,C\ '--\ ~ΊL ' 'Ι! ΒΙΒΛ 10ΘΗΚΗ \ τει ΠF.:i. PAIAJ. Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΡΟΣΟΣ. Τμήμα Αυτοματισμού.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ",C\ '--\ ~ΊL ' 'Ι! ΒΙΒΛ 10ΘΗΚΗ \ τει ΠF.:i. PAIAJ. Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΡΟΣΟΣ. Τμήμα Αυτοματισμού."

Transcript

1 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ Δ ΙΚΤΥΑ Α ΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ ' 'Ι! ~ΊL,C\ '--\ Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Αυτοματισμού Πτυχιακή εργα σία Θέ μ α: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και Ε=ΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΡΟΣΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΒΑΣΚΑΝΤΗΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑ ΤΣΙΑΔΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ - ΒΙΒΛ 0ΘΗΚΗ \ τει ΠF.:i. PAIAJ

2 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ Δ ΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ Αθήνα 200 Περίληψη Τα Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων (Wireless Sensor Networks, WSN) αποτελούν σήμερα ένα πολλά υποσχόμενο πεδίο έρευνας στον τομέα των ασύρματων επικοινωνιών. Ωστόσο, λόγω κάποιων από τις ιδιαιτερό τ ητές τους, οι κόμβοι ενός WSN υπόκεινται σε λειτουργικούς και σχεδιαστικούς περιορισμούς, που δημιουργούν νέες προκλήσεις και αντικείμενα έρευνας με σκοπό τη βελτιστοποίηση της απόδοσης του δικτύου. Ένα τέτοιο αντικείμενο έρευνας αποτελεί και η συνδεσιμότητα του συνολικού δικτύου, μια έννοια καθοριστική για τη δυνατότητα επικοινωνίας μεταξύ των κόμβων κα ι ανταλλαγής πληροφοριών επί της παρατηρούμενης διεργασίας. Σε ένα WSN, αποτελούμενο από ένα ζευγάρι κόμβων αποστολέας-παραλήπτης, η επικοινωνία θα βασίζεται στο πρότυπο της ΙΕΕΕ Είναι ένα πρωτόκολλο που προσδιορίζει τα χαρακτηριστικά φυσικού επιπέδου και μέσου μετάδοσης πετυχαίνοντας έτσι την ασύρματη επικοινωνία μεταξύ απλών συσκευών που βρίσκονται σε ένα προσωπικό χώρο μικρής εμβέλειας. Το έξυπνο σπίτι μπορεί να θεωρηθεί παράδειγμα ενός τέτοιου χώρου, όπου όλες οι λειτουργίες ξεκινούν από έναν κεντρικό 'εγκέφαλο' μέσα στο κτίριο ο οποίος ελέγχει, προγραμματίζει, ανοίγει και κλείνει κάθε συσκευή μόνο όταν πρέπει και για όσο χρόνο πρέπει Β FΛΙ ' ιiϊ. rι ΤΕΙ ΙlίΞίΡΑΙ 2

3 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ Δ ΙΚΤΥΑ Α ΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞ ΥΠΝΟ ΣΠ/ΤΙ Πίνακας Περιεχομένων Κεφάλαιο Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων. Ιδιότητες Των WSN.2 Διαφοροποίηση Των WSN Σε σχέση Με Τα Υπόλο ι πα Δίκτυα.3 Κατηγορ ίες WSN.4 Τεχν ι κές Προ κλ ή σ ει ς WSN.5 Εφαρμογές WSN Κεφάλαιο 2 Πρότυπα Επικοινωνίας 2. Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Που Χρησιμοποιούντε Στα WSR 2.2 Ανάλυση του Προτύπου ΙΕΕ (Zigbee) 2.3 Συσκευές Λειτουργίας 2.4 Τοπολογία Δικτύου 2.5 Φυσικό Επίπεδο (ΡΗΥ) 2.5. Το MAC Υποεπίπεδο Κεφάλαιο 3 Έξυπνο Σπίτι 3. Βασικές Λειτουργίες Έξυπνου Σπιτιού 3.2 Πρότυπα/Τεχνολογία 3.3 Εγκατάσταση 3.4 Μελοντικές Επεκτάσεις Σε Υπάρχουσες Κατοικίες 3

4 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ Δ /ΚΤΥΑ Α ΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ Κεφάλαιο Ασύρματα Δίκτυα Αισθητήρων 4

5 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ Δ ΙΚΤΥΑ Α ΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠ/ΤΙ. Ιδιότητες Των WSN / Moduli sensori Mica2 e Mica2dot / Sink + Server l --ι Quadro Sinottico Bluetooth Η πρόοδος στις ασύρματες επικοινωνίες, στα VLSI κυκλώματα χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας, στον ενσωματωμένο υπολογισμό και κυρίως στην τεχνολογία των MEMS (Micro-Electro-Mechanical Systems) συνέβαλε στην υλοποίηση μικρού μεγέθους, ενεργειακά αυτόνομων, πολύ-διεργασιακών κόμβων - αισθητήρων (smart sensors), χαμηλής ισχύος και κόστους, ι κανών να παρατηρούν και να αντιδρούν σε μεταβολές φυσικών φαινομένων του περιβάλλοντος. Οι κόμβοι αυτοί διαθέτουν παράλληλα τη δυνατότητα ασύρματης επικοινωνίας. 5

6 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ Δ ΙΚΤΥΑ Α ΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ Ένα ασύρματο δίκτυο αισθητήρων (WSN) αποτελείται από ένα μεγάλο αρ ι θμό τέτοιων ενεργειακά αυτόνομων κόμβων, πυκνά τοποθετημένων στην προς παρατήρηση περιοχή (sensing field), διαθέτοντας ικανότητες αίσθησης και ενεργοποίησης (sensing and actuation) καθώς και επεξε ργ ασίας πληροφοριών. Βασικές ι δ ι ότη τες των WSN : );> δ υνατότητα αυτό -οργάνωσης, );> επικοινωνία περιορισμένου βεληνεκούς και multi-hop δρομολόγηση, );> πυκνή τοποθέτηση των κόμβων και συνεργατική προσπάθεια, );> συχνά μεταβαλλόμενη τοπολογία λόγω εξασθένησης του σήματος και αποτυχίας των κόμβων, );> περιορισμοί στην ενέργεια, την ισχύ εκπομπής, την μνήμη και την υπολογιστική δυνατότητα, );> πιθανότατα έλλειψη γενικού identification των κόμβων λόγω υψηλού overhead και μεγάλου αριθμού κόμβων. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται ουσιώδεις έννοιες που σχετίζονται με τη λειτουργία των ασύρματων δικτύων αισθητήρων, η κατανόηση των οποίων κρίθηκε απαραίτητη για την διεξαγωγή της συγκεκριμένης εργασίας. 6

7 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ Δ ΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ.2 Διαφοροποίηση Των WSN Σε Σχέση Με Τα Υπόλοιπα Δίκτυα ΙS ronc h Co nn ect ι o n o f ~ du.n g r f"el:oebr c e nι tq x:ecs SC:hed u. n9 Παρόλο που τα WSN αποτελούν δίκτυα υπολογιστικών συσκευών, διαφέρουν από τα παραδοσιακά δίκτυα δεδομένων για τους εξής λόγους (Πίνακας.2.): α) Παρουσιάζουν σε σχέση με τα κλασικά δίκτυα σημαντικούς περιορισμούς στην υπολογιστική ισχύ, στην ενέργεια, την αποθήκευση και το εύρος ζώνης. Στα παραδοσιακά ασύρματα δίκτυα οι λειτουργίες της δρομολόγησης και της διαχείρισης κινητικότητας εκτελούνται με σκοπό τη βελτιστοποίηση του QoS και της αποτελεσματικότητας του εύρους ζώνης- η κατανάλωση ενέργειας συνιστά δευτερεύουσα απαίτηση, καθώς η πηγή ενέργειας μπορεί να αντικατασταθεί ή να επαναφορτιστεί οποιαδήποτε στιγμή. Ωστόσο, τα WSN αποτελούνται από κόμβους που έχουν σχεδιαστεί για εφαρμογή σε περιβάλλον λειτουργίας χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Συνεπώς, μια παρεχόμενη υπηρεσία της δρομολόγησης αποτελεί η βελτιστοποίηση της 7

8 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ χ ρήσης της ενέργειας, με σκοπό τη μεγιστοποίηση της διάρκειας ζωής του δ ι κτύου β) Στα παραδοσιακά δίκτυα οι χρήστες συνδέονται με ένα κόμβο (ή ένα σύνολο κόμβων) και απαιτούν κάποια υπηρεσία από κάποιο άλλο κόμβο. Αυτό το επικοινωνιακό μοντέλο μεταξύ δύο οντοτήτων αποτελεί την πλειοψηφία της συνήθους κίνησης δικτύου και το δίκτυο συνιστά ένα μέσο για τη σύνδεσή τους. Αλλά και το μοντέλο αλληλεπίδρασης είναι ευθύ, από την άποψη πως ο χρήστης αλληλεπιδρά άμεσα με το χρήση ή την υπηρεσία στο άλλο άκρο επικοινωνίας. Από την άλλη πλευρά, τα WSN προσεγγίζουν περισσότερο κατανεμημένα συστήματα, παρά τα τυπικά δίκτυα. Οι κόμβοι συνεργάζονται για την παραγωγή των αποτελεσμάτων, ενώ ο χρήστης σπάνια ενδιαφέρεται για τα αποτελέσματα μεμονωμένων κόμβων. Αντιθέτως, αναζητά παραμέτρους μιας συνολικής, δυναμικής φυσικής διαδικασίας. Συνεπώς, δεν υπάρχουν σαφείς κόμβοι-πηγές ή προορισμοί βασιζόμενοι στις επιθυμίες του χρήστη, μόνο οι χρήστες και το συνολικό δίκτυο. Κατά συνέπεια, το δίκτυο δεν παρέχει σύνδεση μεταξύ διαφορετικών τμημάτων, αλλά υπηρεσίες πληροφοριών στους χρήστες. γ) Συνήθως οι κόμβοι ενός WSN είναι στατικοί μετά την τοποθέτησή τους, με εξαίρεση πιθανότητα ένα μικρό αριθμό κινούμενων κόμβων. δ) Οι κόμβοι ενός WSN αποστέλλουν δεδομένα χαμηλού ρυθμού, με εμφανές το φαινόμενο του πλεονασμού. 8

9 νν SN Α σύρματα Ad Hoc Δ ίκτυα Μ εγάλος: ε κατοντάδες Αριθμός Κόμβων έως χιλιάδες κόμβοι ή Μικρός μέχρι μέσος και περισσότεροι Πυκνότητα Κόμβων Υψηλή Σχετικά χαμηλή Πλεονασμός Δεδομένων Υψηλός Περιορισμένος Τροφοδότηση Ισχύος Μη επαναφορτιζόμενη Επαναφορτιζόμενη λειτουργία, λειτουργία και / η αναντικατάστατες αντικατάσταση μπαταρίες μπαταριών Ρυθμός Δεδομένων Χαμηλός: -00 kbps Υψηλός Κινητικότητα Κόμβων Των Χαμηλή Πιθανότητα κινητικότητα υψηλή Κυρίως Κατεύθυνση Της Ροής Δεδομένων μονοκατευθυντήρια ροή : ασύρματοι κόμβοι c::::::::> sink Δικατευθυντήρια : άκρο σε άκρο απο Προώθηση πακέτων Πολλοί κόμβοι σε έναν : κατεύθυνση προσανατολισμένη στα δεδεομένα (data centric) Από άκρο σε άκρο : κατεύθυνση προσανατολισμένη διεύθυνση( address centric) στη Βασισμένη στην Φύση Αίτησης κατάσταση (attribute Βασισμένη στον κόμβο based) Μετάδοση Αιτήσεων Πολύ -εκπομπή (broadcast) Πολύ - ρκπομπή ή hop by hop Διευθυνσιοδότηση Έλλειψη γενικ ού Χρήση γενικ ού ( identification) identification (global id) Ενεργό Duty Cycle Χαμηλό έως και % Υψηλό Πlvακας.2 : Διαφοροποlηση των WSN από τα ad hoc WN 9

10 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Α ΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞ ΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ.3 Κατηγορ ί ες WSN Η σχεδ ίαση των WSN είναι π ροσανατολισμ ένη σ τ ην εφαρμογή που εξυπηρετούν. Σ ύμφωνα συνεπώς με την εφαρ μ ογή που υποστηρίζεται, τα WSN δ ι ακρίνονται σε υπέργεια, υπόγεια, υποθαλάσσια, multi-media, και κι νούμενα, Υπάρχουν ωστόσο γ ενικότερα κριτήρια, με τα οποία μπορούν τα WSN να ταξινομηθούν (Πίνακας.3.). Σύμφωνα με την απόσταση των κόμβων από το σταθμό βάσης, τα WSN διακρίνονται σε single-hop (γνωστά και ως nonpropagating) ή multi-hop (propagating) συστήματα. Στην πρώτη περίπτωση, κατάλληλη για μικρές sensing περιοχές, όλοι οι κόμβοι αποστέλλουν τα δεδομένα απευθείας στο σταθμό βάσης, προσδίδοντας στο δίκτυο απλούστερη δομή και έλεγχο, σε αντίθεση με την multi-hop επικοινωνία, όπου κάποιοι κόμβοι μπορούν να μεταδώσουν τα δεδομένα τους στο σταθμό βάσης μόνο μέσω ενδιάμεσων κόμβων, οι οποίοι εκτελούν τη λειτουργία της δρομολόγησης αλλά και της συγκέντρωσης δεδομένων (data aggregation/fusion). Tα. multi-hop δίκτυα είναι κατάλληλα για μεγάλο εύρος εφαρμογών, με το κόστος της υψηλότερης πολυπλοκότητας. Βασιζόμενοι στην πυκνότητα των κόμβων και την εξάρτηση των δεδομένων, μπορούμε να κατηγοριοποιήσουμε τα WSN σε aggregating και nonaggregating. Η δεύτερη κατηγορία αναφέρεται σε δίκτυα, στα οποία οι κόμβοι αποστέλλουν τα δεδομένα τους στον προορισμό χωρίς να τα επεξεργαστούν, γεγονός που οδηγεί σε χαμηλό υπολογιστικό φόρτο στους ενδιάμεσους κόμβους και υψηλή ακρίβεια στο δίκτυο. Ωστόσο, πιθανή επέκταση του δικτύου ενδέχεται να επιφέρει απαγορευτική αύξηση της κίνησης του δικτύου, των συγκρούσεων και τελικά της καθυστέρησης. Κατά συνέπεια τα συγκεκριμένα συστήματα είναι κατάλληλα για δίκτυα με χαμηλή πυκνότητα κόμβων ή/και στα οποία απαιτείται υψηλή ακρίβεια από τους χρήστες. Από την άλλη πλευρά, σε δίκτυα με πυκνή κατανομή, κάθε κόμβος 0

11 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ βρίσκεται συνήθως πλησιέστερα στους γειτονικούς του, με αποτέλεσμα τη δημιουργία πλεονασμού δεδομένων. Έτσι απαιτείται υλοποίηση συνεργατικών λειτουργιών συγκέντρωσης δεδομένων για τον περιορισμό του φαινομένου αυτού. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται η συμφόρηση του δικτύου και εξοικονομείται ενέργεια, ενώ παράλληλα αυξάνονται οι. εκτελούμενοι υπολογισμοί, αυξάνοντας τις απαιτήσεις μνήμης. Ενδείκνυται κατά συνέπεια αυτή η κατηγορία για WSN μεγάλης κλίμακας, με πυκνή τοποθέτηση κόμβων. Τα WSN μπορούν να διακριθούν επίσης σε ντετερμινιστικά ή δυναμικά. Στα ντετερμινιστικά συστήματα η θέση των κόμβων είναι σταθερή ή προσχεδιασμένη, με αποτέλεσμα απλούστερο έλεγχο και εφαρμογή του συστήματος. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις η θέση των κόμβων είναι άγνωστη. Συνεπώς, οι κόμβοι οφείλουν να λειτουργούν με δυναμικό και κατανεμημένο τρόπο, που παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία και επεκτασιμότητα, αλλά απαιτεί πολυπλοκότερους αλγορίθμους ελέγχου. Τέλος, αναφορικά με την προσέγγιση του ελέγχου, τα WSN ταξινομούνται σε αυτοπροσδιορίσιμα και μη, μια ιδιότητα που θα αναπτυχθεί σε επόμενη ενότητα. Παράγοντες ταξινόμησης Κατηγορίες WSN Απόσταση απο το σταθμό βάσης Ι κέντρο επεξεργασίας Siπgle hop ή Multi hop Εξάρτηση δεδομένων Agreggatiπg ή ποπ Agreggatiπg Κατανομή κόμβων Ντεντερμενιστικά ή δυναμικά Προσέγγιση ελέγχου Νοπ self-coπfigurable ή selfcoπfigurable Εφαρμογή Πολυάριθμες κατηγορίες Πινακας.3: Γενικότερα κριτήρια ταξινόμησης WSN

12 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞ ΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ );;:- Βασ ι κά χα ρακτηριστικά WSN Αρχιτεκτον ι κ ή ασύρματου κόμβου (Hardware και Software) Η κύρια software αρχιτεκτονική ενός ασύρματου κόμβου (Εικόνα.3.) απαρτίζετα ι από τα εξής υποσυστήματα : α) μικροκώδικας λειτουργικού συστήματος (επονομαζόμενος επίσης middleware). Σκοπός του λε ιτουργικού συστήματος είναι η παροχή αφαιρετικότητας μεταξύ του software και της λειτουργικότητας του επιπέδου μηχανής του μικροεπεξεργαστή. Ενδείκνυται η χρήση open-source, ειδικά σχεδιασμένων για WSN λειτουργικών συστημάτων, τα οποία συνήθως χρησιμοποιούν αρχιτεκτονική που επιτρέπει ταχεία εφαρμογή και ελαχιστοποίηση του μεγέθους του κώδικα. β) driνers αισθητήρων : αποτελούν τμήματα software που διαχειρίζονται βασικές λειτουργίες των πομποδεκτών των κόμβων γ) επεξεργαστές επικοινωνίας : φροντίζουν για τις λειτουργίες επικοινωνίας, όπως δρομολόγηση, ενταμίευση και προώθηση πακέτων, διατήρηση της τοπολογίας και έλεγχος πρόσβασης στο μέσο, κρυπτογράφηση (encryption) και Forward Error Correction (FEC) δ) driνers επικοινωνίας: αναφέρονται στην κωδικοποίηση και το φυσικό επίπεδο, διαχειρίζονται τις λεπτομέρειες που αφορούν το μέσο μετάδοσης, συμπεριλαμβανομένου του χρονισμού και συγχρονισμού, την κωδικοποίηση σήματος και τη διαμόρφωση και ε) μικρές εφαρμογές επεξεργασίας δεδομένων : πρόκειται για βασικές εφαρμογές που υποστηρίζονται στο επίπεδο του κόμβου για in-network επεξεργασία. Στη βασική hardware αρχιτεκτονική ενός κόμβου (Εικόνα.3.) περιλαμβάνονται τα παρακάτω υποσυστήματα: α) υποσύστημα αισθητήρων και ενεργοποίησης, β) υποσύστημα επεξεργασίας, γ) υποσύστημα επικοινωνιών και δ) υποσύστημα τροφοδοσίας. Η έννοια της κάθε μονάδας, αλλά και επιπρόσθετα χαρακτηριστικά ενός WSN αναπτύσσονται στις επόμενες υποενότητες. 2

13 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ Δ ΙΚΤΥΑ Α ΙΣΘΗ ΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ Hard are i Sens ι ~ unil i2 Sen~ng u ιi ι ι (op~ollal ) Pr oce~n~ unil Anlenna Sc n sα ~~ c r l <'> Soi arc : ιoca ι~n - n rι.li l!!j sis ι em :. : 0 Cooiιnun i:i!licn: /,. ΙΝ Ο Ι ι~αι. Ne,'0f ι i 9' : (ορ!ιοο~j : Co) : aι;v ltal~n TφJ~L ''j r ,. : l, l \'bli ιe r iacι a o r ' Ό rr.~ ι (cihωal j, < ) <» ι......,!.... ~ Po er unil ι ι ~ ; -- ι r Η "'''''Ί : l oca l ~ n -nno ing svslern :: Poiiιer : : M:J~ιlize r /Ac!Ua lor : : : ~eneralα :: : : (op!ional) :: ( opliαal) : : (Ο! ) Ιίαal) : '' ",..,..,.,....,., ''"'"'"'"'"',,,ι ~ e raling ~s ιe rn (OS) '" ADC = An alog.0. αgί lal Cooνe r le r Εικόνα.3. : Βασική αρχιτεκτονική ασύρματου κόμβου Δυνατότητα αίσθησης (Sensing) Η λειτουργία της αίσθησης εξαρτάται από το είδος της εφαρμογής, υπάρχουν ωστόσο κάποιες γενικές λειτουργίες που εκτελεί ο κόμβος :./ Καθορισμός σε μια δεδομένη τοποθεσία της τιμής μιας παραμέτρου (π.χ. θερμοκρασία, ατμοσφαιρική πίεση, ποσότητα φωτός και σχετική υγρασία σε ένα σύνολο θέσεων μέσω διαφορετικών αισθητήρων, καθένας με διαφορετικό ρυθμό δειγματοληψίας και δυναμική περιοχή τιμών)./ Αντίληψη γεγονότων και εκτίμηση παραμέτρων τους (π.χ. ανίχνευση διέλευσης οχήματος από διασταύρωση και εκτίμηση της ταχύτητας και κατεύθυνσής του) 3

14 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ./ Ανίχνευση αντικειμένου (π.χ. ανίχνευση εισβολής στην παρατηρούμενη από το δίκτυο περιοχή) και πιθανότατα κατηγοριοποίηση αντικειμένου (π.χ. αναγνώριση του είδους ενός οχήματος) Επιπλέον, τα WSN μπορούν να χαρακτηριστούν ανάλογα με τη συγκέντρωση των απαιτούμενων από την εφαρμογή δεδομένων ως:./ Συνεχή (όταν οι κόμβοι συλλέγουν αδιαλείπτως δεδομένα)./ Reactiνe, (όταν αποκρίνονται στην απαίτηση ενός παρατηρητή ή συλλέγουν δεδομένα που αφορούν συγκεκριμένα γεγονότα)./ Περιοδικά (όταν συλλέγουν δεδομένα σύμφωνα με συνθήκες καθοριζόμενες από την εφαρμογή). Ορισμένες από τις παραπάνω προσεγγίσεις ενδέχεται να συνυπάρχουν στο δίκτυο. Το μοντέλο αυτό ονομάζεται υβριδικό. Επίσης, ανάλογα με τη δυνατότητα αίσθησης που διαθέτουν οι αισθητήρες μπορούν να ταξινομηθούν σε:./ Παθητικές συσκευές (μέτρηση σεισμικών δονήσεων, υγρασίας, θερμοκρασίας, ακουστικών κυμάτων), συνήθως χαμηλής ενέργειας,./ Ενεργητικές (ραντάρ, σόναρ), που τείνουν να είναι υψηλής ενέργειας συστήματα. Η έννοια της αίσθησης αναφέρεται σε όρους όπως η έκθεση ( exposure) (χρόνος έκθεσης και απόσταση του κόμβου από το φαινόμενο), η προσαρμογή (calibration) και η κάλυψη (sensing coνerage). Οι έρευνες επικεντρώνονται αναφορικά με το πρόβλημα της κάλυψης στην κατανάλωση ενέργειας, είτε με εύρεση του ελάχιστου αριθμού ενεργών κόμβων για την κάλυψη μιας περιοχής, είτε με προτάσεις τοποθέτησης των κόμβων για κατανεμημένη ανίχνευση σε μεγάλης κλίμακας WSN. Η συνεχής παραμονή των κόμβων σε ενεργή κατάσταση κρίνεται συνήθως μη αποδοτική, κάτι βέβαια που καθορίζεται από τις απαιτήσεις κάλυψης του φαινομένου. Συνίσταται ωστόσο η ύπαρξη πλεονασμού (redundancy), δηλαδή η ύπαρξη επικαλύψεων στην sensor coνerage ώστε να επιτευχθεί μεγαλύτερη ακρίβεια στην επικοινωνία. 4

15 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ Δ ΙΚΤΥΑ Α ΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞ ΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ Δυνατότ ητα επεξεργασίας δεδομένων Η μ ν ή μ η και ο επεξεργαστής ενός ασύρματου κόμβου διαμορφώνουν την υπολογ ι σ τι κ ή του μονάδα, που είναι προγραμματιζόμενη και εκτελεί βασικούς υπολογ ισμούς επεξεργασίας σήματος και πιθανότατα διεργασίες συσχέτισης δεδομ ένων, όπως είναι η διεργασία data fusion (συνδυασμός ενός ή περισσότερων πακέτων δεδομένων που έχουν ληφθεί από διαφορετικούς αισθητήρες για τη δημιουργία ενός μοναδικού πακέτου), η οποία οδηγεί στη μείωση της μεταδιδόμενης ποσότητας δεδομένων και συνεπώς της καταναλισκόμενης ενέργειας. λλλες πιθανές διεργασίες συνιστούν η συμπίεση δεδομένων και η επεξεργασία ασφάλειας. Σε κάποια δίκτυα εφαρμόζεται επεξεργασία των δεδομένων από τον κάθε κόμβο (in-network computation), σε αντίθεση με την ιεραρχική αρχιτεκτονική επεξεργασίας που υλοποιείται σε άλλα. Στην πρώτη περίπτωση οι κόμβοι διεξάγουν υπολογισμούς τοπικά και αποστέλλουν ένα υποσύνολο των διατιθέμενων δεδομένων ή/και των επεξεργασμένων πληροφοριών, ενώ στη δεύτερη η επεξεργασία υλοποιείται σε διαδοχικά επίπεδα, έως ότου η πληροφορία που αφορά τα γεγονότα ενδιαφέροντος καταφθάσει στο κατάλληλο σημείο διαχείρισης ή σημείο απόφασης. Δυνατότητα επικοινωνίας Σε ένα WSN η επικοινωνία μπορεί να διακριθεί ως α) επικοινωνία υποδομής και β) επικοινωνία εφαρμογών. Η πρώτη κατηγορία αναφέρεται στην επικοινωνία που απαιτείται για τον καθορισμό (configuration), τη διατήρηση και τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας του δικτύου, του οποίου η τοπολογία και ο προσδιορισμός ενδέχεται να μεταβάλλονται συχνά, δεδομένου ενός εχθρικού περιβάλλοντος, μεγάλου φόρτου εργασιών και ροπή των κόμβων σε αποτυχία. Σε ένα στατικό WSN απαιτείται μια αρχική προεργασία για τη δημιουργία του δικτύου και η επιπρόσθετη επικοινωνία κρίνεται αναγκαία για την υλοποίηση του επαναπροσδιορισμού του. Στην περίπτωση κινούμενων κόμβων, είναι απαραίτητη η επικοινωνία για την 5

16 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ Δ ΙΚΤΥΑ Α ΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞ ΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ ε ύ ρ εση των διαδρομών επικοινωνίας και τον επαναπροσδιορισμό του δι κτύου. Μπο ρούμε επίσης να διακρίνουμε τις εξής μορφές επικοινωνίας σε ένα WSN (ει κό να.3.2): α)άμεση σ ύνδεση (dίrect connected WSN): λόγω του μεγάλου αριθμού των κόμβων και του πιθανότητα περιορισμένου εύρους μετάδοσης κάθε κόμβου ε ξαιτίας ενεργειακών περιορισμών, είναι γενικά ασύμφορη, έως και αδύνατη σε κάποιες περιπτώσεις η άμεση επικοινωνία κάθε κόμβου με το data sίnk. Συνεπώ ς αυτή η μορφή επικοινωνίας δεν ενδείκνυται για WSN ευρείας κλίμακας. β)peer -to-peer multi-hop επικοινωνία : η multί-hop μετάδοση για μικρέ ς αποστάσεις οδηγεί σε μικρότερη κατανάλωση ισχύος, συγκρινόμενη με την αντίστοιχη για μια large-hop μετάδοση μεταξύ ενός ζεύγους αποστολέα παραλήπτη, καθώς η μέση ισχύς του ληφθέντος σήματος είναι αντιστρόφως ανάλογης της νιοστής δύναμης της απόστασης γ}επίπεδη ad hoc multi-hop επικοινωνία : στηνπερίπτωση αυτή κάποιοι κόμβοι διαθέτουν ικανότητα δρομολόγησης πακέτων, εκτός από αυτήν της αίσθησης και αποστολής των δικών τους δεδομένων. Αν και η μορφή αυτή παρέχει επικοινωνία και εξοικονόμηση ενέργειας, οι κόμβοι που βρίσκονται πιο κοντά στο data sίnk είναι υπεύθυνοι για τη δρομολόγηση προς αυτό των πακέτων των υπόλοιπων κόμβων, με αποτέλεσμα, αν το δίκτυο είναι μεγάλης κλίμακας, την ανομοιόμορφη κατανάλωση της ενέργειάς τους σε σχέση με τους υπόλοιπους κόμβους και τελικά την αποσύνδεση του δικτύου. δ)cluster-based multi-hop επικοινωνία: σε ένα τέτοιο σύστημα οι κόμβοι συνθέτουν clusters και τίθεται σύμφωνα με ορισμένους κανόνες ένας επικεφαλής για κάθε cluster. Υπάρχει ωστόσο και ιεραρχικό clusterίng, στο οποίο οι cluster heads χαμηλότερου επιπέδου επικοινωνούν με τους cluster heads υψηλότερου επιπέδου. Τοπικό data fusion και στα cluster heads συμβάλει στην μείωση της συνολικής αποστελλόμενης στο data sink πληροφορίας. με επακόλουθη μείωση της καταναλισκόμενης ενέργειας. Το σύστημα μειονεκτεί στο γεγονός πως η επικοινωνία υποβαστάζεται κυρίως 6

17 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ στους cluster heads, με αποτέλεσμα την ασύμμετρη μείωση των ενεργεικών τους αποθεμάτων σε σχέση με τους υπόλοιπους κόμβους και τον αυξημένο φόρτο των cluster heads ανώτερων επιπέδων. Μια υβριδική διάταξη WSN παρουσιάζεται στην Εικόνα.3.3. Ότι αφορά στην παράδοση των δεδομένων που απαιτούνται αυτή μπορεί να ταξινομηθεί στις παρακάτω ομάδες:. συνεχής (οι κόμβοι συλλέγουν και αποστέλλουν αδιαλείπτως δεδομένα σε ένα παρατηρητή 2. μετά από αίτηση (on demand) (οι κόμβοι αποστέλλουν δεδομένα ύστερα από αίτηση ενός παρατηρητή). Επιπροσθέτως, ένα WSN καλείται καθοδγούμενο από γεγονόταόταν αποστέλλονται από τους κόμβους δεδομένα που αφορούν συμβάντα του περιβάλλοντος αι προγραμματισμένο όταν τα δεδομένα αποστέλλονται βάσει συνθηκών καθορισμένων από την εφαρμογή. B J ~ _. ΛJ ', ' ΤΕΙ Γ ΕίΡΑ Ι Α 7

18 ΑΣ ΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ te r (S ι n E nd User αι ο ο ο 0~ (.a) ( b ) the trace of mobile sinl,/ ' ' Er)d User\ r ', \,,,..... ~.. ', ι ' '. ' ' {. Ό :.' i \ ' " ' ' -- ( c ) ο static sensor node Ο c luster mobile sensor nσde.. cluster lead communication link Εικόνα.3.2. : (a) άμεση σύνδεση (direct connected WSN), (b) flat and hoc multi-hop, (c) cluster based mode, (d) with mobile sink. 8

19 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Α/ΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠ/ΤΙ ί Rσ~ / w ι re! es; \ 9 l ιnk s Q Remote Sensor - /Q Remo τ e Serιso τ OS,ιngfe MO~, / / Sing!e hop Ο, ο ο~ Clus erί ng Node Renote Sensor \ ο/ (also. inlerrnediate ο ο \,, / \ ΜυΙΜ ι οps procossing fllode) \ Ι Q Q Ae rηote \ ' Q Sensors SJngle hop / ', ~ 'ο ' Q_ 'Q W ι r e l σss..,.. W i r e ι ess -~o r w ι r e ι r n e l ιr k s ι ιηι< s /'---- Sensor Fiold C:=J F i n a ι Processing Node Ει κόνα.3.3 : Υβριδική αρχιτεκτονική επικοινωνίας ενός WSN.,,,Ο Συντήρηση Ο όρος αυτός χρησιμοποιείται στα WSN τα οποία διαθέτουν τη δυνατότητα αυτοπροσδιορισμού, αυτοπροστασίας και επαναφοράς χωρίς σημαντική συμμετοχή του ανθρώπινου παράγοντα. Η λειτουργία αυτή προσφέρει ανίχνε υση αποτυχιών ή μείωσης της απόδοσης του δικτύου, εκκινεί διαδικασίες διάγνωσης και επανορθώνει προβληματικές λειτουργίες. Η ανίχνευση αλλαγών στην κατάσταση του δικτύου παρέχει ευελιξία, σθεναρότητα, ανεξαρτησία και δυνατότητα βελτιστοποίησης της συμπεριφοράς του δικτύου. Διακρίνουμε τους εξής τύπους συντήρησης: ί. correctiνe ίί. adaptiνe (το σύστημα προσαρμόζεται στις μεταβολές). κόμβων σε συγκεκριμένες θέσεις για υψης, σε αντίθεση με την τυχαία τοποθέτηση, όπου μπορεί να ς περιοχές. Καθίσταται συνεπώς εμφανές από την παραπάνω το σύστημα προσαρμόζεται στις μεταβολές). 9

20 Α ΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ ίίί. preνentiνe (το σύστημα οφείλει να μάθει να αναμένει την επίδραση αυτών των αλλαγών ). ην επίδραση αυτών των αλλαγών) ίν. proactiνe (το σύστημα οφείλει να μάθει να επεμβείνει ώστε να απόφευχθουν αρνητικά συμβάντα).'ενα παράδειγμα συντήρησης αφορά την πυκνότητα των κόμβων του δικτύου. Σε περίπτωση υψηλής απαιτούμενης πυκνότητας κόμβων είναι δυνατή η παροδική απενεργοποίηση ορισμένων κόμβων Σύμφωνα με μια κατηγοριοποίηση των WSN, αυτά διακρίνονται σε δομημένα και μη. Ένα μη δομημένο WSN αποτελείται από ένα πυκνό σύνολο κόμβων, οι οποίοι ενδέχεται να είναι τυχαία τοποθετημένοι στο πεδίο αίσθησης. Έπειτα από τη στιγμή εγκατάστασής τους, το δίκτυο εκτελεί τις λειτουργίες της επιτήρησης και της αναφοράς δεδομένων χωρίς καμία παρέμβαση. Σε ένα δομημένο WSN, το σύνολο των κόμβων ή μόνο κάποιοι από αυτούς τοποθετούνται με προσχεδιασμένο τρόπο. Η τελευταία δομή πλεονεκτεί έναντι της πρώτης σε συντήρηση και κόστος διαχείρισης. Επιπλέον, είναι δυνατή η χρήση λιγότερων κόμβων σε συγκεκριμένες θέσεις για δεδομένη περιοχή κάλυψης, σε αντίθεση με την τυχαία τοποθέτηση, όπου μπορεί να εμφανιστούν ακάλυπτες περιοχές. Καθίσταται συνεπώς εμφανές από την παραπάνω ταξινόμηση, πως η τυχαία τοποθέτηση των κόμβων δεν επιτρέπει την εκ των προτέρων γνώση της θέσης τους. Το πρόβλημα καθορισμού της ονομάζεται localization. Υπάρχουσες μέθοδοι αποτελούν το σύστημα GPS, οι beacon κόμβοι, localization βάσει εγγύτητας αλλά και μια σειρά αλγορίθμων όπως αυτός του Moore. 20

21 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Α ΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ Σ υγχρονισμός Για την υποστήριξη χρονικά συσχετισμένων δεδομ ένων από διαφορετικούς κόμβους του δικτύου, απαιτείται η διατήρηση μεθόδου συντονισμού μεγάλης ακρίβειας. Στη βιβλιογραφία προτείνεται μια σειρά από μεθοδολογίες άμεσου ή έμμεσου συγχρονισμού. Πιθανές διαφορές στο χρονισμό των κόμβων καθιστούν αναξιόπιστο το συσχετισμό των δεδομένων, προσβάλλοντας έτσι και τη συνολική αξιοπιστία του δικτύου. Ασφάλεια Κάθε κόμβος εκτελεί πολύπλοκους αλγορίθμους αυθεντικοποίησης και κρυπτογράφησης. Λόγω της ευκολίας υποκλοπής και παρεμβολών του ασύρματου καναλιού μετάδοσης, ο μόνος τρόπος να διατηρηθούν τα δεδομένα αναλλοίωτα είναι με την κρυπτογράφηση κάθ εκπομπής, αλλά και την υιοθέτηση τεχνικών κατά την κατασκευή τους, που εξασφαλίζουν αντοχή στη φυσική παραβίαση των κόμβων (tamper resilίence). 2

22 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ Δ ΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠ/ΤΙ.4. Τεχνικές Πρ οκλήσεις WSN Οι τεχνικές προκλήσεις που παρουσιάζονται στα WSN καθώς και οι προτεινόμενες προσεγγίσεις παρατίθενται συγκεντρωτικά στον Πίνακα.4. Τεχνικές Προκλήσεις Και Απαιτήσεις Και Αντικείμενο Μαζική και τυχαία τοποθέτηση και Κόμβων σε Αξιοπιστία και Ανοχή σφαλμάτων Ποικιλία εφαρμογών Σχεδιασμός προσανατολισμένος Απαιτήσε ι QoS 22

23 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ.5. Εφαρμογές WSN,/ Ι i.,!) / L.. J.!/!-.., ~ Τα WSN είναι ικανά για την παρατήρηση ενός ευρέος φάσματος φυσικών συνθηκών όπως θερμοκρασία, υγρασία, φως, πίεση, κίνηση αντικειμένου, σύνθεση εδάφους, επίπεδο θορύβου, παρουσία και χαρακτηριστικά ενός συγκεκριμένου αντικειμένου όπως βάρος, μέγεθος, ταχύτητα, κατεύθυνση. Επίσης, η λειτουργία τους είναι δυνατή σε κάθε είδος περιβάλλοντος (π.χ. πεδίο μάχης, βαθύς ωκεανός). Τέλος, χάρη στην ευελιξία, την αξιοπιστία, την ευκολία εφαρμογής και τη δυνατότητα αυτό-οργάνωσης των WSN, οι υπάρχουσες εφαρμογές τους ποικίλλουν. Οι εφαρμογές των WSN μπορούν να ταξινομηθούν σε δύο βασικές κατηγορίες, αυτές της επίβλεψης (monitoring) και της ανίχνευσης (tracking) (Εικόνα.5). Ενδεικτικά, ορισμένες εφαρμογές αναφέρονται ακολούθως:. Επίβλεψη και ανίχνευση περιβαλλοντικών συνθηκών : επίβλεψη οικοσυστήματος και καταγραφή βιοποικιλότητας, καταγραφή σύστασης εδάφους, ανακάλυψη ορυκτών, γεωφυσική μελέτη, τοπικός έλεγχος κλιματικών συνθηκών (π.χ. θερμοκρασίας, υγρασίας) σε μεγάλα κτήρια για τη διασφάλιση υγιούς και ευχάριστου περιβάλλοντος εργασίας 23

24 Α ΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤ/ 2. Επιχειρήσεις disaster relief σε επείγουσες καταστάσεις και περιοχές καταστροφής: εντοπισμός θυμάτων, ενδεχόμενων κινδύνων, βυθισμένων πλοίων και πιθανότατα διαρροών τοξικών ουσιών ή καυσίμων στον περιβάλλοντα από το πλοίο θαλάσσιο χώρο, ανίχνευση πλημμύρας και φωτιάς (π. χ. ρίψη κόμβων από αεροσκάφος σε δασική πυρκαγιά, όπου κάθε κόμβος μετρά θερμοκρασία και τελικά παράγεται ένας "temperature map") 3. Ιατρική και Υγιεινή : επίβλεψη εξάπλωσης ιού σε προσβεβλημένη από τον ιό περιοχή (χαρακτηριστικά πληθυσμού που έχει προσβληθεί, καταγραφή περιβαλλοντικών συνθηκών που ευνοούν την επώαση-εξάπλωση του ιού), χρήση στην εντατική ή μετεγχειρητική περίοδο, απομακρυσμένη κατ' οίκον παρακολούθηση σε περιπτώσεις χρόνιων παθήσεων ή ηλικιωμένων 4. Έξυπνα κτήρια: μείωση της σπατάλης σε ενέργεια με τον έλεγχο των συνθηκών στο εσωτερικό τους (υγρασία, κλιματισμός (HVAC)), καταγραφή μηχανικής τάσης σε μετασεισμική περίοδο, smart space, ενσωμάτωση δηλαδή ασύρματων αισθητήρων σε συσκευές ώστε να δημιουργηθεί ένα αυτόνομο έξυπνο δίκτυο (καταγραφή π.χ. λίστας με ψώνια από ένα έξυπνο ψυγείο σύμφωνα με τις ελλείψεις σε αυτό αλλά και του διαιτολογίου που έχει υποδείξει ο γιατρός) 5. Επιτήρηση μηχανών και προληπτική συντήρηση : ενσωματωμένες sensing/control λειτουργίες σε μέρη που πριν δεν ήταν δυνατόν (καλώδια κλπ), καταγραφή πίεσης ελαστικών 6. Γεωργία ακριβείας : ρίψη στις φυτείες λιπασμάτων/εντομοκτόνων/νερού όποτε, όπου και σε όση ποσότητα κρίνεται αναγκαίο 7. Logistics: εξοπλισμός κιβωτίων-δεμάτων με κόμβους αισθητήρων, συνεχής καταγραφή θέσης-κατάστασης 8. Τηλεματική : παροχή καλύτερου ελέγχου κυκλοφορίας οχημάτων, έξυπνες λεωφόρο 24

25 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Α ΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ Se ιιso r Nel\\'urk Τ rηr kίιι ~ Μο ίιο rί ~ - - Sςc En e ιn)' Tι ~ckin g - - Anuη a J Tr~ kin g.\ Γι lίιaη urί l )' De ιec ι ~n - ι- Ι b~ιaι ~ωηaj Mo niι or~g (Z(bril. bιrd. Cane to<idj ~ ---~ Tra/Ί'~ Trarking Ιlιιη~n Ιr :'ι: kig ~ι~ ir/ ln dus l ήa l θ Wjc/ lιb ιs trja! Car/Bιι s Troc king S ιru c ιιιraj.ι!ιιsίιιm F oc ι ry λloni orin g lnventor) Monitoring -- ln en ry Mo niι oring Monttoring Mar hine Mo ntt oriιg (/)?ιn ~ aj Mon ttoring kaljι. Pa ιίen t non~ orin g _..._ Η ίro nni En ~ uόnn enιal Monttoring ( 'eat b er. en~rature. pressure Εικόνα.5. : Εφαρμογ έ ς WSN 25

26 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ Κεφάλαιο 2 Πρότυπα Επικοινωνίας --- * ' --. ~-~- ;;._.;,,.. ~, - : ~ ~ )Ι ' / '._ ' Ι 2. Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Που χρησιμοποιούντε Στα WSR Στην παρούσα ενότητα αναφέρονται συνοπτικά ορισμένα πρότυπα επικοινωνίας που χρησιμοποιύντε στα WSΝ.Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στο πρωτόκολλο ΙΕΕΕ , μέσω του οποίου διεξήχθη η επικοινωνία μεταξύ των κόμβων του WSN, που υλοποιήθηκε για τα πλαίσια της διπλωματικής εργασίας, αλλά και του Zigbee πρωτοκόλλου, που καθορίζει τα ανώτερα επίπεδα της στοίβας των πρωτοκόλλων, σχεδιασμένο για την υποστήριξη των κατώτερων στρωμάτων που καθορίζονται από το ΙΕΕΕ WirelessHart Το WirelessHart standard παρέχει ένα πρωτόκολλο ασύρματης επικοινωνίας για μετρήσεις διεργασιών και εφαρμογές ελέγχου στηρίζεται στο πρότυπο ΙΕΕΕ για λειτουργία χαμηλής ισχύος 2.4GHz και είναι συμβατό με όλες τις υπάρχουσες συσκευές, εργαλεία, συστήματα.διαθέτει αξιοπιστία, ασφάλεια και ενεργειακή αποδοτικότητα 26

27 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚ ΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ 6LoWPAN Επιτρέπει την /Ρν6 επικοινωνία πακέτων σε ένα ΙΕΕΕ δίκτιο.Το πρώτυπο αυτό παρέχει όλα τα πλεονεκτήματα της ΙΡ επικοινωνίας και διαχείρησης. Δεδομένου πως το μέγεθος των ΙΡ πακέτων είναι μεγαλύτερο από αυτό ενός /ΕΕΕ πλαισίου, χρησιμοποιείται ένα επίπεδο προσαρμογής. IEEE Αποτελεί ένα standard φυσικού επιπέδου και MAC υποεπιπέ δου για δεδομένα ψηλού ρυθμού σε ένα WΡΑΝ. Υποστηρίζει πραγματικού χρόνου ροή δεδομένων video και μουσικής. Λειτουργεί στα 2.4 GHz, με ταχύτητες δεδομένων που κυμαίνονται από έως 55 Mbps.. Wibree Το wibree συνισ τά τεχνολογία ασύρματης επικοινων ί ας, σχεδ ιασμένη για χαμηλή κατανάλωση ισχύος μετάδοση περιορισμένου βεληνεκούς και χαμηλού κόστους συσκευές. Επιτρέπει την επικοινωνία μεταξύ μικρών συσκευών τροφοδοτούμενων με μπαταρία και Bluetooth συσκευών. Λειτουργεί στην περιοχή συχνοτήτων 2.4 GHz, παρέχοντας ρυθμό δεδομένων Mbps για αποστάσεις 5-0m. ΙΕΕΕ Το ΙΕΕΕ αποτελεί την 5η ομάδα εργασίας του ΙΕΕΕ 802 η οποία εξειδικεύεται στα WPANs. Τα κυριότερα έργα της ομάδας εργασίας είναι το ή όπως είναι πιο γνωστό ως B/uetooth, και το ή Zigbee. Τα δύο αυτά πρωτόκολλα είναι προσανατολισμένα για διαφορετικές εφαρμογές. Στον πίνακα που ακολουθεί έχουν συμπεριληφθεί οι κυριότερες ασύρματες τεχνολογίες για τα δίκτυα WPAN και μπορεί να γίνει μια ενδεικτική σύγκριση μεταξύ των χαρακτηριστικών τους. 27 /τει Ι lί:: Ι Ι-" Α Ι

28 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚ ΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ Το Zigbee ανήκει στην κατηγορία των χαμηλής ταχύτητας ασύρματων δικτύων καθώς η ταχύτητα μετάδοσης των δεδομένων μπορεί να φτάσει έως τα 250Kbps. Η τεχνολογία που χρησιμοποιεί παρομοιάζεται με αυτή του Bluetooth, αλλά θεωρείται συμπληρωματική αυτής. Ουσιαστικά όμως πρόκειται για δύο διαφορετικές τεχνολογίες που είναι προσανατολισμένες σε διαφορετικές εφαρμογές. Το πρωτόκολλο είναι προσανατολισμένο στον έλεγχο και την αυτοματοποίηση, ενώ το επικεντρώνεται στη διασύνδεση μεταξύ φορητών συσκευών όπως οι φορητοί υπολογιστές, τα κινητά τηλέφωνα και γενικότερα λειτουργεί σαν αντικατάσταση μια καλωδιακής σύνδεσης μεταξύ περιφερε ιακών. Το Zigbee χρησιμοποιεί χαμηλά επίπεδα ενέργειας για τη μετάδοση της πληροφορίας και αποστέλλει τα δεδομένα σε μικρά πακέτα, ενώ το Bluetooth έχει υψηλότερους ρυθμούς μετάδοσης, υψηλότερες απαιτήσεις σε ισχύ και μεταδίδει την πληροφορία σε μεγαλύτερα πακέτα. Τα δίκτυα με το πρωτόκολλο Zigbee μπορούν να υποστηρίξουν μεγάλο αριθμό συσκευών και μεγαλύτερες αποστάσεις σε σύγκριση με το Bluetooth. Λόγω αυτών των λειτουργικών διαφορών, οι τεχνολογίες αυτές δεν έχουν τη δυνατότητα να επεκταθούν σε άλλες εφαρμογές. Για παράδειγμα, μια συσκευή που χρησιμοποιεί το πρωτόκολλο Bluetooth είναι αναγκαίο να επαναφορτίζεται συχνά, ενώ μια συσκευή με το πρωτόκολλο Zigbee μπορεί να λειτουργήσει για μήνες χωρίς την αντικατάσταση των μπαταριών. Επιπλέον, το Zigbee έχει πολύ χαμηλούς χρόνους απόκρισης και είναι ιδανικό για χρήση σε εφαρμογές πραγματικού χρόνου όπου χρειάζεται άμεση δράση, σε αντίθεση με το Bluetooth για το οποίο απαιτούνται μεγαλύτεροι χρόνοι για τη δημιουργία της ζεύξης. Επομένως, η χρήση των δύο αυτών πρωτοκόλλων μπορεί να είναι παράλληλη σε ένα WPAN εφόσον προσανατολίζονται σε διαφορετικές εφαρμογές το κάθε ένα. 28

29 ΑΣ ΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ ΙΕΕΕ (2003) διαφορές με το ΙΕΕΕ (2006) r~... _... / ι!' ~. ι;.)(lr,j l;(lf r Ρ'ιΙι.' r :rι::i Π.''r!!;" ΗΟ,. [Ι..+ (,.ι. r./ '.. r '!:' ιιι ι >- Η 2006 έκδοση βελτιώνει την ταχύτητα αποστολής δεδομένων στις 868/95 MHz μπάντες στα 00 και 250 kbit/s (από 20 και 40 kbit/s) >- Προσδιορίζει 4 φυσικά επίπεδα ανάλογος την τεχνική διαμόρφωσης που χρησιμοποιείται (3 σε DSSS και σε PSSS) 29

30 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Α /ΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞ ΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ Τα χαρακτηριστικά ασύρματων πρωτοκόλλων για δίκτυα WPAN φαίνοντα ι συνοπτικά στον παρακάτω πίνακα. : ZigBee 80 2.Η Bluetooth mνβ "Ϊι 'ele ss ΓSΒ IR " : ίι el ess C'\-fί) DataRte , κα ι 250 & 54\:fups Mbps Κbρs Κbps J\:fbps 5 Κbps l\.'bps 4 & 6 l\fbps Ιμβ έ/.σ ια Ο -l 00 μέτρα μέφ α 0 μέτρα <0 μέτρα 0 μέτρα <0 μέφα (oπn... i επαφί) Τοπο λογία Ad-hoc, peer to Point to \nb Ad-hoc, Point to Point to point Point to point πολύ μικρά poiut όκ-τ ύ ο peer, -ς t:ir, ιi esl δiκrυα Σ υzνότητα 868MHz 2.4 -:αι 5 GHz 2.4GHz GHz !Ull GHz λε ιτουργία..; (Ευρώ πη) MHz (Β.Α ) ~.4 GHz ( πα)'(όσια) Πο λυ π ί.οίι:ότ ιιτα Χαμη λ Υψ λi Υψηλit!νfέση Χαμη )Ji Χαμη λη Κα τm ά).< Κηt Πολύ χα μ ιλι) Υψι λi Μέση Χαμη λ Χαμη λj Χαμη λi σz60.; (σ τ όχος η χαμη)j) Ασφάλ ε ι α κατανάλωση) 64, 28bit 28AES αι e ncyp tίo applicatio lay-er.\ί.ί..ε ~ πλ η ροφορίε~ secwitv Οtσυσκευέζ μπορού ν να Ot συσκευf); σm-δ έοντα ι. σε μια Η σύνδεση ε>'fαχθού\ στο 3-5 sec συσκευiς δίκ:rυο σε λ"(ότεpο αnό 30nS απαιτεί έ«>ς losec Τυπι κέ ς Β ιομηχανικός Wireless Ασ6ρματα tνfετάδοση Σύνδεση Τη λεχεφισμοί, εφαρ μ οyέ ς iλzyχος, δ\ι...'ί\)α LAi~. δiκ:rυα βίντεο περιφερεtακών PC. PDA, ευρ\}ζων.ί μεταξύ υπηρεσiες υπολογιστώ\ n ).έφωνα αισθιι ni ρων, (ί)()(ει>ών 0\.lat..l)ς σύ\ιδεσιι στο αυτοματισμο ί.ίφiω\ι, 0'.:lακοί futenιet όπως ψυχαγωy ίας τηλέφωνα, αυτοματισμοί, παιχνίδια Πίνακας 2.. PDA, laptops, ακουστικά 30

31 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ Δ ΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ 2.2 Ανάλυση Του Προτύπου ΙΕΕΕ (Zigbee) Servers ι Eth~rne t l"tornot/ Fram Relay/ VPIN Wlrcιlos~ : Td<o Network χ MΘdule ΧΒ RS 4θS Adσρter ' Σύμφωνα με τον πίνακα που παρατίθεται, η ταχύτητες που υποστηρίζει το Zigbee περιορίζονται στα 250Kbps για τη συχνότητα των 2,4GHz παγκοσμίως, στα 20Kbps για τη συχνότητα των 868MHz στην Ευρώπη και 40Kbps στη συχνότητα των 95MHz στη Β. Αμερική και την Αυστραλία. τα 3

32 ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔIΚΤΥΑ Α ΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ MHz ΡΗΥ <Ε- ~ C'h.anne,f Ο Channel -0 2 MHz : ίι nn ) MHz 868. Ο on 2.4 GHz ΡΗΥ 5 MHz 7 : ~ nn Channel / ) MHz Ο Εικόνα 2.2. : Η δομή του καναλιού για το πρωτόκολλο ΙΕΕΕ Τ 0 πρωτόκολλο αυτό δημιουργήθηκε από έναν οργανισμό γνωστό ως Zιgbee Al/ian λ.. 'λ. β. ce που αποτε ειται απο μεγα ες εταιριες και ιομηχανιες του ~ώρου που υποστηρίζουν αυτό το πρωτόκολλο. Το Zigbee είναι σχεδιασμένο ετσι ώστε να. θ.. λ. θ... μπορει να ενσωματω ει σε ενα π η ος συσκευων στο σπιτι η το Υραφείο, για παράδειγμα σε φωτισμούς, διακόπτες, εισόδους και ηλεκτρικές συσκευές Α υτες οι συσκευές μπορουν να α λλ η λ επι δ ρασουν χωρις την χρηση Καλωδιώσ εων και μπορούν να ελεγχθουν. απο. μια. και μονη. συσκευη. η οποια. μπορεί να ειναι ενα κινητό τηλέφωνο η ενα τη λ εχειριστηριο. Παρά το γεγονός ότι η τεχνολογ ία που εισάγει δεν είναι επαναστατική, Προχωράει ένα βήμα παραπέρα από τις παραδοσιακές ασύρματες επικοινων... ζ.. ιες οπως 0 απλός τηλεχειρισμος για το ανοιγμα της γκαρα οπορτας η το άνα δ μμα του φωτισμού. Το σημειο που ιαφοροποιειται απο αυτες τις εφαρμογές είναι το γεγονός ότι το πρωτόκολλο επιτρ έπε ι την επικοινωνία δύο δρόμων μεταξύ όλων των συσκε υών στις οποίε ς εvσωμα δ θ τωνεται, δηλαδή τα φώτα, τους ιακοπτες, τους ερμοστατες, τον Κλιματισμό και λοιπά. Μπορεί να καλύψει μεγάλους χώρους, λόγω τ ης 32

33 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠ/ΤΙ αυξη μένης εμβέλε ιάς του και μπορεί να διαχειριστεί πολλούς αισθητήρε ς που εκτελούν διαφορετικές ε ργα σίε ς ταυτόχρονα. End D eνlce End De ν lce Εικόνα Το Zigbee έχει σχεδιαστεί για να μεταδίδει δεδομένα σε χαμηλές ταχύτητες και έτσι είναι λιγότερο ενεργοβόρο. Ανάλογα με την εφαρμογή και τον τύπο της μπαταρίας που θα χρησιμοποιηθεί, η αυτονομία ενός συστήματος με ασύρματη δικτύωση που κάνει χρήση αυτού του πρωτοκόλλου μπορεί να φτάσει ακόμη και τα Ο χρόνια. Ένα δίκτυο βασισμένο στο Zigbee χρησιμοποιεί ψηφιακούς πομπούς για να επικοινωνήσει μεταξύ των διαφορετικών συσκευών που βρίσκονται διάσπαρτες στον χώρο. Μία από τις συσκευές πρέπει να λειτουργεί ως συντονιστής (coordinator) για να γνωρίζει όλους τους κόμβους του δικτύου και να διαχειρίζεται την πληροφορία που ανταλλάσσεται μεταξύ των κόμβων και του δικτύου συνολικά. Σε ένα δίκτυο 33

34 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ Δ ΙΚ ΤΥΑ Α ΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ Zigbee εκτός από τον συντονιστή, άλλες συσκευές δρουν ως δρομολογητέ ς και άλλες ω ς οι συσκευές που αλληλεπιδρούν με τον φυσικό κόσμο. Sτ r Ι ι n k. Εικόνα Α.. Α ΟΑ... f Ο.... ~... Σ την εικόνα παρουσιάζεται σχηματικά ένα δίκτυο Zigbee όπου 0 συντονιστής μπορεί να διαχειριστεί ένα δίκτυο από αναμεταδότες και τερματικέ ς συσκευές που μπορεί να έχουν συνδεθεί μεταξύ τους σε διάφορες τοπολογίες. Η τοπολογία σε μορφή αστέρα είναι χρήσιμη όταν πολλές συσκευές βρίσκονται στον ίδιο χώρο και συνδέονται με ένα δρομολογητή, ενώ η τοπολογία σε μορφή πλέγματος είναι χρήσιμη σε περιπτώσεις που Χρειάζεται η παράκαμψη ενός κόμβου ή η αλλαγή του δρόμου επικοινωνίας. Τα δίκτυα Zigbee μπορούν να λειτουργήσουν είτε σε λειτουργία περιοδικής εκπομπής ενός σήματος συντονισμού, είτε σε λειτουργία μη εκπομπής. Στην πρώτη περίπτωση ένα σήμα αποστέλλεται περιοδικά από το συντονιστή, το οποίο σαν επακόλουθο έχει να «ξυπνά» όλες τις συσκευές του δικτύου οι οποίες πρέπει να ενημερώσουν τον συντονιστή αν έχουν κάποιο μήνυμα να αποστείλουν. Εάν όχι, τότε η κάθε συσκευή επιστρέφει σε κατάσταση αναμονής. Στην άλλη περίπτωση, όταν δεν υπάρχει αυτή η περιοδική εκπομπή του σήματος από τον συντονιστή, το δίκτυο το οποίο δημιουργείται είναι λιγότερο συντονισμένο, καθώς η κάθε τερματική συσκευή εκπέμπει ένα σήμα το οποίο θα πρ έπει να φτάσει στο συντονιστή πε ρνώντας από όλους τους ενδιάμεσους κόμβους του δικτύου. Σε αυτή την περίπτωση, ο 34

35 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ συντονιστής θα πρέπει να είναι συνεχώς σε λειτουργία για να είναι έτοιμος σε κάθε σήμα που μπορεί να ληφθεί, καταναλώνοντας έτσι μεγαλύτερα ποσά ενέργειας. Σε κάθε περίπτωση όμως, ένα δίκτυο αποτελούμενο από συσκευές που ενσωματώνουν το πρωτόκολλο ΙΕΕΕ διατηρεί την κατανάλωση ισχύος σε χαμηλά επίπεδα διότι η πλειοψηφία των συσκευών του δικτύου παραμένουν ανενεργές για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Το πρότυπο Zigbee καθορίζει τα υψηλότερα επίπεδα της στοίβας πρωτοκόλλων (Εικόνα 2.2.4). Το πρωτόκολλο δικτύου είναι υπεύθυνο για την οργάνωση και παροχή δρομολόγησης σε ένα multi-hop δίκτυο βασισμένο στη λειτουργία του προτύπου ΙΕΕΕ , ενώ το επίπεδο εφαρμογών (APL) προσφέρει μια δομή για ανάπτυξη και επικοινωνία κατανεμημένων εφαρμογών. Το APL αποτελείται από το Framework εφαρμογών, τα Zigbee αντικείμενα συσκευών (Deνice Objects-ZDO) και το υποεπίπεδο εφαρμογών. Το Framework εφαρμογών διαθέτει μέχρι 240 αντικείμενα εφαρμογών, δηλαδή οντότητες εφαρμογών καθορισμένες από το χρήστη, που αποτελούν μέρος της Zigbee εφαρμογής. Τα Zigbee αντικείμενα συσκευών προσφέρουν υπηρεσίες που επιτρέπουν στα αντικείμενα εφαρμογών να οργανωθούν σε κατανεμημένη εφαρμογή. Το υποεπίπεδο εφαρμογών παρέχει μια διεπαφή των αντικειμένων συσκευών και των αντικειμένων εφαρμογών με τις υπηρεσίες δεδομένων και ασφάλειας. Επιπλέον, το πρωτόκολλο Zigbee προσδιορίζει τρεις τύπους συσκευών: α) μια Zigbee end deνice αντιστοιχεί σε μια ΙΕΕΕ FFD ή RFD, που λειτουργεί σαν απλή συσκευή, β) ένας Zigbee router αποτελεί μια FFD με δυνατότητα δρομολόγησης. Ένας Zigbeecoordinator, ο μοναδικός στο δίκτυο, συνιστά μια FFD που διαχειρίζεται όλο το δίκτυο. Εκτός από την τοπολογία αστέρα, το Zigbee επίπεδο δικτύου υποστηρίζει πιο πολύπλοκες τοπολογίες, όπως tree και mesh. Οι πιθανές τοπολογίες του δικτύου παρουσιάζονται στην Εικόνα

36 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ Αμ ρ/ ί r.:a ior Lay er (ΑΡ Applicatio Framework ΑΡ ο ) - θι:: -~-.,..-.~J ' ~~~~ ' (''" ,,...,,.,., ,.., , ~:..:.. =---...::-----ι=. ===::: A p p / i ca ι i o r; S ι b /ayer {APS) Zig b ee Ο evic e Obje c ι (Ζ Ο ZigBee Al/ ι arπ;e Ne ννο (Ν'ΝΚ la,yer Ν edlum Λc.ces.s Control ΛC layer Ρ ysical (Ρ ΗΥ) layer IEEE 602, 5,4 Εικόνα 2.2.4: Αρχιτεκτονική πρωτοκόλλων ΙΕΕΕ και Zigbee 36

37 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ Δ ΙΚΤΥΑ Α ΙΣΘΗ ΤΗΡΩΝ κα ι ΕΞ ΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ Sta.r 8 ι ' \_.\.J ι+-/_./ ~ \ Tree ~ι-../- /--ιι - / \.J.../ \ - ί / \.... ~. \. Mooh Router ι: FFD :ι 8 End-devi::e ( RFD) \ Εικόνα : Τοπολογίες δικτύου σύμφωνα με το Zigbee πρότυπο );;> Υλοποίηση Για την υλοποίηση της ασύρματης μετάδοσης βιολογικών δεδομένων με το πρωτόκολλο ΙΕΕΕ , επιλέχθηκε ένα kit της εταιρία Rabbit Semiconductors. Το συγκεκριμένο κιτ αποτελείται το application kit της εταιρίας για εφαρμογές που χρησιμοποιούν το Zigbee. Ακολούθως θα γίνει περιγραφή του κιτ στο οποίο έγινε η υλοποίηση, θα γίνει αναλυτική περιγραφή της διαμόρφωσης του πακέτου που αποστέλλει το υλικό μέσω των μόντεμ Zigbee και τέλος θα γίνει αναφορά στον κώδικα που περιγράφει την λήψη και μετάδοση των βιολογικών δεδομένων από το kit. );>. Rabbit Zigbee application kit Το ZίgBee/ Application Κίt ( της Rabbit Semiconductors), χρησιμοποιεί ένα XBee RF μόντεμ. Το μόντεμ είναι ενσωματωμένο σε μια ξεχωριστή υπομονάδα του συστήματος, η οποία είναι συνδεδεμένη με το prototypίng board με σειριακή σύνδεση RS-232, η οποία επιτρέπει έλεγχο ροής. Το kit περιλαμβάνει το prototyping board, όπου συνδέονται όλες οι υπομονάδες που αποτελούν το kit, μια υπομονάδα όπου είναι τοποθετημένος ο επεξεργαστής ο οποίος συνδέεται μέσω σειριακού καλωδίου στον υπολογιστή για τη μεταφορά του προγράμματος, και από τρεις υπομονάδες οι 37

38 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ οποίες ενσωματώνουν τα Zigbee μόντεμς και έχουν δυνατότητα να συνδεθούν με σειριακό ή RS-232 interface. Το ένα από τα ασύρματα μόντεμ μπορεί να δρα ως συντονιστής και τα άλλα δύο ως «θυγατρικά» του. Η μέγιστη απόσταση που μπορούν να τοποθετηθούν μεταξύ τους οι υπομονάδες είναι τα 30 περίπου μέτρα. Εικόνα 2. 2.β Στην εικόνα παρουσιάζεται μια ενδεικτική φωτογραφία του application kit στο οποίο πάνω στο prototyping board είναι τοποθετημένη η υπομονάδα του επεξεργα στή (RabbitCore 3700), στην εικόνα έχει σκούρο ερυθρό χρώμα, ενώ είναι συνδεδεμένη στη σειριακή θύρα η υπομονάδα του Zigbee που δρα ως συντονιστής. Στην περιοχή του prototyping board που εμφανίζεται κενή, μπορεί να τοποθετηθεί ένα πρωτότυπο κύκλωμα ή να τοποθετηθεί κάποια άλλη υπομονάδα, για παράδειγμα μια οθόνη υγρών Κρυστάλλων ή ένα πληκτρολόγιο. Η υπομονάδα που περιλαμβάνει τον επεξεργαστή βασίζεται στον επεξεργαστή Rabbit ο επεξεργαστής αυτός έχει τάση λειτουργίας,8-3,6v και σ χνότητα λειτουργίας έως τα 54 MHz. Υποστηρίζει 6 σειριακές θύρες και έχει χαμηλή καταν λωση ισχύος. 38

39 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠ/ΤΙ Ο προγραμματισμός του επεξεργαστή γίνεται στη γλώσσα προγραμματισμού που έχει αναπτύξει η εταιρία και είναι μια παραλλαγή της C η οποία επιτρέπει την ταυτόχρονη εισαγωγή στον κώδικα εντολών της C, που υποστηρίζονται από τις παρεχόμενες βιβλιοθήκες, και κώδικα μηχανής, δίνοντας έτσ στον προγραμματιστή τη δυνατότητα να συνθέσει σε μικρό χρονικό διάστημα έναν αποδοτικό κώδικα, αλλά παράλληλα του δίνει τη δυνατότητα να επέμβει σε χαμηλότερο επίπεδο στις εντολές που θα εκτελέσει ο επεξεργαστής. Το μόντεμ που είναι τοποθετημένο στις υπομονάδες ασύρματης μετάδοσης έχει τάση λειτουργίας 2,8-3,4V, εμβέλεια 30 μέτρα σ εσωτερικό και 00 σε εξωτερικό χώρο με οπτική επαφή μεταξύ των μόντεμ, ταχύτητα ασύρματης μετάδοσης τα 250Kbps και ταχύτητα της σειριακής θύρα από Kbps. Κατά την εκπομπή το ρεύμα που καταναλώνει είναι 45mA, κατά τη λήψη 50mA και κατά την κατάσταση ηρεμίας < ΟμΑ. Περισσότερες τεχνικές λεπτομέρειες τόσο για τον επεξεργαστή, όσο και για τα μόντεμ μπορούν να βρεθούν στο παράρτημα. Για την παραμετροποίηση των μόντεμ, παρέχεται μία εφαρμογή που δίνει πρόσβαση στις παραμέτρους του μόντεμ. Με τη χρήση του X-CTU μπορεί ο τελικός χρήστης να αλλάξει το firmware του κάθε μόντεμ ούτος ώστε να εκτελεί τη λειτουργία που επιθυμεί. Μέσω αυτής της εφαρμογής καθορίζεται το κανάλι λειτουργίας του Zigbee, παράμετροι που αφορούν την τάση των εισόδων και των εξόδων, καθώς και παράμετροι που καθορίζουν αν το μόντεμ που είναι τοποθετημένο στην υπομονάδα θα λειτουργεί ως συντονιστής ή ως τερματικός εξοπλισμός. Τα μόντεμ XBee μπορούν να λειτουργήσουν είτε σε τοπολογία δικτύου πολλών κόμβων, είτε σε peer-to-peer. Στην εικόνα παρατίθεται η καρτέλα του προγράμματος X-CTU στην οποία μπορεί να γίνει ο καθορισμός αυτών των παραμέτρων. 39

40 ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ : ~ χ-cτυ ([OMt] Remote Configur ation PC Settings j Range Τ est j Τ erminal Modem Parameters and Firmware [ReadJ Write j Restore j Γ Always update firmware DEM Modem: XTEND '. Modem Configuration j ParameterView Profile ClearScreen j ~ ShowDefaults\ ~ Versions Download new versions...,_f_un_ct_io_n S_e-'- t Version Ιχ το9 ΞJ j 9XTEND 9600 sκηορρινg ΞJ j2osc ΞJ ~ θ Networking/Security :... l:il (3332) ID Modern VID [ l:iil (0) ΗΡ Hoppίng Channel j. l:il (0) D Τ D estinaι iorι Address [... Ι:ίΙ {FFFF) ΜΥ So.roe A.ddress [ l:il [FFFF) Μ Κ A.ddress Μ ask j Ι:ίΙ (Α] AR Re trie ~ [... l:iil (Ο) ΜΤ Multi T ran s niι! Ι:ίΙ (Ο) RN De l a.ν Slots :... Ι:ίι (Ο] ΤΤ Streaming Limit Ι:ίΙ {0) ΚΥ.6.ES Encryplion Key Ι:ίΙ (Ο] MD RF Mode Ι:ίΙ [64) PD Minimum Polling De l cιy Ι:ίΙ (Ο] ΡΒ Polling 8 egin Addre s~, Ι:ίΙ [Ο) ΡΕ Polling Ε nd.t..ddress ~ d Serial lnterfacing [ Cil (3) BD 8a.d Rate! Ι:ίΙ [0) ΝΒ Par i ιy [ l:ij (0) SB Stop Βίι s!... ~ (800) RB Packetization Threshold Read parameters.. OK... ICDM J 9600 Β Ν FLOW:HW Χ ΤΟ9 Ver:206C Εικόνα Το περιβάλλον του στο οποίο γίνεται η σύνταξη του κώδικα παρέχεται από την Rabbit και έχει όλα τα απαραίτητα εργαλεία για τη σύνταξη και αποσφαλματοποίηση του κώδικα. Για να μπορέσει να εκτελεστεί ένας κώδικας που έχει γραφεί στο περιβάλλον της Dynamic-C πρέπει να μεταφραστεί και στη συνέχεια να φορτωθεί στη flash μνήμη του επεξεργαστή. Αυτό απαιτεί τη σύνδεση του επεξεργαστή με τον υπολογιστή μέσω ενός σειριακού καλωδίου. Εφόσον το πρόγραμμα μεταφερθεί στη μνήμη του επεξεργαστή, τότε μπορεί να εκτελείται χωρίς να είναι συνδεδεμένο σε κάποιον υπολογιστή. 40

41 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔIΚΤΥΑ Α ΙΣΘΗ ΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ Βέβαια, λόγω τ ης απουσίας κάποιο υποσυστήματος οθόνης στο κιτ, για την ανάγνωσ η τ υ χόν μηνυμάτων που περιέχονται στον κώδικα και έχουν σκοπό να ε μφαν ίζο ν ται στην οθόνη, θα πρ έπει να είναι συνδεδε μ έ νο το κιτ με τον υπολογιστή και να γίνει η εκτέλεση του προγράμματος μέσω του περιβάλλον το ς της Dynam ί c-c, στην οποία θα εμφανίζονται στο παράθυρο εξόδου τα αποτελέσματα. Επίσης, για την αποσφαλματοποίηση του κώδικα, απαιτείται η ε κτέλεση του κώδικα μέσω του περιβάλλοντος της Dynam ί c - C. Στην εικόνα φαίνεται η μορφή που έχει το περιβάλλον Προγραμματισμού. #detne StRD RTS SHADOY PCDP.Shadov #detne SERD -RTS-BIT 2 / / PC2 #ctetine SERD-CTS-PORT PCDR //C':: is inpuι.tlr.ι ιvconι.t:ol #ctetne SERD-CTS-BIT 3 //PC3 Wdetne DEFAULTBAUD 9600L //I<l.'ee.factOL'J' d~fauh /'JdU<I rate #me,,...,ap χmem iluoιe χb.,e. lib #it((_board ΤΥΡΕ & OχFFOO) χ (RCH330DA' OxFfOD ) ) #us~ rcm33χx.lib //sd.ωpla.ibra;:y ased iol' tj::j demo #encιr ln>an () { int rνa l,s amples,chi,dio, adc; Ohar data[ 024]; // ι.rιιι::;t be ld.l.' :/e σnoιgjt to!':o.zd all d.isι:;oν d e : uo--jds ojιar ptr;. - J b r dini t (); Ι / inl t.ldl.ιze bodl:d fol tl2is deino s erope n(atchdrsp SP,DEFAULTBAUD); "' "rflo υc trl O n(atchdrsp SP); //erω/.>le floι" cont.::ol se rυrrlus h (ATC HDRSP SPJ; s"rrdflus h(atchdrsp=sp); Pr ntt ( "Tryng DEI' AULTBAUD (% ld).. Dι:F AUL TBAUD) ; t ( ' / / J.f.fiUJS t.::y 5200 ~ χb athodeon( l500) <0 ) ~ ====;:::::::===;===~s==τ====r-, rco M: s200.a ' au/t ~ln e: ~ [Ιnsert Εικόνα

42 ΑΣΥΡΜΑΤΑ Δ ΙΚ ΤΥΑ Α ΙΣΘΗ ΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ 2 3 Συσκευές Λειτουργίας ο 8 FFD - Full function device (can act as ΡΑΝ coordinator) Ο RFD - Reduced function device (can sleep) Σε ένα LR-WPAN συμμετέχουν δύο είδη συσκευών: );;:.. συσκευή πλήρους λειτουργίας (Fu/-Function Device-FFD) );;:.. συσκευή περιορισμένης λειτουργίας (Reduced-Function Device-RFD). Μια FFD μπορεί να βρίσκεται σε μια από τρεις καταστάσεις, λειτουργώντας ως:../ συντονιστής δικτύου προσωπικού χώρου (ΡΑΝ coordinator),../ συντονιστής (coordinator) ή../ απλή συσκευή (end device). Μια FFD μπορεί να επικοινωνήσει με μια RFD ή με άλλες FFD, ενώ μια RFD είναι δυνατόν να επικοινωνήσει μόνο με μια FFD. Μια RFD είναι κατάλληλη για πολύ απλές εφαρμογές,../ όπου δεν απαιτείται η αποστολή μεγάλου αριθμού πακέτων../ και μπορούν να επικοινωνήσουν μόνο με μια FFD κάθε φορά. 42

43 ΑΣΥΡΜΑ ΤΑ ΔIΚΤΥΑ Α ΙΣΘΗΤΗΡΩΝ και ΕΞΥΠΝΟ ΣΠΙΤΙ Συνεπώς, η RFD μπορεί να χρησιμοποιηθεί διαθέτοντας ελάχιστους πόρους και μικρή χωρητικότητα μνήμης. Επίσης, σε ένα ΙΕΕΕ δίκτυο μια συσκευή έχει τη δυνατότητα Χρήσης είτε μιας 64-bit ΙΕΕΕ διεύθυνσης, ή μιας 6-bit σύντομης διεύθυνσης, που εκχωρείται κατά της την association διαδικασία και ένα μεμονωμένο ΙΕΕΕ δίκτυο δύναται να φιλοξενήσει μέχρι (26-) συσκευές (η διεύθυνση OxFFFF δεσμεύεται για broadcast 2 4 Τοπολογία Δικτύου Το πρωτόκολλο ΙΕΕΕ υποστηρίζει δύο βασικές τοπολογίες: ~ τοπολογία αστέρα και ~ Peer-to-peer τοπολογία (εικόνα 2.4. ). Star Topology Peeι -to-pee r Topology ΡΑΝ C oord in ator 8 Fιιl l F ιι nctio n Device ο Redιι ced Fιι nctio Device ~--..., Co ιη rη ιι nica t ion Flo\V 43

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Θέμα: Έλεγχος Συνδεσιμότητας Ασύρματου Δικτύου Αισθητήρων. Επιβλέπων: Καθηγητής Αντώνιος Τζες

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Θέμα: Έλεγχος Συνδεσιμότητας Ασύρματου Δικτύου Αισθητήρων. Επιβλέπων: Καθηγητής Αντώνιος Τζες ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Της Φοιτήτριας του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών: Ελένης Αντιγόνης Παπαγεωργακοπούλου Αριθμός Μητρώου:

Διαβάστε περισσότερα

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος ZigBee Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος Τι είναι το ZigBee; Ένα τυποποιημένο πρωτόκολλο χαμηλής Κατανάλωσης Ισχύος σε Wireless Persnal Area Netwrks (WPANs) Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ

ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ ΚΑΙ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Απόστολος Σπένδας Μεταπτυχιακός Φοιτητής ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Επιβλέπων: Ιωάννης Μαυρίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΤΣΙΑΝΤΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΚΥΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Λύσεις Θεμάτων http://nop33.wordpress.com Τι ορίζουμε ως Τοπικό Δίκτυο Υπολογιστών; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των Τοπικών Δικτύων; Ποιες οι βασικές τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΜΠΑΝΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ 533 ΤΣΙΚΤΣΙΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 551 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΡΟΜΠΟΤ LEGO NXT Το ρομπότ

Διαβάστε περισσότερα

WSNs- ΜΟΥΣΕΙΟ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΩΝ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΕ WSNs

WSNs- ΜΟΥΣΕΙΟ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΩΝ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΕ WSNs WSNs- ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΩΝ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΕ WSNs ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η φθορά των έργων τέχνης λόγω της ανθρώπινης παρέμβασης Οι περιβαλλοντικές αλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο Ανάπτυξης Ασύρµατων Αισθητήρων και Πληροφοριακού Ελέγχου µέσω Ενσωµατωµένου Συστήµατος

Μοντέλο Ανάπτυξης Ασύρµατων Αισθητήρων και Πληροφοριακού Ελέγχου µέσω Ενσωµατωµένου Συστήµατος Μοντέλο Ανάπτυξης Ασύρµατων Αισθητήρων και Πληροφοριακού Ελέγχου µέσω Ενσωµατωµένων Συστηµάτων Development Model of Wireless Sensor and Information Control via Embedded Systems Ανάγκη χρήση ασύρµατων αισθητήρων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ Δίκτυα Υπολογιστών Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές Γενικά Τα αρχεία των διαλέξεων του μαθήματος μπορείτε να βρείτε στο: http://eclass.gunet.gr/

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Μιχαηλίνα Αργυρού Κασιανή Πάρη ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής WiMAX (Worldwide Interoperability

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 ο Α) Ποια είναι τα βασικά στοιχεία, τα οποία χαρακτηρίζουν το ISDN; Η ψηφιακή μετάδοση. Όλα τα σήματα μεταδίδονται σε ψηφιακή μορφή απ' άκρη σ' άκρη του δικτύου,

Διαβάστε περισσότερα

devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac

devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac dlan 1200+ WiFi ac 2 dlan 1200+ WiFi ac Υφιστάμενη κατάσταση Οι φορητές συσκευές όλο πληθαίνουν καθημερινά. Όλο και περισσότεροι χρήστες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2 ΘΕΜΑΤΑ

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2 ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2 ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ1ο Α.1 Να αναφέρετε ονομαστικά τα πέντε (5) υποσυστήματα με τα οποία υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Σελ. 9-50 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός

Συστήματα πολυμέσων. Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Συστήματα πολυμέσων Εισαγωγή Υλικό συστημάτων πολυμέσων Λογισμικό συστημάτων πολυμέσων Συστήματα πραγματικού χρόνου Χρονοπρογραμματισμός Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 03-1 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού Wifi O όρος WIFI (Wireless Fidelity) χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει τις συσκευές που βασίζονται στην προδιαγραφή και εκπέμπουν σε συχνότητες 2.4GHz.

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης

Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης Κωνσταντίνος Μαργαρίτης Καθηγητής Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας kmarg@uom.gr http://eos.uom.gr/~kmarg

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα Περιεχόµενα Εισαγωγή Επικοινωνία εδοµένων Αναλογική vs. Ψηφιακή Μετάδοση ιαµόρφωση σήµατος Κανάλια επικοινωνίας Κατεύθυνση και ρυθµοί µετάδοσης Ασύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Πλωτάρχης Γ. ΚΑΤΣΗΣ ΠΝ Γιατί χρησιµοποιούµε δίκτυα? Δίκτυο Σύνολο Η/Υ και συσκευών Συνδεδεµένα µε κάποιο µέσο Stand-alone

Διαβάστε περισσότερα

Plugwise Business ιαχείριση και Εξοικονόµηση ενέργειας στο Εργασιακό περιβάλλον.

Plugwise Business ιαχείριση και Εξοικονόµηση ενέργειας στο Εργασιακό περιβάλλον. Plugwise Business ιαχείριση και Εξοικονόµηση ενέργειας στο Εργασιακό περιβάλλον. Το Plugwise είναι ένα εύχρηστο σύστηµα διαχείρισης ενέργειας σε εργασιακούς χώρους. Μετράει την κατανάλωση ρεύµατος κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Πτυχιακή Εργασία Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Σκοπός της σημερινής παρουσίασης είναι να παρουσιαστεί και να αναλυθεί η δομή και ο τρόπος λειτουργίας ενός δικτύου Hot Spot. Υπεύθυνος Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES ΤΕΛΟΣ 1 ΠΗΓΕΣ METROMOLITAN NETWORK)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES ΤΕΛΟΣ 1 ΠΗΓΕΣ METROMOLITAN NETWORK) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ WIFI ΙΕΕΕ 802.11 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ WIMAX VIDEO AWMN(ATHENS WIRELLES METROMOLITAN NETWORK) ΠΗΓΕΣ ΤΕΛΟΣ 1 ΙΕΕΕ 802.11 Τι είναι η ISM (Industrial Scientific and Medical ) ζώνη; Ζώνη

Διαβάστε περισσότερα

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Απαιτήσεις ποιότητας υπηρεσίας Μηχανισμοί κατηγοριοποίησης Χρονοπρογραμματισμός Μηχανισμοί αστυνόμευσης Ενοποιημένες υπηρεσίες Διαφοροποιημένες υπηρεσίες Τεχνολογία Πολυμέσων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi Δίκτυα Επικ. - Κεφ. 1 ( Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τμήμα Πληροφ. & Τηλεπικ. - Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Ενότητα 3 Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Εισαγωγή στις βασικές έννοιες του στρώµατος Ζεύξης (Data Link Layer) στα δίκτυα ΗΥ Γενικές Αρχές Λειτουργίας ηµιουργία Πλαισίων Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εύρος Ζώνης και Ταχύτητα Μετάδοσης Η ταχύτητα µετάδοσης [εύρος ζώνης (banwidth)] των δεδοµένων αποτελεί ένα δείκτη επίδοσης των δικτύων και συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing)

Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing) Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing) Καθ. Σωτήρης Νικολετσέας 1,2 1 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών 2 Ινστιτούτο Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας. Ερωτήσεις ανασκόπησης του μαθήματος

Φύλλο εργασίας. Ερωτήσεις ανασκόπησης του μαθήματος Φύλλο εργασίας Παραθέτουμε μια ομάδα ερωτήσεων ανασκόπησης του μαθήματος και μια ομάδα ερωτήσεων κρίσης για εμβάθυνση στο αντικείμενο του μαθήματος. Θεωρούμε ότι μέσα στην τάξη είναι δυνατή η κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ, ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΩΝ» Τεχνική έκθεση Προδιαγραφές Προϋπολογισμός

«ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ, ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΩΝ» Τεχνική έκθεση Προδιαγραφές Προϋπολογισμός Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΡΔΕΥΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ «ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ, ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΩΝ» Τεχνική έκθεση Προδιαγραφές Προϋπολογισμός Προϋπολογ. : 9.963,00 Με ΦΠΑ 23% Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

Υδρόμετρα. Συστήματα Ανάγνωσης Μετρητών από Απόσταση AMR

Υδρόμετρα. Συστήματα Ανάγνωσης Μετρητών από Απόσταση AMR Υδρόμετρα Συστήματα Ανάγνωσης Μετρητών από Απόσταση AMR Ο σχεδιασμός των Ηλεκτρονικών Προϊόντων μας Ανταγωνίζεται τις Καλύτερες Μάρκες του Κόσμου. Είναι προφανές ότι στη σημερινή αγορά τα υδρόμετρα αναμένεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP Πρωτόκολλα επικοινωνίας Ορισμός Σύνολα προσυμφωνημένων κανόνων που απαιτούνται για τον καθορισμό του τρόπου με τον οποίο επιτυγχάνεται η ανταλλαγή δεδομένων, και επομένως

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση 6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο Τοπικά δίκτυα (LAN): επικοινωνία με περιορισμένη απόσταση κάλυψης (μικρή εμβέλεια) Δίκτυα Ευρείας Περιοχής (WAN): επικοινωνία σε ευρύτερη γεωγραφική κάλυψη. Από την άποψη του

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7]

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7] Στόχοι ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες τους. Να περιγράψουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δίκτυα Υπολογιστών Στόχοι 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Ενέργειας Plugwise.

Περιγραφή του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Ενέργειας Plugwise. Περιγραφή του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Ενέργειας Plugwise. Ν. Καρελλά 44, 152 33 Χαλάνδρι, Τηλέφωνο 210-6839825, www.mitos-solutions.gr Σελίδα - 1 - Περιεχόμενα Περιεχόμενα...2

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ. Μελέτη Σημείου Πρόσβασης ως ασύρματου επαναλήπτη

ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ. Μελέτη Σημείου Πρόσβασης ως ασύρματου επαναλήπτη Εργαστήριο 9β-10 ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ Μελέτη Σημείου Πρόσβασης ως ασύρματου επαναλήπτη Στόχος Ο στόχος του παρόντος εργαστηρίου είναι

Διαβάστε περισσότερα

INTERNSHIP DAY. @ THE PATRAS INNOHUB, May 15 th, 2012. INFITHEON Technologies & INFISENSIS Technologies

INTERNSHIP DAY. @ THE PATRAS INNOHUB, May 15 th, 2012. INFITHEON Technologies & INFISENSIS Technologies INTERNSHIP DAY @ THE PATRAS INNOHUB, May 15 th, 2012 INFITHEON Technologies & INFISENSIS Technologies Τρίτη 15 Μαϊου 2012 INFITHEON Technologies Vision: Η ανάπτυξη καινοτομικών συστημάτων υψηλής τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ ΙΙ. Γέφυρες

ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ ΙΙ. Γέφυρες ΔΙΚΤΥΑ Η/Υ ΙΙ Γέφυρες Γενικά Οι γέφυρες (bridges) είναι συσκευές που επιτυγχάνουν τη διασύνδεση ενός απλού τοπικού δικτύου με άλλα παρόμοια τοπικά δίκτυα. Μια γενικότερη συσκευή και για τη διασύνδεση με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΟΠΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (S C A D A)

ΕΛΕΓΧΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΟΠΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (S C A D A) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΟΠΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (S C A D A) O όρος Συστήματα Εποπτικού Ελέγχου ελάχιστα χρησιμοποιείται πλέον από μόνος του και έχει αντικατασταθεί στην πράξη από τον όρο:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 5ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 5-1

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 5ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 5-1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Μάθημα 5ο Βελώνης - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 5-1 Σύνδεση με το Internet PSTN, ISDN, xdsl, Leased Line 5-2 Τρόποι Σύνδεσης 1. Σύνδεση μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Εισαγωγή Τµήµατα του Η/Υ καιοργάνωση Μονάδα Κεντρικής Μνήµης Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU) Μονάδα Εισόδου Εξόδου ίαυλοι Επικοινωνίας Εναλλακτικές αρχιτεκτονικές

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 12 Σχεδιασμός Ανάπτυξη Λειτουργία Π.Σ. 1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1.1 Δυνατότητες Λειτουργικών Συστημάτων 1.1.1 Εισαγωγή Ο όρος Λειτουργικό Σύστημα (Operating System), εκφράζει το σύνολο των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

FIRE PROTECTION NETWORK

FIRE PROTECTION NETWORK Assignment 2 FIRE PROTECTION NETWORK Μάριος Σούνδιας ΑΜ:2633 Ηλίας Ζαραφίδης ΑΜ:2496 Κωνσταντίνος Σολωμός ΑΜ: 2768 Θεμιστοκλής Θεολογίτης ΑΜ: 2775 soundias@csd.uoc.gr zarafid@csd.uoc.gr solomos@csd.uoc.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ( ηµιουργία συστήµατος µε ροint-tο-ροint σύνδεση) ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 2 ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ PΟINT-TΟ-PΟINT...2

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΛΜΟΚΩ ΙΚΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ - PCM

ΠΑΛΜΟΚΩ ΙΚΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ - PCM 1 ΠΑΛΜΟΚΩ ΙΚΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ - PCM ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΚΒΑΝΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 111 110 101 100 000 001 010 011 Αναλογικό σήµα είγµατα αναλογικού σήµατος στην κλίµακα κβαντοποίησης Κωδικοποίηση διαστηµάτων 100 111

Διαβάστε περισσότερα

Επίκ. Καθηγητής. Θεωρία-Ασκήσεις: Παρασκευή 8:00-11:00. όροφος

Επίκ. Καθηγητής. Θεωρία-Ασκήσεις: Παρασκευή 8:00-11:00. όροφος Θεωρία-Ασκήσεις: Παρασκευή 8:00-11:00 E-mail: tsiftsis@teilam.gr URL: http://users.teilam.gr/~tsiftsis Γραφείο: Κτήριο Βιβλιοθήκης, 1 ος όροφος 1 Πηγές Μαθήματος 1. Βιβλίο: Γ. K. Καραγιαννίδης, Τηλεπικοινωνιακά

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα Τι είναι το διαδίκτυο Στοιχεία που το συνθέτουν Τρόποι παροχής υπηρεσιών Τι είναι τα πρωτόκολλα Τα άκρα του δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ηµοτικό ιαδικτυακό Ραδιόφωνο και Τηλεόραση

ηµοτικό ιαδικτυακό Ραδιόφωνο και Τηλεόραση Κατάρτιση και Πιστοποίηση σε βασικές εξιότητες και Κατάρτιση σε Προηγµένες εξιότητες στη Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής & Επικοινωνιών Εργαζόµενων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση ηµοτικό ιαδικτυακό Ραδιόφωνο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Εισαγωγή

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Εισαγωγή ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Εισαγωγή Σκοπός του μαθήματος Μελέτη της αρχιτεκτονικής και της λειτουργίας των δικτύων κινητών και προσωπικών επικοινωνιών. Το αντικείμενο είναι τεράστιο

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχόλη Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Αναστάσιος Ζαφειρόπουλος. 28 Σεπτεμβρίου 2010

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχόλη Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Αναστάσιος Ζαφειρόπουλος. 28 Σεπτεμβρίου 2010 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχόλη Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Αναστάσιος Ζαφειρόπουλος Ημερίδα ΚΑΠΕ: Εξοικονόμηση Ενέργειας στην Ηλεκτρική Κατανάλωση: Επιλογή Ενεργειακά Αποδοτικού Εξοπλισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ. ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ d.fotiadis@kastoria.teikoz.gr

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ. ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ d.fotiadis@kastoria.teikoz.gr Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΦΩΤΙΑ ΗΣ Α. ΗΜΗΤΡΗΣ M.Sc. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε. ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (Σ.Τ.ΕΦ.) ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ d.fotiadis@kastoria.teikoz.gr Ασύγχρονη σειριακή

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Ιατρική Πληροφορική ΔΡ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Διαλέξεις μαθήματος: http://medisp.teiath.gr/eclass/courses/tio103/ https://eclass.teiath.gr/courses/tio100/

Διαβάστε περισσότερα

Υλοποίηση του συστήματος ecall εντός του Oχήματος - IVS

Υλοποίηση του συστήματος ecall εντός του Oχήματος - IVS Αυτόματο Σύστημα Κλήσης Έκτακτης Ανάγκης Υλοποίηση του συστήματος ecall εντός του Oχήματος - IVS Άγγελος Αμδίτης, ΕΠΙΣΕΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αρχιτεκτονική ecall 2 Ενεργοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ΙΑ ΙΚΤΥΑΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (Kεφ. 16) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ Αυτόνοµα Συστήµατα Πρωτόκολλο Συνοριακών Πυλών OSPF ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (ISA) Κίνηση ιαδικτύου Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

HY-335 : Δίκτυα Υπολογιστών

HY-335 : Δίκτυα Υπολογιστών W N net works R E O T HY-335 : Δίκτυα Υπολογιστών K Μαρία Παπαδοπούλη Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Χειμερινό εξάμηνο 20010-2011 Θέματα προς συζήτηση Είδη πολυπλεξίας Μεταγωγή Καθυστερήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχής ροή πολυµέσων

Συνεχής ροή πολυµέσων Συνεχής ροή πολυµέσων Εισαγωγή ικτυακά πρωτόκολλα Πολυµέσα και δίκτυα Συνεχής ροή Ροή από εξυπηρετητές ιστοσελίδων Ροή από εξυπηρετητές µέσων Πρωτόκολλο RTSP Πρωτόκολλο RTP οµή πακέτων RTP Πρωτόκολλο RTCP

Διαβάστε περισσότερα

1. Λειτουργία Υπηρεσίας FleetOnLine 2

1. Λειτουργία Υπηρεσίας FleetOnLine 2 http://www.gpslive.gr - Fleet Online 2 Τεχνικό Εγχειρίδιο Το ολοκληρωµένο σύστηµα αποτελείται από: Το Λογισµικό FleetOnLine 2 Την απαραίτητη συσκευή εντοπισµού. Οι προτεινόµενες συσκευές που µπορούν να

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. Τίτλος Μαθήματος. Διαλέξεις - Θεωρητική Διδασκαλία, Εποπτευόμενο Εργαστήριο Επίδειξη, Μελέτες (Projects)

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. Τίτλος Μαθήματος. Διαλέξεις - Θεωρητική Διδασκαλία, Εποπτευόμενο Εργαστήριο Επίδειξη, Μελέτες (Projects) ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Τίτλος Μαθήματος Μικροελεγκτές και Ενσωματωμένα συστήματα Ανάπτυξη και Εφαρμογές Κωδικός Μαθήματος Μ2 Θεωρία / Εργαστήριο Θεωρία + Εργαστήριο Πιστωτικές μονάδες 4 Ώρες Διδασκαλίας 2Θ+1Ε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΑΚΗΡΥΞΗ ΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ -ΧΧΧ ΕΡΓΟ: «Πιλοτικό Σύστηµα Τηλεµέτρησης και ιαχείρισης της Ζήτησης Παροχών Ηλεκτρικής Ενέργειας Οικιακών και Μικρών

Διαβάστε περισσότερα

Το υλικό του υπολογιστή

Το υλικό του υπολογιστή Το υλικό του υπολογιστή Ερωτήσεις 1. Τι αντιλαμβάνεστε με τον όρο υλικό; Το υλικό(hardware) αποτελείται από το σύνολο των ηλεκτρονικών τμημάτων που συνθέτουν το υπολογιστικό σύστημα, δηλαδή από τα ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Αυτοματισμοί και

Διαβάστε περισσότερα

Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA. Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019)

Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA. Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019) Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019) Περίληψη Γενικά Χαρακτηριστικά Τι είναι το TETRA Γενικά στοιχεία Αρχιτεκτονική δικτύου Πρωτόκολλο TETRA Υπηρεσίες TETRA Κλήσεις DMO δικτύου TETRA Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο 802.11 AC Συμβουλές και Λύσεις Υλοποίησης Ασύρματων Δικτύων στο RouterOS v6 MUM 2015 GREECE. Ελευθέριος Λιοδάκης

Εισαγωγή στο 802.11 AC Συμβουλές και Λύσεις Υλοποίησης Ασύρματων Δικτύων στο RouterOS v6 MUM 2015 GREECE. Ελευθέριος Λιοδάκης Εισαγωγή στο 802.11 AC Συμβουλές και Λύσεις Υλοποίησης Ασύρματων Δικτύων στο RouterOS v6 MUM 2015 GREECE Ελευθέριος Λιοδάκης Σχετικά με εμένα! Λιοδάκης Ελευθέριος D&C ELECTRONICS MikroTik Certified Consultant

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Στα βασικά χαρακτηριστικά τους περιλαμβάνουν: - Νέο ηλεκτρονικό χειριστήριο ελέγχου Touch Pilot - Εξαιρετικά αποδοτικούς εναλλάκτες θερμότητας

Στα βασικά χαρακτηριστικά τους περιλαμβάνουν: - Νέο ηλεκτρονικό χειριστήριο ελέγχου Touch Pilot - Εξαιρετικά αποδοτικούς εναλλάκτες θερμότητας Μηνιαία έκδοση Νοέμβριος 2012 τεύχος 64 Μονάδες θέρμανσης με κορυφαία ενεργειακή αποδοτικότητα Υδρόψυκτοι Ψύκτες Νερού με τεχνολογία inverter Οι υδρόψυκτες μονάδες νερού 30XW-V/ 30XWHV αποτελούν μια ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Μάθημα «Δίκτυα Υπολογιστών» Τμήμα Πληροφορικής Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εαρινό Εξάμηνο 2013-14 Γεώργιος Ξυλωμένος Γεώργιος Δ. Σταμούλης Βασίλειος Σύρης Εισαγωγή Υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 3.0 ΜΕΣΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως είναι ήδη γνωστό, ένα σύστημα επικοινωνίας περιλαμβάνει τον πομπό, το δέκτη και το κανάλι επικοινωνίας. Στην ενότητα αυτή, θα εξετάσουμε τη δομή και τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των δικτύων υπολογιστών ικτυακός Καταµερισµός Εργασίας Το υπόδειγµα του Internet Εξοπλισµός ικτύου Κατηγοριοποίηση ικτύων

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη δικτυακών εκπαιδευτικών παιχνιδιών πολλών χρηστών. Δ. Μετάφας. (Android, ipad κ.α.). Το παιχνίδι που θα επιλεγεί για την

Ανάπτυξη δικτυακών εκπαιδευτικών παιχνιδιών πολλών χρηστών. Δ. Μετάφας. (Android, ipad κ.α.). Το παιχνίδι που θα επιλεγεί για την 31 Ανάπτυξη δικτυακών εκπαιδευτικών παιχνιδιών πολλών χρηστών Δ. Μετάφας Στόχος της εργασίας είναι η ανάπτυξη δικτυακού εκπαιδευτικού παιχνιδιού πολλών χρηστών, ανεξάρτητο πλατφόρμας λειτουργικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 2012-13. Αριθμός σπουδαστών

Πίνακας 1. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 2012-13. Αριθμός σπουδαστών Πίνακας. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 0-3 ΤΜΗΜΑ: ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Α/Α Τίτλος θέματος Μέλος Ε.Π Σύντομη περιγραφή Διακόπτες δικτύων ισχύος 3 4 5 Μηχανικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

8 η ιάλεξη: σε δίκτυα δεδομένων

8 η ιάλεξη: σε δίκτυα δεδομένων Εργαστήριο ικτύων Υπολογιστών 8 η ιάλεξη: Βασικές αρχές δρομολόγησης Βασικές αρχές δρομολόγησης σε δίκτυα δεδομένων ρομολόγηση (Routing) Μεταφορά μηνυμάτων μέσω του διαδικτύου από μία πηγή σε ένα προορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET ΥΠΕΠΘ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΙΕΚ ΧΑΝΙΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ : ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΑΜΗΝΟ : Α ΜΑΘΗΜΑ: ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ INTERNET

Διαβάστε περισσότερα

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAVIS-V1-2012 TRAVIS Λογισμικό Διαχείρισης Παραβάσεων Φωτοεπισήμανσης Το σύστημα διαχείρισης παραβάσεων φωτοεπισήμανσης

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής αποτελείται: 1. Από Υλικό Hardware (CPUs, RAM, Δίσκοι), & 2. Λογισμικό - Software Και μπορεί να εκτελέσει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) Σύγχρονα Υπολογιστικά Συστήματα τους υπερυπολογιστές (supercomputers) που χρησιμοποιούν ερευνητικά εργαστήρια τα μεγάλα συστήματα (mainframes)

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα ATM. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 21-1

Δίκτυα ATM. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 21-1 Δίκτυα ATM Εισαγωγή Εικονικά κυκλώματα Πακέτα και κελιά Δρομολόγηση και προώθηση Ιεραρχία πρωτοκόλλων Επίπεδα προσαρμογής Ποιότητα υπηρεσίας Υποστήριξη IP Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS

ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περιόδους 16/11/2011 10:31 (31) καθ. Τεχνολογίας ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΜΕΓΕΘΩΝ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟ (ANALOGUE) ΨΗΦΙΑΚΟ (DIGITAL) 16/11/2011 10:38 (38) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

TM40 Οδηγίες τελικού χρήστη

TM40 Οδηγίες τελικού χρήστη MG5000 MG5050 SP5500 SP6000 SP7000 TM40 δηγίες τελικού χρήστη Ρυθμίσεις χρηστών Για λόγους ασφάλειας, γράψτε μόνο το όνομα του χρήστη και όχι τον κωδικό του. 4-ψηφίων κωδικός 6-ψηφίων κωδικός Χρήστης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΕΩΝ epresence Οδηγός συμμετοχής σε τηλεδιάσκεψη Τελευταία ημερομηνία αναθεώρησης:

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υψηλών Ταχυτήτων Ενότητα 2: Τοπικά Δίκτυα

Δίκτυα Υψηλών Ταχυτήτων Ενότητα 2: Τοπικά Δίκτυα Δίκτυα Υψηλών Ταχυτήτων Ενότητα 2: Τοπικά Δίκτυα Μιχάλας Άγγελος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

U SB ADAPTE R BLUETOOTH

U SB ADAPTE R BLUETOOTH COMMUNICATION S U PPOR T U SB ADAPTE R BLUETOOTH CLASS I I ΕΓΧΕΙΡΊΔΙΟ NI-707519 COMMUNICATION S U PPOR T U SB ADAPTE R BLUETOOTH CLASS I I Κατ α ρχήν, σας ε υχα ρ ι σ τ ούμε για τ ην α γορά α υ τ ού τ

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ (κεφ. 9) ροµολόγηση σε ίκτυα Μεταγωγής Κυκλώµατος Σηµατοδοσία Ελέγχου Λειτουργίες Σηµατοδοσίας Τοποθεσία Σηµατοδοσίας Σηµατοδοσία Κοινού Καναλιού Σύστηµα Σηµατοδοσίας Νο 7 Βιβλίο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ:ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΡΤΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Bluetooth is

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Θέμα πτυχιακής: Voice over IP. Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Θέμα πτυχιακής: Voice over IP. Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα ΠΤΥΧΙΑΚΗ Θέμα πτυχιακής: Voice over IP Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα Εισαγωγή στην Υπηρεσία Voice over IP Το Voice over IP (VoIP) είναι μια καινούργια τεχνολογία η οποία προσφέρει φωνητική συνομιλία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 006 Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών Τεχνολογία Ι, Πρακτικής Κατεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

PlugWise Ένα Ολοκληρωµένο Σύστηµα ιαχείρισης της Ηλεκτρικής Ενέργειας Ν. Καρελλά 44, 152 33 Χαλάνδρι, Τηλέφωνο 210-6839825, www.mitos-solutions.gr Σελίδα - 1 - Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Σύντοµη Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόνομα Συστήματα (ΑΣ)

Αυτόνομα Συστήματα (ΑΣ) Δρομολόγηση ΙI Αυτόνομα Συστήματα (ΑΣ) Αυτόνομο σύστημα ονομάζουμε εκείνο που έχει τα εξής χαρακτηριστικά: Είναι ένα σύνολο δρομολογητών και δικτύων υπό τη διαχείριση ενός και μόνο οργανισμού Αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα

Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα 1 Είναι η διαδικασία εύρεσης της διαδρομής που πρέπει να ακολουθήσει ένα πακέτο για να φτάσει στον προορισμό του. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα εύκολη, τη στιγμή που γνωρίζουμε ότι ένα σύνθετο δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ IMS STC

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ IMS STC ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ IMS STC ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 2 ΜΟΝΑΔΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 4 2.1 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ IR IMS STC 621/641/661 4 2.2 ΠΑΝΕΛ ΕΚΠΟΜΠΗΣ IR IMS STC 622/642/662 5 2.3 ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

XTC45 universal timer

XTC45 universal timer XTC45 universal timer Περιγραφή Ο XTC45 είναι ένας χρονοδιακόπτης γενικής χρήσης ο οποίος μπορεί να ελεγχθεί και να προγραμματιστεί με το λογισμικό που τον συνοδεύει, μέσω ενσύρματου ή ασύρματου δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ Εισαγωγή στο COMNET III ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ CΟMNET III...2 2 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΙΚΤΥΟΥ...4 3 ΤΟΠΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι ορίζοντες για Αντιστροφείς σειράς

Νέοι ορίζοντες για Αντιστροφείς σειράς MAKING MODERN LIVING POSSIBLE Νέοι ορίζοντες για Αντιστροφείς σειράς TripleLynx Pro Φέρνουν απλότητα, ευελιξία και απόδοση στο Φωτοβολταϊκό σας σύστημα TripleLynx Pro Απλότητα. Ευελιξία. Απόδοση 2 Νέος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009

ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009 ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009 4o Συνέδριο InfoCom Green ICT 2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΛΑΤΩΝΑΣ ΠΛΑΤφόρμα έξυπνου διαλογισμικού για συλλογή, ανάλυση, επεξεργασία δεδομένων από συστήματα πολλαπλών ετερογενών ΑισθητήρΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Ενότητα 8: Εισαγωγή στα Δίκτυα Δρ. Φραγκούλης Γεώργιος Τμήμα Ηλεκτρολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα