Σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής μετά από μεταμόσχευση ήπατος και επεμβάσεις για όγκους γαστρεντερικού συστήματος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής μετά από μεταμόσχευση ήπατος και επεμβάσεις για όγκους γαστρεντερικού συστήματος"

Transcript

1 Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN REVIEW Σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής μετά από μεταμόσχευση ήπατος και επεμβάσεις για όγκους γαστρεντερικού συστήματος Η ορθοτοπική μεταμόσχευση ήπατος (ΟΜΗ) αποτελεί τη θεραπεία εκλογής για πολλούς ασθενείς με τελικού σταδίου ηπατική ανεπάρκεια. Επίσης, μεγάλος αριθμός ασθενών που διαγιγνώσκονται με πρωτοπαθή ή δευτεροπαθή νεοπλάσματα του γαστρεντερικού συστήματος υποβάλλονται σε μείζονες χειρουργικές επεμβάσεις, με την επιβίωσή τους να σχετίζεται με διάφορους παράγοντες, όπως η θέση εντόπισης του όγκου, το μέγεθός του, η διάγνωσή του σε πρώιμο στάδιο, η ύπαρξη υποκείμενων νοσημάτων, η προεγχειρητική κατάσταση, η εμφάνιση επιπλοκών μετά από τη χειρουργική επέμβαση κ.ά. Τόσο στην ΟΜΗ όσο και στις άλλες επεμβάσεις, η υγεία κάθε ασθενούς δεν συνίσταται μόνο στη νόσο και τη θεραπεία αυτής, αλλά και στις συνακόλουθες επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής του. Συνεπώς, εύκολα καθίσταται αντιληπτό ότι αποτελεί πλέον ουσιαστική ανάγκη για τη μελέτη των ασθενών αυτών να συνυπολογίζεται η επίπτωση και η επίδραση των ενεργειών που πραγματοποιούνται για την ίαση των διαφόρων νοσημάτων στην ποιότητα ζωής των ασθενών.... Χ. Καρούνη, 1 Δ. Μαντάς, 2 Ε. Αντωνίου, 2 Γ. Κουράκλης 2 1 Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, 2 Β Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ιατρική Σχολή, Περιφερειακό Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Λαϊκό», Αθήνα Quality of life after liver transplantation or surgery for cancers of digestive system Λέξεις ευρετηρίου Abstract at the end of the article Γαστρεντερικό σύστημα Ορθοτοπική μεταμόσχευση ήπατος Ποιότητα ζωής Χειρουργικές επεμβάσεις Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΟΡΘΟΤΟΠΙΚΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΗΠΑΤΟΣ Τα ποσοστά επιβίωσης μετά από ορθοτοπική μεταμόσχευση ήπατος (ΟΜΗ) αυξάνονται χρόνο με το χρόνο, γεγονός που καταδεικνύει τη σημαντική βελτίωση των χειρουργικών τεχνικών και της κλινικής παρακολούθησης των ασθενών αυτών. 1,2 Tα ποσοστά επιβίωσης αποτελούσαν παραδοσιακά και ένα μέτρο επιτυχίας των μεταμοσχεύσεων ήπατος. Τα τελευταία 15 χρόνια, η επιβίωση μετά από ΟΜΗ έχει βελτιωθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα να διευρυνθεί το φάσμα των ενδείξεων για υποβολή των ασθενών στη μεταμόσχευση και να μεγαλώσει ο κατάλογος αναμονής των ασθενών. 3 Τα περισσότερα κέντρα αναφέρουν ότι το ποσοστό επιβίωσης των ενηλίκων ασθενών τον 1ο χρόνο μετά τη μεταμόσχευση ήπατος κυμαίνεται από 80 90%, 4,5 ενώ τον 9ο χρόνο φθάνει το 55 60%. 6,7 2. ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Σε ασθενείς με πρωτοπαθή ή δευτεροπαθή νεοπλάσματα γαστρεντερικού συστήματος η επιβίωσή τους σχετίζεται με διάφορους παράγοντες, κυρίως με τη θέση εντόπισης του όγκου και το μέγεθός του, τη διάγνωσή του σε πρώιμο στάδιο, την ύπαρξη υποκείμενων νοσημάτων, την προεγχειρητική κατάσταση, την εμφάνιση επιπλοκών μετά τη χειρουργική επέμβαση κ.ά. Το ποσοστό της πενταετούς επιβίωσης των ασθενών μετά από χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του στομάχου κυμαίνεται από 10 30%. 8,9 Όσον αφορά στον καρκίνο πλακώδους επιθηλίου του οισοφάγου, η τριετής επιβίωση μετά από χειρουργική αφαίρεση υπολογίζεται στο 26 27%, ενώ για αδενοκαρκίνωμα οισοφάγου ανέρχεται στο 39%. 10 Η πενταετής επιβίωση ασθενών που υποβλήθηκαν σε χειρουργική αφαίρεση καρκίνου του παγκρέατος κυμαίνεται από 20 25%, ενώ για τον καρκίνο του παχέος εντέρου έχει αναφερθεί ποσοστό πενταετούς επιβίωσης για ολική εκτομή του όγκου 82%. 14 Τέλος, τα ποσοστά επιβίωσης για τη χειρουργική αντιμετώπιση ασθενών με ηπατοκυτταρικό καρκίνο, ένα χρόνο μετά από την επέμβαση υπολογίζονται στο 80 90%, για τα 3 χρόνια στο 70% και για τα 5 χρόνια στο 50%. 15,16

2 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΕΙΖΟΝΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Η υγεία κάθε ασθενούς δεν συνίσταται μόνο στη νόσο και τη θεραπεία αυτής, αλλά και τις συνακόλουθες επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής τους. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), η υγεία ορίζεται ως μια κατάσταση πλήρους σωματικής, πνευματικής και κοινωνικής ευεξίας και όχι απλά ως απουσία νόσου. 17 Με βάση τα παραπάνω, όταν ερευνάται κάθε ασθένεια και ο τρόπος θεραπείας, θα ήταν φρόνιμο να συνυπολογίζεται η επίπτωση και η επίδραση των ενεργειών που πραγματοποιούνται για την ίαση αυτής, στην ποιότητα ζωής των ασθενών. Από τη δεκαετία του 1980, η έννοια της σχετιζόμενης με την υγεία ποιότητας ζωής έχει εξελιχθεί, ώστε να συμπεριλάβει εκείνες τις πτυχές της συνολικής ποιότητας ζωής που αποδεδειγμένα επηρεάζουν τη σωματική, αλλά και την πνευματική υγεία Η ποιότητα ζωής των ασθενών που υποβάλλονται σε μεταμόσχευση ήπατος είναι παρόμοια με εκείνη των ασθενών που δεν έχουν υποβληθεί στην εν λόγω επέμβαση, σε αντίστοιχη ηλικία. Αυτή επίσης, όπως και το μακρόχρονο της επιβίωσης, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την προεγχειρητική κατάσταση του ασθενούς. 21 Αντίθετα, η ποιότητα ζωής των ογκολογικών ασθενών σχετίζεται κυρίως με τη θέση εντόπισης του πρωτοπαθούς όγκου, την ανάγκη συμπληρωματικής χημειοθεραπείας ή ακτινοθεραπείας και τη βιολογία του εκάστοτε νεοπλάσματος. Ο προσδιορισμός της σχετιζόμενης με την υγεία ποιότητας ζωής των ασθενών που υποβάλλονται σε διάφορες θεραπείες ή σε μείζονες επεμβάσεις καθίσταται πλέον αναγκαίος, όπως προκύπτει από διάφορες μελέτες. Αρχικά, αξίζει να αναφερθεί ότι πολλοί ασθενείς ενδιαφέρονται περισσότερο για την ποιότητα της ζωής τους παρά για τη μακροβιότητα. 22,23 Κατ επέκταση, οποιαδήποτε παρέμβαση επιχειρείται αποκλειστικά με γνώμονα την επιμήκυνση της ζωής ή την επιβίωση δεν χαρακτηρίζει απόλυτα την έκβαση της υγείας που ενδιαφέρει τους ασθενείς. 24 Βλέποντας το ζήτημα της ποιότητας ζωής από μια πιο πρακτική σκοπιά, η κατανόηση της ποιότητας ζωής των ασθενών μετά από μείζονες ογκολογικές επεμβάσεις ή μια μεταμόσχευση ήπατος βοηθά τους επαγγελματίες υγείας να ενημερώσουν όσο καλύτερα γίνεται τους ασθενείς σχετικά με την επέμβαση. Έτσι, οι ασθενείς έχουν μια ολοκληρωμένη εικόνα, γεγονός που όχι μόνο διευκολύνει το δίλημμά τους να προχωρήσουν ή όχι με την επέμβαση, αλλά και τους βοηθά στην προετοιμασία για τη μετεγχειρητική περίοδο, όπου η συμμετοχή τους σε θεραπευτικά προγράμματα, τα οποία επικεντρώνονται στους τομείς της ζωής τους που επηρεάζονται περισσότερο, μπορεί να κριθεί αναγκαία Ποιότητα ζωής μετά από μεταμόσχευση ήπατος Οι Bravata et al 25 σε ανασκοπική μελέτη χρησιμοποίησαν δημοσιευμένη βιβλιογραφία που αφορούσε στη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής μετά από μεταμόσχευση ήπατος. Σε ένα σύνολο ασθενών με αρνητικά επηρεασμένη ποιότητα ζωής πριν από τη μεταμόσχευση, διαπίστωσαν βελτίωση μετά την επέμβαση. Οι πιο σημαντικές βελτιώσεις αφορούσαν στη σωματική υγεία, στη σεξουαλική λειτουργία, στην καθημερινή δραστηριότητα και γενικότερα στην ποιότητα ζωής. Ακόμη και μικρή πρόοδος στην ικανότητα του ασθενούς να εκτελεί καθημερινές δραστηριότητες μπορεί να οδηγήσει στην αντίληψη της βελτίωσης της γενικής ποιότητας ζωής, έστω και αν δεν έχει αποκατασταθεί η υγεία στην προ-νοσηρή κατάσταση. 26 Μικρότερη πρόοδος σημειώθηκε στους τομείς της ψυχολογικής και της κοινωνικής λειτουργικότητας. Σε άλλη έρευνα φαίνεται ότι τα αποτελέσματα έχουν βελτιωθεί σημαντικά μετά από τη μεταμόσχευση ήπατος σε κάθε τομέα υγείας, ο οποίος έχει μετρηθεί είτε με γενικά είτε με εξειδικευμένα για την ασθένεια εργαλεία. Τα στοιχεία του ερωτηματολογίου SF-36 που χρησιμοποιήθηκε και αφορούσαν στην πνευματική υγεία επέστρεψαν στα φυσιολογικά επίπεδα, ενώ επέμεινε μια υπολειμματική δυσλειτουργία στη σωματική υγεία και σε συγκεκριμένες πτυχές της νόσου. 27 Στην ίδια έρευνα βρέθηκε και μια συσχέτιση μεταξύ του χρόνου που πραγματοποιήθηκε η αξιολόγηση (μια ομάδα εκτιμήθηκε μεταξύ 2 4 μηνών μετά την επέμβαση και μια άλλη ομάδα αξιολογήθηκε σε χρονικό διάστημα >5 μηνών μετά από τη μεταμόσχευση ήπατος) και του τομέα του άγχους. Καθώς παρερχόταν περισσότερος χρόνος μετά τη μεταμόσχευση, τα αποτελέσματα για τον τομέα του άγχους αυξάνονταν, υποδεικνύοντας μια μείωση στη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής στον τομέα του άγχους. Σε μελέτη κατά την οποία αξιολογήθηκε η σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής πριν και ένα χρόνο μετά τη μεταμόσχευση ήπατος σε 67 ενήλικες ασθενείς, σ ό,τι αφορά στη σωματική υγεία διαπιστώθηκε σημαντική βελτίωση σε συμπτώματα που τουλάχιστον στο 70% των ασθενών προκαλούσαν δυσφορία, όπως η κόπωση, η μυϊκή αδυναμία, το άλγος στη ράχη και η κοιλιακή διόγκωση. Η μεγαλύτερη βελτίωση σημειώθηκε στα συμπτώματα που σχετίζονται άμεσα με την ηπατική νόσο, όπως είναι ο ίκτερος και τα σκουρόχρωμα ούρα. Παρ όλη τη βελτίωση της σωματικής υγείας, εξακολούθησε να βρίσκεται σε χαμηλότερα επίπεδα από εκείνα του γενικού πληθυσμού. 2 Στο ίδιο συμπέρασμα σχετικά με την καλύτερη σωματική δραστηριότητα του γενικού πληθυσμού καταλήγουν και οι Bryan et al, 28 οι Hellgren et al 29 και οι Hunt et al. 30 Η ψυχολογική κατάσταση των ασθενών επίσης παρουσίασε βελτίωση για τα συμπτώματα της νευρικότητας και της

3 280 Χ. ΚΑΡΟΥΝΗ και συν εναλλαγής της διάθεσης, όχι όμως για την αϋπνία. Μολονότι το 60% των ασθενών δήλωναν δυστυχισμένοι πριν από τη μεταμόσχευση, ποσοστό <10% των ασθενών δήλωσαν δυστυχισμένοι μετά την επέμβαση. Σε γενικές γραμμές, η ψυχολογική κατάσταση των ασθενών έφθασε στα επίπεδα του γενικού πληθυσμού. 2 Οι O Carrol et al 31 αναφέρουν επίσης βελτίωση της ψυχολογικής κατάστασης των ασθενών ένα χρόνο μετά την ΟΜΗ και, επεκτείνοντας χρονικά την παρακολούθηση των ασθενών, σημειώνουν ότι και 3 χρόνια μετά την ΟΜΗ η ψυχολογική κατάσταση των ασθενών παραμένει βελτιωμένη. Οι ασθενείς παρουσίασαν καλύτερη προσωπική και κοινωνική λειτουργικότητα μετά τη μεταμόσχευση, σε χαμηλότερο όμως επίπεδο από αυτό του γενικού πληθυσμού. Τέλος, από την έρευνα προέκυψε σημαντική βελτίωση στη γενική αντίληψη της υγείας των ασθενών σε επίπεδα παρόμοια με αυτά του γενικού πληθυσμού. 2 Κλείνοντας με τον τομέα των μεταμοσχεύσεων ήπατος, θα πρέπει να αναφερθεί ότι, ενώ οι άνδρες παρουσιάζουν χαμηλότερα ποσοστά επιβίωσης στα 5 και στα 10 χρόνια μετά την ΟΜΗ σε σύγκριση με τις γυναίκες, εμφανίζουν καλύτερη ποιότητα ζωής απ ό,τι οι γυναίκες. 32 Από έρευνες προκύπτει ότι οι γυναίκες αναφέρουν μεγαλύτερη νοσηρότητα λόγω των διαφορών ως προς τη συμπεριφορά σε σχέση με τη νόσο, και όχι λόγω ουσιαστικών διαφορών στην ασθένεια αυτή καθ εαυτή. 33,34 Ωστόσο, η υπόθεση αυτή έχει καταρριφθεί από μελέτες που υποστηρίζουν ότι οι διαφορές στη νοσηρότητα οφείλονται σε πραγματικά στοιχεία διαφοροποίησης όσον αφορά στην υγεία 32,35,36 και είναι απόρροια κοινωνικών και ψυχολογικών παραγόντων. 37, Ποιότητα ζωής μετά από μείζονες επεμβάσεις γαστρεντερικού συστήματος Λίγες μελέτες έχουν αξιολογήσει τη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής των ασθενών μετά από παγκρεατοδωδεκαδακτυλική εκτομή για κακοήθη νεοπλάσματα. Σε έρευνα που συνέκρινε την ποιότητα ζωής 192 ασθενών μετά από παγκρεατοδωδεκαδακτυλική εκτομή, 37 ασθενών μετά από χολοκυστεκτομή και 31 υγιών ατόμων φάνηκε ότι η ποιότητα ζωής και των τριών κατηγοριών δεν παρουσίασε μεγάλες διαφορές, 39 αποτέλεσμα με το οποίο συμφωνούν σε έρευνά τους και οι McLeod et al. 40 Οι ασθενείς που υποβλήθηκαν στην επέμβαση λόγω παγκρεατικού αδενοκαρκινώματος ανέφεραν σημαντικά χαμηλότερη βαθμολογία στους τομείς της σωματικής και της ψυχολογικής υγείας, ενώ κοινά προβλήματα μετά την επέμβαση ήταν απώλεια βάρους, κοιλιακό άλγος, κόπωση, στεατόρροια και διαβήτης. 39 Σε δύο μελέτες, κατά τις οποίες αξιολογήθηκε η γαστρική κένωση και η λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος μετά από παγκρεατοδωδεκαδακτυλική εκτομή, πολλοί ασθενείς παρουσίασαν ήπια συμπτώματα από το γαστρεντερικό σύστημα, 41,42 ενώ όταν χρησιμοποιήθηκε η κάρτα αξιολόγησης πόνου Memorial Sloan-Kettering σε 23 ασθενείς που υποβλήθηκαν στην ίδια επέμβαση, προέκυψε η παρουσία μικρού ελλείμματος στη συνολική λειτουργία των ασθενών. 43 Στην αξιολόγηση της ποιότητας ζωής 45 ασθενών μετά από παγκρεατοδωδεκαδακτυλική εκτομή εφαρμόστηκε το ερωτηματολόγιο SF-36, ενώ ελήφθησαν υπ όψη διατροφικοί παράγοντες και η εξωκρινής λειτουργία του παγκρέατος. Στους 21 ασθενείς διατηρήθηκε ο πυλωρός και στους 24 πραγματοποιήθηκε εκτομή, ενώ και οι δύο ομάδες ήταν όμοιες ηλικιακά. Παρά το γεγονός ότι οι διαφορές ήταν σημαντικές, σε μόνο 3 από τους 8 τομείς της ποιότητας ζωής τα αποτελέσματα φάνηκαν να ευνοούν τη διατήρηση του πυλωρού. 44 Τέλος, σε μελέτη κατά την οποία χρησιμοποιήθηκε το σύστημα απόδοσης μέσω αυτοαναφοράς Karnofsky ως δείκτης ποιότητας ζωής, οι ασθενείς που υποβλήθηκαν σε εκτομή για εντοπισμένο καρκίνο του παγκρέατος είχαν βελτιωμένη ποιότητα ζωής και επιβίωση σε σχέση με εκείνους που δεν υποβλήθηκαν σε επέμβαση. 45 Η κατάλληλη διαχείριση των ασθενών με καρκίνο του οισοφάγου παραμένει αμφιλεγόμενη, καθώς οι ασθενείς συχνά είναι ηλικιωμένοι, ενώ συνήθως αντιμετωπίζουν και κάποια σημαντική συνυπάρχουσα νόσο. Μέχρι την έναρξη εμφάνισης των συμπτωμάτων της νόσου η κατάσταση έχει προχωρήσει τοπικά, ενώ οι προτεινόμενες θεραπείες, όπως η ριζική χειρουργική επέμβαση ή η εφαρμογή χημειοθεραπείας, σχετίζονται με υψηλό ποσοστό επιπλοκών και επακόλουθη θνησιμότητα. 46 Η αξιολόγηση της σχετιζόμενης με την υγεία ποιότητας ζωής είναι ιδιαίτερα χρήσιμη και στους εν λόγω ασθενείς. Οι Blazeby et al 46 χώρισαν τους ασθενείς σε τρεις υποομάδες, προκειμένου να καταγράψουν την ποιότητα ζωής τους: Στην ομάδα 1 όπου οι ασθενείς επιβίωσαν για διάστημα >2 χρόνια, στην ομάδα 2 όπου οι ασθενείς κατέληξαν μέσα σε χρονικό διάστημα 2 ετών και στην ομάδα 3 όπου στους ασθενείς εφαρμόστηκε παρηγορητική θεραπεία. Από την έρευνα προέκυψε ότι οι ασθενείς της ομάδας 1 ανέκτησαν την ποιότητα ζωής τους μέσα σε χρονικό διάστημα 6 9 μηνών, ενώ οι ασθενείς της ομάδας 2 παρουσίασαν μια μη αναστρέψιμη πτώση της ποιότητας ζωής τους. Οι ασθενείς της ομάδας 3 είχαν χειρότερη ποιότητα ζωής από εκείνους που επιλέχθηκαν για χειρουργική επέμβαση. Ωστόσο, μετά από τη θεραπεία τους παρουσίασαν όμοια ποιότητα ζωής με εκείνους που απεβίωσαν μέσα σε 2 χρόνια, με σταδιακή επιδείνωση των περισσότερων πτυχών της ποιότητας ζωής τους έως το θάνατό τους. Στους ασθενείς που υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση παρατηρήθηκε βελτίωση της δυσφαγίας, η οποία και παρέμεινε μέχρι το θάνατο των ασθενών ή το τέλος της έρευνας.

4 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΕΙΖΟΝΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ 281 Κατά την εφαρμογή του ερωτηματολογίου SF-36 για την αξιολόγηση της σχετιζόμενης με την υγεία ποιότητας ζωής μετά από οισοφαγεκτομή, σημαντικές διαφορές διαπιστώθηκαν όσον αφορά στα συμπτώματα από το γαστρεντερικό σύστημα, με τη συχνότητα εμφάνισης του αισθήματος καύσου να παρουσιάζει μείωση. 47 Επί πλέον, προέκυψε η ανάγκη για ελάττωση της ταχύτητας κατανάλωσης φαγητού. Το 79% των ασθενών περιέγραψαν τη ρουτίνα κατανάλωσης φαγητού ως φυσιολογική ή ως μη σημαντικά επηρεασμένη. Οι Lagergren et al, 48 σε έρευνά τους, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η παρατηρούμενη μετεγχειρητική αύξηση των συμπτωμάτων και η επιδεινούμενη λειτουργικότητα των ασθενών βελτιώθηκαν ως επί το πλείστον σε χρονικό διάστημα 6 12 μηνών μετά την επέμβαση. Παρ όλα αυτά, η βαθμολογία για τη σωματική λειτουργία, τη δύσπνοια, την παλινδρόμηση και τη διάρροια ήταν σημαντικά χειρότερη 3 χρόνια μετά. Αντίθετα, η συναισθηματική κατάσταση των ασθενών ήταν σημαντικά καλύτερη 3 χρόνια μετά από την επέμβαση. Από την έρευνα αυτή προκύπτει ότι οι ασθενείς που επιβιώνουν 3 χρόνια μετά την οισοφαγεκτομή απολαμβάνουν μια γενικά καλή ποιότητα ζωής. Και άλλες έρευνες αναφέρουν ότι οι ασθενείς που επιβιώνουν 2 5 χρόνια μετά από την επέμβαση έχουν παρόμοια ποιότητα ζωής με αυτή του γενικού πληθυσμού και ότι εμμένουν συμπτώματα, όπως δύσπνοια και παλινδρόμηση. 47,49,50 Όταν παρακολουθήθηκε η σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής ασθενών 6 μήνες, 3 χρόνια και 5 χρόνια μετά από τη χειρουργική εκτομή καρκίνου του οισοφάγου, η πλειοψηφία των ασθενών ανέφερε σταθερή ή βελτιωμένη ποιότητα ζωής με την πάροδο του χρόνου. Πέντε χρόνια μετά τη χειρουργική επέμβαση, το 86% των ασθενών είχε σταθερή ή βελτιωμένη σωματική λειτουργία, ενώ η βαθμολογία γι αυτόν τον τομέα ήταν όμοια με εκείνη του γενικού πληθυσμού. Όσον αφορά στα συμπτώματα, η δυσκολία στην κατάποση για παράδειγμα ήταν σταθερή ή βελτιώθηκε στο 84% των ασθενών, με τη βαθμολογία να είναι όμοια με αυτή του γενικού πληθυσμού. Εκείνοι οι ασθενείς που επιδεινώθηκαν με την πάροδο του χρόνου ανέφεραν στατιστικά σημαντικές διαφορές για όλες τις λειτουργίες και τα συμπτώματα, ενώ οι ασθενείς που παρουσίασαν σταθερότητα ή βελτίωση ανέφεραν παρόμοια ποιότητα ζωής με αυτή του γενικού πληθυσμού. 51 Καθώς τα ποσοστά επιβίωσης για καρκίνο του παχέος εντέρου βελτιώνονται, ένα ποσοστό ασθενών διαρκώς αυξανόμενο βιώνει τις μακροπρόθεσμες επιδράσεις της αγωγής-θεραπείας. Πολλοί είναι εκείνοι που θα συνεχίσουν τη ζωή τους με μια εντερική στομία. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης για τη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής των συγκεκριμένων ασθενών μπορεί να διαφοροποιούνται ανάλογα με το φύλο, καθώς έχουν αναφερθεί διαφορές σε ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου. 52 Όταν μελετήθηκε η ποιότητα ζωής 190 ασθενών μετά την πάροδο ενός μήνα από τη χειρουργική επέμβαση, 53 τα ψυχομετρικά αποτελέσματα των ασθενών για τις κλίμακες που αφορούσαν στην εικόνα του σώματος, στη σεξουαλική λειτουργία, στα ανδρικά σεξουαλικά προβλήματα και στα προβλήματα αφόδευσης ήταν ικανοποιητικά. Αναντίστοιχα ψυχομετρικά αποτελέσματα αναφέρθηκαν για τις κλίμακες που αφορούν στα προβλήματα ούρησης, στα συμπτώματα από τη γαστρεντερική οδό και στην απώλεια βάρους. Λόγω του περιορισμού της μελέτης ως προς την ομοιογένεια του πληθυσμού σε σχέση με το στάδιο και τη σοβαρότητα της νόσου και τις επιδόσεις, δεν ήταν δυνατόν να αξιολογηθούν άλλα σημεία, όπως για παράδειγμα τα γυναικεία σεξουαλικά προβλήματα. Μελέτη με δύο ομάδες ασθενών, την ομάδα που χρειάστηκε μόνιμη στομία μετά το χειρουργείο για καρκίνο του παχέος εντέρου (ομάδα 1) και την ομάδα που δεν χρειάστηκε στομία (ομάδα 2), έδειξε ότι από την ομάδα 1 τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες ανέφεραν σημαντικά χειρότερη κοινωνική ζωή σε σχέση με την ομάδα 2, ενώ μόνο οι γυναίκες της ομάδας 1 ανέφεραν σημαντικά χειρότερη συνολική ποιότητα ζωής και ψυχολογικής ευεξίας. Για τις νεότερες γυναίκες της ομάδας 1 (<75 ετών), η στομία είχε αρκετά ισχυρότερη επίδραση στη σωματική ευεξία, απ ό,τι στις γηραιότερες της ομάδας. Χρησιμοποιώντας το ερωτηματολόγιο SF-36 οι ερευνητές διαπίστωσαν στατιστικά σημαντικές και ουσιαστικές διαφορές στις 7 από τις 8 κλίμακες αξιολόγησης, αλλά και στη βαθμολογία για τη σωματική και την πνευματική υγεία. Η αναλογία των γυναικών προς τους άνδρες που εμφάνισαν κατάθλιψη μετά το χειρουργείο ήταν 2:1. 54 Ομοίως και σε άλλες έρευνες έχει βρεθεί ότι περίπου το ένα τέταρτο των ασθενών με στομία παρουσιάζουν πολλά συμπτώματα στον ψυχολογικό τομέα, 55 ενώ όσον αφορά στην κατάθλιψη οι γυναίκες εμφανίζουν μεγαλύτερη συχνότητα κατάθλιψης. 54 Επίσης, έχει φανεί ότι οι γυναίκες ασθενείς παρουσιάζουν αυξημένη ροπή στη δυσφορία, ενώ τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες αντιμετωπίζουν προκλήσεις με τη σεξουαλικότητά τους και την οικειότητα. 56 Σε άλλη έρευνα εξετάστηκε η σεξουαλική λειτουργία των ασθενών μήνες μετά από το χειρουργείο και, όπως προέκυψε, ποσοστό 61% δεν ανέφερε σεξουαλική δυσλειτουργία, ενώ το 24% δεν ανέφερε κάποιο πρόβλημα με τη σεξουαλική λειτουργία και συνακόλουθα είχε και καλύτερη ποιότητα ζωής. 57 Τέλος, μελέτη η οποία πραγματεύεται την ακράτεια και το στιγματισμό που επιφέρει έδειξε ότι οι ασθενείς με κολοστομία ή ειλεοστομία ουσιαστικά έχουν ως τρόπο ζωής την ακράτεια κοπράνων, γεγονός που οδηγεί σε στιγματισμό αλλά και σε δυσχέρεια των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων. 58

5 282 Χ. ΚΑΡΟΥΝΗ και συν Σε περιπτώσεις καλοήθων ή κακοήθων νόσων του ήπατος, η κοινή θεραπευτική προσέγγιση είναι η εκτομή τμήματος του ήπατος. Τόσο οι μείζονες όσο και οι ελάσσονες ηπατεκτομές είναι αρκετά ασφαλείς διαδικασίες. Παρ όλα αυτά, λίγα είναι γνωστά για τη μετεγχειρητική ποιότητα ζωής των ασθενών. 59 Οι Poon et al 60 διέκριναν τους ασθενείς σε δύο ομάδες, την ομάδα 1 με 66 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε χειρουργική εκτομή του καρκίνου του ήπατος και την ομάδα 2 με 10 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε χημειοεμβολισμό, αφού μετά από διερευνητικό χειρουργείο αποφασίστηκε ότι δεν ήταν δυνατή η εκτομή του καρκίνου. Οι ασθενείς της ομάδας 1, 3 μήνες μετά από το χειρουργείο παρουσίασαν καλύτερη ποιότητα ζωής από αυτή που είχαν προεγχειρητικά, στους τομείς της σωματικής, της κοινωνικής και της συναισθηματικής ευεξίας. Στους ασθενείς της ομάδας 2 δεν παρατηρήθηκε κάποια διαφορά στη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής, 3 μήνες μετά από τη χειρουργική διερεύνηση. Από την ομάδα 1, σε χρονικό διάστημα 2 ετών κατέληξαν 20 ασθενείς. Παρ όλα αυτά, η ποιότητα ζωής τους παρέμενε καλύτερη απ ό,τι προεγχειρητικά σε κάθε μέτρηση, ενώ στην ομάδα 2 παρατηρήθηκε σημαντική επιδείνωση της ποιότητας ζωής 9 μήνες μετά το χειρουργείο. Από τους 46 ασθενείς της ομάδας 1 που επιβίωσαν, οι 13 παρουσίασαν υποτροπή του καρκίνου τους και επιβάρυνση της ποιότητας ζωής, ενώ για τους υπόλοιπους δεν αναφέρεται κάποια ιδιαίτερη αλλαγή. Σε άλλη μελέτη με 96 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε ηπατεκτομή (21% λόγω καλοήθων βλαβών και 79% λόγω κακοήθων όγκων), με σκοπό την αξιολόγηση της ποιότητας ζωής μετά το χειρουργείο, κανένας από τους ασθενείς δεν παρουσίασε υποτροπή της νόσου μέχρι τη στιγμή της αξιολόγησης. Από την έρευνα προέκυψε ότι οι ασθενείς με ηλικία <50 έτη είχαν χειρότερη ποιότητα ζωής απ ό,τι τα άτομα του γενικού πληθυσμού ίδιας ηλικίας και τους ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας. Αντίθετα με την ηλικία, το φύλο δεν φάνηκε να επηρεάζει την ποιότητα ζωής των ασθενών. 59 Έκπληξη προκάλεσε το γεγονός ότι οι ασθενείς με μείζονα ηπατεκτομή ανέφεραν καλύτερη ποιότητα ζωής από τους ασθενείς με ελάσσονα ηπατεκτομή, ενώ δεν αναφέρθηκε κάποια διαφορά στις δύο αυτές ομάδες ασθενών σχετικά με την εμφάνιση χειρουργικών ή ιατρικών επιπλοκών. Συμπτώματα όπως το άλγος και οι δυσκολίες στην καθημερινή ρουτίνα παρουσίασαν σημαντική συσχέτιση με την ποιότητα ζωής. Σε 3 36 μήνες μετά την έξοδο των ασθενών από το νοσοκομείο, τα αποτελέσματα για τη σωματική και την πνευματική υγεία ήταν παραπλήσια αυτών του γενικού πληθυσμού, εφ όσον απουσίαζαν οι παράγοντες που επιδείνωναν την ποιότητα ζωής. Όταν συγκρίθηκε η λαπαροσκοπική με την ανοικτή ηπατεκτομή για ηπατοκυτταρικό καρκίνο φάνηκε, όπως ήταν αναμενόμενο, ότι η ποιότητα ζωής βελτιώθηκε νωρίτερα στους ασθενείς με λαπαροσκοπική ηπατεκτομή. 61 Οι Dasgupta et al, 62 στην έρευνά τους, βρήκαν ότι η ποιότητα ζωής μετά από ηπατεκτομή για κακοήθεια παρουσίασε στους 6 μήνες μετά το χειρουργείο μια άνευ σημασίας ροπή προς επιδείνωση, ενώ στους 12 μήνες επανήλθε στα προεγχειρητικά επίπεδα. Η σωματική λειτουργία και η δύσπνοια επιδεινώθηκαν σημαντικά στους 6 μήνες και δεν επανήλθαν στους 12 μήνες. Οι ασθενείς που επιβίωσαν χωρίς υποτροπή ανέφεραν καλύτερη ποιότητα ζωής στους μήνες, απ ό,τι οι ασθενείς με υποτροπή της νόσου. Σε άλλη σειρά 32 ασθενών, από τους οποίους οι 24 υποβλήθηκαν σε μείζονα ηπατεκτομή για κακοήθη όγκο και οι 8 σε ελάσσονα ηπατεκτομή, οι ασθενείς με μείζονα ηπατεκτομή ανέφεραν ότι η σωματική τους κατάσταση και η λειτουργικότητά τους, αλλά και όλοι οι τομείς της ποιότητας ζωής, επιβαρύνθηκαν σημαντικά μέχρι την πρώτη αξιολόγηση μετεγχειρητικά και μετά από 6 εβδομάδες, ενώ επέστρεψαν στα αρχικά επίπεδα στους 3 μήνες και σημείωσαν προοδευτική βελτίωση μέχρι τους 6 μήνες. Οι ασθενείς με ελάσσονα ηπατεκτομή παρουσίαζαν σημαντική επιδείνωση στην πρώτη μετεγχειρητική επίσκεψη, ενώ επέστρεψαν στα προηγούμενα επίπεδα ποιότητας ζωής στις 6 εβδομάδες μετά το χειρουργείο. 63 Μετά τη διενέργεια γαστρεκτομής για καρκίνο του στομάχου, οι σημαντικότερες ανησυχίες όσον αφορά στη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής συνδέονται με τη λειτουργία του στομάχου, την απουσία της ταχείας γαστρικής εκκένωσης, την απουσία ή τη μείωση του μηχανισμού της παλινδρόμησης και την παρουσία ικανοποιητικής σίτισης για διατήρηση του βάρους. Ο έλεγχος αυτών των γαστρεντερικών συμπτωμάτων αποδεικνύεται καίριος για την αποφυγή της επιδείνωσης της ποιότητας ζωής μετά από ολική ή μερική γαστρεκτομή. Σε μελέτη 58 ασθενών με καρκίνο του στομάχου που υποβλήθηκαν σε γαστρεκτομή, οι 30 ασθενείς επέζησαν 2 ή περισσότερα χρόνια μετά το χειρουργείο (ομάδα 1), ενώ οι 28 κατέληξαν μέσα σε 2 χρόνια μετά από την επέμβαση (ομάδα 2). Οι ασθενείς που επιβίωσαν παρουσίαζαν καλύτερη ποιότητα ζωής και λιγότερα συμπτώματα πριν τη γαστρεκτομή από τους υπόλοιπους. Ειδικά για τους ασθενείς της ομάδας 1, στην πρώτη μετεγχειρητική αξιολόγηση 6 εβδομάδες μετά το χειρουργείο οι δείκτες λειτουργικότητας επιδεινώθηκαν σε τουλάχιστον 10 σημεία, εκτός από τη συναισθηματική, την κοινωνική και τη γνωστική λειτουργία. Οι ασθενείς με συμπτώματα όπως απώλεια όρεξης, διάρροια και περιορισμό στο φαγητό αυξήθηκαν, ενώ δεν ίσχυε το ίδιο για το σύμπτωμα της δυσφαγίας. Η σωματική και η κοινωνική λειτουργία των ασθενών άρχισε να επανακάμπτει εντός 3 μηνών από το χειρουργείο. Έξι μήνες μετά τη γαστρεκτομή,

6 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΕΙΖΟΝΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ 283 οι ασθενείς σε ποσοστό >50% ανέφεραν σε ένα βαθμό ως συμπτώματα ναυτία και έμετο, διάρροια, άλγος, παλινδρόμηση, ξηροστομία και δυσκολία στον ύπνο, ενώ σε ποσοστό >70% κόπωση και προβλήματα σίτισης. Η γνωστική και συναισθηματική λειτουργία δεν μεταβλήθηκαν μετά το χειρουργείο. Όσον αφορά στους ασθενείς της ομάδας 2, τουλάχιστον οι μισοί κατέληξαν πριν από τους 6 μήνες. Για εκείνους που έζησαν >6 μήνες, αλλά λιγότερο από 2 χρόνια, οι τομείς της ποιότητας ζωής που αφορούσαν στη λειτουργικότητα γενικά επανήλθαν για μικρό χρονικό διάστημα πριν από την επιδείνωσή τους. Οι ασθενείς αυτοί ανέφεραν ανακούφιση από τη δυσφαγία μετά το χειρουργείο, αλλά εμμένοντα προβλήματα με απώλεια όρεξης, διάρροια και περιορισμούς στο φαγητό. 64 Όταν και πάλι συγκρίθηκε η ποιότητα ζωής των ασθενών που υποβλήθηκαν σε γαστρεκτομή με λαπαροσκοπική μέθοδο, με εκείνους που υποβλήθηκαν σε ανοικτό χειρουργείο για καρκίνο του στομάχου, προέκυψε ότι η λαπαροσκοπική μέθοδος είναι ευεργετική ως προς το άλγος, την ανάρρωση και τη νοσηρότητα σε σχέση με το ανοικτό χειρουργείο σε ασθενείς που είχαν ίδια έκβαση. Οι ασθενείς που υποβλήθηκαν στη λαπαροσκοπική γαστρεκτομή είχαν σημαντικά καλύτερη βαθμολογία για τη σωματική, τη συναισθηματική και την κοινωνική λειτουργικότητα, αλλά και για τα ακόλουθα συμπτώματα: κόπωση, άλγος, απώλεια όρεξης, διαταραχές ύπνου, δυσφαγία, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, περιορισμοί στο φαγητό, άγχος, ξηροστομία και εικόνα σώματος ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η μέτρηση και η αξιολόγηση της ποιότητας ζωής παρουσιάζει ταχεία ανάπτυξη, αφού όλο και περισσότερο αναγνωρίζεται η σημασία της κατανόησης των επιπτώσεων που έχουν οι παρεμβάσεις της υγειονομικής περίθαλψης στη ζωή των ασθενών και όχι μόνο στο σώμα τους. 66 Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για ασθενείς με χρόνια ή απειλητικά για τη ζωή νοσήματα, τα οποία έχουν επίδραση στη σωματική, στην ψυχολογική και στην κοινωνική ευεξία. 66 Οι επαγγελματίες υγείας συχνά αποφασίζουν για την ποιότητα ζωής, όταν καταλήγουν στην κατάλληλη θεραπεία για τους ασθενείς, 67 ενώ η άποψη του επαγγελματία για την αναμενόμενη ποιότητα ζωής αποτελεί συχνά τον καθοριστικό παράγοντα για το αν θα χορηγηθεί κάποια θεραπεία στον ασθενή ή όχι. 68 Οι πληροφορίες που συλλέγονται για τη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής των ασθενών μετά από ιατρικές παρεμβάσεις, όπως αυτές που αναφέρθηκαν, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία ενός πλήρως ενημερωμένου εντύπου συγκατάθεσης πριν από το χειρουργείο. 69 Οι τρέχουσες οδηγίες στο Ηνωμένο Βασίλειο αναφέρουν ότι κατά τη διάρκεια της συγκατάθεσης ο ασθενής θα πρέπει να είναι ενημερωμένος για το τι ενδέχεται να αντιμετωπίσει ως αποτέλεσμα μιας παρέμβασης, περιλαμβανομένων και τυχόν αλλαγών στον τρόπο ζωής του. 64 Η αναμενόμενη ποιότητα ζωής, κατά συνέπεια, θα πρέπει πάντα να συνυπολογίζεται κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού της θεραπείας. ABSTRACT Quality of life after liver transplantation or surgery for cancers of digestive system C. KAROUNI, 1 D. MANTAS, 2 E. ANTONIOU, 2 G. KOURAKLIS 2 1 Intensive Care Unit, 2 Second Propedeutic Surgical Department, National and Kapodistrian University of Athens, School of Medicine, Laiko General Hospital, Athens, Greece Archives of Hellenic Medicine 2014, 31(3): Health is defined as not only the absence of disease, but as a state of complete physical, mental and social well-being. Evaluation of the quality of life should therefore include all these parameters. As the survival rate of patients subjected to liver transplantation for end-stage liver disease or surgical resection for malignancies of the digestive system improves, much attention has been focused by health systems on the quality of life of these patients following surgery. Many studies regarding the assessment of the physical, mental and social well-being of patients undergoing surgical treatment have been conducted. This is a review of the current documentation of the quality of life of patients after liver transplantation and major gastrointestinal system surgical procedures. Key words: Gastrointestinal system, Orthotopic liver transplantation, Quality of life, Surgical procedures

7 284 Χ. ΚΑΡΟΥΝΗ και συν Βιβλιογραφία 1. ADAM R, McMASTER P, O GRADY JG, CASTAINQ D, KLEMPNAUER JL, JAMIESON N ET AL. Evolution of liver transplantation in Europe: Report of the European Liver Transplant Registry. Liver Transpl 2003, 9: KARAM V, CASTAINQ D, DANET C, DELVART V, GASQUET I, ADAM R ET AL. Longitudinal prospective evaluation of quality of life in adult patients before and one year after liver transplantation. Liver Transpl 2003, 9: MAGEE JC, BUCUVALAS JC, FARMER DG, HARMON WE, HULBERT- SHEARON TE, MENDELOFF EN. Pediatric transplantation. Am J Transplant 2004, 4(Suppl 9): SMITH CM, DAVIES DB, McBRIDE MA. Liver transplantation in the United States: A report from the UNOS Liver Transplant Registry. Clin Transpl 1999: NORDIC LIVER TRANSPLANTATION GROUP. Annual report NLTG, Available at: members/nltr/annual_report_2011.pdf 6. SEABERG EC, BELLE SH, BERINGER KC, SCHIVINS JL, DETRE KM. Liver transplantation in the United States from : Updated results from the Pitt-UNOS Liver Transplant Registry. Clin Transpl 1998: SEABERG EC, BELLE SH, BERINGER KC, SCHIVINS JL, DETRE KM. Longterm patient and retransplantation-free survival by selected recipient and donor characteristics: An update from the Pitt- UNOS Liver Transplant Registry. Clin Transpl 1997: GREEN D, PONCE DE LEON S, LEON-RODRIQUEZ E, SOSA-SANCHEZ R. Adenocarcinoma of the stomach: Univariate and multivariate analysis of factors associated with survival. Am J Clin Oncol 2002, 25: HARRISON LE, KARPEH MS, BRENNAN MF. Extended lymphadenectomy is associated with a survival benefit for nude-negative gastric cancer. J Gastrointest Surg 1998, 2: POLEDNAK AP. Trends in survival for both histologic types of esophageal cancer in US surveillance, epidemiology and end results areas. Int J Cancer 2003, 105: WAGNER M, REDAELLI C, LIETZ M, SEILER CA, FRIESS H, BÜCHLER MW. Curative resection is the single most important factor determining outcome in patients with pancreatic adenocarcinoma. Br J Surg 2004, 91: CONLON KC, KLIMSTRA DS, BRENNAN MF. Long-term survival after curative resection for pancreatic ductal adenocarcinoma. Clinicopathologic analysis of 5-year survivors. Ann Surg 1996, 223: BACHMANN J, MICHALSKI CW, MARTIGNONI ME, BÜCHLER MW, FRIESS H. Pancreatic resection for pancreatic cancer. HPB (Oxford) 2006, 8: ANDREONI B, CHIAPPA A, BERTANI E, BELLOMI M, ORECCHIA R, ZAMPI- NO M ET AL. Surgical outcomes for colon and rectal cancer over a decade: Results from a consecutive monocentric experience in 902 unselected patients. World J Surg Oncol 2007, 5: TAKAYAMA T. Surgical treatment for hepatocellular carcinoma. Jpn J Clin Oncol 2011, 41: MAKUUCHI M, SANO K. The surgical approach to HCC: Our progress and results in Japan. Liver Transpl 2004, 10(Suppl 2):S46 S WORLD HEALTH ORGANIZATION. Constitution in basic documents. WHO, Geneva, CENTERS FOR DISEASE CONTROL AND PREVENTION. Measuring healthy days: Population assessment of health-related quality of life. CDC, Atlanta, Georgia, GANDEK B, SINCLAIR SJ, KOSINSKI M, WARE JE Jr. Psychometric evaluation of the SF-36 health survey in Medicare managed care. Health Care Financ Rev 2004, 25: McHORNEY CA. Health status assessment methods for adults: Past accomplishments and future challenges. Annu Rev Public Health 1999, 20: KARAM VH, GASQUET I, DELVART V, HIESSE C, DORENT R, DANET C ET AL. Quality of life in adult survivors beyond 10 years after liver, kidney, and heart transplantation. Transplantation 2003, 76: GAGE BF, CARDINALLI AB, OWENS DK. The effect of stroke and stroke prophylaxis with aspirin or warfarin on quality of life. Arch Intern Med 1996, 156: McNEIL BJ, WEICHSELBAUM R, PAUKER SG. Speech and survival: Tradeoffs between quality and quantity of life in laryngeal cancer. N Engl J Med 1981, 305: OWENS DK. In the eye of the beholder: Assessment of healthrelated quality of life. Hepatology 1998, 27: BRAVATA DM, OLKIN I, BARNATO AE, KEEFFE EB, OWENS DK. Healthrelated quality of life after liver transplantation: A meta-analysis. Liver Transpl Surg 1999, 5: TARTER RE, SWITALA J, ARRIA A, VAN THIEL DH. Impact of liver disease on daily living in transplantation candidates. J Clin Epidemiol 1991, 44: YOUNOSSI ZM, McCORMICK M, PRICE LL, BOPARAI N, FARQUHAR L, HENDERSON JM ET AL. Impact of liver transplantation on health-related quality of life. Liver Transpl 2000, 6: BRYAN S, RATCLIFFE J, NEUBERGER JM, BURROUGHS AK, GUNSON BK, BUXTON MJ. Health-related quality of life following liver transplantation. Qual Life Res 1998, 7: HELLGREN A, BERGLUND B, GUNNARSSON U, HANSSON K, NOR- BERG U, BÄCKMAN L. Health-related quality of life after liver transplantation. Liver Transpl Surg 1998, 4: HUNT CM, TART JS, DOWDY E, BUTE BP, WILLIAMS DM, CLAVIEN PA. Effect of orthotopic liver transplantation on employment and health status. Liver Transpl Surg 1996, 2: O CARROLL RE, COUSTON M, COSSAR J, MASTERTON G, HAYES PC. Psychological outcome and quality of life following liver transplantation: A prospective, national, single-center study. Liver Transpl 2003, 9: COWLING T, JENNINGS LW, GOLDSTEIN RM, SANCHEZ EQ, CHINNA- KOTLA S, KLINTMALM GB ET AL. Liver transplantation and healthrelated quality of life: Scoring differences between men and women. Liver Transpl 2004, 10: VERBRUGGE LM. Females and illness: Recent trends in sex differences in the United States. J Health Soc Behav 1976, 17: VERBRUGGE LM. Sex differentials in morbidity and mortality in the United States. Soc Biol 1976, 23: CLEARY PD, MECHANIC D, GREENLEY JR. Sex differences in medical care utilization: An empirical investigation. J Health Soc Behav 1982, 23: MARSHALL JR, GREGORIO DI, WALSH D. Sex differences in illness

8 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΕΙΖΟΝΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ 285 behavior: Care seeking among cancer patients. J Health Soc Behav 1982, 23: NATHANSON CA. Illness and the feminine role: A theoretical review. Soc Sci Med 1975, 9: GOVE WR, HUGHES M. Possible causes of the apparent sex differences in physical health: An empirical investigation. Am Sociol Rev 1979, 44: HUANG JJ, YEO CJ, SOHN TA, LILLEMOE KD, SAUTER PK, COLEMAN J ET AL. Quality of life and outcomes after pancreaticoduodenectomy. Ann Surg 2000, 231: McLEOD RS, TAYLOR BR, O CONNOR BI, GREENBERG GR, JEEJEEB- HOY KN, ROYALL D ET AL. Quality of life, nutritional status, and gastrointestinal hormone profile following the Whipple procedure. Am J Surg 1995, 169: PATTI MG, PELLEGRINI CA, WAY LW. Gastric emptying and small bowel transit of solid food after pylorus-preserving pancreaticoduodenectomy. Arch Surg 1987, 122: FINK AS, DeSOUZA LR, MAYER EA, HAWKINS R, LONGMIRE WP Jr. Long-term evaluation of pylorus preservation during pancreaticoduodenectomy. World J Surg 1988, 12: PATEL AG, TOYAMA MT, KUSSKE AM, ALEXANDER P, ASHLEY SW, RE- BER HA. Pylorus-preserving Whipple resection for pancreatic cancer. Is it any better? Arch Surg 1995, 130: MELVIN WS, BUEKERS KS, MUSCARELLA P, JOHNSON JA, SCHIRMER WJ, ELLISON EC. Outcome analysis of long-term survivors following pancreaticoduodenectomy. J Gastrointest Surg 1998, 2: KOKOSKA ER, STAPLETON DR, VIRGO KS, JOHNSON FE, WADE TP. Quality of life measurements do not support palliative pancreatic cancer treatments. Int J Oncol 1998, 13: BLAZEBY JM, FARNDON JR, DONOVAN J, ALDERSON D. A prospective longitudinal study examining the quality of life of patients with esophageal carcinoma. Cancer 2000, 88: MORACA RJ, LOW DE. Outcomes and health-related quality of life after esophagectomy for high-grade dysplasia and intramucosal cancer. Arch Surg 2006, 141: LAGERGREN P, AVERY KN, HUGHES R, BARHAM CP, ALDERSON D, FALK SJ ET AL. Health-related quality of life among patients cured by surgery for esophageal cancer. Cancer 2007, 110: DE BOER AG, GENOVESI PI, SPRANGERS MA, VAN SANDICK JW, OBER- TOP H, VAN LANSCHOT JJ. Quality of life in long-term survivors after curative transhiatal oesophagectomy for oesophageal carcinoma. Br J Surg 2000, 87: HALLAS CN, PATEL N, OO A, JACKSON M, MURPHY P, DRAKELEY MJ ET AL. Five-year survival following oesophageal cancer resection: Psychosocial functioning and quality of life. Psychol Health Med 2001, 6: DEROGAR M, LAGERGREN P. Health-related quality of life among 5-year survivors of esophageal cancer surgery: A prospective population-based study. J Clin Oncol 2012, 30: SCHMIDT CE, BESTMANN B, KÜCHLER T, LONGO WE, KREMER B. Tenyear historic cohort of quality of life and sexuality in patients with rectal cancer. Dis Colon Rectum 2005, 48: THAYSEN HV, JESS P, LAURBERG S, GROENVOLD M. Validation of the Danish version of the disease specific instrument EORTC QLQ-CR38 to assess health-related quality of life in patients with colorectal cancer. Health Qual Life Outcomes 2012, 10: KROUSE RS, HERRINTON L, GRANT M, WENDEL CS, GREEN SB, MOHLER MJ ET AL. Health-related quality of life among long-term rectal cancer survivors with an ostomy: Manifestations by sex. J Clin Oncol 2009, 27: WHITE CA, HUNT JC. Psychological factors in postoperative adjustment to stoma surgery. Ann R Coll Surg Engl 1997, 79: TUINSTRA J, HAGEDOORN M, VAN SONDEREN E, RANCHOR AV, VAN DEN BOS GA, NIJBOER C ET AL. Psychological distress in couples dealing with colorectal cancer: Gender and role differences and intracouple correspondence. Br J Health Psychol 2004, 9: GRANT M, McMULLEN CK, ALTSCHULER A, MOHLER MJ, HORN- BROOK MC, HERRINTON LJ ET AL. Gender differences in quality of life among long-term colorectal cancer survivors with ostomies. Oncol Nurs Forum 2011, 38: GARCIA JA, CROCKER J, WYMAN JF, KRISSOVICH M. Breaking the cycle of stigmatization: Managing the stigma of incontinence in social interactions. J Wound Ostomy Continence Nurs 2005, 32: BRUNS H, KRÄTSCHMER K, HINZ U, BRECHTEL A, KELLER M, BÜCHLER MW ET AL. Quality of live after curative liver resection: A single center analysis. World J Gastroenterol 2010, 16: POON RT, FAN ST, YU WC, LAM BK, CHAN FY, WONG J. A prospective longitudinal study of quality of life after resection of hepatocellular carcinoma. Arch Surg 2001, 136: KANEKO H, TAKAGI S, OTSUKA Y, TSUCHIYA M, TAMURA A, KATAGI- RI T ET AL. Laparoscopic liver resection of hepatocellular carcinoma. Am J Surg 2005, 189: DASGUPTA D, SMITH AB, HAMILTON-BURKE W, PRASAD KR, TOOGOOD GJ, VELIKOVA G ET AL. Quality of life after liver resection for hepatobiliary malignancies. Br J Surg 2008, 95: MARTIN RC, EID S, SCOGGINS CR, McMASTERS KM. Health-related quality of life: Return to baseline after major and minor liver resection. Surgery 2007, 142: AVERY K, HUGHES R, McNAIR A, ALDERSON D, BARHAM P, BLAZEBY J. Health-related quality of life and survival in the 2 years after surgery for gastric cancer. Eur J Surg Oncol 2010, 36: KIM YW, BAIK YH, YUN YH, NAM BH, KIM DH, CHOI IJ ET AL. Improved quality of life outcomes after laparoscopy-assisted distal gastrectomy for early gastric cancer: Results of a prospective randomized clinical trial. Ann Surg 2008, 248: ADDINGTON-HALL J, KALRA L. Who should measure quality of life? Br Med J 2001, 322: MANARA AR, PITTMAN JA, BRADDON FE. Reasons for withdrawing treatment in patients receiving intensive care. Anaesthesia 1998, 53: PELLEGRINO ED. Decisions to withdraw life-sustaining treatment: A moral algorithm. JAMA 2000, 283: BLAZEBY JM, AVERY K, SPRANGERS M, PIKHART H, FAYERS P, DON- OVAN J. Health-related quality of life measurement in randomized clinical trials in surgical oncology. J Clin Oncol 2006, 24: Corresponding author: D. Mantas, 17 Agiou Thoma street, GR Athens, Greece

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ.

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ. ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ 1 Hepatobiliary and Pancreatic Surgical Department, Oxford Radcliffe Hospitals NHS Foundation Trust, UK., 2 Institute of Liver Studies, King s College Hospital, School of Medicine,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Συσχέτιση της σωματικής δραστηριότητας (ΣΔ) με τον κίνδυνο για νεοπλασίες

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Program MSc in HPB Surgery Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015

Program MSc in HPB Surgery Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015 Δευτέρα 08 Ιουνίου 2015 09.00-09.45 Ο σακχαρώδης διαβήτης στην χειρουργική του παγκρέατος Παπάνας Ν. Αν. Καθηγητής Παθολογίας, Δ.Π.Θ. 10.00-10.45 Μεταμοσχεύσεις νησιδίων παγκρέατος Παπαλόης Α. Βιολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα παράκαμψη κατά Roux-en-Y 1 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 2 ΓΝΑ «ΛΑΪΚΟ», Αθήνα, 3 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 4Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 5 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris,

Διαβάστε περισσότερα

Συντονιστές: Κ. Γεννατάς Δ. Ρούκος. Οι σημερινές δυνατότητες του Γενετικού ελέγχου. Καρκίνος Μαστού και Ωοθηκών. Ορθοκολικός καρκίνος

Συντονιστές: Κ. Γεννατάς Δ. Ρούκος. Οι σημερινές δυνατότητες του Γενετικού ελέγχου. Καρκίνος Μαστού και Ωοθηκών. Ορθοκολικός καρκίνος Πέμπτη 5 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΛΕΜΦΑΔΕΝΑ ΦΡΟΥΡΟΥ Εισηγητής: Mohammed R. S. Keshtgar 09.00-13.00 Θεωρητικό μέρος 14.00 17.00 Πρακτική σε προσομοιωτές ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΝΩΣΕΙΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S The "Annual Report to the Nation on the Status of Cancer,, 1975-2001*"

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος ΗΠΑΡ συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος Χειρουργικη εκτομη ηπατικων μεταστασεων(πλην παχεος-ορθου) Αμφισβητουμενη Μονον στα πλαισια

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και εξωγαστρικός καρκίνος

Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και εξωγαστρικός καρκίνος ÐÑÁÊÔÉÊÁ 13ïõ ÅËËÇÍÉÊÏÕ ÓÕÍÅÄÑÉÏÕ ÃÉÁ ÔÏ ÅËÉÊÏÂÁÊÔÇÑÉÄÉÏ ÔÏÕ ÐÕËÙÑÏÕ ÁèÞíá, 2008 Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και εξωγαστρικός καρκίνος Απόστολος Νταϊλιάνας Η συσχέτιση του Ελικοβακτηριδίου του πυλωρού

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή διατριβή ΣΤΥΙΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΡΙΖΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΚΤΟΜΗ

Πτυχιακή διατριβή ΣΤΥΙΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΡΙΖΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή ΣΤΥΙΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΡΙΖΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΚΤΟΜΗ Μάριος Βασιλείου Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ.

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στους άνδρες 1 στους

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Αλέξανδρος Ζησόπουλος Ουρολόγος ΕΦΗΒΕΙΑ Η εξελικτική διεργασία στη ζωή του ανθρώπου που αρχίζει ''βιολογικά'' µε τις µεταβολές της φυσιολογίας της ήβης και τελειώνει ''ψυχολογικά''

Διαβάστε περισσότερα

λαπαροσκοπικά εργαλεία.

λαπαροσκοπικά εργαλεία. 1η Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, Αθήνα., Κεντρικά Χειρουργεία, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών, 3Παθολογοανατομικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών 1

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΛΟΠΕΠΤΙΚΗ ΑΝΑΣΤΟΜΩΣΗ ΣΕ ΕΔΑΦΟΣ ΕΥΜΕΓΕΘΟΥΣ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΟΣ ΔΩΔ/ΛΟΥ ΚΑΙ ΧΟΛΗΔΟΧΟΛΙΘΙΑΣΗΣ

ΧΟΛΟΠΕΠΤΙΚΗ ΑΝΑΣΤΟΜΩΣΗ ΣΕ ΕΔΑΦΟΣ ΕΥΜΕΓΕΘΟΥΣ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΟΣ ΔΩΔ/ΛΟΥ ΚΑΙ ΧΟΛΗΔΟΧΟΛΙΘΙΑΣΗΣ Συζήτηση Αναφορές ΕΔΑΦΟΣ ΕΥΜΕΓΕΘΟΥΣ 1 Α Χειρουργική 424 ΓΣΝΕ, 2 Γαστεντερολογικό 424 ΓΣΝΕ Το 23% των ασθενών όπου υποβάλλονται σε ERCP παρουσιάζουν περιληκυθικά εκκολπώματα Tα περισσότερα εκκολπώματα δωδ/λου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Νικολέτα Στόγια, Μάριος Φερφέλης, Γ.Ν. Αθηνών, "ΕΛΠΙΣ", Β Χειρουργική Κλινική Εισαγωγή Παρά την σημαντικότατη μείωση της γαστρικής χειρουργικής την τελευταία 20ετία, λόγω της ευρείας χρήσης των νεότερων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ιωάννης µορφή κακοήθειας που αναπτύσεται από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής Μονάδα Χειρουργικής Ανωτέρου Πεπτικού Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚAΡKINOY ΠΝΕΥΜΟΝΑ 15 Μαρτίου 2014 Ιωάννης Χ. Γκιόζος Πνευµονολόγος MD,FCCP Επ.Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα Γ ΠΠ ΓΝΝΘΑ Η Σωτηρία ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Λ. Κ. Μιχάλης Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 30 Οκτωβρίου 2008 Από πού αντλούνται οι γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των 40 ετών και τυπικά εμφανίζεται στην πέμπτη και έκτη

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Καλυβιανάκης Δημήτρης, Ουρολόγος Υπότροφος ΜΜΟΠ 27 30 Μαΐου 2010. Πορταριά Πήλιο Εισαγωγή (1) Λίγες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

Βουβωνοκήλες. ιαμαντής Θεόδωρος Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών. Βουβωνοκήλες

Βουβωνοκήλες. ιαμαντής Θεόδωρος Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών. Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες 1 Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες Λοξή Βουβωνοκήλη 2 Βουβωνοκήλες Ευθεία Βουβωνοκήλη Χειρουργικές Τεχνικές Ανοικτές πρόσθιες τεχνικές (Bassini, McVay, Shouldice) Ανοικτές οπίσθιες τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ Μεγάλος Ηπατοκυτταρικός Καρκίνος (10cm) στο Δεξιό Λοβό του Ήπατος σε Υπερήλικα Ασθενή (74 ετών). Αντιμετώπιση με Δεξιά Ηπατεκτομή.

Πολύ Μεγάλος Ηπατοκυτταρικός Καρκίνος (10cm) στο Δεξιό Λοβό του Ήπατος σε Υπερήλικα Ασθενή (74 ετών). Αντιμετώπιση με Δεξιά Ηπατεκτομή. (10cm) στο Δεξιό Λοβό Ασθενή (74 ετών). Μαχιά Γεωργία, Μεταξάς Θεόδωρος, Χειρουργικό και Αναισθησιολογικό Τμήμα, Euromedica «Κυανούς Σταυρός, Θεσσαλονίκη ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Σύγκρουση συµφερόντων Καµία Ca ΝΕΦΡΟΥ & ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Λεµφογενώς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον: Νευρολογική Θεραπεία. Ιωάννης Ελλούλ Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας Παν/μίου Πατρών

Αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον: Νευρολογική Θεραπεία. Ιωάννης Ελλούλ Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας Παν/μίου Πατρών Αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον: Νευρολογική Θεραπεία Ιωάννης Ελλούλ Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας Παν/μίου Πατρών Φυσική ιστορία της νόσου Πάρκινσον Διάγνωση 5 έτη 10 έτη 15 έτη Εξέλιξη Δυσκαμψία Βραδυκινησία

Διαβάστε περισσότερα

Βραχυθεραπεία Προστάτη: Ουρολογικές ενδείξεις και αποτελέσματα

Βραχυθεραπεία Προστάτη: Ουρολογικές ενδείξεις και αποτελέσματα Βραχυθεραπεία Προστάτη: Ουρολογικές ενδείξεις και αποτελέσματα Στέλιος Βούλγαρης Χειρουργός Ουρολόγος Υπεύθυνος Κέντρου Βραχυθεραπείας Προστάτη Euromedica Κυανούς Σταυρός Θεσσαλονίκη LDR Βραχυθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΠΟΥ ΝΟΣΕΙ Ραφαέλλα Χαραλάμπους Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική ακτινο-χημειο-θεραπεία του καρκίνου του ορθού

Προεγχειρητική ακτινο-χημειο-θεραπεία του καρκίνου του ορθού 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο της Εταιρείας Μελέτης του Καρκίνου του Πεπτικού Συστήματος «Διαβάζοντας τα Ίχνη των Καρκίνων του Πεπτικού» Προεγχειρητική ακτινο-χημειο-θεραπεία του καρκίνου του ορθού Στέφανος

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου. Πόσο συχνό είναι; Πώς εκδηλώνεται το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου;

Περιεχόμενα. Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου. Πόσο συχνό είναι; Πώς εκδηλώνεται το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου; Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου Περιεχόμενα Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου Πόσο συχνό είναι; Πώς εκδηλώνεται το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου; Γιατί και με ποιό μηχανισμό εμφανίζονται τα συμπτώματα του ΣΕΕ;

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ( Η.Π.Α ) Νόσοι πεπτικού και ήπατος : 50 εκατοµµύρια επισκέψεις σε : Ιατρούς Νοσοκοµεία Τµήµατα επειγόντων Πιο συχνές διαγνώσεις : Τροφικές γαστρεντερίτιδες

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση υγείας μεταμοσχευμένων ασθενών λόγω τελικού σταδίου χρονίας νεφρικής ανεπάρκειας

Επισκόπηση υγείας μεταμοσχευμένων ασθενών λόγω τελικού σταδίου χρονίας νεφρικής ανεπάρκειας ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2008, 25(2):177-183 Επισκόπηση υγείας μεταμοσχευμένων ασθενών λόγω τελικού σταδίου χρονίας νεφρικής ανεπάρκειας ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της μελέτης ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. ΑΙΦΝΙΔΙΑ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΚΟΗΣ : ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΠΛΟΚΗ. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. ΑΙΦΝΙΔΙΑ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΚΟΗΣ : ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΠΛΟΚΗ. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. 1 Νοσοκομείο Ιασώ General, Aθήνα, Εργαστήριο Φαρμακολογίας Ιατρικής Σχολής Αθηνών Εισαγωγή Παρουσίαση Περιστατικού Συμπεράσματα Εισαγωγή Η αιφνίδια βαρηκοΐα μετά από μη ωτολογική χειρουργική επέμβαση αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C).

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΕΜΙΖΕΙ ΤΟ ΚΕΝΟ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 18 Μάιος 2014 Εισαγωγή Στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α οι τοκετοί στο σπίτι αποτελούν περίπου το 0,5% των γεννήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΗΝ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΟΜΠΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Da Vinci εντυπωσιακή τεχνολογία που αυξάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης Σύγκριση του καρκίνου του προστάτη µε άλλους καρκίνους Καρκίνος Προστάτη Ο συχνότερος καρκίνος στον

Διαβάστε περισσότερα

Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα

Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα - παρεθλόν, παρόν και µέλλον - Βασίλης Πουλάκης MD, PhD, FEBU Aν. Kαθηγητής Iατρικής Σχολής Παν/µίου Φρανκφούρτης, Γερµανίας Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής Metropolitan

Διαβάστε περισσότερα

Program MSc in HPB Surgery Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015

Program MSc in HPB Surgery Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015 Δευτέρα 09 Φεβρουαρίου 2015 09.00-09.45 Απεικόνιση αλλοιώσεων ήπατος : Καλοήθειες, Κακοήθειες, Σπάνιοι όγκοι Ι Κουρέας Α. Επ. Καθηγητής Ακτινολογίας, Ε.Κ. Παν. Αθηνών 10.00-10.45 Απεικόνιση αλλοιώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα. Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν

Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα. Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν ΔεύτερηπιοσυχνήαιτίαθανάτουUSA Πιο συχνή αιτία θανάτου στους άνδρες 33% θανάτων από

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΚΗΣ ΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗΣ. Δρ. Αναστάσιος Παππάς Διευθυντής Ε.Σ.Υ. του Ουρολογικού Τµήµατος του Νοσοκοµείου << Άγιος Σάββας >>.

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΚΗΣ ΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗΣ. Δρ. Αναστάσιος Παππάς Διευθυντής Ε.Σ.Υ. του Ουρολογικού Τµήµατος του Νοσοκοµείου << Άγιος Σάββας >>. Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΚΗΣ ΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗΣ Δρ. Αναστάσιος Παππάς Διευθυντής Ε.Σ.Υ. του Ουρολογικού Τµήµατος του Νοσοκοµείου >. Η ριζική κυστεκτοµή είναι θεραπεία εκλογής στο µη µεταστατικό,

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης !!!! Ποιές μέθοδοι χρησιμοποιούνται? Ποιά μέθοδος θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα

Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα Ο ρόλος του διαιτολόγου στην πρόληψη και αντιμετώπιση της σχετιζόμενης με τη διατροφή νόσο σε ηλικιωμένα άτομα Οι διαιτολόγοι, ως μέλη ολοκληρωμένων διεπιστημονικών και πολυεπιστημονικών ομάδων, διαδραματίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Δυσπεψία στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας στην Ελλάδα: Δεδομένα από δύο διδακτορικές διατριβές

Δυσπεψία στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας στην Ελλάδα: Δεδομένα από δύο διδακτορικές διατριβές ΘεραπευτικΑ προβληματα ÐÑÁÊÔÉÊÁ συσχετιζομενα 12ïõ ÅËËÇÍÉÊÏÕ με ÓÕÍÅÄÑÉÏÕ το ΕλικοβακτηρΙδιο ÃÉÁ ÔÏ ÅËÉÊÏÂÁÊÔÇÑÉÄÉÏ του πυλωρου ÔÏÕ ÐÕËÙÑÏÕ ÁèÞíá, 2007 Δυσπεψία στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας στην Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ανασκοπήσεις 01//Noµoγράµµατα και καρκίνος του προστάτη Εισαγωγή Γεώργιος Μ. Πατσάης

ανασκοπήσεις 01//Noµoγράµµατα και καρκίνος του προστάτη Εισαγωγή Γεώργιος Μ. Πατσάης 30-31 Γεώργιος Μ. Πατσάης 01//Noµoγράµµατα και καρκίνος του προστάτη Εισαγωγή Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί τον 2ον κατά σειρά συχνότητας καρκίνο στους άνδρες και δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο µετά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΕΣ. Οκτώβριος 21, 1997. Αθήνα.

ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΕΣ. Οκτώβριος 21, 1997. Αθήνα. ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ 1. Ο ΑΜΦΟΤΕΡΟΠΛΕΥΡΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: Η 5ΕΤΗΣ ΜΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ. Δ. Κορκολής, Δ. Μητσάκα, E. Παναγόπουλος, Γ. Ραµαντάνης. Β Χειρουργική Κλινική, Νοσοκοµείο Ο Άγιος Σάββας.

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα