Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών"

Transcript

1 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Εκτός από την ιξωδοελαστική συμπεριφορά είναι επιθυμητή η γνώση της συμπεριφοράς των πολυμερών σε μεγάλες παραμορφώσεις. Ο μηχανικός σε μεγάλο βαθμό θα πρέπει να μπορεί να περιγράψει τις τελικές ιδιότητες των πολυμερών (αντοχή σε θραύση, τάση διαρροής, λαίμωση, κόπωση, κλπ.). Συχνά ένα υλικό καθίσταται ακατάλληλο για χρήση είτε λόγω υπερβολικής παραμόρφωσης είτε λόγω θραύσης και για το λόγο αυτό τόσο η υπερβολική παραμόρφωση όσο και η θραύση αναφέρονται συνολικά ως μηχανική αστοχία. Η απόλυτη κατανόηση της μηχανικής συμπεριφοράς των πολυμερών και ιδιαίτερα η σύνδεσή της με της δομή τους, αποτελεί ακόμα και σήμερα ένα εξαιρετικά σημαντικό τομέα έρευνας χωρίς όμως να έχουμε καταφέρει να επιλύσουμε επαρκώς το πρόβλημα.

2 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Το βασικό ζητούμενο για την πρόρρηση των μηχανικών ιδιοτήτων είναι το διάγραμμα τάσης (σ) επιμήκυνσης/παραμόρφωσης (ε). Η πλέον διαδεδομένη δοκιμή για την καταγραφή του διαγράμματος τάσης-παραμόρφωσης είναι η δοκιμή του εφελκυσμού. Θα πρέπει να τονίσουμε ότι υπάρχει ένα πλήθος παραγόντων που επηρεάζουν τη μορφή ενός διαγράμματος τάσης παραμόρφωσης όπως η θερμοκρασία, ο ρυθμός επιμήκυνσης, η προϊστορία του υλικού, η γεωμετρία του δοκιμίου, η εξωτερική πίεση και το περιβάλλον. Είναι προφανές πως το διάγραμμα τάσηςπαραμόρφωσης είναι πρακτικά άχρηστο αν δεν είναι γνωστές με σαφήνεια οι συνθήκες κατά τη δοκιμή.

3 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Πρότυπο δοκίμιο για τον εφελκυσμό κατά ASTM D638, M-I

4 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών

5 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών

6 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών ψαθυρό ελατό ελατό ελαστομερές

7 Μαλακά και ασθενή Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Σκληρά και εύθραυστα Σκληρά και δύσκαμπτα Μαλακά και δύσκαμπτα Σκληρά και δύσκαμπτα

8 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Η μορφή των διαγραμμάτων τάσης παραμόρφωσης είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για την κατάταξη των υλικών ως προς τη μηχανική τους συμπεριφορά. Με βάση το προηγούμενο διάγραμμα έχουμε: Τύπος Ι Μαλακά και ασθενή (soft and weak). Χαρακτηριστικά : χαμηλό μέτρο ελαστικότητας. Σημείο διαρροής. Τύπος ΙΙ Σκληρά και εύθραυστα (hard and brittle). Χαρακτηριστικά : υψηλό μέτρο ελαστικότητας. Όχι σημείο διαρροής. Τύπος ΙΙΙ Σκληρά και στιβαρά ή δύσκαμπτα (hard and strong). Χαρακτηριστικά : Πολύ υψηλό μέτρο ελαστικότητας. Υψηλή αντοχή σε εφελκυσμό. Όχι σημείο διαρροής. Τύπος ΙV Μαλακά και δύσθραυστα (soft and tough). Χαρακτηριστικά : Χαμηλό μέτρο ελαστικότητας. Υψηλή επιμήκυνση κατά τη θραύση. Σημείο διαρροής. Τύπος V Σκληρά και δύσθραυστα (hard and tough). Χαρακτηριστικά : Πολύ υψηλό μέτρο ελαστικότητας. Υψηλή αντοχή σε εφελκυσμό. Υψηλή επιμήκυνση κατά τη θραύση. Σημείοδιαρροής.

9 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Η δυσθραυστότητα των πολυμερών θα μπορούσε να ορισθεί ως η ενέργεια που απαιτείται για τη θράυση τους. Μαθηματικά είναι το εμβαδόν της επιφάνειας στα διαγράμματα τάσης επιμήκυνσης. Γενικά μεγάλη δυσθραυστοτητα έχουν τα υλικά τα οποία είναι ελατά (έχουν δηλαδή σημείο διαρροής). Η δυσθραυστότητα ενός υλικού είναι μία σημαντική ιδιότητα ευαίσθητη στις εσωτερικές ατέλειες ή στις επιφανειακές εγκοπές. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η δυσθραυστότητα έχει διαφορετικό ορισμό ανάλογα με τη δοκιμή. Διαφορετικοί μηχανισμοί έχουν μεγάλο ρόλο στην αύξηση ή μείωση της δυσθραυστότητας.

10 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών

11 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών

12 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Έχουμε ήδη δει ότι η συμπεριφορά των πολυμερών επηρεάζεται δραματικά από τη θερμοκρασία. Συγκεκριμένα οι μηχανικές ιδιότητες αλλάζουν δραματικά με μεταβολές της θερμοκρασίας στα πολυμερή και παρόμοια είναι και η επίδραση του ρυθμού παραμόρφωσης.

13 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Μέχρι πρόσφατα το φαινόμενο της ενδώσεως ή διαρροής (yielding) στα πολυμερή αντιμετωπιζόταν ως μία συνήθης διεργασία ιξώδους ροής ή εκτεταμένης παραμόρφωσης πάνω από τη θερμοκρασία υαλώδους μετάπτωσης. Η διαρροή του υλικού αποδιδόταν συχνά σε μία μαλάκυνση τλου υλικού λόγω τοπικής αύξησης της θερμοκρασίας του και αναφερόταν ως τοπική τήξη. Η σημερινή κατάσταση αντιμετωπίζει τη διαρροή στα πολυμερή και στα μεταλλικά υλικά ως αποτέλεσμα της επιβαλλόμενης διάτμησης (shear yielding). Η βασικότερη διαφορά μεταξύ πολυμερών και μεταλλικών υλικών είναι η επίδραση της υδροστατικής πίεσης. Στα πολυμερή αυτή είναι σημαντική ενώ στα μέταλλα είναι ανεπαίσθητη. Στα πολυμερή εκτός από την παραμόρφωση λόγω διάτμησης η οποία είναι μία παραμόρφωση σταθερού όγκου, εμφανίζεται και ένας άλλος μηχανισμός διαρροής που καλείται μηχανισμός μικρορωγματώσεως (crazing), και οδηγεί σε αύξηση του όγκου λόγω της δημιουργίας ρωγμών.

14 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών

15 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών

16

17 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών

18 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Η τάση διαρροής όταν η καμπύλη εμφανίζει μέγιστο ορίζεται ως η τάση που αντιστοιχεί σε αυτό το μέγιστο. Όταν η καμπύλη δεν εμφανίζει μέγιστο τότε η τάση διαρροής ορίζεται από το σημείο τομής των εφαπτομένων στο αρχικό και τελικό τμήμα της συμβατικής καμπύλης. Εναλλακτικά προσδιορίζεται η αρχική κλίση και από ένα σημείο επιμήκυνσης (συνήθως 2%) άγεται παράλληλη γραμμή με κλίση ίση με την αρχική. Η τομή αυτής της γραμμής ορίζει την πρακτική τάση διαρροής.

19 Έστω ότι η παραμόρφωση του υλικού λαμβάνει χώρα υπό σταθερό όγκο. Αν l o είναι το αρχικό μήκος του δοκιμίου και l όταν η διατομή του είναι Α τότε ισχύει: Επομένως, ανά πάσα στιγμή ισχύει: Και αφού σ=f/a F=A o σ/(1+e) Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών A o l o =Al=A(l o +Δl)=Al o (1+e) Α=Α ο /(1+e) Από την εξίσωση αυτή προκύπτει για το μέγιστο φορτίο στο σημείο διαρροής ότι df de = Α ο ( 1+ e) 2 (1 + e) dσ σ de = 0 dσ = de σ 1+ e

20 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Η εξίσωση αυτή μας οδηγεί στην ανάλυση Considere η οποία δίονει με απλό τρόπο την κρίσιμη τάση (την πραγματική τάση στο σημείο διαρροής).

21 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών

22 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Γενικά η λαίμωση μπορεί να προκύψει με δύο τρόπους: 1. Στην πρώτη περίπτωση αν η διατομή του δοκιμίου δεν είναι ομοιόμορφη σε όλο το μήκος του, τότε το σημείο με τη μικρότερη διατομή υπόκεινται σε μεγαλύτερη τάση και φτάνει στο σημείο διαρροής γρηγορότερα. 2. Στη δεύτερη περίπτωση μία διακύμανση στις ιδιότητες του υλικού μπορεί να οδηγήσει σε μία τοπική μείωση της τάσης διαρροής οπότε το υλικό φτάνει στο σημείο διαρροής σε χαμηλότερο φορτίο Από τη στιγμή που μία διατομή φτάνει στο σημείο διαρροής, η τοπική παραμόρφωση θα συνεχιστεί μέχρι το σημείο που το υλικό θα υποστεί strain hardening.

23 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών

24 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών

25 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών

26 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Η ανάλυση Considere μπορεί να χρησιμοποιηθεί γενικά για να χαρακτηριστεί ένα υλικό. Υπάρχουν τρεις περιπτώσεις όπως φαίνεται στο σχήμα: dσ/dλ>σ/λ για όλη την καμπύλη. Σε αυτή την περίπτωση δεν υπάρχει λαίμωση dσ/dλ=σ/λ μόνο σε ένα σημείο. Η λαίμωση εμφανίζεται μετά από αυτό το σημείο. Το υλικό θραύεται προ της ψυχρής ελάσεώς του. dσ/dλ=σ/λ σε δύο σημεία. Το υλικό υφίσταται λάιμωση μεταξύ των δύο αυτών σημείων και ακολούθως ψυχρή έλαση μετά το δεύτερο σημείο.

27 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Στην ανάλυση Considere δεν λαμβάνεται υπόψη η εξάρτηση του σημείου διαρροής από το ρυθμό παραμόρφωσης. Αύξηση του ρυθμού παραμόρφωσης οδηγεί σε αύξηση της τάσης διαρροής, η οποία με τη σειρά της τείνει να σταθεροποιήσει τη λαίμωση. Μία δεύτερη παράμετρος που δεν λαμβάνεται υπόψη είναι η μετατροπή της μηχανικής ενέργειας σε θερμική ενέργεια τοπικά που οδηγεί σε μερικές περιπτώσεις σε αύξηση της θερμοκρασίας τοπικά. Η σχετική σημασία των δύο αυτών παραμέτρων εξαρτάται από το υλικό, τη γεωμετρία του και τις συνθήκες της δοκιμής.

28 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Το φαινόμενο της διαρροής δεν εμφανίζεται μόνο σε ημικρυσταλλικά πολυμερή αλλά και σε άμορφα, οπότε ο μηχανισμός που συζητήσαμε πρέπει να εξηγηθεί γενικότερα. Μία πρώτη βασική εξήγηση είναι η τοπική αύξηση της θερμοκρασίας λογω του εξασκούμενου φορτίου. Αυτό είναι σημαντικό για μεγάλους ρυθμούς παραμόρφωσης αλλά όχι για μικρούς. Όμως η λαίμωση εμφανίζεται και για μικρούς ρυθμούς παραμόρφωσης. Η τάση διαρροής των θερμοπλαστικών μεταβάλλεται ευρέως ανάλογα με τη μοριακή τους δομή. Η μεθυλενομάδα δίνει ευκαμψία στην αλυσίαδα ενώ μία αρωματική ομάδα δυσκαμψία. Επίσης ισχυρές μοριακές δυνάμεις όπως αυτές του υδρογόνου αυξάνουν την ακαμψία. Η κρυσταλλικότητα επίσης αυξάνει την τάση διαρροής.

29 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Το strain hardening έχει δύο πιθανές αιτίες/πηγές: 1. Η έλαση προκαλεί μοριακό προσανατολισμό των μακροαλυσίδων (συμβαίνει και σε ημικρυσταλλικά και σε άμορφα πολυμερή. 2. Η παραμόρφωση μπορεί να οδηγήσει σε κρυστάλλωση παρόμοια με αυτή που συμβαίνει στα ελαστομερή υλικά σε υψηλούς βαθμούς παραμόρφωσης. Στην πράξη το φαινόμενο τόσο της διαρροής όσο και της ψυχρής έλασης παραμένει ανεξήγητο.

30 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Γενικά η διαρροή είναι ένα φαινόμενο το οποίο δεν εμφανίζεται μόνο κάτω από μονοαξονική τάση. Στη γενικότερη μορφή του το φαινόμενο εμφανίζεται κάτω από πολυαξοπνική τάση. Η σημασία της διαρροής είναι δε σημαντική διότι η αντίσταση του υλικού στη θραύση προσδιορίζεται από την ανάπτυξη μίας ζώνης διαρροής στην περιοχή του άκρου της ρωγμής και σε αυτό το σημείο αναπτύσεται τριαξονική τάση. Γενικά στα πολυμερή χρησιμοποιούνται τα ίδια κριτήρια για την εμφάνιση διαρροής όπως και στα μέταλλα, αλλά απαιτείται μεγάλη προσοχή. Το κυριότερο κριτήριο είναι αυτό του von Mises και διατυπώνεται ως εξής: (σ xx - σ yy ) 2 + (σ yy - σ zz ) 2 + (σ zz - σ xx ) 2 + 6(σ 2 xy+ σ 2 xz + σ 2 yz) 6C 2 Για τα μέταλλα το C είναι μία σταθερά αλλά για τα πολυμερή εξαρτάται από την υδροστατική πίεση, τη θερμοκρασία και το ρυθμό παραμόρφωσης. Στην απλή περίπτωση μπορούμε να θεωρήσουμε ότι: C=C 0 +C 1 p, p = -(σ xx + σ yy +σ zz )/3

31 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών

32 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Ένα από τα ποιο σημαντικά φαινόμενα στα πολυμερή είναι αυτό της θραύσης διότι προσδιορίζει τη διάρκεια ζωής του υλικού. Διακρίνονται δύο είδη θραύσης στα πολυμερή. Η ψαθυρή και η ελατή θραύση. Εξ αυτών η ψαθυρή είναι και η πιο επικίνδυνη λόγω της μη ύπαρξης προειδοποιητικών σημαδιών πριν τη θραύση. Γενικά στα πολυμερή η θραύση μπορεί να είναι ψαθυρή ή όλκιμη όχι μόνο ανάλογα με το πολυμερές αλλά και ανάλογα με της συνθήκες της φόρτισης (θερμοκρασία, ρυθμός παραμόρφωσης, πεδίο τάσεων, φύσης προσθέτω ν, κλπ. Υπάρχουν δύο βασικές προσεγγίσεις στη μελέτη της θραύσης των πολυμερών. Η πρώτη εξετάζει μοριακά το φαινόμενο ενώ η δεύτερη είναι αυτή του συνεχούς μέσου (μηχανική της θραύσης). Γενικά η μοριακή θεώρηση οδηγεί σε υψηλότερες εκτιμήσεις δυσθραυστότητας από αυτές που προκύπτουν στην πράξη λόγω μικροσκοπικών ατελειών, γεωμετρικών ασυνεχειών, κλπ. Η μηχανική της θραύσης είναι περισσότερο κοντά στην πραγματικότητα αλλά πάντα θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη και την ειδική μοριακή διαμόρφωση των πολυμερών.

33 Μηχανικές Ιδιότητες Πολυμερών Κάθε υλικό περιέχει έναν αριθμό αταξιών ή δομικών ατελειών στη μάζα του και σε αυτά τα σημεία αναπτύσσονται υψηλές συγκεντρώσεις τάσης (stress concentration). Σε αυτά τα σημεία το υλικό αστοχεί λόγω της υψηλής αύξησης τάσης, και υλικά χωρίς τέτοιες ατέλειες θραύονται δύσκολα. K t α α = , α >> r r r σ c = σk t

34

35 Τεχνικές Διεξαγωγής Πολυμερισμού (Κεφάλαιο 5: Βιβλίο Καθηγητή Κ. Παναγιώτου) Εκτός των συνηθισμένων προβλημάτων σε εγκαταστάσεις σύνθεσης οργανικών ενώσεων, στην περίπτωση των πολυμερισμών υπάρχουν και επιπλέον προβληματισμοί λόγω της φύσης των πολυμερών και των πρώτων υλών: Τοξικά μονομερή (π.χ.: ακρυλονιτρίλιο εξίσου τοξικό με ανόργανες κυανιούχες ενώσεις) Εύφλεκτα υλικά (π.χ.: καταλύτες Ziegler-Natta με τριαιθυλαργίλιο [Al(CH 3 ) 3 ] που με απλή έκθεση στον αέρα εκρήγνυται) Δυσάρεστη οσμή (π.χ.: ακρυλεστέρες σε μικρές συγκεντρώσεις και περιεκτικότητες εμφανίζουν έντονη οσμή) Αδυναμία καθαρισμού από τα μικρά μόρια (με τις κλασσικές μεθόδους: απόσταξη, ανακρυστάλλωση, εκχύλιση, οπότε οι πρώτες ύλες μονομερή, εκκινητές κλπ.- υπάρχουν και στο τελικό προϊόν)

36 Βασικά προβλήματα κατά τον πολυμερισμό Έλεγχος ιξώδους (κλασικός πολυμερισμός με έναρξη από σύστημα χαμηλού ιξώδους καταλήγει σε πολύ ιξώδες σύστημα αλλάζοντας εντελώς τα ρεολογικά χαρακτηριστικά του. Π.χ.: Αλυσωτός πολυμερισμός οδηγεί στην εμφάνιση του φαινομένου Trommsdorff: δυσκολία στην κίνηση των μακροριζών, πιο εύκολα αντιδρούν με μονομερές παρά με άλλη μακρόριζα, άρα αύξηση της ταχύτητας πολυμερισμού και ΜΒ, Ι =2-5) Έλεγχος της θερμοκρασίας (αν έχουμε πολυμερισμό με μετατροπή διπλών δεσμών σε απλούς, η εκλυόμενη θερμότητα και η ανύψωση της θερμοκρασίας είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Μεταβολή της Τ φτάνει ως και C και πολλές φορές μεταβάλλει την κατανομή μοριακών βαρών) Έλεγχος της πυκνότητας (τα πολυμερή έχουν μεγαλύτερη πυκνότητα από τα μονομερή λόγω μετατροπής των δεσμών Van der Waals σε μικρότερους ομοιοπολικούς δεσμούς) Με βάση τα παραπάνω ο μηχανικός-σχεδιαστής των αντιδραστήρων πολυμερισμού πρέπει να είναι ιδιαίτερα καταρτισμένος και προσεκτικός κατά

37 Τα πολυμερή έχουν μεγαλύτερη πυκνότητα από τα μονομερή (Οι δεσμοί van der Waals μετατρέπονται σε μικρότερους ομοιοπολικούς δεσμούς). Η συρρίκνωση αυτή άλλες φορές είναι πρόβλημα άλλες όχι (π.χ. βοηθά στην παρακολούθηση προόδου της αντίδρασης). Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω προβλήματα έχουμε την ανάπτυξη τεσσάρων (4) κατηγοριών τεχνικών διεξαγωγής πολυμερισμού σε βιομηχανική κλίμακα: Πολυμερισμός μάζας (η αντίδραση πολυμερισμού γίνεται στην μάζα του μονομερούς ή μονομερών) Πολυμερισμός διαλύματος (η αντίδραση πολυμερισμού γίνεται σε διάλυμα μονομερούς ή μονομερών) Πολυμερισμός αιωρήματος (η αντίδραση πολυμερισμού διεξάγεται σε υδατικά αιωρήματα μονομερών) Πολυμερισμός γαλακτώματος (το μονομερές ή μονομερή φέρονται με την μορφή γαλακτώματος σε υδατική φάση) Θα εξεταστούν συνοπτικά οι τρεις πρώτες τεχνικές και εκτενέστερα ο πολυμερισμός γαλακτώματος όπου μεταβάλλεται το κινητικό σχήμα της αντίδρασης πολυμερισμού

38 ΠΟΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΘΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΕΙ; Σκοπός: Άριστη μεθόδευση της παραγωγής των πολυμερών Επομένως για την επιλογή της τεχνικής και του αντιδραστήρα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα εξής: Το είδος του μονομερούς ή των μονομερών Το είδος και ο μηχανισμός της αντίδρασης πολυμερισμού Τις επιθυμητές ιδιότητες και την επιθυμητή μορφή του πολυμερούς Το παραγόμενο πολυμερές να είναι έτοιμο προς χρήση

39 Συμπεράσματα κινητικής ριζικού πολυμερισμού Ο σχηματισμός ενός μακρομορίου γίνεται ευθύς αμέσως μόλις σχηματιστεί μια ελεύθερη ρίζα. Σε κάθε στιγμή, το σύστημα περιέχει το μονομερές και το αδρανές πολυμερές και μικρή μόνο ποσότητα αναπτυσσόμενων μακροριζών. Αύξηση του χρόνου πολυμερισμού αυξάνει την απόδοση σε πολυμερές και όχι το μοριακό βάρος. Όταν όμως η απόδοση σε πολυμερές είναι μεγάλη (προς το τέλος του πολυμερισμού), το μεγάλο ιξώδες του διαλύματος ελαττώνει την ταχύτητα τερματισμού των μακροριζών και έτσι προς το τέλος του πολυμερισμού σχηματίζονται μακρομόρια με μεγαλύτερο μοριακό βάρος από ότι στην αρχή. Αύξηση της συγκέντρωσης σε εκκινμητή ή αύξηση της θερμοκρασίας, αυξάνει την ταχύτητα πολυμερισμού αλλά ελαττώνει το μοριακό βάρος. Αύξηση της συγκέντρωσης σε μονομερές αυξάνει την ταχύτητα πολυμερισμού και το μοριακό βάρος. Οι αντιδράσεις μεταφοράς ελαττώνουν το μοριακό βάρος χωρίς να επηρεάσουν αισθητά την ταχύτητα πολυμερισμού. Ο στατιστικός χαρακτήρας του πολυμερισμού με ελεύθερες ρίζες οδηγεί σε πολυμερή με κατανομή μοριακών βαρών συνήθως Ι=Μ w /M n =1.5 2 (μερικές φορές Ι= 2 5 και σπάνια Ι=5 10).

40 ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟΣ ΜΑΖΑΣ (bulk polymerization) Στον αντιδραστήρα βρίσκονται: μονομερές και πολυμερές (αν είναι αλυσωτός ο πολυμερισμός θα υπάρχει και ο εκκινητής) Άρα απλή τεχνική με έλεγχο και μικρή ποσότητα ακαθαρσιών στο τελικό προϊόν. Μεγάλη δυσκολία στον έλεγχο του ιξώδους και της θερμοκρασίας του συστήματος. Αύξηση ιξώδους: ισχυρή και προσεκτική ανάδευση του μίγματος Έλεγχος θερμοκρασίας: αν όχι τότε διάσπαση, αποχρωματισμός, μεγάλη κατανομή μοριακών βαρών, υψηλές επιταχύνσεις της αντίδρασης εξαιτίας θερμών τοπικών περιοχών στον αντιδραστήρα Το μονομερές μπορεί να είναι στερεό, υγρό ή αέριο. Περιορισμένη εφαρμογή για στερεά ενώ κύρια η χρήση του για υγρά μονομερή.

41 ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΕΝΑΝΤΙ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ Απλές εγκαταστάσεις Γρήγορες αντιδράσεις που οδηγούν σε πλήρη μετατροπή του μονομερούς σε πολυμερές Υψηλή καθαρότητα του πολυμερούς Το πολυμερές λαμβάνεται ως τήγμα σε άμεσα επεξεργάσιμη μορφή Σταδιακές αντιδράσεις: ελαφρώς εξώθερμες και μικρές τιμές ιξώδους στα τελικά πολυμερή, άρα καλή η ανάδευση και ο έλεγχος της αντίδρασης (π.χ. πολυεστέρες, πολυαμίδια). Αν χρήση διαλύματος μονομερούς ο πολυμερισμός ξεκινά ως διαλύματος και συνεχίζεται ως μάζας. Ο διαλύτης απομακρύνεται με απόσταξη στα αρχικά στάδια αντίδρασης (π.χ. Nylon 6,6) Αλυσωτές αντιδράσεις: Στην περίπτωση βινυλικών μονομερών δυσκολίες Ο ρυθμός των αντιδράσεων επηρεάζεται από την θερμοκρασία Πολύ γρήγορες αντιδράσεις Πολύ υψηλό ιξώδες Χρήση για ριζικούς παρά για ιοντικούς πολυμερισμούς Πολύ εξώθερμες

42 Παρά τις δυσκολίες στις αλυσωτές αντιδράσεις ο πολυμερισμός μάζας χρησιμοποιείται για τον πολυμερισμό των: αιθυλενίου, στυρενίου και μεθακρυλικού μεθυλεστέρα Πολυμερισμός αιθυλενίου Γίνεται σε υψηλές πιέσεις ( atm) και θερμοκρασίες πάνω από σημείο τήξης (T m = C για PE μέσης κρυσταλλικότητας). Προκύπτει PE διαλυτό. Σε ημιβιομηχανική κλίμακα παρασκευάζεται σε αυλωτούς αντιδραστήρες (εσωτ. διάμετρος 5mm, μήκος 20m) Η μικρή διάμετρος επιτρέπει καλύτερο έλεγχο θερμοκρασίας (Τ = σταθερή = C). t = 45 sec, % μετατροπής ~20% (για παραγωγή 3kg/h) Στην άκρη του αυλού υπάρχει βαλβίδα, ανοίγεται, μείωση πίεσης με απομάκρυνση μονομερούς-πολυμερούς, διαχωρισμός πολυμερούς από μονομερές (ανακυκλώσιμο). Ι~1.5-2 (λόγω ελέγχου Τ και μικρού ποσοστού μετατροπής) Σε βιομηχανική κλίμακα οι αντιδραστήρες έχουν τεράστιες διαστάσεις (μήκος ~1000m, εσωτερική διάμετρο ~ 5cm) με μειονέκτημα την λήψη δικτυωμένων δόμών (LDPE)

43 Διάγραμμα ροής πολυμερισμού PE σε υψηλή πίεση

44 Πολυμερισμός στυρενίου-μεθακρυλικού μεθυλεστέρα Το πρόβλημα απαγωγής θερμότητας αντιμετωπίζεται με διεξαγωγή του πολυμερισμού σε δύο στάδια Το St πολυμερίζεται στους 80 0 C και 30-35% μετατροπή υπό ανάδευση (προπολυμεριστής), το ιξώδες μίγμα κατέρχεται σε κύλινδρο με συνεχώς αυξανόμενη Τ, μέχρι την έξοδο όπου ~100% μετατροπή

45 Σε πολυμερή μικρού μοριακού βάρους, το αντιδρών μίγμα μεταφέρεται από τον αντιδραστήρα με την βοήθεια εκβολέων και σχετικά υψηλών πιέσεων. Π.χ. το Nylon 6,6 έχει χαμηλό ιξώδες σε Τ>Τ m, οπότε προωθείται κατευθείαν από τον αντιδραστήρα προς την παραγωγή ινών. Σε πολυμερή μεγάλου μοριακού βάρους, το αντιδρών μίγμα μεταφέρεται από τον αντιδραστήρα και ελέγχεται η θερμοκρασία με την βοήθεια ειδικών διατάξεων (κλασικοί εκβολείς). Χρήση υψηλών Τ προς το τέλος για ευκολία ροής, ολοκλήρωσης της αντίδρασης και περιορισμό του φαινόμενου Trommsdorff. Διπλοκόχλιος εκβολέας αντιδραστήρας

46 Πολυμερισμός μάζας χωρίς ανάδευση Προκύπτουν: Φύλλα, Κύλινδροι, αυλοί, κλπ. Παραδείγματα: Πολυμερισμός φαινόλης-φορμαλδεύδης σε καλούπια υπό πίεση Σχηματισμός φύλλων plexiglass [πολυ(μεθακρυλικού μεθυλεστέρα)] Στην δεύτερη περίπτωση εκμεταλλευόμαστε το φαινόμενο Trommsdorff για να πάρουμε μόρια με μεγάλο μοριακό βάρος και επομένως ανθεκτικό υλικό. Το μεγάλο ιξώδες απαγορεύει την λήψη αυτών των φύλλων με άλλες τεχνικές μορφοποίησης. Προβλήματα Απαγωγή θερμότητας για παρεμπόδιση βρασμού του μονομερούς, που θα άφηνε φυσαλίδες στο φύλλο Ολική μετατροπή μονομερούς Συρρίκνωση ~20% κατά τον πολυμερισμό Μερική επίλυση των παραπάνω με πλήρωση της μήτρας του αντιδραστήρα όχι μόνο με μονομερές αλλά με μίγμα μονομερούςπολυμερούς μικρού ΜΒ (~10-30% πολυμερές) και εκκινηυτή

47 Σχηματικό διάγραμμα της πορείας παραγωγής φύλλων PMMA

48 Η ρύθμιση της θερμοκρασίας είναι καθοριστικής σημασίας για λήψη προϊόντος καλής ποιότητας. Στο Σχήμα φαίνεται προγραμματισμός της Τ του αντιδραστήρα για παραγωγή φύλλων πάχους 6mm. Η Τ = σταθερή μέχρι πάστωση φύλλων και εμφάνιση φαινομένου Trommsdorff. Κατόπιν άνοδο στους C για ολική μετατροπή μονομερούς σε πολυμερές, μείωση στους C, άνοιγμα μήτρας και λήψη του φύλλου plexiglass.

49 ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟΣ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ Πολλά από τα προβλήματα και μειονεκτήματα του πολυμερισμού μάζας λύνονται με τον πολυμερισμό παρουσία διαλύτη. Η αύξηση του ιξώδους στο σύστημα είναι πολύ μικρότερη από τον πολυμερισμό μάζας και η απαγωγή θερμότητας είναι ευκολότερη (με μερική εξάτμιση, συμπύκνωση, επανακυκλοφορία του διαλύτη). Σε όλους τους τύπους πολυμερισμού διαλύματος το μονομερές είναι διαλυτό στο διαλύτη ενώ το πολυμερές ή/και ο εκκινητής είναι διαλυτά ή αδιάλυτα. Προκύπτουν 4 συνδυασμοί που οδηγούν σε τεχνικές αρκετά διαφορετικές μεταξύ τους. Η παραγωγή PE που είδαμε πριν θεωρείται και πολυμερισμός διαλύματος ( διαλύτης το μονομερές) όπου όλα τα συστατικά αποτελούν ομοιογενή φάση. Διαλυτό πολυμερές αδιάλυτος εκκινητής είναι ο σχηματισμός γραμμικού PE σε χαμηλές πιέσεις (20-50 atm) σε αντιδραστήρα στερεάς κλίνης καταλύτη με διέλευση αραιού διαλύματος (2-4%) αιθυλενοξειδίου σε κορεσμένο υδρογονάνθρακα.

50 Τυπικός αντιδραστήρας παραγωγής ρητινών φαινόλης-φορμαλδεΰδης σε 1 στάδιο Η φορμαλδεΰδη προστίθεται σε περίσσεια (1.5 mol φορμαλδεΰδη ανά mol φαινόλης) ως υδατικό διάλυμα 40% σε μονομερές. Κατόπιν εισάγεται η φαινόλη μαζί με τον καταλύτη (ΝΗ 3 ή Na 2 CO 3 ). Δημιουργείται υδατοδιαλυτό, διακλαδισμένο πολυμερές μικρού ΜΒ. Απομάκρυνση Η 2 Ο με θέρμανση υπό κενό για 3-4 ώρες. Το προϊόν με θέρμανση και αφυδάτωση στις εφαρμογές γίνεται σκληρό, αδιάλυτο, δικτυωμένο πολυμερές λόγω των διαμοριακών διασυνδέσεων.

51 Πολυμερισμός διαλύματος είναι η διεπιφανειακή συμπύκνωση διοξυχλωριδίου και διαμίνης προς πολυαμίδιο που είναι αδιάλυτο πολυμερές. Το χλωρίδιο διαλύεται σε πυκνό διαλύτη, CCl 2 CCl 2. Προστίθεται το υδατικό διάλυμα διαμίνης, που σχηματίζει την πάνω στοιβάδα λόγω μικρότερης πυκνότητας. Στην μεσεπιφάνεια σχηματίζεται το στρώμα του πολυαμιδίου. Η αντίδραση σταματά λόγω αργής διάχυσης των αντιδρώντων μέσω της μεσεπιφάνειας. Αν αφαιρείται προσεκτικά το στρώμα του πολυμερούς τα μονομερή έρχονται συνέχεια σε επαφή συνεχίζοντας τον πολυμερισμό με αποτέλεσμα την συνεχόμενη δημιουργία πολυμερούς,

52 Διάγραμμα ροής της πορείας παραγωγής PE με καταλύτες Ziegler-Natta Πολυμερισμοί διαλύματος είναι οι τεχνικές παραγωγής γραμμικού PE με καταλύτες Ziegler-Natta ή με καταλύτες μεταλλικών οξειδίων σε φορείς πυριτίας όπου ο διαλύτης είναι υδρογονάνθρακας. Χρήση των καταλυτών Ziegler-Natta και για το στερεοκανονικό PP.

53 Παραγωγή πολυπροπυλενίου με την μέθοδο Montedison Νέα καταλυτικά συστήματα, όπου φορέας είναι το MgCl 2 σε ενεργό μορφή, λέγονται καταλύτες 3ης γενεάς (μεγαλύτερη απόδοση, καλύτερος έλεγχος της μορφολογίας του παραγόμενου πολυμερούς). Μέθοδος Montedison: χρήση τέτοιων καταλυτών και το μη στερεοκανονικό PP (ατακτικό) διαχωρίζεται από το κλάσμα του στερεοκανονικού PP (κύριο προϊόν).

54 Εκλογή του διαλύτη με προσοχή ώστε να μην έχουμε μεταφορά δραστικότητας στον διαλύτη Η απομάκρυνση του διαλύτη για λήψη καθαρού πολυμερούς μπορεί να είναι πολύ δύσκολη. Εργαστηριακή διάταξη δοκιμασίας καταλυτικών συστημάτων παραγωγής στερεοκανονικών πολυμερών Επιλογή του καταλύτη είναι καθοριστική. Στην αξιολόγηση του καταλυτικού συστήματος εκτιμώνται: η απόδοση του, η κινητική του πολυμερισμού, ο βαθμός στερεοκανονικότητας του πολυμερούς, η μορφολογία του πολυμερούς, η δυνατότητα παραγωγής συμπολυμερούς, η ευαισθησία στους ρυθμιστές ΜΒ

55 ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟΣ ΑΙΩΡΗΜΑΤΟΣ (syspension polymerization) Το πολυμερές πολλές φορές είναι αδιάλυτο στο μέσο διασποράς. Χρήση του πολυμερισμού μάζας σε αιωρούμενες σταγόνες ( μm σε διάμετρο) μονομερούς, δηλαδή του πολυμερισμού αιωρήματος. Η φάση διασποράς είναι το νερό και αποτελεί και το μέσο μεταφοράς της θερμότητας. Το ιξώδες μεταβάλλεται ελάχιστα με την εξέλιξη της αντίδρασης. Πρόκειται για πολυμερισμό μάζας σε μικροαντιδραστήρες: αιωρούμενες σταγόνες. Η ταχύτητα πολυμερισμού είναι υψηλή χωρίς κίνδυνο βρασμού του πολυμερούς. Δυνατή η συσσωμάτωση των σταγόνων κατά την διεργασία, οπότε χρήση μέσων αιωρηματοτοίησης και προσεκτική ανάδευση. Μέσα αιώρησης Yδατοδιαλυτά οργανικά πολυμερή [ζελατίνη, πολύ(βινυλική αλκοόλη), μεθυλοκυτταρίνη] Ηλεκτρολύτες Μη υδατοδιαλυτά ανόργανα συστατικά [καολίνη, πυριτκό μαγνήσιο (MgS), Al(OH) 3 ]

56 Πώς αποφεύγεται η συσσωμάτωση; Τα ομώνυμα ηλεκτρικά φορτία στην επιφάνεια των σωματιδίων μονομερούς-πολυμερούς είναι που καθυστερούν την συσσωμάτωση λόγω της ηλεκτροστατικής άπωσης. Δεν έχουν την δυνατότητα να διατηρήσουν το αιώρημα αμετάβλητο με διακοπή της ανάδευσης. Το μέγεθος των αιωρούμενων σωματιδίων και η κατανομή του μεγέθους τους εξαρτάται από τον ρυθμό ανάδευσης και την φύση των σταθεροποιητών. Ισχύει ότι για μέγεθος μm η διάμετρος d είναι αντιστρόφως ανάλογη της ταχύτητας v του αναδευτήρα σύμφωνα με την σχέση: d ~ v Οι εκκινητές για τον πολυμερισμό αιωρήματος είναι ελαιοδιαλυτοί, διαλυτοί στην οργανική φάση διασποράς. Για παράδειγμα χρησιμοποιείται το βενζο λο περοξείδιο. Παράδειγμα παρασκευής PMMA σε εργαστηριακήκλίμακα Υδατική φάση: Η 2 Ο ml και πολυ(βινυλική αλκοόλη) - 1 g Ελαιώδης φάση: ΜΜΑ 100 g και βενζο λο περοξείδιο 1 g

57 Υπό ποιες συνθήκες παρασκευάζεται το PMMA σε εργαστηριακή κλίμακα με πολυμερισμό αιωρήματος; Θέρμανση της υδατικής φάσης στους 80 0 C και προσθήκη της ελαιώδους φάσης υπό συνεχή ανάδευση (αναδευτήρας τύπου προπέλας, rpm). Αύξηση της θερμοκρασίας μέχρι 10 0 C μετά από 1 hr. Πριν την αύξηση αυτή τα σωματίδια είναι κολλώδη και συσσωματώνονται με διακοπή ανάδευσης. Μετά την εξώθερμη αντίδραση γίνονται σκληρά και δεν συσσωματώνονται. Το μονομερές αρχικά συγκεντρώνεται στην επιφάνεια, λόγω μικρότερης πυκνότητας από το νερό. Το πολυμερές είναι βαρύτερο του νερού οπότε η ελαιώδης φάση καταβυθίζεται με ανεπαρκή ανάδευση. Οι κόκκοι του πολυμερικού υλικού λαμβάνονται με φιλτράρισμα, έκπλυση και ξήρανση. Ο πολυμερισμός ολοκληρώνεται με υψηλές μετατροπές και οι κόκκοι του πολυμερούς είναι συμπαγείς εάν είναι άμορφο και λαμβάνεται σε Τ <Τ g. Εξαίρεση: PVC και πολυ(οξικός βινυλεστέρας)

58 Τυπικός αντιδραστήρας πολυμερισμού αιωρήματος του βινυλοχλωριδίου Το VC είναι αέριο. Το PVC είναι αδιάλυτο στο μονομερές του. Ο πολυμερισμός αιωρήματος προχωρά μέχρι 70-90% μετατροπή υπό χαμηλή πίεση, σε Τ = 80 0 C και με εκκινητή το αζωισοβουτυρονιτρίλιο. To PVC καταβυθίζεται ως αδιάλυτο. Εκτόνωση της πίεσης και εφαρμογή κενού για πλήρη απομάκρυνση των μη αντιδρώντων αντιδραστηρίων. Το PVC είναι υπό μορφή πορώδων σωματιδίων που φιλτράρονται και ξηραίνονται. Τα σωματίδια αυτά χρησιμεύουν για την απορρόφηση των πλαστικοποιητών υπό συγκεκριμένες συνθήκες.

59 ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟΣ ΓΑΛΑΚΤΩΜΑΤΟΣ (emulsion polymerization) Τεχνική διεξαγωγής αλυσωτών αντιδράσεων με πολυμερισμό ελευθέρων ριζών. Ομοιότητες με τον πολυμερισμό αιωρήματος αλλά και πολύ σημαντικές διαφορές: Το μέγεθος των σωματιδίων είναι πολύ μικρότερο (διάμετρος μm) Χρησιμοποιούνται υδατοδιαλυτοί εκκινητές και όχι ελαιοδιαλυτοί όπως στον πολυμερισμό αιωρήματος Σημαντικό ρόλο παίζουν και ειδικές ουσίες γαλακτωματοποιητές Η κινητική του πολυμερισμού γαλακτώματος είναι τελείως διαφορετική από τις υπόλοιπες τεχνικές Το τελικό πολυμερές είναι υπό μορφή γαλακτώματος στο νερό και όχι ως αιώρημα που πρέπει να διαχωριστεί όπως ισχύει στον πολυμερισμό αιωρήματος Πλαστικά χρώματα, βερνίκια, επικαλυπτικά μέσα είναι υλικά που συντίθενται με τον πολυμερισμό γαλακτώματος. Η τεχνική αυτή επιτρέπει την αύξηση του ΜΒ του πολυμερούς χωρίς την μείωση του ρυθμού πολυμερισμού (όπως ισχύει στις υπόλοιπες τρεις τεχνικές)

60 Βασικά συστατικά συστήματος πολυμερισμού γαλακτώματος Το μονομερές (ή μονομερή αν πρόκειται για συμπολυμερισμό) Το μέσο διασποράς (συνήθως νερό) Ο γαλακτωματοποιητής [τασιενεργές ουσίες, ιοντικές (κυρίως ανιοντικές) και μη. Ιοντικές: άλατα αλκαλίων ανώτερων λιπαρών οξέων, ρητινικών οξέων και ναφθενικών οξέων = σαπούνια. Μη ιοντικές: υδρόφιλες ενώσεις όπως πολυ(βινυλική αλκοόλη), υδροξυμεθυλοκυτταρίνη και παράγωγα του PEO]. Η φύση του γαλακτωματοποιητή και η ποσότητά του παίζουν κυρίαρχο ρόλο στην πορεία της αντίδρασης. Ο υδατοδιαλυτός εκκινητής [υπερθειικό κάλιο, υπερθειικό αμμώνιο, αζωενώσεις και οξειδοαναγωγικά συστήματα (όπως φαίνονται στις παρακάτω αντιδράσεις)]: S 2 O Fe 2+ Fe 3+ + SO SO 4 - CH 3 C OOH + Fe CH 3 2+ CH 3 Fe 3+ + OH - + C O CH 3

61 Συμπεριφορά τασιενεργών ουσιών σε υδατικά διαλύματα Τι είναι τασιενεργής ουσία; Πρόκειται για μόρια που εμφανίζουν μία πολική ή ιοντική ομάδα (κεφαλή) και μία υδρογονανθρακική αλυσίδα (ουρά). Η ουρά έχει μήκος από 10 ως 20 άτομα C. Τι ιδιότητες εμφανίζουν; Υδατοδιαλυτότητα λόγω πολικής ομάδας (αν η ουρά έχει μικρό μήκος) Μείωση διεπιφανειακής ενέργειας μεταξύ υδατικής και ελαιώδους φάσης. Στην διεπιφάνεια η πολική κεφαλή (υδρόφιλη) στην υδατική στοιβάδα και η ουρά στην άλλη (υδρόφοβο). Ουσιαστικά στην διεπιφάνεια προσρόφηση των τασιενεργών ουσιών. Σε χαμηλή συγκέντρωση τα τασιενεργά μόρια της διεπιφάνειας είναι σε ισορροπία με τασιενεργά μόρια του διαλύματος. Πάνω από την κρίσιμη συγκέντρωση μυκιλιοποίησης (CMC) τα τασιενεργά μόρια στο διάλυμα είναι σε ισορροπία με συσσωματώματα τους στο διάλυμα που λέγονται μικκύλια. Πάνω από την CMC τα μικύλια είναι σφαιρικά (diameter: 5-10 nm). Αύξηση της C το σχήμα των μικκυλίων γίνεται κυλινδρικό (length: 100 nmm) ή ακόμα και φυλλοειδές (μεγάλες C).

62 Σχηματική αναπαράσταση της μικυλιοποίησης. Στα τασιενεργά η πολική κεφαλή συμβολίζεται με κύκλο και η ουρά με γραμμή. Στο μικύλιο οι κεφαλές στην επιφάνεια στην υδατική φάση και οι ουρές στο εσωτερικό του (αριθμός μικκυλίων = F(C γαλακτωματοποιητή ) Το μοντέλο αυτό θεωρείται ότι ίσχυε για τα πολυμερή πριν γίνει αποδεκτή η σύνδεση των μονομερών με ομοιοπολικούς δεσμούς Τα μικκύλια είναι τα κέντρα πολυμερισμού και η C του γαλακτωματοποιητή επηρεάζει τον ρυθμό αντίδρασης και το μέγεθος των πολυμερικών σωματιδίων

63 Μοντέλο Harkins (εξήγηση πολυμερισμού γαλακτώματος) Κατανομή μονομερούς που προστίθεται στο σύστημα νερού-γαλακτωματοποιητή: Μικρό ποσοστό υπό μορφή ανεξάρτητων μορίων Μεγαλύτερο (αλλά ακόμα μικρό) ποσοστό εισέρχεται στο εσωτερικό των μικκυλίων Το μεγαλύτερο ποσοστό διασπείρεται υπό μορφή σταγόνων (το μέγεθος τους εξαρτάται από τον ρυθμό ανάδευσης) πολύ μεγαλύτερες των μικκυλίων C μικκυλίων =10 18 σταγόνες/ml και C μονομερούς = σταγόνες/ml Συνολική επιφάνεια μικκυλίων >> συνολική επιφάνεια σταγόνων μονομερούς

64 Ο απαρχητής στην υδατική φάση μαζί με τις ελεύθερες ρίζες για την έναρξη του πολυμερισμού. Ο πολυμερισμός μονομερούς γίνεται και στο διάλυμα αλλά όχι ουσιώδης σημασίας λόγω χαμηλής C μονομερούς στο διάλυμα. Οι σταγόνες μονομερούς δεν είναι εστίες πολυμερισμού αφού ο απαρχητής είναι αδιάλυτος στο μονομερές. Πού γίνεται ο πολυμερισμός λοιπόν; Γίνεται στο εσωτερικό των μικκυλίων όπου συναντώνται ο απαρχητής (υδατοδιαλυτός) και το μη υδατοδιαλυτό μονομερές. Τα μικκύλια είναι εστίες πολυμερισμού λόγω μεγάλης συγκέντρωσής τους και πολύ μεγάλης επιφάνειας σε σχέση με τις σταγόνες μονομερούς. Η μακρομοριακή αλυσίδα υδρόφοβη (υδρόφοβο μονομερές) και υδρόφοβο μόνο το εσωτερικό του μικκυλίου, διόγκωση μικκυλίου λόγω εισόδου μονομερούς από διάλυμα και σταγόνων. Σταγόνες μονομερούς μη ενεργά μικκύλια ενεργά μικκύλια (πολυμερισμός)

65 Μετατροπή μικρού ποσοστού μονομερούς σε πολυμερές Μικρό ποσοστό μικκυλίων ενεργοποιείται. Καθώς αυξάνει το μέγεθός τους (μονομερή, απαρχητής, πολυμερές) προσροφούνται μόρια γαλακτωματοποιητή. Σύντομα C γαλακτωματοιητή < CMC και ανενεργά μικκύλια διαλύονται (γίνονται ανεξάρτητα μόρια) Μετατροπή ποσοστού 10-15% μονομερούς σε πολυμερές Τα ενεργά μικκύλια πολύ μεγάλα σε σχέση με τα αρχικά. ΔΕΝ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ ΜΙΚΚΥΛΙΑ ΑΛΛΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΠΟΛΥΜΕΡΟΥΣ Δεν υπάρχουν ανενεργά μικκύλια, όλος ο γαλακτωματοποιητής προσροφάται στο πολυμερές. Οι σταγόνες μονομερούς όχι σταθερές, μικραίνουν, αυξάνει το μέγεθος των σωματιδίων πολυμερούς και διακοπή ανάδευσης οδηγεί σε συσσωμάτωση. Στα σωματίδια πολυμερούς ο πολυμερισμός γίνεται με σταθερό ρυθμό αφού C μονομερούς = σταθερή. Μετατροπή ποσοστού 50-80% μονομερούς σε πολυμερές Δεν υπάρχουν σταγόνες μονομερούς και το μη αντιδρών μονομερές βρίσκεται στα πολυμερικά σωματίδια. Μειωμένη C μονομερούς μειωμένος ρυθμόςπολυμερισμού. ΣΥΝΗΘΩΣ ΜΕΤΑTΡΟΠΗ ΩΣ 100%.

66 Κινητική πολυμερισμού γαλακτώματος Ν = σταθερός αριθμός των σωματιδίων πολυμερούς ( σωματίδια/ml) Σε τυπικό σύστημα R i =10 13 /ml. s μία ελεύθερη ρίζα διαχέεται σε κάθε σωματίδιο πολυμερούς κάθε 10 sec. Η πρόοδος της αντίδρασης γίνεται σύμφωνα με την εξίσωση: r p =k p [M] Τι γίνεται με την είσοδο δεύτερης ρίζας σε πολυμερικό σωματίδιο; Έχει ήδη ξεκινήσει ο πολυμερισμός και η είσοδος αυτή οδηγεί σε άμεσο διμοριακό τερματισμό. ΑΡΑ ΚΑΘΕ ΣΩΜΑΤΙΔΙΟ ΕΧΕΙ ΜΙΑ Ή ΚΑΜΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΡΙΖΑ Το σωματίδιο ανενεργό για 10 sec και είσοδο 3ης ρίζας που θα το ενεργοποιήσει και πάλι. Πολυμερισμός για 10 sec, είσοδος 4ης ρίζας οδηγεί σε τερματισμό κλπ. ΚΑΘΕ ΣΩΜΑΤΙΔΙΟ ΕΧΕΙ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ 50% ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΕΡΓΟ Άρα στο σύστημα Ν/2 σωματίδια είναι πολυμερισμένα. Ο ρυθμός πολυμερισμού δίνεται από την σχέση: N N R p = rp = k p[ M] 2 2 Ολικός ρυθμός πολυμερισμού ανεξάρτητος του ρυθμού παραγωγής ριζών Ο ρυθμός πολυμερισμού ανάλογος του Ν και ανάλογος του C γαλακτωματοποιητή

67 Έστω R i = συνολικός ρυθμός παραγωγής ελευθέρων ριζών και r i = ο ρυθμός εισαγωγής ελευθέρων ριζών στο πολυμερικό σωματίδιο r i = R Η είσοδος ρίζας σε ενεργό σωματίδιο οδηγεί σε άμεσο τερματισμό, τότε r i =r t Ο μέσος βαθμός πολυμερισμού δίνεται από την σχέση: DP n = r r p t = k p[ M] = R / N i i N Nk p[ M] = R i Nk p 2fk [ M] Έχουμε, f = βαθμός αποτελεσματικότητας απαρχητή και k d = η σταθερά ταχύτητας διάσπασης του απαρχητή Ι σύμφωνα με την αντίδραση: I k d Στον πολυμερισμό γαλακτώματος ο ρυθμός πολυμερισμού και το μοριακό βάρος αυξάνονται, αυξάνοντας τον αριθμό των σωματιδίων του πολυμερούς για σταθερό ρυθμό έναρξης (στον μάζας αύξηση του ρυθμού πολυμερισμού με αύξηση του ρυθμού έναρξης αλλά μείωση του ΜΒ) 2R d [ I]

Αιωρήματα & Γαλακτώματα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα Αιωρήματα & Γαλακτώματα Εαρινό εξάμηνο Ακ. Έτους 2014-15 Μάθημα 2ο 25 February 2015 Αιωρήματα Γαλακτώματα 1 Παρασκευή αιωρημάτων Οι μέθοδοι παρασκευής αιωρημάτων κατατάσσονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

2). i = n i - n i - n i (2) 9-2

2). i = n i - n i - n i (2) 9-2 ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗ ΤΑΣΗ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ Έννοιες που πρέπει να γνωρίζετε: Εξίσωση Gbbs-Duhem, χηµικό δυναµικό συστατικού διαλύµατος Θέµα ασκήσεως: Μελέτη της εξάρτησης της επιφανειακής τάσης διαλυµάτων από την συγκέντρωση,

Διαβάστε περισσότερα

Χημικές αντιδράσεις καταλυμένες από στερεούς καταλύτες

Χημικές αντιδράσεις καταλυμένες από στερεούς καταλύτες Χημικές αντιδράσεις καταλυμένες από στερεούς καταλύτες Σε πολλές χημικές αντιδράσεις, οι ταχύτητές τους επηρεάζονται από κάποια συστατικά τα οποία δεν είναι ούτε αντιδρώντα ούτε προϊόντα. Αυτά τα υλικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών

Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Τεχνολογίας Υλικών Εργαστηριακή Άσκηση 01 Κατηγοριοποιήση υλικών-επίδειξη δοκιμίων Διδάσκοντες: Δρ Γεώργιος Ι. Γιαννόπουλος Δρ Θεώνη Ασημακοπούλου Δρ ΘεόδωροςΛούτας Τμήμα Μηχανολογίας ΑΤΕΙ Πατρών

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr Χημική Ισορροπία 61 Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χημικός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 62 Τι ονομάζεται κλειστό χημικό σύστημα; Παναγιώτης Αθανασόπουλος Κλειστό ονομάζεται το

Διαβάστε περισσότερα

EΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ Ενότητα : Καμπύλες εφελκυσμού των πολυμερών

EΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ Ενότητα : Καμπύλες εφελκυσμού των πολυμερών EΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ Ενότητα : Καμπύλες εφελκυσμού των πολυμερών Διδάσκων : Κων/νος Τσιτσιλιάνης, Καθηγητής Ουρανία Κούλη, Ε.ΔΙ.Π. Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών 1 Σκοπός Η εξάσκηση των φοιτητών

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Κωστής Μαγουλάς, Καθηγητής Επαμεινώνδας Βουτσάς, Επ. Καθηγητής 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ . ΟΡΙΣΜΟΣ Οι διαχωρισμοί είναι οι πιο συχνά παρατηρούμενες διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g)

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g) Α. Θεωρητικό μέρος Άσκηση 5 η Μελέτη Χημικής Ισορροπίας Αρχή Le Chatelier Μονόδρομες αμφίδρομες αντιδράσεις Πολλές χημικές αντιδράσεις οδηγούνται, κάτω από κατάλληλες συνθήκες, σε κατάσταση ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain)

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) Μηχανικές ιδιότητες υάλων Η ψαθυρότητα των υάλων είναι μια ιδιότητα καλά γνωστή που εύκολα διαπιστώνεται σε σύγκριση με ένα μεταλλικό υλικό. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) E (Young s modulus)=

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ B ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1. Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 15: Διαλύματα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 15: Διαλύματα Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Χημεία Ενότητα 15: Διαλύματα Αν. Καθηγητής Γεώργιος Μαρνέλλος e-mail: gmarnellos@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Περιληπτική θεωρητική εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Περιληπτική θεωρητική εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Περιληπτική θεωρητική εισαγωγή α) Τεχνική zchralski Η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη τεχνική ανάπτυξης μονοκρυστάλλων πυριτίου (i), αρίστης ποιότητας,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Καταστάσεις της Ύλης: Αέρια, Υγρά και Στερεά

Κεφάλαιο 4 Καταστάσεις της Ύλης: Αέρια, Υγρά και Στερεά Κεφάλαιο 4 Καταστάσεις της Ύλης: Αέρια, Υγρά και Στερεά Σύνοψη Η ύλη χαρακτηρίζεται από μεγάλη ποικιλία φυσικών καταστάσεων όπως αέρια, υγρή, στερεή. Οι διάφορες αυτές φάσεις που μπορεί να έχει μία ουσία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο 19 1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο Γενικά Αλκένια ονομάζονται οι άκυκλοι ακόρεστοι υδρογονάνθρακες, οι οποίοι περιέχουν ένα διπλό δεσμό στο μόριο. O γενικός τύπος των αλκενίων είναι C ν Η 2ν (ν 2). Στον

Διαβάστε περισσότερα

Οι ουσίες μικρού μοριακού βάρους μπορούν να βρεθούν στη συμπυκνωμένη φάση σε δύο πιθανές καταστάσεις: α) τη στερεά, όπου παρατηρείται οργάνωση σε

Οι ουσίες μικρού μοριακού βάρους μπορούν να βρεθούν στη συμπυκνωμένη φάση σε δύο πιθανές καταστάσεις: α) τη στερεά, όπου παρατηρείται οργάνωση σε Άμορφα Πολυμερή Θερμοκρασία Υαλώδους Μετάπτωσης Κινητικότητα πολυμερικών αλυσίδων Οι ουσίες μικρού μοριακού βάρους μπορούν να βρεθούν στη συμπυκνωμένη φάση σε δύο πιθανές καταστάσεις: α) τη στερεά, όπου

Διαβάστε περισσότερα

(Από το βιβλίο Γενική Χημεία των Ebbing, D. D., Gammon, S. D., Εκδόσεις Παπασωτηρίου )

(Από το βιβλίο Γενική Χημεία των Ebbing, D. D., Gammon, S. D., Εκδόσεις Παπασωτηρίου ) Δυνάμεις διπόλου διπόλου (Από το βιβλίο Γενική Χημεία των Ebbing, D. D., Gammon, S. D., Εκδόσεις Παπασωτηρίου ) Τα πολικά μόρια μπορούν να έλκονται αμοιβαία μέσω δυνάμεων διπόλου διπόλου. Η δύναμη διπόλου

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Παρα γοντες που επηρεα ζουν τη θε ση χημικη ς ισορροπι ας - Αρχη Le Chatelier

4.2 Παρα γοντες που επηρεα ζουν τη θε ση χημικη ς ισορροπι ας - Αρχη Le Chatelier Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 4.2 Παρα γοντες που επηρεα ζουν τη θε ση χημικη ς ισορροπι ας - Αρχη Le Chatelier Τι ονομάζεται θέση χημικής ισορροπίας; Από ποιους παράγοντες επηρεάζεται η θέση της χημικής

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία Τροφίμων. Πλαστική Συσκευασία. Εισαγωγή

Συσκευασία Τροφίμων. Πλαστική Συσκευασία. Εισαγωγή Συσκευασία Τροφίμων Πλαστική Συσκευασία Εισαγωγή «Πλαστικά» γιατί πλάθονται σε οποιοδήποτε σχήμα Τα πολυμερή είναι οργανικές ενώσεις το μόριο των οποίων σχηματίζεται από την επανάληψη μιας ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία Τροφίµων. Πλαστική Συσκευασία. Εισαγωγή

Συσκευασία Τροφίµων. Πλαστική Συσκευασία. Εισαγωγή Συσκευασία Τροφίµων Πλαστική Συσκευασία Εισαγωγή «Πλαστικά» γιατί πλάθονται σε οποιοδήποτε σχήµα Τα πολυµερή είναι οργανικές ενώσεις το µόριο των οποίων σχηµατίζεται από την επανάληψη µιας ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

7. ΧΗΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ

7. ΧΗΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 7-1 7. ΧΗΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 7.1. ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ιάφοροι διαλύτες µπορούν να επιφέρουν φυσικές αλλαγές όταν επιδρούν σε διάφορα πολυµερή. Αυτές οι αλλαγές είναι το αποτέλεσµα της αντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος Ποιότητας και Τεχνολογία Δομικών Υλικών

Έλεγχος Ποιότητας και Τεχνολογία Δομικών Υλικών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Έλεγχος Ποιότητας και Τεχνολογία Δομικών Υλικών Ενότητα 4: Δοκιμή Εφελκυσμού Χάλυβα Οπλισμού Σκυροδέματος Ευάγγελος Φουντουκίδης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Πειραματική Αντοχή Υλικών Πείραμα εφελκυσμού

Μάθημα: Πειραματική Αντοχή Υλικών Πείραμα εφελκυσμού Μάθημα: Πειραματική Αντοχή Υλικών Πείραμα εφελκυσμού Κατασκευαστικός Τομέας Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Σερρών Περιεχόμενα Σχήμα 1 οκίμια εφελκυσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια.

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. Οι μεταξύ τους μεταβολές εξαρτώνται από τη θερμοκρασία και την πίεση και είναι οι παρακάτω: ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΞΗΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακός Χαρακτηρισμός Πολυμερών

Μοριακός Χαρακτηρισμός Πολυμερών Μοριακός Χαρακτηρισμός Πολυμερών Μοριακό Βάρος Πολυμερών Υψηλά όχι ακριβή ΜΒ λόγω τυχαιότητας πολυμερισμού Μίγμα αλυσίδων με διαφορετικό μήκος Μέσο ΜΒ ή κατανομή ΜΒ Βαθμός Πολυμερισμού (DP) = MB πολυμερούς

Διαβάστε περισσότερα

Πολυμερή: Σύνθεση του Nylon 6,10

Πολυμερή: Σύνθεση του Nylon 6,10 10 Πολυμερή: Σύνθεση του Nylon 6,10 Στόχος της άσκησης: Η κατανόηση της δομής των πολυμερών. Η εξοικείωση με την βασική ιδέα του πολυμερισμού συμπύκνωσης. Ο χειρισμός των αντιδραστηρίων στον πολυμερισμό

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΥΓΡΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗ

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΥΓΡΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΥΓΡΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Η υγρή εκχύλιση βρίσκει εφαρμογή όταν. Η σχετική πτητικότητα των συστατικών του αρχικού διαλύματος είναι κοντά στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Διαμοριακές Δυνάμεις-Καταστάσεις της ύλης-προσθετικές ιδιότητες

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Διαμοριακές Δυνάμεις-Καταστάσεις της ύλης-προσθετικές ιδιότητες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Διαμοριακές Δυνάμεις-Καταστάσεις της ύλης-προσθετικές ιδιότητες 1. Η τάση ατμών ενός υγρού εξαρτάται: i. Από την ποσότητα του υγρού ii. Τη θερμοκρασία iii. Τον όγκο του δοχείου iv. Την εξωτερική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ Θερινό εξάμηνο 2011 Ο ρόλος του νερού στο φυτό Βασικότερο συστατικό των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΕΝΙΑ CνΗ2ν ν 2. Χημικές ιδιότητες

ΑΛΚΕΝΙΑ CνΗ2ν ν 2. Χημικές ιδιότητες ΑΛΚΕΝΙΑ CνΗ2ν ν 2 ΓΕΝΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ α. Αφυδάτωση αλκοολών Η απόσπαση νερού από τις αλκοόλες γίνεται κατά τη θέρμανση τους συνήθως στους 170 0 C παρουσία ως καταλύτη με αποτέλεσμα το σχηματισμό

Διαβάστε περισσότερα

5012 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη

5012 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη NP 0 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη CH CH + H H S + CH CH C H 6 C 7 H 6 C 9 H 8 C H (0.) (8.) (98.) (80.) (60.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΙΑΧΥΣΗΣ ΣΕ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΑ ΣΩΜΑΤΙ ΙΑ. ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΥΧΑΙΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΗΣ ΙΑΣΤΟΛΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΙΑΧΥΣΗΣ ΣΕ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΑ ΣΩΜΑΤΙ ΙΑ. ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΥΧΑΙΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΗΣ ΙΑΣΤΟΛΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΙΑΧΥΣΗΣ ΣΕ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΑ ΣΩΜΑΤΙ ΙΑ. ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΥΧΑΙΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΗΣ ΙΑΣΤΟΛΗΣ Β. Κανελλόπουλος, Γ. οµπάζης, Χ. Γιαννουλάκης και Κ. Κυπαρισσίδης Τµήµα Χηµικών

Διαβάστε περισσότερα

1. Ανιοντικός Πολυμερισμός

1. Ανιοντικός Πολυμερισμός . Ανιοντικός Πολυμερισμός.. Γενικά Ο έλεγχος της μακρομοριακής δομής έχει αποκτήσει εξαιρετικό ακαδημαϊκό και βιομηχανικό ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Το ενδιαφέρον αυτό προέρχεται αφενός μεν από τη

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 1.2 Καταστάσεις των υλικών 1. Συμπληρώστε το παρακάτω σχεδιάγραμμα 2 2. Πώς ονομάζονται οι παρακάτω μετατροπές της φυσικής κατάστασης; 3 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Ενότητα 8: Εκχύλιση, 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Σταύρος Π. Γιαννιώτης, Καθηγητής Μηχανικής Τροφίμων Μαθησιακοί Στόχοι Τύποι εκχύλισης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΟΞΕΩΝ Αλλάζουν το χρώμα των δεικτών. Αντιδρούν με μέταλλα και παράγουν αέριο υδρογόνο (δες απλή αντικατάσταση) Αντιδρούν με ανθρακικά άλατα και παράγουν αέριο CO2. Έχουν όξινη

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr Παναγιώτης Αθανασόπουλος. Κεφάλαιο 3ο Χημική Κινητική Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χημικός, 35 Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών Χηµικός ιδάκτωρ Παν. Πατρών 36 Γενικα για τη χημικη κινητικη και τη χημικη Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστηριακή Άσκηση 03 ΔΟΚΙΜΕΣ(TEST) ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ Διδάσκων Δρ Κατσιρόπουλος Χρήστος Τμήμα Μηχανολογίας ΑΤΕΙ Πατρών 2014-15 1 Καταστροφικές μέθοδοι 1. Τεχνική διάλυσης της μήτρας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08--05 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α. Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΝΤΕΛΗ. Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13, Τηλ. 210 8048919 / 210 6137110 Κτίριο 2 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 29, Τηλ. 210 8100606 ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ

ΠΕΝΤΕΛΗ. Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13, Τηλ. 210 8048919 / 210 6137110 Κτίριο 2 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 29, Τηλ. 210 8100606 ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ Τάξη Μάθημα Εξεταστέα ύλη Καθηγητές Γ Λυκείου XHMEIA Γ Λυκείου Οργανική-Οξειδοαναγωγή- Θερμοχημεία-Χημική κινητική Δημητρακόπουλος Θοδωρής Τζελέπη Αναστασία ΠΕΝΤΕΛΗ Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 17 Απριλίου 2016 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α.1 Για την αντίδραση: Fe (s) + 2HCl (aq) FeCl 2(aq)

Διαβάστε περισσότερα

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων)

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) 6 η Εργαστηριακή Άσκηση Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) Εργαστήριο Τριβολογίας Μάιος 2011 Αθανάσιος Μουρλάς Λιπαντικό λίπος (γράσσο) Το λιπαντικό λίπος ή γράσσο είναι ένα στερεό

Διαβάστε περισσότερα

5. ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ

5. ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 5-1 5. ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 5.1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ Η καθηµερινή πείρα µας έχει δείξει ότι τα πολυµερή συµπεριφέρονται µηχανικά µε διάφορους τρόπους: σα ψαθυρό υλικό, σα λάστιχο και σαν ελαστικό

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισµοί του Χρόνου Ξήρανσης

Υπολογισµοί του Χρόνου Ξήρανσης Η πραγµατική επιφάνεια ξήρανσης είναι διασπαρµένη και ασυνεχής και ο µηχανισµός από τον οποίο ελέγχεται ο ρυθµός ξήρανσης συνίσταται στην διάχυση της θερµότητας και της µάζας µέσα από το πορώδες στερεό.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Tριτοταγούς Βουτυλοχλωριδίου

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Tριτοταγούς Βουτυλοχλωριδίου ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ενότητα : Σύνθεση Tριτοταγούς Βουτυλοχλωριδίου Διδάσκοντες: Κων/νος Τσιτσιλιάνης, καθηγητής Ουρανία Κούλη, Ε.ΔΙ.Π. Μαρία Τσάμη, Ε.ΔΙ.Π. Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 3 Απριλίου 014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές & Μηχανικές Ιδιότητες

Φυσικές & Μηχανικές Ιδιότητες Μάθημα 5 ο Ποιες είναι οι Ιδιότητες των Υλικών ; Φυσικές & Μηχανικές Ιδιότητες Κατεργαστικότητα & Αναφλεξιμότητα Εφελκυσμός Θλίψη Έλεγχοι των Υλικών Φορτίσεις -1 ιάτμηση Στρέψη Έλεγχοι των Υλικών Φορτίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΖΥΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΕ ΕΤΕΡΟΓΕΝΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΕΝΖΥΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΕ ΕΤΕΡΟΓΕΝΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΝΖΥΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΕ ΕΤΕΡΟΓΕΝΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΕΝΖΥΜΩΝ ΣΕ ΔΙΑΛΥΜΑ ΕΠΕΝΕΡΓΟΥΝΤΩΝ ΣΕ ΑΔΙΑΛΥΤΑ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑΤΑ το υπόστρωμα σε στερεά (αδιάλυτη) μορφή κλασσική περίπτωση: η υδρόλυση αδιάλυτων πολυμερών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓENIKA Θερµική κατεργασία είναι σύνολο διεργασιών που περιλαµβάνει τη θέρµανση και ψύξη µεταλλικού προϊόντος σε στερεά κατάσταση και σε καθορισµένες θερµοκρασιακές και χρονικές συνθήκες.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών. ΔΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ Δεσμός υδρογόνου Κεφάλαιο 1ο 3 Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 4 Δεσμο ς η γε φυρα υδρογο νου Παναγιώτης Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 7η. Χημική Ισορροπία. Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών

Άσκηση 7η. Χημική Ισορροπία. Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Άσκηση 7η Χημική Ισορροπία Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Η έννοια της Χημικής Ισορροπίας Υπάρχουν χηµικές αντιδράσεις που εξελίσσονται προς µία µόνο μόνο κατεύθυνση, όπως π.χ. η σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΑΠΟ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΥΣΙΩΝ ΠΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΟΥΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΑΠΟ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΥΣΙΩΝ ΠΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΟΥΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΑΠΟ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΥΣΙΩΝ ΠΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΟΥΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΥ ΦΑΝΟΥΡΙΑ ΛΟΝΤΟΥ ΜΑΡΙΑ - ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΣΚΥΒΑΛΑΚΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα

4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα NP 4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα CEt + FeCl 3 x 6 H 2 CEt C 8 H 12 3 C 4 H 6 C 12 H 18 4 (156.2) (70.2) (270.3) (226.3) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

(a) Λεία δοκίµια, (b) δοκίµια µε εγκοπή, (c) δοκίµια µε ρωγµή

(a) Λεία δοκίµια, (b) δοκίµια µε εγκοπή, (c) δοκίµια µε ρωγµή ΜηχανικέςΜετρήσεις Βασισµένοστο Norman E. Dowling, Mechanical Behavior of Materials: Engineering Methods for Deformation, Fracture, and Fatigue, Third Edition, 2007 Pearson Education (a) οκιµήεφελκυσµού,

Διαβάστε περισσότερα

Για την επίλυση αυτής της άσκησης, αλλά και όλων των παρόμοιων χρησιμοποιούμε ιδιότητες των αναλογιών (χιαστί)

Για την επίλυση αυτής της άσκησης, αλλά και όλων των παρόμοιων χρησιμοποιούμε ιδιότητες των αναλογιών (χιαστί) ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Οι ασκήσεις διαλυμάτων που αφορούν τις περιεκτικότητες % w/w, % w/v και % v/v χωρίζονται σε 3 κατηγορίες: α) Ασκήσεις όπου πρέπει να βρούμε ή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Κρούσης. ΕργαστηριακήΆσκηση 6 η

ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Κρούσης. ΕργαστηριακήΆσκηση 6 η ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Κρούσης ΕργαστηριακήΆσκηση 6 η Σκοπός Σκοπός του πειράµατος είναι να κατανοηθούν οι αρχές του πειράµατος κρούσης οπροσδιορισµόςτουσυντελεστήδυσθραυστότητας ενόςυλικού. Η δοκιµή, είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Υδατικό διάλυμα NaCl 1M που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7 ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ «Κατασκευή δοκιμίων από αλούμινα και μετρήσεις μηχανικών ιδιοτήτων»

ΑΣΚΗΣΗ 7 ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ «Κατασκευή δοκιμίων από αλούμινα και μετρήσεις μηχανικών ιδιοτήτων» ΑΣΚΗΣΗ 7 ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ «Κατασκευή δοκιμίων από αλούμινα και μετρήσεις μηχανικών ιδιοτήτων» Σύνθετα Βιολογικά υλικά Πολυμερή ΥΛΙΚΑ Μέταλλα Ελατά Όλκιμα Κεραμικά Τσιμέντο Γύψος Συνδετικά Κεραμικά

Διαβάστε περισσότερα

Μια πρόταση παρουσίασης με

Μια πρόταση παρουσίασης με Διαμοριακές δυνάμεις Μια πρόταση παρουσίασης με το PowerPoint Διαμοριακές δυνάμεις Είναι οι ελκτικές δυνάμεις ηλεκτροστατικής φύσης (ασθενέστερες από τις ενδομοριακές) που ασκούνται μεταξύ μορίων (του

Διαβάστε περισσότερα

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη 4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη H VCl 3 + 1 / 2 2 + 1 / 2 H 2 C 14 H 12 2 C 14 H 10 2 (212.3) 173.3 (210.2) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών οξείδωση αλκοόλη, κετόνη, καταλύτης µεταβατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΤΜΙΣΗ Θοδωρής Καραπάντσιος

ΕΞΑΤΜΙΣΗ Θοδωρής Καραπάντσιος ΕΞ ΕΞΑΤΜΙΣΗ Θοδωρής Καραπάντσιος ΕΞ.1 Εισαγωγή Αντικείµενο της συµπύκνωσης είναι κατά κύριο λόγο η αποµάκρυνση νερού, µε εξάτµιση, από ένα υδατικό διάλυµα που περιέχει µια ή περισσότερες διαλυµένες ουσίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ A ΛΥΚΕΙΟΥ 1ο ΜΕΡΟΣ: Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής

ΦΥΛΛΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ A ΛΥΚΕΙΟΥ 1ο ΜΕΡΟΣ: Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής ΦΥΛΛΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ A ΛΥΚΕΙΟΥ ο ΜΕΡΟΣ: Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής. Β. Δ 3. Α 4. Δ 5. Γ 6. Α 7. Δ 8. Δ 9. Α 0. Δ. Γ. Α 3. Β 4. Δ 5. Β 6. Γ 7. Β 8. Α 9. Δ 0. Γ. Α. Γ 3. Α 4. Γ 5. Γ 6. Α 7. Β 8. Γ 9. Β 30.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή νάυλον 6-10 από το διχλωρίδιο του δεκανοδιικού οξέος και την εξαμεθυλενοδιαμίνη. Σύγκριση του νάυλον με φυσικές υφάνσιμες ίνες όπως το μαλλί και το βαμβάκι. Διδακτικοί

Διαβάστε περισσότερα

[FeCl. = - [Fe] t. = - [HCl] t. t ] [FeCl. [HCl] t (1) (2) (3) (4)

[FeCl. = - [Fe] t. = - [HCl] t. t ] [FeCl. [HCl] t (1) (2) (3) (4) Μιχαήλ Π. Μιχαήλ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3o ΧΗΜΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗ 1 3.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-34 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Το αντικείµενο µελέτης της χηµικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΜΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΜΑΖΑΣ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΜΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΜΑΖΑΣ Άσκηση 3 ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΜΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΜΑΖΑΣ 3.1. Εισαγωγή 3.2. Σκυρόδεμα 3.3. Κονιάματα 3.4. Κεραμικά προϊόντα 3.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι τεχνικές ή τεχνολογικές ιδιότητες αναφέρονται στην ικανότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 Χημικοί Δεσμοί

Κεφάλαιο 2 Χημικοί Δεσμοί Κεφάλαιο 2 Χημικοί Δεσμοί Σύνοψη Παρουσιάζονται οι χημικοί δεσμοί, ιοντικός, μοριακός, ατομικός, μεταλλικός. Οι ιδιότητες των υλικών τόσο οι φυσικές όσο και οι χημικές εξαρτώνται από το είδος ή τα είδη

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 5η. Οξέα Βάσεις - Προσδιορισμός του ph διαλυμάτων. Πανεπιστήμιο Πατρών - Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας - Ακαδ.

Άσκηση 5η. Οξέα Βάσεις - Προσδιορισμός του ph διαλυμάτων. Πανεπιστήμιο Πατρών - Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας - Ακαδ. Άσκηση 5η Οξέα Βάσεις - Προσδιορισμός του ph διαλυμάτων Πανεπιστήμιο Πατρών - Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας - Ακαδ. έτος 2016-17 Ιοντικά διαλύματα- 2 Διάσταση Οι ιοντικές ενώσεις γενικώς διαλύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΦ.3.1: ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ (α)

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. ΚΕΦ.3.1: ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ (α) ΚΕΦ.3.1: ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ (α ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ είναι οι μεταβολές κατά τις οποίες από κάποια αρχικά σώματα (αντιδρώντα παράγονται νέα σώματα (προϊόντα. CO 2 O γλυκόζη (Φωτοσύνθεση Σάκχαρα αλκοόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Μονάδες Για τις ερωτήσεις 1.1-1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Α. Θεωρητικό μέρος 1. Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Η μελέτη της χημικής ανάλυσης αρχίζει με μια από τις

ΑΣΚΗΣΗ 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Α. Θεωρητικό μέρος 1. Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Η μελέτη της χημικής ανάλυσης αρχίζει με μια από τις ΑΣΚΗΣΗ 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Α. Θεωρητικό μέρος 1. Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Η μελέτη της χημικής ανάλυσης αρχίζει με μια από τις παλιότερες παρατηρήσεις : Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ ΑΝΟΠΤΗΣΗ - ΒΑΦΗ - ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Στο Σχ. 1 παρουσιάζεται µια συνολική εικόνα των θερµικών κατεργασιών που επιδέχονται οι χάλυβες και οι περιοχές θερµοκρασιών στο διάγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ. Χ. Κορδούλης

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ. Χ. Κορδούλης ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ Χ. Κορδούλης ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Τα κεραμικά υλικά είναι ανόργανα µη μεταλλικά υλικά (ενώσεις μεταλλικών και μη μεταλλικών στοιχείων), τα οποία έχουν υποστεί θερμική κατεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΘΕΡΜΙΔΟΜΕΤΡΙΑ ΣΑΡΩΣΗΣ DIFFERENTIAL SCANNING CALORIMETRY (DSC)

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΘΕΡΜΙΔΟΜΕΤΡΙΑ ΣΑΡΩΣΗΣ DIFFERENTIAL SCANNING CALORIMETRY (DSC) ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΘΕΡΜΙΔΟΜΕΤΡΙΑ ΣΑΡΩΣΗΣ DIFFERENTIAL SCANNING CALORIMETRY (DSC) Τεχνική ανίχνευσης φυσικό/χημικών διεργασιών πολυμερικών και άλλων υλικών (δοκίμια) που συνοδεύονται από ανταλλαγή θερμότητας με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Aγωγιμομετρία

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Aγωγιμομετρία ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Aγωγιμομετρία Ιωάννης Πούλιος Αθανάσιος Κούρας Ευαγγελία Μανώλη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 54124 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΣΥΣΤΑΣΗ ΞΥΛΟΥ ΣΕ ΔΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

4001 Μετεστεροποίηση του καστορελαίου σε ρικινολεϊκό µεθυλεστέρα

4001 Μετεστεροποίηση του καστορελαίου σε ρικινολεϊκό µεθυλεστέρα 4001 Μετεστεροποίηση του καστορελαίου σε ρικινολεϊκό µεθυλεστέρα καστορέλαιο + NaOMe MeOH CH 4 O OH O OMe (32.0) C 19 H 36 O 3 (312.5) Ταξινόµιση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Αντίδραση του καρβονυλίου

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Κονδύλη 1 & Όθωνος-Μ αρούσι Τ ηλ. Κέντρο: , /

Γ.Κονδύλη 1 & Όθωνος-Μ αρούσι Τ ηλ. Κέντρο: ,  / Γ.Κονδύλη 1 & Όθωνος-Μ αρούσι Τ ηλ. Κέντρο:210-61.24.000, http:/ / www.akadimos.gr ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Επιμέλεια θεμάτων: Βελαώρας Βασίλειος, Χημικός ΘΕΜΑ Α Για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Η συγκέντρωση συμβολίζεται γενικά με το σύμβολο C ή γράφοντας τον μοριακό τύπο της διαλυμένης ουσίας ανάμεσα σε αγκύλες, π.χ. [ΝΗ 3 ] ή [Η 2 SO 4 ]. Σε κάθε περίπτωση,

Διαβάστε περισσότερα

Διαλυτότητα. Μάθημα 7

Διαλυτότητα. Μάθημα 7 Διαλυτότητα 7.1. SOS: Τι ονομάζουμε διαλυτότητα μιας χημικής ουσίας σε ορισμένο διαλύτη; Διαλυτότητα είναι η μέγιστη ποσότητα της χημικής ουσίας που μπορεί να διαλυθεί σε ορισμένη ποσότητα του διαλύτη,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΘΕΜΑ 1ο Για τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α3 να μεταφέρετε στο φύλλο απαντήσεων τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα μόνο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΝΕΡΟ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΕ ΝΕΡΟ ΓΕΝΙΚΑ Με το πείραμα αυτό μπορούμε να προσδιορίσουμε δύο βασικές παραμέτρους που χαρακτηρίζουν ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6)

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μηχ. Μηχ. Α. Τσουκνίδας. Σχήμα 1

Δρ. Μηχ. Μηχ. Α. Τσουκνίδας. Σχήμα 1 Σχήμα 1 Εξαιτίας της συνιστώσας F X αναπτύσσεται εντός του υλικού η ορθή τάση σ: N σ = A N 2 [ / ] Εξαιτίας της συνιστώσας F Υ αναπτύσσεται εντός του υλικού η διατμητική τάση τ: τ = mm Q 2 [ N / mm ] A

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΗ ΟΞΕΙΔΩΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΠΕΡΗΧΩΝ

ΠΡΑΣΙΝΗ ΟΞΕΙΔΩΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΟΞΕΙΔΩΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Ε. Σαματίδου, Α. Μαρούλης, Κ. Χατζηαντωνίου-Μαρούλη, Χ. Γεωργολιός Αριστοτέλειο Παν. Θεσ/νίκης, Τμήμα Χημείας, 54006 Θεσ/νίκη, Τηλ.: 2310-997884. e-mail: apm@chem.auth.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ÈÅÌÅËÉÏ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ÈÅÌÅËÉÏ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Τι είναι αέριο; Λέμε ότι μία ουσία βρίσκεται στην αέρια κατάσταση όταν αυθόρμητα

Διαβάστε περισσότερα

f = c p + 2 (1) f = 3 1 + 2 = 4 (2) x A + x B + x C = 1 (3) x A + x B + x Γ = 1 3-1

f = c p + 2 (1) f = 3 1 + 2 = 4 (2) x A + x B + x C = 1 (3) x A + x B + x Γ = 1 3-1 ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΦΑΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΛΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Θέµα ασκήσεως Προσδιορισµός καµπύλης διαλυτότητας σε διάγραµµα φάσεων συστήµατος τριών υγρών συστατικών που το ένα ζεύγος παρουσιάζει περιορισµένη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Θέματα Πανελλ. Εξετάσεων Χημείας Προσανατολισμού Β Λυκείου 1 ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1984 2004 (Περιέχει όσα από τα θέματα αναφέρονται στην ύλη της

Διαβάστε περισσότερα

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ.

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. 1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. Ο σίδηρος πολύ σπάνια χρησιμοποιείται στη χημικά καθαρή του μορφή. Συνήθως είναι αναμεμειγμένος με άλλα στοιχεία, όπως άνθρακα μαγγάνιο, νικέλιο, χρώμιο, πυρίτιο, κ.α.

Διαβάστε περισσότερα