Μεταπτυχιακή Διατριβή με θέμα:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μεταπτυχιακή Διατριβή με θέμα:"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ «Έρευνα Εφαρμοσμένη στην ανάπτυξη καινοτόμων Τοπικών και Περιφερειακών πολιτικών και την κοινωνική συνοχή» Μεταπτυχιακή Διατριβή με θέμα: «Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ: ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια: Πανταζίδου Χριστίνα Επιβλέπων: Επίκ. Καθηγητής Ναγόπουλος Νικόλαος ΙΟΥΝΙΟΣ 2009

2 Εξώφυλλο:

3 «Τα 7 θανάσιμα αμαρτήματα: πλουτισμός χωρίς εργασία, ψυχαγωγία χωρίς ευσυνειδησία, γνώση χωρίς χαρακτήρα, επιχειρηματική συνδιαλλαγή χωρίς ηθική, επιστήμη χωρίς ανθρωπιά, πίστη χωρίς θυσία και πολιτική χωρίς αρχές» (MAHATMA GANDHI, ) Στον σύντροφό μου και στην οικογένειά μου για την αμέριστη συμπαράσταση Στους δικούς μου «Παρά Πέντε» για τις όμορφες φοιτητικές μας στιγμές

4 Ευχαριστίες Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον επιβλέποντα καθηγητή μου, κ. Ναγόπουλο Νίκο, για τη διαρκή υποστήριξή του στην επιλογή της συγκεκριμένης θεματικής και για την κατανόηση που υπέδειξε στις εκάστοτε δυσκολίες που εμφανίστηκαν κατά την καταγραφή αυτής της διατριβής. Επίσης, θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στους Υπεύθυνους Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης των επιλεχθέντων εταιριών, κ. Μαυρίδη Παύλο και κ. Τραγούδα Κωνσταντίνο (ΚΡΙ-ΚΡΙ Α.Ε.), κ. Λιανού Ευγενία (COCO-MAT Α.Ε.) και κ. Δημόπουλο Δημήτρη (Τράπεζα Πειραιώς), για τη θερμή ανταπόκρισή τους στις συνεντεύξεις και τη συμβολή τους στην ολοκλήρωση της μεταπτυχιακής μου διατριβής. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους συμφοιτητές μου στο Μ.Π.Σ. του Τμήματος Κοινωνιολογίας, που συνέβαλαν σε μια διαδραστική και εποικοδομητική ακαδημαϊκή χρονιά, και όλους όσους άμεσα ή έμμεσα συνεισέφεραν στην ολοκλήρωση της διατριβής αυτής.

5 Περιεχόμενα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Διάφοροι Ορισμοί και Έννοιες για την ΕΚΕ Αίτια εμφάνισης και παγιοποίησης της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Οι προηγούμενες δεκαετίες Ορόσημα της νέας χιλιετίας ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΥΠΕΡ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Επιχειρήματα κατά της ΕΚΕ Επιχειρήματα υπέρ της ΕΚΕ Ανασταλτικοί παράγοντες κατά την εφαρμογή της ΕΚΕ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο: Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΟΜΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ - ΠΕΔΙΑ Το εσωτερικό μικρο-περιβάλλον (εργαζόμενοι, shareholders) Το εξωτερικό μικρο-περιβάλλον (stakeholders) Το φυσικό περιβάλλον ΒΑΘΜΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ Η προσέγγιση Κοινωνικής Υποχρέωσης Η προσέγγιση Κοινωνικής Ευθύνης Η προσέγγιση Κοινωνικής Απόκρισης Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ Η φάση της δράσης Η φάση της αξιολόγησης

6 Περιεχόμενα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο: Η ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΠΗΓΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Η ΕΚΕ ΣΕ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Επιταγές, Κώδικες και Προτάσεις Διεθνείς Πρωτοβουλίες και Οργανισμοί - Δίκτυα για την ΕΚΕ Η ΕΚΕ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η απεικόνιση της ΕΚΕ στον ελληνικό επιχειρηματικό χώρο Έρευνες για την ΕΚΕ στην Ελλάδα ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ Στόχοι και προτεραιότητες του Δικτύου Η δραστηριοποίηση του Δικτύου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο: ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΕ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Α ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: Η ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΡΙ-ΚΡΙ Α.Ε Λίγα λόγια για την εταιρία ΚΡΙ-ΚΡΙ Α.Ε Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη της εταιρίας ΚΡΙ-ΚΡΙ Α.Ε Β ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: Η ΕΤΑΙΡΙΑ COCO-MAT Α.Ε Λίγα λόγια για την εταιρία COCO-MAT Α.Ε Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη της εταιρίας COCO-MAT Α.Ε Γ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: Η ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Λίγα λόγια για την Τράπεζα Πειραιώς Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη της Τράπεζας Πειραιώς ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

7 Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τις τελευταίες δεκαετίες η παγκοσμιοποίηση με την απελευθέρωση των αγορών, οι τεχνολογικές εξελίξεις, η επιβάρυνση του περιβάλλοντος, η αλόγιστη συσσώρευση πλούτου, και, παράλληλα, η ενδυνάμωση της Κοινωνίας των Πολιτών και της Κοινωνίας της Πληροφορίας έχουν προκαλέσει διεθνώς πληθώρα συζητήσεων στους κόλπους της οικονομικής αλλά και κοινωνικής πολιτικής περί διάρρηξης του κοινωνικού ιστού και συρρίκνωσης του κοινωνικού κράτους. Πλέον η ανάγκη για άρση της απαξίωσης των ανθρώπινων δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος χώρου πρωτίστως μέσα από μια εφαρμοσμένη Επιχειρησιακή Δεοντολογία έχει αρχίσει να γίνεται επιτακτική, καθώς δημιουργείται ένα πλέγμα προβληματισμών που ωθεί τα σύγχρονα κράτη και τις σύγχρονες επιχειρήσεις στην ανάληψη πρωτοβουλιών και την υιοθέτηση πρακτικών που αποβλέπουν στην αειφόρο ανάπτυξη και την κοινωνική ευημερία. Άλλωστε, έχει αρχίσει να γενικεύεται στους κόλπους της επιστημονικής κοινότητας η παραδοχή ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να θεωρούνται άμεσα υπόλογες, όχι μόνο για τα αμιγώς οικονομικά ζητήματα που σχετίζονται με την λειτουργία τους, αλλά και για τα περιβαλλοντικά και τα κοινωνικά τα οποία προκαλούν οι ίδιες είτε με τις δραστηριότητές τους είτε δια παραλήψεων τους σε αυτά τα πεδία. Μέσα από αυτές τις ζυμώσεις προέκυψε και η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (ΕΚΕ), της μεγάλης αυτής πρόκλησης για κάθε εταιρία που θέλει να εισέλθει ή να παραμείνει ανταγωνιστική στο σύνθετο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον που αναπτύσσεται. Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη διαμορφώνει έναν νέο τύπο επιχείρησης, την επιχείρηση «ενεργό πολίτη». Αυτός ο τύπος επιχείρησης υιοθετεί μια τέτοια εταιρική φιλοσοφία, που η λειτουργία και η διαδικασία λήψης αποφάσεων της επιχείρησης υπηρετεί την έννοια και την ουσία της κοινωνικής ευθύνης με την προσδοκία πολλαπλών ωφελειών. Έτσι, στρατηγικός στόχος γίνεται η εύρεση μιας κοινωνικά καλύτερης ισορροπίας μεταξύ της επιδίωξης του εταιρικού κέρδους και των συμφερόντων των εργαζομένων και των άλλων μερών που επηρεάζονται από τη δράση των επιχειρήσεων. 3

8 Εισαγωγή Το θέμα αυτό, λοιπόν, έγινε η αφορμή για τη συγγραφή αυτής της μεταπτυχιακής διατριβής στα πλαίσια του προσωπικού ενδιαφέροντος της ερευνήτριας για αναγνώριση και ανακάλυψη ερευνητικών προσεγγίσεων που θα μπορούν να συνδυάζουν την οικονομική ανάπτυξη με την κοινωνική μέριμνα. Έτσι, το βασικό αντικείμενο της παρούσας διατριβής είναι το πώς ορίζεται σήμερα η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και κατά πόσον αυτή αποτελεί πλέον ουσιώδες κομμάτι του στρατηγικού μάνατζμεντ και γενικότερα της εταιρικής κουλτούρας, κυρίως στον ελληνικό επιχειρηματικό κόσμο. Για την απάντηση στο παραπάνω ερώτημα, ο πρώτος βασικός στόχος της παρούσας διατριβής είναι ο καθορισμός των απαραίτητων ορισμών - παραδοχών, ώστε η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης να μπορεί να υποστασιοποιείται στα πλαίσια μιας ολοκληρωμένης επιστημονικής θεώρησης. Ο δεύτερος στόχος είναι, αφού οριστεί σαφώς η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης, να παρατεθούν οι τομείς εφαρμογής της καθώς και οι βαθμοί κοινωνικής ευθύνης στους οποίους εμπλέκονται οι επιχειρήσεις ανά τον κόσμο. Ο τρίτος στόχος είναι η παράθεση της εμβέλειας και σημερινής απήχησης της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης σε παγκόσμιο, ευρωπαϊκό αλλά και ελληνικό επίπεδο, μέσα από πρωτοβουλίες, επιταγές και έρευνες που έχουν γίνει κατά καιρούς πάνω στο θέμα αυτό. Τέλος, ο τέταρτος στόχος είναι η διατύπωση παραδειγμάτων ελληνικών επιχειρήσεων, που συμμετέχουν ενεργά στην εφαρμογή πρακτικών Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης, ώστε να διαφανεί πως ερμηνεύεται από αυτές η Υπεύθυνη Επιχειρηματικότητα και ποιες στοχευμένες δράσεις προτιμώνται κατά την ενασχόληση με θέματα Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης. Για να επιτευχθούν στο μέγιστο βαθμό οι παραπάνω στόχοι, η δομή - διάρθρωση αυτής της διατριβής διαμορφώθηκε ως εξής: Στο πρώτο κεφάλαιο επιχειρείται η αναλυτική παρουσίαση του εννοιολογικού πλαισίου της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (ΕΚΕ), της ιστορικής αναδρομής της αλλά και της επιχειρηματολογίας για τα πιθανά οφέλη και μειονεκτήματα που αυτή παρουσιάζει. Στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύονται οι τομείς εφαρμογής πεδία της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (ΕΚΕ), καθώς και οι βαθμοί απόκρισης των επιχειρήσεων σε αυτά και μια πρώτη ανάλυση της κοινωνικής δράσης. Στο τρίτο κεφάλαιο επιχειρείται η διατύπωση των σύγχρονων τάσεων που αφορούν στην Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη (ΕΚΕ) στο διεθνές παρασκήνιο καθώς και 4

9 Εισαγωγή οι πρωτοβουλίες και δράσεις που αναλαμβάνονται με σκοπό την παγκόσμια ενημέρωση. Επιπρόσθετα, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις επιταγές του σύγχρονου ελληνικού επιχειρηματικού κόσμου, μέσα από διάφορες έρευνες και τη δράση του Ελληνικού Δικτύου για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη. Τέλος, στο τέταρτο κεφάλαιο αναπτύσσεται η ποιοτική έρευνα με τη μορφή περιπτωσιολογικών μελετών (case studies) με δείγμα τρεις αντιπροσωπευτικές ελληνικές επιχειρήσεις ενεργές σε δράσεις Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (ΕΚΕ). Μέσα από αυτήν την ερευνητική προσπάθεια, τεκμαίρεται ότι η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη μπορεί και πρέπει να αποτελεί στρατηγική μέριμνα μιας σύγχρονης επιχείρησης και στην Ελλάδα, αφού τα οφέλη αναδεικνύονται πολλαπλά τόσο στην κοινωνική ανάπτυξη ενός τόπου όσο και στην οικονομική επιβράβευση των ίδιων των επιχειρήσεων. 5

10 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ 1.1. ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Διάφοροι Ορισμοί και Έννοιες για την ΕΚΕ Μέσα σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, οι προσδοκίες της κοινωνίας για το ρόλο και τις ευθύνες των επιχειρήσεων αλλάζουν και αυτές δραματικά και παγιοποιούνται στην άποψη ότι μια σύγχρονη επιχείρηση σχεδόν οφείλει να υιοθετεί ως πρωταρχικό στόχο την περιβαλλοντική και κοινωνική μέριμνα πέρα από τη μεγιστοποίηση του κέρδους της. Εξάλλου, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να κατανοήσουν σήμερα ότι η επιβίωσή τους στηρίζεται στο ισοζύγιο της οικονομικής και κοινωνικής απόδοσης, έτσι ώστε η έννοια της Κοινωνικής Ευθύνης να διέπει όλη την εταιρική κουλτούρα. Εξαρχής δεν υπήρχε ένας καθιερωμένος ορισμός της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης παρά το γεγονός ότι η έννοια αυτή χρησιμοποιούνταν ευρέως στο διεθνή δημόσιο διάλογο ήδη από τη δεκαετία του Το 1998, στο Διεθνές Επιχειρηματικό Συμβούλιο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (World Business Council for Sustainable Development - WBCSD) χρησιμοποιείται ο πιο κάτω ορισμός για την ΕΚΕ για να διεξαχθεί η πρώτη έρευνα με θέμα τον προσδιορισμό του συγκεκριμένου όρου στο Βέλγιο και την Ολλανδία: «Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη είναι η διαρκής δέσμευση μιας επιχείρησης να συμπεριφέρεται ηθικά και να συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη ενώ ταυτόχρονα θα βελτιώνει την ποιότητα ζωής των εργαζομένων και των οικογενειών τους καθώς επίσης και της τοπικής κοινότητας και της κοινωνίας γενικότερα» (WBCSD, 1998). Βέβαια, η διεύρυνση της έρευνας και του διαλόγου σε άλλες χώρες σε όλο τον κόσμο επιβεβαίωσε τη διαφορετικότητα της έννοιας του ορισμού αυτού από περιοχή σε περιοχή, καθώς και του είδους των δράσεων που θεωρούνται αναγκαίες. Η διαφορετικότητα αυτή συνδέεται με τη διαφορετική κουλτούρα αλλά και τον διαφορετικό βαθμό ανάπτυξης της κάθε χώρας, που συνεπάγεται και διαφορετικές προτεραιότητες των τοπικών πληθυσμών ανά περιφέρεια (Γεωμηλάς, 2005: 7-8). 6

11 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Λίγο αργότερα, το 2001, εκδίδεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η «Προώθηση ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη» στην Πράσινη Βίβλο όπου η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη ορίζεται ως η «έννοια σύμφωνα με την οποία οι εταιρίες ενσωματώνουν σε εθελοντική βάση κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες στις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες και στις επαφές τους με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη». Αυτή, λοιπόν, η έννοια της ΕΚΕ 1 διέπει το σύνολο των ενεργειών και συναλλαγών μιας επιχείρησης, αφού πέρα από τους εσωτερικούς κανονισμούς και το σεβασμό των νόμων της πολιτείας, αφορά όλους τους τομείς δραστηριοτήτων: εργασιακές σχέσεις, ανθρώπινα δικαιώματα, ποιότητα προϊόντων και υπηρεσιών, δέσμευση προμηθευτών σε κοινές αξίες, υπεύθυνη διαχείριση του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων καθώς και εταιρική φιλανθρωπία και χορηγίες (Κουβάρας & Παπαδόπουλος, 2003:92). Ένας ακόμη κοινά αποδεκτός ορισμός της Κοινωνικής Ευθύνης των επιχειρήσεων είναι και η υποχρέωση των διοικητικών στελεχών των επιχειρήσεων να παίρνουν αποφάσεις και να προβαίνουν σε ενέργειες που σαν στόχο έχουν να προάγουν τόσο τα συμφέροντα της κοινωνίας όσο και της ίδιας της επιχείρησης (Daft, 2000). Ένας άλλος ορισμός θέτει την ΕΚΕ ως την κατανόηση των αναγκών και των προσδοκιών των κοινωνικών μετόχων μιας επιχείρησης και την ανταπόκριση σε αυτές, υπερβαίνοντας το ελάχιστο νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο η επιχείρηση λειτουργεί. Συνεπώς, η ΕΚΕ είναι ένα μέτρο της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας, με την οποία η επιχείρηση προωθεί ενέργειες εκπλήρωσης κοινωνικών υποχρεώσεων (Τσακαρέστου, 2001: 89 92). Ουσιαστικά, Κοινωνική Ευθύνη της επιχείρησης είναι η ευαισθησία που επιδεικνύει ο επιχειρηματικός φορέας σε ζητήματα σύγχρονων κοινωνικών προτεραιοτήτων. Σε πιο στενή έννοια, είναι ο εθελοντικός εμπλουτισμός των κοινωνικών παροχών προς τους εργαζομένους στην εταιρία. Σε πιο ευρεία έννοια, είναι η προσοχή που δείχνει σε θέματα περιβάλλοντος και ευρύτερης τοπικής κοινωνίας. Στην ολοκληρωμένη της έννοια, η κοινωνική ευθύνη της επιχείρησης εκφράζεται με τη δημιουργία ενός κοινωνικού προφίλ της εταιρίας που σχετίζεται με τον σταθερό προσανατολισμό της στην υποστήριξη θετικών κοινωνικών αιτημάτων ή την ενίσχυση κάποιων προβληματικών καταστάσεων όποτε εμφανίζονται (Λιόλιου, 2003: ). 1 Για λόγους συντομογραφίας, η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη μπορεί να αναφέρεται παρακάτω και ως ΕΚΕ. 7

12 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Συχνά εναλλακτικά χρησιμοποιείται ο όρος «Ηθική των επιχειρήσεων» για να προσδιορίσει τόσο την ατομική ευθύνη των στελεχών όσο και την ευθύνη της επιχείρησης που έχει σχέση με την ηθική αξιολόγηση της επιχειρηματικής δράσης και τον αντίκτυπό της στην κοινωνία (Λυμπερόπουλος, 1997: 316). Άλλος συναφής όρος της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης είναι η «Υπεύθυνη Επιχειρηματικότητα», που υποδηλώνει εθελοντικές επιχειρηματικές στρατηγικές για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης και συμφωνεί πλήρως με τον ορισμό της Ε.Ε. για την ΕΚΕ. Ο όρος αυτός συνδέει την ατομική επιχειρηματική ενεργητικότητα και συμπεριφορά που είναι αναγκαία για τη δημιουργία και διεύθυνση μιας επιχείρησης με μια ευρύτερη έννοια ευθυνών έναντι της κοινωνίας που αποτελεί συχνά μέρος των προσωπικών αξιών των στελεχών μιας επιχείρησης (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2004). Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται εξίσου ο όρος της «αειφόρου επιχείρησης» για να προσδιορίσει την επιχείρηση που συμβάλει στην αειφόρο ανάπτυξη με τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές της ευαισθησίες. Σημειώνεται με ξεχωριστό ενδιαφέρον ότι αυτές οι επιχειρήσεις που εφαρμόζουν εκούσια διάφορες τεχνικές για συνεισφορά στην αειφόρο ανάπτυξη, τελικά ικανοποιούν σε μεγαλύτερο βαθμό τους βασικούς στόχους αυτής εν συγκρίσει με τα εργαλεία της δημόσιας πολιτικής, τα οποία προωθούν το ιδανικό της αειφορίας, δηλαδή το συνδυασμό της οικονομικής ανάπτυξης, της περιβαλλοντικής διατήρησης και της κοινωνικής ευθυδικίας (Prakash, 2001 & Welch et al, 2002). Έτσι δημιουργείται και μια απόκλιση μεταξύ της τρισυπόστατης έννοιας της αειφορίας και της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης, αφού δεν καλύπτονται πλήρως οι τρεις διαστάσεις που συνθέτουν την (πολιτική) έννοια της αειφόρου ανάπτυξης ή, ακόμη και όταν καλύπτονται, παρατηρούνται σημαντικές αποκλίσεις κυρίως στο πεδίο των στρατηγικών που εφαρμόζουν οι επιχειρήσεις προκειμένου να συμβάλουν στην αειφόρο ανάπτυξη. Οι Bebbington και Gray (2001) υποστηρίζουν ότι οι κοινωνικά υπεύθυνες επιχειρήσεις επιλέγουν να εφαρμόζουν στρατηγικές και να δημοσιοποιούν τα αποτελέσματα τους με αποκλειστικό στόχο να καλυφθεί η αντίστοιχη ζήτηση ή η απαίτηση των ενδιαφερόμενων ομάδων και προς ίδιο όφελος (π.χ. δημιουργία ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος), παρά για να συμβάλουν αποτελεσματικά στην επιτυχία των στόχων της αειφόρου ανάπτυξης, όπως αυτοί υπαγορεύονται από τις θεμελιώδεις αρχές της. Συμπερασματικά, ανακαλύπτουμε ότι υπάρχουν πολλοί και διαφοροποιημένοι ορισμοί της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης, οι οποίοι όμως τελικά συμπίπτουν σε 8

13 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης τρία κοινά σημεία που μπορούν να θεωρηθούν και ως χαρακτηριστικά της έννοιας της ΕΚΕ (Βογιατζής, 2005: 3): Η σχετική συμπεριφορά των επιχειρήσεων είναι εθελούσια αλλά ξεπερνάει τις νομικές τους υποχρεώσεις, διαμορφώνει όλη τη φιλοσοφία τους με αρχές και αξίες επηρεάζοντας τη στρατηγική τους και αποσκοπώντας στο μακροπρόθεσμο επιχειρηματικό συμφέρον, Η εταιρική κοινωνική ευθύνη αποσκοπεί στη βιώσιμη ανάπτυξη με όλες τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές παραμέτρους που αυτή έχει, Η ΕΚΕ διαπερνά συνολικά τον τρόπο διαχείρισης των επιχειρήσεων, δεν αποτελεί δηλαδή ένα προαιρετικό πρόσθετο στις κύριες δραστηριότητές τους και έτσι δεν πρέπει να προσεγγίζεται ως ένα κόστος που αναλαμβάνεται με αντάλλαγμα απλώς την προώθηση των δημοσίων σχέσεων της εκάστοτε επιχείρησης Αίτια εμφάνισης και παγιοποίησης της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Την τελευταία κυρίως δεκαετία, οι παγκόσμιες πιέσεις για βελτιωμένη εταιρική διακυβέρνηση, οι οποίες έγιναν περισσότερο έντονες μετά και τα τελευταία εταιρικά σκάνδαλα, κατέστησαν την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη ως πλέον επιτακτική ανάγκη στην επιχειρηματική αντίληψη. Οι κυριότεροι παράγοντες που δικαιολογούν την ανάγκη υιοθέτησης ΕΚΕ αναφέρονται αμέσως παρακάτω (Ο.Κ.Ε., 2003): Η διεργασία της παγκοσμιοποίησης, σε συνάρτηση με την απελευθέρωση του εμπορίου και των χρηματοοικονομικών αγορών έχει οδηγήσει σε έντονο προβληματισμό και αντιπαράθεση για τις δυνατότητες και το είδος ανάπτυξης που μπορεί να προσφέρει χωρίς κάποιους ελάχιστους κανόνες λειτουργίας και ελέγχου, αφού πλέον η επιρροή και οι επιπτώσεις της επιχειρηματικής δραστηριότητας αφορούν πολύ μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων και χωρών. Η άνοδος του βιοτικού επιπέδου στις αναπτυγμένες χώρες οδηγεί τους καταναλωτές να στρέψουν την προσοχή τους από την ποσότητα των αγαθών που απολαμβάνουν στην ποιότητά τους, τις επιπτώσεις που αυτά έχουν στην υγεία τους καθώς και στο φυσικό περιβάλλον. Η αλλαγή στις προσδοκίες των ενδιαφερόμενων μερών (stakeholders), οι οποίοι πλέον αναζητούν περισσότερα από μια επιχείρηση. Υπάρχει πλέον η 9

14 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης προσδοκία όλων της βοήθειας του ιδιωτικού τομέα των επιχειρήσεων στη βοήθεια για εξυγίανση πολλών κοινωνικών και περιβαλλοντικών προβλημάτων. Συγχρόνως, υπάρχει πλέον μεγάλη απαίτηση από τους ακτιβιστές και τις ΜΚΟ να συμμορφώνονται όλες οι επιχειρήσεις στις ανάγκες της κοινωνίας και, όσες δεν το επιδιώκουν, να «τιμωρούνται» με πρωτοβουλίες διαδηλώσεων και μποϋκοτάζ (Καρανάσιος, 2006). Η εικόνα και η φήμη των επιχειρήσεων αποκτούν μεγαλύτερη σημασία σε ένα συνεχώς εντεινόμενο ανταγωνιστικό περιβάλλον και οι κοινωνικά υπεύθυνες εταιρίες αποκτούν ιδιαίτερη σημασία έναντι των υπολοίπων, Η αυξανόμενη σημασία της γνώσης για την αποδοτικότητα της επιχειρηματικής δραστηριότητας αλλά και για την επαγγελματική εξέλιξη και προοπτική του κάθε εργαζόμενου αποτελεί ένα κυρίαρχο ζήτημα. Η λειτουργία της Δια Βίου Μάθησης και η υποστήριξη της συνολικής ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού μέσω στοχοθετημένων δράσεων θα πρέπει να διασφαλίζουν την ικανότητα για απασχόληση στο παρόν και στο μέλλον και να προάγουν την ατομική εξέλιξη συνολικά εκτός από την βελτίωση της απόδοσης του εργαζομένου και της παραγωγικότητας. Η φτώχεια στις χώρες τρίτου κόσμου επηρεάζει ολοένα και περισσότερο τις αναπτυγμένες χώρες καθώς εντείνεται η αλληλεξάρτηση των οικονομιών. Ταυτόχρονα, είναι γνωστό ότι η φτώχεια υπονομεύει την ειρήνη και την πολιτική σταθερότητα στις διεθνείς σχέσεις. Οι παράγοντες αυτοί, σε συνδυασμό και με τη διάχυση της πληροφόρησης στους πολίτες των ανεπτυγμένων κρατών, σχετικά με την κατάσταση των χωρών του τρίτου κόσμου, ευαισθητοποιούν την κοινή γνώμη στον τρόπο που ασκείται η επιχειρηματική δραστηριότητα στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η αλλαγή του ρόλου του κράτους: υπάρχει μια αυξανόμενη τάση των εθνικών και τοπικών αρχών να αναλαμβάνουν λιγότερη ευθύνη όσον αφορά στην ΕΚΕ, λόγω γραφειοκρατικών καταστάσεων και αύξησης του δημόσιου χρέους για υλοποίηση αντίστοιχων προγραμμάτων. Έτσι, γίνεται ορατός ο συμπληρωματικός ρόλος που μπορούν να παίξουν οι επιχειρήσεις (Καρανάσιος, 2006). 10

15 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης 1.2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Οι προηγούμενες δεκαετίες Η αξία της κοινωνικής αλληλεγγύης δεν ήταν ποτέ αυτονόητη σε μια κοινωνία. Ακόμα και μέχρι τον 19 ο αιώνα, το κράτος προσέφερε στους πολίτες του μόνο το αίσθημα της άμυνας και της ασφάλειας, ενώ χρειάστηκε παραπάνω από ένας αιώνας για να χαρακτηριστεί το κράτος ως «κράτος πρόνοιας» και να αναλάβει τον κοινωνικό του ρόλο ως έκφραση της κοινωνικής συνοχής. Μια παρόμοια αργή πορεία ανάλογη με αυτή του κράτους ακολούθησε και ο επιχειρηματικός κόσμος για να καταφέρει να φτάσει στο σημερινό σημείο να ενστερνίζεται την κοινωνική ευθύνη. Στις αρχές του 19 ου αιώνα, όπου επικρατούσε ο ανταγωνιστικός καπιταλισμός, η μεγιστοποίηση του κέρδους ήταν ο πρωταρχικός και μόνος στόχος κάθε επιχείρησης με την ελάχιστη ευθύνη της καθεμιάς να λειτουργεί σύννομα. Η έννοια της κοινωνικά υπεύθυνης επιχείρησης «ενσαρκώνεται» κυρίως μετά τη μεγάλη οικονομική κρίση (κραχ) του Σε εκείνο το επιβαρημένο κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον άρχισε να γίνεται αντιληπτό ότι η επιχείρηση δεν είναι ένας οργανισμός χωρίς ευθύνη για τη λειτουργία του οικονομικού συστήματος από όπου «δρέπει» οφέλη όταν αυτό βρίσκεται σε ανοδική πορεία και επιζητεί αρωγή στις δύσκολες καμπές του (κρίσεις). Διάφορες σοσιαλιστικές απόψεις υποστηρίζουν ότι η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης αναδύθηκε ιστορικά αυτή την περίοδο στις ΗΠΑ για να μετριάσει τη λαϊκή οργή και να αντεπιχειρηματολογήσει στα κομουνιστικά κινήματα που θεωρούσαν το καπιταλιστικό κίνημα βασισμένο στην ψυχρή λογική των νόμων της αγοράς (Νικολάου, 2005). Λίγο αργότερα, στις αρχές του 1950 και αφού πέρασε σχεδόν μια δεκαετία χωρίς σημαντική αναφορά στην κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων λόγω της έντονης καμπής σε όλους τους τομείς που προκάλεσαν οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι, η δημοσίευση του Howard R. Bowen (1953) με τίτλο Social Responsibilities of the Businessman ανέδειξε την πεποίθηση ότι οι τότε μεγάλες επιχειρηματικές μονάδες αποτελούσαν σημαντικά κέντρα λήψης αποφάσεων και εξουσίας και γι αυτό οι ενέργειες τους επηρέαζαν σε μεγάλο βαθμό τη ζωή των κοινωνιών όπου λειτουργούσαν. Χαρακτηριστική είναι η αναφορά του στην υποχρέωση των στελεχών των επιχειρήσεων να ακολουθούν τέτοιες πολιτικές και να παίρνουν τέτοιες αποφάσεις που να είναι επιθυμητές από τους πολίτες της κοινωνίας και τους ηθικούς 11

16 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης κανόνες και αξίες αυτών. Επίσης, ανέφερε ότι η κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων δεν αποτελεί πανάκεια, αλλά είναι μια σημαντική παράμετρος που θα πρέπει να καθοδηγήσει τις επιχειρήσεις στο μέλλον (Bowen, 1953). Για αυτή του τη σημαντική συμβολή, ο Bowen χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως «πατέρας» της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης. Την επόμενη δεκαετία (1960), η ευθύνη της επιχείρησης επικεντρώνεται κυρίως στη βελτίωση της ποιότητας του προϊόντος που παράγεται και διατίθεται στους καταναλωτές. Η συζήτηση περιστρέφεται, λοιπόν, γύρω από τον λεγόμενο «Έλεγχο Ποιότητας», δηλαδή τον τρόπο παραγωγής του προϊόντος, την επιθεώρησή του μετά την παραγωγή και τις αντίστοιχες επανορθώσεις ή διορθωτικές ενέργειες αν διαπιστωθούν αστοχίες από το αρχικό σχέδιο ή την προδιαγραφή (Τσιότρας, 2002: 24). Παράλληλα, όμως, την ίδια δεκαετία παρουσιάζεται και το έργο του Keith Davis (1960), όπου ο ίδιος αναφέρει ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να λαμβάνουν πλέον αποφάσεις και να ακολουθούν στρατηγικές που να ξεφεύγουν από το καθαρά οικονομικό κέρδος. Χαρακτηριστικά επισημαίνει ότι οι επιχειρηματικές αποφάσεις που αφορούν την κοινωνική ευθύνη πρέπει να εξετάζονται μακροπρόθεσμα για τα αποτελέσματα που αποφέρουν διότι είναι σχεδόν βέβαιο ότι οι καταναλωτές και η κοινωνία γενικότερα θα «ανταμείψει» αυτήν την προσπάθεια. Σημαντική είναι και η συνεισφορά του Clarence C. Walton την ίδια δεκαετία (1967), ο οποίος έδωσε έμφαση στον εθελοντικό χαρακτήρα που εμπεριέχεται στην έννοια της κοινωνικής ευθύνης των επιχειρήσεων και ότι λόγω αυτής της λεπτομέρειας μπορεί να υπάρχουν κόστη στις επιχειρήσεις που να μην αποφέρουν άμεσα χρηματικά οφέλη (Carroll, 1999: ). Η ακαδημαϊκή συζήτηση αναζωπυρώνεται τη δεκαετία του 1970 με την παρουσίαση της εργασίας του νομπελίστα οικονομολόγου Μ. Freedman (1973), όπου γίνεται για πρώτη φορά σύνδεση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και της κερδοφορίας της επιχείρησης. Βέβαια, ο ίδιος ήταν μετριοπαθής στη στάση για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, αναφέροντας ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να επιδιώκουν το μέγιστο κέρδος, χωρίς όμως να παραβιάζουν τους κοινωνικούς κανόνες. Επίσης, υποστήριξε ότι μια εταιρία που αυξάνει τα κέρδη της ωφελεί την κοινωνία, γιατί δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας, αυξάνει τους μισθούς των εργαζομένων και επομένως βελτιώνει το βιοτικό τους επίπεδο (Montana & Charnov, 1993: 59). Μια πιο εκτενής αναφορά για το έργο του Friedman παρουσιάζεται σε επόμενο κεφάλαιο. 12

17 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Σημαντική ήταν και η συνεισφορά της Επιτροπής για την Οικονομική Ανάπτυξη (Committee for Economic Development, CED) στην εδραίωση της αναγκαιότητας για Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη με τη δημοσίευση της το 1971 Social Responsibilities of Business Corporations, όπου αναφέρεται ότι οι λειτουργίες μιας επιχείρησης και ο βασικός της στόχος πρέπει να είναι σύμφωνα με τις ανάγκες της κοινωνίας και την ικανοποίησή της. Έτσι, ο επιχειρηματικός κόσμος καλείται πλέον να αναλάβει περισσότερες ευθύνες από ποτέ και να «υπηρετήσει» ένα μεγάλο εύρος ανθρώπινων αξιών (Carroll, 1999: 274). Στην ίδια δεκαετία, τα εντεινόμενα προβλήματα του περιβάλλοντος με την ακόλουθη εκδήλωση οικολογικών κινημάτων, οι διεθνείς κρίσεις στον τομέα της ενέργειας (1973 και 1978), καθώς επίσης και η ωρίμανση των καταναλωτών που ζητούν προϊόντα ποιοτικά και ταυτόχρονα φιλικά προς το περιβάλλον έστρεψαν τις επιχειρήσεις στην περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση με τους όρους και το περιεχόμενο που βαθμιαία καθιερώνονται στην επιστημονική και κοινή αντίληψη. Σταθμός στην περιβαλλοντική ευσυνειδησία υπήρξε η Σύνοδος του ΟΗΕ για το Περιβάλλον στη Στοκχόλμη το 1972, η οποία ήταν η πρώτη παγκόσμια συνάντηση κυβερνήσεων που συμφώνησε ότι η μακροπρόθεσμη οικονομική ευημερία πρέπει να συνδεθεί με την προστασία του περιβάλλοντος (Αναλυτής, 2004: 78). Ως συνέπεια η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης άρχισε να ενσωματώνει, εκτός των ζητημάτων για τη διατήρηση του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, επίσης ζητήματα και στόχους για τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος. Ένα ακόμη ορόσημο της δεκαετίας του 1970 υπήρξε η Τριμερής Διακήρυξη Αρχών για τις Πολυεθνικές Επιχειρήσεις και την Κοινωνική Πολιτική το 1977 (Tripartite Declaration of Principles concerning Multinational Enterprises and Social Policy), η οποία στόχευε να ενθαρρύνει τη θετική συνεισφορά που μπορούν να επιτύχουν οι πολυεθνικές επιχειρήσεις στην οικονομική και κοινωνική πρόοδο, καθώς και στη μείωση και επίλυση των δυσκολιών που προκύπτουν από τη λειτουργίας τους. Οι αρχές της Διακήρυξης είχαν εθελοντικό χαρακτήρα και προήγαγαν τον κοινωνικό διάλογο. Η εν λόγω Διακήρυξη αναθεωρήθηκε το 2000 προκειμένου να συμπεριλάβει θεμελιώδεις αρχές και δικαιώματα εργασίας και ακόμη πιο πρόσφατα, το 2006, έγινε νέα αναθεώρηση για να συμπεριληφθούν και αναφορές από άλλες πρωτοβουλίες του Οργανισμού. Είναι η μοναδική πραγματική τριμερής συμφωνία (εργαζόμενοι, εργοδότες, κυβερνήσεις) για το τι θα μπορούσε να είναι μια επιθυμητή συμπεριφορά από την πλευρά των εταιριών, που θα δίνουν βάρος στις εργασιακές και 13

18 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης κοινωνικές πολιτικές τους (Ελληνικό Δίκτυο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, 2009). Την επόμενη δεκαετία του 1980 υπήρξε μια έντονη αύξηση των μελετών και συγγραμμάτων που αφορούσαν στην Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και σε εναλλακτικά θέματα, όπως Κοινωνική Υπευθυνότητα, Κοινωνική Πολιτική και Επιχειρηματική Ηθική. Σημαντικές ιστορικές εξελίξεις, όπως η κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού», που είχαν ως επακόλουθο την παγκοσμιοποίηση των αγορών, τη σύσταση τεράστιων πολυεθνικών κολοσσών (που υπολογίζεται ότι διακινούν το 70% του παγκόσμιου εμπορίου), καθώς επίσης και τη διανομή του κεφαλαίου και της εργασίας επέφεραν ισχυρές πολιτικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές μεταβολές στις χώρες όπου εγκαθίστανται εντείνοντας την αντίληψη για την ευθύνη των επιχειρήσεων στην κοινωνία (Νικολάου, 2005). Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η υιοθέτηση οδηγιών για την προστασία του καταναλωτή από τη Γενική Συνέλευση στις 9 Απριλίου Αυτές οι οδηγίες παρείχαν ένα πλαίσιο για τις κυβερνήσεις, κυρίως αυτές των αναπτυσσόμενων χωρών, ώστε να μπορούν να επεξεργάζονται και να ενδυναμώνουν τις πολιτικές προστασίας των καταναλωτών και τη νομοθεσία τους γενικότερα καθώς και να ενθαρρύνουν τη διακρατική συνεργασία σε αυτό τον τομέα. Παράλληλα, το 1987, παρουσιάζεται η μελέτη της Διεθνούς Επιτροπής για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη, με σκοπό να προωθηθεί μια διαφοροποίηση στον τρόπο ζωής και στον τρόπο άσκησης της επιχειρηματικής δραστηριότητας και της αντιμετώπισης των επιπτώσεων αυτών στο περιβάλλον (Αναλυτής, 2004: 78). Λίγο αργότερα, το 1989, ιδρύεται ο Συνασπισμός για τις Περιβαλλοντικά Υπεύθυνες Οικονομίες (Coalition for Environmentally Responsible Economies - C.E.R.E.S.), που αποτελείται από επενδυτές, δημόσιους συνταξιοδοτικούς φορείς, ιδρύματα, εργατικά σωματεία, περιβαλλοντικές, θρησκευτικές, και άλλες ομάδες που αγωνίζονται για το κοινό συμφέρον. Ο εν λόγω Συνασπισμός πρεσβεύει ότι η παγκόσμια βιώσιμη οικονομική δραστηριότητα θα πρέπει να είναι περιβαλλοντικά υπεύθυνη και έτσι υιοθετεί ως αποστολή του την ενθάρρυνση των επιχειρήσεων να υποστηρίξουν και να εφαρμόσουν τις αρχές του (Ελληνικό Δίκτυο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, 2009). Όλες αυτές οι κοινωνικοοικονομικές και τεχνολογικές μεταβολές των προηγούμενων δεκαετιών οδήγησαν στη μετεξέλιξη του περιεχομένου τόσο της έννοιας της κερδοφόρου επιχείρησης όσο και της έννοιας της Εταιρικής Κοινωνικής 14

19 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Ευθύνης ήδη από τις αρχές του Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη χρησιμοποιείται από τότε ως όρος για να προσδιορίσει τον σύγχρονο και σύνθετο ρόλο της επιχειρηματικής δράσης, ο οποίος οφείλει να συνδυάζει την οικονομική αποτελεσματικότητα με κοινωνική συνεισφορά και περιβαλλοντική ευαισθησία. Παράλληλα, άρχισε τότε να χρησιμοποιείται η έννοια της αειφόρου επιχείρησης, δηλαδή της επιχείρησης που συμβάλλει στην αειφόρο ανάπτυξη και συγκεκριμένα στην επιτυχή πραγματοποίηση του τρίπτυχου: οικονομική ανάπτυξη, περιβαλλοντική διατήρηση και κοινωνική ευθυδικία. Αυτό το νέο πρότυπο επιχείρησης εισήρθε τις τελευταίες δύο δεκαετίες ως το κατ εξοχήν επιτυχές μοντέλο για κάθε μορφή επιχείρησης, σε όποιο κλάδο ή μορφή αγοράς και αν δραστηριοποιείται. Παρόλο που υποστηρίζεται ότι οι ρίζες αυτής της έννοιας διαμορφώνονται αρκετά παλαιά (Hopwood et al, 2005), εντούτοις εδραιώθηκε ευρέως κατά την παρουσίασή της από τον οργανισμό WBCD (1987) που την όρισε ως «την ανάπτυξη που ικανοποιεί τις ανάγκες των σημερινών γενεών δίχως να διακυβεύει την ικανότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες» (Νικολάου, 2005). Τη δεκαετία αυτή, λοιπόν, εντείνονται οι σύνοδοι και οι εγκαθιδρύσεις Συμβουλίων που αφορούν στην Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη. Το 1992 πραγματοποιείται η Διάσκεψη Κορυφής για τη Γη του Ρίο ντε Τζανέιρο (Rio Earth Summit), μια πρωτοφανής για τα Ηνωμένα Έθνη σύσκεψη όσον αφορά στο μέγεθος και στα θέματα που συζητήθηκαν, όπου ο ΟΗΕ προσπάθησε να βοηθήσει τις κυβερνήσεις να επανεξετάσουν την οικονομική ανάπτυξη και να βρουν τρόπους να σταματήσουν την καταστροφή αναντικατάστατων φυσικών πόρων και την ρύπανση του πλανήτη. Την ίδια χρονιά, ιδρύεται ένας φορέας αποτελούμενος από περίπου 200 εταιρείες, το Παγκόσμιο Επιχειρηματικό Συμβούλιο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (World Business Council for Sustainable Development - WBCSD), που ασχολείται αποκλειστικά με την αειφόρο ανάπτυξη στον τομέα των επιχειρήσεων. Το Συμβούλιο αυτό παρέχει μια πλατφόρμα για τις εταιρείες προκειμένου να διερευνήσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη, να ανταλλάξουν γνώσεις, εμπειρίες και βέλτιστες πρακτικές. Επιπλέον μπορούν να υποστηρίξουν τις θέσεις τους σε διάφορα φόρουμ, σε συνεργασία με κυβερνήσεις, μη κυβερνητικούς και διακυβερνητικούς οργανισμούς. Την 10 η Ιανουαρίου 1995 ιδρύεται το Ευρωπαϊκό Επιχειρηματικό Δίκτυο για την Κοινωνική Συνοχή (EBNSC) ως αποτέλεσμα της Διακήρυξης Ευρωπαϊκών Επιχειρήσεων κατά του Κοινωνικού Αποκλεισμού και υπογράφεται από ομάδα στελεχών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων με την παρουσία του Προέδρου της Ευρωπαϊκής 15

20 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Επιτροπής Jacques Delors. Την επόμενη χρονιά (1996) συστήνεται το Ευρωπαϊκό Δίκτυο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη CSR Europe με έδρα τις Βρυξέλλες. Το 1997 το OECD εκδίδει τις κατευθυντήριες γραμμές - συστάσεις που απευθύνονται από τις κυβερνήσεις προς τις πολυεθνικές επιχειρήσεις και παρέχουν εθελοντικού χαρακτήρα αρχές και πρότυπα για υπεύθυνη συμπεριφορά των επιχειρήσεων σε διάφορους τομείς, όπως η απασχόληση και οι εργασιακές σχέσεις, τα ανθρώπινα δικαιώματα, το περιβάλλον, η αποκάλυψη πληροφοριών, η καταπολέμηση της δωροδοκίας, τα συμφέροντα των καταναλωτών, η επιστήμη και η τεχνολογία, ο ανταγωνισμός και η φορολογία.. Το 1998 ιδρύεται το Copenhagen Center, μια αυτόνομη οργάνωση της κυβέρνησης της Δανίας για να ενθαρρύνει εθελοντικές συμπράξεις μεταξύ κυβερνήσεων και επιχειρήσεων για την προώθηση της κοινωνικής συνοχής (Γεωμηλάς, 2005: 50). Ιδιαίτερα σημαντικό βήμα για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη ήταν η θέσπιση του προτύπου AA1000 (1999), το οποίο αναπτύχθηκε για να βοηθήσει τους οργανισμούς να οικοδομήσουν την κοινωνική τους ευθύνη μέσω ποιοτικών κοινωνικών και ηθικών κριτηρίων λογιστικής, ελέγχου και αναφοράς. Το πρότυπο αυτό παρέχει το πλαίσιο και τις οδηγίες για το πως θα διασφαλιστεί μια διαδικασία που να δημιουργεί δείκτες, στόχους, και συστήματα, τα οποία απαιτούνται για τη κάλυψη της μεγαλύτερης δυνατής διαφάνειας και της αποτελεσματικής ανταπόκρισης προς όλους τους ενδιαφερόμενους. Την ίδια χρονιά ορίστηκαν ως στόχοι των αρχών Global Sullivan (Global Sullivan Principles for CSR) οι εξής: α) η στήριξη της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής δικαιοσύνης, στους τομείς που κάθε εταιρεία ασκεί την επιχειρηματική της δραστηριότητα, β) η υποστήριξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η ενθάρρυνση των ίσων ευκαιριών σε όλα τα επίπεδα απασχόλησης, χωρίς να γίνονται φυλετικές ή διακρίσεις λόγο φύλου στη διαδικασία λήψης αποφάσεων επιτροπών και συμβουλίων, γ) η κατάρτιση και ανάπτυξη μειονεκτούντων εργαζομένων για τεχνικές, εποπτικές και διαχειριστικές ευκαιρίες, δ) η συμβολή στην ανάπτυξη μεγαλύτερης ανεκτικότητας και κατανόησης μεταξύ των λαών, ε) η συμβολή στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κοινοτήτων, των εργαζομένων και των παιδιών με κριτήριο την αξιοπρέπεια και την ισότητα (Ελληνικό Δίκτυο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, 2009). 16

21 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Ορόσημα της νέας χιλιετίας Με την έναρξη της νέας χιλιετίας πλήθος Διεθνών Συναντήσεων αλλά και κατά τόπους Συνεδρίων που αφορούν στην αναγκαιότητα για ανάληψη Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης λαμβάνουν χώρα και έτσι η ΕΚΕ ωριμάζει ολοένα και περισσότερο σαν ιδέα στον επιχειρηματικό κόσμο και αρχίζει πλέον να γίνεται στρατηγικός στόχος και πρωταρχική μέριμνα στις περισσότερες κερδοφόρες επιχειρήσεις. Συνοπτικά, μπορούμε να αναφέρουμε παρακάτω τους σημαντικότερους σταθμούς στην εξέλιξη της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης σε Διεθνές και Ευρωπαϊκό επίπεδο. Το 2000, ο ΟΗΕ με πρωτοβουλία του Γενικού Γραμματέα Κόφι Ανάν συνέταξε το Οικουμενικό Σύμφωνο (Global Compact) που αποτέλεσε έναν κώδικα συμπεριφοράς για μεγάλες εταιρίες. Ο κώδικας αυτός συμπεριλαμβάνει εννέα αρχές των Ηνωμένων Εθνών για πολυεθνικές επιχειρήσεις που αναγνωρίζουν ποικίλες μορφές των ανθρώπινων δικαιωμάτων, καθώς επίσης των εργατικών και περιβαλλοντικών (Κουβάρας & Παπαδόπουλος, 2003: 96). Ως η μεγαλύτερη παγκόσμια πρωτοβουλία εταιρικών πολιτών, το Global Compact κατά πρώτο και κύριο λόγο ασχολείται με την ανάδειξη και οικοδόμηση της κοινωνικής νομιμοποίησης των επιχειρήσεων και των αγορών χωρίς να αποτελεί κανονιστικό όργανο, εφόσον δεν αστυνομεύει την επιβολή μέτρων και δράσεων ή τη συμπεριφορά των εταιρειών. Την ίδια χρονιά και ο ΟΟΣΑ παρουσιάζει σε έκθεσή του τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις και η ΔΟΕ παραθέτει την τριμερή δήλωση για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις και την κοινωνική πολιτική. Τον Μάρτιο του ίδιου έτους στη Σύνοδο Κορυφής της Λισσαβόνας, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων εντάσσουν την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη στο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Πρόγραμμα και παρουσιάζουν τη "Στρατηγική της Λισσαβόνας" με στόχο να καταστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση η πιο ανταγωνιστική οικονομία στον κόσμο με την επίτευξη πλήρους απασχόλησης μέχρι το Επίσης, πολύ σημαντικό καινοτόμο βήμα εκείνης της χρονιάς αποτέλεσε η σύσταση Υπουργείου για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη στη Μεγάλη Βρετανία. Η χρονιά αυτή αποτελεί ορόσημο και για την παγιοποίηση της σημασίας της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στον ελληνικό επιχειρηματικό κόσμο, διότι τότε ιδρύεται επίσημα ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός το Ελληνικό Δίκτυο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη αρχικά από 13 επιχειρήσεις και τρεις επαγγελματικούς 17

22 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης φορείς (ΕΒΕΑ, ΣΕΒ & ΣΒΒΕ), το οποίο και εντάσσεται στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Επιχειρήσεων για την ΕΚΕ CSR Europe. Για τους σκοπούς και τις δράσεις του Ελληνικού Δικτύου για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη θα μιλήσουμε εκτενέστερα στο 3 ο κεφάλαιο της εργασίας. Το 2001 μπορεί να χαρακτηριστεί ως έτος που παρουσιάζει τεράστια αύξηση σε θέματα και πρωτοβουλίες που αφορούν στην ΕΚΕ. Μια πολύ σημαντική πρωτοβουλία ήταν το λεγόμενο EMAS (Eco-Management and Audit Scheme) και το σύστημα επαλήθευσης του, μια εθελοντική πρωτοβουλία που σχεδιάστηκε για τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων. Ο στόχος του είναι να αναγνωρίζονται και να επιβραβεύονται οι οργανώσεις εκείνες που υπερβαίνουν τις ελάχιστες νομικές απαιτήσεις και βελτιώνουν συνεχώς τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις. Επιπλέον, απαίτηση του συστήματος, στο οποίο συμμετέχουν οργανισμοί και επιχειρήσεις, είναι να δημοσιεύουν τακτικά μια έκθεση σχετική με αυτές τις επιδόσεις (Ελληνικό Δίκτυο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, 2009). Σταθμό στη διάδοση και παγιοποίηση της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης αποτέλεσε η Πράσινη Βίβλος (Green Paper) που εκδόθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούλιο του Η Πράσινη Βίβλος όρισε την ΕΚΕ ως «έννοια σύμφωνα με την οποία οι εταιρείες ενσωματώνουν σε εθελοντική βάση κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες στις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες και στις επαφές τους με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη». Την ίδια χρονιά στη Σύνοδο Κορυφής στο Γκέτεμποργκ παγιώνεται η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για βιώσιμη ανάπτυξη που απαιτεί τη συμπόρευση της οικονομικής ανάπτυξης, της κοινωνικής συνοχής και της περιβαλλοντικής προστασίας (Euro2day, 2/6/2006). Σχεδόν ταυτόχρονα ξεκίνησε εκείνη τη χρονιά και η «Ευρωπαϊκή Εκστρατεία για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη 2005» με πρωταρχικό στόχο την ευρύτερη διάδοση της ΕΚΕ στην ευρωπαϊκή επιχειρηματική κοινότητα. Στο πλαίσιο της εκστρατείας αυτής περιλαμβάνεται μια σειρά συνεδρίων σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις και το πρώτο από αυτά διεξάγεται στην Αθήνα στις 29&30/11/2001 (Αθανασοπούλου, 2003: 154). Λίγο αργότερα, το 2002, πραγματοποιείται η Παγκόσμια Διάσκεψη Κορυφής για την Αειφόρο Ανάπτυξη στο Γιοχάνεσμπουργκ, που συγκεντρώνει δεκάδες χιλιάδες συμμετέχοντες, συμπεριλαμβανομένων αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, εθνικών αντιπροσώπων και επικεφαλής ΜΚΟ, επιχειρήσεων και άλλων μεγάλων ομάδων. Σκοπός της ήταν να επικεντρωθεί η προσοχή και η άμεση δράση του κόσμου στην κατεύθυνση της αντιμετώπισης 18

23 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης δύσκολων προκλήσεων, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της ζωής των ανθρώπων και της διατήρησης των φυσικών πόρων σε έναν κόσμο που αυξάνεται συνεχώς πληθυσμιακά, με ολοένα αυξανόμενη ζήτηση για τρόφιμα, νερό, στέγη, υγιεινή, ενέργεια, υπηρεσίες υγείας και οικονομική ασφάλεια. Τον Ιούλιο του 2002 και σε συνέχεια του διαλόγου που ξεκίνησε με την Πράσινη Βίβλο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε πλέον την Ανακοίνωση «Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη: Μια συνεισφορά των επιχειρήσεων στην βιώσιμη ανάπτυξη». Σχεδόν παράλληλα, θεσμοθετήθηκε και το Ευρωπαϊκό Πολυμερές Φόρουμ για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη (World Summit on Sustainable Development MSHForum), του οποίου πρόεδρος ορίζεται από την Επιτροπή και φέρνει σε επαφή ευρωπαϊκές αντιπροσωπευτικές οργανώσεις εργοδοτών, συνδικαλιστικές οργανώσεις δικτύων επιχειρήσεων και ΜΚΟ, για την προώθηση της καινοτομίας, της σύγκλισης και της διαφάνειας στις υφιστάμενες πρακτικές και τα εργαλεία της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης μέσω: της ανταλλαγής εμπειρίας και καλών πρακτικών μεταξύ των φορέων της Ε.Ε., της συγκέντρωσης των υπαρχόντων πρωτοβουλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της επιδίωξης της προσέγγισής της με κατευθυντήριες αρχές, και της διερεύνησης των πεδίων που απαιτούν συμπληρωματική δράση. Στην ελληνική επικράτεια τη χρονιά αυτή (2002), και αφού είχαν προηγηθεί η κατάρρευση του ελληνικού Χρηματιστηρίου και τα διεθνή οικονομικά σκάνδαλα (όπως της Enron και WorldCom), η κυβέρνηση ψήφισε το νόμο 3016/17/5/02 για τις αρχές της σύγχρονης και αποτελεσματικής Εταιρικής Διακυβέρνησης, που προβλέπει τη διασφάλιση πλήρους διαφάνειας, αυστηρό έλεγχο της οικονομικής διαχείρισης, αυτό - αξιολόγηση διοικούντων, πλήρη και αντικειμενική ενημέρωση του κοινού κτλ. (Σιακαβέλας, 2003: 190). Το 2004, ο Οργανισμός για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ) κάνει λόγο για «συλλογική διακυβέρνηση», θεσμοθετώντας κάποιες αρχές, τις Αναθεωρημένες Αρχές, οι οποίες αποτελούν ένα ζωντανό όργανο που προσφέρει μη δεσμευτικά πρότυπα, καλές πρακτικές, κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή τους και συνάμα μπορούν να προσαρμοστούν στις ιδιαίτερες συνθήκες συγκεκριμένων χωρών και περιοχών. Έτσι, ο ΟΟΣΑ προσφέρει ένα φόρουμ για συνεχή διάλογο και ανταλλαγή εμπειριών ανάμεσα στις χώρες μέλη και μη-μέλη. 19

24 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Στις αρχές του 2006, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με πρωτοβουλία των Επιτρόπων Verheygen και Spidla, έκανε μια νέα αρχή στην κατεύθυνση της συνεννόησης και της συνεργασίας μεταξύ αυτής και ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, αναγνωρίζοντας ότι διαδραματίζουν πρωταρχικό ρόλο στο θέμα της ΕΚΕ. Η συνεργασία με τη μορφή ευρωπαϊκής συμμαχίας για την ΕΚΕ, προσαρτάται ως παράρτημα στην ανακοίνωση που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Implementing the partnership for Growth and Jobs: Making Europe a pole of excellence on Corporate Social Responsibility και έτσι πραγματοποιείται η «Eυρωπαϊκή Σύμπραξη για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη», όπου ευρωπαϊκές επιχειρήσεις όλων των μεγεθών καλούνται να εκφράσουν εθελοντικά την υποστήριξή τους. Η σύμπραξη δεν είναι νομική πράξη αλλά μια πολιτική «ομπρέλα» για νέες ή υπάρχουσες πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται στον τομέα της ΕΚΕ από μεγάλες επιχειρήσεις, ΜΜΕ και άλλους σχετικούς φορείς. Η πρωτοβουλία αυτή αποτέλεσε συνέχεια των ευρύτατων διαβουλεύσεων που έγιναν με όλους τους σχετικούς παράγοντες στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού πολυμερούς φόρουμ για την ΕΚΕ, το οποίο υπέβαλε την τελική του έκθεση το Με αυτήν την «Ευρωπαϊκή Σύμπραξη για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη», η Επιτροπή έχει ως στόχο αφενός να ενθαρρύνει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να εγκολπωθούν σε μεγαλύτερο βαθμό την έννοια της ΕΚΕ και αφετέρου να αυξήσει την υποστήριξη και την αναγνώριση της ΕΚΕ ως παράγοντα που συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη. Συγχρόνως, η Επιτροπή εξακολουθεί να αποδίδει εξαιρετικά μεγάλη σημασία στο διάλογο με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και αναγνωρίζει ότι, χωρίς την ενεργό υποστήριξη και την εποικοδομητική κριτική των φορέων που δεν ανήκουν στην επιχειρηματική κοινότητα, η ΕΚΕ δεν θα ακμάσει (Ελληνικό Δίκτυο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, 2009). Μέχρι σήμερα, τα Ευρωπαϊκά Δίκτυα για την ΕΚΕ, ανάμεσα στα οποία και το ελληνικό, φτάνουν πλέον σχεδόν τα 20, ενώ στους διεθνείς οργανισμούς με δράσεις Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης, πέρα από το CSR Europe, πρέπει να αναφερθούν ακόμη η UNICE, το Eurocommerce και βεβαίως το Business for Social Responsibility, με τον εξυπηρετικό δικτυακό τόπο. 20

25 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Corporate Citizenship Triple Bottom Line Sustainable Development Corporate Social Rectitude CSP Corporate Social Performance Stakeholder Model Corporate Social Responsiveness CSR Corporate Social Responsibility Business Social Responsibility /Social Responsibility of Businessman Business Ethics / Business Philanthropy, Charity Πίνακας 1: Στάδια εξέλιξης της έννοιας της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (Mohan, 2003: 74) ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΥΠΕΡ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Επιχειρήματα κατά της ΕΚΕ Ως βασικότερο επιχείρημα κατά της ΕΚΕ μπορεί να θεωρηθεί η καθαρά ωφελιμιστική υιοθέτησή της από μια επιχείρηση, ως εργαλείο Μάρκετινγκ για τη βελτίωση της εταιρικής εικόνας και την εδραίωση μιας καλής φήμης. Τα περισσότερα, βέβαια, επιχειρήματα κατά της κοινωνικής ευθύνης των επιχειρήσεων έχουν αναπτυχθεί από τον Dr. Milton Friedman, ο οποίος έχει τιμηθεί με βραβείο Νόμπελ στα Οικονομικά. Συγκεκριμένα, ο Friedman υποστήριζε ότι βασικός στόχος των επιχειρήσεων είναι η μεγιστοποίηση του κέρδους των μετόχων με την καλύτερη δυνατή χρήση των περιορισμένων πόρων της οργάνωσης, με την προϋπόθεση βέβαια ότι οι δραστηριότητες τους είναι νόμιμες και δεν παραβιάζουν τους κοινωνικούς κανόνες. Η άποψη αυτή απόκτησε πολλούς υποστηρικτές αλλά και εχθρούς, οι οποίοι τελευταίοι θεώρησαν ότι με μια τέτοια στάση των επιχειρήσεων υπάρχει έλλειψη 21

26 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης ενδιαφέροντος για τους ανθρώπους που βρίσκονται σε άσχημη οικονομική και κοινωνική κατάσταση. Βέβαια, ο ίδιος ο Friedman αντιτάχθηκε σε μια τόσο απόλυτη κριτική, ισχυριζόμενος ότι η επιχείρηση δεν θα πρέπει να αναλαμβάνει άμεση κοινωνική ευθύνη έχοντας θεωρητικά αλλά και πρακτικά επιχειρήματα, τα οποία αναπτύσσουμε αμέσως παρακάτω (Friedman, 1973): Ο βασικός στόχος των επιχειρήσεων είναι η μεγιστοποίηση του κέρδους, οπότε η σπατάλη χρημάτων σε προγράμματα κοινωνικής δράσης μπορεί να έρχεται σε αντίθεση με το βασικό στόχο γιατί προκαλεί μείωση των κερδών, Το κόστος των κοινωνικών προγραμμάτων θα επιβαρύνει την επιχείρηση και θα πρέπει να περάσει στους καταναλωτές με τη μορφή αυξημένων τιμών, Τα στελέχη ευθύνονται έναντι των μετόχων για τη μεγιστοποίηση της αξίας του μετοχικού τους κεφαλαίου, οπότε είναι μεγάλο ρίσκο η σπατάλη πόρων σε κοινωνικές δράσεις, Οι επιχειρήσεις πρέπει να αξιολογούν συνεχώς την απόδοση και στα προγράμματα κοινωνικής δράσης είναι συνήθως δύσκολο να αξιολογηθεί ο βαθμός επιτυχίας, Τα στελέχη των επιχειρήσεων, προερχόμενα από οικονομικές σπουδές και όχι από κοινωνιολογικές, δεν έχουν την ικανότητα και την τεχνογνωσία ώστε να προσδιορίσουν ποιο είναι το κοινωνικό συμφέρον, Συνήθως δεν υπάρχει επαρκής υποστήριξη των επιχειρήσεων από τους κρατικούς ή άλλους φορείς για τη διεκπεραίωση κοινωνικών προγραμμάτων, Η κοινωνική ευθύνη αφορά καθαρά το κράτος, το οποίο θα πρέπει να μεριμνά για την κοινωνική πολιτική. Σε όλα τα προηγούμενα θα πρέπει να προσθέσουμε ότι ο Friedman και οι υποστηρικτές του ισχυρίζονται ότι ούτως ή άλλως μια επιχείρηση που αυξάνει τα κέρδη της ωφελεί την κοινωνία, γιατί δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας, αυξάνει τους μισθούς των εργαζομένων και επομένως βελτιώνει το βιοτικό επίπεδο αυτών και της τοπικής κοινωνίας γενικότερα. Συμπερασματικά, αν οι εταιρείες δαπανούν τους πόρους τους σε πραγματικές επιχειρηματικές δραστηριότητες και όχι σε κοινωνικά προγράμματα, τότε η χρήση αυτών των πόρων γίνεται αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη και οι επιχειρήσεις μπορούν να ανταγωνίζονται με επιτυχία στη διεθνή αγορά. 22

27 Κεφάλαιο 1 ο - Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Επιχειρήματα υπέρ της ΕΚΕ Στην αντίπερα όχθη από τις απόψεις του Friedman τοποθετείται η θέση του Dr. Keith Davis από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα (ΗΠΑ). Ο εν λόγω καθηγητής ισχυρίστηκε ότι η κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων είναι αναπόσπαστο μέρος της κοινωνικής δύναμης και έτσι οι επιχειρήσεις πρέπει να ανταποκρίνονται στις κοινωνικές τους υποχρεώσεις. Παρακάτω αναφέρονται τα κυριότερα επιχειρήματα που προέταξε ο Davis και οι υποστηρικτές του για την ΕΚΕ (Montana & Charnov, 1993: 60-61). Το να είναι κάποιος κοινωνικά υπεύθυνος είναι το πιο ηθικό, ή το πιο «σωστό» πράγμα που μπορεί να κάνει, Θεωρητικά, συμφέρει την επιχείρηση να συμβάλλει στη βελτίωση της κοινωνίας μέσα στην οποία λειτουργεί και αναπτύσσει επιχειρηματικές δραστηριότητες, γιατί μακροπρόθεσμα αυτή η βελτίωση θα ωφελήσει την ίδια την επιχείρηση, Η εκπλήρωση των κοινωνικών υποχρεώσεων βελτιώνει την εικόνα και τις δημόσιες σχέσεις της επιχείρησης, Οι κοινωνικές δραστηριότητες μπορεί να είναι προς όφελος και των μετόχων. Επειδή αυτές έχουν την έγκριση της κοινής γνώμης, δημιουργούν στους επαγγελματίες οικονομολόγους αναλυτές μια εικόνα μειωμένης κοινωνικής κριτικής, οπότε αυτό μπορεί να αυξήσει την αξία των μετοχών, Η απόκριση στα κοινωνικά θέματα θα βοηθήσει στον περιορισμό της κρατικής παρέμβασης στις επιχειρήσεις. Πέρα από τα παραπάνω επιχειρήματα που αναφέρονται στα οφέλη που αποκομίζει μια εταιρία που αναπτύσσει κοινωνικές πρωτοβουλίες, σε όλη τη σχετική βιβλιογραφία αναφέρεται σωρός επιχειρημάτων υπέρ της ΕΚΕ, από την πλευρά, βέβαια, κυρίως της επιχείρησης που τη συνδέει πρώτιστα με τη βελτίωση της οικονομικής θέσης της και άρα το ιδιοτελές όφελος. Τα κυριότερα από αυτά είναι: Η δυνατότητα έμπρακτης συμβολής στην κοινωνική ευημερία, Η οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης και αξιοπιστίας με την κοινότητα, 23

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές.

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Αναστασία Δημητρίου Αν. Καθηγήτρια Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο

Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο Εισαγωγή 0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ σελ. 04 Τι είναι το Οικουμενικό Σύμφωνο; 05 06 06 Οι 10 αρχές του Οικουμενικού Συμφώνου Γιατί μια διεθνής Πρωτοβουλία; Ποιοι συμμετέχουν; Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο Διάλογος που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας Sustainable Greece 2020, αποτελεί τη συστηματική καταγραφή των θέσεων όλων των προσκεκλημένων στην Πρωτοβουλία Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ & ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ, PROLEPSIS Η ΑΝΑΓΚΗ Η οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και ΜΜΕ. Δρ. Νικολάου Ιωάννης Λέκτορας Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και ΜΜΕ. Δρ. Νικολάου Ιωάννης Λέκτορας Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και ΜΜΕ Δρ. Νικολάου Ιωάννης Λέκτορας Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ 2. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

UN GLOBAL COMPACT (ΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΤΟΥ ΟΗΕ) United Nations Development Programme Programme Management Office Athens, Greece

UN GLOBAL COMPACT (ΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΤΟΥ ΟΗΕ) United Nations Development Programme Programme Management Office Athens, Greece UN GLOBAL COMPACT (ΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΤΟΥ ΟΗΕ) United Nations Development Programme Programme Management Office Athens, Greece Τι είναι το Global Compact H μεγαλύτερη, παγκόσμια πρωτοβουλία εταιρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

13. ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ (Ε.Κ.Ε.)

13. ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ (Ε.Κ.Ε.) 13. ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ (Ε.Κ.Ε.) 1.3.1.1. Εισαγωγή Τα τελευτά χρόνια αναπτύσσεται έντονος προβληματισμός και υιοθετούνται πρακτικές εφαρμογής από τον επιχειρηματικό κόσμο της Εταιρικής Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Δηλώσεις επίσημων προσκεκλημένων

Δηλώσεις επίσημων προσκεκλημένων Δηλώσεις επίσημων προσκεκλημένων Δήλωση κ. Peter Bakker, President, World Business Council for Sustainable Development (WBCSD) «Το Action2020 είναι η πλατφόρμα, βάση της οποίας το WBCSD και τα μέλη του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΜΕΡΟΣ 7-8 ΙΩΑΝΝΗΣ Λ. ΣΟΥΦΛΗΣ Δρ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ (isouflis@otenet.gr) ΜΑΙΟΣ 2013 ΔΟΜΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΑΡΧΕΣ, ΟΡΟΛΟΓΙΑ, ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟ, ΤΑΣΕΙΣ, ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρικά Γραφεία CYTA Δευτέρα, 3 Φεβρουαρίου 2014

Κεντρικά Γραφεία CYTA Δευτέρα, 3 Φεβρουαρίου 2014 Συνέδριο «H Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη στην εποχή της Οικονομικής Κρίσης: Επανατοποθέτηση ή εγκατάλειψη;» Κεντρικά Γραφεία CYTA Δευτέρα, 3 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΒΑΣΙΚΟΙ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΟΙ ΦΟΡΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΜΕΡΟΣ 3-4 ΙΩΑΝΝΗΣ Λ. ΣΟΥΦΛΗΣ Δρ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ (isouflis@otenet.gr) ΜΑΙΟΣ 2013 ΔΟΜΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΑΡΧΕΣ, ΟΡΟΛΟΓΙΑ, ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟ, ΤΑΣΕΙΣ, ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Tων Νικόλαου Α. Παναγιώτου Λέκτορα ΕΜΠ, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Eρευνας* και Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP)

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) Ιανουάριος 2012 Περιεχόμενα 1. H Εταιρία 2. Δήλωση Δέσμευσης Διοίκησης 3. Δέσμευση προς την Αγορά 4. Ανθρώπινα Δικαιώματα- Συνθήκες Εργασίας 5. Περιβάλλον 6. Καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το όραμα και οι εταιρικές αξίες του Ομίλου ΓΙΟΥΛΑ προσδιορίζουν στον μέγιστο βαθμό τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009 ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009 Στην Ελλάδα η έρευνα για την «Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και την Υπεύθυνη Κατανάλωση» σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε για 5 η φορά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική

Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική Κυρίες και κύριοι, καλησπέρα Η λειτουργία της σύγχρονης επιχείρησης έχει τρεις πυλώνες αναφοράς: την εταιρική κοινωνική ευθύνη, την εταιρική διακυβέρνηση, και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Πυλώνες επιφανειακά ανεξάρτητοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Δικός σας. Kasper Rorsted

Δικός σας. Kasper Rorsted ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ Εισαγωγή Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχουμε θέσει ξεκάθαρες στρατηγικές προτεραιότητες και φιλόδοξους στόχους για την εταιρία μας. Είμαστε στη διαδικασία να εδραιώσουμε στη Henkel μια Κουλτούρα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2014/2236(INI) 15.4.2015

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2014/2236(INI) 15.4.2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 15.4.2015 2014/2236(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με την κοινωνική επιχειρηματικότητα και την κοινωνική καινοτομία στην καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη ως Στρατηγικό Εργαλείο για τις Επιχειρήσεις και την Κοινωνία

Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη ως Στρατηγικό Εργαλείο για τις Επιχειρήσεις και την Κοινωνία ΕταιρικήΚοινωνικήΕυθυνη Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη ως Στρατηγικό Εργαλείο για τις Επιχειρήσεις και την Κοινωνία Äύο είναι τα γεγονότα που οδήγησαν πρόσφατα το θέμα της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (ΕΚΕ)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή Βρυξέλλες, 15 Φεβρουαρίου 2007 ΨΗΦΙΣΜΑ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Η εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβώνας" CESE

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης για τον Κυπριακό Οργανισμό Κέντρων Νεότητας.

Προοπτικές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης για τον Κυπριακό Οργανισμό Κέντρων Νεότητας. Προοπτικές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης για τον Κυπριακό Οργανισμό Κέντρων Νεότητας. Χριστίνα Νεοφυτίδου Λειτουργός Νεολαίας, Τομέας Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Τι είναι η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη; Σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 28.2.2012 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την προετοιμασία για τη διάσκεψη κορυφής «Ρίο+20» - Συνεδρίαση Διακοινοβουλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη. Σύμπραξη και Εφαρμογή

Αναπτυξιακή Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη. Σύμπραξη και Εφαρμογή Αναπτυξιακή Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη Σύμπραξη και Εφαρμογή Σωτήρης Θεμιστοκλέους sotiris.t@cardet.org www.cardet.org www.developmenteducation.org Διεθνές ανεξάρτητο, μη-κερδοσκοπικό, μη-κυβερνητικό

Διαβάστε περισσότερα

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) 2013

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) 2013 COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) 2013 Απρίλιος 2014 Περιεχόμενα 1. H Εταιρία 2. Δήλωση Δέσμευσης Διοίκησης 3. Δέσμευση προς την Αγορά 4. Ανθρώπινα Δικαιώματα 5. Συνθήκες Εργασίας 6. Περιβάλλον 7. Καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ)

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 1 ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ 3. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010 Management Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 Εισαγωγή Έννοια και Περιεχόμενο του Μάνατζμεντ Ποια είναι τα διοικητικά στελέχη και ποιος ο ρόλος τους στα διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας Βάσικες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 14.6.2014 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 183/5 Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχομένων στα πλαίσια του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη»

Περιεχόμενα. Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη» Περιεχόμενα 6 Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη» 9 11 Μαργαρίτα Αντωνάκη, Γενική Διευθύντρια ΕΑΕΕ, «Η Κοινωνική Ευθύνη Αναπόσπαστο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: ευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011 Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση»

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Κοινωνική Σύμπραξη στο Ν. Κυκλάδων» σας καλωσορίζει στην Ημερίδα: «Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» 23 Οκτωβρίου 2015 Πνευματικό Κέντρο Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΟ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ: ΙΔΡΥΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ:

ΔΙΚΤΥΟ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ: ΙΔΡΥΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ: ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ: ΙΔΡΥΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ: H πρωτοβουλία «Sustainable Greece 2020» διοργανώνεται από το QualityNet Foundation, H πρωτοβουλία «Sustainable Greece 2020» διοργανώνεται από το QualityNet Foundation,

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Η Διά Βίου Μάθηση Αρωγός στην Επαγγελματική Ανταγωνιστικότητα

Η Διά Βίου Μάθηση Αρωγός στην Επαγγελματική Ανταγωνιστικότητα Η Διά Βίου Μάθηση Αρωγός στην Επαγγελματική Ανταγωνιστικότητα Η Ευρώπη για τη Διά Βίου Μάθηση Nα καταστεί η Ευρώπη μία από τις πλέον ανταγωνιστικές κοινωνίες της γνώσης ανά την Υφήλιο Ο παγκόσμιος ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

Νέα πρότυπα & Αειφορία

Νέα πρότυπα & Αειφορία Χαράλαμπος Αγγελούδης Διευθυντής Πιστοποίησης Οκτώβριος 2014 Ο ουσιαστικός ρόλος των προτύπων στην Αειφόρο ανάπτυξη Το όραμα του ISO για τα προϊόντα του είναι να «αναγνωρίζονται και να γίνονται σεβαστά

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Η αλληλεπίδραση. µεταξύ. Επιχειρήσεων & Κοινωνίας

Η αλληλεπίδραση. µεταξύ. Επιχειρήσεων & Κοινωνίας Η αλληλεπίδραση µεταξύ Επιχειρήσεων & Κοινωνίας Μάρτιος 2013 Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ΕΚΕ Τονίζει H σηµερινή παγκόσµια οικονοµική κρίση οφείλεται στην έλλειψη διαφάνειας, λογοδοσίας

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

Sustainable 3 rd Party Logistics ΑΘΗΝΑ, 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015

Sustainable 3 rd Party Logistics ΑΘΗΝΑ, 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 Sustainable 3 rd Party Logistics ΑΘΗΝΑ, 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 1 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2 Η Π.Α.Ε.Γ.Α.Ε. (Προνομιούχος Ανώνυμος Εταιρεία Γενικών Αποθηκών Ελλάδος) είναι η πρώτη ελληνική εταιρεία παροχής υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ NOMOΣ: 3520/2006 ΦΕΚ: Α 274/22.12.2006 ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ***ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Σύμφωνα με την Ανακοίνωση Υπ.Εξωτ. Φ.0544/Μ.5848/ΑΣ.46/2007

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων

Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων Ποιοι είμαστε Οι διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις που προσυπογράφουμε τον Καταστατικό Χάρτη Αυτοδέσμευσης Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

* ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα

* ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα Ηλεκτρονικό περιοδικό www.foodstandard.gr Τεύχος 18 -Αύγουστος 2011 * Πιστοποίηση * ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα διαχειριστικής τα logos που θυμίζουν τον πα- επάρκειας για τη ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ foodstandard λιό καλό

Διαβάστε περισσότερα

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Διαπραγματεύσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας και κοινωνικός διάλογος σε καιρούς κρίσης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Μερικά απλά λόγια για την κρίση Η κρίση ξεκίνησε στις ΗΠΑ το 2008

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Μαθημάτων στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος Κοινωνιολογίας με τίτλο «Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση»

Κύκλος Μαθημάτων στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος Κοινωνιολογίας με τίτλο «Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση» ΝΙΚΟΣ ΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ Κύκλος Μαθημάτων στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος Κοινωνιολογίας με τίτλο «Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση» ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΕΥΡΩΠΑΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πατούλης Δήμαρχος Αμαρουσίου

Γιώργος Πατούλης Δήμαρχος Αμαρουσίου 1 Ο Δήμος Αμαρουσίου προσφέρει καθημερινά, μια σειρά από χρήσιμες και υψηλής ποιότητας υπηρεσίες, σε χιλιάδες πολίτες. Αναλαμβάνει σημαντικές πρωτοβουλίες, που βελτιώνουν την καθημερινότητα τους. Διεκδικεί

Διαβάστε περισσότερα

σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών.

σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών. Κυρίες και κύριοι, σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών. Το σημερινό γεγονός αντιπροσωπεύει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό!

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! Βιώσιμη διαχείριση αστικού νερού: Βασικές αρχές & καλές πρακτικές σε θέματα επικοινωνίας, διαβούλευσης, εκπαίδευσης Νερό: δημόσιο αγαθό, μοναδικός φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

Ηνωμένα Έθνη, Νέα Υόρκη 10-42050 Ιούλιος 2010 Μετάφραση στα Ελληνικά: Όμιλος UNESCO Νέων Θεσσαλονίκης

Ηνωμένα Έθνη, Νέα Υόρκη 10-42050 Ιούλιος 2010 Μετάφραση στα Ελληνικά: Όμιλος UNESCO Νέων Θεσσαλονίκης Ηνωμένα Έθνη, Νέα Υόρκη 10-42050 Ιούλιος 2010 Μετάφραση στα Ελληνικά: Όμιλος UNESCO Νέων Θεσσαλονίκης Διεθνές Έτος Νεολαίας 12 Αυγούστου 2010 11 Αυγούστου 2011 Διάλογος και Αλληλοκατανόηση Ηνωμένα Έθνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 5η: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Στρατηγικά Εργαλεία Marketing Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα ιατύπωση Οράματος Ανάλυση Αλυσίδας Αξίας

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές φίλες και φίλοι,

Αγαπητές φίλες και φίλοι, Αγαπητές φίλες και φίλοι, Θα ήθελα πρώτα απ όλα να σας ευχαριστήσω θερμά που μας τιμάτε με την παρουσία σας στη σημερινή ενημερωτική εκδήλωση-ημερίδα, για την παρουσίαση των νέων διαδικτυακών υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 22.3.2006 COM(2006) 136 τελικό ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Γκλαβέρη Αναστασία Μάιος 2006 Σκοπός n Σκοπός μας στην παρούσα διπλωματική εργασία είναι να διερευνήσουμε θέματα που σχετίζονται με την ανταγωνιστικότητα στην Ελλάδα. n

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Ενότητα 8: Σωματεία και ιδρύματα Δρ. Ανδρονίκη Καταραχιά Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ. Κατευθυντήριες Γραμμές

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ. Κατευθυντήριες Γραμμές ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Κατευθυντήριες Γραμμές eco-commerce 1.1 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ eco-commerce Το eco-commerce αναπτύχθηκε από την Εθνική Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου

Διαβάστε περισσότερα

ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος-Πολ. Μηχανικός

ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος-Πολ. Μηχανικός ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος-Πολ. Μηχανικός Μέσα εδραίωσης µιας επιχείρησης (ιδιωτική ή δηµόσια, οργανισµός ή µη κυβερνητική οργάνωση) στο χώρο της και για να χτίσει την εικόνα της: η διαφήµιση,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Δικτύου Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης Εργαζομένων

Ανάπτυξη Δικτύου Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης Εργαζομένων Ανάπτυξη Δικτύου Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης Εργαζομένων 1. Περίληψη του έργου 2. Τι είναι το Δίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων ηµήτρης Γιάκος Περιβαλλοντολόγος, MSc Τι είναι οι Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Ο όρος πράσινες ή οικολογικές δηµόσιες συµβάσεις αναφέρεται στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΝΔΟ- ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1: Πεδίο Εφαρμογής

Άρθρο 1: Πεδίο Εφαρμογής ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΔΟΜΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ (ΔΑΣΤΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ (ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ)

Διαβάστε περισσότερα

ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΜΕΡΟΣ 1-2 ΙΩΑΝΝΗΣ Λ. ΣΟΥΦΛΗΣ Δρ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ (isouflis@otenet.gr) ΜΑΙΟΣ 2013 ΔΟΜΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΑΡΧΕΣ, ΟΡΟΛΟΓΙΑ, ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟ, ΤΑΣΕΙΣ, ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα