Κτηνοτροφία και ερημοποίηση στην περιοχή της Μεσογείου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κτηνοτροφία και ερημοποίηση στην περιοχή της Μεσογείου"

Transcript

1 Κτηνοτροφία και ερημοποίηση στην περιοχή της Μεσογείου Π.Α. Τσιώρας, Κ. Μαντζανάς και Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286), Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Θεσσαλονίκη Περίληψη Στην Ελλάδα όπως και σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, η υποβάθμιση του εδάφους προκαλείται κυρίως από τις ανθρώπινες δραστηριότητες και μεγάλο ποσοστό των λιβαδικών εκτάσεων είναι μέτρια έως πολύ ερημοποιημένες. Η έλλειψη ορθολογικής διαχείρισης των λιβαδικών εκτάσεων μπορεί να προκαλέσει την υποβάθμιση τους. Ο μεγάλος αριθμός των βοσκόντων ζώων, σε συνδυασμό με τα κενά του νομικού καθεστώτος αναδεικνύει την υπερβόσκηση σε έναν από τους πιο σημαντικούς παράγοντες μείωσης της φυτοκάλυψης και διάβρωσης του εδάφους. Τα αποτελέσματα της υπερβόσκησης περαιτέρω ενισχύονται από τις πυρκαγιές που, είτε είναι τυχαίες είτε προκαλούνται από τους κτηνοτρόφους, στην προσπάθειά τους να ελέγξουν την ανεπιθύμητη ξυλώδη βλάστηση. Η εργασία αυτή αποτελεί μια σύντομη ανασκόπηση της κυριότερης βιβλιογραφίας για τη σχέση της κτηνοτροφίας με την ερημοποίηση στην περιοχή της Μεσογείου και εξετάζει τις προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες η κτηνοτροφία μπορεί να αποτελέσει αειφορική οικολογική και οικονομική δραστηριότητα και όχι αίτιο υποβάθμισης των λιβαδικών οικοσυστημάτων. Λέξεις κλειδιά: Βλάστηση, φυτοποικιλότητα, έδαφος, πυρκαγιές, οικοσύστημα. Εισαγωγή Η ερημοποίηση είναι ένα πολύπλοκο φαινόμενο, αποτέλεσμα βιοφυσικών και κοινωνικοοικονομικών παραγόντων (Geist and Lambin 2004). Σύμφωνα με τον ορισμό της Σύμβασης για την καταπολέμηση της ερημοποίησης των Ηνωμένων Εθνών (UNCCD), ερημοποίηση είναι η «υποβάθμιση του εδάφους, του τοπίου και του βιοπαραγωγικού συστήματος της γης σε ξηρές, ημι-ξηρες και ύφυγρες περιοχές, ως αποτέλεσμα διαφορετικών παραγόντων όπως η αλλαγή του κλίματος και οι ανθρώπινες δραστηριότητες». Το φαινόμενο χαρακτηρίζεται από σταδιακή μείωση της γονιμότητας του εδάφους που οδηγεί σε μειωμένη αγροτική παραγωγή (Roxo et al 2005). Η ερημοποίηση αποκτά αυξανόμενη σημασία καθώς απειλεί 37,6 εκ. τετραγωνικά χιλιόμετρα σε όλο τον κόσμο (Perez-Trejo 1994). Mόνο στην Νότια Ευρώπη εκτιμάται ότι απειλεί ποσοστό μεγαλύτερο από το 60% της συνολικής της έκτασης. Πρέπει να επισημανθεί ότι ερημοποίηση δεν προκαλείται μόνο από τους κλιματικούς παράγοντες. Αυτοί συνεργούν στην υποβάθμιση ενός οικοσυστήματος σε συνδυασμό με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, όπως είναι η τοπογραφία, η κατάσταση της βλάστησης και η διαβρωσιμότητα του εδάφους. Αντίθετα, ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία και οι πυρκαγιές, έχουν αναγνωρισθεί ως οι κύριοι ανθρωπογενείς παράγοντες που επηρεάζουν την εξέλιξη της ερημοποίησης σε μία περιοχή, είτε επιταχύνοντας, είτε καθυστερώντας τη φυσική διεργασία (UN 1994). Μάλιστα, για την περίπτωση της Μεσογείου, οι Blondel και Aronson (1999), αναφερόμενοι από τους Naveh and Carmel (2003) θεωρούν τις ανθρώπινες δραστηριότητες ως «γλύπτες του τοπίου», δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην άμεση και έντονη επίδραση που αυτές ασκούν. Λιβαδοπονία Ξηροθερμικών Περιοχών 341

2 Οι επιπτώσεις της βόσκησης στα οικοσυστήματα μπορούν να κυμαίνονται από επωφελείς έως καταστροφικές και εξαρτώνται από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της βλάστησης, του κλίματος και της διαχείρισης που εφαρμόζεται. Η όποια σχέση της κτηνοτροφίας με την ερημοποίηση δε θα πρέπει να αναζητηθεί στη δραστηριότητα αυτή καθ αυτή, αλλά στον τρόπο με τον οποίο ασκείται. Ιδιαίτερα στη χώρα μας, σημαντικό πρόβλημα αποτελεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς των λιβαδιών. Μεγάλο ποσοστό τους είναι δημόσιες εκτάσεις που βόσκονται κοινόχρηστα από τα κοπάδια της κάθε περιοχής (Papanastasis 1993). Με τον τρόπο αυτό γίνεται δύσκολη ή αδύνατη η ορθολογική διαχείρισή τους, γεγονός που οδηγεί σε υπερβόσκηση. Επίσης οι επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο ζωικό κεφάλαιο ενθάρρυναν τους κτηνοτρόφους να αυξήσουν το μέγεθος των κοπαδιών τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι αυξήσεις αυτές οδήγησαν σε υποβάθμιση των αντίστοιχων οικοσυστημάτων (Dubost 1998). Η πολυπλοκότητα του φαινομένου της ερημοποίησης, αλλά και του πλέγματος των οικολογικών σχέσεων και επιπτώσεων που έχει η βόσκηση, προϋποθέτουν την εις βάθος ανάλυση των ιδιαίτερων οικολογικών, κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών κάθε περιοχής. Στην εργασία αυτή γίνεται ανασκόπηση της κυριότερης βιβλιογραφίας για την ερημοποίηση σε σχέση με την κτηνοτροφία στην περιοχή της Μεσογείου και γίνονται προτάσεις για την καταπολέμησή της. Επιπτώσεις της βόσκησης στα λιβαδικά οικοσυστήματα Φυτοκάλυψη Η φυτοκάλυψη είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την αποτροπή της ερημοποίησης. Προστατεύει την επιφάνεια του εδάφους από τη δράση των κατακρημνισμάτων, αυξάνει την διήθηση του νερού και καθυστερεί την απορροή (Papanastasis et al. 2003). Είναι επίσης σημαντική για τη διατήρηση της λιβαδικής υγείας. Ένα λιβάδι μπορεί να χαρακτηριστεί αειφορικό, αν η βλάστησή του επιτυγχάνει τουλάχιστον τον περιορισμό της διάβρωσης (SRM 1995). Η μείωση της φυτοκάλυψης με τη βόσκηση καθιστά το έδαφος περισσότερο ευάλωτο στη διάβρωση. Από τα παραπάνω προκύπτει η σημαντική σχέση της κτηνοτροφίας με την ερημοποίηση. Στο παρελθόν η κτηνοτροφία είχε κατηγορηθεί για υποβάθμιση των οικοσυστημάτων. Συγκεκριμένα, η υπερβόσκηση θεωρήθηκε ως η κύρια αιτία αποδάσωσης στην περιοχή της Μεσογείου (Τsoumis 1985), αλλά και αποτροπής της εξέλιξης των θαμνώνων αειφύλλων πλατυφύλλων σε ψηλά δάση (Tomaselli 1977). Θεωρήθηκε επίσης ως η κυριότερη αιτία ερημοποίησης σε φτωχά και ευδιάβρωτα εδάφη (Arianoutsou - Faraggitaki 1985). Ωστόσο, και η υποβόσκηση θέτει σε κίνδυνο τα οικοσυστήματα. Τα Μεσογειακά οικοσυστήματα, ιδιαίτερα, έχουν εξελιχθεί με την παρουσία των βοσκόντων ζώων. Πιθανή αφαίρεσή των ζώων από τις λιβαδικές εκτάσεις μπορεί να οδηγήσει σε εισβολή θάμνων στα ποολίβαδα, αύξηση της πυκνότητας των θάμνων στα θαμνολίβαδα και, σε ένα απώτερο στάδιο, σε ομογενοποίηση του τοπίου (Papanastasis 1998). Η ορθολογική βόσκηση είναι επωφελής για το οικοσύστημα με πολλούς τρόπους: διεγείρει την αύξηση της βλάστησης, διατηρεί το δείκτη φυλλικής επιφάνειας σε άριστες τιμές και αυξάνει τη θρεπτική αξία των φυτών (Enne et al. 1998). Βοηθά επίσης στην εξάπλωση των σπόρων, μέσω της επιζωοχωρίας (Παπαναστάσης και Νοϊτσάκης 1992). Επιπλέον, η βόσκηση συνεισφέρει στη λίπανση του εδάφους με τα προϊόντα μεταβολισμού των ζώων και μειώνει τον κίνδυνο πυρκαγιάς. Ο προσδιορισμός ενός ποσοστού φυτοκάλυψης, ως κατώτατου ορίου για την αποτελεσματική προστασία από τη διάβρωση είναι πολύ σημαντική. Σύμφωνα με τους Hellali and Nastis (1998), το ποσοστό του 50% αποδείχθηκε ικανό για τον αποτελεσματικό έλεγχο αυξημένης επιφανειακής απορροής σε ποολίβαδα μετρίων κλίσεων. Ο Thornes (1999) 342 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

3 προτείνει ως όριο φυτοκάλυψης το 30%, καθώς κάτω από αυτό τα εδάφη γίνονται ιδιαίτερα ευάλωτα στη διάβρωση. Φυτοποικιλότητα Τα βόσκοντα ζώα παίζουν σημαντικό ρόλο στη τροφική αλυσίδα με τις αλλαγές που επιφέρουν στη φυτοποικιλότητα και τη θρεπτική αξία των φυτών. Η βλάστηση έχει αναπτύξει διάφορους μηχανισμούς προσαρμογής στη βόσκηση (Papanastasis 1998), όμως όλα τα είδη δεν είναι εξίσου προσαρμοσμένα στην πίεση από τα βόσκοντα ζώα (Bergmeier 1998). Mέτριας έντασης βόσκηση μπορεί να αυξήσει την ποικιλότητα των φυτών (Seligman and Perevolotsky 1994). Σε οικοσυστήματα χαμηλής παραγωγικότητας, συνεχής έντονη βόσκηση αλλάζει τις αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στα είδη των φυτών (Noy-Meir 1998). Πάντως, η προστασία ποολίβαδων από τη βόσκηση μπορεί να οδηγήσει σε μικρότερη ποικιλία φυτικών ειδών (Koukoura et al. 1998). Έδαφος Οι αρνητικές επιπτώσεις της βόσκησης στο έδαφος διακρίνονται σε έμμεσες και άμεσες. Οι έμμεσες είναι αποτέλεσμα της μείωσης της φυτοκάλυψης και της συνεπακόλουθης μείωσης της οργανικής ύλης στο έδαφος (Enne et al. 2002). H συμπίεση αυτή, εξαρτάται από τον αριθμό και το είδος των ζώων, τον τύπο του εδάφους. H μείωση του πορώδους έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της επιφανειακής απορροής και επομένως και της διάβρωσης. H απορροή σε κανονικά βοσκόμενες περιοχές βρέθηκε 30-50% υψηλότερη από ό,τι σε ελαφρά βοσκόμενες ή αβόσκητες περιοχές (Παπαναστάσης και Νοϊτσάκης 1992). Σημαντική είναι η συνεισφορά της βόσκησης στον κύκλο των θρεπτικών στοιχείων. Ποσοστό 80-95% των θρεπτικών ουσιών επιστρέφουν στο έδαφος ως αποτέλεσμα του μεταβολισμού των ζώων και επιταχύνεται ο κύκλος των θρεπτικών στοιχείων, τα οποία γίνονται γρηγορότερα διαθέσιμα στα φυτά (Heady and Child 1994). Βόσκηση και πυρκαγιές Πολύ μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αλληλεπίδραση ανάμεσα στη βόσκηση και τις πυρκαγιές. Όταν τα κοπάδια βόσκουν σε πρόσφατα καμμένες εκτάσεις, επιβραδύνεται η φυσική αναγέννηση. Αν η πίεση που ασκείται από τη βόσκηση είναι έντονη, οι μηχανισμοί ανάκαμψης του οικοσυστήματος από τη φωτιά ενδέχεται να μην είναι αποτελεσματικοί. Παράλληλα, τα είδη που επιβιώνουν είναι ανθεκτικά τόσο στη βόσκηση όσο και στη φωτιά. Οι βοσκοί προσπαθούν να τα εξαλείψουν βάζοντας εκ νέου πυρκαγιές. Αξίζει να σημειωθεί, ότι το 10% των πυρκαγιών της δεκαετίας οφειλόταν διαπιστωμένα σε κτηνοτρόφους, ποσοστό που μπορεί να είναι μεγαλύτερο, καθώς το 40% των πυρκαγιών είχε άγνωστα αίτια (Μακέδος 2001). H φωτιά έχει αναγνωριστεί ως ένα σύγχρονο εργαλείο διαχείρισης της βλάστησης. Απαραίτητη προϋπόθεση για να είναι επωφελής για τις λιβαδικές εκτάσεις αποτελεί ο έλεγχός της. Η φωτιά πρέπει να εφαρμόζεται στο κατάλληλο μέρος, την κατάλληλη στιγμή και μόνο από κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό. Μόνο με αυτόν τον τρόπο η παραγωγικότητα των λιβαδικών εκτάσεων μπορεί να βελτιωθεί σε μεγάλο βαθμό, χωρίς να απειληθεί το οικοσύστημα (Papanastasis 2000). Σημασία της ορθολογικής διαχείρισης H ορθολογική διαχείριση καθορίζει τον τρόπο άσκησης της κτηνοτροφικής δραστηριότητας και ιδιαίτερα τον αριθμό και το είδος ή τα είδη ζώων που θα βοσκήσουν σε Λιβαδοπονία Ξηροθερμικών Περιοχών 343

4 ένα λιβάδι, καθώς και το σύστημα βόσκησης που θα ακολουθηθεί. Προϋποθέτει δηλαδή τη σύνταξη ενός διαχειριστικού σχεδίου. Ωστόσο, οι σκοποί ενός τέτοιου σχεδίου μπορεί να ποικίλουν καθώς η βόσκηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο της βιοποικιλότητας, την αύξηση της παραγωγής αλλά και για τη βελτίωση του υδρολογικού κύκλου ή της άγριας πανίδας. Πάντως, η ορθολογική διαχείριση αποτελεί το εργαλείο για την πολύπλευρη βελτίωση των οικοσυστημάτων και για την επίτευξη αειφορικής κτηνοτροφικής παραγωγής, απομακρύνοντας έτσι τον κίνδυνο ερημοποίησης. Νομοθετικό πλαίσιο Σοβαρό πρόβλημα στην εκμετάλλευση των λιβαδιών αποτελεί σήμερα η μη ύπαρξη ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού νομικού καθεστώτος αλλά και η αδυναμία εφαρμογής του ισχύοντος από την πλευρά της πολιτείας (Μακέδος 2001). Το Ν.Δ. 89/1969 σε συνδυασμό με τη νομοθεσία περί δημοτικών και κοινοτικών βοσκών δημιουργεί κάποιες δυνατότητες ορθολογικής χρήσης των λιβαδιών από τους ΟΤΑ, που όμως δεν αξιοποιούνται για τη λύση του σοβαρού προβλήματος της υπερβόσκησης (Μακέδος 2001). Απαιτείται η σύνταξη και ψήφιση ολοκληρωμένου νομικού πλαισίου για την ορθολογική χρήση των λιβαδιών, που θα χαρακτηρίζεται από πληρότητα και θα βασίζεται στις αρχές της λιβαδοπονικής επιστήμης στοχεύοντας στην αειφορία της παραγωγής, την πολλαπλή χρήση και την προστασία του εδάφους και του γενετικού υλικού της χλωρίδας και πανίδας. Συμπεράσματα Η άσκηση κτηνοτροφικής δραστηριότητας δε συνεπάγεται απαραίτητα και ερημοποίηση. Η βόσκηση αποτελεί μέρος των μεσογειακών οικοσυστημάτων εδώ και χιλιάδες χρόνια και έχει συμβάλει στη διαμόρφωση των τοπίων των περιοχών αυτών, ενώ αποτελεί σημαντική οικονομική δραστηριότητα, ιδιαίτερα για τους κατοίκους των ορεινών πληθυσμών. Μέτριας έντασης βόσκηση είναι ευεργετική για τα λιβάδια γιατί βελτιώνεται η παραγωγικότητά τους, απομακρύνεται ο κίνδυνος πυρκαγιάς, διατηρείται η φυτοποικιλότητα και βελτιώνεται ο υδρολογικός κύκλος. Απαραίτητη προϋπόθεση για την άσκηση κτηνοτροφικής δραστηριότητας αποτελεί η σύνταξη κατάλληλων διαχειριστικών σχεδίων και η εφαρμογή νομοθεσίας ικανής για την αντιμετώπιση των υπάρχοντων προβλημάτων. Αναγνώριση βοήθειας Η παρούσα εργασία πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος «Σύστημα επιτήρησης για την εκτίμηση και παρακολούθηση της ερημοποίησης» (DeSurvey, Contract no. GOCE-CT ). Βιβλιογραφία Arianoutsou-Faraggitaki, M Desertification by overgrazing in Greece: the case of Lesvos island. J Arid Environ., 9: Bergmeier, E Are Cretan endemics threatened by grazing?, p In: Ecological Basis of livestock grazing in Mediterranean ecosystems (V.P. Papanastasis and D. Peter, eds). International Workshop, Thessaloniki Oct European Commission, Brussels. Dubost, M European policies and livestock grazing in Mediterranean ecosystems, p In: Ecological Basis of livestock grazing in Mediterranean ecosystems (V.P. Papanastasis and D. Peter, eds). International Workshop, Thessaloniki Oct Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

5 European Commission, Brussels. Enne, G., M. Pulina, M. d Angelo, F. Previtali, S. Madrau, S. Caredda and A.H.D. Francesconi Agro-pastoral activities and land degradation in Mediterranean areas: Case study of Sardinia, p In: Mediterranean Desertification: a mosaic of processes and responses (N.A. Geeson, C.J. Brandt, and J.B. Thornes, eds). Wiley and Sons, Chichester. Enne, G., M. Pulina, M. d Angelo and G. Masala The role of animal grazing behaviour on land degradation in Mediterranean environments. Agr. Med., 128: Geist, H.J. and E.F. Lambin Dynamic causal patterns of desertification. BioScience, 54: Heady, H.F. and R.D. Child Rangeland Ecology and Management. Westview Press, Boulder, Colorado, pp Hellali, H. and A.S. Nastis Effects of vegetation cover modification by grazing on water runoff in a sandy-loamy grassland, p In: Ecological Basis of livestock grazing in Mediterranean ecosystems (V.P. Papanastasis and D. Peter, eds). International Workshop, Thessaloniki, Oct European Commission, Brussels. Koukoura, Z., C. Tsiouvaras and V.P. Papanastasis Long term effects of grazing on biodiversity of a Mediterranean grassland in northern Greece, p In: Ecological Basis of livestock grazing in Mediterranean ecosystems (V.P. Papanastasis and D. Peter, eds). International Workshop, Thessaloniki, Oct European Commission, Brussels. Μακέδος, Ι Προβλήματα από την άσκηση της λιβαδοπονίας στο χώρο της Μακεδονίας, σελ Η Λιβαδοπονία στο κατώφλι του 21 ου αιώνα (Θ. Παπαχρήστου και Ο. Ντίνη - Παπαναστάση, εκδότες). Πρακτικά 2 ου Πανελλήνιου Λιβαδοπονικού Συνεδρίου. Ιωάννινα, 4-6 Οκτωβρίου Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία. Δημ. Νο. 9. Naveh, Z. and Y. Carmel The evolution of the cultural Mediterranean landscape in Israel as affected by fire, grazing and human activities, p In: Evolutionary Theory and Processes: Modern Horizons, Papers in Honour of Eviatar Nevo (S.P. Wasser, ed.). Kluwer Academic Publishers. Noy-Meir, I Effects of grazing on Mediterranean grasslands: the community level, p In: Ecological Basis of livestock grazing in Mediterranean ecosystems (V.P. Papanastasis and D. Peter, eds). International Workshop, Thessaloniki, Oct European Commission, Brussels. Papanastasis, V.P Legal status of land tenure and use and its implication on landscapes of western Crete. Landsape and Urban Planning, 24: Papanastasis, V.P Livestock grazing in Mediterranean ecosystems: an historical and policy perspective, p In: Ecological Basis of livestock grazing in Mediterranean ecosystems (V.P. Papanastasis and D. Peter, eds). International Workshop, Thessaloniki, Oct European Commission, Brussels. Papanastasis V.P Land degradation caused by overgrazing and wildfires and management strategies to prevent and mitigate their effects, p In: Desertification in Europe: Mitigation Strategies, Land Use and Planning (G. Enne, C. Zanolla and D. Peter, eds). Advanced study course, Alghero, Italy, 31 May 10 Jun Παπαναστάσης, Β. και Β. Νοϊτσάκης Λιβαδική Οικολογία, Γιαχούδη Γιαπούλη, Θεσσαλονίκη. Papanastasis, V.P., S. Kyriakakis, G. Kazakis, M. Abid and A. Doulis Plant cover as a tool for monitoring desertification in mountain Mediterranean rangelands. Management of Environmental Quality, Vol 14(1): Perez-Trejo, F Desertification and land degradation in the European Mediterranean. Report EUR 14850, Commission of the European Communities, Brussels. Λιβαδοπονία Ξηροθερμικών Περιοχών 345

6 Roxo, M.J., P.C. Casimiro and T.M. Sousa What is desertification? Desertlinks Project Deliverable 1.2. Downloaded from downloads/deliverables/deliverable %201.2b_en.pdf. Seligman, N.G. and A. Perevolotsky Has intensive grazing by domestic livestock degraded Mediterranean Basin rangelands?, p In: Plant-animal interactions in Mediterranean type ecosystems (M. Arianoutsou and R.H. Groves, eds). Kluwer Academic Publishers. SRM, New concepts for assessment of rangeland condition. Journal of Range Management, 48: Thornes, J Mediterranean Desertification: The Issues, p In: Mediterranean Desertification Research results and Policy implications (P. Balabanis, D. Peter, A. Ghazi, and M. Tsogas, eds). International conference, Crete, 29 Oct. 1. Nov Office of the Official Publications of the European Communities, Luxemburg. Tomaselli, R Degradation of the Mediterranenan maquis, p In: Mediterranean Forests and Maquis. Ecology, Concervation and Management. MAB Technical Series 2, UNESCO. Tsoumis, G The depletion of forests in the Mediterranean region An historical review from the ancient times to present. Scientific Annals of the Department of Forestry and Natural Environment, 28: UN, United Nations convention on Desertification. Document A/AC.241/27. Livestock husbandry and desertification in the Mediterranean region P.A. Tsioras, K. Mantzanas and V.P. Papanastasis Laboratory of Rangeland Ecology (286), School of Forestry and Natural Environment, Aristotle University of Thessaloniki, Thessaloniki, Greece. Summary Land degradation in Greece and in Mediterranean basin, in general, is mainly a result of human activities and a large percentage of rangelands is moderately to highly desertified. The lack of rational range management is responsible for their degradation. An increase in the number of grazing animals, along with gaps in the relevant legislation have brought up overgrazing as one of the major causes of vegetation cover reduction and soil erosion. The negative impacts of overgrazing are further aggrevated by wildfires set by shepherds in order to control the unpalatable woody vegetation. This paper is a brief review of the literature on the relationship between livestock husbandry and desertification in the Mediterranean region and suggests measures for applying a sustainable range management so that the negative effects of livestock husbandry to rangelands are avoided. Key words: Vegetation, plant diversity, soil, wildfires, ecosystem. 346 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Π. Κακούρος Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ), (60394) 570 01 Θέρμη - Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο

Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο Χ. Ιωάννου Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη, e-mail: chioannou@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια

Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια Μ. Παπαδημητρίου, Ι. Ισπικούδης και Β. Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286),

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιωάννης Ζ. Γήτας Τηλ: +30 2310 992699,

Διαβάστε περισσότερα

Κτηνοτροφία και περιβαλλοντική υποβάθμιση στη Χάλκη

Κτηνοτροφία και περιβαλλοντική υποβάθμιση στη Χάλκη Κτηνοτροφία και περιβαλλοντική υποβάθμιση στη Χάλκη Α. Χριστοδούλου 1, Β. Π. Παπαναστάσης 2 και Ν. Στάμου 1 1 Εργαστήριο Δασικής Οικονομικής και 2 Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Σχολή Δασολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

Βοσκές και Βοσκότοποι

Βοσκές και Βοσκότοποι Βοσκές και Βοσκότοποι Vasilios P. Papanastasis Σειρα Φυλλαδιων: Γ Aριθμος: 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΟΙ; 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΛΙΒΑΔΙΚΑ ΤΟΠΙΑ; 2 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΒΟΣΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΙΑΚΗ ΛΕΚΑΝΗ 3

Διαβάστε περισσότερα

Απογραφή και αξιολόγηση των δασολιβαδικών συστημάτων στο Δημοτικό Διαμέρισμα Βερτίσκου της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Απογραφή και αξιολόγηση των δασολιβαδικών συστημάτων στο Δημοτικό Διαμέρισμα Βερτίσκου της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Απογραφή και αξιολόγηση των δασολιβαδικών συστημάτων στο Δημοτικό Διαμέρισμα Βερτίσκου της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Κ. Βαλλιάνου, Κ. Γαρέζου, Κ. Μαντζανάς, Δ. Χουβαρδάς και Ι. Ισπικούδης Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της ασύδοτης βόσκησης στο νομό Δωδεκανήσου

Το πρόβλημα της ασύδοτης βόσκησης στο νομό Δωδεκανήσου Το πρόβλημα της ασύδοτης βόσκησης στο νομό Δωδεκανήσου Κ. Βούλγαρης και Ν. Θεοδωρίδης Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου, Γ. Μαύρου 2, 851 00 Ρόδος Περίληψη Στο νομό Δωδεκανήσου έχει δημιουργηθεί ένα τεράστιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση διαχειριστικού σχεδίου ορεινού όγκου Αστερουσίων

Παρουσίαση διαχειριστικού σχεδίου ορεινού όγκου Αστερουσίων Παρουσίαση διαχειριστικού σχεδίου ορεινού όγκου Αστερουσίων Α. Βασιλάκη 1, Μ. Κοζυράκη 2, Π. Αρβανίτης 1, Β. Λούκα 3 και Ε. Εσερίδου 2 1 Δ/νση Δασών Ηρακλείου, Περιοχή Τ.Ε.Ι., 714 10 Ηράκλειο, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Επώνυμο: ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ Ονομα: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ονομα πατρός: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ημερομηνία γεννήσεως: 21 Ιουνίου 1942 Οικογενειακή κατάσταση: Εγγαμος, δύο παιδιά. Προσόντα:

Διαβάστε περισσότερα

Ικανότητα ανάρρωσης πολυετών αγρωστωδών στην έντονη κοπή στο μέσον της βλαστικής περιόδου

Ικανότητα ανάρρωσης πολυετών αγρωστωδών στην έντονη κοπή στο μέσον της βλαστικής περιόδου Ικανότητα ανάρρωσης πολυετών αγρωστωδών στην έντονη κοπή στο μέσον της βλαστικής περιόδου K. Καραγιάννης και Z. Κούκουρα Εργαστήριο Δασικών Βοσκοτόπων (236), Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει Ερηµοποίηση;

Τι σηµαίνει Ερηµοποίηση; Maria José Roxo Pedro Cortesão Casimiro Tiago Miguel Sousa Τι σηµαίνει ; DesertLinks Project Framework 5 European Union Geografia e Planeamento Regional Faculdade de Ciências Sociais e Humanas Universidade

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση κτηνοτροφίας και άγριας πανίδας σε ημιορεινές περιοχές της νοτιοανατολικής Ροδόπης

Σχέση κτηνοτροφίας και άγριας πανίδας σε ημιορεινές περιοχές της νοτιοανατολικής Ροδόπης Επιπτώσεις της εξορυκτικής δραστηριότητας των μεταλλείων βωξίτη στα υδρο-γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά των δασικών οικοσυστημάτων του ορεινού όγκου της Γκιώνας Σχέση κτηνοτροφίας και άγριας πανίδας σε

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση και αξιολόγηση της υγείας του τοπίου στο B.Δ. τμήμα της λεκάνης της Μυγδονίας

Ανάλυση και αξιολόγηση της υγείας του τοπίου στο B.Δ. τμήμα της λεκάνης της Μυγδονίας Ανάλυση και αξιολόγηση της υγείας του τοπίου στο B.Δ. τμήμα της λεκάνης της Μυγδονίας Α.Ν. Σιδηροπούλου και Ι.Π. Ισπικούδης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Α.Π.Θ. (286), 541 24 Πανεπιστημιούπολη, Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Τεχνικών Διαχείρισης Γαιών Περιοχής Αμαρίου Κρήτης

Αξιολόγηση Τεχνικών Διαχείρισης Γαιών Περιοχής Αμαρίου Κρήτης ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Αξιολόγηση Τεχνικών Διαχείρισης Γαιών Περιοχής Αμαρίου Κρήτης Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Π. Μιχόπουλος Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ι Ε Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων

Θέματα Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων Θέματα Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων 1 ος Τόμος: Εισαγωγή στη Δασολογική και Περιβαλλοντική Επιστήμη Περιοδική Έκδοση Τμήματος Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΑ ΞΗΡΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΑ ΞΗΡΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΑ ΞΗΡΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Πρακτικά 5 ου Πανελλήνιου Λιβαδοπονικού Συνεδρίου Ηράκλειο Κρήτης, 1-3 Νοεμβρίου 2006 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ii 2 Eλληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΙΒΑ ΟΠΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Έτος 12 ο, 2004 Λ Ι Β Α Ι ΕΤΗΣΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΙΒΑ ΟΠΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Έτος 12 ο, 2004 Λ Ι Β Α Ι ΕΤΗΣΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΙΒΑ ΟΠΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Έτος 12 ο, 2004 Λ Ι Β Α Ι ΕΤΗΣΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2005 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΙΒΑ ΟΠΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία ιδρύθηκε το 1992 και είναι ένα µη κερδοσκοπικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΑ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 21 ΟΥ ΑΙΩΝΑ Πρακτικά 2 ου Πανελλήνιου Λιβαδοπονικού Συνεδρίου Ιωάννινα, 4-6 Οκτωβρίου 2000 Επιμέλεια έκδοσης: Θωμάς Γ. Παπαχρήστου & Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

Η απόδοση των ψεκαστικών μηχανημάτων στη βελτίωση των λιβαδιών

Η απόδοση των ψεκαστικών μηχανημάτων στη βελτίωση των λιβαδιών Η απόδοση των ψεκαστικών μηχανημάτων στη βελτίωση των λιβαδιών Ε. Λάμπου και Π. Καραρίζος Εργαστήριο Μηχανικών Επιστημών και Τοπογραφίας Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

5 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

5 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ 5 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Λιβαδοπονία Ξηροθερμικών Περιοχών 1-3 Νοεμβρίου 2006, Ηράκλειο Κρήτης ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Τετάρτη, 1 Νοεμβρίου 2006 09.00 Εγγραφή συνέδρων Τοποθέτηση αναρτημένων ανακοινώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. 'jt, Λι» (,'* Fj law* ΒΙΜ^>Λ. ti. β ^ Η Basllli

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. 'jt, Λι» (,'* Fj law* ΒΙΜ^>Λ. ti. β ^ Η Basllli ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ»* '* mwm WM'ti «βρηκ?' 1 ύ>, - 'jt, Λι» (,'* Fj law* ΒΙΜ^>Λ. ti P p'!^j^ β ^ Η Basllli Μ V "r." i η,% ΨΈΒΜ, ν; mt:;" IV' ' -» g g j Μ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και θρεπτική αξία ξυλωδών φυτών σε λιβάδια της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Παραγωγή και θρεπτική αξία ξυλωδών φυτών σε λιβάδια της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Παραγωγή και θρεπτική αξία ξυλωδών φυτών σε λιβάδια της επαρχίας Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Χ. Καρακώστα, Μ. Δ. Γιακουλάκη και Β. Π. Παπαναστάσης Τομέας Λιβαδοπονίας και Άγριας Πανίδας-Ιχθυοπονίας Γλυκέων Υδάτων,

Διαβάστε περισσότερα

... 1-3.... 3-16. 6. μ μ... 6 8. μ μ ( )... 7-8. 13. / μ μ... 10-11 15... 11-12 16. -... 12-13. -... 17-18... 18-23... 24-26... 27

... 1-3.... 3-16. 6. μ μ... 6 8. μ μ ( )... 7-8. 13. / μ μ... 10-11 15... 11-12 16. -... 12-13. -... 17-18... 18-23... 24-26... 27 .... 1-3.... 3-16 μ : 1. μ μ.... 3-4 2. μ... 4 3. μ / μ μ... 4-5 4. μ μ.... 5 5. μ... 5-6 6. μ μ.... 6 7.... 6-7 8. μ μ ( )... 7-8 9. μ/μ μ... 8 10. μ/μμ -... 8-9 11. μ / μ... 9-10 12. /... 10 13. / μ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική αποτίμηση φυσικών πόρων: η περίπτωση των λιβαδικών εκτάσεων του Νομού Φθιώτιδας

Οικονομική αποτίμηση φυσικών πόρων: η περίπτωση των λιβαδικών εκτάσεων του Νομού Φθιώτιδας Οικονομική αποτίμηση φυσικών πόρων: η περίπτωση των λιβαδικών εκτάσεων του Νομού Φθιώτιδας Κ.Γ. Παπασπυρόπουλος 1, Α. Κυριαζόπουλος 2, Α. Γιωτοπούλου 3 1 Εργαστήριο Δασικής Οικονομικής (242), Σχολή Δασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του πάνω σ αυτή και η επιστροφή του στην ατμόσφαιρα λέγεται υδρολογικός κύκλος. το νερό πέφτει στην επιφάνεια της γης με τα ατμοσφαιρικά

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος Ερευνητιικό Έργο MIRAGE (Mediiterranean Intermiittent Riiver ManAGEment) Διιαχείίριιση Ποταμών Διιαλείίπουσας Ροής στη Μεσόγειιο Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική Κτηνοτροφία στην Ελλάδα με έμφαση στο N. Ξάνθης

Βιολογική Κτηνοτροφία στην Ελλάδα με έμφαση στο N. Ξάνθης Βιολογική Κτηνοτροφία στην Ελλάδα με έμφαση στο N. Ξάνθης Μ. Δημητρέλλου και Α. Παντέρα Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Τ.Ε.Ι. Λαμίας, 36100 Καρπενήσι Περίληψη Στην εργασία αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της βόσκησης στο δάσος Ραντί, στην επαρχία Πάφου της Κύπρου

Το πρόβλημα της βόσκησης στο δάσος Ραντί, στην επαρχία Πάφου της Κύπρου Το πρόβλημα της βόσκησης στο δάσος Ραντί, στην επαρχία Πάφου της Κύπρου Χ. Ιωάννου 1 και Σ. Ιεζεκιήλ 2 1 University of London, Ανεξαρτησίας 3, Γούρρι 2615, Λευκωσία, e-mail: chioannou@thunderworx.com 2

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

Green Marketing. στον Αγροδιατροφικό κλάδο. Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains

Green Marketing. στον Αγροδιατροφικό κλάδο. Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains Green Marketing στον Αγροδιατροφικό κλάδο Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains Green-AgriChains Info Day Θεσσαλονίκη 29 Οκτωβρίου 2013 Agenda Εισαγωγή Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και λειτουργία των δασολιβαδικών συστημάτων του Νομού Φλώρινας

Δομή και λειτουργία των δασολιβαδικών συστημάτων του Νομού Φλώρινας Δομή και λειτουργία των δασολιβαδικών συστημάτων του Νομού Φλώρινας Κ. Μαντζανάς 1, Α. Σιδηροπούλου 1, Μ. Ζαρόβαλη 1, Ο. Ντίνη-Παπαναστάση 2, Π. Πλατής 2 και Ι. Ισπικούδης 1 1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΒΟΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΒΟΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Α Ρ ΙΣΤΟΤ ΕΛ ΕΙΟ ΠΑΝ ΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ ΕΣ ΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΛΙΒΑΔΙΚΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙ ΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΒΟΣΚΗΣΗΣ ΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

Κτηνοτροφία και προστατευόμενες περιοχές στo νομό Τρικάλων

Κτηνοτροφία και προστατευόμενες περιοχές στo νομό Τρικάλων Κτηνοτροφία και προστατευόμενες περιοχές στo νομό Τρικάλων Ι. Μανωλόπουλος Α.Τ.Ε.Ι.Θ, ΣΤΕΓ, Τμήμα Διοίκησης Γεωργικών εκμεταλλεύσεων Περίληψη Η κτηνοτροφία καθώς και η επεξεργασία και εμπορία των κτηνοτροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Οικολογικό ίχνος και λιβαδικές εκτάσεις

Οικολογικό ίχνος και λιβαδικές εκτάσεις Οικολογικό ίχνος και λιβαδικές εκτάσεις Α. Χριστοδούλου Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σχολή Δασολογίας και Φ.Π. Τομέας Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Δασικής Οικονομικής Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ»

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» Άρθρο 1 Ορισμός Για τις ανάγκες του παρόντος νόμου, βοσκήσιμες γαίες καλούνται οι εκτάσεις που δύνανται να χρησιμοποιηθούν για βόσκηση ζώων, στις οποίες αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ Ειδικό Τεχνικό Προσωπικό Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ελλάδα Διεύθυνση 1ο χλμ. Δράμας -

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ. (www.auth.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ. (www.auth. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (www.auth.gr/forestry) ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ του ΕΘΙΑΓΕ- Ινστιτούτου Εδαφολογίας Αθηνών στους ΑΓΡΟΤΕΣ και στην ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ του ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ του ΕΘΙΑΓΕ- Ινστιτούτου Εδαφολογίας Αθηνών στους ΑΓΡΟΤΕΣ και στην ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ του ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η ΣΥΜΒΟΛΗ του ΕΘΙΑΓΕ- Ινστιτούτου Εδαφολογίας Αθηνών στους ΑΓΡΟΤΕΣ και στην ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ του ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δρ Σίδερης Π. ΘΕΟΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Δ/ντής Ινστιτούτου Εδαφολογίας Αθηνών Τηλ.: 210 2819059 Ε-mail: sid_theo@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Δασογεωργικά συστήματα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης

Δασογεωργικά συστήματα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Δασογεωργικά συστήματα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Κωνσταντίνος Θ. Μαντζανάς Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της προβατοτροφίας και της αιγοτροφίας στην ανάπτυξη των ορεινών και ημιορεινών περιοχών της Στερεάς Ελλάδας και της Εύβοιας

Η συμβολή της προβατοτροφίας και της αιγοτροφίας στην ανάπτυξη των ορεινών και ημιορεινών περιοχών της Στερεάς Ελλάδας και της Εύβοιας περιοχών της Στερεάς Ελλάδας και της ς Η συμβολή της προβατοτροφίας και της αιγοτροφίας στην ανάπτυξη των ορεινών και ημιορεινών περιοχών της Στερεάς Ελλάδας και της ς Χ. Ζιωγάνας, Γ. Κιτσοπανίδης και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ»

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» Διπλωματική Εργασία Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Δρ. Νικόλαος Τσοτσόλης Γεωπόνος-μέλος του ΓΕΩΤΕΕ, με ειδίκευση στη διαχείριση των εδαφοϋδατικών πόρων (MSc, PhD) Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Βασιλική Χρυσοπολίτου και Πέτρος Κακούρος, ΕΚΒΥ Το κλίμα και τα δάση στο μέλλον Υπάρχουν αβεβαιότητες σχετικά με:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Γενικά Λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι σήμερα Εγκυκλίους για τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Folder for stakeholders and general public

Folder for stakeholders and general public Folder for stakeholders and general public Cascade_Brochure_Basis.indd 1 23-01-14 15:51 Το Έργο CASCADE Εισαγωγή Το περιβάλλον μας είναι αποτέλεσμα συνδυασμού πολλών παραγόντων: του κλίματος, της γεωλογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. (Ημερομηνία ενημέρωσης: 20 Ιουνίου 2011) Νεοφύτου Δούκα 11, Τ.Κ. 544 54, Θεσσαλονίκη

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. (Ημερομηνία ενημέρωσης: 20 Ιουνίου 2011) Νεοφύτου Δούκα 11, Τ.Κ. 544 54, Θεσσαλονίκη ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ (Ημερομηνία ενημέρωσης: 20 Ιουνίου 2011) Ονοματεπώνυμο: MΙΧΑΗΛ Σ. ΒΡΑΧΝΑΚΗΣ Ημερομηνία γέννησης: 17 Οκτωβρίου 1964 Τόπος γέννησης: Χανιά Κρήτης Οικογενειακή κατάσταση: Έγγαμος, με 2

Διαβάστε περισσότερα

Γενικη Εισαγωγη Στην Υποβαθμιση Και Την Ερημοποιηση Τησ Γησ

Γενικη Εισαγωγη Στην Υποβαθμιση Και Την Ερημοποιηση Τησ Γησ Γενικη Εισαγωγη Στην Υποβαθμιση Και Την Ερημοποιηση Τησ Γησ Anton Imeson Σειρα Φυλλαδιων: A Aριθμος: 1 Περιεχόμενα ΣΚΟΠΟΣ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ 1 Η ΦΎΣΗ ΚΑΙ Η ΈΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΠΟΊΗΣΗΣ 2 ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΉ ΕΥΡΏΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το Όραμα μας για μια καινούργια Κοινή Αγροτική Πολιτική της ΕΕ

Το Όραμα μας για μια καινούργια Κοινή Αγροτική Πολιτική της ΕΕ Το Όραμα μας για μια καινούργια Κοινή Αγροτική Πολιτική της ΕΕ ESC Η γεωργία αποτελεί ένα από τους σημαντικότερους τομείς για την ευημερία της κοινωνίας μας, καθώς εκτός από την συμβολή της στην οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΤΖΙΡΗΣ Δρ. Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Προϊστάμενος Τμήματος Συντήρησης Κήπων Δήμου Θεσσαλονίκης Το έδαφος είναι το δημιούργημα της ζωής και

Διαβάστε περισσότερα

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά Αγρανάπαυση Αγρανάπαυση ονομάζεται η προσωρινή διακοπή της καλλιέργειας ενός αγρού για να αποκτήσει ξανά την παραγωγικότητα του. Συνήθως διαρκεί ένα χρόνο και εξαρτάται από το είδος του εδάφους και τις

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ολοκληρωμένη Διαχείριση Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Κ. Μαντζανάς Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Σχολή ασολογίας και Φ. Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ I. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ I. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ I. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ : Χρήστος Ρούκος ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ : 1977 ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ : Άρτα ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ : Άγαμος ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ : 4 η πάροδος Θεόδ. Δεσσύλα 1 ΤΑΧ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Θεοφίλου Μάριος, Πασιαρδής Στέλιος Μετεωρολογική Υπηρεσία Κύπρου, Τομέας Κλιματολογίας και Εφαρμογών Μετεωρολογίας Δρ. Σεργίδου Δέσποινα, Καταφιλιώτου Μάρθα Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENVIRONMENT STRYMON

LIFE ENVIRONMENT STRYMON LIFE ENVIRONMENT STRYMON Ecosystem Based Water Resources Management to Minimize Environmental Impacts from Agriculture Using State of the Art Modeling Tools in Strymonas Basin LIFE03 ENV/GR/000217 Task

Διαβάστε περισσότερα

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service - S P E C I A L R E P O R T - UN EMPLOYMENT -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Μαργαρίτα Αριανούτσου Φαραγγιτάκη Τμήμα Βιολογίας ΕΚΠΑ http://uaeco.biol.uoa.gr ΕΚΒΥ 19/11/2014 Τα πλέον επιρρεπή στη φωτιά δασικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη

Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη Μάνος Ματσαγγάνης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 7 Μαΐου 2012 Η Μεγάλη Ύφεση στην Ευρώπη ΑΕΠ και απασχόληση

Διαβάστε περισσότερα

LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων»

LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων» LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων» Map1.1 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ- ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ LIFE STRYMON «Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Χ. Κοκκώσης 1, Κ. Δημητρίου 2, Μ.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Χ. Κοκκώσης 1, Κ. Δημητρίου 2, Μ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο "Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών - Δυνατότητες και Εφαρμογές, Προοπτικές και Προκλήσεις" ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

Βόσκηση αιγών και προβάτων σε εποχιακά υπολείμματα

Βόσκηση αιγών και προβάτων σε εποχιακά υπολείμματα Βόσκηση αιγών και προβάτων σε εποχιακά υπολείμματα σιτηρών μετά το θερισμό Βόσκηση αιγών και προβάτων σε εποχιακά υπολείμματα σιτηρών μετά το θερισμό Μ.Δ. Γιακουλάκη και Β.Π. Παπαναστάσης Τομέας Λιβαδοπονίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ωλενός, Ακράτα

ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ωλενός, Ακράτα ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ωλενός, Ακράτα Από τα αρχαία χρόνια, η γεωργία συνεχώς «απαλλοτριώνει» περιοχές από την άγρια φύση. τέως λίμνη Αγουλινίτσα Η Γεωργία κατακερματίζει το βιότοπο των ειδών που χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ GIS ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΛΙΜΝΩΝ ΜΙΚΡΗ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΕΣΠΑ ΑΠΟ ΜΗ-ΣΗΜΕΙΑΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΠΡΕΣΠΩΝ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ Λάζαρος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Προσωπικά στοιχεία Τσερκέζου Πέρσα Ημερομηνία γέννησης: 23/06/1982 e-mail: petserke@med.uth.gr. Εκπαίδευση

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Προσωπικά στοιχεία Τσερκέζου Πέρσα Ημερομηνία γέννησης: 23/06/1982 e-mail: petserke@med.uth.gr. Εκπαίδευση ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Προσωπικά στοιχεία Τσερκέζου Πέρσα Ημερομηνία γέννησης: 23/06/1982 e-mail: petserke@med.uth.gr Εκπαίδευση Ακαδημαϊκός τίτλος Γεωπονία Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Costanza Dal Cin D Agata

Costanza Dal Cin D Agata Βιογραφικό Σημείωμα Costanza Dal Cin D Agata Μάρτιο 2015 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τηλ.: 28210 37074 γραφείο 6947 247660 κινητό e-mail: cdagata@isc.tuc.gr Ιστοσελίδα: www.unfiorealgiorno.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ Γεννήθηκε το 1977

Διαβάστε περισσότερα

Φλόκα Ελενα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τομέας Φυσικής Περιβάλλοντος-Μετεωρολογίας Τμήμα Φυσικής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Φλόκα Ελενα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τομέας Φυσικής Περιβάλλοντος-Μετεωρολογίας Τμήμα Φυσικής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Φλόκα Ελενα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τομέας Φυσικής Περιβάλλοντος-Μετεωρολογίας Τμήμα Φυσικής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ILATIC Project, Ημερίδα 14 Οκτωβρίου 2014, Λεμεσός Σκοπός Να αποτυπωθούν

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 *.Βαρθολοµαίος 1,Β.Μπαρλάκας 2,Κ.Βασδέκης 1 1 Εργαστήριο Εφαρµοσµένης Φυσικής, Τµήµα οχηµάτων, ΑΤΕΙΘ 2 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

www.maich.gr συστατικό ινστιτούτο του ιακρατικού Κέντρου Ανώτατων Μεσογειακών Γεωπονικών Σπουδών ( Ι.Κ.Α.Μ.Γ.Σ. - CIHEAM)

www.maich.gr συστατικό ινστιτούτο του ιακρατικού Κέντρου Ανώτατων Μεσογειακών Γεωπονικών Σπουδών ( Ι.Κ.Α.Μ.Γ.Σ. - CIHEAM) Μεσογειακό Αγρονοµικό Ινστιτούτο Χανίων συστατικό ινστιτούτο του ιακρατικού Κέντρου Ανώτατων Μεσογειακών Γεωπονικών Σπουδών ( Ι.Κ.Α.Μ.Γ.Σ. - CIHEAM) Εκπαίδευση της Γεωπληροφορικής στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Oικοτουρισμός και φρυγανικά οικοσυστήματα

Oικοτουρισμός και φρυγανικά οικοσυστήματα Oικοτουρισμός και φρυγανικά οικοσυστήματα Α. Γιαννακοπούλου, Ε. Γιαννακοπούλου και Ι. Ισπικούδης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286), Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Βιομηχανικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΠΑΒΕΤ) 2013» Μεθοδολογία προσέγγισης του προβλήματος στο έργο PhoReSE ΤόλκουΑθανασία Χημικός Εργαστήριο Ανόργανης & Γενικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ: Ανάπτυξη μέτρων προστασίας και αειφορικής διαχείρισης της λίμνης

ΕΡΓΟ: Ανάπτυξη μέτρων προστασίας και αειφορικής διαχείρισης της λίμνης ΕΡΓΟ: Ανάπτυξη μέτρων προστασίας και αειφορικής διαχείρισης της λίμνης ΔΡΑΣΗ 2: Παρακολούθηση ποιοτικών και ποσοτικών παραμέτρων Παραδοτέο: Έκθεση των αποτελεσμάτων των δειγματοληψιών Θεσσαλονίκη, Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση για την καταλληλότητα ενδιαιτημάτων με σκοπό την επανεισαγωγή του ελαφιού στο Γράμμο

Διερεύνηση για την καταλληλότητα ενδιαιτημάτων με σκοπό την επανεισαγωγή του ελαφιού στο Γράμμο Διερεύνηση για την καταλληλότητα ενδιαιτημάτων με σκοπό την επανεισαγωγή του ελαφιού στο Γράμμο Δ.Γ. Μπούσμπουρας και Χ.Κ. Ευαγγέλου 2 ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ, Ρογκότη 3, 54624 Θεσσαλονίκη, e-mail: bous@kat.forthnet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΦΥΔΑΤΩΜΕΝΗΣ ΙΛΥΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΥΑΡ FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΦΥΔΑΤΩΜΕΝΗΣ ΙΛΥΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΥΑΡ FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΦΥΔΑΤΩΜΕΝΗΣ ΙΛΥΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΥΑΡ FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις κλειδιά: Δέντρα, γεωργικές καλλιέργειες, βόσκηση, αίτια μείωσης, απογραφή.

Λέξεις κλειδιά: Δέντρα, γεωργικές καλλιέργειες, βόσκηση, αίτια μείωσης, απογραφή. Αγροδασολιβαδικά συστήματα στην Ελλάδα Κ. Μαντζανάς, Ε. Τσατσιάδης, Ι. Ισπικούδης και Β.Π. Παπαναστάσης Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Εργαστήριο Λιβαδικής

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εργαστήριο Διδακτικής & Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας

Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εργαστήριο Διδακτικής & Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εργαστήριο Διδακτικής & Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Λέξεις κλειδιά: Πολιτική τοπίου, εκτατική κτηνοτροφία, αγροτουρισμός.

Εισαγωγή. Λέξεις κλειδιά: Πολιτική τοπίου, εκτατική κτηνοτροφία, αγροτουρισμός. Αυτόχθονα είδη ως μέσο διαχείρισης πολιτισμικών τοπίων Αυτόχθονα είδη ως μέσο διαχείρισης πολιτισμικών τοπίων Ι. Ισπικούδης, Μ.Κ. Σιόλιου, Δ. Ορφανίδου και Γ. Κατσίδης Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακές και εθνικές πολιτικές

Περιφερειακές και εθνικές πολιτικές Προώθηση και Ενίσχυση της Πρωτοβουλίας του Συμφώνου των Δημάρχων στην Ελλάδα: «Περισσότεροι συμμετέχοντες, καλύτερα Σχέδια Δράσης στην Ευρώπη» Αθήνα, 12-13 Ιουνίου 2014 Περιφερειακές και εθνικές πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα