Επιστημονική Ομάδα GeneNutrition.gr. Καρκίνος & Διατροφή V.1.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιστημονική Ομάδα GeneNutrition.gr. Καρκίνος & Διατροφή V.1."

Transcript

1 Επιστημονική Ομάδα GeneNutrition.gr Δεκέμβριος 2012

2 2 Επιστημονική Ομάδα GeneNutrition.gr Για τις ανάγκες του Συλλόγου Καρκινοπαθών Δράμας Θέλοντας να βοηθήσουμε τους συμπολίτες μας όλους να αντιμετωπίσουν μαζί με μας το μεγάλο πρόβλημα της σύγχρονης εποχής, που είναι ο καρκίνος, προσφέρουμε αυτόν τον οδηγό. Ευελπιστούμε στο μέτρο των δυνατοτήτων μας ότι βάζουμε κάποιο λιθαράκι στον αγώνα μας. Η πρόεδρος του συλλόγου Καρκινοπαθών Δράμας Σαραφίδου Ευγενία

3 3 Καρκίνος και Διατροφή V.1. Δεκέμβριος 2012 Κείμενα: Επιστημονική ομάδα GeneNutrition Γράφουν κατά αλφαβητική σειρά: Βουρνάζη Μάρθα, Διαιτολόγος Διατροφολόγος Θασίτης Χρήστος, Διαιτολόγος Διατροφολόγος Καραγιάννη Γωγώ, Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια, Ειδικός Παιδαγωγός Κατσαρού Βιβή, Κλινικός Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, MSc Κόκκαλη Αναστασία, Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Κοντογιάννη Ευφροσύνη, Διαιτολόγος Διατροφολόγος Κρίκη Σταυρούλα, Διαιτολόγος Διατροφολόγος Μαμέκα Ηλιάνα, Διαιτολόγος Διατροφολόγος Πετρόπουλος Κωνσταντίνος, Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ρέντζιου Ελευθερία, Κλινικός Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, Μ.Μed.Sci. Σαμαρά Ράνια, Διαιτολόγος Διατροφολόγος Σταυράκη Νικολέτα, Διαιτολόγος Διατροφολόγος

4 4 Το παρόν βιβλίο αφιερώνεται στα παιδιά που πάσχουν από καρκίνο

5 5 Περιεχόμενα Πρόλογος...σελ.7 Εισαγωγή..σελ.8 Κεφάλαιο 1: Γνωρίζω τον Καρκίνο....σελ Ο καρκίνος σε αριθμούς....σελ Ορισμός του καρκίνου σελ Είδη Καρκίνου..σελ Τι προκαλεί καρκίνο. σελ.13 Κεφάλαιο 2: Ένας Χημικός Κόσμος. σελ Πόσο χημικός είναι ο κόσμος στον οποίο ζούμε; σελ Πώς μπορούμε να μειώσουμε την έκθεση του σώματος μας στους Περιβαλλοντικούς ρύπους; σελ.18 Κεφάλαιο 3: Διατροφή & Καρκίνος σελ Τροφή, το καλύτερο αντικαρκινικό φάρμακο.. σελ Ποια διατροφή αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. σελ Τι είναι οι ελεύθερες ρίζες.. σελ Τι είναι τα αντιοξειδωτικά.. σελ Τι είναι τα φυτοχημικά.. σελ Αντιοξειδωτική δράση των φυτοχημικών σελ Φυτοοιστρογόνα σελ Ας Ξαναγνωρίσουμε το Μοντέλο της Μεσογειακής Διατροφής.. σελ Μεσογειακή Διατροφή και καρκίνος σελ.50 Κεφάλαιο 4: Διατροφική υποστήριξη κατά τη θεραπεία του καρκίνου.. σελ Θεραπεία του καρκίνου...σελ Διατροφική υποστήριξη πριν από την έναρξη θεραπειών..σελ Διατροφή υποστήριξη μετά τις θεραπείες.. σελ Πρόληψη Αύξησης Βάρους.σελ Πρόληψη Απώλειας Βάρους.. σελ Πως να αυξήσετε την πρόσληψη θερμίδων σελ Πως να αυξήσετε την Πρωτεΐνη.. σελ Προϊόντα ειδικής διατροφής Διατροφικά συμπληρώματα. σελ Αντιμετώπιση διατροφικών διαταραχών κατά τη διάρκεια των θεραπειών.σελ.74 Κεφάλαιο 5: Τροφές που καταπολεμούν τον καρκίνο. σελ Πίνακας αντικαρκινικών συστατικών των τροφίμων.. σελ Σησάμι, ταχίνι, χαλβάς, σησαμέλαιο σελ.81

6 Μύρτιλλα Blueberries. σελ Κρασί..σελ Γανόδερμα: Ganoderma Lucidum Lingzhi Reishi.σελ Ρόδι.... σελ Ω-3 λιπαρά οξέα.. σελ Πράσινο τσάι. σελ Σκόρδο...σελ Κρεμμύδι...σελ Πράσο..σελ Σταυρανθή λαχανικά.σελ Εσπεριδοειδή..σελ Ντομάτα.σελ Κουρκουμίνη..σελ Σοκολάτα..σελ.120 Κεφάλαιο 6: Ψυχολογία & Καρκίνος..σελ Παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχική κατάσταση του ασθενούς σελ Ψυχοκοινωνική υποστήριξη σελ Ενεργοποίηση για την αυτο-φροντίδα. σελ.127 Επίλογος.. σελ.128 Στοιχεία συντακτών. σελ.128

7 7 Πρόλογος Γράφει ο Θασίτης Χρήστος, Διαιτολόγος Διατροφολόγος Η τροφή αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ανθρώπινης ύπαρξης. Καθημερινά, άνθρωποι και ζώα παντού σε όλο τον πλανήτη αναζητούν τη τροφή. Αρχαίοι πολιτισμοί όπως αυτός της Ελλάδας ανέπτυξαν παραδόσεις και αναγνώρισαν τις φυσικές και θεραπευτικές ιδιότητες των συστατικών των τροφίμων. Ο Ιπποκράτης (Κως 460 π.χ. - Λάρισα 377 π.χ.), πατέρας της σύγχρονης ιατρικής, πολύ σοφά δήλωσε «Άσε τη τροφή να γίνει το φάρμακο σου και το φάρμακο σου η τροφή σου» θέλοντας να τονίσει τη σπουδαιότητα της διατροφής για την ανθρώπινη υγεία. Η τροφή μας περιέχει πάνω από βιοενεργά συστατικά, κάποια γνωστά και τα περισσότερα άγνωστα, τα οποία έχουν άμεση ή έμμεση επίδραση στην υγεία του οργανισμού μας. Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι το ασβέστιο είναι απαραίτητο συστατικό για την ανάπτυξη και διατήρηση της οστικής μας μάζας και ότι η έλλειψη σιδήρου μπορεί να οδηγήσει σε σιδηροπενική αναιμία. Αυτό που δεν γνωρίζουμε και τόσο καλά είναι πως ορισμένα τρόφιμα, κάποια συστατικά των τροφίμων καθώς και η συνολική διατροφής μας, μπορούν να μας προστατέψουν από τον καρκίνο και εν μέρει να μας βοηθήσουν να τον αντιμετωπίσουμε. Το συγκεκριμένο βιβλίο αποτελεί ένα ιδιαίτερο ανάγνωσμα για όλους τους ανθρώπους. Δεν χρειάζεται να νοσήσουμε από τον καρκίνο για να θελήσουμε να μάθουμε περισσότερα γι αυτόν. Πρέπει η συγκεκριμένη ασθένεια να μας προβληματίζει όχι μόνο σε περιπτώσεις που ο καρκίνος διαγνώστηκε σε εμάς ή σε κάποιο αγαπημένο μας πρόσωπο αλλά ακόμη και όταν είμαστε υγιείς. Τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και η παχυσαρκία είναι παθολογικές καταστάσεις που εκδηλώνονται σιγά σιγά και με το πέρασμα των χρόνων. Επιπλέον, οι περισσότερες από αυτές τις παθήσεις είναι αντιμετωπίσιμες μέσω της διατροφής και της φαρμακευτικής αγωγής που θα μας συστήσει ο γιατρός μας. Ο καρκίνος από την άλλη πλευρά, δεν κάνει διακρίσεις. Χτυπάει όλες τις ηλικίες και το σημαντικότερο είναι ότι χτυπάει ξαφνικά. Την μια μέρα είσαι υγιής και την άλλη διαγιγνώσκεσαι με καρκίνο. Επιπλέον, η θεραπεία του καρκίνου είναι κατά κόρον επώδυνη, τόσο ψυχολογικά όσο και σωματικά, πολύπλοκη, με αρκετές παρενέργειες για τη γενική υγεία και μερικές φορές αναποτελεσματική ώστε να αντιμετωπίσει τον καρκίνο.

8 8 Εισαγωγή Γράφει ο Θασίτης Χρήστος, Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ο Ιπποκράτης (Κως 460 π.χ. - Λάρισα 377 π.χ.), ήταν αυτός που έδωσε στην πάθηση του καρκίνου το όνομα της παρομοιάζοντας τον καρκινικό όγκο με την εικόνα του κάβουρα (καρκίνου). Η πάθηση του καρκίνου αναφέρεται σε αρκετά αρχαία ιατρικά κείμενα δίνοντας μας να καταλάβουμε πως πρόκειται για μια πολύ παλιά ασθένεια και όχι ένα φαινόμενο της σύγχρονης εποχής. Ωστόσο, σε αντίθεση με το παρελθόν όπου τα κρούσματα του καρκίνου ήταν σπάνια, στην σημερινή εποχή αυξάνονται με ραγδαίο ρυθμό. Αν η αύξηση των κρουσμάτων του καρκίνου συνεχιστεί με αυτούς τους ρυθμούς, πολύ σύντομα θα γίνει η πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως με δεύτερη τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Αναλογιστείτε μόνο το εξής: πόσα άτομα υπάρχουν στον στενό οικογενειακό ή φιλικό σας κύκλο που να τα έχει «χτυπήσει» ο καρκίνος; Σκοπός του συγκεκριμένου βιβλίου είναι να παρουσιάσει καίρια σημεία σχετικά με το τι είναι ο καρκίνος, πως προκαλείται, πως θεραπεύεται όπως επίσης και να αναδείξει τη σημασία της ανθρώπινης διατροφής και της άρρηκτης σχέσης της με τον καρκίνο. Η φύση έχει προικίσει τη τροφή με χιλιάδες θρεπτικές και αντικαρκινικές ουσίες, ωφέλιμες για την υγεία του ανθρώπου. Ο τρόπος διατροφής μας είναι σε θέση να μειώσει ή να επιταχύνει την εμφάνιση διαφόρων παθήσεων καθώς και του καρκίνου. Για πολλούς ερευνητές πιστεύεται ότι ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει μέχρι τα 100 χρόνια χωρίς να εμφανίσει κάποιο πρόβλημα υγείας λόγω του γενετικού του προφίλ. Όμως, είτε ζήσουμε μέχρι τα 70 είτε μέχρι τα 100, στην σύγχρονη εποχή το προσδόκιμο ζωής εξαρτάται κατά ένα μικρό ποσοστό από την κληρονομικότητα. Οι κυριότεροι λόγοι που θα καθορίσουν την πορεία της υγείας μας είναι το τρόπος ζωής, η διατροφή και το περιβάλλον στο οποίο ζούμε. Τόσο εγώ όσο και ολόκληρη η επιστημονική ομάδα του GeneNutrition.gr, ευχόμαστε να βρείτε το βιβλίο αυτό ενδιαφέρον και να βοηθηθείτε από τις πληροφορίες που προσφέρει. Κάθε ενότητα του βιβλίου ξεκινά με το όνομα και τα στοιχεία του επιστήμονα που την έχει επιμεληθεί και θα είμαστε στη διάθεση σας για οποιαδήποτε συμπληρωματική πληροφορία, διευκρίνηση ή βοήθεια χρειαστείτε.

9 9 Κεφάλαιο 1: Γνωρίζω τον Καρκίνο 1.1. Ο καρκίνος σε αριθμούς Γράφει ο Θασίτης Χρήστος, Διαιτολόγος Διατροφολόγος Στις περισσότερες χώρες του κόσμου, όπως και στην Ελλάδα, ο καρκίνος αποτελεί τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα (IARC 2008). Οι πιο συχνές αιτίες θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως είναι κατά φθίνουσα σειρά οι εξής (WHO 2006): Ο καρκίνος του πνεύμονα Ο καρκίνος του στομάχου Ο καρκίνος του ήπατος Ο καρκίνος του παχέος εντέρου Ο καρκίνος του μαστού. Η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου στην ετήσια έκθεση που παρουσίασε για το έτος 2007, ανακοίνωσε ότι κάθε μέρα πέθαιναν από καρκίνο σε όλο τον κόσμο άνθρωποι δηλ. 7,6 εκατομμύρια περίπου θάνατοι στο σύνολο του έτους. Επίσης, κατά το ίδιο έτος, διαγνώστηκαν τουλάχιστον 12,3 εκατομμύρια νέα κρούσματα καρκίνου. Η πλειονότητα των νέων κρουσμάτων, 6,7 εκατ. και 4,7 εκατ. των θανάτων σημειώθηκαν στις αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ 5,4 εκατ. κρούσματα και 2,9 εκατ. θάνατοι σημειώθηκαν στις οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ο.Ο.Σ.Α, η θνησιμότητα από καρκίνο παραμένει γενικά σε χαμηλότερα ποσοστά απ ότι στις υπόλοιπες ανεπτυγμένες χώρες (OECD 2007). Μεταξύ των 34 χωρών μελών του Ο.Ο.Σ.Α, η Ελλάδα κατατασσόταν το 2004 στη 19η θέση ως προς τη θνησιμότητα στους άνδρες και στην 23η στις γυναίκες. Όμως, η ευνοϊκή θέση της χώρας μας είναι σε κάποιο βαθμό πλασματική λόγω ελλείψεων στη διάγνωση, σφαλμάτων στην ταξινόμηση και κυρίως λόγω της έλλειψης εθνικού αρχείου νεοπλασιών. Ωστόσο στη χώρα μας, σε αντίθεση με τις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες, παρατηρείται μεταξύ των ετών σταθερή αυξητική τάση στους θανάτους από καρκίνο τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Στους άνδρες (αλλά τώρα πια και στις γυναίκες) πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο είναι ο καρκίνος του πνεύμονα και ακολουθούν του προστάτη και του παχέος εντέρου. Στις γυναίκες πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο είναι ο καρκίνος του πνεύμονα και ακολουθούν του μαστού και του παχέος εντέρου. Από αρκετές μελέτες φαίνεται ότι η θνησιμότητα από καρκίνο διαφοροποιείται μεταξύ των γεωγραφικών διαμερισμάτων της χώρας, στοιχείο που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης. Μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι η αποφεύξιμη θνησιμότητα μειώθηκε κατά 30,5% μετά από σύγκριση που έγινε μεταξύ των περιόδων 1980-

10 και , γεγονός που εν μέρει αποδίδεται στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας. Τι όμως μας επιφυλάσσει το μέλλον; Δυστυχώς τα νέα δεν είναι καθόλου μα καθόλου ευχάριστα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, παγκοσμίως, ο αριθμός των θανάτων από καρκίνο αναμένεται να ξεπεράσει τα 10 εκατομμύρια το 2020 και οι νέες περιπτώσεις της νόσου να αυξηθούν στα 16 εκατομμύρια. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Διεθνούς Υπηρεσίας Ερευνών για τον Καρκίνο (IARC), αναμένεται αύξηση 75% στα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου, παγκοσμίως, μέχρι το έτος Έτσι, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία που έχουμε για το 2008, από 12,7 εκατομμύρια περιπτώσεις καρκίνου αναμένεται να αγγίξουμε το 2030 τα 22,7 εκατομμύρια Ορισμός του καρκίνου Γράφει η Κοντογιάννη Ευφροσύνη, Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ο καρκίνος δεν είναι απλά μια ασθένεια, αλλά ένας γενικός όρος ο οποίος συμπεριλαμβάνει ένα σύνολο περισσότερων από διακοσίων ασθενειών με κοινά χαρακτηριστικά. Οι καρκίνοι (καρκινώματα) χαρακτηρίζονται από μη συνηθισμένη ανάπτυξη και αναπαραγωγή κυττάρων σε άλλα μέρη του σώματος. Η θεραπεία ενός ατόμου με καρκίνο δεν βασίζεται μόνο στο είδος του καρκίνου που τον έχει προσβάλει αλλά και στην έκταση του καθώς και στην ευαισθησία του στη θεραπεία. Η ολική θεραπεία του ασθενή συμπεριλαμβάνει την αξιολόγηση σε φυσικές, ψυχολογικές και κοινωνικές ανάγκες, έτσι ώστε να αναπτυχθεί μια ολοκληρωμένη θεραπεία που να υποστηρίζει τόσο τον ασθενή όσο και τους συγγενείς του σε όλη τη διάρκεια της. Ως άνθρωποι αποτελούμαστε από πολλά εκατομμύρια κύτταρα. Μερικά κύτταρα είναι ειδικά και συνθέτουν συγκεκριμένους ιστούς. Ωστόσο, κάθε κύτταρο έχει την δυνατότητα να υποστεί κακοήθεις αλλαγές και να οδηγηθεί σε ανάπτυξη καρκινώματος. Τα καρκινικά κύτταρα δεν περιορίζονται στην εντοπισμένη υπερανάπτυξη και διήθηση του περιβάλλοντος ιστού, αλλά μπορούν να εξαπλωθούν σε άλλα μέρη του σώματος μέσω του λεμφικού συστήματος και την κυκλοφορία του αίματος, δημιουργώντας δευτερεύουσες εναποθέσεις γνωστές ως μεταστάσεις. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν οι φυσιολογικοί μηχανισμοί ελέγχου των κυττάρων διαταράσσονται ή αποτυγχάνουν. Η χειρουργική αφαίρεση του αρχικού όγκου δεν είναι πάντα μια επιτυχής θεραπεία σε κακοήθη νόσο, λόγω της μικροσκοπικής εξάπλωσης. Οι κακοήθεις όγκοι έχουν συχνά ακανόνιστο σχήμα, με ασαφή περιθώρια.

11 Είδη Καρκίνου Γράφει η Κοντογιάννη Ευφροσύνη, Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ανάλογα με το όργανο στο οποίο εμφανίζεται ο καρκίνος έχουμε τα παρακάτω είδη: Καρκίνος του Πνεύμονα: Καρκίνος που σχηματίζεται σε ιστούς του πνεύμονα, συνήθως στα επιθηλιακά κύτταρα των αεραγωγών. Οι δύο κύριοι τύποι είναι ο μικροκυτταρικός καρκίνου του πνεύμονα και ο μη-μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα. Η διάγνωση αυτών των τύπων γίνεται με βάση το πώς φαίνονται τα κύτταρα κάτω από ένα μικροσκόπιο. Καρκίνος του Μαστού: Καρκίνος που σχηματίζεται στους ιστούς του μαστού, συνήθως στους πόρους (σωλήνες που μεταφέρουν γάλα στην θηλή) και στα λόβια (αδένες που παράγουν γάλα). Εμφανίζεται σε άνδρες και γυναίκες, αν και ο ανδρικός καρκίνος του μαστού είναι σπάνιος. Καρκίνος του Στομάχου: Καρκίνος που σχηματίζεται σε ιστούς που επενδύουν το στομάχι. Ονομάζεται επίσης γαστρικός καρκίνος. Καρκίνος του Παχέος Εντέρου και Ορθού: Καρκίνος που σχηματίζεται στους ιστούς του κόλον. Οι περισσότεροι καρκίνοι του παχέος εντέρου είναι αδενοκαρκινώματα (καρκίνοι που σχηματίζονται στα κύτταρα που παράγουν και απελευθερώνουν βλέννα και άλλα υγρά. Καρκίνος του Ήπατος: Το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα προέρχεται από τα ηπατοκύτταρα και ευθύνεται για το 80% όλων των πρωτογενών καρκίνων του ήπατος. Άλλοι τύποι όγκων περιλαμβάνουν το ενδοηπατικό χολαγγειοκαρκίνωμα (όγκοι μέρους του επιθηλίου χοληδόχου πόρου που βρίσκεται εντός του ήπατος), το ηπατοβλάστωμα (ένας κακοήθης όγκος που εμφανίζεται στην παιδική ηλικία) και το αγγειοσάρκωμα (που προκύπτει από τα αιμοφόρα αγγεία) και είναι σχετικά σπάνιο. Καρκίνος του Αντρικού Αναπαραγωγικού Συστήματος: Περιλαμβάνει διάφορους όγκους που εμφανίζονται σε όργανα του Αντρικού Αναπαραγωγικού Συστήματος όπως το ισχίο, οι όρχεις, ο προστάτης κ.α. Καρκίνος του Γυναικείου Αναπαραγωγικού Συστήματος: Περιλαμβάνει διάφορους όγκους που εμφανίζονται σε όργανα του Γυναικείου Αναπαραγωγικού Συστήματος όπως η μήτρα, οι ωοθήκες κ.α. Καρκίνος του Οισοφάγου: Καρκίνος που σχηματίζεται στους ιστούς του οισοφάγου (ο μυϊκός σωλήνας μέσω του οποίου τα τρόφιμα περνάνε από το λαιμό στο στομάχι). Οι δύο τύποι καρκίνου του οισοφάγου είναι το πλακώδες καρκίνωμα (καρκίνος που ξεκινά σε επίπεδα επιθηλιακά κύτταρα του οισοφάγου) και το αδενοκαρκίνωμα (καρκίνος που ξεκινά από τα κύτταρα που παράγουν και απελευθερώνουν βλέννα και άλλα υγρά).

12 12 Καρκίνος της Ουροδόχου Κύστης: Καρκίνος που σχηματίζεται στους ιστούς της ουροδόχου κύστης. Οι περισσότεροι καρκίνοι της ουροδόχου κύστης είναι καρκινώματα μεταβατικών κυττάρων (καρκίνος που ξεκινά σε κύτταρα που κανονικά αποτελούν την εσωτερική επένδυση της κύστης). Άλλοι τύποι περιλαμβάνουν το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα (καρκίνος που ξεκινά από τα λεπτά, επίπεδα κύτταρα) και το αδενοκαρκίνωμα (καρκίνος που ξεκινά από τα κύτταρα που παράγουν και απελευθερώνουν βλέννα και άλλα υγρά). Τα κύτταρα που σχηματίζουν το καρκινώμα πλακωδών κυττάρων και το αδενοκαρκινώμα αναπτύσσονται στο εσωτερικό τοίχωμα της κύστης, ως αποτέλεσμα χρόνιου ερεθισμού και φλεγμονής. Καρκίνος Κεφαλής και Τραχήλου: Περιλαμβάνει όγκους που εμφανίζονται σε διάφορα σημεία της κεφαλής και του τραχήλου όπως Καρκίνος της Γλώσσας και Καρκίνος του Θυρεοειδούς Αδένα. Λέμφωμα: Τα λεμφώματα είναι είδη κακοήθους όγκου. Τα λεμφώματα συχνά ξεκινούν στο λεμφικό σύστημα σε μέρη όπως οι λεμφαδένες. Μπορούν στη συνέχεια να εξαπλωθούν σε άλλες περιοχές, όπως οι πνεύμονες, το ήπαρ, ή ο μυελός των οστών. Υπάρχουν δύο κύριες κατηγορίες λεμφώματος. Η νόσος του Hodgkin και το λέμφωμα μη Hodgkin, το οποίο περιλαμβάνει πολλούς διαφορετικούς τύπους λεμφώματος που έχουν χαρακτηριστικά που διαφέρουν από τη νόσο του Hodgkin. Λευχαιμία: Καρκίνος που ξεκινά από ιστούς που παράγουν το αίμα, όπως ο μυελός των οστών και προκαλεί την παραγωγή μεγάλου αριθμού κυττάρων του αίματος και την εισαγωγή τους στην κυκλοφορία του αίματος. Καρκίνος του Παγκρέατος: Μια ασθένεια στην οποία τα κακοήθη (καρκινικά) κύτταρα εμφανίζονται στους ιστούς του παγκρέατος. Επίσης καλείται και εξωκρινής καρκίνος. Μελάνωμα: Μια μορφή καρκίνου που ξεκινά στα μελανοκύτταρα (τα κύτταρα που παράγουν την χρωστική ουσία μελανίνη). Μπορεί να αρχίσει ως μια ελιά (μελάνωμα του δέρματος), αλλά μπορεί επίσης να αρχίσει σε άλλους μελαγχρωματικούς ιστούς, όπως το μάτι ή τα έντερα. Καρκίνος του Θυρεοειδούς Αδένα: Καρκίνος που σχηματίζεται στον θυρεοειδή αδένα (ένα όργανο στη βάση του λαιμού, που παράγει τις ορμόνες που βοηθούν στον έλεγχο του καρδιακού ρυθμού, της αρτηριακής πίεσης, της θερμοκρασίας του σώματος και το βάρος). Οι τέσσερις κύριοι τύποι καρκίνου του θυρεοειδούς είναι ο θηλώδης, ο θυλακιώδης, ο μυελοειδής και ο αναπλαστικός καρκίνος. Οι τέσσερις τύποι βασίζονται στο πώς τα καρκινικά κύτταρα φαίνονται στο μικροσκόπιο.

13 13 Καρκίνος στα Νεφρά: Καρκίνος που σχηματίζεται σε ιστούς των νεφρών. Ο καρκίνος του νεφρού περιλαμβάνει το νεφροκυτταρικό καρκίνωμα (καρκίνος που σχηματίζεται στην επένδυση των πολύ μικρών σωλήνων στα νεφρά που φιλτράρουν το αίμα και απομακρύνουν τα άχρηστα) και το καρκίνωμα νεφρικής πυέλου (καρκίνος που σχηματίζεται στο κέντρο του νεφρού, όπου συλλέγονται τα ούρα). Περιλαμβάνει επίσης τον όγκο του Wilms, ο οποίος είναι ένας τύπος καρκίνου του νεφρού που συνήθως εμφανίζεται σε παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών. Όγκοι νευρικού συστήματος: Οι όγκοι του εγκεφάλου περιλαμβάνουν το 85% των όγκων του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, ενώ το υπόλοιπο 15% εντοπίζεται στον νωτιαίο μυελό. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) χωρίζει τους όγκους του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος σε νευροεπιθηλιακούς και μη νευροεπιθηλιακούς Τι προκαλεί καρκίνο Γράφει ο Θασίτης Χρήστος, Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ο καρκίνος είναι κυρίως αποτέλεσμα της έκθεσης του ατόμου σε επιβαρυντικούς παράγοντες. Η επιστήμη έχει καταλήξει σήμερα σε μια σειρά από παράγοντες που όπως αποδείχθηκε, έχουν την δυνατότητα να προκαλέσουν την έναρξη της διαδικασίας της καρκινογένεσης στον άνθρωπο. Αυτοί διακρίνονται σε ατομικούς και εξωτερικούς παράγοντες. Ατομικοί παράγοντες είναι οι ατομικές συνήθειες και ο τρόπος ζωής του σύγχρονου ανθρώπου. Το κάπνισμα, η έλλειψη σωματικής άσκησης, το υπερβολικό βάρος, η υπερβολική κατανάλωση οινοπνεύματος και η κακή διατροφή περιλαμβάνονται σε αυτούς τους παράγοντες κινδύνου. Εξωτερικοί παράγοντες είναι αυτοί που δεν εξαρτώνται από τη θέληση και τις συνήθειες του ατόμου. Η γενετική προδιάθεση ή κληρονομικότητα, η ηλικία, οι χημικές ουσίες του περιβάλλοντος, η υπεριώδης ακτινοβολία, η ιονίζουσα ακτινοβολία, η περιβαλλοντολογική ρύπανση και το βεβαρημένο εργασιακό περιβάλλον περιλαμβάνονται σε αυτούς τους παράγοντες κινδύνου. Από τους παραπάνω παράγοντες κινδύνου, κάποιοι ευθύνονται περισσότερο για την ανάπτυξη καρκίνου και κάποιο λιγότερο. Συγκεκριμένα, υπολογίζεται ότι το 25-30% όλων των περιπτώσεων καρκίνου στην Ε.Ε. μπορεί να αποδοθεί στο κάπνισμα καθώς και το 80 με 90% των θανάτων από καρκίνο των πνευμόνων. Οι διατροφικές συνήθειες σχετίζονται με το 30% των περιπτώσεων καρκίνου στις αναπτυγμένες χώρες και πιθανόν με το 20% στις αναπτυσσόμενες χώρες ενώ η κατανάλωση αλκοόλ ευθύνεται για το 3-5% των περιπτώσεων καρκίνου. Το υπερβολικό βάρος

14 14 σώματος, η παχυσαρκία και η έλλειψη σωματικής άσκησης οφείλονται για άλλο ένα 5% των περιπτώσεων καρκίνου. Η αύξηση της μάζας του σώματος σε συνδυασμό με την έλλειψη άσκησης ευθύνονται για το 19% των θανάτων από καρκίνο του μαστού και για το 26% των θανάτων από καρκίνο του εντέρου. Στην Ευρώπη περίπου ο μισός πληθυσμός ενηλίκων θεωρείται υπέρβαρος, ενώ στα αστικά κέντρα ανάλογος είναι ο αριθμός των ατόμων που δεν αθλούνται. Η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού και καρκίνων του ενδομητρίου, εντέρου, στομάχου και οισοφάγου. Οι βασικές αιτίες της παχυσαρκίας είναι κοινωνικές, προερχόμενες από περιβάλλοντα που προωθούν την καθιστική ζωή και την υπερκατανάλωση τροφών που περιέχουν υψηλές θερμίδες. Σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ., η παχυσαρκία ευθύνεται για το 40% των περιπτώσεων καρκίνου της μήτρας. Επιπλέον, σε συνδυασμό με την έλλειψη άσκησης ευθύνεται για θανάτους από καρκίνο του παχέος εντέρου κάθε χρόνο και για θανάτους από καρκίνο του μαστού. Συμπερασματικά, οι τέσσερις παραπάνω παράγοντες κινδύνου (κάπνισμα, κακές διατροφικές συνήθειες, αλκοόλ, υπερβολικό βάρος και έλλειψη σωματικής άσκησης) οφείλονται για το 70% των περιπτώσεων καρκίνου παγκοσμίως. Το υπόλοιπο 30% των περιπτώσεων καρκίνου οφείλεται σε παράγοντες κινδύνου όπως η κληρονομικότητα, η μόλυνση του περιβάλλοντος, η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία του ηλίου, τα ναρκωτικά, η ηλικία κ.α. Επομένως, τα δύο τρίτα και παραπάνω των περιπτώσεων του καρκίνου οφείλονται σε παράγοντες πέραν της γενετικής ή κληρονομικότητας. Είναι στο χέρι μας να ακολουθήσουμε έναν διαφορετικό τρόπο ζωής και να μειώσουμε τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

15 15 Κεφάλαιο 2: Ένας Χημικός Κόσμος Γράφει ο Θασίτης Χρήστος, Διαιτολόγος Διατροφολόγος Πόσο χημικός είναι ο κόσμος στον οποίο ζούμε; Μετά τη βιομηχανική επανάσταση ( μ.χ.) και την εξέλιξη της τεχνολογίας, το ανθρώπινο είδος ήρθε αντιμέτωπο με εκατομμύρια νέες, συνθετικές ή μη, χημικές ουσίες, αποκύημα της ανθρώπινης ευφυΐας. Για παράδειγμα, η τεχνολογία σε συνδυασμό με την εξέλιξη της χημείας και της φαρμακευτικής οδήγησε στην παραγωγή χιλιάδων φαρμάκων μου καταπολεμούν τις φλεγμονές, ρυθμίζουν την αρτηριακή πίεση και προλαμβάνουν το εγκεφαλικό. Το αποτέλεσμα είναι να υπάρχουν φάρμακα για κάθε περίσταση και κάθε περίπτωση με κάθε φάρμακο να έχει διαφορετικό ενεργό συστατικό. Το γεγονός αυτό αποτελέι μια θετική εξέλιξη των πραγμάτων καθώς τα φάρμακα συνέβαλλαν στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής και μας βοήθησαν να αντιμετωπίσουμε απλές ασθένειες που χωρίς αυτά ίσως και να οδηγούσαν και σε θάνατο. Τα εμβόλια από την άλλη, μας βοηθούν να αποκτήσουμε ανοσία έναντι συγκεκριμένων παθογόνων παραγόντων, κάτι που επίσης είναι καλό. Βέβαια, για να υπάρχει χρηματικό κέρδος από τη φαρμακευτική βιομηχανία, τα εμβόλια πρέπει να έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής και να μην λήγουν σε μικρό χρονικό διάστημα. Έτσι λοιπόν, προστίθενται σε αυτά, όπως και στα τρόφιμα, ουσίες που ονομάζονται «συντηρητικά». Στα συνηθισμένα πρόσθετα των εμβολίων περιλαμβάνονται ο υδράργυρος, το αλουμίνιο, η φορμαλδεΰδη, το MSG, τα άλατα θειώδους οξέος και η αιθυλενογλυκόλη. Το κάθε ένα από αυτά τα συστατικά έχει συνδεθεί με βλάβες στον εγκέφαλο, καρκίνο, αυτισμό, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/ υπερκινητικότητας (ADHD) κ.α. Λίγοι είναι οι άνθρωποι που γνωρίζουν ότι κάνοντας ένα εμβόλιο δεν εισάγουν στο σώμα τους μόνο το αντιγόνο που χρειάζεται για να παραχθούν τα αντισώματα, αλλά και ένα μίγμα γνωστών τοξικών ουσιών που μπορούν να προκαλέσουν αρκετές διαταραχές στην υγεία μας. Υπολογίζεται μάλιστα ότι τα εμβόλια που κάνουμε κατά την βρεφική- παιδική ηλικία, μας παρέχουν το μέγιστο επιτρεπτό όριο υδραργύρου που μπορούμε να δεχτούμε καθ όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Το παράδειγμα με τα εμβόλια όμως δεν είναι το μοναδικό. Στην πραγματικότητα, κάθε στιγμή, κάθε δευτερόλεπτο, το σώμα μας δέχεται την επίθεση εκατοντάδων βλαβερών χημικών ουσιών. Ακολουθεί ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο «The Hundred Year Lie» του Randall Fitzgerald, ένα βιβλίο που όλοι μας πρέπει να διαβάσουμε. «Ξυπνάτε σε ένα στρώμα που κατά την κατασκευή του επικαλύφθηκε με τοξικούς επιβραδυντές φλόγας όπως τα περισσότερα στρώματα και έπιπλα- και το οποίο

16 16 εκπέμπει μικρές ποσότητες φορμαλδεύδης και μια βρομιωμένη ουσία, που είναι γνωστό ότι είναι καρκινογόνος και που το σώμα μας απορροφά αμέσως. Πηγαίνετε ξυπόλητοι στο λουτρό, πατώντας αρχικά επάνω σε ένα συνθετικό χαλί κατεργασμένο όπως τα περισσότερα χαλιά- με βενζένιο, στυρένιο και διάφορες άλλες καρκινογόνες ουσίες και έπειτα στο πάτωμα που έχετε καθαρίσει με χλωρίνη. Φτάνοντας στο λουτρό, ανοίγετε τη βρύση και πλένετε το πρόσωπο σας με νερό που περιέχει φθόριο και χλώριο, και τα δύο καρκινογόνα, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις, το νερό περιέχει και ίχνη από ζιζανιοκτόνα, φάρμακα και αμίαντο, μιας καρκινογόνους ουσίας που βρίσκεται στους παλιούς σωλήνες ύδρευσηςαποχέτευσης. Ανοίγετε ένα πλαστικό μπουκάλι με στοματικό διάλυμα και κάνετε γαργάρα, χωρίς να συνειδητοποιείτε ότι το πλαστικό μπουκάλι έχει ήδη διοχετεύσει τις δικές του χημικές ουσίες στο διάλυμα, που ήδη περιέχει τέσσερα ενεργά συστατικά και μισή ντουζίνα αρωματικών και χρωστικών ουσιών. Εάν διαβάσετε προσεκτικά την ετικέτα του σκευάσματος, θα δείτε ότι γράφει «ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ: Να μην χρησιμοποιείται από παιδιά κάτω των 12 ετών. Μην το καταπίνετε. Σε περίπτωση κατά λάθος εισαγωγής του διαλύματος στον οργανισμό, ζητήστε άμεσα ιατρική συμβουλή ή επικοινωνήστε με το κέντρο δηλητηριάσεων». Πιάνετε την οδοντόπαστα και βρίσκετε ακριβώς τις ίδιες οδηγίες προφύλαξης. Μολονότι το φθοριούχο νάτριο είναι το μόνο «ενεργό» συστατικό που αναγράφεται στο σωληνάριο, υπάρχουν κι άλλες ουσίες σε αυτό το σκεύασμα που ο κατασκευαστής δεν υποχρεούται να σας αποκαλύψει, επειδή ανήκουν στην κατηγορία των «αδρανών» συστατικών και κατ επέκταση προστατεύονται από το νόμο περί βιομηχανικών μυστικών. Υψώνετε τα χέρια σας και βάζετε αποσμητικό για τις μασχάλες που περιέχει επτά χημικές ουσίες, μεταξύ των οποίων αλουμίνιο, parabens, προπυλενογλυκερόλη και άλλες χημικές ουσίες κρυμμένες κάτω από τη λέξη «αρωματικές», άλλο ένα βιομηχανικό μυστικό! Σύμφωνα με τον FDA, ο καθένας μας χρησιμοποιεί κατά μέσο όρο 9 προϊόντα προσωπικής φροντίδας την ημέρα, που περιέχουν περίπου 126 χημικά συστατικά. Εν το μεταξύ, αναπνέετε αναθυμιάσεις βενζενίου (ικανές να προκαλέσουν λευχαιμία) από το αποσμητικό- απολυμαντικό που έχετε τοποθετήσει κάτω από την «κουλούρα» της λεκάνης της τουαλέτας. Πίσω στην κρεβατοκάμαρα, φοράτε καθαρά ρούχα που τα έχετε πλύνει με «υπέροχα» αρωματικά απορρυπαντικά και μαλακτικά, και εκθέτετε τον εαυτό σας σε αναθυμιάσεις και υπολείμματα τριχλωροαιθυλενίου, κεξανίου και άλλων ουσιών που είναι γνωστό ότι προκαλούν βλάβες στα νευρικά κύτταρα, απώλεια μνήμης και καρδιακές ανωμαλίες. Αν έχετε ναφθαλίνη στη ντουλάπα σας, εκτίθεστε στο καρκινογόνο εντομοκτόνο δίχλωροβενζόλιο, που υπάρχει επίσης στα αποσμητικά χώρου. Αν τα ρούχα σας περιέχουν συνθετικές ίνες, εκτίθεστε σε ένα είδος πλαστικού, και όσο πιο καινούργια είναι τα ρούχα, τόσο περισσότερες είναι οι αναθυμιάσεις του πλαστικοποιητή. Τα ρούχα σας μπορεί επίσης να έχουν τοξικούς επιβραδυντές φλόγας, που φημίζονται για την ποσότητα τοξικών αερίων που απελευθερώνουν. Όσο πιο μονωμένη είναι η κρεβατοκάμαρα και τα άλλα δωμάτια του σπιτιού σας, τόσο περισσότερες είναι οι αναθυμιάσεις των επίπλων, της ταπετσαρίας τοίχου, της μπογιάς του τοίχου και των χαλιών και τόσο μεγαλύτερες

17 17 είναι οι επιπτώσεις στον εγκέφαλο σας, με συμπτώματα όπως κυκλοθυμισμός, αίσθημα κενού, πονοκέφαλος και αδυναμία συγκέντρωσης. Μπαίνετε στην κουζίνα σας και ετοιμάζετε ένα μπολ με δημητριακά, που περιέχουν σχεδόν μια ντουζίνα χημικά πρόσθετα. Φτιάχνετε ένα σάντουιτς, για να το φάτε αργότερα στη δουλειά. Χρησιμοποιείτε φέτες κρέατος, που περιέχουν νιτρικά οξέα, ορμόνες και αντιβιοτικά, που εισήχθησαν στους οργανισμούς των ζώων όταν ήταν ακόμα ζωντανά. Προσθέτετε μαρούλι και ντομάτα, το καθένα από τα οποία περιέχει υπολείμματα διαφορετικών φυτοφαρμάκων. Ύστερα τυλίγετε το σάντουιτς σε διαφανή μεμβράνη που περιέχει βινυλοχλωρίδιο, καρκινογόνο ουσία που προκαλεί καρκίνο στο συκώτι, τον εγκέφαλο και τους πνεύμονες. Καθώς ετοιμάζετε το ελαφρύ σας γεύμα, αναθυμιάσεις από το τοξικό κατσαριδοκτόνο και τα καθαριστικά, που φυλάτε κάτω από τον νεροχύτη (όλα με προειδοποιητικές ετικέτες) μολύνουν ακόμα περισσότερο τον αέρα που αναπνέετε. Κι ακόμα βρισκόμαστε στην πρώτη ώρα της ημέρας σας! Δεν έχετε φύγει από το σπίτι και έχετε ήδη απορροφήσει μόρια από εκατοντάδες συνθετικές χημικές ουσίες. Δεν έχετε καν έρθει σε επαφή με τις πραγματικές σκληρές τοξίνες που εκπέμπουν οι εξατμίσεις των αυτοκινήτων και τα εργοστάσια ή παραμονεύουν στο χώρο εργασίας σας και στο φαστφουντάδικο που πολλές φορές επισκέπτεστε». Είναι προφανές ότι είμαστε η πρώτη γενιά ανθρώπων που εκτίθεται καθημερινά σε τέτοιο πρωτοφανή αριθμό χημικών ουσιών. Ποτέ άλλοτε το ανθρώπινο σώμα δεν δέχτηκε επίθεση από τόσες πολλές χημικές ουσίες, οι περισσότερες των οποίων να είναι επικίνδυνες. Βέβαια, είναι αρκετοί εκείνοι που υποστηρίζουν ότι η κάθε μια από αυτές τις ξένες ουσίες και στις ποσότητες που τις δεχόμαστε, δεν προκαλούν κανένα απολύτως πρόβλημα για την υγεία μας. Σε αυτό το σημείο, έχουν διεξαχθεί πειράματα για να επαληθεύσουν αυτό το γεγονός και όντος έτσι είναι. Κάποιες από αυτές τις ουσίες, όταν τις δεχόμαστε μετρημένα και μεμονωμένα, μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε και να τις αποβάλλουμε από το σώμα μας χωρίς να αποτελέσουν κίνδυνο για την υγεία μας. Υπάρχει όμως και κάτι που πρέπει να μας προβληματίζει, κάτι για το οποίο έχουν διεξαχθεί ελάχιστες μόνο έρευνες και είναι «ο ρόλος των συνεργειών». Επειδή τα πάντα γύρω μας αποτελούνται από μόρια και άτομα, κάθε χιλιοστό του δευτερολέπτου πραγματοποιούνται δισεκατομμύρια αντιδράσεις μέσα και έξω από το σώμα μας. Αυτό που δεν γνωρίζουμε, είναι για παράδειγμα το αν κάποιο μεμονωμένο συστατικό από το στοματικό διάλυμα που χρησιμοποιήσαμε και εισήχθη στο σώμα μας, αντιδράσει με κάποιο από τα συντηρητικά των τροφίμων που επίσης καταναλώσαμε και οδηγήσει σε μια νέα χημική και τοξική ένωση.

18 Πώς μπορούμε να μειώσουμε την έκθεση του σώματος μας στους περιβαλλοντικούς ρύπους; Λόγω του γεγονότος ότι ζούμε πλέον σε έναν «χημικό κόσμο», είναι ελάχιστα αυτά που μπορούμε να κάνουμε για να μειώσουμε την έκθεση του σώματος μας στους περιβαλλοντικούς ρύπους. Αν τα κάνουμε όμως, σίγουρα θα μειώσουμε τον κίνδυνο που μπορεί να επιφυλάσσουν για την υγεία μας οι χημικές αυτές ουσίες. Χρήσιμες συμβουλές- προτάσεις.. Το απορρυπαντικό για τα πιάτα δεν είναι ακίνδυνο. Μπορεί να μας βοηθάει καθημερινά στο να καθαρίσουμε τα πιάτα και τα ποτήρια μας με ευκολία, είναι όμως και αυτό ένα χημικό παρασκεύασμα του ανθρώπινου νου. Αν γυρίσουμε και διαβάσουμε τις οδηγίες χρήσης γράφει: ΠΡΟΣΟΧΗ, ερεθίζει το δέρμα, κίνδυνος σοβαρών οφθαλμικών βλαβών, κρατήστε το προϊόν μακριά από παιδιά κ.ά. Αφότου πλύνουμε τα πιάτα μας, τα ξεπλένουμε πάρα πολύ καλά με άφθονο νερό ώστε να είμαστε σίγουροι ότι όταν θα σερβίρουμε το φαγητό στο πιάτο που ξεπλύναμε, δεν θα υπάρχουν κατάλοιπα απορρυπαντικού. Ακόμη περισσότερο, προσέχουμε να ξεπλένουμε πολύ καλά τα χέρια μας με άφθονο νερό ώστε να αποφύγουμε τη διείσδυση του απορρυπαντικού στο δέρμα μας. Αν μας βολεύει, καλό είναι να πλένουμε τα πιάτα φορώντας ειδικά για αυτή την περίπτωση γάντια. Αρωματικά χώρου. Αντί για τα έτοιμα συνθετικά αρωματικά χώρου μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αιθέρια έλαια. Ένα αιθέριο έλαιο πορτοκάλι ή βανίλιας, θα αρωματίσει τον χώρο μας φυσικά και ακίνδυνα. Δεν αποθηκεύουμε απορρυπαντικά και είδη καθαριότητας στη κουζίνα του σπιτιού μας. Στα περισσότερα σπίτια η κουζίνα δεν είναι μόνο ο χώρος αποθήκευσης των τροφίμων, αλλά και των προϊόντων καθαρισμού του σπιτιού. Έτσι λοιπόν, σε κάποιο ντουλάπι ή στην αποθήκη της κουζίνας θα βρούμε: απορρυπαντικό πιάτων, εντομοκτόνο, υγρό για τα τζάμια, απορρυπαντικό για τα ρούχα, χλωρίνη κ.ά. Πρέπει να καταλάβουμε ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα σπιτιού επιμολύνουν τον αέρα της κουζίνας και κατ επέκταση τα τρόφιμα και τα κουζινικά σκεύη με τοξικές χημικές ουσίες. Διατηρείστε λοιπόν τη κουζίνα ως χώρο αποθήκευσης και προετοιμασίας των τροφίμων μόνο, και όχι άλλων προϊόντων. Όταν σφουγγαρίζουμε το σπίτι χρησιμοποιούμε ελάχιστη ποσότητα καθαριστικού για το δάπεδο. Τα καθαριστικά και αρωματικά για το σπίτι μπορεί να είναι καρκινογόνα σε μεγάλες συγκεντρώσεις. Δεν χρειάζεται να ρίξουμε 1 ποτήρι καθαριστικό δαπέδου στον κουβά της σφουγγαρίστρας ώστε να απολυμάνουμε και να αρωματίσουμε τον χώρο μας. Αρκεί μια μικρή ποσότητα και τα αποτελέσματα θα είναι ακριβώς τα ίδια. Προσπαθούμε να μην αποθηκεύουμε τρόφιμα και νερό σε πλαστικές συσκευασίες. Πλαστικά τάπερ και μπουκάλια διοχετεύουν στα τρόφιμα και

19 19 στο νερό κάποια από τα καρκινογόνα συστατικά τους. Χρησιμοποιούμε όσο μπορούμε γυάλινα τάπερ και μπουκάλια. Αγοράζουμε φυτά εσωτερικού χώρου. Κάποια φυτά έχουν τη δυνατότητα να φιλτράρουν και να καθαρίζουν τον ατμοσφαιρικό αέρα του σπιτιού μας από επιβλαβείς αιωρούμενες χημικές ουσίες. Οι κυριότερες τοξικές ουσίες που συναντάμε στο σπίτι μας είναι η φορμαλδεΰδη, το βενζόλιο και το τρίχλωροαιθυλένιο. Τα περισσότερο αποτελεσματικά φυτά «φίλτρα» είναι: ο κισσός, τα χρυσάνθεμα, η δράκαινα, το σπαθίφυλλο, ο πόθος, ο ασπάραγγος, ο τηλέγραφος, το αγλαόνημα, η αλόη βέρα, ο μπέντζαμιν, το φιλόδενδρο, το χλωρόφυτο, η ζαμιοκούλκα και οι ζερμέρες. Περιορίζουμε την έκθεση μας στον καπνό του τσιγάρου ή κόβουμε το κάπνισμα. Το τσιγάρο περιέχει πάνω από χημικές και τοξικές ουσίες οι οποίες εισέρχονται στο σώμα μας με το κάπνισμα. Χρησιμοποιούμε ελάχιστη ποσότητα απορρυπαντικού και μαλακτικού για τα ρούχα. Όπως και με τα καθαριστικά του σπιτιού, έτσι και με τα απορρυπαντικά, δεν χρειάζεται μεγάλη ποσότητα ώστε να έχουμε το αποτέλεσμα που θέλουμε. Έχουμε τη λάθος αντίληψη ότι μεγαλύτερη ποσότητα απορρυπαντικού και μαλακτικού θα καθαρίσει και θα αρωματίσει τα ρούχα μας καλύτερα. Η αντίληψη αυτή όμως είναι λανθασμένη, όχι μόνο γιατί δεν θα καθαρίσει τα ρούχα μας καλύτερα, αλλά θα τα επιβαρύνει με τις τοξικές ουσίες του απορρυπαντικού. Έτσι, την επόμενη φορά που θα φορέσουμε το συγκεκριμένο ρούχο θα έρθουμε σε επαφή με τις βλαβερές ουσίες του απορρυπαντικού. Αγοράζουμε φίλτρο νερού για τη βρύση. Το Α και το Ω της ανθρώπινης υγείας είναι το νερό. Ο μέσος άνθρωπος πίνει τουλάχιστον 1 λίτρο νερό την ημέρα. Δυστυχώς, το νερό βρύσης μπορεί να είναι επιβαρυμένο με υπολείμματα δεκάδων τοξικών απειλών για την υγεία μας όπως φθόριο, χλώριο, εντομοκτόνα, ορμόνες, φυτοφάρμακα, βακτήρια, μύκητες, βαρέα μέταλλα κ.ά. Με τη τοποθέτηση ενός φίλτρου εμποδίζουμε αρκετά από αυτά τα τοξικά κατάλοιπα να εισέλθουν στο σώμα μας. Ξεπλένουμε πολύ καλά τα φρούτα και τα λαχανικά που θα καταναλώσουμε. Υπολείμματα φυτοφαρμάκων στα φρούτα και τα λαχανικά επιβαρύνουν το σώμα μας. Ξεπλένουμε καλά λοιπόν τα φρούτα και τα λαχανικά, ακόμα και αν είναι από την αυλή μας. Μπορούμε επίσης να ξεφλουδίσουμε το φρούτο ή το λαχανικό για μέγιστη ασφάλεια. Προσέχουμε τις επιφάνειες στις οποίες μαγειρεύουμε. Οι επιφάνειες της κουζίνας μας τις οποίες χρησιμοποιούμε για την προετοιμασία των γευμάτων και την επεξεργασία των τροφίμων θα πρέπει να είναι απαλλαγμένες από χημικές ουσίες καθαριστικών. Για αυτό, μετά το καθάρισμα τους πρέπει πάντα να τις σκουπίζουμε καλά με σκέτο νερό. Το wetex που καθαρίζουμε τον νεροχύτη και περιέχει υπολείμματα απορρυπαντικού για τα πιάτα δεν

20 20 ενδείκνυται για την καθαριότητα του πάγκου της κουζίνας στον οποίο ακουμπάμε τα τρόφιμα. Βιολογικά-προϊόντα. Όποτε και όταν μπορούμε, χρησιμοποιούμε τα βιολογικά προϊόντα. Βιολογικά, δεν σημαίνει ότι δεν περιέχουν ή δεν έχουν προσβληθεί από ξένες ουσίες αλλά σίγουρα έχουν μικρότερο φορτίο ουσιών συγκριτικά με τα υπόλοιπα προϊόντα. Τα βιολογικά ή οργανικά προϊόντα έχουν επεκταθεί, εκτός από τα τρόφιμα, σε μια μεγάλη γκάμα προϊόντων από οδοντόκρεμες μέχρι κολόνιες και καθαριστικά σπιτιού. Τέλος, ακολουθούμε μια ισορροπημένη, πλούσια σε θρεπτικά και αντιοξειδωτικά διατροφή και ενισχύουμε την ικανότητα του οργανισμού μας να αντιμετωπίζει και να αποβάλει τις τοξίνες.

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η διατροφική αξία του σταφυλιού και των προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η καλλιέργεια του αμπελιού στην στην αρχαιότητα Δίαιτα στην Αρχαία Ελλάδα Το Μεσογειακή πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ : Ορολογία και λίγα λόγια για τον καρκίνο Χαρακτηριστικά του καρκίνου Μεταλλάξεις Μεταλλάξεις και καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Οι πιο συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη διατροφή και τον καρκίνο

Οι πιο συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη διατροφή και τον καρκίνο Οι πιο συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη διατροφή και τον καρκίνο Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο καρκίνος αποτελεί δεύτερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Οι πιο συχνοί καρκίνοι εντοπίζονται στους

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. Μπορεί να μην έχουν πληθώρα θρεπτικών συστατικών όπως άλλα λαχανικά,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο καρκίνος; Τι προκαλεί τον καρκίνο; Μέτρα για την πρόληψη του καρκίνου

Τι είναι ο καρκίνος; Τι προκαλεί τον καρκίνο; Μέτρα για την πρόληψη του καρκίνου ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 Τι είναι ο καρκίνος; Ο καρκίνος είναι μια αρρώστια των κυττάρων. Όλοι οι διαφορετικοί τύποι καρκίνου ξεκινούν με τον ίδιο τρόπο: οι γενετικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr ------ Χυμοί & Νέκταρ Royal Berry ------- Οι χυμοί και τα νέκταρ Royal Berry αποτελούν μια νέα καινοτόμα

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Επιβλέπων καθηγητής: Μαρράς Σωτήρης Τάξη: Α Λυκείου Έτος: 2013-2014 Περίγραμμα παρουσίασης: Τα βασικά αίτια της παχυσαρκίας. Oι συνέπειες της παχυσαρκίας. Oι τρόποι αντιμετώπισης

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 7:00-17:30 ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Δημήτριος Τσαβδαρίδης Παθολόγος Ογκολόγος, Διευθυντής Ε.Σ..Υ. Πρόεδρος Ο.Ε.Β.Ε.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 7:00-17:30 ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Δημήτριος Τσαβδαρίδης Παθολόγος Ογκολόγος, Διευθυντής Ε.Σ..Υ. Πρόεδρος Ο.Ε.Β.Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 7:00-17:30 ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Δημήτριος Τσαβδαρίδης Παθολόγος Ογκολόγος, Διευθυντής Ε.Σ..Υ. Πρόεδρος Ο.Ε.Β.Ε. 17:30-18:00 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Αναστασία Αναστασιάδου

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ 1 Η διατροφή κατά την εφηβική ηλικία έχει ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Η νηστεία κάνει θαύματα

Η νηστεία κάνει θαύματα Η νηστεία κάνει θαύματα Έρευνα του Πανεπιστημίου Κρήτης δείχνει ότι οι διατροφικές επιταγές της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι άκρως ευεργετικές για την υγεία των παιδιών Οι ειδικοί λένε ότι η αποχή από τις

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Για την υγεία της καρδιάς μας

Για την υγεία της καρδιάς μας Για την υγεία της καρδιάς μας Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος επηρεάζει όλες τις ηλικίες, άνδρες και γυναίκες και όλες τις κοινωνικές ομάδες και βέβαια αποτελεί ένα μύθο ότι πλήττει μόνο ηλικιωμένους, άνδρες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το κρεας, γίνεται και χρήση άλλων αλατων όπως νιτρικών και νιτρωδών.

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών Υψηλή κατανάλωση οσπρίων. Χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνες και φυσικά λόγω της χαμηλής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Μαρία Μπασκίνη-Αρσένη, MSc, RD Κλινική ιαιτολόγος, Ειδική ιατροφολόγος Εσπερινό Λύκειο Αµπελοκήπων 11 εκεµβρίου 2014 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός θηλασμός δίνεται στο μωρό ξένο γάλα χρησιμοποιώντας μπιμπερό. H επιλογή του κατάλληλου γάλακτος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 8. Σημειώστε με ποιους από τους παρακάτω τρόπους δρα το σάλιο: α. συμβάλλει στην πέψη των πρωτεϊνών β. συμμετέχει στη δημιουργία βλωμού (μπουκιάς) γ. συμβάλλει στην καθαριότητα των δοντιών δ. λειαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 30 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΤΡΑΓΙΚΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ 1) ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει πως η μείωση της πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» - 1 - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» Ο άνθρωπος προσλαμβάνει από το περιβάλλον του τροφές σε στερεά και υγρή μορφή. Τις επεξεργάζεται και ένα μέρος αυτών το παρακρατεί ενώ το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Αθηνά Λινού, MD, PhD, MPH Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Πρόεδρος Ινστιτούτου

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Ορθή Διαχείριση Τροφίμων Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Κανόνες Ορθής Διαχείρισης των Τροφίμων Προληπτικοί κανόνες-μέτρα που απαιτούνται για να έχουμε ασφαλή τρόφιμα. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΓΟΝΟ ΚΑΙ ΟΥΣΙΕΣ ΜΕ ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ένα από τα περισσότερο αμφιλεγόμενα επιστημονικά θέματα αποτελεί η σχέση μεταξύ

ΟΥΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΓΟΝΟ ΚΑΙ ΟΥΣΙΕΣ ΜΕ ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ένα από τα περισσότερο αμφιλεγόμενα επιστημονικά θέματα αποτελεί η σχέση μεταξύ ΟΥΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΓΟΝΟ ΚΑΙ ΟΥΣΙΕΣ ΜΕ ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ένα από τα περισσότερο αμφιλεγόμενα επιστημονικά θέματα αποτελεί η σχέση μεταξύ καρκίνου και διατροφής. Όταν αναφέρεται ότι κάποιο τρόφιμο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Εργασία της Ειρήνης Καλλιντεράκη Μαθήτρια Τ.Α.Δ. - 2 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Αθλήτρια Α.Σ. ΑΙΑΝΤΑ Αγ. Δημητρίου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΜΑΤΟΣ Το Taekwondo είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15 ΜΕ ΘΕΜΑ: Σωστή διατροφή και άσκηση για τους εφήβους ΚΑΙ ΥΠΟΕΡΩΤΗΜΑ: ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ -ΠΡΟΧΕΙΡΟ ΦΑΓΗΤΟ -ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΟΙ: ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΤΑΜΑΤΙΚΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΔΓ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ + ΠΑΠΑΊΏΑΝΝΟΥ+ΑΝΤΩΝΙΟΣ τ.+ειδικευόμενος+πνευμονολογικήςdογκολογικής Κλινικής++ Α.Ν.Θ.++ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ Ειδικευόμενος++Πνευμονολογικής+Κλινικής+Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ.+++Γ.+ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Αγγελική Βουτσά Παθολόγος-Διαβητολόγος Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Τι είναι ο διαβήτης; Μεταβολική διαταραχή αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα Ο διαβήτης οφείλεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και της ουροδόχου κύστης

Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και της ουροδόχου κύστης Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και της ουροδόχου κύστης Βασίλης Πουλάκης MD, PhD, FEBU Aν. Kαθηγητής Iατρικής Σχολής Παν/µίου Φρανκφούρτης, Γερµανίας Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής Metropolitan Νοσοκοµείο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη Θέμα Σωματική Υγιεινή και Παιδική Ανάπτυξη Περιεχόμενα 1) Εισαγωγή 2) Εργασίες: Άθληση Ανθρώπων (Αναστάσιος Ανδρέου) Σωστή Διατροφή (Σωτήρης Δημακάκος Και Μανόλης Γιορταμάκης) Σχέση Σωματικής υγιεινής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ - ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αθήνα 2007 3 4 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η μελέτη των αλληλεπιδράσεων του ανθρώπινου οργανισμού με τον περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία Τσάι Πράσινο Οι ιδιότητες και τα οφέλη του πράσινου τσαγιού είναι γνωστές εδώ και αιώνες σε πολλούς Ασιατικούς πολιτισμούς. Ωστόσο στο δυτικό κόσμο το πράσινο τσάι έγινε δημοφιλές πρόσφατα. Μόνο το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Βιολογία Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Σειρά: Γενικό Λύκειο Θετικές Επιστήμες Νότα Λαζαράκη, Βιολογία Γ Λυκείου Γενικής Παιδείας Υπεύθυνος έκδοσης: Αποστόλης Αντωνόπουλος Θεώρηση κειμένου: Κυριάκος Εμμανουηλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα