ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ"

Transcript

1 ΠΠΑΑΝΕΕΠΠΙ ΙΣΣΤΤΗΗΜΙ ΙΟ ΑΑΙ ΙΓΓΑΑΙ ΙΟΥΥ ΤΤΜΗΗΜΑΑ ΜΗΗΧΧΑΑΝΙ ΙΚΚΩΝ ΠΠΛΛΗΗΡΡΟΦΟΡΡΙ ΙΑΑΚΚΩΝ ΚΚΑΑΙ Ι ΕΕΠΠΙ ΙΚΚΟΙ ΙΝΩΝΙΑΑΚΚΩΝ ΣΣΥΥΣΣΤΤΗΗΜΑΑΤΤΩΝ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Η Διπλωματική Εργασία παρουσιάστηκε ενώπιον του Διδακτικού προσωπικού του Πανεπιστημίου Αιγαίου Σε Μερική Εκπλήρωση Των Απαιτήσεων για το Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στις Τεχνολογίες και Διοίκηση Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων Γαλάνης Ιωάννης ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ [2009]

2 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ: ΓΑΛΑΝΗ ΙΩΑΝΝΗ Γκρίτζαλης Στέφανος, Επιβλέπων (6/2/2009) Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων Κοκολάκης Σπύρος, Μέλος Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων Λουκής Ευριπίδης, Μέλος Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2009

3 Περίληψη Η παρούσα διπλωματική εργασία, περιγράφει το σχεδιασμό του Προγράμματος Ενημερότητας και Ευαισθητοποίησης των χρηστών πληροφοριακών συστημάτων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων, σε θέματα Ασφάλειας και Προστασίας της Ιδιωτικότητας. Ο υπό μελέτη οργανισμός ανήκει στο δημόσιο τομέα και αναπτύσσει και συντηρεί μεγάλης κλίμακας ολοκληρωμένα πληροφοριακά συστήματα για τη στήριξη του έργου του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών. Ο σχεδιασμός του προγράμματος βασίζεται στη μεθοδολογία που περιγράφεται στο Εγχειρίδιο για την Αύξηση της Ενημερότητας στην Ασφάλεια των Πληροφοριών, που εξέδωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών (E.N.I.S.A.) το Η παρούσα έρευνα μπορεί να αξιοποιηθεί από ερευνητές που ασχολούνται με το θέμα της ενημερότητας ασφάλειας Π.Σ. καθώς και με την διοίκηση της ασφάλειας των Π.Σ. γενικότερα. Μπορεί επίσης να αποτελέσει σημείο εκκίνησης για κάθε οργανισμό που σκοπεύει να πραγματοποιήσει κάποιο ανάλογο πρόγραμμα.

4 Abstract The present MSc Thesis describes the design of an information security and sensitize in privacy issues awareness program, for the account of General Secretariat for Information Systems. The aforementioned organization which belongs to the public sector, develops and maintains large scale information systems to support the ministry of economy and finance. The program design is based on the New user s guide: How to raise information security awareness, published by the European Network and Information Security Agency (E.N.I.S.A.) in The current study could be proven useful to any practitioner or academic who tackle the security awareness and security management issues. It also can be used as a starting point for any organization who intends to plan, organize and run an information security awareness raising initiative.

5 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή Ασφάλεια των πληροφοριακών συστημάτων και ενημερότητα χρηστών Σκοπός και στόχοι Πηγές και όρια Το Πρόγραμμα Ενημερότητας και Ευαισθητοποίησης χρηστών Πληροφοριακών Συστημάτων της Γ.Γ.Π.Σ., σε θέματα Ασφάλειας και Προστασίας της Ιδιωτικότητας Δομή της μελέτης Μεθοδολογία Η μεθοδολογία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών (E.N.I.S.A.) Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της ακολουθούμενης μεθοδολογίας Φάση Α : Σχεδιασμός, Αξιολόγηση και Ανάπτυξη Διεργασία Α-01: Συγκρότηση ομάδας σχεδιασμού και εκπόνησης του προγράμματος ενημερότητας Θεωρητικό πλαίσιο Αποτελέσματα διεργασίας Διεργασία Α-02: Καθορισμός σκοπού και στόχων του προγράμματος ενημερότητας Θεωρητικό πλαίσιο Αποτελέσματα διεργασίας Διεργασία Α-03: Καθορισμός και ανάλυση των ομάδων αποδεκτών του προγράμματος Θεωρητικό πλαίσιο Αποτελέσματα διεργασίας Διεργασία Α-04: Επιλογή θεματικών ενοτήτων, αντιστοίχησή τους με τις ομάδες αποδεκτών και αξιολόγηση τους Θεωρητικό πλαίσιο Αποτελέσματα διεργασίας Διεργασία Α-05: Καθορισμός επικοινωνιακού πλάνου Θεωρητικό πλαίσιο Αποτελέσματα διεργασίας Διεργασία Α-06: Σχεδιασμός δράσεων επικοινωνίας... 33

6 3.6.1 Θεωρητικό πλαίσιο Αποτελέσματα διεργασίας Μελλοντικές δράσεις ενημερότητας Διεργασία Α-07: Προσδιορισμός δεικτών αξιολόγησης Θεωρητικό πλαίσιο Αποτελέσματα διεργασίας Σύνοψη Σχεδίου Δράσης Περιεχόμενο δράσεων ενημερότητας Περιεχόμενο δράσεων με θέματα ασφάλειας των Π.Σ. και προστασίας της ιδιωτικότητας γενικού ενδιαφέροντος (Δράσεις 1 και 2) Περιεχόμενο μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για την προστασία των προσωπικών δεδομένων (Δράση 6) Περιεχόμενο μηνυμάτων ασφάλειας σε αντικείμενα που χρησιμοποιεί το προσωπικό της Γ.Γ.Π.Σ. (Δράση 9) Έντυπο για τις βέλτιστες πρακτικές επιλογής στοιχείων λογαριασμού χρήστη και τις προδιαγραφές των λογαριασμών χρήστη που υποστηρίζουν τα συστήματα της Γ.Γ.Π.Σ. (Δράση 12) Περιεχόμενο δράσης ενημερότητας με θέμα την ασφάλεια των εκτυπώσεων (Δράση 13) Πρότυπα πληροφοριακού υλικού Πρότυπα φυλλαδίων Β02. Πρότυπο ηλεκτρονικού μηνύματος Β03. Πρότυπο ενημερωτικού δελτίου Καθιέρωση οργανωτικού μοντέλου για την αναφορά περιστατικών διακύβευσης ασφάλειας Εισαγωγή Στόχος της καθιέρωσης του Οργανωτικού Μοντέλου Περιορισμοί Δομικά στοιχεία του Οργανωτικού Μοντέλου Οργανωτικό μοντέλο αναφοράς περιστατικών διακύβευσης ασφάλειας Ορισμός περιστατικών διακύβευσης ασφάλειας Προτεινόμενοι ρόλοι και αρμοδιότητες Διαδικασίες για την αναφορά περιστατικών διακύβευσης ασφάλειας Διαδικασία 01- Επώνυμη αναφορά περιστατικού διακύβευσης ασφάλειας Διαδικασία 02- Ανώνυμη αναφορά περιστατικού διακύβευσης ασφάλειας... 79

7 6.3.3 Διαδικασία 03- Διαχείριση επώνυμης αναφοράς περιστατικού διακύβευσης ασφάλειας Διαδικασία04-Διαχείριση ανώνυμης αναφοράς περιστατικού διακύβευσης ασφάλειας Φόρμα αναφοράς περιστατικού διακύβευσης ασφάλειας Συμπεράσματα και περαιτέρω έρευνα Σύνοψη και συμπεράσματα Αξιοποίηση της έρευνας Βιβλιογραφικές πηγές Ηλεκτρονικές πηγές ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β... 87

8 1. Εισαγωγή 1.1 Ασφάλεια των πληροφοριακών συστημάτων και ενημερότητα χρηστών Η ραγδαία ανάπτυξη και διάδοση των συστημάτων τεχνολογίας των πληροφοριών, είχε ως αποτέλεσμα την ανάδειξη τους ως σημαντικό παράγοντα στη διαμόρφωση της καθημερινότητας των σύγχρονων οργανισμών και ατόμων. Οι σύγχρονοι οργανισμοί, ιδιωτικοί και δημόσιοι, βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στα πληροφοριακά συστήματα για την εύρυθμη και αποτελεσματική λειτουργία τους. Αξιοποιώντας τα εν λόγω συστήματα καλύπτουν λειτουργικές τους ανάγκες, αναπτύσσουν και προσφέρουν προϊόντα και υπηρεσίες και συλλέγουν και επεξεργάζονται μεγάλο όγκο δεδομένων. Ειδικά στις περιπτώσεις μεγάλων οργανισμών, όπου ο όγκος και η ανάγκη διαχείρισης των πληροφοριών που συλλέγουν αυξάνονται με σημαντικούς ρυθμούς, τα πληροφοριακά συστήματα αποτελούν επένδυση στρατηγικής σημασίας. Η χρήση Πληροφοριακών Συστημάτων (Π.Σ.) στους εν λόγω οργανισμούς καθιστά δυνατή την αποθήκευση και επεξεργασία πληροφοριών σε μεγάλη κλίμακα, συμβάλλοντας στην επίτευξη των στρατηγικών τους στόχων. Αντίστοιχα, σε ατομικό επίπεδο, η διάδοση των προσωπικών υπολογιστών και η αύξηση της χρήσης των υπηρεσιών του Διαδικτύου, καθιστά τα Π.Σ. κοινό τόπο στη καθημερινότητα του σύγχρονου ανθρώπου. Οι δυνατότητες ψυχαγωγίας, ενημέρωσης και επικοινωνίας που προσφέρουν τα Π.Σ. σε ατομικό επίπεδο, αξιοποιούνται από ολοένα μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού των σύγχρονων κοινωνιών. Συνέπεια της αναβάθμισης του ρόλου των Π.Σ. και της ευρείας διάδοσης τους, ήταν και η ανάδειξη του ζητήματος της ασφάλειας τους. Ο όγκος των πληροφοριών που επεξεργάζονται τα Π.Σ., η πολυπλοκότητά τους, καθώς και η τεχνογνωσία που απαιτείται για τον ορθό σχεδιασμό, τη συντήρηση και το χειρισμό τους, καθιστούν τα Π.Σ. ευάλωτα σε πλήθος απειλών. Οι απειλές αυτές είναι σύνθετες και απευθύνονται στο σύνολο των συνιστωσών του πληροφοριακού συστήματος: την τεχνολογική υποδομή του, το λογισμικό, τις διαδικασίες, τα δεδομένα που επεξεργάζεται, καθώς και τους ανθρώπους που τα διαχειρίζονται.

9 H πλειονότητα των οργανισμών, βασίζουν την προσπάθεια ενίσχυσης της ασφάλειας των πληροφοριακών τους συστημάτων αποκλειστικά στην τεχνολογία και τα μέσα προστασίας που αυτή προσφέρει. Η συγκεκριμένη πρακτική παρουσιάζει δύο βασικές αδυναμίες: Πρώτον, ο ρυθμός εξέλιξης των απειλών, που αντιμετωπίζουν τα πληροφοριακά συστήματα, καθιστά τα τεχνολογικά μέσα προστασίας βραχύβια, αφού η αποτελεσματικότητα των τεχνολογικών λύσεων μειώνεται ταχύτατα, καθώς εμφανίζονται νέες και πιο εξελιγμένες απειλές. Δεύτερον και σημαντικότερο, η συγκεκριμένη πρακτική αγνοεί την επίδραση του ανθρώπινου παράγοντα. Η ασφάλεια των πληροφοριακών συστημάτων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και δεν είναι ούτε αποκλειστικά, ούτε κυρίως τεχνικό ζήτημα. Στο πλαίσιο της ασφάλειας των πληροφοριακών συστημάτων, ο άνθρωπος αποτελεί τον πιο σημαντικό κρίκο. Και αυτό γιατί κάθε σύστημα ασφάλειας, ανεξαρτήτως του βαθμού ορθού σχεδιασμού του, βασίζεται σε ανθρώπους για την επιτυχή υλοποίησή του. Για παράδειγμα, οι πλέον αυστηρές προδιαγραφές επιλογής συνθηματικών έχουν ελάχιστη επίπτωση στην ασφάλεια ενός πληροφοριακού συστήματος, αν οι χρήστες γνωστοποιούν σε τρίτους τα συνθηματικά τους, αγνοώντας τους κινδύνους, τις επιπτώσεις και τις συνέπειες που αυτό συνεπάγεται. Η σημαντικότητα του ανθρώπινου παράγοντα στην ασφάλεια των Π.Σ. μπορεί να διαπιστωθεί και από το είδος και τη ποσότητα των καταγεγραμμένων περιστατικών ασφάλειας που δημοσιεύουν οργανισμοί που ασχολούνται με ανάλογα ζητήματα. Χαρακτηριστικές είναι οι τριμηνιαίες εκθέσεις που δημοσιεύει ο οργανισμός US-CERT (United States Computer Emergency Readiness Team) σχετικά με τα καταγεγραμμένα περιστατικά ασφάλειας στις Η.Π.Α.. Από τον Νοέμβριο του 2006 έως και τον Νοέμβριο του 2008, τα περιστατικά ασφάλειας που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την ανθρώπινη συμπεριφορά (ηλεκτρονικό ψάρεμα πληροφοριών και παραβίαση των πολιτικών ασφάλειας), αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία έναντι των λοιπών καταγεγραμμένων περιστατικών (Παράρτημα Α). Τα προγράμματα ενημερότητας αναγνωρίζουν το παραπάνω πρόβλημα και επικεντρώνονται στον ανθρώπινο παράγοντα, σκοπεύοντας στην ενίσχυση της ασφάλειας των πληροφοριακών συστημάτων μέσα από την ενδυνάμωση του ανθρώπινου παράγοντα. Γενικά, για την επίτευξη του παραπάνω σκοπού, τα προγράμματα ενημερότητας επιδιώκουν:

10 Την ευαισθητοποίηση των χρηστών και διαχειριστών σε θέματα ασφάλειας των Π.Σ. την αλλαγή της συμπεριφοράς τους για την υιοθέτηση πιο υπεύθυνων και ασφαλών πρακτικών. Για να επιτύχουν τους στόχους τους, τα προγράμματα ενημερότητας σχεδιάζονται ώστε να υλοποιούνται δράσεις επικοινωνίας, παρέχοντας στους αποδέκτες τους πληροφορίες σχετικές με θέματα ασφάλειας και προστασίας της ιδιωτικότητας που τους αφορούν. Πρέπει να επισημάνουμε ότι τα προγράμματα ενημερότητας δεν αποτελούν από μόνα τους μια ολοκληρωμένη λύση για την προστασία των πληροφοριακών συστημάτων ενός οργανισμού, αλλά λειτουργούν συμπληρωματικά σε πρακτικές ασφάλειας, τεχνικής και μη φύσης, όπως πολιτικές ασφάλειας, τεχνολογικά αντίμετρα, εκπαίδευση προσωπικού κ.ά. 1.2 Σκοπός και στόχοι Ο σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι διττός. Η μία όψη της διπλωματικής έχει ερευνητικό χαρακτήρα και σκοπεύει στο να βοηθήσει μελετητές/ερευνητές σε θέματα ασφάλειας των Π.Σ. να αξιοποιήσουν και να αξιολογήσουν τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται η ακολουθούμενη μεθοδολογία σε έναν μεγάλο δημόσιο οργανισμό, όπως η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων (Γ.Γ.Π.Σ.). Από τη σκοπιά του αποδέκτη της μελέτης, δηλ. της Γ.Γ.Π.Σ. ο σκοπός και οι στόχοι της εργασίας ταυτίζονται με το σκοπό και τους στόχους της μελέτης ενημερότητας, όπως αυτές διατυπώνονται στη παράγραφο του παρόντος κειμένου. 1.3 Πηγές και όρια Κύρια πηγή για την παρούσα εργασία αποτέλεσε η δεύτερη έκδοση του Εγχειριδίου για την Αύξηση της Ενημερότητας στην Ασφάλεια των Πληροφοριών, που εξέδωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών E.N.I.S.A. (European Network and Information Security Agency) το Αξιοποιώντας το θεωρητικό πλαίσιο που περιγράφεται στο εν λόγω εγχειρίδιο και σε συνδυασμό με πληροφορίες που συλλεχθήκαν κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεων με στελέχη του υπό μελέτη οργανισμού,

11 προέκυψε το πρόγραμμα ενημερότητας για την ασφάλεια των Π.Σ. και τη προστασία της ιδιωτικότητας που αναπτύσσετε στα επόμενα κεφάλαια της εργασίας. Η κύρια πηγή της παρούσας εργασίας καθορίζει εν πολύς και τα όρια της. Στη διεθνή βιβλιογραφία σχετικά με το ζήτημα της ενημερότητας για την ασφάλεια των Π.Σ., υπάρχουν διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις. Πολλές από αυτές διαφοροποιούνται ακόμα και ως προς τον ορισμό της έννοιας της ενημερότητας. Η παρούσα εργασία οριοθετείται από το θεωρητικό πλαίσιο για το ζήτημα της ενημερότητας των Π.Σ. που έχει συντάξει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών E.N.I.S.A.. Πηγή για το περιεχόμενο του πρότυπου πληροφοριακού υλικού του προγράμματος αποτέλεσαν τόσο η προσωπική εμπειρία του γράφοντα σε θέματα ασφάλειας Π.Σ. όσο και ένα σύνολο ηλεκτρονικών πηγών οι οποίες και αναφέρονται στο τέλος της παρούσας εργασίας. Για το σχεδιασμό του πληροφοριακού υλικού χρησιμοποιήθηκε το σχεδιαστικό πρόγραμμα Microsoft Office Publisher 2007 της εταιρίας Microsoft. 1.4 Το Πρόγραμμα Ενημερότητας και Ευαισθητοποίησης χρηστών Πληροφοριακών Συστημάτων της Γ.Γ.Π.Σ., σε θέματα Ασφάλειας και Προστασίας της Ιδιωτικότητας Η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων (Γ.Γ.Π.Σ.), αναπτύσσει και συντηρεί μεγάλης κλίμακας ολοκληρωμένα πληροφοριακά συστήματα για τη στήριξη του έργου του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών. Τα εν λόγω συστήματα επεξεργάζονται μεγάλο όγκο δεδομένων, μέρος του οποίου χρήζει ιδιαίτερης διαχείρισης βάσει του νομοθετικού πλαισίου της χώρας 1. Η διοίκηση της Γ.Γ.Π.Σ. αποφάσισε την υλοποίηση Προγράμματος Ενημερότητας και Ευαισθητοποίησης χρηστών των Πληροφοριακών της Συστημάτων, σε θέματα Ασφάλειας και Προστασίας της Ιδιωτικότητας, λαμβάνοντας υπόψη: Την κρισιμότητα της απρόσκοπτης και αποδοτικής λειτουργίας των Π.Σ. της Γ.Γ.Π.Σ. για την επίτευξη σημαντικών στόχων του Υπουργείου. 1 Νόμος 2472/97 (πηγή

12 Το σημαντικό ρόλο της ασφάλειας των εν λόγω συστημάτων στην απρόσκοπτη και αποδοτική λειτουργία τους. Τη διαπίστωση ότι η συνεισφορά των μελών της Γ.Γ.Π.Σ. αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην ενίσχυση της ασφάλειας των Π.Σ. και της προστασίας της ιδιωτικότητας. Την ηθική και νομική υποχρέωση για την ορθή διαχείριση των δεδομένων που επεξεργάζονται τα συστήματα της Γ.Γ.Π.Σ., κυρίως ως προς την εμπιστευτικότητα και ακεραιότητά τους. Ο σχεδιασμός του προγράμματος πραγματοποιείται από Ερευνητική Ομάδα του Εργαστηρίου Ασφάλειας Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου, σε συνεργασία με στελέχη της Γ.Γ.Π.Σ.. Τα προσδοκώμενα οφέλη από την επιτυχή περάτωση του προγράμματος συνοψίζονται στα ακόλουθα: - Παροχή κατευθυντήριων γραμμών και πρακτικών που απαιτούνται για την προστασία των πληροφοριακών υποδομών του οργανισμού. - Παροχή γενικών και ειδικών πληροφοριών σχετικών με την ασφάλεια των Π.Σ. του οργανισμού και των μελών του, στα άτομα που τις χρειάζονται. - Γνωστοποίηση/υπενθύμιση στο προσωπικό του οργανισμού των υποχρεώσεων του και του ατομικού τους ρόλου απέναντι στην ασφαλή χρήση των Π.Σ. του οργανισμού. - Παρακίνηση των μελών του οργανισμού στην υιοθέτηση ενδεδειγμένων πρακτικών και οδηγιών. - Δημιουργία μιας ισχυρότερης κουλτούρας ασφάλειας, με ευρεία κατανόηση και δέσμευση στην ασφάλεια των Π.Σ. και την προστασία της ιδιωτικότητας από τα μέλη του οργανισμού. - Ενίσχυση όλων των πρακτικών ασφάλειας που είναι ήδη ενεργές στον οργανισμό. - Περιορισμό του αριθμού και του μεγέθους ρηγμάτων ασφαλείας, μειώνοντας έτσι το κόστος, χρηματικό και μη, που αυτά δυνητικά μπορεί να επιφέρουν. 1.5 Δομή της μελέτης Στο δεύτερο κεφάλαιο περιγράφεται η ακολουθουμένη μεθοδολογία καθώς και τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματά της.

13 Στο τρίτο κεφάλαιο αναπτύσσεται η πρώτη φάση του προγράμματος ενημερότητας και ευαισθητοποίησης σύμφωνα με την ακολουθούμενη μεθοδολογία. Για κάθε διεργασία του προγράμματος παρουσιάζεται μια σύντομη ανάλυση του θεωρητικού πλαισίου στο οποίο στηρίζεται και στη συνέχεια ακολουθεί το εξαγόμενο αποτέλεσμα. Στα κεφάλαια τέσσερα και πέντε περιλαμβάνονται προτάσεις και πρότυπα για την υλοποίηση υποσυνόλου των προτεινόμενων δράσεων που αναφέρονται στο κεφάλαιο τρία του παρόντος. Στο κεφάλαιο έξι περιλαμβάνεται το οργανωτικό μοντέλο για την αναφορά περιστατικών διακύβευσης ασφάλειας Π.Σ. που προτείνεται να υιοθετηθεί από την Γ.Γ.Π.Σ. στο πλαίσιο του προγράμματος ενημερότητας. Τέλος, το κεφάλαιο εφτά εμπεριέχει συμπεράσματα και παρατηρήσεις που προκύπτουν από την ανάλυση το σχεδιασμό της πρώτης φάσης του προγράμματος ενημερότητας, σε ποίους η παρούσα διπλωματική εργασία μπορεί να φανεί χρήσιμη, καθώς και τα θέματα που επιδέχονται περαιτέρω έρευνα.

14 2 Μεθοδολογία 2.1 Η μεθοδολογία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών (E.N.I.S.A.) Η ανάπτυξη του Προγράμματος Ενημερότητας και Ευαισθητοποίησης χρηστών των Πληροφοριακών Συστημάτων της Γ.Γ.Π.Σ. σε θέματα Ασφάλειας και Προστασίας της Ιδιωτικότητας βασίζεται στη δεύτερη έκδοση του Εγχειριδίου για την Αύξηση της Ενημερότητας στην Ασφάλεια των Πληροφοριών, που εξέδωσε ο E.N.I.S.A. το Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών E.N.I.S.A. (European Network and Information Security Agency) αποτελεί επίσημο οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συστάθηκε το Μάρτιο του 2004 με στόχο να αναβαθμίσει την ικανότητα της Ένωσης, των κρατών μελών και των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε αυτή, στην αποτροπή, διαχείριση και αντιμετώπιση δικτυακών και πληροφοριακών προβλημάτων ασφάλειας. Ο οργανισμός αναγνωρίζει πως η ενημερότητα απέναντι στους κινδύνους και τα διαθέσιμα αντίμετρα, αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας για την αντιμετώπιση των απειλών των πληροφοριακών δικτύων και συστημάτων. Στο πλαίσιο αυτό, το 2006 ο E.N.I.S.A. εξέδωσε ένα Εγχειρίδιο για την Αύξηση της Ενημερότητας στην Ασφάλεια των Πληροφοριών ( A user s guide: How to raise Information security awareness ), το οποίο αναθεωρήθηκε και δημοσιεύτηκε σε δεύτερη έκδοση το 2008, με σκοπό να συμπεριλάβει τις βέλτιστες πρακτικές που προέκυψαν από εφαρμογές της μεθοδολογίας σε διαφορετικούς οργανισμούς στην Ευρώπη. Σκοπός του Εγχειριδίου Ενημερότητας Ασφάλειας του E.N.I.S.A. είναι η παροχή πρακτικών συμβουλών σε οργανισμούς, δημόσιους και ιδιωτικούς, για την προετοιμασία και εφαρμογή πρωτοβουλιών ενημερότητας σχετικών με την ασφάλεια των πληροφοριακών τους συστημάτων. Απευθύνεται σε συγκεκριμένα ακροατήρια εντός των οργανισμών που αξιοποιούν τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένων Διευθυντών Πληροφορικής, Διευθυντών και στελεχών Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων, καθώς και στελεχών διευθύνσεων διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού. Το Εγχειρίδιο στηρίζεται στη μοντελοποίηση και ανάλυση διεργασιών, οι οποίες περιγράφουν τις διαδικασίες μέσω των οποίων ένα πρόγραμμα ενημερότητας σχεδιάζεται,

15 υλοποιείται και αξιολογείται στα πλαίσια ενός οργανισμού. Το μοντέλο προκύπτει από μελέτες που έχουν πραγματοποιήσει μέλη του E.N.I.S.A., καθώς και από την ανάλυση δεδομένων που τους παρείχαν εξειδικευμένοι σε θέματα ασφάλειας των πληροφοριών οργανισμοί, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο Εγχειρίδιο προτείνεται ο διαχωρισμός του προγράμματος ενημερότητας σε τρεις κύριες φάσεις: Τη φάση του Προγραμματισμού, Εκτίμησης και Σχεδίασης του Προγράμματος. Τη φάση της Υλοποίησης και Διαχείρισης του και Τη φάση της Αξιολόγησης και Αναμόρφωσής του. Οι τρεις κύριες φάσεις του προγράμματος και οι σημαντικότερες διεργασίες τους, απεικονίζονται στο Σχήμα 1:

16 Σχήμα 1: Συνoπτική απεικόνιση της μεθοδολογίας του E.N.I.S.A. Ακολουθεί μια συνοπτική περιγραφή των κύριων φάσεων του προγράμματος και των σημαντικότερων διεργασιών που περιλαμβάνουν.

17 Φάση Α Προγραμματισμός, εκτίμηση και σχεδίαση Β Υλοποίηση και Διαχείριση Γ Αξιολόγηση και Αναμόρφωση Περιγραφή Κατά τη Φάση Α του εγχειρήματος αναγνωρίζονται οι απαιτήσεις του οργανισμού σχετικά με την ασφάλεια και την ενημερότητα ασφάλειας των χρηστών Π.Σ. και σχεδιάζεται ένα συγκεκριμένο πλάνο ενεργειών. Για αυτό το σκοπό, αρχικά εδραιώνεται μία ομάδα αρωγής στο σχεδιασμό και την εκπόνηση των δράσεων Ενημερότητας και Ευαισθητοποίησης, η οποία θα σχεδιάσει και θα οργανώσει το πρόγραμμα Ενημερότητας και Ευαισθητοποίησης ασφάλειας Π.Σ. Στη συνέχεια, καθορίζονται οι σκοποί και στόχοι του προγράμματος. Επόμενη ενέργεια αποτελεί ο προσδιορισμός των αποδεκτών του προγράμματος και ο διαχωρισμός τους σε ομάδες, ο καθορισμός των καναλιών επικοινωνίας και η κατάρτιση συγκεκριμένου πλάνου ενεργειών. Ακολούθως προσδιορίζονται οι κύριοι δείκτες αξιολόγησης και συντάσσεται η αναφορά της Φάσης Α. Κατά τη Φάση Β επικυρώνονται και πραγματοποιούνται όλες οι απαιτούμενες για την υλοποίηση του προγράμματος ενέργειες, σύμφωνα με την ανάλυση απαιτήσεων που έχει πραγματοποιηθεί, τις στρατηγικές που έχουν επιλεγεί και το περιεχόμενο του προγράμματος που καθορίστηκε. Κατά τη Φάση Γ, καθορίζεται η βάση αξιολόγησης του προγράμματος. Χρησιμοποιώντας την εν λόγω βάση, αξιολογείται το πρόγραμμα και αναθεωρείται με σκοπό τη συνεχή βελτίωσή του. Για την πραγματοποίηση της αξιολόγησης, απαιτείται η συλλογή των δεδομένων από τους καθορισθέντες στην πρώτη φάση του προγράμματος δείκτες αξιολόγησης. Πίνακας 1: Συνοπτική περιγραφή των κύριων φάσεων του προγράμματος ενημερότητας

18 2.2 Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της ακολουθούμενης μεθοδολογίας Όπως προαναφέρθηκε, η ακολουθούμενη μεθοδολογία απευθύνεται σε συγκεκριμένα ακροατήρια που διαθέτουν βασικές γνώσεις τεχνολογίας πληροφοριών και ασφάλειας, καθώς και οργανωτικές δεξιότητες. Συνεπώς απαιτείται ένα ελάχιστο όριο γνώσεων και δεξιοτήτων από την πλευρά της ομάδας σχεδιασμού του προγράμματος ενημερότητας. Επιπλέον, το μοντέλο που προτείνει ο E.N.I.S.A. για την υλοποίηση προγραμμάτων ενημερότητας δεν αποτελεί επιστημονική μέθοδο, με την αυστηρή έννοια του όρου και η χρήση του πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες και ιδιαιτερότητες του εκάστοτε οργανισμού. Η δομή του μοντέλου και οι περιγραφόμενες διεργασίες, πρέπει να λογίζονται ως σημείο εκκίνησης και όχι ως απαράβατοι κανόνες. Συνέπεια αυτού, είναι η απαίτηση παροχής στην ομάδα σχεδιασμού του προγράμματος, όλων των απαραίτητων πόρων που χρειάζεται για την κατανόηση των ιδιαιτεροτήτων του οργανισμού, έτσι ώστε να είναι σε θέση να προσαρμόσει τη διαθέσιμη μεθοδολογία κατάλληλα. Παρόλα αυτά, ο Οδηγός Ενημερότητας του E.N.I.S.A. παρέχει μια πλήρη μεθοδολογία που καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο ζωής ενός προγράμματος ενημερότητας (σχεδίαση, υλοποίηση, αξιολόγηση, διόρθωση), απευθύνεται σε οργανισμούς του ιδιωτικού και δημοσίου τομέα και προσαρμόζεται σχετικά εύκολα στις ιδιαίτερες απαιτήσεις τους. Επιπλέον προέρχεται από έναν επίσημο οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος τον υποστηρίζει και εξελίσσει διαρκώς, αξιοποιώντας εμπειρικά δεδομένα από την εφαρμογή του, καθιστώντας έτσι τα προγράμματα ενημερότητας που στηρίζονται σε αυτόν αξιοποιήσιμα σε μελλοντικές αντίστοιχες δράσεις. Για τους λόγους αυτούς κρίθηκε ως ο πλέον κατάλληλος για την ανάπτυξη του προγράμματος ενημερότητας της Γ.Γ.Π.Σ.

19 3 Φάση Α : Σχεδιασμός, Αξιολόγηση και Ανάπτυξη 3.1 Διεργασία Α-01: Συγκρότηση ομάδας σχεδιασμού και εκπόνησης του προγράμματος ενημερότητας Θεωρητικό πλαίσιο Ξεκινώντας την υλοποίηση του προγράμματος, το πρώτο βήμα είναι η συγκρότηση της ομάδας, η οποία αναλαμβάνει να διεκπεραιώσει την πρώτη φάση του σχεδιασμού του προγράμματος ενημερότητας (Ομάδα σχεδιασμού και εκπόνησης). Τα προγράμματα ενημερότητας πρέπει να σχεδιάζονται λαμβάνοντας υπόψη την αποστολή του οργανισμού στον οποίο απευθύνονται. Είναι σημαντικό να υποστηρίζουν τις λειτουργικές ανάγκες του, αλλά και να ευθυγραμμίζονται με την κουλτούρα και την αρχιτεκτονική των Πληροφοριακών Συστημάτων του. Οι προεκτεθείσες πτυχές πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη, ειδικά σε μεγάλους οργανισμούς, οι οποίοι συνήθως παρουσιάζουν αυξημένη πολυπλοκότητα.. Συνεπώς, τα μέλη της ομάδας σχεδιασμού θα πρέπει, επιπλέον των τεχνικών γνώσεων που είναι απαραίτητες για την κατανόηση της πληροφοριακής υποδομής και των κινδύνων στους οποίους υπόκεινται, να γνωρίζουν ή να είναι σε θέση να διερευνήσουν σε βάθος τον τρόπο λειτουργίας του οργανισμού και την κουλτούρα του. Η υποστήριξη της Διοίκησης του οργανισμού και η συμμετοχή της στο σχεδιασμό του προγράμματος αποτελεί, επίσης, σημαντικό ζήτημα που πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά τη συγκρότηση της Ομάδας σχεδιασμού. Εάν τα στελέχη που λαμβάνουν στρατηγικής φύσης αποφάσεις για τον οργανισμό δεν κατανοήσουν τη σημασία του προγράμματος ενημερότητας και δεν υποστηρίξουν το σκοπό και τους στόχους του, το πρόγραμμα θα συναντήσει σθεναρή αντίσταση από το προσωπικό και θα αποβεί τελικά ατελέσφορο. Εξάλλου, η διοίκηση είναι αυτή που μπορεί να παράσχει τους απαραιτήτους πόρους για την περάτωση του προγράμματος και θα κληθεί να αξιοποιήσει τα αποτελέσματά του. Η έλλειψη υποστήριξης από την πλευρά της, είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει στην αποτυχία του συνολικού εγχειρήματος. Η παρουσία ενός ανώτατου διοικητικού στελέχους στην Ομάδα σχεδιασμού, συνήθως έχοντας ρόλο συντονιστικό, μπορεί να έχει πολλαπλά οφέλη. Διασφαλίζει τη «νομιμοποίηση» της ομάδας μέσα στον οργανισμό, προσδίδει την οπτική της διοίκησης στα

20 θέματα ασφάλειας και βοηθά στην παροχή των απαραίτητων πόρων για την περάτωση του προγράμματος Αποτελέσματα διεργασίας Σύμφωνα με το θεωρητικό πλαίσιο που αναφέραμε, απαιτείται να λειτουργήσει μία ομάδα αρωγής στο σχεδιασμό και την εκπόνηση των δράσεων Ενημερότητας και Ευαισθητοποίησης, η οποία σε συνεργασία με τους ερευνητές του Πανεπιστημίου Αιγαίου, θα σχεδιάσει και θα οργανώσει το πρόγραμμα ενημερότητας. Με τον τρόπο αυτό, πέρα από τα οφέλη που αναφέρθηκαν στη προηγούμενη παράγραφο, η ομάδα αρωγής θα αποκτήσει την απαραίτητη εμπειρία για να επαναλάβει παρόμοια προγράμματα στο μέλλον. Στα πλαίσια της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων, παρά το γεγονός ότι δεν έχει συσταθεί μια τέτοια ομάδα με σαφώς καθορισμένες αρμοδιότητες σε σχέση με το σχεδιασμό και τη διεκπεραίωση της πρώτης φάσης, η Γενική Γραμματεία παρείχε όλους τους απαραίτητους ανθρώπινους πόρους, ώστε η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Αιγαίου να έχει τη δυνατότητα διεκπεραίωσης των υποχρεώσεων του σχεδιασμού. Η έλλειψη γνώσεων σχετικά με την κουλτούρα, την πληροφοριακή αρχιτεκτονική και τις λειτουργικές ανάγκες του οργανισμού από τη πλευρά των ερευνητών, καλύφθηκε μέσω συνεντεύξεων που πραγματοποίησαν οι ερευνητές με στελέχη της Γενικής Γραμματείας. Αρωγός και συντονιστής της προσπάθειας αυτής είναι ο Γενικός Διευθυντής της Γ.Γ.Π.Σ.

21 3.2 Διεργασία Α-02: Καθορισμός σκοπού και στόχων του προγράμματος ενημερότητας Θεωρητικό πλαίσιο Κατά την προετοιμασία ενός προγράμματος ενημερότητας αποτελεί συνθήκη εκ των ων ουκ άνευ ο ακριβής προσδιορισμός του σκοπού και των στόχων του. Μέχρις ότου αποσαφηνιστούν οι στόχοι, ο σχεδιασμός και η οργάνωση του προγράμματος δεν μπορεί να διεξαχθεί ομαλά, ενώ είναι αδύνατο να αποτιμηθεί μετέπειτα ο βαθμός επιτυχίας του. Υπενθυμίζουμε ότι ο σκοπός αναφέρεται σε γενικές προθέσεις, είναι ευρύς, γενικός και, αν δεν αναλυθεί, δύσκολα μετρήσιμος. Οι στόχοι, αντίθετα, είναι συγκεκριμένοι, ακριβείς και μετρήσιμοι. Ο σκοπός αναφέρεται σε μια κατάσταση στην οποία επιθυμεί να περιέλθει ο οργανισμός, ενώ οι στόχοι στα ακριβή βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν για να επιτευχθεί. Κατά τη διαδικασία καθορισμού σκοπού και στόχων, η ομάδα σχεδιασμού λαμβάνει υπόψη της τα ακόλουθα θέματα: Προϋπάρχοντα προγράμματα ενημερότητας και ασφάλειας. Τα προγράμματα αυτά μπορούν να αξιολογηθούν και να αποτελέσουν σημείο εκκίνησης, στο οποίο θα στηριχθεί το υπό διαμόρφωση πρόγραμμα. Δυνατότητα εκπαίδευσης του προσωπικού. Αν υπάρχει η δυνατότητα εκπαίδευσης του προσωπικού στα πλαίσια του προγράμματος, οι στόχοι μπορούν να είναι πιο φιλόδοξοι. Θεματικές ενότητες του προγράμματος. Μια αρχική εικόνα των θεμάτων που θα θίξει το πρόγραμμα ενημερότητας βοηθά την ομάδα να καθορίσει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα και τους στόχους. Η συχνότητα με την οποία το πρόγραμμα θα απευθύνεται στους αποδέκτες. Η διασφάλιση συχνότητας ικανής να διατηρεί το θέμα της ασφάλειας ψηλά στις προτεραιότητες των αποδεκτών, μπορεί να συμπεριληφθεί στους στόχους του προγράμματος.

22 3.2.2 Αποτελέσματα διεργασίας Για τον προσδιορισμό του σκοπού και των στόχων του προγράμματος, η ομάδα σχεδιασμού έλαβε υπόψη της τα ακόλουθα: Την έλλειψη μιας ενιαίας πολιτικής ασφαλείας για τον οργανισμό. Την ύπαρξη επιμέρους πολιτικών ασφάλειας των αναπτυσσόμενων συστημάτων. Την έλλειψη προηγούμενων προγραμμάτων και δράσεων ενημερότητας ή εκπαίδευσης, προσανατολισμένων στην ασφάλεια. Τις απόψεις στελεχών του οργανισμού για τα προσδοκώμενα αποτελέσματα του προγράμματος, όπως αυτές διατυπώθηκαν κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεων. Τη γενικότερη κουλτούρα ασφάλειας και προστασίας της ιδιωτικότητας, έτσι όπως την αντιλήφθησαν οι ερευνητές κατά τη διάρκεια της μελέτης του οργανισμού. Σκοπός του προγράμματος ενημερότητας ασφάλειας και προστασίας της ιδιωτικότητας, είναι η ευαισθητοποίηση των μελών της Γ.Γ.Π.Σ. σε θέματα ασφάλειας των πληροφοριακών συστημάτων του οργανισμού και των δεδομένων που αυτά επεξεργάζονται και η παροχή πληροφοριακού υλικού, με θέμα τα μέτρα που θα πρέπει να λάβουν για την αυτοπροστασία τους απέναντι σε βασικούς κίνδυνους ασφάλειας των πληροφοριακών συστημάτων που χρησιμοποιούν. Για την επίτευξη του παραπάνω σκοπού, το Πρόγραμμα Ενημερότητας καλείται να εκπληρώσει τους ακόλουθους στόχους: Σχεδίαση δράσεων ευαισθητοποίησης που προάγουν το ζήτημα της ασφάλειας στον οργανισμό σε ακόμη υψηλότερο επίπεδο. Σχεδίαση στοχευόμενων δράσεων ενημερότητας που αναφέρονται σε βέλτιστες πρακτικές για την ασφάλεια των χρησιμοποιουμένων Π.Σ. Δημιουργία ενός οργανωτικού μοντέλου για την αναφορά περιστατικών διακύβευσης της ασφάλειας και γνωστοποίησή του στο προσωπικό του οργανισμού.

23 3.3 Διεργασία Α-03: Καθορισμός και ανάλυση των ομάδων αποδεκτών του προγράμματος Θεωρητικό πλαίσιο Κάθε οργανισμός αποτελείται από ένα σύνολο ατόμων με διαφορετικά ενδιαφέροντα, γνώσεις και προτεραιότητες. Για το λόγο αυτό, είναι δύσκολο να εντοπιστούν ζητήματα και να κατασκευαστούν μηνύματα που θα αφορούν το σύνολο των μελών του. Το διαφορετικό επίπεδο γνώσεων και ευαισθητοποίησης, που παρατηρείται μεταξύ των αποδεκτών ενός προγράμματος ενημερότητας, εντείνει την παραπάνω δυσκολία. Την αδυναμία αυτή καλείται να αντιμετωπίσει η συγκεκριμένη διεργασία. Για την περάτωσή της ακολουθούνται τα ακόλουθα βήματα: Αρχικά προσδιορίζονται ομάδες με παρόμοια ενδιαφέροντα, γνώσεις και προτεραιότητες, που σχετίζονται με το στόχο και τους σκοπούς του προγράμματος ενημερότητας. Στη συνέχεια εντοπίζονται τα κανάλια επικοινωνίας μέσω των οποίων το πρόγραμμα μπορεί να απευθυνθεί σε κάθε μία από αυτές. Τέλος, και σε περίπτωση που υπάρχουν τα απαραίτητα δεδομένα, η κάθε ομάδα αναλύεται ως προς το επίπεδο ευαισθητοποίησης που τη χαρακτηρίζει. Η ανάλυση του επιπέδου ευαισθητοποίησης συμβάλλει στην αποσαφήνιση του βασικού στόχου των μηνυμάτων που απευθύνονται σε κάθε ομάδα. Για παράδειγμα, στην περίπτωση ευαισθητοποίησης σε κανόνες φυσικής ασφάλειας και πιο συγκεκριμένα πυρασφάλειας, δεν έχει νόημα να δοθούν σε ένα άτομο οδηγίες σχετικά με τη χρήση ενός πυροσβεστήρα, εάν δεν είναι ευαισθητοποιημένος ώστε να τον ενδιαφέρει να σβήσει τη φωτιά. Πρέπει πρώτα το άτομο να πειστεί για την αναγκαιότητα αντιμετώπισης του κίνδυνου και να επικεντρωθεί η προσοχή του στον κίνδυνο αυτό και στη συνέχεια να ενημερωθεί για τα διαθέσιμα αντίμετρα Αποτελέσματα διεργασίας Λαμβάνοντας υπόψη τη μεθοδολογία, τους στόχους του προγράμματος ενημερότητας και τα δεδομένα που προέκυψαν από τις συνεντεύξεις που πραγματοποιήθηκαν, για το διαχωρισμό των ομάδων αποδεκτών ελήφθησαν υπόψη τα παρακάτω κριτήρια:

24 Ο βαθμός αλληλεπίδρασης τους με τα πληροφοριακά συστήματα του οργανισμού. Η έκθεση σε κίνδυνους ασφάλειας και προστασίας της ιδιωτικότητας του κάθε μέλους του οργανισμού. Οι αρμοδιότητες τους σχετικά με την ασφάλεια των πληροφοριακών συστημάτων. Ακολουθεί πίνακας με τις ομάδες αποδεκτών. Στις ομάδες δίνεται ένας κωδικός, ο οποίος θα χρησιμοποιηθεί σε μετέπειτα αναφορές και περιγράφονται τα βασικά τους χαρακτηριστικά. Ομάδα (κωδ. ομ.) Υποομάδες (κωδικός υποομάδας) Προσωπικό της Γ.Γ.Π.Σ. με κύρια αρμοδιότητα την εισαγωγή στοιχείων (data entry) (Ο-11). Προσωπικό της Γ.Γ.Π.Σ. που διαχειρίζεται προσωπικά δεδομένα (Ο-1) Προσωπικό της Γ.Γ.Π.Σ. που έχει τη δυνατότητα ηλεκτρονικής αναζήτησης πληροφοριών που βρίσκονται στις βάσεις δεδομένων του οργανισμού (Ο-12). Προσωπικό της Γ.Γ.Π.Σ. με δυνατότητες εισαγωγής, αναζήτησης και αλλαγής στοιχείων (Ο-13). Προσωπικό της Γ.Γ.Π.Σ. που έχει πρόσβαση και διαχειρίζεται έγγραφα/έντυπα με περιεχόμενο προσωπικά δεδομένα (Ο-14). Διαχειριστές Π.Σ. του οργανισμού, προσανατολισμένοι σε τεχνικά κυρίως θέματα (Ο-21). Προσωπικό της Γ.Γ.Π.Σ. που αναπτύσσει ή συντηρεί εφαρμογές (Ο-22). Προσωπικό της Γ.Γ.Π.Σ. εν δυνάμει αρμόδιο για την ασφάλεια των Π.Σ. (Ο-2) Μεσαία διοικητικά στελέχη του οργανισμού υπεύθυνα για την επίβλεψη υφιστάμενων στελεχών (Ο-23). Ανώτατα διοικητικά στελέχη του οργανισμού τα οποία λαμβάνουν αποφάσεις στρατηγικής φύσης για την πλειοψηφία των θεμάτων του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένων των θεμάτων ασφάλειας (Ο-24). Προσωπικό της Γ.Γ.Π.Σ. επιφορτισμένο με τη φυσική ασφάλεια των εγκαταστάσεών της (Ο-25). Μη μέλη της Γ.Γ.Π.Σ. Μη μέλη της Γ.Γ.Π.Σ. τα οποία διαχειρίζονται προσωπικά δεδομένα (Οκαι υπάλληλοι 31). εξωτερικών Μη μέλη της Γ.Γ.Π.Σ. που ανήκουν α) σε εταιρία φύλαξης των συνεργατών της κτηριακών εγκαταστάσεων της Γ.Γ.Π.Σ. και β) συνεργεία καθαρισμού (Ο-3) των κτηριακών εγκαταστάσεων της Γ.Γ.Π.Σ. (Ο-32). Πίνακας 2: Ομάδες αποδεκτών του προγράμματος ενημερότητας

25 Τα διαθέσιμα κανάλια επικοινωνίας που εντοπίστηκαν περιλαμβάνουν διαπροσωπικές επαφές, επιστολές ή ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Καθώς κρίνεται ότι η προσθήκη επιπλέον καναλιών επικοινωνίας θα συνεισφέρει στην αποτελεσματικότητα του προγράμματος, η ομάδα σχεδιασμού κατέθεσε πρόταση δημιουργίας των ακολούθων καναλιών επικοινωνίας: Δημιουργία και εκτύπωση φυλλαδίων και αφισών και ανάρτησή τους. Διαμόρφωση μηνυμάτων σε screensaver, mouse pads, ετικέτες κ.ά. Δικτυακή πύλη για την ασφάλεια στο εσωτερικό δίκτυο (intranet) του οργανισμού. Διοργάνωση σεμιναρίου ή ημερίδας.

26 3.4 Διεργασία Α-04: Επιλογή θεματικών ενοτήτων, αντιστοίχησή τους με τις ομάδες αποδεκτών και αξιολόγηση τους Θεωρητικό πλαίσιο Στην παρούσα διεργασία, αρχικά αναγνωρίζονται θεματικές ενότητες που σχετίζονται με το σκοπό του προγράμματος ενημερότητας και είναι κρίσιμες τόσο για τον οργανισμό, όσο και για τα μέλη του. Πιθανότατα η ομάδα σχεδιασμού να έχει εντοπίσει τις εν λόγω ενότητες ακόμα και στις πρώτες φάσεις του προγράμματος. Στη συνέχεια, γίνεται αντιστοίχηση των θεματικών ενοτήτων με τις υποομάδες που κατεγράφησαν στη διεργασία Α-03. Τέλος, κάθε θεματική ενότητα αξιολογείται βάσει της σπουδαιότητάς της. Η αξιολόγηση μπορεί να γίνει είτε σε επίπεδο οργανισμού, είτε σε επίπεδο ομάδων αποδεκτών, είτε επίπεδο υποομάδων αποδεκτών, αναλόγως με τις ανάγκες του σχεδίου. Παρατηρείται συχνά το θέμα της ασφάλειας πληροφοριακών συστημάτων να θεωρείται λανθασμένα ως αμιγώς τεχνικό ζήτημα. Ένα πληροφοριακό σύστημα δεν αποτελείται μόνον από την τεχνολογία που εμπεριέχει, αλλά και από τους ανθρώπους που τη χρησιμοποιούν όπως επίσης και τις διαδικασίες μέσω των οποίων αυτό συμβαίνει. Το σφάλμα αυτό μπορεί να παρουσιαστεί και κατά την επιλογή θεματικών ενοτήτων. Η ομάδα σχεδιασμού πρέπει να διασφαλίσει ότι τα θέματα που θα επιλεγούν δεν θα εξετάζονται μόνον από την τεχνολογική/τεχνική τους διάσταση. Για παράδειγμα, στο θέμα των Κωδικών Πρόσβασης, πρέπει να εξετάζεται το ζήτημα των ασφαλών κωδικών (τεχνικό), καθώς και η σημασία της διατήρησης της εμπιστευτικότητας τους (ανθρώπινη συμπεριφορά). Τέλος, η αξιολόγηση των θεματικών ενοτήτων βοηθά την ομάδα σχεδιασμού, να κατανείμει ορθότερα τους πόρους που έχει στη διάθεση της για την ολοκλήρωση του προγράμματος.

27 3.4.2 Αποτελέσματα διεργασίας Η ομάδα σχεδιασμού, έχοντας υπόψη της τις λειτουργικές ανάγκες του οργανισμού, το οργανωτικό του περιβάλλον, τους κίνδυνους στους οποίους εκτίθενται τα πληροφοριακά συστήματά του, καθώς και το ότι το πρόγραμμα δεν εστιάζει μόνο σε θέματα ασφάλειας αλλά και σε θέματα προστασίας της ιδιωτικότητας, κατέληξε στις παρακάτω θεματικές ενότητες: Κωδικός Θεματική Ενότητα Περιγραφή Θ-01 Ασφάλεια Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου Επικίνδυνα μηνύματα και ηλεκτρονικό ψάρεμα (phishing) Θ-02 Ασφάλεια του Διαδικτύου Ασφάλεια κατά την περιήγηση στο Διαδίκτυο Θ-03 Κωδικοί πρόσβασης Θ-04 Ιομορφικό λογισμικό Θ-05 Θ-06 Θ-07 Θ-08 Φυσική ασφάλεια / πρόσβαση σε κτήρια Διαχείριση των πληροφοριών Περιστατικά διακύβευσης ασφάλειας Ενημερώσεις και διορθώσεις ασφάλειας Ασφαλείς κωδικοί πρόσβασης και εμπιστευτική διαχείριση τους Κακόβουλο λογισμικό (malware, adware, virus, Trojan horses) Έλεγχος πρόσβασης σε χώρους του οργανισμού, προστασία από φυσικές καταστροφές (πυρκαγιά κ.α.) Προσωπικά δεδομένα, υποχρεώσεις που απορρέουν από τη διαχείριση τους και τρόποι προστασίας τους Γιατί πρέπει να αναφέρονται περιστατικά ασφάλειας, σε ποιους και με ποιες διαδικασίες Διορθώσεις λογισμικού και ενημερώσεις ασφάλειας αναγκαιότητα και διαδικασίες Θ-09 Ασφάλεια αναδόχων Πολιτικές ασφάλειας για εργασίες αναδόχων/εργολάβων Θ-10 Ανάπτυξη ασφαλούς Κανόνες και πρακτικές ανάπτυξης ασφαλούς λογισμικού λογισμικού Πίνακας 3: Θεματικές ενότητες του προγράμματος Οι πρώτες τέσσερις θεματικές ενότητες (Θ-01 έως Θ-04) είναι γενικού ενδιαφέροντος και απευθύνονται στο σύνολο των μελών της Γ.Γ.Π.Σ.. Και αυτό γιατί, ενώ αφορούν απειλές που δε σχετίζονται με το εργασιακό περιβάλλον όλων των μελών της Γ.Γ.Π.Σ., εντούτοις ενδέχεται να αποτελούν έμμεσο κίνδυνο για τα πληροφοριακά της συστήματα. Για παράδειγμα, ακόμα και αν ένα μέλος της Γ.Γ.Π.Σ. δε διαθέτει λογαριασμό ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στον οργανισμό, η διαρροή του κωδικού πρόσβασης που χρησιμοποιεί για να εισέλθει στα συστήματα της Γ.Γ.Π.Σ., μπορεί να πραγματοποιηθεί από τον προσωπικό λογαριασμό ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που χρησιμοποιεί στο σπίτι του. Οι επόμενες έξι (Θ-05 έως Θ-10) αφορούν πιο ειδικά θέματα και προκύπτουν από τις ιδιαιτερότητες που παρουσιάζει η Γ.Γ.Π.Σ., ως προς τους κινδύνους στους οποίους υπόκεινται τα πληροφοριακά της συστήματα και τα δεδομένα που διαχειρίζεται.

28 Ακολουθεί πίνακας που εντάσσει τις υποομάδες, όπως αυτές αναφέρονται στον Πίνακα 2 της διεργασίας Α-03, στις παραπάνω θεματικές ενότητες ενημερότητας. Δίπλα από τον κωδικό της κάθε ενότητας υπάρχει σε παρένθεση ο βαθμός αξιολόγησης της σημαντικότητάς της για την κάθε υποομάδα. Οι βαθμοί είναι: (3)-Κρίσιμο, (2)-Σημαντικό, (1)-Καλό να υπάρχει, στις δράσεις του προγράμματος που απευθύνονται στην υποομάδα. Υποομάδες αποδεκτών Θεματικές ενότητες Προσωπικό της Γ.Γ.Π.Σ. με κύρια αρμοδιότητα την εισαγωγή στοιχείων (data entry) στα Π.Σ. του οργανισμού (Ο-11). Προσωπικό της Γ.Γ.Π.Σ. που έχει τη δυνατότητα ηλεκτρονικής αναζήτησης πληροφοριών που βρίσκονται στις βάσεις δεδομένων του οργανισμού (Ο-12). Προσωπικό της Γ.Γ.Π.Σ. με δυνατότητες εισαγωγής, αναζήτησης και αλλαγής στοιχείων στα Π.Σ. του οργανισμού (Ο-13). Προσωπικό της Γ.Γ.Π.Σ. που έχει πρόσβαση και διαχειρίζεται έγγραφα/έντυπα με περιεχόμενο προσωπικά δεδομένα (Ο-14). Διαχειριστές Π.Σ. του οργανισμού, προσανατολισμένοι σε τεχνικά κυρίως θέματα (Ο- 21). Προσωπικό της Γ.Γ.Π.Σ. που αναπτύσσει εφαρμογές για τα Π.Σ (Ο-22). Μεσαία διοικητικά στελέχη του οργανισμού υπεύθυνα για την επίβλεψη υφιστάμενων στελεχών (Ο-23). Ανώτατα διοικητικά στελέχη του οργανισμού τα οποία λαμβάνουν αποφάσεις στρατηγικής φύσης για τη πλειοψηφία των θεμάτων του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένων των θεμάτων ασφάλειας (Ο- 24). Προσωπικό της ΓΓΠΣ επιφορτισμένο με τη φυσική ασφάλεια των εγκαταστάσεων του οργανισμού (Ο- 25). Μη μέλη της Γ.Γ.Π.Σ. τα οποία διαχειρίζονται προσωπικά δεδομένα (Ο-31). Μη μέλη της Γ.Γ.Π.Σ. που ανήκουν α) σε εταιρία φύλαξης των κτηριακών εγκαταστάσεων της Γ.Γ.Π.Σ. και β) συνεργεία καθαρισμού των κτηριακών εγκαταστάσεων της Γ.Γ.Π.Σ. (Ο-32). Θ-01 (2), Θ-02 (1), Θ-03 (3), Θ-04(1),Θ-06(3), Θ- 07(3) Θ-01 (2), Θ-02 (1), Θ-03 (2), Θ-04(1),Θ-06(3), Θ- 07(3) Θ-01 (2), Θ-02 (1), Θ-03 (2), Θ-04(1),Θ-06(3), Θ- 07(3) Θ-01 (2), Θ-02 (1), Θ-03 (2), Θ-04(1),Θ-06(3), Θ- 07(3) Θ-01 (2), Θ-02 (1), Θ-03 (2), Θ-04(1),Θ-06(3), Θ- 07(3), Θ-08(2) Θ-01 (2), Θ-02 (1), Θ-03 (2), Θ-04(1),Θ-07(3), Θ- 10(2) Θ-01 (2), Θ-02 (1), Θ-03 (2), Θ-04(1), Θ-07(3) Θ-07(3), Θ-09(3) Θ-01 (2), Θ-02 (1), Θ-03 (2), Θ-04(1), Θ-05(3) Θ- 07(3) Θ-06(3) Θ-05(3), Θ-07(3) Πίνακας 4: Αντιστοίχηση Θεματικών Ενοτήτων και υποομάδων αποδεκτών

29 3.5 Διεργασία Α-05: Καθορισμός επικοινωνιακού πλάνου Θεωρητικό πλαίσιο Στην παρούσα φάση, η ομάδα σχεδιασμού, χρησιμοποιώντας τα δεδομένα που προέκυψαν από τις προηγούμενες διεργασίες αναπτύσσει το επικοινωνιακό πλάνο. Συγκεκριμένα, το πλάνο περιλαμβάνει: Τα βασικά μηνύματα και τους στόχους τους ανά Ομάδα Αποδεκτών. Τα βασικά μηνύματα απορρέουν από τις θεματικές ενότητες που κατεγράφησαν στη διεργασία Α-04, σε συνδυασμό με τις ανάγκες των ομάδων στις οποίες απευθύνονται. Τα επικοινωνιακά κανάλια που θα χρησιμοποιηθούν για την παράδοση των μηνυμάτων. Επιλέγονται τα κανάλια επικοινωνίας μέσα από τα διαθέσιμα κανάλια που κατεγράφησαν στη διεργασία Α-03. Η χρήση πολλαπλών καναλιών επικοινωνίας βοηθά στην καλύτερη προσέγγιση των αποδεκτών. Τους ρόλους και τις αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων στην υλοποίηση του επικοινωνιακού πλάνου. Ο καθορισμός ρόλων και αρμοδιοτήτων αποσκοπεί στο συντονισμό των απαιτουμένων δράσεων για την υλοποίηση του επικοινωνιακού πλάνου. Το σχεδιασμό μηχανισμού ανάδρασης (feedback) για τους αποδέκτες του προγράμματος, όπου αυτό είναι δυνατό. Η παρουσία ενός τέτοιου μηχανισμού βοηθά στην αξιολόγηση και βελτίωση του προγράμματος. Τα αποτελέσματά του μπορούν να αξιοποιηθούν επίσης και κατά την υλοποίηση μελλοντικών προγραμμάτων ενημερότητας. Εφόσον οριστικοποιηθεί το επικοινωνιακό πλάνο, η ομάδα σχεδιασμού θα είναι σε θέση να σχεδιάσει συγκεκριμένες, πλέον, δράσεις ενημερότητας με σαφές περιεχόμενο και στόχους.

30 3.5.2 Αποτελέσματα διεργασίας Πίνακας 5: Βασικά μηνύματα και αποδέκτες Κωδ. Βασικό Μήνυμα Στόχος Δ01 Κίνδυνοι Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου Αναγνώριση και αντιμετώπιση επικινδύνων ηλεκτρονικών μηνυμάτων Δ02 Κίνδυνοι στο Διαδίκτυο Ασφαλέστερη περιήγηση στο Διαδίκτυο Δ03 Δ04 Δ05 Δ06 Δ07 Δ08 Δ09 Δ10 Δ11 Δ12 Δ13 Δ14 Δ15 Δ16 Βέλτιστες πρακτικές επιλογής Λογαριασμού Χρήστη Η εμπιστευτικότητα του κωδικού ως μέσο διασφάλισης του κατόχου του Ιομορφικό λογισμικό Η διαδικασία εισαγωγής ατόμων στο κτήριο και η σημασία της Η αμελής συμπεριφορά ως αίτιο φυσικών καταστροφών Υποχρεώσεις διαχειριστών προσωπικών δεδομένων Προστασία εκτυπώσεων Προστασία προσωπικών δεδομένων Αναγνώριση και αναφορά περιστατικών διακύβευσης ασφάλειας Διαδικασία διαχείρισης περιστατικού διακύβευσης ασφάλειας Ανάλυση και αντιμετώπιση περιστατικών διακύβευσης ασφάλειας Ενημερώσεις και διορθώσεις ασφάλειας Π.Σ. Εφαρμογή των βέλτιστων πρακτικών από τους χρήστες Αποφυγή γνωστοποίησης από τους χρήστες των κωδικών τους Κατανόηση κινδύνου και υιοθέτηση αντιμέτρων Όλοι οι επισκέπτες πρέπει να παίρνουν κάρτα εισόδου Υπεύθυνη συμπεριφορά από τους αποδέκτες του προγράμματος Υπεύθυνη διαχείριση προσωπικών δεδομένων Προστασία εκτυπώσεων που περιέχουν κρίσιμα δεδομένα Παροχή συμβουλών για την προστασία των προσωπικών δεδομένων από τους διαχειριστές τους Γνωστοποίηση και υιοθέτηση μοντέλου για την αναφορά περιστατικών διακύβευσης ασφάλειας. Κατανόηση και συμμόρφωση με την προβλεπόμενη διαδικασία Ανάλυση και αντιμετώπιση περιστατικών διακύβευσης ασφάλειας Κατανόηση της σημασίας και του τρόπου που πρέπει να πραγματοποιούνται οι ενημερώσεις ασφάλειας Ομάδες αποδεκτών Ο- 11,12,13,14,2 1,22,23,25 Ο- 11,12,13,14,2 1,22,23,25 Ο- 11,12,13,14,2 1,22,23,25 Ο- 11,12,13,14,2 1,22,23,25 Ο- 11,12,13,14,2 1,22,23,25 Ο-25, Ο-32 Α Ο-25 Ο- 11,12,13,14,2 1,22,23,24 Ο-14 Ο-11,12,13 Ο- 11,12,13,14,2 1,22,25,32 Ο-23 Ο-24 Ο-21 Ασφάλεια αναδόχων: Σημασία Κατανόηση του θέματος Ο-24 και ενδεδειγμένες πρακτικές Η ασφάλεια ως χαρακτηριστικό Κατανόηση του θέματος και των Ο-22 και όχι πρόσθετο στα Π.Σ. πλεονεκτημάτων που προσφέρει Πίνακας 5: Βασικά μηνύματα και αποδέκτες

31 Τα παραπάνω μηνύματα θα αξιοποιηθούν για τη δημιουργία του περιεχομένου συγκεκριμένων δράσεων επικοινωνίας στην επόμενη διεργασία. Για τα επικοινωνιακά κανάλια που θα χρησιμοποιηθούν για την παράδοση των μηνυμάτων, η ομάδα σχεδιασμού κατέληξε στα εξής: Μηνύματα που ανήκουν στις θεματικές ενότητες γενικού ενδιαφέροντος και έχουν ως αποδέκτες το σύνολο των μελών της Γ.Γ.Π.Σ., θα παραδοθούν μέσω πολλαπλών καναλιών επικοινωνίας για να επιτευχθεί η μέγιστη δυνατή διάδοση τους. Μηνύματα που σχετίζονται με τη φυσική ασφάλεια και έχουν περιορισμένο ακροατήριο θα παραδοθούν μέσω αφισών και φυλλαδίων. Επειδή η ορθή και στο πλαίσιο του Νόμου διαχείριση των προσωπικών και ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων έχει μείζονα σημασία για τη Γ.Γ.Π.Σ., τα σχετικά μηνύματα θα παραδοθούν μέσω πολλαπλών καναλιών επικοινωνίας, έτσι ώστε να πολλαπλασιαστεί ο αντίκτυπός τους. Μηνύματα ειδικού ενδιαφέροντος που απευθύνονται σε ολιγομελή ακροατήρια και απαιτούν ειδικευμένο πληροφοριακό υλικό θα παραδοθούν μέσω παρουσιάσεων με τη χρήση πολυμέσων από επιστημονικά καταρτισμένο ομιλητή. Την παρούσα χρονική στιγμή δεν υφίσταται επίσημο οργανωτικό μοντέλο αναφοράς περιστατικών διακύβευσης ασφάλειας στη Γ.Γ.Π.Σ. Λαμβάνοντας υπόψη την κρισιμότητα που έχει η ύπαρξη μίας τέτοιας δομής στην επιτυχία του προγράμματος και την αναγκαιότητα επικύρωσης και στελέχωσης της εν λόγω δομής, ο τρόπος διανομής και το ακριβές περιεχόμενο των μηνυμάτων που σχετίζονται με την αναφορά και διαχείριση περιστατικών ασφάλειας θα αποφασιστεί από τη διοίκηση του οργανισμού πριν την έναρξη της φάσης υλοποίησης του προγράμματος και κατόπιν πρότασης της ομάδας σχεδιασμού. Κανάλι Μηνύματα Φυλλάδια Δ01,02,03,04,05,06,08,09,10 Αφίσες Δ01,02,03,04,05,08,10 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο Δ01,02,03,04,05,08,09,10 Παρουσίαση σε αίθουσα Δ15,16 Πίνακας 6: Κανάλια επικοινωνίας παράδοσης βασικών μηνυμάτων

32 Ομάδα Ρόλοι και αρμοδιότητες Επικύρωση του επικοινωνιακού πλάνου Επικύρωση και στελέχωση του οργανωτικού μοντέλου αναφοράς περιστατικών διακύβευσης ασφάλειας Διοίκηση Γ.Γ.Π.Σ. Παροχή των απαιτούμενων για την πραγματοποίηση των δράσεων ενημερότητας πόρων Επίβλεψη της υλοποίησης του επικοινωνιακού πλάνου Σχεδιασμός οργανωτικού μοντέλου αναφοράς περιστατικών διακύβευσης ασφάλειας Ερευνητές Πανεπιστημίου Αιγαίου Σχεδιασμός δράσεων ενημερότητας Δημιουργία περιεχομένου δράσεων ενημερότητας Μορφοποίηση περιεχομένου δράσεων Ομάδα Ιστοχώρου Γ.Γ.Π.Σ. ενημερότητας Παράδοση δράσεων ενημερότητας που Τμήμα τεχνικής υποστήριξης έχουν ως μέσο διανομής το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο Παράδοση δράσεων ενημερότητας που Γραμματείες τμημάτων ομάδων αποδεκτών έχουν ως μέσο διανομής φυλλάδια Παράδοση δράσεων ενημερότητας που Διεύθυνση Εκμ/σης Η/Υ & Μαγνητικών Μέσων έχουν ως μέσο διανομής αφίσες Πίνακας 7: Ρόλοι και αρμοδιότητες για τη υλοποίηση του επικοινωνιακού πλάνου Για τη δημιουργία μηχανισμού ανάδρασης, μέσω του οποίου οι χρήστες θα μπορούν να καταθέτουν τις απόψεις τους για το πρόγραμμα, ερωτήσεις σχετικά με την ασφάλεια των Π.Σ. και του πληροφοριακού υλικού που έλαβαν στα πλαίσια του προγράμματος, καθώς και να αξιολογούν τις δράσεις του προγράμματος προτείνεται: Να δημιουργηθεί διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην οποία θα μπορούν να απευθύνονται οι χρήστες. Στα πλαίσια της ανάπτυξης portal για την ασφάλεια στο ενδοδίκτυο (intranet) της Γ.Γ.Π.Σ. να συμπεριλαμβάνονται σε αυτό μηχανισμοί ανάδρασης για τους επισκέπτες του.

33 3.6 Διεργασία Α-06: Σχεδιασμός δράσεων επικοινωνίας Θεωρητικό πλαίσιο Στην παρούσα διεργασία, η ομάδα σχεδιασμού σχεδιάζει δράσεις επικοινωνίας, οι οποίες θα υλοποιηθούν στη δεύτερη φάση του προγράμματος ενημερότητας (φάση υλοποίησης προγράμματος). Οι Δράσεις έχουν ως στόχο να μεταφέρουν τα βασικά μηνύματα που ορίστηκαν στη διεργασία Α-06 στις αντίστοιχες ομάδες αποδεκτών. Πέραν των στοιχείων που καθορίστηκαν στην προηγούμενη διεργασία (ομάδες αποδεκτών, επικοινωνιακά κανάλια) κάθε δράση μπορεί να περιλαμβάνει: Τις συνθήκες και τη συχνότητα πραγματοποίησης της δράσης. Μια δράση ενδέχεται να είναι επαναλαμβανόμενη ή να πραγματοποιείται κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες. Τις συνθήκες αναθεώρησης του περιεχομένου της δράσης. Σε περίπτωση επαναλαμβανόμενων, ενδέχεται το περιεχόμενο τους να χρήζει περιοδικής αναθεώρησης. Οι δράσεις δεν είναι απαραίτητο να περιορίζονται στη διανομή των καθορισθέντων στη διεργασία Α-05 μηνυμάτων. Μπορούν να σχεδιαστούν δράσεις σε ένα γενικότερο πλαίσιο ενδυνάμωσης της κουλτούρας ασφάλειας που διέπει τις ομάδες αποδεκτών του προγράμματος ενισχύοντας τα οφέλη του και αυξάνοντας τις πιθανότητες επιτυχίας του.

34 3.6.2 Αποτελέσματα διεργασίας Στα πλαίσια του παρόντος προγράμματος ενημερότητας, η ομάδα σχεδιασμού προτείνει την πραγματοποίηση συγκεκριμένων δράσεων επικοινωνίας που περιγράφονται στη συνέχεια. Για τις προτεινόμενες δράσεις σημειώνουμε ότι οι γραμμές που περιγράφουν τις συνθήκες επανάληψης και αναθεώρησης του περιεχομένου των δράσεων είναι ενδεικτικές και δε σχετίζονται με το παρόν πρόγραμμα ενημερότητας. Μπορούν να αξιοποιηθούν από τη Γ.Γ.Π.Σ., είτε σε μελλοντικά προγράμματα ενημερότητας, είτε για την υιοθέτηση των δράσεων ως επίσημων διαδικασιών της Γ.Γ.Π.Σ., στα πλαίσια μιας σταθερής και συνεχούς προσπάθειας της διοίκησης του οργανισμού να διατηρήσει το θέμα της ασφάλειας και προστασίας της ιδιωτικότητας σε υψηλό επίπεδο ενδιαφέροντος εντός του οργανισμού Δράση 01: Αποστολή σειράς μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με θέματα ασφάλειας των Π.Σ. και προστασίας της ιδιωτικότητας γενικού ενδιαφέροντος Δράση 01: Αποστολή σειράς μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με θέματα για την ασφάλεια των Π.Σ. και την προστασία της ιδιωτικότητας γενικού ενδιαφέροντος Ομάδες αποδεκτών Ο-11,12,13,14,21,22,23,25 Επικοινωνιακά κανάλια Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο Πραγματοποίηση Αποστολή ενός μηνύματος κάθε εβδομάδα από τη στιγμή έναρξης της δεύτερης φάσης του προγράμματος Επανάληψη Σε περίπτωση αναθεώρησης του περιεχομένου της δράσης Σε κάθε νέο μέλος της Γ.Γ.Π.Σ. που ανήκει στις ομάδες αποδεκτών Αναθεώρηση περιεχομένου Σε περίπτωση που κριθεί ανεπαρκές λόγω της εμφάνισης νέων κινδύνων σχετικών με τις θεματικές ενότητες της δράσης

Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων. Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων. Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου Στόχοι της παρουσίασης H παρουσίαση αυτή στοχεύει στην απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ [ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ] 1.1. ΓΕΝΙΚΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1

Ενότητα 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ [ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ] 1.1. ΓΕΝΙΚΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Ενότητα 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1.1. ΓΕΝΙΚΑ Τις τελευταίες δεκαετίες, σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο, καταγράφονται συστηματικές δράσεις Πολιτικής Προστασίας για την αποτελεσματική διαχείριση καταστροφών

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Σχεδιαστής Ιστοσελίδων 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Γνωστό και ως Συνοπτική Ένας σχεδιαστής ιστοσελίδων κατασκευάζει και ενημερώνει ιστοσελίδες ως προς τη σχεδίαση και τη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΩΔΙΚΟΣ: GP2_2 ΣΕΛ: 1 / 9 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ CQS & Paladino ΕΚΔΟΣΗ 2 η ΑΘΗΝΑ, 01/03/2016 ΚΩΔΙΚΟΣ: GP2_2 ΣΕΛ: 2 / 9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ...

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Πολιτική Ασφάλειας Πληροφοριών

1.1. Πολιτική Ασφάλειας Πληροφοριών 1.1. Πολιτική Ασφάλειας Πληροφοριών Η Voiceland στα πλαίσια των επιχειρησιακών της λειτουργιών διαχειρίζεται τηλεπικοινωνιακά συστήματα μέσω των οποίων προσφέρει υπηρεσίες τηλεφωνίας στην πελατειακή της

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιοργάνωση στους Οργανισμούς

Αναδιοργάνωση στους Οργανισμούς Περιεχόμενα Μέρους Α Αναδιοργάνωση στους Οργανισμούς Αναδιοργάνωση ιαδικασιών Οργανισμών με έμφαση στη ημόσια ιοίκηση (Public Sector BPR) - Μέρος Α - 1) Ορισμοί 2) Τα αναμενόμενα οφέλη από την αναδιοργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ FRANCHISE & ΑΚΑΔΗΜΙΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΔΙΚΤΥΑ FRANCHISE & ΑΚΑΔΗΜΙΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΚΤΥΑ FRANCHISE & ΑΚΑΔΗΜΙΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Άρθρο του Παναγιώτη Γ. Ρουσόπουλου, Γενικού Διευθυντή της εταιρείας συμβούλων THE FRANCHISE CO. και Διευθύνοντα Συμβούλου της Dale Carnegie Training Hellas Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Σ ΕΠ «ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΕΡΓΩΝ»

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Σ ΕΠ «ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΕΡΓΩΝ» Σελ.: 1 Από: 8 ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Σ ΕΠ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΕΡΓΩΝ ( Π.3.3) 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας διαδικασίας είναι η περιγραφή της µεθοδολογίας που ακολουθείται για τον καθορισµό των απαιτήσεων, σχεδιασµού

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου. στο HP day

Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου. στο HP day Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου στο HP day 31.03.2005 Θέμα: Ο δημόσιος τομέας ως adaptive enterprise Αγαπητοί σύνεδροι, φίλοι και φίλες Επιθυμώ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Δικτυοκεντρικών Ψηφιακών Συστημάτων και Υπηρεσιών Τηλεπικοινωνιακών Συστημάτων και Δικτύων Πτυχίο Ψηφιακά Συστήμα- τα

Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Δικτυοκεντρικών Ψηφιακών Συστημάτων και Υπηρεσιών Τηλεπικοινωνιακών Συστημάτων και Δικτύων Πτυχίο Ψηφιακά Συστήμα- τα 2 Πρόλογος Το Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Πειραιώς καλύπτει δύο σημαντικούς κλάδους της Ψηφιακής Οικονομίας και της Κοινωνίας της Γνώσης: τον κλάδο των Δικτυοκεντρικών Ψηφιακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχε Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator Γνωστό και ως Ειδικός Σχεδιασμού 2Δ- 3Δ γραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων Πίνακας Περιεχομένων Πρόλογος 15 Πρώτο Μέρος: Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα....19 Κεφάλαιο 1 ο : Έννοια του Συστήματος 1.1 Τι είναι Σύστημα... 21 1.2 Αλληλεπίδραση Συστημάτων... 22 1.3 Κατηγοριοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νος Λαμπρινουδάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Εργαστήριο Ασφάλειας Συστημάτων Πανεπιστήμιο Πειραιώς

Κων/νος Λαμπρινουδάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Εργαστήριο Ασφάλειας Συστημάτων Πανεπιστήμιο Πειραιώς Κων/νος Λαμπρινουδάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Εργαστήριο Ασφάλειας Συστημάτων Πανεπιστήμιο Πειραιώς With the financial support of the Prevention of and Fight against Crime Programme

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

2. Σκοπός του Προγράμματος

2. Σκοπός του Προγράμματος 1. Εισαγωγή Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών σας καλωσορίζει στα Προγράμματα εξ Αποστάσεως Επιμόρφωσης για Δημοσίους Υπαλλήλους και συγκεκριμένα στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα "Πληροφοριακά

Διαβάστε περισσότερα

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων 2 x 4 ώρες Μέτρηση και Βελτίωση Ενδυνάμωσης Ορισμός της Ενδυνάμωσης: Η ενδυνάμωση είναι η διαδικασία της αύξησης της ικανότητας των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Σχέδιο Κειμένου Βασικών Αρχών και Κατευθύνσεων Εθνική Στρατηγική για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση 22 Μαΐου 2013 1 "Δεν μπορεί να υπάρξει διοικητική μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο ενημερωτικό Η.R. Newsletter. 14o ΤΕΥΧΟΣ

Τριμηνιαίο ενημερωτικό Η.R. Newsletter. 14o ΤΕΥΧΟΣ Τριμηνιαίο ενημερωτικό Η.R. Newsletter 14o ΤΕΥΧΟΣ Πληροφορίες: Ευαγγελία Ίσαρη Evangelia.Isari@adecco.com 210 6930490 Αγαπητοί συνεργάτες, Το 14o τεύχος του HR Newsletter της Adecco είναι αφιερωμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Μαρτίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Μαρτίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Μαρτίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η Εθνική Στρατηγική για τις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών και την Ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΟΜΕΑ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΟΜΕΑ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΟΜΕΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ «Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών» ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΑ ΑΡΧΗ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων Πίνακας Περιεχομένων Πρόλογος...13 Πρόλογος του Συγγραφέα...15 Κεφάλαιο 1: Βασικές Έννοιες της Διοίκησης - Διαχείρισης Έργου...19 1.1 Λειτουργία, Έργο, Πρόγραμμα...19 1.2 Οι Εμπλεκόμενοι στο Έργο...21

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Μεταπτυχιακής Εργασίας

Παρουσίαση Μεταπτυχιακής Εργασίας Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Προηγμένα Σύστήματα Πληροφορικής» Παρουσίαση Μεταπτυχιακής Εργασίας «Ανασκόπηση και περιγραφή των μεθοδολογιών, προτύπων και εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ...

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ... «ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΙΤΑΝ» Μάιος 2008 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A Η Δέσμευση της Διοίκησης......3 Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4 Εταιρικές Αξίες Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

Νόμος Πλαίσιο για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση

Νόμος Πλαίσιο για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Νόμος Πλαίσιο για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Πλαίσιο παροχής ηλεκτρονικών υπηρεσιών για: Πολίτες (G2C) Επιχειρήσεις και τα άλλα Νομικά Πρόσωπα (G2B) Φορείς της Δημόσιας Διοίκησης (G2G) Ενοποιεί παλαιότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΑΠΟ LIFE-NATURE

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΑΠΟ LIFE-NATURE ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΑΠΟ LIFE-NATURE EΘΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ NATURA ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014-2020 Πρωτοβουλία Επιτροπής ΦΥΣΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ για

Διαβάστε περισσότερα

Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης Κύριες εξελίξεις: Πρόσφατα, ελήφθη απόφαση σταθμός για τη σύσταση διευθύνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου για τη

Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης Κύριες εξελίξεις: Πρόσφατα, ελήφθη απόφαση σταθμός για τη σύσταση διευθύνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου για τη Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης Κύριες εξελίξεις: Πρόσφατα, ελήφθη απόφαση σταθμός για τη σύσταση διευθύνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου για τη μεταρρύθμιση υπό την εποπτεία του πρωθυπουργού. Στις 6 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE

Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE Περιεχόμενα Περιεχόμενα Διαγραμμάτων...2 Εισαγωγή...3 Το δείγμα της έρευνας...3 Τα εργαλεία ενημέρωσης...4

Διαβάστε περισσότερα

Δ.12: ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δ.12.03: ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ 28/06/2010 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

Δ.12: ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δ.12.03: ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ 28/06/2010 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Δ.12.03: ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Περιγραφή διαδικασίας Η διαδικασία περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο ο Φορέας προβαίνει στην πρόσληψη προσωπικού ανάλογα με τις ανάγκες του. Σύνοψη των επιμέρους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2015-2019

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2015-2019 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Αλίαρτος, 13-07-2015 ΔΗΜΟΣ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ Αρ. Πρωτ.: 6.938 Γραφείο Δημάρχου Ταχ.Δ/νση: Λεωφόρος Αθηνών Τ.Κ.: 32001 ΑΛΙΑΡΤΟΣ Τηλ.: 22683-50.235 Fax: 22680-22.690 Ο

Διαβάστε περισσότερα

1. Την παρουσίαση του ελληνικού προτύπου ΕΛΟΤ 1452 για τη διαχείριση της ποιότητας εμπορικών καταστημάτων,

1. Την παρουσίαση του ελληνικού προτύπου ΕΛΟΤ 1452 για τη διαχείριση της ποιότητας εμπορικών καταστημάτων, Εκδήλωση για Πρότυπο ποιότητας για εμπορικά καταστήματα Νέες εκδόσεις προτύπων συστημάτων διαχείρισης αίθουσα Εμπορικού και Εισαγωγικού Συλλόγου Πατρών πλ. Γεωργίου Α 25, ΠΑΤΡΑ Τετάρτη, 25 Νοεμβρίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΕΩΝ - ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. Κωδικός: Δ.ΓΕ.150 Αρ. Έκδ.: 1 Ημ/νία Έκδ.: Σελ.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΕΩΝ - ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. Κωδικός: Δ.ΓΕ.150 Αρ. Έκδ.: 1 Ημ/νία Έκδ.: Σελ. Κωδικός: Δ.ΓΕ.150 Αρ. Έκδ.: 1 Ημ/νία Έκδ.: 01-07-09 Σελ. 1 από 6 1. Εισαγωγή Η παρούσα Διαδικασία περιγράφει τον τρόπο χειρισμού των μη συμμορφώσεων που είναι δυνατόν να παρουσιαστούν στις Διευθύνσεις/

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Η ΑΡΣΙΣ Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων προκηρύσσει 50 θέσεις εργασίας με σύμβαση ορισμένου χρόνου 8 μηνών, στο πλαίσιο του προγράμματος Support to Refugees in

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘ. 678/2014

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘ. 678/2014 Πειραιώς 132, 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘ. 678/2014 «ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, ΩΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Το Ινστιτούτο Δια Βίου Εκπαίδευσης και το Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας της Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ 3. ΑΝΑΛΥΣΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ 3.1 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ 3. ΑΝΑΛΥΣΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ 3.1 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ 3. ΑΝΑΛΥΣΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ 3.1 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ 3.2 ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ 3.2.1 Γενική Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ 2014-2019 (Α ΦΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ) Αξιότιμοι συνάδελφοι, Οι Δήμοι, στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Σε συνεργασία με το. Επικοινωνία: sgounar@aueb.gr Τηλ. 2108203712

Σε συνεργασία με το. Επικοινωνία: sgounar@aueb.gr Τηλ. 2108203712 Σε συνεργασία με το Επικοινωνία: sgounar@aueb.gr Τηλ. 2108203712 Δυο Λόγια για το Εργαστήριο Μάρκετινγκ To Εργαστήριο Μάρκετινγκ (ALARM) ανήκει στο Τμήμα Μάρκετινγκ & Επικοινωνίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2014-2015 ISSN 2357-1225 (print) ISSN 2357-1233 (online) Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών Επιπέδου Μάστερ Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών Διαχείριση και Προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά ISO 9000: Συνοπτική παρουσίαση

Σειρά ISO 9000: Συνοπτική παρουσίαση ΔΙΠ 51 / ΑΘΗ-1 Σειρά ISO 9000: Συνοπτική παρουσίαση Δρ. Ν.Μ. Βαξεβανίδης Σύστημα Διαχείρισης Σύστημα Διαχείρισης : Σύνολο αλληλοσχετιζόμενων ή αλληλεπιδρώντων στοιχείων που χρησιμοποιούνται για την καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ

ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ 3114 Μέσα από ένα τετραετές πρόγραμμα σπουδών, το Τμήμα καλύπτει ένα ευρύ φάσμα, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων επιτρέποντας

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» ΑΠΟΦΑΣΗ

«ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» ΑΠΟΦΑΣΗ «ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» ΑΠΟΦΑΣΗ Μαρούσι, 16-4-2013 ΑΠ.: 688/012 ΘΕΜΑ: Συγκρότηση Ομάδας Εργασίας για το Σχεδιασμό και την Υλοποίηση Διαδικασιών Διαχείρισης Γνώσης ( Knowledge Management) Η Εθνική Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Εκπόνηση σχεδίων. 1a. Διαδικασία Εκκίνησης (Project Initiation) Επιχειρηματικό σχέδιο έργου (Project Business Case)

Εκπόνηση σχεδίων. 1a. Διαδικασία Εκκίνησης (Project Initiation) Επιχειρηματικό σχέδιο έργου (Project Business Case) 1a. Διαδικασία Εκκίνησης (Project Initiation) Εκπόνηση σχεδίων Επιχειρηματικό σχέδιο έργου (Project Business Case) Καταστατικό Έργου (Project Charter) Επιχειρηματικό σχέδιο του Έργου (Project Business

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΟ

ΑΡΧΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΣΧΕΔΙΟ «Κοινή Πράξη της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (Α.Π.Δ.Π.Χ.) και της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (Α.Δ.Α.Ε.) ως προς τις υποχρεώσεις των παρόχων για την προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών 6. Διαχείριση Έργου Έκδοση των φοιτητών Εισαγωγή 1. Η διαδικασία της Διαχείρισης Έργου 2. Διαχείριση κινδύνων Επανεξέταση Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης Διαχείριση του έργου είναι να βάζεις σαφείς στόχους,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΚΛΑΔΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΥΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ Υφηγητής Δρ. Α.Γ. Βαρηάς Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα Ασφάλειας στο σχεδιασμό Επιχειρησιακής Συνέχειας. Τσώχου Αγγελική atsohou@ionio.gr

Ζητήματα Ασφάλειας στο σχεδιασμό Επιχειρησιακής Συνέχειας. Τσώχου Αγγελική atsohou@ionio.gr Ζητήματα Ασφάλειας στο σχεδιασμό Επιχειρησιακής Συνέχειας Τσώχου Αγγελική atsohou@ionio.gr Περιεχόμενα 2 Βασικές έννοιες Επιχειρησιακή Συνέχεια και Ανάλυση Επικινδυνότητας Πλαίσιο Διοίκησης Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση στις νέες εκδόσεις

Μετάβαση στις νέες εκδόσεις Μετάβαση στις νέες εκδόσεις Η προσέγγιση της TÜV AUSTRIA HELLAS Μαρία Αγαπητού Αναπληρώτρια Διευθύντρια Διεύθυνσης Πιστοποίησης Συστημάτων και Προϊόντων Οκτώβριος 2014 Θα μπορούσαμε να συγχαρούμε τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ AMAZE A.E. ΕΚΔΟΣΗ 02

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ AMAZE A.E. ΕΚΔΟΣΗ 02 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ AMAZE A.E. ΕΚΔΟΣΗ 02 Αθήνα, 26/5/2011 Σελίδα 2 από11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ... 4 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ... 5 ΓΕΝΙΚΑ... 5 ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ Α. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ 1. Το Τεχνικό Επιμελητήριο στο οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Υ Κ Λ Ο Υ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Κ Α Ι Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το Ινστιτούτο Κύπρου στα πλαίσια της συνεχούς ανάπτυξής των ερευνητικών δραστηριοτήτων του αλλά και την στρατηγική του για ευρύτερη συμμετοχή στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

05 Χρήση δεδομένων και ανατροφοδότησης για τη βελτίωση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης

05 Χρήση δεδομένων και ανατροφοδότησης για τη βελτίωση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης Η εισήγηση πλαισίων διασφάλισης ποιότητας στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (VET) αποτελεί προτεραιότητα τα τελευταία χρόνια. Οι πάροχοι επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, κατά τα πρώιμα

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία του Έργου. Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής. Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

Θεωρία του Έργου. Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής. Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Θεωρία του Έργου Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Οκτώβριος 2009 Διαχείριση του Έργου (Project Management) Ορισμοί Κάθε μιά όχι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Γ ΚΠΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟ ΓΡΑΜΜΑ «ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟ ΦΟΡΙΑΣ» ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Απορρήτου. Παρακαλούμε, διαβάστε την παρούσα Πολιτική Απορρήτου προσεκτικά.

Πολιτική Απορρήτου. Παρακαλούμε, διαβάστε την παρούσα Πολιτική Απορρήτου προσεκτικά. Πολιτική Απορρήτου Η ιστοσελίδα μας Dietbook.gr έχει δεσμευτεί να διατηρήσει ένα υψηλό πρότυπο, ώστε να προστατεύσει τα προσωπικά δεδομένα των χρηστών. Στο τμήμα «Πολιτική Απορρήτου» θα θέλαμε να μοιραστούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέμα Διαλόγου «ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΣΤΑ ΣΔΕ ΚΑΙ ΣΤΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ» Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Ο Ειδικός Κανονισμός Λειτουργίας της υπηρεσίας χορήγησης αδειών του Τεχνικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Διοίκηση Επιχειρήσεων Έννοια του Μάνατζμεντ Ικανότητες των Μάνατζερ Στόχοι του Μάνατζμεντ Βασικές Λειτουργίες του Μάνατζμεντ Σχεδιασμός Οργάνωση Διεύθυνση Έλεγχος Εφαρμογή του Μάνατζμεντ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.)

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) 1.1 Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Γρ. 307 2310-891-578 kat@uom.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Το Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων οργανώνει και λειτουργεί από το Ακαδημαϊκό Έτος 1998-1999, Πρόγραμμα Διδακτορικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΙΣ Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων αναζητά προσωπικό στο πλαίσιο του προγράμματος

Η ΑΡΣΙΣ Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων αναζητά προσωπικό στο πλαίσιο του προγράμματος Η ΑΡΣΙΣ Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων αναζητά προσωπικό στο πλαίσιο του προγράμματος Δημιουργία και λειτουργία Safe Zones στην Αθήνα και τη Οι ενδιαφερόμενοι/ες καλούνται να αποστείλουν μέσω email

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Εργασίας για την Προώθησης της Τεχνολογίας IPv6

Ομάδα Εργασίας για την Προώθησης της Τεχνολογίας IPv6 Ομάδα Εργασίας για την Προώθησης της Τεχνολογίας IPv6 Συντάκτης: Αθανάσιος Λιακόπουλος Κωδικός: Ημερομηνία: 24 Οκτωβρίου 2008 3 Αρμόδιο Τμήμα: Αριθμός Αναθεώρησης: R2 R Περιεχόμενα 1 Εισαγωγή... 2 2 Σκοπός...

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού ΝΕΟ - ΜΕ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΕΝΗ ΥΛΗ Επενδύοντας στη Γνώση... Εξασφαλίζετε το Μέλλον Η αποτελεσματική Διοίκηση του Ανθρώπινου Δυναμικού αποτελεί μια από τις

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτες Τομέα Κοινωνιολογίας

Μελέτες Τομέα Κοινωνιολογίας 1992 Πολιτιστικά πρότυπα σεξουαλικότητας στη σύγχρονη Ελλάδα Συνεργαζόμενοι φορείς : Universal Encyclopedia of Sexuality Έναρξη : 1992 - Λήξη : 1993 Στόχος του έργου ήταν ο προσδιορισμός των πολιτιστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ Μεταξύ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ και ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Στην Αθήνα σήμερα 29 Απριλίου 2013 τα εξής συμβαλλόμενα μέρη: Αφενός, η Γενική Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Ποιότητας

Εγχειρίδιο Ποιότητας ΚΩΔΙΚΟΣ: ΕΓΧΠ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΜΟΔΙΠ Εγχειρίδιο Ποιότητας Σύστημα Διαχείρισης Ποιότητας κατά ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001:2008 ΑΝΤΙΤΥΠΟ 1 ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ Περιεχόμενα 1. Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής... 3

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηµατολόγιο Εσωτερικής Επιθεώρησης

Ερωτηµατολόγιο Εσωτερικής Επιθεώρησης Κωδικός: ΕΝ03-2 Έκδοση: 01 Σελ. 1 από 6 Ερωτηµατολόγιο Εσωτερικής Επιθεώρησης ιαδικασία / Οργανωτική Μονάδα: Επιθεωρητές: Ηµεροµηνία: Α/Α Επιθεώρησης: Α/Α 1. Έχει αναπτυχθεί, τεκµηριωθεί και εφαρµόζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Προγραμματισμός δράσης για το 2014

ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Προγραμματισμός δράσης για το 2014 ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Προγραμματισμός δράσης για το 2014 82 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2014 Για το 2014, η ΑΔΑΕ έχει προγραμματίσει να ασχοληθεί με τα ακόλουθα θέματα:

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιωμένη Εφαρμογή. Νέες δυνατότητες. Νέα Ιστοσελίδα

Βελτιωμένη Εφαρμογή. Νέες δυνατότητες. Νέα Ιστοσελίδα Βελτιωμένη Εφαρμογή Νέες δυνατότητες Νέα Ιστοσελίδα ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ WWW.ASEP.GR 1 ΦΟΡΕΙΣ Α.Σ.Ε.Π. ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ WWW.ASEP.GR 2 Φάση Α: Α: Μελέτη Εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες Λειτουργίας

Διαδικασίες Λειτουργίας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διαδικασίες Λειτουργίας ΓΔ-09 «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Έκδοση: 1 η Αναθ: 4 Ημερομηνία Έγκρισης: 20/1/2016 Σελίδα 2

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9000 και 9001

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9000 και 9001 Εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Προτύπων «Νέες εκδόσεις προτύπων διαχείρισης ποιότητας και περιβάλλοντος» Νέες εκδόσεις προτύπων για διαχείριση της ποιότητας ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9000 και 9001 Τετάρτη 14 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση κινδύνου και Εκτίμηση Αντικτύπου

Ανάλυση κινδύνου και Εκτίμηση Αντικτύπου Ανάλυση κινδύνου και Εκτίμηση Αντικτύπου www.dataprotection.gr Το νέο ιδιαίτερα αυστηρό πλαίσιο του Κανονισμού φαίνεται ότι αποτελεί και μία προσπάθεια κανονικοποίησης των οικονομικών/επιχειρηματικών όρων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Τίτλος Κριτηρίου. Α.1 Οργανωτική Δομή - Οικονομικά στοιχεία 10%

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Τίτλος Κριτηρίου. Α.1 Οργανωτική Δομή - Οικονομικά στοιχεία 10% Κριτήρια Αξιολόγησης Η αξιολόγηση των υποβαλλόμενων προτάσεων θα πραγματοποιηθεί βάσει του ακόλουθου Πίνακα Κριτηρίων Αξιολόγησης. Παράλληλα με τα εν λόγω κριτήρια, θα συνυπολογισθεί η αξιοπιστία της πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α. Εισαγωγή Οι φοιτητές του Τμήματος Νοσηλευτικής, προκειμένου να αποκτήσουν το πτυχίο τους, εκπονούν υποχρεωτικά πτυχιακή εργασία, υπό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008 Χρηματοπιστωτική εκπαίδευση: Τάσεις και προοπτικές Του Χρήστου Βλ. Γκόρτσου Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ 1. Το πλαίσιο αναφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός Σεμιναρίου Εκπαίδευσης 1 Ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ [1]

Κανονισμός Σεμιναρίου Εκπαίδευσης 1 Ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ [1] Κανονισμός Σεμιναρίου Εκπαίδευσης 1 Ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ [1] To Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας (πιστοποιημένο κατά ISO:2008) της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης. Κύριος στόχος Απαιτούμενη ενέργεια Χρονοδιάγραμμα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης. Κύριος στόχος Απαιτούμενη ενέργεια Χρονοδιάγραμμα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης 0.1 Σύσταση Υψηλού Επιπέδου Ομάδας Αναδιάρθρωσης της Δημόσιας Διοίκησης 0.2 Σύσταση Ομάδας Υποστήριξης της

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση έργων. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση

Διαχείριση έργων. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Διαχείριση έργων Στόχοι Ερμηνεία των κύριων εργασιών ενός διευθυντή έργου λογισμικού Παρουσίαση της διαχείρισης έργων λογισμικού και περιγραφή των χαρακτηριστικών που τη διακρίνουν Εξέταση του σχεδιασμού

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Επιτροπής Φύση Διαχείριση προστατευόμενων περιοχών μη υπαγόμενων σε φορείς διαχείρισης

Πρόταση Επιτροπής Φύση Διαχείριση προστατευόμενων περιοχών μη υπαγόμενων σε φορείς διαχείρισης Πρόταση Επιτροπής Φύση 2000 Διαχείριση προστατευόμενων περιοχών μη υπαγόμενων σε φορείς διαχείρισης Φεβρουάριος 2012 2 Εισαγωγή Το Εθνικό Σύστημα Προστατευόμενων Περιοχών της χώρας περιλαμβάνει πέντε κατηγορίες,

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για την Ανάπτυξη της Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης στην Ελλάδα

Προτάσεις για την Ανάπτυξη της Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης στην Ελλάδα Προτάσεις για την Ανάπτυξη της Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης στην Ελλάδα I. ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Στο πλαίσιο των νομοθετημάτων της Πολιτείας ( ν. 3842/2010, ν. 3943/2011, ν. 4093/2012) και των Υπουργικών Αποφάσεων (ΑΥΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΟΛΟΓΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ «ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ»

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΟΛΟΓΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ «ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ» ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΟΛΟΓΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ «ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ» ΑΘΗΝΑ 2009 1 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (Σύμφωνα με τα άρθρα του Καταστατικού της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΛΟΓΟΣ ΣΗΜΕΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΟΥ ΦΟΡΕΑ:

ΚΑΤΟΛΟΓΟΣ ΣΗΜΕΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΟΥ ΦΟΡΕΑ: ΚΑΤΟΛΟΓΟΣ ΣΗΜΕΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΟΥ ΦΟΡΕΑ: ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΦΟΡΕΑ ΣΤΟΝ ΟΠΟΙΟ Η ΔΑ ΘΑ ΑΝΑΘΕΣΕΙ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΗΤΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Η ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ για πράξεις του Επιχειρησιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Εργαστήριο Ασφάλειας Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων, Πανεπιστήμιο Αιγαίου Π Ο Λ Ι Τ Ι Κ Η Α Σ Φ Α Λ Ε Ι Α Σ Έκδοση: 1.0 Ημερομηνία: 30.06.08

Διαβάστε περισσότερα

Καταστατικό επιθεώρησης της ΕΚΤ

Καταστατικό επιθεώρησης της ΕΚΤ Καταστατικό επιθεώρησης της ΕΚΤ (έναρξη ισχύος 3 Μαΐου 2016) Στο παρόν καταστατικό επιθεώρησης η Εκτελεστική Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) καθορίζει τον σκοπό, τις εξουσίες και τις αρμοδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο...

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... 1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... Οι Επιμορφωτικές Ανάγκες των Διοικητικών Υπαλλήλων των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών: Μια Εμπειρική Διερεύνηση στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα