώματα. Η θαλάσσια αυτή ανεμώνη διαθέτει μια βάση σε σχήμα σωλήνα ο οποίος είναι 3-5 εκ. μακρύς. Ο σωλήνας, είνα κρυμμένος στο υπόστρωμα, ενώ στο ανώτερο τμήμα του είναι τοποθετημένα πολλά πλοκάμια σε 2 σειρές. Τα εξωτερικά πλοκάμια είναι μικρότερα και έχουν χρώμα πράσινο, ενώ τα εσωτερικά, που είναι πολύ μεγαλύτερα και είναι γαλάζια ή λευκά. Προτιμά σκληρά βραχώδη υποστρώματα μετρίου βάθους. 15

16 Κνιδόζωα Kοράλλια Κόκκινο Kοράλλι (Corallium rubrum) Γοργονία (Eunicella cavolinii) 16

17 ΕΘΝΙ Αποτελεί ένα εξαιρετικά σπάνιο κοράλλι της Μεσογείου που παρόλα αυτά συναντάται στο Ε.Θ.Π.Α.Β.Σ. Είναι ίσως από τα πιο όμορφα κοράλλια που θα συναντήσει κανείς στις Ελληνικές θάλασσες, γι αυτό το λόγο συλλέχθηκε κατά κόρον στο παρελθόν και χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή κοσμημάτων. Συνήθως έχει χρώμα βαθύ κόκκινο ωστόσο, μπορεί κανείς να το συναντήσει σε διάφορες αποχρώσεις του κόκκινου αλλά και πορτοκαλί. Οι διακλαδώσεις του συνήθως φτάνουν τα 50 εκ. αλλά πολλές φορές μπορεί να φτάσουν και το 1 μέτρο. Ζει σε μεγάλα βάθη, έως 300 μέτρα, σε βραχώδη υποστρώματα αλλά και σε σπηλιές. Η Γοργονία (Eunicella cavolinii) είναι κοινό είδος που συναντάται σε όλη τη Μεσόγειο. Οι διακλαδώσεις της, κίτρινου ή πορτοκαλί χρώματος, έχουν ακανόνιστο σχήμα και το συνολικό μήκος της αποικίας φτάνει τα 40 εκ. Από μακριά το σχήμα της Γοργονίας θυμίζει βεντάλια. Προτιμά τους βραχώδεις πυθμένες σε βάθη που κυμαίνονται από 10 έως 150 μέτρα. 17

18 Δακτυλιοσκώληκες Σπειρογράφος (Spirographis spallanzani) Προτούλα (Protula tubularia) 18

19 ΕΘΝΙ Ο Σπειρογράφος είναι ένα κοινό είδος δακτυλιοσκώληκα στη Μεσόγειο θάλασσα. Το σώμα του είναι προστατευμένο σε ασβεστολιθικό σωλήνα. Το μήκος του σωλήνα του είναι συνήθως 30 εκ. με διάμετρο 1 2 εκ. Στο πάνω μέρος του σωλήνα τα πλοκάμια του, τον αριθμό, είναι τοποθετημένα με μορφή σπείρας, δηλαδή όσο μεταφερόμαστε στα ανώτερα στρώματα, μειώνονται. Ο σωλήνας έχει χρώμα υποκίτρινο, ενώ στα πλοκάμια υπάρχει μια εναλλαγή χρωμάτων του ανοιχτού και σκούρου καφέ, του άσπρου και του πορτοκαλί. Συναντάται προσκολλημένο στα βραχώδη υποστρώματα του βυθού σε βάθη από 40 έως 200 μέτρα. Ένα άλλο είδος εντυπωσιακού δακτυλιοσκώληκα, η Προτούλα, δημιουργεί έναν λευκό ασβεστολιθικό σωλήνα μέσα στον οποίο ζει. Το σώμα της, έχει μήκος 0,3 εκ. Από το ανώτερο μέρος του σωλήνα ξεκινούν πλοκάμια, λευκού ή κόκκινου χρώματος. Ζει προσκολλημένη σε βράχια και πέτρες του βυθού σε βάθη τα οποία μπορεί να φτάσουν και τα 100 μέτρα. 19

20 Μαλάκια Χταπόδι (Octopus vulgaris) Σουπιά (Sepia officinalis) 20

21 ΕΘΝΙ Το χταπόδι με ανοιχτά τα πλοκάμια του μπορεί να φτάσει τα 2 μέτρα. Το κάθε πλοκάμι είναι εφοδιασμένο με 2 σειρές βεντουζών. Το χρώμα στη ράχη του ποικίλλει ανάλογα με το περιβάλλον που βρίσκεται με αποτέλεσμα οι θηρευτές του δύσκολα να μπορούν να το αναγνωρίσουν. Κυνηγά κατά την διάρκεια της ημέρας και κρύβεται τη νύχτα. Ζεί σε διάφορα περιβάλλοντα, από την ακτή ώς τα 200 μέτρα. Η Σουπιά η φαρμακευτική όπως ονομάζεται επιστημονικά, έχει σχήμα ωοειδές και το μήκος του σώματος της φτάνει τα 30 εκ. Στο μπροστινό τμήμα του κεφαλιού της φέρει 10 πλοκάμια εκ των οποίων τα 2 είναι πιο μακριά από τα υπόλοιπα και τα χρησιμοποιεί για να γραπώνει την λεία της. Στα πλαϊνά του σώματος της, φέρει 2 μικρά πτερύγια που βοηθούν στην κίνηση. Στη ράχη, έχει χρώμα καφέ, με λευκές ραβδώσεις ενώ η κοιλιά της είναι υπόλευκη και σχηματίζει ιριδισμούς. Όπως και το χταπόδι, έχει την ικανότητα να αλλάζει γρήγορα το χρώμα της. Ζει σε ποικιλία περιβαλλόντων από την ακτή έως τα 200 μέτρα βάθος. Προτιμά τα λασπώδη και αμμώδη υποστρώματα, όπου βρίσκει καταφύγιο. 21

22 Εχινόδερμα Αστερίας (Echinaster sepositus) Αστερίας (Ophiopsila annulosa) Αχινός (Paracentrotus lividus) 22

23 ΕΘΝΙ Αποτελεί κοινό είδος αστερία στη Μεσόγειο θάλασσα. Είναι μετρίου μεγέθους και ξεχωρίζει πολύ εύκολα από το εντυπωσιακό πορτοκαλοκόκκινο χρώμα του. Διαθέτει μικρό κεντρικό δίσκο και 5 βραχίονες. Η υφή του σώματός του είναι σχετικά τραχειά. Η διάμετρός του συνήθως φτάνει τα 20 εκ. Ζει σε βραχώδη υποστρώματα βάθους από 1 μέτρο μέχρι 250 μέτρα. Ο οφίουρος (Ophiopsila annulosa) έχει εντυπωσιακή εμφάνιση. Το σώμα αποτελείται από έναν κεντρικό, ευδιάκριτο δίσκο και 5 μακριούς και λεπτούς βραχίονες. Οι εύθραυστοι και εύκαμπτοι βραχίονές του μπορούν να κινηθούν μόνο οριζόντια και είναι καλυμμένοι με αγκάθια. Ο κεντρικός δίσκος έχει διάμετρο εκ. και οι βραχίονες έχουν μήκος ως 13 εκ. Το σώμα είναι καφέ με άσπρες κηλίδες ακανόνιστου σχήματος. Προτιμά τα χαλικώδη υποστρώματα, και επειδή είναι φωτόφοβο είδος, κατά τη διάρκεια της ημέρας κρύβεται κάτω από πέτρες. Ο αχινός (Paracentrotus lividus) φτιάχνει ασβεστολιθικό κέλυφος (διάμετρος 10 εκ.) το οποίο καλύπτεται από αγκάθια. Τα αγκάθια του είναι μακριά, συνήθως 3-4 εκ., λεπτά και λεία. Έχει χρώμα κόκκινο βιολετί, αλλά και καφέ. Ζει σε βραχώδη υποστρώματα, έως 30 μέτρα βάθος, τα οποία συνήθως είναι καλυμμένα με κελύφη από όστρακα ή φύκη με τα οποία τρέφεται. Είναι εδώδιμος αχινός, και εξαιτίας της εντατικής αλίευσης, οι πληθυσμοί του έχουν μειωθεί σημαντικά. 23

24 Αρθρόποδα Αστακός (Palinurus elephas) Αστακοκαραβίδα (Homarus gammarus) 24

25 ΕΘΝΙ Γνωστός και ως Αστακός ο παλίουρος, αποτελεί το πιο κοινό είδος αστακού της χώρας μας. Χαρακτηριστικό του γνώρισμα οι 2 μακριές, επιμήκεις κεραίες του. Το μήκος του συνήθως κυμαίνεται από 25 έως 30 εκ., ενώ το χρώμα του είναι καφεκόκκινο με πολλές κίτρινες κηλίδες. Στο ακραίο τμήμα των μπροστινών ποδιών του έχει αγκάθια, τα οποία τα χρησιμοποιεί και για να συλλαμβάνει την τροφή του και για να περπατάει. Προτιμά τα βραχώδη υποστρώματα σε βάθος που κυμαίνεται από 20 έως 70 μέτρα. Κατά την διάρκεια της ημέρας, κρύβεται σε χαραμάδες ή τρύπες ενώ κατά την διάρκεια της νύχτας βγαίνει για να τραφεί. Η Αστακοκαραβίδα ή Καραβιδομάνα (Homarus gammarus) είναι ένα πολύ γνωστό είδος αστακού στην Ευρώπη με υψηλή εμπορική αξία. Ξεχωρίζει από τον κοινό αστακό, καθώς διαθέτει αντί για κεράιες ογκώδεις δαγκάνες. Το μήκος της, συνήθως φτάνει τα 40 εκ. και σπανιότερα τα 60 εκ. Το χρώμα της είναι μπλε σκούρο, τα άκρα της είναι μπλε καθώς και η άκρη της ουράς της, ενώ οι δαγκάνες της είναι σκούρο κόκκινο. Ζει στον πυθμένα των θαλασσών, προτιμά κυρίως τα βραχώδη υποστρώματα σε βάθη που κυμαίνονται από 1 μέτρο έως 150 μέτρα. 25

26 Ιχθύες Τόνος (Thunnus thynnus) Τονάκι (Thunnus alalunga) 26

27 ΕΘΝΙ Ο ερυθρός ή κυανόπτερος τόνος είναι ένα από τα μεγαλύτερα ψάρια που κολυμπά στις θάλασσες και τους ωκεανούς. Tο μήκος του είναι 2 μέτρα. Είναι ίσως το μόνο είδος ψαριού με τόσο μεγάλη εμπορική αξία (η ενδεικτική του τιμή σήμερα ανά ψάρι φτάνει τα $) καθώς θεωρείται ένα από τα πιο ποιοτικά, από διατροφικής απόψεως, ψάρια παγκοσμίως. Το χρώμα της ράχης του είναι σκούρο μπλε μέχρι την πλευρική γραμμή και από εκεί μέχρι την κοιλιά άσπρο γυαλιστερό. Διαθέτει δυο ραχιαία πτερύγια εκ των οποίων το πρώτο είναι χρώματος σκούρο κίτρινο ή μπλε. Το δεύτερο, το οποίο είναι μακρύτερο, είναι καφεκόκκινο. Χαρακτηριστικό είναι και το εδρικό του πτερύγιο καθώς κιτρινίζει και οι άκρες του είναι μαύρες. Ζει κυρίως στα επιφανειακά στρώματα της θάλασσας έως τα 100 μέτρα βάθος αλλά πολλές φορές καταδύεται μέχρι και τα 1000 μέτρα. Το τονάκι ή μακρύπτερος τόνος όπως λέγεται επιστημονικά, είναι το μικρότερο είδος τόνου. Η εμπορική του αξία είναι τεράστια, όπως και όλων των ειδών τόνου. Φτάνει σε μήκος το 1 μέτρο ωστόσο, έχουν καταγραφεί μακρύπτεροι τόνοι μήκους 1,4 μέτρα. Το σώμα του είναι επίμηκες και ατρακτοειδές, ενώ διαθέτει και μικρά κυκλικά λέπια. Το χαρακτηριστικό του, από το οποίο πήρε και το όνομά του, είναι τα πολύ μακριά θωρακικά του πτερύγια. Επίσης, απουσιάζουν ρίγες και κηλίδες από το σώμα του. Επίσης, το ουραίο πτερύγιό του είναι πλατύ και σε σχήμα ημισελήνου. Όσον αφορά τα χρώματά του, η ράχη του είναι χρώματος σκούρου μπλε και η κοιλιά του ασημί. Ζει ανοιχτά στο πέλαγος σε βάθη που μπορεί να φτάσουν τα 600 μέτρα. 27

28 Ιχθύες Σκουµπρί (Scomber scombrus) Λούτσος (Sphyraena sphyraena) 28

29 ΕΘΝΙ Το Σκουμπρί έχει λεπτό και σφιχτό σώμα που σε κάθετη διατομή είναι σχεδόν στρογγυλό. Μπορεί να φτάσει 30 εκ. σε μήκος. Η ράχη του είναι γαλαζοπράσινη, τα πλευρά του ασημόλευκα και η κοιλιά του λευκή. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι οι εγκάρσιες γαλαζόμαυρες ακανόνιστες (κυματιστές) γραμμές κατά μήκος της ράχης του, οι οποίες ξεκινούν από το πάνω μέρος της ράχης και καταλήγουν περίπου στην πλευρική γραμμή ή λίγο πιο κάτω. Έχει δυο ραχιαία πτερύγια τοποθετημένα σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους. Πίσω από το δεύτερο ραχιαίο και αντίστοιχα πίσω από το εδρικό, έχει 5-6 μικρά πτερύγια, ψευτοπτερύγια. Η ουρά του είναι διχαλωτή. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, τα σκουμπριά ζουν στον αφρό στο πέλαγος ενώ το χειμώνα καταδύονται στο βυθό - μπορούν να φτάσουν και τα 1000 μέτρα - όπου παραμένουν εκεί σχεδόν ακούνητα χωρίς τροφή περιμένοντας υπομονετικά να έρθει η άνοιξη κατά την οποία αρχίζουν να ανεβαίνουν στην επιφάνεια προς αναζήτηση τροφής. Πελαγικό είδος που το μήκος του κυμαίνεται από 0,6 έως 1,2 μέτρα. Συνήθως συναντάται σε βάθη έως 50 μέτρα αλλά μπορεί και να βρεθεί και στα 100 μέτρα. Έχει επιμήκες δυνατό σώμα με 2 ραχιαία πτερύγια, μεγάλα μάτια, ενώ το κεφάλι και το ρύγχος του είναι πολύ μακριά. Χαρακτηριστικό επίσης του λούτσου είναι ότι το κάτω σαγόνι του εξέχει. Η ράχη του είναι συνήθως γκριζοπράσινη και γκριζογάλανη ενώ η κοιλιά του λευκή ή ασημόλευκη. 29

30 Ιχθύες Κολιός (Scomber japonicus) Γόπα (Boops boops) 30

31 ΕΘΝΙ Ο Κολιός είναι πελαγικό είδος, το μήκος του είναι περίπου εκ. αλλά μπορεί να φτάσει και τα 60 εκ. Συναντάται συνήθως σε βάθη από 50 έως 200 μέτρα. Έχει γαλαζοπράσινη ράχη κατά μήκος της οποίας, εμφανίζονται λεπτές σκουρόχρωμες γραμμές. Το χρώμα των ματιών του είναι σκούρο μπλε και η κοιλιά του άσπρη. Τον κολιό πολλοί τον μπερδεύουν με το σκουμπρί λόγω της εξωτερικής τους ομοιότητας αλλά με μια πιο προσεκτική παρατήρηση οι διαφορές είναι εμφανείς καθώς ο κολιός έχει πιο μεγάλα μάτια, οι γραμμές της ράχης στο σκουμπρί είναι πιο έντονες και κυματιστές ενώ στον κολιό είναι πιτσιλωτές. Η Γόπα βρίσκεται σε αφθονία στις Ελληνικές θάλασσες. Ζει κοπαδιαστά σε βραχώδεις ακτές και σε φυκιάδες. Είναι αρκετά μικρό ψάρι με μήκος που φτάνει συνήθως τα 18 εκ. Το χρώμα της ράχης της είναι γκριζοπράσινο και της κοιλιάς ασημί. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της είναι οι 3-4 γραμμές, χρώματος κίτρινου, που διαπερνούν τα πλευρά της, ξεκινούν από τα μάτια και καταλήγουν στην ουρά, καθώς η πολύ έντονη πλευρική γραμμή χρώματος σκούρο καφέ και τα μεγάλα μάτια της. Όσον αφορά τα μάτια της, καλύπτουν μια μεγάλη επιφάνεια του κεφαλιού της και για τον λόγο αυτό πήρε και το όνομα Boops δηλαδή Βόωψ από την αρχαία λέξη βοώπις που σημαίνει ότι φέρει μάτια σαν του βοδιού. 31

32 Ιχθύες Σαρδέλα (Sardina pilchardus) Γαύρος (Engraulis encrasicholus) Μαρίδα (Spicara smaris) 32

33 ΕΘΝΙ Η Σαρδέλα είναι από τα πιο διαδεδομένα στο ευρύ κοινό είδη ψαριών και μπορεί κανείς να τη συναντήσει παντού στην Ελλάδα. Το μήκος της είναι συνήθως από 10 έως 20 εκ. Η ράχη της είναι γκριζοπράσινη και η κοιλιά της ασημόχρωμη ενώ διαθέτει μεγάλα και στρογγυλά λέπια. Ζει σε παράκτιες περιοχές σχηματίζοντας κοπάδια με τεράστιο αριθμό ατόμων. Συνήθως συναντάται σε βάθη από 25 μέχρι 55 μέτρα ενώ μπορεί να καταδυθεί και στα 100 μέτρα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Ο Γαύρος, γνωστός και ως χαψί (τούρκικη ονομασία) είναι και αυτό ένα ευρέως διαδεδομένο είδος στην Ελλάδα. Είναι μικρό ψάρι καθώς δεν φτάνει τα 20 εκ. σε μήκος. Το χρώμα της ράχης του είναι πρασινογαλάζιο και η κοιλιά του λευκή. Το σώμα του είναι στενόμακρο και το ρύγχος του μακρύ ενώ το πάνω σαγόνι του εξέχει. Ζει κοπαδιαστά στον αφρό την άνοιξη και το καλοκαίρι ενώ κατά τη διάρκεια του χειμώνα παραμένει στο βυθό σε βάθος από 100 έως 200 μέτρα. Η Μαρίδα είναι πολύ μικρό είδος ψαριού με μήκος 15 εκ. το πολύ. Συνήθως τα άτομα πάνω από τα 15 εκ. είναι φύλου αρσενικού. Η ράχη της είναι καστανή και η κοιλιά της πιο ανοιχτόχρωμη. Το χαρακτηριστικό της εμφάνισης της μαρίδας είναι η μαύρη βούλα στο πλευρό. Εμφανίζεται κυρίως σε κοπάδια σε βάθη από 15 έως 170 μέτρα. Είναι ερμαφρόδιτα ψάρια. Συνήθως γεννιούνται θηλυκά και όταν περάσουν τα εκ. γίνονται αρσενικά. Όσα γεννιούνται αρσενικά, δεν αλλάζουν φύλο. 33

34 Ιχθύες Σαφρίδι (Trachurus trachurus) Μπακαλιάρος (Merluccius merluccius) 34

35 ΕΘΝΙ Το Σαφρίδι, γνωστό και ως Σαβρίδι, είναι ψάρι πελαγικό, του αφρού. Το μήκος του μπορεί να φτάσει τα 40 εκ. ενώ η ράχη του είναι γκριζολαδί, τα πλευρά του κιτρινωπά και η κοιλιά ασημόλευκη. Η πλευρική του γραμμή ξεχωρίζει λόγω των διαφορετικών λεπιών που διαθέτει που ενώ στο υπόλοιπο σώμα είναι μικρά και στρογγυλά, στην πλευρική γραμμή είναι πιο μεγάλα και έχουν σχήμα ψηφιδωτού. Επίσης, διαθέτει και δυο ραχιαία πτερύγια εκ των οποίων το πρώτο είναι μικρό και ψηλό και το δεύτερο είναι μεγαλύτερο και σχεδόν ίδιο με το εδρικό πτερύγιο. Έχει αρκετά μακρύ θωρακικό πτερύγιο που φτάνει έως το εδρικό. Η ουρά του είναι διχαλωτή. Συναντώνται κυρίως σε βάθη από 100 έως 200 μέτρα ενώ τα ενήλικα άτομα σχηματίζουν κοπάδια. Ο Μπακαλιάρος αποτελεί ένα από τα πιο εμπορικά είδη ψαριού παγκοσμίως. Υπεραλιεύθηκε σε μεγάλο βαθμό κατά το παρελθόν και γι αυτό το λόγο και οι πληθυσμοί του άρχισαν να μειώνονται με ανησυχητικό ρυθμό και σε αρκετά μέρη απαγορεύθηκε το ψάρεμά του. Το μήκος του μπορεί να φτάσει τα 1,4 μέτρα ωστόσο, το συνηθέστερο μήκος είναι τα 45 εκ. Η ράχη του είναι σταχτιά και η κοιλιά του λευκή. Αρκετά εμφανής είναι και η πλευρική γραμμή καθώς είναι χρώματος καφέ. Χαρακτηριστικά επίσης είναι και τα πτερύγιά του καθώς διαθέτει δύο ραχιαία εκ των οποίων το πρώτο είναι το 1/4 σε μάκρος από άλλο. Ακόμα, το εδρικό του πτερύγιο είναι και αυτό αρκετά μακρύ, περίπου σαν το δεύτερο ραχιαίο. Ζει στο πέλαγος, σε αρκετά μέτρα βάθος που συνήθως είναι από 70 έως 400 μέτρα. Τα ενήλικα άτομα κατά τη διάρκεια της ημέρας κολυμπούν κοντά στο βυθό και ανεβαίνουν στην επιφάνεια το βράδυ. 35

36 Ιχθύες Μελανούρι (Oblada melanura) Σμέρνα (Muraena helena) 36

37 ΕΘΝΙ Το Μελανούρι είναι ένα είδος ιδιαίτερα γνωστό για τη νοστιμιά που έχει το κρέας του. Είναι σχετικά μικρό ψάρι, το μήκος του φτάνει συνήθως τα 30 εκ. Η ράχη του είναι χρώματος ανοιχτό γκρι προς το ασημογαλάζιο, ενώ τα πλευρά και η κοιλιά του είναι ασημί. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του είναι οι πολλές σκουρόχρωμες γραμμές, γκριζόμαυρες, σε όλο του το σώμα, από τα πλευρά μέχρι και την κοιλιά, οι οποίες ξεκινούν από το κεφάλι και καταλήγουν στην ουρά. Επίσης, το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό, είναι η μαύρη πλατιά ταινία, σαν δαχτυλίδι, που διαθέτει στην βάση της ουράς του, η οποία βρίσκεται ανάμεσα σε δυο άσπρες πιο στενές. Το σχήμα του σώματός του είναι οβάλ και αρκετά φαρδύ στη μέση και επίσης τα μάτια του είναι αρκετά μεγάλα. Ζει σε κοπάδια σε μικρά βάθη, μέγιστο 30 μέτρα, και προτιμά βραχώδη υποστρώματα ή φυκιάδες. Η Σμέρνα ανήκει στην τάξη των Εγχελυόμορφων, δηλαδή έχει τη μορφή χελιού. Το μήκος της είναι συνήθως 80 εκ. αλλά έχουν καταγραφεί σμέρνες 1,5 μέτρα. Το χρώμα της είναι σκούρο καφέ με κίτρινες κηλίδες σε όλο της το σώμα. Το κεφάλι της είναι αρκετά μικρό σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα της. Δεν έχει λέπια ούτε κοιλιακό πτερύγιο. Το ραχιαίο πτερύγιο, το οποίο ξεκινάει από το κεφάλι, είναι χαμηλό με σταθερό ύψος το οποίο συγκλίνει με το εδρικό και δημιουργούν την ουρά. Ζει κοντά στην ακτή, σε σχισμές και τρύπες βράχων. Το μέγιστο βάθος που μπορεί να βρεθεί είναι τα 50 μέτρα. Από την σπηλιά της βγαίνει το βράδυ για να κυνηγήσει. 37

38 Ιχθύες Καμπανάς (Diplodus vulgaris) Πεσκαντρίτσα (Lophius piscatorius) 38

39 ΕΘΝΙ Ο Καμπανάς ή Κακαρέλος όπως είναι αλλιώς γνωστός, είναι ένα μικρό ψάρι μήκους 20 εκ. Ωστόσο, έχουν καταγραφεί και είδη 40 εκ. Το σώμα του είναι ωοειδές, έχει μεγάλα μαύρα μάτια και πολύ μικρό στόμα. Το χρώμα της ράχης του είναι γκρίζο ενώ η κοιλιά του ασημί με 15 σχεδόν επιμήκεις χρυσαφένιες γραμμές σε κάθε πλευρά. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι οι δύο μαύρες περιοχές, σαν κολάρο, που έχει στο σώμα του. Η πρώτη βρίσκεται μετά το μάτι μέχρι εκεί που ξεκινάει το ραχιαίο πτερύγιο και η άλλη βρίσκεται στον ουραίο μίσχο του. Ζει σε διαφόρους τύπους βυθού, βραχώδεις ή αμμώδεις, ενώ πολλές φορές βρίσκεται σε υφάλους και σε λιβάδια ποσειδωνίας σε βάθη ως 50 μέτρα. Γνωστό και ως Βατραχόψαρο, η Πεσκαντρίτσα είναι ένα αρκετά μεγάλο ψάρι το οποίο μπορεί να φτάσει και τα 2 μέτρα. Συνήθως όμως το μήκος της φτάνει το 1 μέτρο. Στην όψη του είναι αρκετά παράξενο και ασυνήθιστο ψάρι. Τα μάτια της είναι στην κορυφή του κρανίου, έχει ένα τεράστιο στόμα το οποίο μπορεί να ανοίξει ως και 30 εκ., το σώμα της είναι λείο, δεν έχει λέπια αλλά έχει πολλά αγκάθια και σκληρές προεξοχές. Η ράχη της είναι γκριζωπή με πολλές σκουρόχρωμες και ανοιχτόχρωμες κηλίδες, ενώ η κοιλιά της είναι υπόλευκη. Τα θωρακικά πτερύγια προεξέχουν προς τα πίσω και τα χρησιμοποιεί για να σέρνεται στο βυθό. Επίσης, έχει ένα κοιλιακό πτερύγιο ακριβώς κάτω από το λαιμό και δυο ραχιαία, το πρώτο είναι αγκαθωτό και σκληρό ενώ το δεύτερο αρκετά μαλακό. Ζει κυρίως κοντά στις ακτές, σε αμμώδεις ή λασπώδεις βυθούς 20 μέτρων βάθους συνήθως, αλλά μπορεί επίσης να βρεθεί και στα μέτρα. Κυνηγάει παραμονεύοντας την λεία της, την οποία προσελκύει χρησιμοποιώντας ως δόλωμα, τις ραχιαίες προεξοχές που διαθέτει. 39

40 Ιχθύες Μπαρμπούνι (Mullus surmuletus) Σκορπίνα (Scorpaena scrofa) 40

41 ΕΘΝΙ Ευρέως γνωστό είδος σε όλη την Ελλάδα για τη νοστιμιά του. Μπορεί κανείς να το μπερδέψει με το συγγενικό του είδος, την κουτσομούρα (Mullus barbatus), αλλά με μια πιο προσεκτική ματιά οι διαφορές φαίνονται καθαρά. Η πρώτη διαφορά είναι ανατομική δηλαδή η κόψη του κεφαλιού του μπαρμπουνιού είναι στρογγυλευμένη σε αντίθεση με της κουτσομούρας που είναι κοφτή. Η δεύτερη είναι χρωματική. Το μπαρμπούνι διαθέτει δυο κόκκινες ρίγες στο μπροστινό ραχιαίο πτερύγιο, η ράχη του είναι κόκκινη ενώ το υπόλοιπο σώμα είναι κοκκινωπό. Χαρακτηριστικές επίσης είναι οι χρυσαφί ρίγες στα πλευρά του. Το μήκος του συνήθως είναι 25 εκ. και ζει κυρίως κοντά στην ακτή σε μαλακά ή σκληρά υποστρώματα βάθους 5 έως 60 μέτρα. Ωστόσο, συναντάται και σε βαθύτερα στρώματα βάθους 400 μέτρα. Η Σκορπίνα είναι ένα είδος ψαριού των Ελληνικών θαλασσών με αρκετά τρομακτική εμφάνιση. Έχει ένα πολύ χοντρό κεφάλι με πολλές δερματικές προεξοχές, ακόμα και στο κάτω σαγόνι οι οποίες φαίνονται σαν γένι, αγκάθια και κεραίες. Το σώμα της είναι κοκκινωπό με σκουρόχρωμες βούλες. Βέβαια, έχει την ικανότητα να αλλάζει το χρώμα της αναλόγα με το υπόστρωμα που ακουμπάει. Διαθέτει ένα μεγάλο ραχιαίο πτερύγιο το οποίο στο μπροστινό μέρος έχει σκληρές ακτίνες οι οποίες μαλακώνουν όσο πηγαίνουμε προς την ουρά. Η μεγαλύτερη ακτίνα αυτού του πτερυγίου έχει στη βάση της αδένα με δηλητήριο και αυτό την κάνει αρκετά επικίνδυνη. Το μέγεθός της συνήθως φτάνει 30 εκ. αλλά μπορεί να φτάσει και τα 50 εκ. Είναι μοναχικό είδος, ζει κοντά στο βυθό σε μεγάλα βάθη από 20 έως και 500 μέτρα. 41

42 Ιχθύες Σκάρος (Sparisoma cretence) Συναγρίδα (Dentex dentex) 42

43 ΕΘΝΙ Ο Σκάρος ο κρητικός, όπως είναι γνωστός, είναι ένα ψάρι αρκετά γνωστό για το εξαιρετικό κρέας του. Μεταξύ των καλοφαγάδων θεωρείται το πιο εύγευστο ακόμα και τα εντόσθιά του. Ονομάζεται και παπαγάλος της θάλασσας λόγω του στόματός του που μοιάζει με αυτό του παπαγάλου. Το σώμα του είναι αρκετά μακρύ, μπορεί να φτάσει σε μήκος τα 50 εκ., και στρογγυλεμένο ενώ σε όλο του το σώμα έχει μεγάλα, στρογγυλά λέπια, τοποθετημένα σε σειρές. Αναλόγως το φύλο παρουσιάζει χρωματικές διαφορές. Ο αρσενικός σκάρος συνήθως είναι χρώματος σκούρου πράσινου, και ο θηλυκός, είναι κόκκινος με κίτρινες περιοχές στο κεφάλι και στην ουρά. Είναι αρκετά κοινωνικό ψάρι, ζει σχετικά κοντά στην ακτή, στα 20 έως 50 μέτρα βάθος, ενώ προτιμά βραχώδη υποστρώματα. Ο αρσενικός σκάρος έχει έντονη την επιθυμία της συνεύρεσης με το άλλο φύλο σε σημείο που οι ψαράδες παλιότερα χρησιμοποιούσαν ως δόλωμα ένα ζωντανό θηλυκό σκάρο για να προσελκύσει τα αρσενικά τα οποία και μετά ψάρευαν με την απόχη. Η Συναγρίδα είναι περιζήτητη μεταξύ αυτών που γνωρίζουν από καλά ψάρια για το εκλεκτό κρέας της. Είναι ένα αρκετά μεγάλο ψάρι, μπορεί να φτάσει και το 1 μέτρο σε μήκος αλλά συνηθέστερα φτάνει τα 50 εκ. Το σχήμα του σώματός της είναι ωοειδές και το κεφάλι της καμπουρωτό. Η ράχη είναι σκουρόχρωμη ενώ τα πλάγια σχεδόν γαλάζια. Επίσης, η κοιλιά της είναι χρώματος ασημί. Το ραχιαίο πτερύγιό της είναι ενιαίο και αποτελείται από σκληρές ακτίνες στο μπροστινό μέρος και μαλακές στο πίσω. Έχει ένα αρκετά μακρύ θωρακικό πτερύγιο το οποίο φτάνει ως και την αρχή του εδρικού. Χαρακτηριστική επίσης είναι και η ουρά σε σχήμα μισοφέγγαρου. Προτιμά τους βραχώδεις βυθούς σε βάθη που κυμαίνονται από 15 ώς 50 μέτρα. Τα ενήλικα άτομα είναι μοναχικά σε αντίθεση με τα νεαρά που είναι ιδιαίτερα κοινωνικά και σχηματίζουν μικρά κοπάδια. 43

44 Ιχθύες Ροφός (Εpinephelus guaza) 44

45 ΕΘΝΙ Θεωρείται το πιο εύγευστο ψάρι της Μεσογείου. Οι Ισπανοί θέλοντας να δείξουν την νοστιμιά του, χρησιμοποιούν μια φράση που λέει ότι οι άνθρωποι προτιμούν από τη θάλασσα τον ροφό και από τη ξηρά το αρνί. Είναι ένα είδος αρκετά ογκώδες, μπορεί να φτάσει τα 1,5 μέτρα σε μήκος και τα 60 κιλά σε βάρος. Το χρώμα του είναι σκούρο καφέ προς το λαδί με ακανόνιστες άσπρες ή κιτρινωπές πιτσιλιές. Διαθέτει ένα ενιαίο ραχιαίο πτερύγιο, του οποίου το μπροστινό μέρος αποτελείται από περισσότερες από 10 σκληρές ακτίνες ενώ το πισινό μέρος είναι μαλακό. Επίσης, το κοιλιακό, το εδρικό και το ουραίο πτερύγιο είναι στρογγυλεμένο. Ζει σε βραχώδεις ακτές, συνήθως σε σπηλιές των βράχων και βγαίνει από τη φωλιά του μόνο για να κυνηγήσει. Συνήθως συναντάται μέχρι τα 50 μέτρα βάθος αλλά μπορεί να φτάσει έως και τα 300 μέτρα. 45

46 Θαλάσσια ερπετά Χελώνα Caretta caretta 46

47 ΕΘΝΙ Η χελώνα Καρέττα καρέττα είναι ένα από τα επτά είδη θαλάσσιων χελωνών που υπάρχουν παγκοσμίως. Από αυτά μόνο τρία επισκέπτονται την Μεσόγειο συμπεριλαμβανομένης και της Καρέττα η οποία όμως είναι η μόνη που ωοτοκεί στις αμμουδερές ακτές μας. Το ενήλικο άτομο έχει μήκος 92 cm και ζυγίζει περίπου 130 κιλά. Το κέλυφος της Καρέττα καρέττα έχει σχήμα καρδιάς με πέντε ζεύγη πλευρικών πλακών. Το πάνω τμήμα του κελύφους είναι καφεπράσινο ενώ το κάτω τμήμα είναι υποκίτρινο. Ο λαιμός και τα πτερύγιά της έχουν συνήθως καστανοκόκκινο χρώμα στο επάνω μέρος και υποκίτρινο στο κάτω μέρος. Στο Ε.Θ.Π.Α.Β.Σ. έχουν καταγραφεί συχνά χελώνες Καρέττα να ταξιδεύουν άλλα δεν έχουν παρατηρηθεί φωλιές χελωνών καθώς οι περισσότερες ακτές είναι με βότσαλο. 47

48 Θαλάσσια θηλαστικά Δελφίνια Ρινοδέλφινο (Tursiops trunctatus) Ζωνοδέλφινο (Stenela coeruleoalba) Κοινό δελφίνι (Delphinus delphis) 48

49 ΕΘΝΙ Χάριν σε ορισμένα μορφολογικά χαρακτηριστικά ξεχωρίζει από τα άλλα δύο δελφίνια. Το ρινοδέλφινο είναι το πιο κοινό είδος δελφινιού στο Ε.Θ.Π.Α.Β.Σ. Το μήκος του είναι συνήθως 2,5 ως 3 μέτρα. Το σώμα έχει ατρακτοειδές σχήμα. Το ρύγχος του είναι κοντό, πλατύ και μια έντονη ρυτίδα σχηματίζεται μεταξύ αυτού και του μετώπου του. Η κάτω σιαγόνα του, προεξέχει ελαφρά της πάνω. Το ραχιαίο πτερρυγιό του είναι δρεπανοειδές και μυτερό στην άκρη και τα θωρακικά πτερύγια λεπτά και μυτερά. Στη ράχη έχει χρώμα σκούρο γκρι, τα πλευρά του είναι γκρι και η κοιλιά του άσπρη-ροζ. Κολυμπά σχετικά γρήγορα με ταχύτητες που φτάνουν τα 35 χιλιόμετρα την ώρα. Βουτά συνήθως για 3-4 λεπτά και μπορεί να φτάσει αρκετά μέτρα βάθος. Το ζωνοδέλφινο αποτελεί το δεύτερο συχνότερο είδος δελφινιού που εμφανίζεται στο Ε.Θ.Π.Α.Β.Σ. Μια μπλέ ζώνη που ξεκινά από το μάτι και προεκτείνεται πλευρικά μέχρι το πίσω μέρος του σώματος αποτελεί το ιδαίτερο χαρακτρηριστικό του γνώρισμα. Το μήκος του συνήθως είναι από 1,5 έως 2 μέτρα. Έχει μακρύ ρύγχος, το ραχιαίο πτερύγιο είναι παρόμοιο με του ρινοδέλφινου με μεγαλύτερη όμως κλίση προς τα πίσω. Τα θωρακικά πτερύγια είναι λεπτά και μυτερά. Η ράχη έχει χρώμα γκρι-μπλε, λίγο πιο ανοιχτόχρωμα είναι τα πλευρά του, ενώ η κοιλιά του είναι άσπρη ή ροζ. Κολυμπά πολύ γρήγορα με ταχύτητες που φτάνουν τα χιλιόμετρα την ώρα. Καταδύεται για περίπου 5 έως 10 λεπτά και μπορεί να φτάσει τα 200 μέτρα βάθος. Το κοινό δελφίνι σπάνια συναντάται στο Ε.Θ.Π.Α.Β.Σ. αλλά και σε όλη τη Μεσόγειο. Το μήκος του κυμαίνεται από 1,5 μέτρο ως 2 μέτρα. Έχει σώμα λεπτό και μακρύ, και μυτερό ρύγχος. Το ραχιαίο του πτερύγιο είναι ψηλό, έχει σχήμα μισοφέγγαρου και βρίσκεται στο μέσον του σώματός του. Τα θωρακικά του πτερύγια είναι πλατιά, στη ράχη του έχει χρώμα σκούρο μπλε, σχεδόν μαύρο, στα πλευρά του έχει μια περιοχή με κίτρινο χρώμα, η κοιλιά του είναι υποκίτρινη και το ουραίο πτερύγιό του είναι ανοιχτό γκρι. Κολυμπάει πάρα πολύ γρήγορα με ταχύτητες που ξεπερνούν τα 50 χιλιόμετρα. Καταδύεται για περίπου 5 λεπτά και μπορεί να φτάσει σε βάθη έως 300 μέτρα. 49

Chromis chromis (Linnaeus, 1758)

Chromis chromis (Linnaeus, 1758) 6. Παράρτημα Είδη που καταγράφηκαν σε μεγαλύτερη αφθονία ανά τροφική ομάδα και μη ενδημικά είδη. Chromis chromis (Linnaeus, 1758) Κοινά ονόματα: Καλογρίτσα, Καλογριά, Παπαδιά, Καστανάκι Εύρος βάθους: 2

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ Σχολ. Έτος: 2011 2012 Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΦΩΚΙΑ ΜΟΝΑΧΟΥΣ - ΜΟΝΑΧΟΥΣ Κοινό όνομα: Μεσογειακή φώκια Μήκος: 2 3 μέτρα Βάρος: 300

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητάτε καθαρές θάλασσες για µπάνιο; Συµβουλευτείτε τα φύκη, αυτά ξέρουν!

Αναζητάτε καθαρές θάλασσες για µπάνιο; Συµβουλευτείτε τα φύκη, αυτά ξέρουν! Αναζητάτε καθαρές θάλασσες για µπάνιο; Συµβουλευτείτε τα φύκη, αυτά ξέρουν! Από τους Κώστα Τσιάµη, Σωτήρη Ορφανίδη και Κατερίνα Αλιγιζάκη, µέλη του Σ της Ελληνικής Φυκολογικής Εταιρίας (www.phycology gr)

Διαβάστε περισσότερα

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 Φώκια Μονάχους- Μονάχους Η μεσογειακή φώκια Monachus monachus πήρε το όνομά της είτε εξαιτίας του σχήματος του πάνω μέρους του κεφαλιού της που μοιάζει σαν

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Βορείων Σποράδων

Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Βορείων Σποράδων Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Βορείων Σποράδων ΕΘΝΙΚ Ζώνη Α Ν. Ψαθούρα Όρμος Μαντράκι Ζώνη Β Όρμος Πλανήτης Ν. Παππού Ν. Γιούρα Όρμος Γέρακα Ν. Αλόννησος Όρμος Αγ. Πέτρος Ν. Γράμμιζα Όρμος Μοναστήρι

Διαβάστε περισσότερα

(www.fao.org/docrep/009/ac478e/ac478e00.htm) (www.fishbase.org). ιεύθυνση Αλιευτικών Εφαρµογών & Ε.Α.Π Φυλλάδιο τοννοειδών

(www.fao.org/docrep/009/ac478e/ac478e00.htm) (www.fishbase.org). ιεύθυνση Αλιευτικών Εφαρµογών & Ε.Α.Π Φυλλάδιο τοννοειδών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ Το παρόν φυλλάδιο είναι µία προσπάθεια της ιεύθυνσης Αλιευτικών Εφαρµογών & Ε.Α.Π της Γενικής ιεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική αλιεία στην Κύπρο

Επαγγελματική αλιεία στην Κύπρο Επαγγελματική αλιεία στην Κύπρο Πολίνα Πολυκάρπου BSc: Βιολογία MSc: Υδροβιολογία & Υδατοκαλλιέργειες Marine and Environmental Research Lab Ltd ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Ιστορική αναδρομή 2. Επαγγελματική αλιεία

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΛ - ΕΥΗ µ. ευτέρα 20 Οκτωβρίου 2008, Τόµος 2, τεύχος 3 Company Press, Ελευθερίου Βενιζέλου 128, 176-71. Αθήνα, Αττική www.kelevi.gr 2109584762 Η Μεσογειακή Φώκια Των Κέλλυς Λιάπη, Εύη Μπενέτση Η µεσογειακή

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου H Γ τάξη του 6 ου Δημοτικού Σχολείου Ζακύνθου Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης μελέτησε το θέμα: «Χλωρίδα και πανίδα της Ζακύνθου» Εκπαιδευτικοί: Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

ιι) Το μεγαλύτερο βάρος μακρύπτερου τόνου που έχει καταγραφεί παγκοσμίως είναι τα 40 kg, και αυτό δεν αφορά τη Μεσόγειο.

ιι) Το μεγαλύτερο βάρος μακρύπτερου τόνου που έχει καταγραφεί παγκοσμίως είναι τα 40 kg, και αυτό δεν αφορά τη Μεσόγειο. ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΟ ΟΡΘΟ 2-7-2013 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 25-06 - 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ Αριθ. Πρωτ.: 3759/78064 ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΑΛ. ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ & ΕΑΠ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ Ζ Ι Ν 30 Ζιζάνια - αναγνώριση & αντιμετώπιση Βλήτο άσπρο Amaranthus albus L. Amaranthaceae AMAAL Tumble pigweed Το άσπρο βλήτο είναι ετήσιο, εαρινό, δικοτυλήδονο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

Το αλφαβητάρι των ζώων

Το αλφαβητάρι των ζώων Το αλφαβητάρι των ζώων Ομάδα εργασίας: οι μαθητές/τριες του Α1 Υπεύθυνη εργασίας: Καλλιπολίτη Στυλιανή Χώρος εργασίας: 13ο Δ.Σ. Ρόδου Σχολικό έτος: 2011-2012 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus)

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus) ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΕΙ Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ (Monachus monachus) Η Μεσογειακή Φώκια είναι το µόνο είδος φώκιας που συναντάται στη Μεσόγειο και αποτελεί ένα από τα πλέον απειλούµενα είδη θαλάσσιων θηλαστικών στον

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Αρθρόποδα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Αρθρόποδα Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Ζώων ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι Εργαστηριακή άσκηση: Αρθρόποδα Επιμέλεια: Σίνος Γκιώκας Πάτρα 2015 ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ & ΜΥΡΙΑΠΟΔΑ ΧΗΛΗΚΕΡΑΙΩΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΑΡΑΧΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η μέλισσα έχει τρίχωμα διαφορετικού χρώματος στο σώμα της που κάνουν τις ρίγες των μελισσών να φαίνονται καφέ και κίτρινες. Στο κεφάλι της έχει δεξιά και αριστερά δύο μεγάλα μάτια,

Διαβάστε περισσότερα

Οι ακροβάτες της θάλασσας

Οι ακροβάτες της θάλασσας Οι ακροβάτες της θάλασσας Ο Φλίπερ, το δελφίνι, μιλάει για τον εαυτό του και τις αγαπημένες του συνήθειες. Γεια σας, παιδιά! Με λένε Φλίπερ όμως οι φίλοι μου με φωνάζουν Φλιπ. Δεν είμαι ψάρι, είμαι θηλαστικό.

Διαβάστε περισσότερα

Ηεξάπλωσητου«Λαγοκέφαλου» (Lagocephalus sceleratus) στις Ελληνικές θάλασσες. Π. Περιστεράκη, ΕΛ.ΚΕ.ΘΕ.

Ηεξάπλωσητου«Λαγοκέφαλου» (Lagocephalus sceleratus) στις Ελληνικές θάλασσες. Π. Περιστεράκη, ΕΛ.ΚΕ.ΘΕ. Ηεξάπλωσητου«Λαγοκέφαλου» (Lagocephalus sceleratus) στις Ελληνικές θάλασσες Π. Περιστεράκη, ΕΛ.ΚΕ.ΘΕ. Πολλά είδη ψαριών έχουν εισβάλλει στην Μεσόγειο από το κανάλι του Σουέζ αλλά και το Γιβραλτάρ και έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΨΑΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΜΑΡΙΑ ΝΤΑΦΟΥ. ΜΑΡΙΑ ΧΛΩΜΟΥ. ΕΛΙΝΑ ΡΕΤΟΥΝΙΩΤΗ.

ΨΑΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΜΑΡΙΑ ΝΤΑΦΟΥ. ΜΑΡΙΑ ΧΛΩΜΟΥ. ΕΛΙΝΑ ΡΕΤΟΥΝΙΩΤΗ. ΨΑΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΜΑΡΙΑ ΝΤΑΦΟΥ. ΜΑΡΙΑ ΧΛΩΜΟΥ. ΕΛΙΝΑ ΡΕΤΟΥΝΙΩΤΗ. ΨΑΡΙΑ Ψάρια που τρώµε στην Ελλάδα: Γαύρος, γλώσσα, γόπα, λαβράκι, λυθρίνια, µαρίδα, µελανούρι, µπακαλιάρος, µπαρµπούνι, ροφός, σαργός, σαρδέλα,

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

Διάκριση φρέσκων και αποψυγμένων κατεψυγμένων αλιευμάτων

Διάκριση φρέσκων και αποψυγμένων κατεψυγμένων αλιευμάτων Διάκριση φρέσκων και αποψυγμένων κατεψυγμένων αλιευμάτων Φωτεινή Γεωργίου Ωκεανογράφος Marine & Environmental Research Lab Επισκόπηση I. Θρεπτική Αξία Κριτήρια Νωπότητας Αλιευμάτων II. Διάκριση Νωπού και

Διαβάστε περισσότερα

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη»

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης που αφορούν στην επεξεργασία κειµένου Ο ΣΚΑΝΤΖΟΧΟΙΡΟΣ Ο σκαντζόχοιρος είναι πολύ συνηθισµένο είδος στη χώρα µας.

Διαβάστε περισσότερα

Σατινέ Κορδόνια Ψηφιακής εκτύπωσης

Σατινέ Κορδόνια Ψηφιακής εκτύπωσης ΚΟΡΔΟΝΙΑ ΛΑΙΜΟΥ LANYARDS TRENDY BUSINESS Σατινέ Κορδόνια Ψηφιακής εκτύπωσης Τα σατινέ κορδόνια έχουν γίνει το πιο δημοφιλές είδος κορδονιού. Η απαλή σαν μετάξι επιφάνειά τους είναι ιδανική για ψηφιακή

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα σε διασκευή από το βιβλίο Micrographia του Robert Hooke (1665)

Κείμενα σε διασκευή από το βιβλίο Micrographia του Robert Hooke (1665) Σχετικά με τη μύτη μιας λεπτής βελόνας «Θα ξεκινήσουμε πρώτα τις διερευνήσεις μας με τις παρατηρήσεις σωμάτων που είναι απλά στη φύση τους και σιγά-σιγά θα προχωρήσουμε σε πιο σύνθετα. Με αυτή τη μέθοδο,

Διαβάστε περισσότερα

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο Ξέρεις ότι: Πανίδα ονομάζουμε όλα τα ζώα μιας περιοχής. Αυτά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8 Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) Το χαµοµήλι είναι ετήσιο, χειµερινό, δικοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και φθάνει µέχρι το ύψος των 60 cm. Αναπαράγεται µε σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ 98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ» ΤΟ ΝΕΡΟ - Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατάδυση στο χρώµα. 064-083 ypobryxies+2 20-12-04 06:41 MM Æ64. Γράφει ο ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΤΣΑΝΕΒΑΚΗΣ Φωτογραφίες: ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΒΑΓΙΑΝΟΣ, ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΤΣΑΝΕΒΑΚΗΣ

Κατάδυση στο χρώµα. 064-083 ypobryxies+2 20-12-04 06:41 MM Æ64. Γράφει ο ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΤΣΑΝΕΒΑΚΗΣ Φωτογραφίες: ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΒΑΓΙΑΝΟΣ, ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΤΣΑΝΕΒΑΚΗΣ 064-083 ypobryxies+2 20-12-04 06:41 MM Æ64 Κατάδυση στο χρώµα Αποικία υδρόζωων της οικογένειας Eudendriidae. ιακρίνονται τα µικροσκοπικά ζωίδια. Γράφει ο ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΤΣΑΝΕΒΑΚΗΣ Φωτογραφίες: ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΒΑΓΙΑΝΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες)

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) 1 1. Εισαγωγή Οι θαλάσσιοι τύποι οικοτόπων αποτελούν τμήμα του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 23. Κοινή πόα (Poa annua, Poaceae)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 23. Κοινή πόα (Poa annua, Poaceae) ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 23 Κοινή πόα (Poa annua, Poaceae) Η κοινή πόα είναι ετήσιο, φθινοπωρινό ή εαρινό, µονοκοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και µε µήκος καλαµιού µέχρι 30 cm. Αναπαράγεται µε

Διαβάστε περισσότερα

MOYΣΕΙΟ ΨΑΡΙΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ

MOYΣΕΙΟ ΨΑΡΙΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ MOYΣΕΙΟ ΨΑΡΙΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ Βαγενάς Γ., Επεσλίδης Δ., Καρδαμηλιώτης Κ., Λαπατσάνης M., Μέττας Λ., Μητσόπουλος Δ. Πειραματικό Γενικό Λύκειο Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη georgevgn@hotmail.com,

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Β) ΜΕΡΟΠΛΑΓΚΤΟ. 1) ΠΡΟΝΥΜΦΕΣ ΚΑΡΚΙΝΟΕΙΔΩΝ : περιλαμβάνει δύο κύριες κατηγορίες :

Β) ΜΕΡΟΠΛΑΓΚΤΟ. 1) ΠΡΟΝΥΜΦΕΣ ΚΑΡΚΙΝΟΕΙΔΩΝ : περιλαμβάνει δύο κύριες κατηγορίες : 50 Β) ΜΕΡΟΠΛΑΓΚΤΟ 1) ΠΡΟΝΥΜΦΕΣ ΚΑΡΚΙΝΟΕΙΔΩΝ : περιλαμβάνει δύο κύριες κατηγορίες : α) Δεκάποδα (αστακοί, γαρίδες, καβούρια) β) Θυσσανόποδα (καρκινοειδή που ζούνε προσκολλημένα σε σκληρές επιφάνειες του

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι φίλοι μας τα ΔΕΛΦΙΝΙΑ. Κείμενο και εικονογράφηση: Giovanni Bearzi

Οι φίλοι μας τα ΔΕΛΦΙΝΙΑ. Κείμενο και εικονογράφηση: Giovanni Bearzi Οι φίλοι μας τα ΔΕΛΦΙΝΙΑ Κείμενο και εικονογράφηση: Giovanni Bearzi Αυτό το βιβλίο ανήκει στον / στην Οι φίλοι μας τα ΔΕΛΦΙΝΙΑ Κείμενο και εικονογράφηση: Giovanni Bearzi (1994) Μετάφραση: Βούλα Αλεξιάδου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ: ΑΡΘΡΟΠΟΔΑ

ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ: ΑΡΘΡΟΠΟΔΑ ΣΥΝΟΜΟΤΑΞΙΑ: ΑΡΘΡΟΠΟΔΑ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα Αρθρόποδα αποτελούν τους πολυπληθέστερους οργανισμούς πάνω στη Γη (περίπου το 55-60% όλων των ειδών φυτών και ζώων) Είναι γνωστά περίπου 1.000.000 είδη Το σώμα

Διαβάστε περισσότερα

Ψάρια και Θαλασσινά στο Kόκκινο! - μία λίστα με τα είδη που κινδυνεύουν περισσότερο-

Ψάρια και Θαλασσινά στο Kόκκινο! - μία λίστα με τα είδη που κινδυνεύουν περισσότερο- Σχεδιασμός: www.myrmigidesignhouse.gr Κλεισόβης 9, 106 77 Αθήνα Tηλ.: 210 3840774-5 Fax: 210 3804008 E-mail: cnetwork@greenpeace.org www.greenpeace.gr Ψάρια και Θαλασσινά στο Kόκκινο! - μία λίστα με τα

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση φύλου στα καναρίνια

Αναγνώριση φύλου στα καναρίνια Αναγνώριση φύλου στα καναρίνια Η διάκριση του φύλου στα καναρίνια αποτελούσε και αποτελεί ένα πάγιο ερώτημα των ερασιτεχνών εκτροφέων καναρινιών. Πόσοι από μας που ερασιτεχνικά και μόνο από αγάπη εκτρέφουμε

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Habitat: κυρίαρχη μορφή, γύρω από την οποία αναπτύσσεται ένας οικότοπος Χλωρίδα (π.χ. φυτό-φύκος) Πανίδα (π.χ. ύφαλος διθύρων) Γεωλογική μορφή (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Φέραμε στην τάξη τα αγαπημένα μας παιχνίδια και τα παρουσιάσαμε στους συμμαθητές μας

Φέραμε στην τάξη τα αγαπημένα μας παιχνίδια και τα παρουσιάσαμε στους συμμαθητές μας Φέραμε στην τάξη τα αγαπημένα μας παιχνίδια και τα παρουσιάσαμε στους συμμαθητές μας Το ωραιότερο μου παιχνίδι είναι ένα σκυλάκι. Το απέκτησα όταν ήταν βάφτισή μου και από τότε το έχω σαν φίλο. Είναι φτιαγμένο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ A Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο...15 Σκοπός... 15 Υλικά... 15 Γραφές... 16 Γραμμές...19 Ανακεφαλαίωση...22 Ερωτήσεις...22 Εργαστηριακές ασκήσεις...22 Φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

Μαζί δημιουργούμε ένα καλύτερο Περιβάλλον

Μαζί δημιουργούμε ένα καλύτερο Περιβάλλον Μαζί δημιουργούμε ένα καλύτερο Περιβάλλον ΕΘΝΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΑΡΚΟ ΑΛΟΝΝΗΣΟΥ ΒΟΡΕΙΩΝ ΣΠΟΡΑ ΩΝ Ζώνη Α Ν. Ψαθούρα Όρμος Μαντράκι Ζώνη Β Όρμος Πλανήτης Ν. Παππού Ν. Γιούρα Όρμος Γέρακα Ν. Αλόννησος Όρμος Αγ.

Διαβάστε περισσότερα

10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες

10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες 10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες Ο Παγασητικός είναι μια κλειστή θάλασσα που τα νερά της αλλάζουν κάθε 8-9 μέρες χάρη στα ρεύματα Οι παλιές, μεγάλες πληγές Ελλιπής βιολογικός καθαρισμός Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΥΒΙΑΔΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ

ΕΥΡΥΒΙΑΔΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΥΡΥΒΙΑΔΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ 2010-11 Κεφάλαιο 1: Η Οργάνωση της ζωής 1. Από ποια μέρη αποτελείται το μικροσκόπιο; 2. Στην εικόνα φαίνεται ένα μικροσκόπιο. Να γράψετε τα μέρη του όπως υποδεικνύονται από

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ Λιμνοθάλασσες οι λιμνοθάλασσες είναι παράκτιες υδάτινες περιοχές με μικρό βάθος και συνήθως χωρίζονται από τη γειτονική θαλάσσια περιοχή με φυσικό φράκτη την αμμολουρίδα η οποία διαχωρίζει και ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Πώς προσαρμόζονται οι οργανισμοί στις αλλαγές του περιβάλλοντος (τροφή, κλίμα κ. ά.); Κληρονομώντας ευνοϊκά

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

Ζώα υπό εξαφάνιση. Εργασίες του τμήματος Γ1 6ου Δημοτικό Σχολείο Συκεών

Ζώα υπό εξαφάνιση. Εργασίες του τμήματος Γ1 6ου Δημοτικό Σχολείο Συκεών Ζώα υπό εξαφάνιση Εργασίες του τμήματος Γ1 6ου Δημοτικό Σχολείο Συκεών Δεκέμβριος 2011 O λύκος Ο λύκος ζει στα δάση της Ελλάδας. Το χρώμα του είναι μαύρο έχει ουρά, μύτη, στόμα και μάτια. Ο λύκος τρώει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ I. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΛΑΚΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΣΟΥΠΙΑΣ Sepia officinalis. Διδάσκων: Σ. Νταϊλιάνης

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ I. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΛΑΚΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΣΟΥΠΙΑΣ Sepia officinalis. Διδάσκων: Σ. Νταϊλιάνης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ I ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΛΑΚΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΣΟΥΠΙΑΣ Sepia officinalis Διδάσκων: Σ. Νταϊλιάνης Βασίλειο: Animalia Υπερσυνομοταξία/Υπερφύλο: Λοφοτροχόζωα Συνομοταξία/Φύλο: Μαλάκια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΔΙΫΒΡΙΔΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α 1. Από τη διασταύρωση μοσχομπίζελων προκύπτουν στην επόμενη γενιά τα εξής άτομα: 110 άτομα με κίτρινο χρώμα σπέρματος και ιώδες χρώμα άνθους. 109 άτομα με

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ. Ερευνητικό Έργο:

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ. Ερευνητικό Έργο: ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ Ερευνητικό Έργο: Διερεύνηση των επιπτώσεων της διασποράς αδρανών υλικών στο θαλάσσιο περιβάλλον των βόρειο-ανατολικών ακτών της Κιμώλου DRAFT 27/11/2006 Τεχνική Έκθεση με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια).

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια). H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ Στη Γη υπάρχουν μεγάλες αφιλόξενες άνυδρες εκτάσεις που ονομάζονται έρημοι.καλύπτουν το 1/3 της ξηράς και βρίσκονται κυρίως κοντά στους δύο Τροπικούς ( Αιγόκερω και Καρκίνου) Στην Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ. ωδεκάνθι (Lamium amplexicaule, Lamiaceae)

ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ. ωδεκάνθι (Lamium amplexicaule, Lamiaceae) 14 ωδεκάνθι (Lamium amplexicaule, Lamiaceae) Το δωδεκάνθι είναι ετήσιο, χειµερινό, δικοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και φθάνει µέχρι το ύψος των 30 cm. Αναπαράγεται µε σπόρους και φυτρώνει από το φθινόπωρο

Διαβάστε περισσότερα

INNOMAR ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

INNOMAR ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΡΗΤΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ INNOMAR ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ H αειφόρος διαχείριση του θαλάσσιου πλούτου είναι μία πρόκληση H εφαρμογή κατάλληλων «εργαλείων» αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο

2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο 2ο φύλο του ζωικού βασιλείου ( ~100.000 είδη) Μεγαλύτερο ασπόνδυλο Απολιθώματα πολλά και σε όλο το γεωλογικό χρόνο Οικοσυστήματα Μέγεθος Διάρκεια ζωής Θηρευτές χρήσεις από τον άνθρωπο κόσμηματα τέχνη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011 2012 ΤΑΞΗ Γ ΤΜΗΜΑ Γ2 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ <<ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ>>

2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011 2012 ΤΑΞΗ Γ ΤΜΗΜΑ Γ2 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ <<ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ>> 2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011 2012 ΤΑΞΗ Γ ΤΜΗΜΑ Γ2 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Τίτλος εργασίας: Zώα υπό εξαφάνιση. Ονοματεπώνυμο μαθητή: Κατερίνα Μπάκου Επιβλέπων καθηγητής: Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΕΣΗ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΑΠΟ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΓΝΩΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ (ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ)

ΕΥΡΕΣΗ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΑΠΟ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΓΝΩΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ (ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ) ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΕΥΡΕΣΗ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΑΠΟ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΓΝΩΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ (ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ) 1. Στις αλεπούδες το ασηµόµαυρο χρώµα του τριχώµατος καθορίζεται από ένα υπολειπόµενο αλληλόµορφο

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό 1ο Δημοτικό σχολείο Παλλήνης Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ τάξης Το φυτολόγιό μας Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό Επιμέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Τοποθέτηση & Λειτουργία Μηχανών Θαλάσσιας Ενέργειας: Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Αναστασία Μήλιου Αρχιπέλαγος Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας www.archipelago.gr Αρχικό στάδιο ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ Τίτλος προγρ/τος : «Μελετώ και διερευνώ το χώρο του λιμανιού του Κουφονησίου» Σχ. χρονιά : 2005-06 Υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί : Ντέμσια Γεωργία (συντονίστρια) Χριστοδούλου Τριανταφυλλιά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Γενικές Πληροφορίες Χημική σύσταση: C (άνθρακας) Σκληρότητα: 10 (το πιο σκληρό υλικό)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Γενικές Πληροφορίες Χημική σύσταση: C (άνθρακας) Σκληρότητα: 10 (το πιο σκληρό υλικό) Special Information ΕΙΣΑΓΩΓΗ Άρχισε χιλιάδες εκατομμύρια χρόνια πριν, 100 μίλια κάτω από την επιφάνεια του πλανήτη μας. Σε μια τέλεια θύελλα της γεωλογικής μανίας, από δισεκατομμύρια τόνους άνθρακα μετασχηματίστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας

Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας monachus monachus & ψαράδες ψαράδες ψαράδες monachus monachus monachus monachus Αντίκτυπο στο είδος Αντίκτυπο στην αλιεία Βελτίωση της κατάστασης του μεγαλύτερου ευρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ WWF ΕΛΛΑΣ- ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ. Παρουσίαση στο ΚΠΕ ραπετσώνας 18 εκεμβρίου 2015

ΘΑΛΑΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ WWF ΕΛΛΑΣ- ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ. Παρουσίαση στο ΚΠΕ ραπετσώνας 18 εκεμβρίου 2015 ΘΑΛΑΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ WWF ΕΛΛΑΣ- ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Παρουσίαση στο ΚΠΕ ραπετσώνας 18 εκεμβρίου 2015 ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ - WWF ΕΛΛΑΣ Σημαντικό μέρος της στρατηγικής 2013-2017 είναι να αναπτύξει πλήρως

Διαβάστε περισσότερα

Στη μορφολογία πρέπει αρχικά να εξετάσουμε το γενικό σχήμα του προσώπου.

Στη μορφολογία πρέπει αρχικά να εξετάσουμε το γενικό σχήμα του προσώπου. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Στη μορφολογία πρέπει αρχικά να εξετάσουμε το γενικό σχήμα του προσώπου. Διακρίνουμε τα εξής σχήματα - Οβάλ - Οβάλ μακρύ - Ορθογωνικό - Στρογγυλό - Τετραγωνικό - Τριγωνικό - Εξαγωνικό - Τραπεζοειδές

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες τεχνικές σχεδιασμού κομμωτικής

Σύγχρονες τεχνικές σχεδιασμού κομμωτικής Σύγχρονες τεχνικές σχεδιασμού κομμωτικής ΚΟΜ 108 Εβδομάδα 12 Χρώμα, Σχήμα και κίνηση στο ελεύθερο σχέδιο Χρωµατοµετρία είναι η µέτρηση των χρωστικών ενός διαλύµατος και µετριέται µε το χρωµατόµετρο. Το

Διαβάστε περισσότερα

1.2. ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

1.2. ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΛΙΕΥΤΙΚΗΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΑΡΓΟΛΙΚΟΥ ΚΟΛΠΟΥ ΕΠΑΛ 2000-2006, Μέτρο 4.4.-Δράση 3, Κωδικός Υποέργου:117456/2 ΤΕΛΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων

Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων Να ποια είναι τα υλικά που θα χρειαστείς: γκρι χαρτόνι (100 γραμμαρίων)

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία και μορφολογία πτηνού

Ανατομία και μορφολογία πτηνού Ανατομία και μορφολογία πτηνού Τα πτηνά είναι ομοιόθερμα σπονδυλωτά που φυλογενετικά σχετίζονται με τους Δεινοσαύρους Τα αρτίγονα πουλιά (Νεόρνιθες) διαιρούνται σε δύο ομάδες: (1) Παλαιόγναθα (κίβι, έμου,

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Ι

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Ι 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Ι ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ Δρ. Γεώργιος Χώτος Καθηγητής «Η Ιχθυοπανίδα των λιμνοθαλασσών» Στις λιμνοθάλασσες

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα: Καταστροφική μηχανότρατα και υπεραλίευση.

Το πρόβλημα: Καταστροφική μηχανότρατα και υπεραλίευση. Μην ψαρώνεις! Το πρόβλημα: Καταστροφική μηχανότρατα και υπεραλίευση. Το ελληνικό ψάρι έγινε είδος πολυτελείας και κινδυνεύει να χαθεί από τις θάλασσες και τη διατροφή μας. Χωρίς ουσιαστικό έλεγχο, οι

Διαβάστε περισσότερα

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει Έντομα εδάφους καλαμποκιού t ΓΝΩΡΙΖΩ t t t Αγρότιδες η Καραφατμέ η Κοφτοσκούληκα (Agotis spp) Τα τέλεια έντομα είναι νυκτόβια λεπιδόπτερα που ανήκουν σε διάφορα είδη

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Η τραγωδία των θαλασσών. Γιάννης Α. Φίλης Πολυτεχνείο Κρήτης

Η τραγωδία των θαλασσών. Γιάννης Α. Φίλης Πολυτεχνείο Κρήτης Η τραγωδία των θαλασσών Γιάννης Α. Φίλης Πολυτεχνείο Κρήτης Οι ωκεανοί καλύπτουν το 70% της Γης. Καθ όλες τις ενδείξεις η ζωή πρωτοεμφανίσθηκε εκεί. Η ζωή στους ωκεανούς είναι πολύ πλούσια αλλά και ευάλωτη!

Διαβάστε περισσότερα

Φως =Hλιακή ενέργεια. Επίδραση στους οργανισμούς ανάλογα με: διάρκεια, ένταση, μήκος κύματος, αναλογία φως/σκοτάδι

Φως =Hλιακή ενέργεια. Επίδραση στους οργανισμούς ανάλογα με: διάρκεια, ένταση, μήκος κύματος, αναλογία φως/σκοτάδι Φως Φως =Hλιακή ενέργεια Επίδραση στους οργανισμούς ανάλογα με: διάρκεια, ένταση, μήκος κύματος, αναλογία φως/σκοτάδι εκτός Γης ηλιακή ακτινοβολία Το μεγαλύτερο τμήμα ανακλάται, απορροφάται από τα σύννεφα

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη δασκάλα: Γεωργία Σάββα

Υπεύθυνη δασκάλα: Γεωργία Σάββα Υπεύθυνη δασκάλα: Γεωργία Σάββα Οι μαθητές έφεραν τα παιδικά τους παιχνίδια κι έφτιαξαν μικρές σύντομες καρτέλες, γράφοντας βασικές πληροφορίες για το καθένα από αυτά. Στη συνέχεια, δίπλα από το κάθε παιχνίδι

Διαβάστε περισσότερα

Δελφίνια και Φάλαινες

Δελφίνια και Φάλαινες Δελφίνια και Φάλαινες στις Θάλασσες της Ελλάδας Ποιος άραγε δεν έχει μαγευτεί βλέποντας να ξεπηδά ξαφνικά ένα δελφίνι μέσα από την γαλάζια θάλασσα και να πλησιάζει γοργά για να παίξει με το κύμα στην πλώρη

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα 1. Σχηματική απεικόνιση του τι μπορεί να συμβεί κατά την είσοδο των ψαριών σε δίχτυα

Εικόνα 1. Σχηματική απεικόνιση του τι μπορεί να συμβεί κατά την είσοδο των ψαριών σε δίχτυα ΑΛΙΕΙΑ ΚΑΙ ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Η συνολική βιομάζα ενός ή περισσοτέρων ειδών που αφαιρείται από το οικοσύστημα με το ψάρεμα είναι γνωστή ως αλίευμα. Ένα μέρος του αλιεύματος θα διακινηθεί μέσα από τις αγορές

Διαβάστε περισσότερα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Ο Ευκάλυπτος ο torquata όπως όλοι σχεδόν οι ευκάλυπτοι κατάγεται και αυτός από την μακρινή Αυστραλία, και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 5ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 5ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 5ο ΜΟΝΟΫΒΡΙΔΙΣΜΟΣ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗ-ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΑ 1. Διασταυρώνονται δυο μοσχομπίζελα, το ένα με κανονικό σχήμα καρπού και το άλλο με περιεσφιγμένο σχήμα. Να βρεθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ, ΕΤΟΥΣ 2012 µε µηχανοκίνητα σκάφη άνω των 20 HP

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ, ΕΤΟΥΣ 2012 µε µηχανοκίνητα σκάφη άνω των 20 HP ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 3 Ιουλίου 214 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ, ΕΤΟΥΣ µε µηχανοκίνητα σκάφη άνω των 2 HP Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η µέλισσα είναι έντοµο ολοµετάβολο και για την ολοκλήρωση του βιολογικού της κύκλου διέρχεται από τα στάδια του αυγού, της

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Εξάποδα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι. Εργαστηριακή άσκηση: Εξάποδα Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Ζώων ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ Ι Εργαστηριακή άσκηση: Εξάποδα Επιμέλεια: Σίνος Γκιώκας Πάτρα 2015 1 ΕΞΑΠΟΔΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος Προγραμματισμός Διδακτέας Ύλης Βιολογίας Α Γυμνασίου 2012-2013 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Ενότητα Δραστηριότητες Βασικές Έννοιες Δ/κές Π/δοι Γνωριμία Εισαγωγικές σελίδες Γνωριμία με το βιβλίο μου 1 1 Ενότητα 1: Η Βιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ & ΑΛΙΕΥΤΙΚΑ ΣΚΑΦΗ

ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ & ΑΛΙΕΥΤΙΚΑ ΣΚΑΦΗ Τ.Ε.Ι. ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ Σχολή ΤΕχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Ιχθυοκομίας-Αλιείας ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ & ΑΛΙΕΥΤΙΚΑ ΣΚΑΦΗ α β γ δ ε α γ β Ευάγγελος ΤΖΑΝΑΤΟΣ Γεώργιος ΚΑΤΣΕΛΗΣ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ 2006 Αλιευτική Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση Από τη στιγμή που άνθρωπος ανακάλυψε τη σπουδαιότητα της αεροφωτογραφίας, άρχισε να αναζητά τρόπους και μέσα που θα του επέτρεπαν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΘΑΛΑΣΣΩΝ

ΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΘΑΛΑΣΣΩΝ ΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΘΑΛΑΣΣΩΝ ΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΘΑΛΑΣΣΩΝ Συγγραφείς: Μαρία Λιβανού, Βαγγέλης Παράβας Επιστημονική επιμέλεια: Αλέξανδρος Φραντζής (Ινστιτούτο Κητολογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Ζώα υπό εξαφάνιση - Το Γιγάντιο Πάντα

Ζώα υπό εξαφάνιση - Το Γιγάντιο Πάντα Ζώα του δάσους υπό εξαφάνιση Τμήμα Α4 Σχ. Έτος 2012-20132013 Α τετράμηνο Είναι διεθνές σύμβολο της WWF. Τ α υ τ ό τ η τ α Όνομα : Γιγάντιο Πάντα Βάρος : 86-125 κιλά Ύψος : 1.20-1.90μ. Βιότοπος, εξάπλωση

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 10-0133.indb 55 25/2/2013 3:34:10

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 10-0133.indb 55 25/2/2013 3:34:10 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 10-0133.indb 55 25/2/2013 3:34:10 56 ΦΕ1: ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η τροφή είναι απαραίτητη για όλους μας. Πρέπει όμως να προσέχουμε τι τρώμε! Παρατήρησε τις εικόνες. Ποιο παιδί τρώει υγιεινά

Διαβάστε περισσότερα