Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΤΟΝ ΧΧΙ ΑΙΩΝΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΤΟΝ ΧΧΙ ΑΙΩΝΑ"

Transcript

1 DÉLKELET EURÓPA SOUTH-EAST EUROPE INTERNATIONAL RELATIONS QUARTERLY, Vol. 3. No.2. (Summer 2012/ Verano 2012) Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΤΟΝ ΧΧΙ ΑΙΩΝΑ DOMINGO LILÓN Σκοπός του δοκιµίου είναι να περιγράψει τον τρέχοντα πολιτικό χάρτη της Λατινικής Αµερικής, και να προσφέρει µία γενική εικόνα του πολιτικού και ιδεολογικού υποβάθρου των κυβερνήσεων της περιοχής. Θα θέλαµε να απαντήσουµε στο ερώτηµα γιατί οι αριστερές κυβερνήσεις θα µπορούσαν να έρθουν στην εξουσία και πώς η κυβέρνηση της Βενεζουέλας στηρίζει πολιτικούς, κόµµατα της περιοχής και τις κυβερνήσεις των νέων διεθνών σχέσεων και των συνθηκών της Λατινική Αµερικής, (νέο) λαϊκιστές και εθνικιστές και τους συσχετισµούς µεταξύ τους. Επίσης θα εξετάσουµε το ρόλο των υδρογονανθράκων στη διεθνή πολιτική. Λέξεις -κλειδιά: Λατινική Αµερική, Αριστερά, εξιά, Σοσιαλισµός, Λαϊκισµός, Εθνικισµός. ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ Εισαγωγή Ο πολιτικός χάρτης της Λατινικής Αµερικής τον ΧΧΙ αιώνα Η επαναστατική αριστερά της Λατινικής Αµερικής Μέτρια αριστερά ή σοσιαλδηµοκρατία, Αργεντινή και η Βραζιλία Οι δεξιές κυβερνήσεις Συµπέρασµα Βιβλιογραφία Εισαγωγή: Η Λατινική Αµερική έζησε έντονα τις δύο τελευταίες δεκαετίες του 20 ου αιώνα. Η δεκαετία του 80 οδήγησε στις δηµοκρατικές αλλαγές, κυρίως στον Νότιο Κώνο. Η Αργεντινή (1983), Βραζιλία (1984), Ουρουγουάη ( 1985), Παραγουάη (1989), µεταξύ άλλων, οδηγήθηκαν από στρατιωτικές δικτατορικές κυβερνήσεις σε δηµοκρατικές κυβερνήσεις. Η Χιλή, µέσα από δηµοψήφισµα του 1988 θα εγκαινίαζε τη δηµοκρατία. Η κεντρική Αµερική και νωρίτερα η οµινικανή ηµοκρατία το 1978, το Εκουαδόρ το 1979 και το Περού 1980 θα πήγαιναν επίσης προς την ίδια κατεύθυνση. Όµως η δεκαετία του 80 θα µνηµονεύεται επίσης και ως µία «χαµένη δεκαετία», σύµφωνα µε κάποιους συγγράφεις. Τα «χαµένη δεκαετία» απάντα στην τεράστια υπερχρέωση της περιοχής : στο διάστηµα µεταξύ του , το εξωτερικό χρέος της Λατινικής Αµερικής έχει ξεπεράσει τα 27,000 εκατ. δολάρια Η.Π.Α στα 231,000 εκατ. δολάρια, φθάνοντας τα 417,500 εκατ. δολάρια το Από αυτό προκύπτει ότι το 1982 το Μεξικό δηλώνει αδυναµία να πληρώσει το εξωτερικό του χρέος. Για την Αργεντινή, την Βραζιλία και το ίδιο το Μεξικό, τους µεγαλύτερους οφειλέτες, η πληρωµή του εξωτερικού χρέους σήµαινε το 5% του ΑΕΠ. Σ αυτές τις συνθήκες, οι κύριοι πιστωτές, οι ξένες τράπεζες και κυρίως το ΝΤ, επέβαλαν µία σειρά οικονοµικών µέτρων που συµπεριελάµβαναν το άνοιγµα των τραπεζών της Λατινικής Αµερικής στις ξένες επενδύσεις, την µείωση του ρόλου του κράτους, µεταξύ άλλων, τα οποία οι Κυβερνήσεις της περιοχής ενέκριναν. Μεταξύ του , η Λατινική Αµερική είχε καταβάλει στις βιοµηχανικές χώρες περίπου 200,000 εκατ. δολάρια Η.Π.Α. Η δεκαετία του 90, από την µεριά της, ήταν η εποχή σταθερότητας και αποσταθεροποίησης. Από την µία πλευρά έλαβε χώρα µία οικονοµική ανάπτυξη µέσου όρου 3% (έναντι του 1% της προηγούµενης δεκαετίας). Ο πληθωρισµός αυξήθηκε από 200%- 900% στο διάστηµα σε 25% για το 1995 και

2 2 Domingo Lilón Verano % για το Υπήρξε µία αύξηση των εξαγωγών η οποία σε συνδυασµό µε µέτρα όπως τον περιορισµό του κρατικού παρεµβατισµού, την ιδιωτικοποίηση των δηµόσιων επιχειρήσεων και την ενίσχυση της αγοράς (Κονσέρτο της Ουάσιγκτον), µεταξύ άλλων, οδήγησε σε χειροτέρευση της µακροοικονοµίας. Ωστόσο, οι οικονοµίες του Μεξικού και της Αργεντινής επηρεάστηκαν και από τις διεθνείς κρίσεις (αποτέλεσµα Τεκίλα και Τάνγκο), παροµοίως και από την ασιατική κρίση του Η δεκαετία του 90 ήταν η εποχή εµφάνισης των δύων κυριότερων διεργασιών ολοκλήρωσης στην περιοχή, MERCOSUR (1991) και NAFTA (1994). Από κοινωνική σκοπιά, η περιοχή συνέχιζε και (συνεχίζει)να διατηρεί το υψηλό επίπεδο ανισότητας και ένα µεγάλο ποσοστό φτώχειας. Για το 1997 το ποσοστό των φτωχών στην περιοχή είχε µειωθεί στο 36% (σε σύγκριση µε το 41% του 1996), φθάνοντας το ποσοστό του 1980, που ήταν 35%. Αυτές οι ανισότητες είχαν ως συνέπεια την εµφάνιση ενός αντάρτικου πολέµου (guerilla sui generis) όπως ήταν ο απελευθερωτικός στρατός του Zapatista το 1994 στο Μεξικό και, το πιο σηµαντικό για αυτή την µελέτη, η συµµετοχή των µαζών και των εθνικών οµάδων στην πολιτική ζωή. Ο πολιτικός χάρτης της Λατινικής Αµερικής τον 21 ο αιώνα. Αν ρίξουµε µία µατιά στον σηµερινό πολιτικό χάρτη της Λατινικής Αµερικής θα συνειδητοποιήσουµε ότι η πλειοψηφία των Κυβερνήσεων είναι της αριστεράς: Βολιβία, Κούβα, Εκουαδόρ, Νικαράγουα, Βενεζουέλα (η επονοµαζόµενη επαναστατική αριστερά). Αργεντινή, Βραζιλία, Ελ Σαλβαδόρ, Γουατεµάλα, Περού και Ουρουγουάη (οι Κυβερνήσεις της µετριοπαθής αριστεράς). Η αριστερά έχει κερδίσει έδαφος στην Λατινική Αµερική. Ωστόσο πρέπει να γίνουν ορισµένες διακρίσεις. Η επαναστατική αριστερά της Λατινικής Αµερικής. Η λεγόµενη «επαναστατική αριστερά» αντιπροσωπεύεται από την Κούβα, την Νικαράγουα, την Βενεζουέλα και την Βολιβία. Απ αυτές η Κούβα και η Νικαράγουα θα έφταναν στην εξουσία µετά από έναν αντάρτικο πόλεµο, ενώ η Βενεζουέλα και η Βολιβία είναι µάλλον αποτέλεσµα της κρίσης µεταξύ των παραδοσιακών κόµµατων, ένα νέο είδος ηγεσίας και περισσότερη συµµετοχή του πλήθους και αν µην τι άλλο, η θέση των υδρογονανθράκων στις νέες διεθνείς σχέσεις. Γνωρίζοντας την ιστορία της Κούβας από την επανάσταση του 1959 δεν θεωρώ αναγκαίο να κάνω περεταίρω νύξη για το πολιτικό καθεστώς του νησιού, παρά µόνο κάποιες παρατηρήσεις. Το πρώτο παράδοξο της κουβανέζικης επανάστασης είναι ότι αγωνίστηκε κατά της δικτατορίας (Batista) για να καταλήξει να γίνει µία δικτατορία επίσης. Όµως, θα πρέπει να αναγνωρίσουµε την πολιτική οξύνοια του κορυφαίου ηγέτη της Fidel Castro και την πολιτική του, της επιβίωσης. Στην διάρκεια τριών δεκαετιών, η βοήθεια και η υποστήριξη θα έρθει κυρίως από την πρώην Σοβιετική Ένωση και τις χώρες της ανατολικής Ευρώπης, µετά την κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισµού», µία αρκετά δύσκολη περίοδο, η Βολιβαρίανη Βενεζουέλα του προέδρου Hugo Chavez θα έρθει να καταλάβει αυτό το χώρο. Μετά την µετωπική και µερική απόσυρση (όχι ολική) του Fidel Castro και τη µεταβίβαση (της εξουσίας) στον Raul Castro, ο κληρονόµος του, έχει παρατηρηθεί µία περιστασιακή κίνηση στο νησί, όχι τόσο ως κάποιο σύµπτωµα µεταρρύθµισης αλλά περισσότερο ως αντανάκλαση της κρίσης, οικονοµικής και διαχείρισης, που επηρεάζουν το καθεστώς. Ένα από αυτά τα συµπτώµατα ήταν η οµιλία του Raul Castro στις 26 Ιουλίου του 2009, που έλαβε χώρα στο Χόλγκουιν, στον εορτασµό της 50 ης επετείου της επανάστασης. Στην οµιλία του ο Raul Castro καλεί του Κουβανούς «να ξεπεράσουν όλες τις δυσκολίες όσο µεγάλες και αν είναι», δυσκολίες περιστασιακές από τα αποτελέσµατα της παγκόσµιας οικονοµικής κρίσης, αλλά επίσης και από την κακή οικονοµική πολιτική του καθεστώτος. Για πολύ καιρό η Νικαράγουα υπέφερε από τις επιθυµίες των Η.Π.Α και των Ηνωµένων Εθνών, αυτό είχε ως συνέπεια την εµφάνιση ενός από τους πιο χαρισµατικούς ηγέτες της κεντρικής Αµερικής, τον Αύγουστο Καίσαρα Σαντίνο, ο οποίος αγωνίστηκε όχι µόνο κατά των Βόρειων Αµερικάνων, αλλά και κατά των Κυβερνήσεων της Νικαράγουα που επιβάλλονταν από τις Η.Π.Α. Η δολοφονία του τον έκανε µάρτυρα. Ο έλεγχος της εξουσίας της χώρας στηριζόταν στην Εθνική Φρουρά που δηµιουργήθηκε από τις Η.Π.Α, η οποία µε την σειρά της, ελεγχόταν από τον Anastasio Somoza Garcia, ιδρυτή της δυναστείας των δικτατόρων που θα ελέγχουν την χώρα και το έθνος από το 1937 ως τα τέλη του 70.Με µία σκληρή δικτατορία πολλών δεκαετιών και έναν µάρτυρα σαν τον Santino, ήταν αναµενόµενη η εµφάνιση µίας οµάδας ανταρτών από την ιδέα του «δηµιουργώντας 1,2,3, Βιετνάµ» του Che Guevara και του «Φοκισµού» του Frances Regiw Debray. Την δεκαετία του 70 έκανε την εµφάνιση του ο πόλεµος της Νικαράγουα χωρισµένος, στη συνέχεια, σε τρεις οµάδες έντονων διαφορετικών ιδεολογιών, οι οποίες ενωµένες σχηµατίζουν το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο του Sadinista, το οποίο θριάµβευσε το 1979 µετά την απόδραση του τελευταίου από τους Somoza, τον τότε πρόεδρο Anastasio Somoza Debayle. Και πάλι µία

3 DÉLKELET-EURÓPA SOUTH-EAST EUROPE International Relations Quarterly 3 ακόµα επανάσταση θριάµβευσε στην Λατινική Αµερική µε την οποία θα ερχόταν η ουτοπία ενός καλύτερου µέλλοντος. Όµως «το έργο που θα έπρεπε να εκτελεστεί ήταν τεράστιο» λόγω της κατάστασης στην οποία βρισκόταν η χώρα. Σε αντίθεση µε την Κούβα η σαντινιστίκη Επανάσταση έφερε ένα µεγάλο δείγµα της διεθνούς αλληλεγγύης, ιδιαίτερα από τις χώρες της ζώνης της δυτικής Ευρώπης αλλά επίσης και από την Κούβα, την πρώην ΕΣΣ και των κουµµουνιστικών χωρών της Ευρώπης. Συµπεριλαµβανοµένης, αρχικά, και της Αµερικής µέχρι την εµφάνιση του Ρέιγκαν ως προέδρου των Η.Π.Α. Συνεπώς εµφανίστηκε η «αντίθεση» η αντιπολίτευση στην Κυβέρνηση Managua, χρηµατοδοτούµενη από την Κυβέρνηση των Η.Π.Α προκαλώντας µεγάλης διάρκειας εµφύλιο πόλεµο που µετά από όλα υπονόµευσε το ηθικό και την εµπιστοσύνη του λαού της Νικαράγουα στους Σαντινίστας, οι οποίοι έχασαν την εξουσία στις γενικές εκλογές του Μετά από αρκετές Κυβερνήσεις της δεξιάς, οι οποίες δεν έλυσαν τα προβλήµατα της Νικαράγουας, το 2006, µετά από την ήττα του το 1990, οι Σαντινίστας, µε τον Daniel Ortega να ηγείται, επέστρεψαν στην εξουσία. Σ αυτές τις τρεις δεκαετίες που πέρασαν οι Σαντινίστας έχασαν πολλές αντιπροσωπευτικές φιγούρες όπως Dora María Téllez Argüello, Luis Carrión, Víctor Tirado, Henry Ruiz, Ernesto Cardenal, Gioconda Bellio Sergio Ramírez. Επίσης, κατά πολλούς, έχασε την πίστη και την ουσία του, ή απλά όπως έγραψε ο Sergio Ramírez «Σήµερα η επανάσταση είναι για πολλούς, εντός και εκτός της Νικαράγουα, µεταξύ νοσταλγιών για την περασµένη ζωή και των καινούριων αναµνήσεων, που προκαλούν ότι προκαλούν και οι χαµένες αγάπες, αλλά που πλέον δεν είναι λόγος ζωής». Όσον αφορά τον Chavez, την προσωποποίηση του νέου κράτους της Βενεζουέλας, συνταγµατικά, την Βολιβαριανή ηµοκρατία της Βενεζουέλας, έχουν γραφτεί πολλά. Πολλοί τον δοξάζουν ενώ άλλοι τον επικρίνουν. Το σίγουρο είναι ότι ο Chavez και το καθεστώς που αντιπροσωπεύει δεν είναι κάτι παραπάνω από την λαϊκή αντίδραση στα χρόνια των Φιλελεύθερων πολιτικών που εφαρµόστηκαν στην Λατινική Αµερική και που σε µακροπρόθεσµη βάση δεν έχουν επιλύσει τα προβλήµατα του πλήθους και των φτωχών που κατοικούν στην περιοχή. Που τοποθετείται ο Chavez και η Βενεζουέλα του; Με κάθε βεβαιότητα στην αριστερά, αλλά σε ποιά αριστερά; Στην ίδια αριστερά που ονοµάζεται εκλεκτικός σοσιαλισµός στον 21 ο αιώνα; Αν λάβουµε υπόψη µας τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν την Κυβέρνηση, την οικονοµία της αγοράς, τη συνεργασία, την συµµετοχική δηµοκρατία, και την σηµαντική φθορά σε κοινωνικά θέµατα, µπορούµε να πούµε ότι ο Chavez και το καθεστώς του είναι µία νέα αντιπροσώπευση του (νέο) λαϊκισµού της Λατινικής Αµερικής, υπό νέες συνθήκες, χαρακτηριζόµενος από ένα αγωνιστικό λαϊκισµό, έναν ισχυρό εθνικισµό που εκφράζει τον βορειοαµερικανικό αντί-ιµπεριαλισµό και χάρη στην ενεργειακή κρίση που ζούµε µπορεί να πραγµατοποιήσει µία ενεργή εξωτερική πολιτική. Αυτό που ο Thomas Friedman ονοµάζει Πετροκρατία. Επιπρόσθετα, τα µεγάλα πλεονάσµατα από τις εξαγωγές φυσικού αερίου και πετρελαίου µπορεί να προκαλέσει µεγάλες κοινωνικές δαπάνες. Στον Chavez και στο καθεστώς συναντάµε τα ακόλουθα στοιχεία: 1) Έναν ισχυρό προεδρισµό, µεσαιωνικό, έναν λαϊκιστή και πατερναλιστικό ηγέτη. 2) Μία νοµοθετική εξουσία υποταγµένη πλήρως στον πρόεδρο και η οποία αντιπροσωπεύεται εξ ολοκλήρου από τους υποστηρικτές του Chavez. 3) Έλεγχος των ΜΜΕ. 4) Ενισχυµένος κρατικός παρεµβατισµός µε σαφείς προθέσεις τον περισσότερο συγκεντρωτισµό. 5) Ένα κράτος πελάτης, δεδοµένου ότι στην Βενεζουέλα το κράτος είναι ο µεγαλύτερος εργολάβος, επιπλέον ένα κράτος πατερναλιστικό και πρόνοιας. 6) ηµιουργία συνδικάτων που σχετίζονται µε τον ηγέτη. 7) Ένα χάρισµα στο να προσελκύει τα πλήθη µε την οµιλία του µε τέτοιο τρόπο που ο λαός να τον βλέπει ως «έναν από αυτούς». 8) Μία εξωτερική πολιτική µε ξεκάθαρη αντί-ιµπεριαλιστική (αντιαµερικανική) τάση, που στις περισσότερες των περιπτώσεων, στην Λατινική Αµερική είναι ένας καλός λόγος για να προσεγγίσει τα πλήθη. Χάρη στο σηµαντικό πλεόνασµα από τις εξαγωγές φυσικού αεριού και πετρελαίου, σε συνδυασµό µε τον έλεγχο των ιδίων, καθώς και του ελέγχου του νοµίσµατος και των αποθεµατικών της Εθνικής Τράπεζας από την κυβέρνηση (Chavez), η οποία επέτρεψε την πολιτικοποίηση του εµπορίου. Έχει αναπτυχθεί µία πολιτική αναζήτησης εταίρων στο εξωτερικό, µοιράζοντας αρχικά εντός της ίδιας περιοχής (την είσοδο της Mercosur, Σύνταγµα ALBA). Αλλά επίσης και αναζήτηση για εταίρους καθεστώτων που παρουσιάζουν εµφανή οµοιότητα µε το δικό του (Ιράν, Λευκορωσία, Ρωσία). Τον Οκτώβριο του 2012 θα λάβουν χώρα οι προεδρικές εκλογές, οι οποίες θα αποφασίσουν την θέση του Chavez στο πολιτικό σύστηµα της Βενεζουέλας. Η άνοδος στην εξουσία του Evo Morales στη Βολιβία (2005) και του Rafael Correa στο Εκουαδόρ (2006) είναι αποτέλεσµα µίας µακράς µάχης και συµµετοχής των πολιτών. Η περίπτωση της Βολιβίας και

4 4 Domingo Lilón Verano 2012 του Εκουαδόρ, οι οποίες είναι χώρες των Άνδεων, µε ένα µεγάλο µέρος του πληθυσµού (να αποτελείται) από Ιθαγενείς, σχετίζεται µε την αναβίωση των Ιθαγενών, µε το επονοµαζόµενο Εθνονατιοναλισµό. Με αποδεδειγµένα αποθέµατα 33 χιλιάδων κυβικών ποδιών και µε εκτιµώµενα αποθέµατα 48,7 χιλιάδων,στη Βολιβία συναντώνται τα δεύτερα σε σειρά µεγαλύτερα αποθέµατα φυσικού αερίου µετά την Βενεζουέλα. Μέχρι το Μάιο του 2006, η εκµετάλλευση και η εµπορευµατοποίηση του βολιβιανού φυσικού αερίου βρισκόταν στα χέρια της βραζιλιάνικης Petrobas (43.2%), της ισπανικής Respol YPF (26%) και της γαλλικής Total (14,9%), οι οποίες, σύµφωνα µε τον νόµο 1731 για τους υδρογονάνθρακες του 1996 θα ανταµείψουν το βολιβιανό κράτος µόνο µε ένα 18% των επονοµαζόµενων Royalties, δηλαδή, το δικαίωµα του κράτους να εισπράττει, σε αντίθεση µε το 50% που επιβλήθηκε από την προηγούµενη νοµοθεσία. Η µεγάλη πλειοψηφία των βολιβιανών θα δουν και θα αισθανθούν ότι είναι θύµατα µίας άλλης απάτης και εκµετάλλευσης, συνεπώς και χάρη στη εκπαίδευση νέων αρχηγών, την οργάνωση των εργασιών και την ευαισθητοποίηση όχι µόνο από την µεριά των κοινοτήτων αλλά και από τους οικολόγους, από τους υποστηρικτές των ανθρώπινων δικαιωµάτων, τους ανθρωπολόγους, και όχι σε λιγότερο βαθµό, οι πολιτικοί ηγέτες προετοιµάζονταν να δώσουν µία απάντηση σ αυτή την κατάσταση και εκεί είναι που εµφανίζεται η φιγούρα του Evo Morales, αρχηγός cocacolero που ήδη είχε εξελιχθεί από πριν µία πολιτική συνδικαλιστική δραστηριότητα. Για τις εκλογές του 2005 κάνει εκρηκτική παρουσία µε ένα πρόγραµµα του οποίου το µεγάλο αίτηµα ήταν η εθνικοποίηση του φυσικού αερίου, δηλαδή, η απαίτηση του βολιβιανού λαού. Η εκλογή του Morales προκάλεσε πολύ τρόµο στις σηµαντικότερες ξένες εταιρείες που εργάζονταν στην Βολιβία καθώς και στις αντίστοιχες κυβερνήσεις τους. Κυρίως γιατί είχαν ήδη την εµπειρία µε την Βενεζουέλα που τις είχε αναγκάσει να επαναδιαπραγµατευθούν την συµµετοχή τους στην εκµετάλλευση και πώληση των υδρογονανθράκων. Ένας από τους κύριους προστάτες και συµβούλους του Morales είναι ο Hugo Chavez ( καθώς και ο Fidel Castro). Υπήρχε φόβος, αλλά ήταν γνωστό, καθώς όλο το πολιτικό πρόγραµµα του Evo Morales επικεντρωνόταν στην εθνικοποίηση των υδρογονανθράκων. Αυτό που δεν µπορούσε να είναι γνωστό ήταν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες επρόκειτο να πραγµατοποιηθεί (το πρόγραµµα). Μετά την εθνικοποίηση του φυσικού αέριου της Βολιβίας το κράτος κατέχει πλέον το 82% στα µεγάλα κοιτάσµατα (σε σύγκριση µε το 18% άλλων πετρελαϊκών εταιριών), και το 60% σε άλλα κοιτάσµατα µικρότερης παραγωγής (σε σύγκριση µε το 40% άλλων εταιριών). Με αυτή την πολιτική πράξη ο πρόεδρος Evo Morales έφτασε σε µεγάλα επίπεδα δηµοτικότητας αλλά επίσης και σε σοβαρά προβλήµατα. Ένα από αυτά τα προβλήµατα προέρχονται από τις κυβερνήσεις των πληγέντων εταιριών, ειδικά της κυβέρνησης της Βραζιλίας µε επικεφαλή τον τότε πρόεδρο Lula, στην ίδια πολιτική γραµµή (αριστερά αλλά µετριοπαθής) του Morales, ο οποίος έφτασε να πει πως «η Βραζιλία είναι η Petrobas» σε ένα σαφή υπαινιγµό πως τα προβλήµατα της Petrobas είναι τα ίδια µε αυτά της Βραζιλίας. Οµοίως, ίδια ήταν και η αντίδραση της κυβέρνησης της Αργεντινής. Ο τότε πρόεδρος της, Nestor Kirchner, επίσης στην ίδια πολιτική γραµµή του Evo Morales και του Lula, ζήτησε εξηγήσεις από τον πρόεδρο της Βολιβίας καθώς η κατάσταση επηρέαζε επίσης πολύ τη χώρα. Η Αργεντινή είναι ο µεγαλύτερος αγοραστής φυσικού αερίου της Βολιβίας, το οποίο µεταπούλησε στην Χιλή λόγω της πολιτικής της Βολιβίας να µην πουλάει φυσικό αέριο στη Χιλή. Περισσότερο από έναν αιώνα µετά τον πόλεµο του Ειρηνικού, οι Βολιβιανοί αντιτίθενται στο γεγονός ότι το φυσικό τους αέριο, µεταφέρεται στην Χιλή για πώληση. Όταν η κυβέρνηση της Βολιβίας έµαθε ότι το φυσικό της αέριο που πωλούνταν στην Αργεντινή, µε τη σειρά του, εξαγόταν στην Χιλή, αντέδρασε αρνητικά και έθεσε ότι η στρατηγική της Βολιβίας είναι να υποχρεώσει την Χιλή να διαπραγµατευτεί τη δίοδο της στη θάλασσα. Με άλλα λόγια «φυσικό αέριο από την θάλασσα». Με όλα αυτά, την εκλογή του Evo Molares, την εθνικοποίηση των υδρογονανθράκων της Βολιβίας, ο κύριος νικητής είναι ο Βενεζουαλός Hugo Chavez. Για πολλούς λόγους: 1). Με την υποστήριξη και τις συµβουλές του για την εκµετάλλευση των υδρογονανθράκων της Βολιβίας θα µπορούσε να επιτευχθεί ένας πραγµατικός «άξονας πετρελαίου και φυσικού αέριου» στην Αµερική, για τον οποίο έγραψε ο Thomas Friedman, επιτυγχάνοντας έτσι µεγαλύτερο έλεγχο και µονοπώλιο του ιδίου. 2) Με την επιρροή και την καταγωγή του στον πρόεδρο Morales, όπως επίσης και στους εκλεγµένους πρόεδρους του Εκουαδόρ (επίσης παραγωγός υδρογονανθράκων), Νικαράγουα και Κούβα, ως ιδεολογική βάση, ο Chavez επιβάλλει το στρατηγικό και λαϊκιστικό του µοντέλο του «σοσιαλισµού του 21 ου αιώνα». Η µετριοπαθής αριστερά ή σοσιαλδηµοκρατία: Αργεντινή, Βραζιλία. Σ αυτό το άρθρο θα δώσουµε έµφαση µόνο στην Αργεντινή και στην Βραζιλία, που µαζί µε το Μεξικό, είναι οι δύο χώρες µε την µεγάλη παρουσία στην Λατινική Αµερική. Συγκρίνοντας τες µεταξύ τους, µετά

5 DÉLKELET-EURÓPA SOUTH-EAST EUROPE International Relations Quarterly 5 από διακόσια χρόνια ανεξαρτησίας (Αργεντινή), µπορούµε να ορίσουµε µεταξύ τους ως µεγάλο νικητή την Βραζιλία και ως µεγάλο χαµένο την Αργεντινή. Αν, για την ανάλυση µας για την Αργεντινή πάρουµε ως σηµείο εκκίνησης δύο συµβολικές ηµεροµηνίες, 1910, έτος του Σιντενάριο και 2010 έτος του Μπισεντάριο, µπορούµε να εξηγήσουµε την άποψη µας. Σύµφωνα µε έναν από τους πιο διαυγείς Αργεντινούς διανοούµενος, τον Tomas Martinez ( ), ένα από τα προβλήµατα της Αργεντινής είναι ότι «το µεγαλείο (της Αργεντινής D.L) βρίσκεται στην φαντασία όλων. Κανείς δεν φαίνεται να παραδίνεται στα όρια της πραγµατικότητας. [ ] Ήδη από το 1918 µία από τις εµµονές της Αργεντινής ήταν να φτάσει το µεγαλείο. Αυτό που στοιχειώνει τώρα τη χώρα είναι ο φόβος της µικρότητας. [ ] Είµαστε µεγάλοι, είµαστε ανάµεσα στους µεγάλους. Το µοναδικό κρίµα είναι ότι οι µεγάλοι δεν το συνειδητοποιούν». Μέχρι το τέλος του 19 ου αιώνα και τις πρώτες δεκαετίες του 20 ου, η οικονοµική και κοινωνική ανάπτυξη της Αργεντινής ήταν συγκρίσιµη, και πολλές φορές ανώτερη, µε χώρες όπως οι Η.Π.Α, o Καναδάς, η Αυστραλία ή, µεταξύ άλλων, µε την γειτονική Βραζιλία. Στο διάστηµα , η οικονοµική της ανάπτυξη ήταν µεγαλύτερη από των χωρών που αναφέρονται εδώ. Υπερέβαινε κατά το διπλάσιο την ανάπτυξη της Βραζιλίας και της Αργεντινής, και περίπου κατά το 50% την αντίστοιχη των Η.Π.Α. Ο πληθυσµός της αυξήθηκε, κυρίως χάρη στην ευρωπαϊκή µετανάστευση, και οι πόλεις της µεγάλωσαν. Ο εκέµβριος του 2001 απεικονίζει την χαοτική είσοδο της Αργεντινής στον 21 ο αιώνα. Σε 10 µέρες, από τις 20 εκεµβρίου µέχρι τις 30 εκεµβρίου του 2001, η Αργεντινή είχε τέσσερις προέδρους: Fernado de la Rua, Ramon Puerta, Adolfo Rodriguez Saa και Eduardo Camano. Στο ξεκίνηµα του νέου 2002, στις 2 Ιανουάριου του 2002, η Αργεντινή µετρούσε ένα νέο πρόεδρο:eduardo Duhalde. Αυτή η πολιτική κρίση που προκλήθηκε από την οικονοµική κρίση και της οποίας η κύρια εκδήλωση ονοµάστηκε «corralito», ο περιορισµός στην απόσυρση χρηµάτων από τις τράπεζες, εφαρµόστηκε τον ίδιο εκέµβρη του Ο σκοπός του «corralito» ήταν να αποφύγει την κατάρρευση του τραπεζικού συστήµατος µετά την απόσυρση των χρηµάτων από τις τράπεζες. Στα τέλη του 20 ου αιώνα, η Αργεντινή είχε εισέλθει σε µία νέα εποχή ύφεσης και οικονοµικής κρίσης. Το όνειρο του πολιτικού ιµπεριαλισµού του προέδρου Carlos Menen ( ) είχε µετατραπεί σε εφιάλτη. Ο Carlos Menen ήρθε στην εξουσία µετά την απογοήτευση των Αργεντινών µε την µεταβατική κυβέρνηση του Raul Alfosin. Τα εγκλήµατα της δικτατορίας, το εξωτερικό χρέος (43,600 χιλιάδες δολάρια για το 1983), καθώς και τα οικονοµικά προβλήµατα υπονόµευσαν την εµπιστοσύνη απέναντι στην κυβέρνηση. Το 1991 η κυβέρνηση Menen εισήγαγε το σχέδιο της Μετατρεψιµότητας (που συνδεόταν µε τον τότε υπουργό οικονοµικών, Domingo Cavallo). Το σχέδιο της µετατρεψιµότητας θεµελίωνε την ισοτιµία και µία στατική αλλαγή του πέσο και του δολαρίου. Το σχέδιο τέθηκε σε εφαρµογή σε µία εποχή αύξησης των εισροών κεφαλαίων της περιοχής (24,200 χιλιάδες δολάρια στο διάστηµα ), καθώς και της πώλησης της πλειοψηφίας των κρατικών επιχειρήσεων, που σηµείωνε µεγάλα συναλλαγµατικά κέρδη. Όταν ξεκίνησαν να εξαντλούνται οι πωλήσεις, η κρίση εµφανιζόταν (1997). Ανάµεσα στις διαφορετικές αιτίες που προκάλεσαν την οικονοµική κρίση της Αργεντινής στα τέλη του 20 ου αιώνα, που οδήγησε στην πολιτική κρίση, µπορούµε να αναφέρουµε: 1) οι εισαγωγές αυξήθηκαν σε βάρος των εξαγωγών λόγω της µεγάλης ποσότητας ξένου συναλλάγµατος, 2) η εξωτερική εξάρτηση του σχεδίου της Μετατρεψιµότητας, 3) οι κρίσεις του τρεχούµενου λογαριασµού της Αργεντινής: στο διάστηµα , η Κυβέρνηση έκανε χρήση 90,000 χιλιάδων δολαρίων για να χρηµατοδοτήσει την ανισορροπία του ισοζυγίου τρέχουσων πληρωµών, ώστε να διατηρήσει την κατάλληλη αξία του νοµίσµατος για να καταστεί δυνατή η ισοτιµία πέσου-δολαρίου, 4) δεν είναι τελικά, η µεξικάνικη κρίση, η ασιατική και η ρώσικη του δεύτερου µισού του 90 του 20 ου αιώνα άφησαν τα σηµάδια τους στην Αργεντινή. Μετά την κρίση, όπου η Κυβέρνηση θα έπρεπε να αναλάβει το 68% της χρηµατοδότησης που παλαιότερα θα προερχόταν από το εξωτερικό και χωρίς εταιρίες για πούληµα, ξέσπασε ο εφιάλτης: το 2001, ξεκίνησε η απόσυρση των επενδυτών και η διαρροή των τραπεζικών καταθέσεων. Με ένα «να φύγουν όλοι» απάντησε ο λαός της Αργεντινής, κυρίως οι µεσαίες και χαµηλές τάξεις.«είναι η στιγµή να πούµε την αλήθεια. Η αργεντινή είναι χρεοκοπηµένη» είπε ο πρόεδρος Duhalde στην νοµοθετική συνέλευση της 1 Ιανουαρίου του Και ενώ θα προσέφευγε στην ελπίδα, θα αναγνώριζε τον σκληρό δρόµο που πρέπει να διανύσουν. Στις 27 Απριλίου του 2003 διεξήχθησαν προεδρικές εκλογές στις οποίες, µετά από παραίτηση του Carlos Menem(Περονίστα), κέρδισε ο Nestor Kirchner (επίσης Περονίστας), ο οποίος είχε φτάσει µόνο το 22% των ψήφων. Ο Kirchner, κυβερνήτης της επαρχίας Santa Cruz, µακριά από το κέντρο, θα µπορούσε να θεωρηθεί ως ένα αουτσάιντερ. Όµως µε την πολιτική του «περονισµού εθνικισµού της αριστεράς» ενίσχυσε την αποδοχή του ξεπερνώντας το 50% του πληθυσµού, βασιζόµενος σε µία οικονοµική πολιτική έντονου εθνικισµού (η οποία έχει φέρει σκληρές συζητήσεις µε ξένους επενδύτες, κυρίως Ισπανούς) µέσω του πολιτικού σχηµατισµού Εµπρός για την νίκη, µε σύνθηµα της «Πρώτη Αργεντινή». Η Κυβέρνηση του Kirchner κέρδισε υποστήριξη χάρη στα διάφορα µέτρα. Από οικονοµική µατιά, η Κυβέρνηση ξεκίνησε την

6 6 Domingo Lilón Verano 2012 διαπραγµάτευση του εξωτερικού χρέους (120,000 χιλιάδες δολάρια για το 2007), την σταθεροποίηση της εγχώριας οικονοµίας και βιοµηχανίας, που συνέλαβε στην µεγιστοποίηση της οικονοµικής ανάπτυξης (7-8%) το µεγαλύτερο πρόβληµα επί της ουσίας της οικονοµικής πολιτικής τους ήταν ο πληθωρισµός. Σε πολιτικό επίπεδο, στο εσωτερικό κέρδισε την αποδοχή της κοινωνίας µε την κατάργηση των Νόµων Τελεία και Λόγο Υπακοής, που χορηγούσαν επιεικής µεταχείριση σε όσους κατηγορούνταν για εγκλήµατα κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής κυβέρνησης. Ένα άλλο επίτευγµα ήταν η στρατιωτική και δικαστική µεταρρύθµιση. Σε διεθνές επίπεδο, η νέα διοίκηση της Αργεντινής έχει δείξει µία σηµαντική προσφορά σε περιφερειακό επίπεδο, ενισχύοντας, κυρίως, τις σχέσεις της µε την Βραζιλία και την Βενεζουέλα. Αυτό έχει οδηγήσει στο να θεωρείται το καθεστώς του Kirchner µία περονιστική εθνικιστική αριστερά. Το πρόβληµα σε αυτήν την κατηγοριοποίηση είναι ότι η περονιστική εθνικιστική αριστερά, είναι έννοια ίδια µε τον «περονισµό», ένας όρος τόσο αµφίσηµος όσο και ο όρος του «λαϊκισµού». Στις 28 Οκτωβρίου του 2007 διεξήχθηκαν προεδρικές εκλογές στην Αργεντινή. Παρά την τεράστια αποδοχή, ο Kirchner δεν παρουσίασε την υποψηφιότητα του για µία δεύτερη θητεία, αλλά υποστήριξε την υποψηφιότητα της περονίστα Γερουσιάστριας, Christina Fernandez Kirchner, της σύζυγος του, η οποία κέρδισε τις εκλογές µε το 46% των ψήφων. Η παράδοση της σκυτάλης από τον Kirchner στην Kirchner. Στις 27 Οκτωβρίου του 2010, ο Kirchner πέθανε απροσδόκητα. Στις προεδρικές εκλογές του 2011, η Christina Fernandez Kirchner κέρδισε το 54,11% των ψήφων, ενισχύοντας έτσι την πολιτική της ηγεσία χωρίς να απαλλάσσεται από τις διαµάχες. Όπως γράψαµε προηγουµένως, ο µεγάλος νικητής είναι η Βραζιλία, η περιφερειακή δύναµη της Λατινικής Αµερικής και ένα από τα κυριότερα θέµατα των νέων διεθνών σχέσεων. Η ιστορία της Βραζιλίας κατά τη διάρκεια του 20 ου αιώνα παρουσιάζει πολλές οµοιότητες µε εκείνη των λατινοαµερικάνικων γειτόνων της. Όπως το Μεξικό και την Αργεντινή, η Βραζιλία είχε την δική της λαϊκιστική Κυβέρνηση υπό την κατεύθυνση του Getulio Vargas, τέσσερις φορές πρόεδρος της χώρας ( , , , ) ή, όπως τους γείτονες του Νότιου Κώνου, µία στρατιωτική Κυβέρνηση( ). Εκτός από αυτά τα πολίτικα και ιστορικά θέµατα, η Βραζιλία, όπως ολόκληρη η Λατινική Αµερική υπέφερε (και υποφέρει εν µέρει) από προβλήµατα όπως υπερπληθωρισµό, ανισότητα, βία, εµπόριο ναρκωτικών. Όµως η άνοδος στην εξουσία του σοσιαλδηµοκράτη Fernando Henrinque Cardoso( ), ένας Βραζιλιάνος κοινωνιολόγος, συγγραφέας µαζί µε τον Enzo Faletτo, ενός από τα σηµαντικότερα έργα Εξάρτηση και ανάπτυξη στην Λατινική Αµερική. Κοινωνιολογικό ερµηνευτικό δοκιµιίο(1969), ξεκινάει στην Βραζιλία µία µορφή πολιτικής και πολιτικής οικονοµίας που θα έρθουν να επιβεβαιώσουν το έργο του Stefan Zweig, Βραζιλία, µία χώρα του µέλλοντος (1941). Μέσω της οικονοµικής πολιτικής που καθιέρωσε µία ευέλικτη συναλλαγµατική ισοτιµία, η µείωση του πληθωρισµού (2,477% το 1993) και η αυστηρότητα στους δηµόσιους λογαριασµούς, η Κυβέρνηση του Fernando Henrinque Cardoso( ) καθιέρωσε τις βάσεις ανάπτυξης της Βραζιλίας. Ο διάδοχος του, Luiz Inacio Lula da Silva, συνέχισε αυτή την οικονοµική πολιτική (κάτι που δεν είναι πάντα ορατό στην Λατινοαµερικάνικη πολιτική πρακτική), η οποία έχει οδηγήσει την Βραζιλία να γίνει µία περιφερειακή δύναµη που κάθε φορά έχει όλο και περισσότερη επιρροή διεθνώς. Σε οικονοµικό επίπεδο, η ανάπτυξη της Βραζιλίας απεικονίζεται µε µία µεγάλη οικονοµική ανάπτυξη (5% το 2008,2,7% το 2011), η οποία έχει συµβάλει στην δηµιουργία θέσεων εργασίας (7,2% η ανεργία το 2008, 6% το 2011), µε µία βιοµηχανική ανάπτυξη, µε πληθωρισµό 6,6% (2011),µε την ανακάλυψη των υδρογονανθράκων και την ενεργειακή ανεξαρτησία. Για το 2009, η Βραζιλία παρουσίαζε πλεόνασµα 25,850 χιλιάδων δολαρίων στο εµπορικό της ισοζύγιο, δηµόσιο χρέος που αντιπροσώπευε το 44% του ΑΕΠ(2009), φθάνοντας το 2010 στις 250,000 εκατοµµύρια δολάρια τα αποθέµατα της χώρας (σε σύγκριση µε τις 40,000 εκατ. δολάρια το 2003). Επιπλέον, η Βραζιλία αντιπροσωπεύει το 57% του µετοχικού κεφαλαίου της Λατινικής Αµερικής. Αυτή η οικονοµική και χρηµατοπιστωτική ελκυστικότητα στη Βραζιλία έχει φέρει µεγάλη ξένη επένδυση στη χώρα, στην οποία η Κυβέρνηση, για πρόληψη, έχει επιβάλει φόρο για τις ξένες επενδύσεις. Αυτή η οικονοµική ανάπτυξη έχει συµβάλλει στην κοινωνική ανάπτυξη: η νέα µεσαία τάξη της χώρας αποτελεί το 53,2% του πληθυσµού. Εκµεταλλευόµενοι αυτή την ευνοϊκή οικονοµική συγκυρία, η Κυβέρνηση παρέχει µία µεγάλη προσπάθεια για την µείωση ζητηµάτων όπως η φτώχεια και η ανισότητα, ο αναλφαβητισµός, ο αγώνας κατά της βίας και της διαφθοράς, προβλήµατα µείζονος σηµασίας για την χώρα. Η Βραζιλία έχει γίνει ένας σηµαντικός διεθνής παράγοντας, δείχνοντας µεγάλη ηγεσία, κυρίως στην αντιπροσώπευση της Λατινικής Αµερικής και της Αφρικής. Η Βραζιλία του Lula ήταν υποκινητής των G- 20, µέλος των BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Σαουδική Αραβία), οι νέες αναδυόµενες δυνάµεις. Η Βραζιλία διατηρεί καλές σχέσεις µε την Κίνα, που έχει γίνει ο βασικός οικονοµικός εταίρος της, εκτοπίζοντας τις Η.Π.Α. Καλεί για αλλαγή των παραδοσιακών διεθνών οργανισµών (ΟΗΕ, για παράδειγµα) και για µεγαλύτερη συµµετοχή των αναδυόµενων δυνάµεων, διατηρεί πού καλές σχέσεις µε τις κυβερνήσεις ώστε να µην σχετίζεται πολύ ούτε µε τις Η.Π.Α ούτε µε την Ε.Ε ( για παράδειγµα, το Ιράν και η Κούβα),

7 DÉLKELET-EURÓPA SOUTH-EAST EUROPE International Relations Quarterly 7 παρεµβαίνοντας σε καίρια ζητήµατα διεθνούς εµπορίου, πυρηνικής ενέργειας, περιβάλλοντος κ.α. Η διεξαγωγή του Παγκόσµιου Κυπέλλου ποδοσφαίρου το 2014 και των Ολυµπιακών Αγώνων του 2016 που θα πραγµατοποιηθούν στο Ρίο ντε Τζανέιρο, είναι µία αναγνώριση για την Βραζιλία του 21 ου αιώνα. Στις εκλογές του Οκτωβρίου του 2010 αναδείχτηκε θριαµβεύτρια η Dilma Rousseff, πρώην µαρξίστρια αντάρτισσα, πολιτική «σύντροφος» στον αγώνα του Lula, ο οποίος την 1 Ιανουαρίου του 2011 έγινε πρόεδρος της χώρας. Μέσα σ αυτή την µετριοπαθή αριστερά πρέπει να αναφέρω την περίπτωση της Παραγουάης και του πρώην πρόεδρου Fernando Lugo, δεδοµένου ότι η υπόθεση του είναι πολύ ιδιαίτερη. Στις 22 Ιουνίου του 2012 η Γερουσία ανέτρεψε τον πρόεδρο Lugo, µετά από µία πολιτική δίκη, κατηγορώντας τον για κακή εκτέλεση των καθηκόντων του. Στο ιστορικό της υπόθεσης συναντάται η απόσυρση της υποστήριξης για τον Lugo από το Ριζοσπαστικό Κόµµα των Φιλελεύθερων (PLRA), µετά τα γεγονότα της 15 Ιουνίου όπου σκοτώθηκαν 6 αστυνοµικοί και 11 αγρότες κατά τη διάρκεια της έξωσης των δεύτερων από τις ιδιωτικές εκτάσεις που είχαν καταλάβει. Το PLRA προσχώρησε στο Κόµµα του Κολοράντο, προτείνοντας µοµφή κατά του Lugo όπως προέβλεπε το Σύνταγµα του Αυτή η αποποµπή, για κάποιους «νόµιµη» αλλά όχι «αναγνωρισµένη», είχε πολιτικές συνέπειες κυρίως στο χώρο της διεθνής πολιτικής. Οι αρχηγοί του MERCOSUR διαµαρτυρήθηκαν σε τέτοιο βαθµό και απέρριψαν µονοµερώς την Παραγουάη ως µέλος του MERCOSUR, ψηφίζοντας για την ενσωµάτωση της Βενεζουέλας, η είσοδο της οποίας εµπόδιζε σηµαντικά το Κογκρέσο της Παραγουάης. Οι κυβερνήσεις της δεξιάς. Από τις συντηρητικές κυβερνήσεις και ηγέτες της Λατινικής Αµερικής πρόκειται να επισηµάνουµε µονάχα δύο: το Μεξικό του Felipe Calderon, και την Κολοµβία του Uribe. Το Μεξικό είναι, κατά την γνώµη µας, ο άλλος µεγάλος χαµένος της Λατινικής Αµερικής µαζί µε την Αργεντινή στον 21 ο αιώνα. Στις εκλογές του Ιουλίου του 2000, και παρά το γεγονός ότι όλες οι δηµοσκοπήσεις έδιναν την νίκη στον Francisco Labastida Ochoa, υποψήφιο του Θεσµικού Επαναστατικού Κόµµατος (PRI), θα ήταν ο Vicente Fox Quesada, υποψήφιος του Κόµµατος Εθνικής ράσης (PAN), που θα κέρδιζε τις εκλογές µε το 42,52% των ψήφων (έναντι του 36,11% του Labatista). Με αυτή την εκλογική νίκη έληξε η µακρά περίοδο νικών του Θεσµικού Επαναστατικού Κόµµατος (PRI), συγκεκριµένα, από το 1929, έτος ίδρυσης του. Παρόµοιος θρίαµβος για το PAN έναντι του PRI έλαβε χώρα και στο Κογκρέσο : στην Βουλή των Αντιπροσώπων το PAN συγκέντρωσε 38,24% έναντι του 36,92% του PRI, και στην Γερουσία το PAN κέρδισε το 38,11% έναντι του 36,75% του PRI. Στις εκλογές του 2006, το PAN θα επαναλάβει την εκλογική νίκη, αν και αυτή την φορά µε πολύ µικρή διαφορά. Ο Felipe Clderon, υποψήφιος του PAN, πήρε την νίκη µε 35,89% έναντι του 35,33% του Manuel Lopez Obrador, ο οποίος αρνήθηκε να αποδεχτεί την ήττα του, δηµιουργώντας, για κάποιο διάστηµα, ένα κλίµα πολιτικής αστάθειας στην χώρα. Η άποψη µας ότι το Μεξικό µαζί µε την Αργεντινή είναι οι µεγάλοι χαµένοι του 21 ου αιώνα βασίζεται στην σύγκριση µε την εγχώρια και την διεθνή ανάπτυξη της Βραζιλίας. Αυτές οι τρεις χώρες Αργεντινή, Βραζιλία και Μεξικό, λόγω της επικράτειας τους, του πληθυσµού, της οικονοµικής ανάπτυξης, τους ανθρώπινους πόρους τους κ.α., είναι οι πιο κατάλληλες να παίξουν τον ρόλο της περιφερειακής δύναµης. Ωστόσο, από τις τρεις, µόνο η Βραζιλία το έχει καταφέρει. Το Μεξικό, µε µεγάλη επικράτεια και µεγάλο πληθυσµό, µε µία εξαιρετική γεωγραφική θέση, η οποία συνορεύει µε τις Η.Π.Α, µε δύο ωκεανούς (Ατλαντικό και Ειρηνικό), ανοιγόταν από την δεκαετία του 90 του περασµένου αιώνα. Αποτέλεσµα αυτού ήταν να ενταχθούν στον Οργανισµό Οικονοµικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) το 1994, το ίδιο έτος της έναρξης ισχύος της Βόρειο-Αµερικανικής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (NAFTA). Με την δυναµική του πετρελαίου και του τουρισµού, αναµενόταν για το Μεξικό µία οικονοµική και πολιτική ανάπτυξη τόσο εσωτερική όσο και διεθνή. Όµως, οι προβλέψεις δεν έχουν πραγµατοποιηθεί είτε λόγω εσωτερικών είτε λόγω εξωτερικών αιτιών. Η NAFTA προκάλεσε την ανάπτυξη στις εξαγωγές, κυρίως στις ονοµαστές «µακίλας» που συνέβαλαν στο βιοµηχανοποιηµένο βόρειο Μεξικό (λόγω της εγγύτητας τους µε τα σύνορα των Η.Π.Α) και στην υποανάπτυκτη γεωργία στο νότο. Η οικονοµική εξάρτηση του Μεξικού από τις Η.Π.Α ευθύνεται για την µεξικάνικη κρίση και ύφεση. Ένα τέτοιο παράδειγµα είναι τα εµβάσµατα, δεύτερη πηγή εσόδων από το εξωτερικό, µετά από τα κέρδη από την πώληση πετρελαίου: το 2009 (Ιανουάριο- Οκτώβριο), το Μεξικό έλαβε 18,129 εκατ. δολάρια έναντι των 25,137 εκατ. δολαρίων που εισέπραξε το 2008 ή τα 26,068 εκατ. δολαρίων που έλαβε το Η αµερικανική κρίση, κυρίως η ανεργία, χτύπησε την οικονοµία του Μεξικό. Άλλοι εξωτερικοί παράγοντες έχουν επίσης συµβάλει στην οικονοµική κρίση του Μεξικού. Για παράδειγµα, ο τουρισµός, όχι µόνο λόγω της διεθνούς οικονοµικής κρίσης αλλά και λόγω του ιού A/H1N1, που αποµόνωσε τη χώρα σε πρακτικό βαθµό. Στην διεθνή πολιτική, το Μεξικό έχει χάσει κύρος και ρόλο έναντι της Βραζιλίας. Μετά από µία

8 8 Domingo Lilón Verano 2012 περίοδο συγκέντρωσης προς τις Η.Π.Α, το Μεξικό επιδιώκει να ξαναενωθεί µε την Λατινική Αµερική εκ νέου. Ένα τέτοιο παράδειγµα είναι η Σύνοδο Κορυφής της Ένωσης της Λατινικής Αµερικής και της Καραϊβικής, που πραγµατοποιήθηκε στον Κανκούν (Μεξικό) τις µέρες Φεβρουαρίου του Στις πρόσφατες προεδρικές εκλογές του Μεξικού, που πραγµατοποιήθηκαν τον περασµένο Ιούλιο, βγήκε νικητής ο υποψήφιος του Θεσµικού Επαναστατικού Κόµµατος (PRI), Enrique Pena Nieto. Η νίκη του έχει αµαυρωθεί από τις φήµες για εξαγορά ψήφων, που προκάλεσε µία καταγγελία από τον βασικό του αντίπαλο, Andres Manuel Lopez Obrador, καθώς και εκδηλώσεις διάφορων κοινωνικών κινηµάτων. Στην περίπτωση της Κολοµβίας ανέκαθεν εξέπληττε το γεγονός πως είναι δυνατόν µε τέτοια βία, µε µία στρατιωτική σύγκρουση για µισό αιώνα, πως δεν εµφανίστηκε ένας µεσσίας να εγκατασταθεί στην εξουσία και στο ενδιάµεσο να διαιωνίζεται η δικτατορία. Παρά τα πολιτικά προβλήµατα που πλήττουν την Κολοµβία, ναρκω-ανταρτοπόλεµος, διακίνηση ναρκωτικών, παραστρατιωτικοί, απαγωγές, η οικονοµία της Κολοµβίας είναι υγιής. Οι ξένες επενδύσεις της αντιστοιχούσαν στο 28% του ΑΕΠ, έχει διατηρήσει µία οικονοµική ανάπτυξη της τάξεως του 7,5%, η ανεργία της στο 11,8%. Το 2007 το εµπορικό ισοζύγιο της Κολοµβίας σε σύγκριση µε τη Βενεζουέλα ήταν 1,815 εκατ. δολάρια (εξαγωγές) έναντι 983,7 εκατ. δολάρια (εισαγωγές). Η Κολοµβία πουλάει στην Βενεζουέλα, κυρίως, αυτοκίνητα ( οχήµατα για την µεταφορά των ανθρώπων, τζιπ 4x4), κτηνοτροφικά προϊόντα (κρέατα, φρέσκα ή κατεψυγµένα, ξερά φασόλια, κ.α.) καθώς και προϊόντα ένδυσης. Από πλευρά της, η Βενεζουέλα πουλάει στην Κολοµβία, επίσης αυτοκίνητα, αλλά κυρίως χηµικά προϊόντα και προϊόντα σιδηρουργίας. Ωστόσο, η αρνητική σηµείωση είναι η βία στην χώρα, που επηρεάζει άµεσα τις σχέσεις µε τους γείτονες της, Εκουαδόρ και Βενεζουέλα. Αναφέροµαι στην σύγκρουση της µε τους πρώην αντάρτες, γνωστός σήµερα περισσότερο ως ναρκω-ανταρτοπόλεµος, ή κυρίως οι ονοµαστές Ένοπλες Επαναστατικές υνάµεις της Κολοµβίας (FARC). Αυτή η σύγκρουση έχει δηµιουργήσει σηµαντικά (ζητήµατα): στις στρατιωτικές βάσεις των Η.Π.Α στα κολοµβιανά εδάφη, και έχει (προκαλέσει) αντιπαράθεση µεταξύ των Κυβερνήσεων του Chavez (Βενεζουέλα) και Correa(Εκουαδόρ) από την µία, και του Uribe( Κολοµβίας) από την άλλη. Φυσικά, στο πυρήνα του προβλήµατος των στρατιωτικών βάσεων των Η.Π.Α στα κολοµβιανά εδάφη: βρίσκεται η ιδεολογική αντιπαράθεση: ο στρατιωτικός λαϊκιστικός αυταρχισµός του Chavez και του συµµάχου του Correa ενάντια στον συντηρητισµό του Uribe. Εκλεγµένος µε 69,13% των ψήφων το 2010, ο Juan Manuel Santos, µέλος µίας εκ των οικογενειών µε την µεγαλύτερη επιρροή στη χώρα, αναδεικνυόταν ως ο συνεχιστής της πολιτικής της προηγούµενης Κυβέρνησης Uribe, της οποίας ήταν Υπουργός Αµύνης( ). Μέτα από δύο χρόνια της προεδρικής του εκλογής, η Κολοµβία έχει γνωρίσει µεγάλη πρόοδο. Η οικονοµία έχει αναπτυχθεί κατά 6%, η φτώχεια έχει µειωθεί από το 37% στο 34%, έχουν αποκατασταθεί οι σχέσεις µε την Βενεζουέλα, και το πιο σηµαντικό, οι FARC έχουν χάσει τους ηγέτες τους µε το θάνατο του Alfonso Cano και Mono Jojoy. Ωστόσο, η δηµοτικότητα του, έχει µειωθεί δραµατικά, από το 71% στο 47%. Σύµφωνα µε διάφορες έρευνες, ένα µεγάλο µέρος του πληθυσµού δεν είναι σύµφωνο µε την διαχείριση του Santos. Σύµφωνα µε έρευνα που πραγµατοποιήθηκε από την εταιρία προεδρικών δηµοσκοπήσεων DA TEXTO S.A, στο διάστηµα Ιουλίου-Αυγούστου του 2012, το 49,7% των ερωτηθέντων αποδοκίµαζαν την Κυβέρνηση του Santos, έναντι του 43,9% που την ενέκρινε. Το 60,5% από αυτούς θεωρούν πως η Κυβέρνηση δεν έχει εκπληρώσει τις υποσχέσεις της, έναντι του 32,9% που θεωρεί πως τις έχει εκπληρώσει. Το 67,4% διαφωνεί µε την επανεκλογή του Santos σε αντίθεση µε το 26,6% που συµφωνεί και σε περίπτωση που θα λάµβαναν χώρα τώρα προεδρικές εκλογές, το 63,2% των ερωτηθέντων δεν θα τον ψήφιζαν, ενώ ένα 23,8% θα το έκανε. Άλλη έρευνα της GALLUP COLUMBIA, µαλακώνει αυτά τα δεδοµένα, παρέχοντας το 51% των ερωτηθέντων που διαφωνούν µε την επανεκλογή του Santos, έναντι του 41% που είναι υπέρ, να σηµειωθεί ότι το 43% υποστηρίζει την υποψηφιότητα του σε περίπτωση που οι εκλογές λάµβαναν χώρα τώρα. Και οι δύο έρευνες αντανακλούν µια κυβερνητική κρίση που εκδηλώνεται µέσω της πτώσης της δηµοτικότητας του προέδρου Santos. Ανάµεσα στις πιθανές αιτίας αυτών των προβληµάτων, συναντώνται η κακή διαχείριση, και σύµφωνα µε την γνώµη των πολλών, η αλαζονεία και η κακή επικοινωνιακή πολιτική. Σ αυτό θα έπρεπε να προστεθούν η επανεµφάνιση των FARC στην ύπαιθρο, η αύξηση της εγκληµατικότητας στις πόλεις, και αν µη τι άλλο, οι συνέχεις επιθέσεις του πρώην προέδρου Uribe στην Κυβέρνηση Santos, ο οποίος, κατά πολλούς, έχει γίνει η αξιωµατική αντιπολίτευση. Η δική µας γνώµη είναι ότι ο πρόεδρος Santos και η Κυβέρνηση του έχουν ένα µεγάλο βάρος στην πλάτη τους διότι πάντα συγκρίνονται µε τις Κυβερνήσεις Uribe. Ως επίλογος ή Κρίση στην Ονδούρα και την Λατινική Αµερίκη τον 21 ο αιώνα.

9 DÉLKELET-EURÓPA SOUTH-EAST EUROPE International Relations Quarterly 9 Στις 28 Ιουνίου του 2009, ο Manuel Zelaya, πρόεδρος της Ονδούρας, ανατράπηκε από πραξικόπηµα. Ο Zelaya είχε εκλεχθεί το 2006 µε 49,90% των ψήφων( 918,669 ψήφοι) έναντι του 46,17% (850,005 ψήφοι) που πήρε ο βασικός του αντίπαλος, Porfirio Lobo, σε εκλογές που συµµετείχαν µονάχα 1,841,048 ψηφοφόροι, το 50% εκλεκτόρων. Αυτό σηµαίνει πως ο Zelaya, υποψήφιος του Φιλελεύθερου Κόµµατος της Ονδούρας (PLH) κέρδισε τον πλησιέστερο αντίπαλο του Lobo, υποψήφιο του Εθνικού Κόµµατος της Ονδούρας (PNH) µε µονάχα το 25% εκλογικού σώµατος, δηλαδή, µε µία πολύ αδύναµη εκλογική βάση. Πόσο σηµαντικό ήταν το πραξικόπηµα στον Zelaya στην Ονδούρα, την τέταρτη φτωχότερη οικονοµία της Λατινικής Αµερικής; Για την µελέτη µας, θα περιοριστούµε σε δύο πτυχές: η µία της εσωτερικής πολιτικής (αλλά µε διεθνή αντίκτυπο) και η άλλη είναι ο διεθνής χαρακτήρας. Παρά το τεράστιο αντίκτυπο του δικοµµατισµού του Φιλελεύθερου Κόµµατος (PLH)και του Εθνικού(PNH), τα οποία είχαν διανεµηθεί την εξουσία στην Ονδούρα πριν από έναν αιώνα, ο πρόεδρος Zelaya ήθελε να ξεκίνησε µία πολιτική που στηριζόταν στην συµµετοχή των πολιτών, του λάου. ηλαδή, ήθελε να εισάγει µία συµµετοχική ηµοκρατία, µε βάση την εποχή του, όπως ακριβώς θα έκαναν και ο Chavez στην Βενεζουέλα,ο Morales στην Βολιβία, ο Correa στο Εκουαδόρ και ο Ortega στην Νικαράγουα. Ακριβώς αυτή η προσέγγιση των πολιτικών αρχηγών, η είσοδο στην Βολιβιανή Συµµαχία για τους Λάους της Αµερικής Μας Συνθήκη για το Εµπόριο των Λαών(ALBA- TCP), η διαδικασία ολοκλήρωσης Νότου- Νότου του Βενεζολάνου προέδρου Hugo Chavez ( και η αντιπροσφορά ALCA- U.S.), η 10τη Οκτώβριου 2008 ήταν µία από τις δοθέντες αιτίες για το πραξικόπηµα που ανέτρεψε τον πρόεδρο Zelaya. Η είσοδο της Ονδούρας στην ALBA υπό την προεδρία του Zelaya ήταν γεµάτη από ατυχίες, από την µία πλευρά, έπρεπε να επικυρωθεί από το Κογκρέσο, από την άλλη, έπρεπε να αναζητήσει µία φόρµουλα που να µην επηρεάζει την Συµφωνία Ελεύθερου Εµπορίου µεταξύ Ονδούρας και Η.Π.Α στο πλαίσιο της CAFTA-RD. Εν τέλει, µετά από πολλές συζητήσεις, το Κογκρέσο την ενέκρινε. Ο Zelaya προσπαθώντας να µιµηθεί τους προαναφερθέντες συναδέλφους του, πιθανώς υποστηριζόµενος από αυτούς, προσπάθησε την ίδια νοµική φόρµουλα ώστε να νοµιµοποιήσει την εξουσία του: συγκαλώντας δηµοψήφισµα που προσβλέπει σε συνταγµατική µεταρρύθµιση, η οποία θα ερχόταν σε αντίθεση µε την πλειοψηφία των πολιτικών θεσµών της χώρας (Κογκρέσο, ικαστική εξουσία, Εκκλησία, FF AA, επιχειρηµατίες κ.α.). Ο φόβος ήταν η αποδοχή του δηµοψηφίσµατος για την συνταγµατική µεταρρύθµιση, το καινούριο κείµενο ενέκρινε νόµιµα την επανεκλογή, διαδοχικά η αορίστου χρόνου, όπως ακριβώς έκαναν, στις δικές τους περιπτώσεις, ο Chavez, Morales, Correa και ο Ortega. Ο φόβος ήταν η διαιώνιση του ηγέτη, του προέδρου, πολύ κοινή τάση στην Λατινική Αµερική του 21 ου αιώνα, τόσο µεταξύ των ηγετών της αριστεράς, όσο και της δεξιάς. Η προεδρική επανεκλογή, διαδοχική ή αορίστου χρόνου, είναι από τα χαρακτηριστικά της τρέχουσας πολιτικής κατάστασης στην Λατινική Αµερική. Η πρόθεση προσκόλλησης στην εξουσία, αλλά µέσω δηµοφιλών διαδικασιών που να νοµιµοποιούν (δηµοψήφισµα) ή συνταγµατικών (διαδικασιών) που να νοµιµοποιούν (συνταγµατικές µεταρρυθµίσεις), είναι η τρέχουσα τάση του Προεδρισµού στην Λατινικής Αµερικής. Το πρώτο είναι να συγκαλέσει συστατικές συνελεύσεις που µέσω της συµµετοχικής δηµοκρατίας να χορηγεί τις εξουσίες που αναλογούν στον ηγέτη, εις βάρος των πολιτικών θεσµών. Αυτό που έκανε και ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Chavez: µε το Σύνταγµα του το 1999 ίδρυσε την Βολιβιανή ηµοκρατία της Βενεζουέλας, αφαίρεσε την Γερουσία, και αύξησε την προεδρική θητεία από 4ετή σε 6ετή και µε την νίκη του δηµοψηφίσµατος της 15 Φεβρουάριου του 2009 πέτυχε την επανεκλογή αορίστου χρόνου (µεµονωµένη περίπτωση της Λατινικής Αµερικής, µαζί µε την Κούβα φυσικά). Μία παρόµοια κατάσταση µπορούµε να παρατηρήσουµε και στο Εκουαδόρ: µετά την νίκη του το 2007, ο πρόεδρος Rafael Correa συγκαλεί Συστατική Συνέλευση µε σκοπό την µεταρρύθµιση του Συντάγµατος για διαδοχική επανεκλογή, επιτυχαίνοντας στις εκλογές του Απρίλη του 2009 να πάρει εντολή ως το Η Βολιβία του Evo Morales και η Νικαράγουα του Daniel Ortega, πετυχαίνουν τα ίδια αποτελέσµατα το Αυτό το κύµα τον επανεκλογών δεν είναι µοναδικό χαρακτηριστικό των Κυβερνήσεων που απαρτίζουν την ALBA, συνδεόµενες µε ιδεολογικές βάσεις. Το βλέπουµε επίσης και στην περίπτωση της Κολοµβίας: το 2002, o Uribe εκλέχτηκε πρόεδρος, µετά από τη µεταρρύθµιση του 2004, η οποία πέτυχε την τροποποίηση και την διαδοχική επανεκλογή, γίνοντας εκ νέου πρόεδρος το 2006.Η πρόθεση του ήταν µία τρίτη συνεχόµενη επανεκλογή, όµως µία τέτοια µεταρρύθµιση ήταν ανεπιτυχής, παρά το γεγονός ότι εξακολουθεί να έχει τεράστια δηµοτικότητα. Ο πρώτος γύρος των πρόσφατων προεδρικών εκλογών κερδήθηκε από τον διάδοχο του και αντιπρόεδρο Santos. Μία παρόµοια περίπτωση ήταν και εκείνη του προέδρου της Βραζιλίας, Lula, ο οποίος όπως ο Uribe κατείχε υψηλό ποσοστό αποδοχής. Μετά από δύο διαδοχικές θητείες δεν υποβλήθηκε σε τρίτη για την οποία θα ήταν απαραίτητα συνταγµατική µεταρρύθµιση. Το Σύνταγµα της Αργεντινής καθιέρωσε την επανεκλογή, όµως, µετά την περίοδο της προεδρίας του, ο Kirchner δεν αιτήθηκε, παρά το υψηλό ποσοστό δηµοτικότητας που κατείχε, αλλά δίνει την θέση του στην σύζυγο του, Christina Fernandez Kirchner.

10 10 Domingo Lilón Verano 2012 Η άλλη συνέπεια του πραξικοπήµατος του προέδρου της Ονδούρας, Manuel Zelaya, έχει διεθνή διάσταση και συνδέεται στενά µε το ρόλο της ηγεσίας στην Λατινική Αµερική τον 21 ο αιώνα. Το τελευταίο πραξικόπηµα του στρατού πραγµατοποιήθηκε σε µία χώρα, της οποίας η περιοχή (Κεντρική Αµερική) συνδέεται µε το Μεξικό από γεωπολιτική και ιστορική σκοπιά. Αλλά η Ονδούρα του Zelaya, δεδοµένου του ότι ανήκει στην ALBA, ήταν συνδεδεµένη πολιτικά και οικονοµικά, στην Βολιβαριανή Βενεζουέλα του Hugo Chavez. Ωστόσο θα είναι η Βραζιλία του Lula, ο οποίος θα παρέµβει περισσότερο σε αυτή την υπόθεση, και την ίδια στιγµή, θα είναι ο µεγαλύτερος χαµένος. Η στάση του Lula ήταν µέρος της ενίσχυσης της περιφερειακής εξουσίας που αναζητά µία περιοχή, που εδώ και καιρό έχει πάψει να είναι προτεραιότητα των Η.Π.Α. Η αντίδραση του Μεξικού στην περίπτωση της Ονδούρας είναι κάτι παραπάνω από αµφιλεγόµενη. Έχοντας όλες τις προϋποθέσεις για να έχει παίξει καθοριστικό ρόλο, και ως εκ τούτου να ενισχύσει τον ρόλο και την σηµασία του στις σχέσεις µε την Λατινικής Αµερικής, δεν το κάνει, χάνοντας µία µεγάλη ευκαιρία. Ίσως, αναγνωρίζοντας το λάθος του να προσπαθήσει να αναζητήσει κυριότερο ρόλο στην Σύνοδο Ενότητας της Λατινικής Αµερικής και της Καραϊβικής, που έλαβε χώρα Φεβρουαρίου του 2010 στο Κιτάνα Ρο και στην οποία συζητήθηκε η δηµιουργία ενός διεθνή οργανισµού της Λατινικής Αµερικής, δηλαδή, χωρίς την παρουσία των Η.Π.Α και του Καναδά. Η Βενεζουέλα ήταν ο άλλος πολύ ενεργός παίκτης στην κρίση της Ονδούρας. Με τον οποίο διακυβευόταν το κύρος του ALBA, ένας οργανισµός περισσότερο ιδεολογικός και πολιτικός παρά οικονοµικός, βασιζόµενος στην διπλωµατία του πετρελαίου, ιδρυµένος στην Αβάνα τον εκέµβριο του 2004.Το µεγάλο πρόβληµα του Chavez είναι ότι κανένας από τους «µεγάλους» της Λατινικής Αµερικής, Αργεντινή, Βραζιλία, Μεξικό, δεν έχει µεγάλη εξάρτηση από τους υδρογονάνθρακες, κυρίως από το πετρέλαιο, αντιθέτως, οι τρεις προαναφερόµενοι είναι παραγωγοί και εξαγωγείς πετρελαίου. Λόγω αυτής της κατάστασης, η Βενεζουέλα δεν µπορεί να τις επηρεάσει άµεσα, όπως και στην περίπτωση των χώρων που σχηµατίζουν τον ALBA: Βολιβία, Κούβα, Ντοµίνικα, Νικαράγουα, Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες και Βενεζουέλα, µε έναν πληθυσµό της τάξεως των 73,453,238 κατοίκων στο σύνολο, µία περιοχή 2,625,829 τετραγ. χιλιοµέτρων και ένα ΑΕΠ 669,906 εκατ. δολαρίων. Εικόνες κάτι παραπάνω από καλές αν τις συγκρίνουµε µε εκείνες των Ηνωµένων Εθνών της Νοτίου Αµερικής (UNASUR), το µεγάλο στοίχηµα του Βραζιλιάνου Lula µετά την αναποτελεσµατικότητας του MERCOSUR. Η UNASUR, ιδρύθηκε επίσηµα στις 23 Μαΐου του 2008, είναι ένας γίγαντας µε 17,649,335 τετραγωνικά χιλιόµετρα (το 41,6% της αµερικανικής ηπείρου και το 10% του κόσµου), τους 381,959,612 κατοίκους της ( το 42,4% του πληθυσµού της Αµερικής και το 5,7% του πληθυσµού παγκοσµίως) και µε ΑΕΠ 4,034,793 εκατ. δολάρια (το 30,5% της Αµερικής και το 6,7% παγκοσµίως), που συγκεντρώνει την Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη και Βενεζουέλα (MERCOSUR), την Βολιβία, Κολοµβία, Εκουαδόρ και Περού (CAN), την Γουινέα και το Σουρινάµ ( CARICOM), την Χιλή (OCDE) και το Μεξικό και τον Παναµά ως παρατηρητές. Η UNASUR είναι η Ένωση των Εθνών της Νοτίου Αµερικής, αν και το καταστατικό της προβλέπει την ενσωµάτωση κάθε χώρας της Λατινικής Αµερικής, µία πρόθεση της Βραζιλίας να γίνει περιφερειακή δύναµη, που για έναν ορισµένο χρονικό διάστηµα δεν θα µπορούσε να τοποθετηθεί και να διαπραγµατευτεί πρόσωπο µε πρόσωπο µε τις Η.Π.Α, επειδή ακριβώς δεν είναι ακόµα µία περιφερειακή δύναµη. Για να µάθει τα βήµατα που οδηγούν σ αυτή την κατεύθυνση η Βραζιλία θα αρπάξει το πλεονέκτηµα της UNASUR και θα µετατραπεί σε περιφερειακή δύναµη της Νοτίου Αµερικής. Αυτές ήταν οι δυνάµεις που έδωσαν κίνητρο στην συµµέτοχη της Βραζιλία σε µία περιοχή και χώρα στην οποία δεν έχει µεγάλη επιρροή. Ωστόσο, µε την ισχυρή του στάση, ο Lula πέτυχε να εκλεχθεί πρόεδρος της Ονδούρας, ο Porfirio Lobo, δεν θα συµµετέχει µαζί µε τους άλλους αντιπροσώπους της Λατινικής Αµερικής και την Καραϊβικής στην περιφερειακή Σύνοδο Κορυφής UE-ALC,που πραγµατοποιήθηκε το Μάιο του Μετέφρασε η Ευαγγελία Παπαδοπουλου * Βιβλιογραφία: Alcántara Sáez, Manuel, La escala de la izquierda. La ubicación ideológica de presidentes y partidos de izquierda en América Latina. Nueva Sociedad N 217, septiembre-octubre de 2008, pp (www.nuso.org). Arriagada Herrera, Genaro Petróleo y gas en América Latina. Un análisis político y de relaciones internacionales a partir de la política venezolana. Real Instituto Elcano, DT20/2005

11 DÉLKELET-EURÓPA SOUTH-EAST EUROPE International Relations Quarterly 11 s_petroleo_america_latina.pdf?mod=ajperes Barton, Jonathan R., A Political Geography of Latin America, Routledge, London/NY, Bartra, Roger: Un zombi político. El País, 26 de octubre de 2003, p. 15. Berkics Erika-Lilón Domingo: "The Poverty in Treasure of Energy Resources in Countries of Latin America: The Case of Bolivia". Megatrend Review, Vol. 4 (1) 2007, Megatrend University, Belgrade, Serbia, pp Berkics Erika Horváth Gyula-Lilón Domingo: Populismo y Nacionalismo en América Latina. Cadernos de Estudos Latino-Americanos 02. Centro de Estudos Latino-Americanos (CELA). Edições Universidade Fernando Pessoa, Porto, 2007, pp Ceresole, Norberto: Caudillo, Ejército y pueblo: la Venezuela del Comandante Chávez, ( ) Cordeiro, José Luis: El desafío latinoamericano... y sus cinco grandes retos, McGraw-Hill Interamericana, Bogotá, Dieterich Steffan, Heinz: Hugo Chávez y el El socialismo del siglo XXI, 2007, (2da edición). ( ) Eloy Martínez, Tomás: Argentina: doscientos años de soledad. El País, 29/10/2009. García linera, Álvaro: La crisis boliviana en el contexto regional. In: Geopolítica de los recursos naturales y acuerdos comerciales en Sudamérica. La Paz, Bolivia. FOBOMADE, 2005, pp Grabendorff, Wolf: América Latina hacia Escenarios posibles y el papel de Alemania en la región. Nueva Sociedad N 210, julio-agosto de 2007, pp Gratius, Susanne: Apertura y cierre de Cuba. Foreign Policy Edición española. ( ) Gratius, Susanne: La tercera ola populista de América Latina. FRIDE, Octubre de Gnesotto Nicole - Giovanni GREVI: The New Global Puzzle. What World for the EU in 2025? Institute for Security Studies, Paris, Harnecker, Marta: Venezuela: militares junto al pueblo, 2003, ( ) Harrison, Lawrence E.: El suddesarrollo está en la mente. El caso latinoamericano, Editorial Limusa, México,1989 (versión original: Lawrence E. Harrison, Underdevelopment is a state of mind. The Latin American case. Center for International Affairs, Harvard University and University Press of America, 1985 (segunda edición revisada de 2000). Hobsbawm, Eric: Historia del siglo XX, Crítica Grijalbo Mondadori. Barcelona, Horváth Gyula: Cuatro estudios sobre el populismo latinoamericano. Hispania Kiadó, Szeged, International Crisis Group 2006: El incierto camino de las reformas en Bolivia. Informe sobre América Latina N 18 3 de julio de 2006 (www.crisisgroup.org) Lambert, Jacques: América Latina. Barcelona Caracas. Editorial Ariel, Lilón Domingo: A latin-amerikai politikai változások belsı és nemzetközi kontextusa. Külügyi Szemle, VII. Évfolyam/ szám, pp Ministerio de defensa instituto español de estudios estratégicos real instituto elcano 2007: Panorama estratégico 2006/2007. Madrid. Naím, Moisés "La globalización de los indígenas". En: El País, 13 de octubre de 2003, p. 13. Pnud (2004): La democracia en América Latina. Hacia una democracia de ciudadanos y ciudadanas. Buenos Aires: Aguilar, Altea, Taurus, Alfaguara. Pnud (2005): Informe sobre Desarrollo Humano. Madrid, Barcelona, México: Grupo Mundi-Prensa. Ramírez, Sergio, Adios muchachos. Una memoria de la revolución sandinista. Editorial Aguilar, Madrid, Ramírez, Sergio Atrapados con salida. El País, 9 de noviembre de 2003, p. 15. Rapoport, Mario, MADRID, Eduardo, MUSACCHIO, Andrés, VICENTE, Ricardo, Historia económica, política y social de la Argentina ( ). Ediciones Macchi, Buenos Aires, Reid, Michael, El continente olvidado. La lucha por el alma de América Latina. Belacqva, Barcelona, Retana Ramírez, Ruperto, Izquierda y modernidad en América Latina: Venezuela, Cuba y México. UNAM, México, 1996, 264 págs. Rojas Aravena, Francisco, El nuevo mapa político latinoamericano. Para repensar los factores que marcan las tendencias políticas. Nueva Sociedad N 205, septiembre-octubre 2006, pp

12 12 Domingo Lilón Verano 2012 Semsey Viktória, Spanyolország és Latin-Amerika századi rövid története. L Harmattan-Zsigmond Király Fıiskola, Budapest, Skidmore Thomas E.-Smith Peter H.: Historia contemporánea de América Latina. América Latina en el siglo XX. Crítica-Grijalbo Mondadori. Barcelona, The National Intelligence Council (NIC): Global Trends 2015: A Dialogue About the Future With Nongovernment Experts, The National Intelligence Council (NIC): Mapping the Global Future. Report of the National Intelligence Council's 2020 Project. GPO, Pittsburgh, PA, Villegas Quiroga, Carlos Explotación de los recursos hidrocarburíferos en Bolivia. Problemas y perspectivas. In: Geopolítica de los recursos naturales y acuerdos comerciales en Sudamérica. La Paz, Bolivia. FOBOMADE, 2005, pp Zweig, Stefan, Brasil, un país de futuro (1941). DKE 2012 Σηµείωση: Αξιότιµοι Ερευνητές, αν κάνετε κάποια αναφορά σε αυτό το άρθρο ή µέρους αυτού, παρακαλώ στείλτε µας στο Παρακαλώ αναφερθείτε στο άρθρο όπως παρακάτω: Lilón Domingo: Ο πολιτικός χάρτης της Λατινικής Αµερικής τον ΧΧΙ αιώνα. (Μετέφρασε η Ευαγγελία Παπαδοπουλου). Délkelet Európa South-East Europe International Relations Quarterly, Τόµος 3. Νο.2 (Verano 2013) σελ. 12. Σας ευχαριστώ για τη συνεργασία σας. Ο Αρχισυντάκτης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Ακαθάριστος κύκλος εργασιών....4 2. Λειτουργικό Κέρδος....7 3. Άποψη για την οικονομική κρίση... 10 4. Τα περισσότερο σημαντικά επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ 7.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήµανε ένα σύνολο δράσεων προτεραιότητας που είναι απαραίτητες για την προώθηση των στόχων που έθεσε η ιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ALCO ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ALCO ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ALCO ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ Συντριπτικά αρνητικοί είναι, επίσης, οι πολίτες και για τη δαπάνη, όπως αποκάλυψε το ΘΕΜΑ», 500 εκατ. δολαρίων σε εξοπλιστικό πρόγραμμα εκσυγχρονισμού αεροσκαφών πεντηκονταετίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκη της Λισαβόνας

Συνθήκη της Λισαβόνας Συνθήκη της Λισαβόνας Α. Εισαγωγή Στις 13 Δεκεμβρίου 2007, οι αρχηγοί των είκοσι επτά χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Με τη Συνθήκη τροποποιούνται οι δύο βασικές Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση της αγοράς

Ανασκόπηση της αγοράς N29 Τετάρτη, 24 Ιουλίου του Ανασκόπηση της αγοράς Την τελευταία εβδομάδα το αργό πετρέλαιο που απολάμβανε σημαντικές αυξήσεις επιβεβαιώνοντας το Head & Shoulders σχέδιο, ελέγχοντας τα επίπεδα στήριξης

Διαβάστε περισσότερα

Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας

Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας ελτίο Τύπου Αθήνα, 25 Αυγούστου, 2008 Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας Η Henkel σηµείωσε ικανοποιητική οργανική

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 19 Φεβρουαρίου 2014. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: εκέµβριος 2013. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών. εκέµβριος 2013

Αθήνα, 19 Φεβρουαρίου 2014. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: εκέµβριος 2013. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών. εκέµβριος 2013 Αθήνα, 19 Φεβρουαρίου 2014 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: εκέµβριος 2013 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών εκέµβριος 2013 Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα 215 εκατ. ευρώ, σχεδόν το µισό εκείνου

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 27 Αυγούστου 2015 Αποτελέσµατα Β Τριµήνου / Α Εξαµήνου 2015 Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης Ο Όµιλος

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ [1] ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ-ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ-ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Χώρες του Α κόσμου ΗΠΑ Δυτική ευρώπη Ιαπωνία Χώρες του Β κόσμου Πρώην σοσιαλιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ DR ALI OTHMAN BADRI SINDI MINISTER OF PLANNING, KURDISTAN REGION, IRAQ TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the Arab World: Strengthening political, business

Διαβάστε περισσότερα

Σεµινάριο: «θεσµοί κοινωνικής ευθύνης & κοινωνική αλληλεγγύη» Εργασία: «Παρουσίαση της οργάνωσης: Γιατροί χωρίς σύνορα (MSF)»

Σεµινάριο: «θεσµοί κοινωνικής ευθύνης & κοινωνική αλληλεγγύη» Εργασία: «Παρουσίαση της οργάνωσης: Γιατροί χωρίς σύνορα (MSF)» Σεµινάριο: «θεσµοί κοινωνικής ευθύνης & κοινωνική αλληλεγγύη» Εργασία: «Παρουσίαση της οργάνωσης: Γιατροί χωρίς σύνορα (MSF)» Παρουσίαση: Φίκα Ιλιάς Κωνσταντίνα Η ονοµασία της οργάνωσης Οι Γιατροί Χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 13 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της έρευνας... σελ. 3 1. Βαθμός αισιοδοξίας για το αν η Ελλάδα θα παραμείνει

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΤΗΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΤΗΣ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η λατινοαμερικανική πραγματικότητα χαρακτηρίζεται από μια μοναδικότητα. Περιέχει στην καθημερινότητά της, στην ιστορία της και στην κουλτούρα της στοιχεία που είναι σχεδόν φανταστικά, μυθικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας.

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. ΜΕΓΑΛΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. Φωνή δυνατή. Φωνή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ 1.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνεται και αλλάζει. Τον Μάιο του 2004, δέκα νέες χώρες εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διεύρυνση αποτελεί µια ζωτικής σηµασίας

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση Ε.Ε. και Ρωσίας σε θέµατα Αγορών Φυσικού Αερίου και Κλιµατικής Αλλαγής

Αλληλεπίδραση Ε.Ε. και Ρωσίας σε θέµατα Αγορών Φυσικού Αερίου και Κλιµατικής Αλλαγής Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11/05/2014, Παν. Πειραιώς Αλληλεπίδραση Ε.Ε. και Ρωσίας σε θέµατα Αγορών Φυσικού Αερίου και Κλιµατικής Αλλαγής Δρ. Αθανάσιος Δαγούµας Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 11: Διεθνείς Χρηματοδοτικοί Οργανισμοί Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ PETER SANFEY REGIONAL ECONOMIST FOR SOUTHEASTE EUROPE AND GREECE, EBRD TO THE EVENT «RESURRECTING THE GREEK ECONOMY: GREAT EXPECTATIONS?» ΠΕΜΠΤΗ 9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015

Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015 Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015 Σεπτέμβριος 15 Ιανουάριος 15 ΣΥΡΙΖΑ 35,46 36,34 ΝΔ 28,10 27,81 ΧΑ 6,99 6,28 ΠΑΣΟΚ 6,28 4,68 ΚΚΕ 5,55 5,45 ΠΟΤΑΜΙ 4,09 6,05 ΑΝΕΛ 3,69 4,75 ΕΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα,

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, Βασιλική Π. Μεσθανέως Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, 1949-1963 Πρόλογος Nικηφόρος ιαµαντούρος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 15 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 21 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 31 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι 49 ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΛΑΙΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική σταθεροποίηση δείχνει το δημοσκοπικό «κύμα»

Πολιτική σταθεροποίηση δείχνει το δημοσκοπικό «κύμα» Πατάει γερά ο Σαμαράς, υποχωρεί ο ΣΥΡΙΖΑ Πολιτική σταθεροποίηση δείχνει το δημοσκοπικό «κύμα» Παρά την εμφανή οικονομική δυσπραγία και την προφανή δυσκολία της πλειονότητας των πολιτών να εκπληρώσουν τις

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Αντιπρόεδρος του ΠΣΑΟΣ & Επίτιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Στέρλιγκ (University of Stirling), Η.Β.

Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Αντιπρόεδρος του ΠΣΑΟΣ & Επίτιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Στέρλιγκ (University of Stirling), Η.Β. Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Αντιπρόεδρος του ΠΣΑΟΣ & Επίτιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Στέρλιγκ (University of Stirling), Η.Β. Ξένοι Ποδοσφαιριστές και Ευρωπαϊκές Επιδόσεις: Η Περίπτωση του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Χρήστος Νίκας Εισαγωγή Η εισροή μεταναστών στην Ελλάδα και

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη διεθνή οικονομική κρίση, το Ευρώ & τις σχέσεις Κράτους - Οικονομίας

Η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη διεθνή οικονομική κρίση, το Ευρώ & τις σχέσεις Κράτους - Οικονομίας Η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη διεθνή οικονομική κρίση, το Ευρώ & τις σχέσεις Κράτους - Οικονομίας Δεκέμβριος 2008 0840 / Διάγραμμα 1 Public Issue: Πηγές στοιχείων Κλίμακα στάσεων απέναντι στον

Διαβάστε περισσότερα

Η PROINSO αρχίζει τη διανοµή συστηµάτων από την Ταϋλάνδη προς όλη τη Νοτιοανατολική Ασία

Η PROINSO αρχίζει τη διανοµή συστηµάτων από την Ταϋλάνδη προς όλη τη Νοτιοανατολική Ασία Η PROINSO αρχίζει τη διανοµή συστηµάτων από την Ταϋλάνδη προς όλη τη Νοτιοανατολική Ασία Η ισπανική πολυεθνική, που είναι εξειδικευµένη στη διανοµή ηλιακών στοιχείων και µετατροπέων για ηλιακές φωτοβολταϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ 5.1 Εισαγωγή Στην ενότητα αυτήν θα παρουσιάσουµε µία αναλυτική περιγραφή της γνώµης των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά µε τα ναρκωτικά. Καθώς είναι γνωστό, στις µέρες

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

11256/12 IKS/nm DG G1A

11256/12 IKS/nm DG G1A ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 2012 (OR. en) 11256/12 UEM 211 ECOFIN 585 SOC 562 COMPET 430 ENV 526 EDUC 203 RECH 266 ENER 295 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέµα: ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση"!

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη Στρατηγική Διοίκηση! Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)» µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεµατική Ενότητα 1 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Τα παγκόσμια έσοδα της PwC για το οικονομικό έτος 2015 αυξάνονται κατά 10% σκαρφαλώνοντας στα 35,4 δις δολάρια

Τα παγκόσμια έσοδα της PwC για το οικονομικό έτος 2015 αυξάνονται κατά 10% σκαρφαλώνοντας στα 35,4 δις δολάρια Δελτίο Τύπου Ημερομηνία: 06 Οκτωβρίου 2015 Υπεύθυνη: Αλεξάνδρα Φιλιππάκη Τηλ: 2106874711 Email: alexandra.filippaki@gr.pwc.com Σελίδες: 5 Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε εδώ Follow/retweet: @pwc_greece

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ» ΕΡΓΟ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 5. Η ΕΕ ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ. Βασικά θέματα προς συζήτηση:

ΕΝΟΤΗΤΑ 5. Η ΕΕ ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ. Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 5. Η ΕΕ ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Τι είναι η διεθνής περιφερειακή συνεργασία και ποια η εξέλιξη του φαινομένου; Μορφές Περιφερειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΚΤΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΑΝΟΙΓΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΟΤΙΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ. Hλίας Κονοφάγος και Νίκος Λυγερός. (Αναλυτές)

ΤΟ ΑΡΚΤΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΑΝΟΙΓΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΟΤΙΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ. Hλίας Κονοφάγος και Νίκος Λυγερός. (Αναλυτές) ΤΟ ΑΡΚΤΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΑΝΟΙΓΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΟΤΙΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ Hλίας Κονοφάγος και Νίκος Λυγερός (Αναλυτές) Copyright: H. Konofagos & N. Lygeros on line Η θαλάσσια (offshore) παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Α. Η χρηµατοοικονοµική επιστήµη εξετάζει: 1. Τον κόσµο των χρηµαταγορών,των κεφαλαιαγορών και των επιχειρήσεων 2. Θέµατα που περιλαµβάνουν τη χρονική αξία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ 1 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟΥ Η περιφερειακή ανάλυση που ακολουθεί βασίζεται στις έρευνες Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερική Ασφάλεια ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ

Εσωτερική Ασφάλεια ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ Εσωτερική Ασφάλεια ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ Ο καθένας χρειάζεται να νιώθει ασφάλεια στην καθηµερινή του ζωή. Αν και οι Ευρωπαίοι πολίτες δεν έχουν ζήσει πόλεµο εδώ και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Στη Β Αθήνας. Νίκος Δένδιας. Μπορεί! Υποψήφιος Βουλευτής Β Αθήνας

Στη Β Αθήνας. Νίκος Δένδιας. Μπορεί! Υποψήφιος Βουλευτής Β Αθήνας Στη Β Αθήνας Νίκος Δένδιας Μπορεί! Υποψήφιος Βουλευτής Β Αθήνας Στη Β Αθήνας Νίκος Δένδιας Μπορεί! 11 βασικές θέσεις του Νίκου Δένδια, για τους πολίτες της Β Αθήνας Έχουμε ένα μεγάλο πατριωτικό καθήκον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ Η.Π.Α.

ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ Η.Π.Α. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ο ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ Η.Π.Α. 10.1 Εισαγωγή Η διατλαντική σχέση υπήρξε το κλειδί στην ασφάλεια και την ευηµερία µας από την εποχή της ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Μετά τον Β

Διαβάστε περισσότερα

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα.

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα. Β. ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Λαµβάνοντας υπόψη σας τα εθνικά, κοινωνικά, οικονοµικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της τσαρικής Ρωσίας καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 25 Φεβρουαρίου 2011 1. ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία εκ-10 εκ-09 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κύριοι Μέτοχοι,

Αξιότιμοι κύριοι Μέτοχοι, ======================================================= ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ «ΑΙΟΛΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1.1.2006-31.12.2006

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ: Κυρίες και κύριοι χαίρετε. Στα επόμενα λεπτά της παρουσίασής μου πρόκειται να εστιάσω κυρίως στο εμπορικό κομμάτι, στην εμπορική διάσταση που έχουν οι εξελίξεις στην περιοχή μας όσον

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΟΛΓΑΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the Arab World: Strengthening political, business and investment ties» ΤΡΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ PANAGIOTIS MIHALOS SECRETARY GENERAL FOR INTERNATIONAL ECONOMIC RELATIONS, MINISTRY OF FOREING AFFAIRS, GREECE TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Αποθέματα Υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο: Συνεισφέροντας στην Ασφάλεια του Ενεργειακού Εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αποθέματα Υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο: Συνεισφέροντας στην Ασφάλεια του Ενεργειακού Εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αποθέματα Υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο: Συνεισφέροντας στην Ασφάλεια του Ενεργειακού Εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η Ενέργεια στο Επίκεντρο του Ευρωπαϊκού Οικοδομήματος Συνθήκη για την ίδρυση

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Το πετρέλαιο χρησιμοποιείται για την παραγωγή καυσίμων αλλά και άλλων χημικών προϊόντων παγκοσμιώς. Καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της καθημερινότητας μας καθώς έχει ευρεία χρήση. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Agiou Spirodona str. 12243 Egaleo (Athens) Greece Τel. +302105385831, Secretariat +302105385381. http://users.teiath.gr/mglamb mglamb@teiath.

Agiou Spirodona str. 12243 Egaleo (Athens) Greece Τel. +302105385831, Secretariat +302105385381. http://users.teiath.gr/mglamb mglamb@teiath. Αθήνα 19 Ιανουαρίου 2015 ΕΡΕΥΝΑ ΤΙ ΘΑ ΨΗΦΙΣΟΥΝ ΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΗΝ 25 η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ Η Έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον καθηγητή Μιχάλη Γλαμπεδάκη και ομάδα ερευνητών και φοιτητών, την εβδομάδα 12-16

Διαβάστε περισσότερα

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα»

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Αντώνης Μακρυδηµήτρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών «Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Ι Βασικό πρόβληµα της χώρας υπήρξε εδώ και καιρό η ποιότητα της δηµοκρατίας και της λειτουργίας των δηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

- Συμφωνείτε ή διαφωνείτε με την στρατηγική που ακολουθεί η κυβέρνηση στη διαπραγμάτευση με τους εταίρους μας;

- Συμφωνείτε ή διαφωνείτε με την στρατηγική που ακολουθεί η κυβέρνηση στη διαπραγμάτευση με τους εταίρους μας; Η πανελλαδική έρευνα της GPO για την εκπομπή του MEGA "Ανατροπή" διενεργήθηκε στο διάστημα 12,13 και 15 Ιουνίου, σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 1.000 ατόμων. Αναλυτικά τα ευρήματα της δημοσκόπησης: - Για το

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 1 Του Χρήστου Μηνάγια Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 04 Απριλίου 2012 www.geostrategy.gr Στο άρθρο του συντάκτη του παρόντος, µε τίτλο «Εκβιασµοί, απειλές και αυθαιρεσίες από την Άγκυρα στην Ανατολική

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην εφημερίδα Χαραυγή

Συνέντευξη στην εφημερίδα Χαραυγή Συνέντευξη στην εφημερίδα Χαραυγή Συνέντευξη του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 30 Ιουνίου 2008 στην Αθηνά Ξενοφώντος (Β Μέρος) Τα πλεονεκτήματα και τις

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο

Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο Εισαγωγή 0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ σελ. 04 Τι είναι το Οικουμενικό Σύμφωνο; 05 06 06 Οι 10 αρχές του Οικουμενικού Συμφώνου Γιατί μια διεθνής Πρωτοβουλία; Ποιοι συμμετέχουν; Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Ιανουάριος - Απρίλιος Καταναλωτική δαπάνη εισερχόμενου τουρισμού σε έξι Μεσογειακές χώρες, με επιμέρους στοιχεία για την Ελλάδα Αύγουστος 2 Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εξωτερικό Εμπόριο Προϊόντων Νοτίου Αφρικής 2012.

ΘΕΜΑ: Εξωτερικό Εμπόριο Προϊόντων Νοτίου Αφρικής 2012. ΘΕΜΑ: Εξωτερικό Εμπόριο Προϊόντων Νοτίου Αφρικής 2012. Αναλύονται ακολούθως οι εμπορικές ροές προϊόντων (εξαγωγές - εισαγωγές) της Ν. Αφρικής για το έτος 2012, βάσει των επίσημων στατιστικών στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Προοπτικών Απασχόλησης της Manpower για το Δ Τρίμηνο 2014

Έρευνα Προοπτικών Απασχόλησης της Manpower για το Δ Τρίμηνο 2014 ManpowerGroup Μεσογείων 2-4 115 27 Αθήνα T: 210 69 27 400 F: 210 32.48.644 www.manpowergroup.gr Media Contact: Μαριάννα Κολλητήρη T: 210 69 31 235 mkollitiri@manpowergroup.gr Έρευνα Προοπτικών Απασχόλησης

Διαβάστε περισσότερα