ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΣΟΦΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΕΠΙΣΤΟΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΓΡΗΓΟΡΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΣΟΦΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΕΠΙΣΤΟΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΓΡΗΓΟΡΑ"

Transcript

1 ΠΕΤΡΟΣ Κ. ΒΛΑΧΑΚΟΣ ΕΩΑ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΑ 6 ( ) ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΣΟΦΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΕΠΙΣΤΟΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΓΡΗΓΟΡΑ Η αποκρυστάλλωση της γνώσης των Επτά Σοφών της αρχαιότητας, κυρίως με τη μορφή αποφθεγμάτων, σχετικά με τον τρόπο ζωής και συμπεριφοράς των ανθρώπων καθώς και με τις ηθικές, κοινωνικές και θρησκευτικές αξίες της ζωής, είναι γνωστό ότι αποτέλεσε ένα vitae ducem από τους αρχαίους χρόνους μέχρι τις μέρες μας 1. Η σχετική αναφορά των Επτά Σοφών στον Πρωταγόρα του Πλάτωνος 2 αποτελεί απόδειξη ότι τον 5ο αιώνα π.χ. είχε συντελεστεί γι' αυτούς ο θρύλος στα βασικά του σημεία 3. Από το 2ο π.χ. αιώνα ξεκίνησαν να καταγράφονται έργα για την ιστορία της ελληνικής φιλοσοφίας, με πρώτο πιθανόν τον περιπατητικό φιλόσοφο και βιογράφο Σωτίωνα από την Αλεξάνδρεια, το έργο του οποίου δημιούργησε έναν τύπο για τη σειρά των μεταγενέστερων έργων που γράφτηκαν 4. Τις βιογραφίες και τις απόψεις των Επτά Σοφών διέσωσε ο Διογένης ο Λαέρτιος στο πρώτο βιβλίο του έργου του «Βίοι και γνώμαι των εν φιλοσοφία εύδοκιμησάντων» ή «Φιλοσόφων Βίοι και δογμάτων συναγωγή», που γράφτηκε πιθανότατα στις πρώτες δεκαετίες του 3ου μ.χ. αιώνα 5. Τα απο- 1. Για τους Επτά Σοφούς της αρχαιότητας βλ. Ο. BARKOWSKI, Sieben Weisen, Realencyclopädie 2A2 (1923) A. MOSSHAMER, The Epoch of the Seven Sages, California Studies in Classical Antiquity 9 (1976) Οι Επτά Σοφοί, εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια, Δ. ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ, Θεσσαλονίκη 2004, όπου και οι σχετικές πηγές και βιβλιογραφία (στο εξής: ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ, Επτά Σοφοί). 2. ΠΛΆΤΩΝ, Πρωταγόρας. J. BURNET (εκδ.), Platonis Opera, vol. 3, Oxford 1903 (ανατ. 1968) 343a. 3. Ι. ΣΥΚΟΥΤΡΉΣ, Πλουτάρχου, Των Επτά Σοφών Συμπόσιον, Νέα Εστία 20 (1936) (αναδημοσίευση στο ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ, Επτά Σοφοί, ό.π., σ. 212 κ.ε.). 4. Α. LESKY, Geschichte der griechischen Literatur, München Ί971 (= Ιστορία της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας, μτφρ. Α. ΤΣΟΠΑΝΑΚΗΣ, Θεσσαλονίκη s 1983), σ. 956 (στο εξής: LESKY, Ιστορία). ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ, Επτά Σοφοί, ό.π., σ ΔΙΟΓΈΝΗΣ ΛΑΈΡΤΙΟΣ, Βίοι και γνώμαι τών εν φιλοσοφία εύδοκιμησάντων ή Φιλοσόφων Βίοι και δογμάτων συναγωγή, Diogenis Laertii, Vitae philosophorum, recognovit brevique adnotatione critica instruxit H. S. LONG, Oxford 1964 (ανατ. 1966) (στο εξής: ΔΙΟΓΈΝΗΣ ΛΑΈΡΤΙΟΣ). ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ, Επτά Σοφοί, ό.π., σ. 41 κ.ε., όπου το αρχαίο κείμενο, μετάφραση και σχολιασμός.

2 192 ΠΕΤΡΟΣ Κ. ΒΛΑΧΑΚΟΣ φθέγματα επίσης κατέγραψε ο πολιτικός και φιλόσοφος του 4ου / 3ου π.χ. αιώνα, Δημήτριος ο Φαληρεύς, καθώς και ο Σωσιάδης, όπως μας τα διέσωσε ο Ιωάννης Στοβαίος στο Ανθολόγιο του τον 5ο μ.χ. αιώνα 6. Οι «Παράλληλοι Βίοι» επίσης και τα «Ηθικά» του Πλουτάρχου, καθώς και το έργο «Των Επτά Σοφών Συμπόσιον» περιέχει σημαντικές πληροφορίες για τη ζωή και τις απόψεις τους 7. Οι συγκεκριμένοι συγγραφείς, Πλούταρχος, Διογένης Λαέρτιος, Ιωάννης Στοβαίος, διαβάστηκαν αρκετά και χρησιμοποιήθηκαν από βυζαντινούς συγγραφείς 8. Σχετικά με την πρόσληψη και αξιοποίηση των Επτά Σοφών από τη βυζαντινή γραμματεία, απ' όσο γνωρίζω, δεν υπάρχει μέχρι τώρα ειδική μονογραφία. Από σχετική έρευνα που επιχειρήσαμε, ωστόσο, μέχρι τώρα σε αρκετές βυζαντινές πηγές, διαπιστώθηκαν πολλές σχετικές αναφορές τόσο στο έργο των εκκλησιαστικών συγγραφέων, εφόσον πολλές από τις απόψεις τους έρχονταν σε απόλυτη συμφωνία με τις χριστιανικές αντιλήψεις, αλλά και στους θύραθεν συγγραφείς. Ο Νικηφόρος Γρηγοράς 9, ο οποίος είναι πλέον γνωστό ότι είχε ευρύτατη κλασική παιδεία και είχε διαβάσει πολύ τόσο τον Πλούταρχο, όσο και 6. ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ, Επτά Σοφοί, ό.π., σ κ.ε. 7. ΣΥΚΟΥΤΡΉΣ, Πλουτάρχου, Των Επτά Σοφών Συμπόσιον, ό.π., σ. 212 κ.ε. 8. Για τη σχέση της κλασικής παράδοσης και του Βυζαντίου και την επίδραση της κλασικής γραμματείας στη λογοτεχνική παραγωγή του Βυζαντίου βλ. τον τόμο Byzantium and the Classical Tradition, Birmingham 1981, όπου και ειδικές εργασίες. Για τη στροφή των λογίων στη φιλολογική έρευνα βλ. Ν. G. WILSON, Scholars of Byzantium, London 1983 [βιβλιοκρισία P. SPECK, Klio 68 (1986) ] (=μτφρ. Ν. ΚΟΝΟΜΗΣ. Αθήνα 1991). Για το θέμα της γλωσσικής και υφολογικής εξάρτησης του Ιωάννη Καντακουζηνού από το Θουκυδίδη βλ. Η. HUNGER, Thukydides bei Johannes Kantakuzenos. Beobachtungen zur Mimesis, Jahrbuch der Österreichischen Byzantinistik 25 (1976) Για τη ζωή και το έργο του Νικηφόρου Γρήγορα βλ. σχετ. R. GUILLAND, Essai sur Nicéphore Grégoras, Paris 1926 (στο εξής: GUILLAND, Essai). NIKEPHOROS GREGORAS, Rhomäische Geschichte, Historia Rhomaike [iiberzetzt und erläutert von JAN LOUIS VAN DIETEN, Teilen 1-3 (Kapitel I-XVII)], Stuttgart ,1, σ (στο εξής: J. L. VAN DIETEN, Nikephoros Gregoras). H. HUNGER, Die hochsprachliche profane Literatur der Byzantiner, τ. Ι, München 1978, σ (=Βυζαντινή Λογοτεχνία, τ. Α'-Γ, μτφρ. Λ. Γ. ΜΠΕΝΆΚΗΣ, Ι.Β. ΑΝΑΣΤΆΣΙΟΥ, Γ. Χ. ΜΑΚΡΗΣ, Τ. ΚΟΛΛΙΑΣ, ΚΑΤΕΡΊΝΑ ΣΥΝΕΛΛΗ, Ι. ΒΑΣΣΗΣ, ΙΩΆΝΝΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ-ΑΓΟΡΑΣΤΟΥ, ΕΛΕΥΘΈΡΙΑ ΠΑΠΑΠΑΝΝΗ, ΣΠ. ΤΡΩΙΑΝΝΟΣ, Δ. ΓΙΆΝΝΟΥ, Αθήνα , τ. Β', σ ) (στο εξής: HUNGER, Βυζαντινή Λογοτεχνία, τ. Β'). SOFHIA MERGIALI, L'enseignement et les lettrés pendant l'époque des Paléologues ( ), Athens 1996, κυρίως τις σ (στο εξής: MERGIALI, Enseignement). Δ. ΜΌΣΧΟΣ, Πλατωνισμός ή χριστιανισμός; Οι φιλοσοφικές προϋποθέσεις του Αντιησυχασμού του Νικηφόρου Γρήγορα ( ), Αθήνα 1998 (στο εξής: ΜΌΣΧΟΣ, Πλατωνισμός). Ε. FRYDE, The Early Paleologan Renaissance (1261-ca. 1360) [The Medieval Mediterranean 27], Leiden-Boston-Köln 2000, σ Π. ΒΛΑΧΑΚΟΣ,

3 ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΣΟΦΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ 193 άλλους αρχαίους και μεταγενέστερους συγγραφείς 10, κάνει συχνές αναφορές των σχετικών απόψεων των Επτά Σοφών στο έργο του, προκειμένου συνήθως να θεμελιώσει προσωπικές του απόψεις. Ιδιαίτερα στο επιστολογραφικό του έργο, όπου αποκαλύπτονται σημαντικά στοιχεία για την κοινωνική, πολιτική και εκκλησιαστική κατάσταση του 14ου αιώνα 11, υπάρχουν σημαντικές αναφορές σε ορισμένους από τους Επτά Σοφούς της αρχαιότητας. Οι συζητήσεις που διεξάγονται μέσα από τις Επιστολές του με επιφανείς πολιτικές και πνευματικές προσωπικότητες της εποχής του δίνουν μια περισσότερο συγκροτημένη και ολοκληρωμένη εικόνα της αρχαιογνωσίας του, καθώς και των επιστημονικών του γνώσεων και παρατηρήσεων 12. Στη συγκεκριμένη εργασία θα επιχειρήσουμε να εξετάσουμε ποιες σχετικές απόψεις των Επτά Σοφών αναφέρει ο Νικηφόρος Γρηγοράς στις Επιστολές του 13, συνδυάζοντας τις παράλληλα με τα γεγονότα και το κλίμα της εποχής. Νικηφόρος Γρηγοράς (φυσική γεωγραφία και ανθρωπογεωγραφία στο έργο του), Θεσσαλονίκη 2003, σ (στο εξής: ΒΛΑΧΑΚΟΣ, Νικηφόρος Γρηγοράς). Ο ΙΔΙΟΣ, Άγιος Δημήτριος, εγκωμιαστικοί λόγοι επιφανών βυζαντινών λογίων (Συμεών, Νεόφυτος, Γρηγοράς, Παλαμάς, Αρμενόπουλος), Θεσσαλονίκη 2004, σ (στο εξής: ΒΛΑΧΑΚΟΣ, Άγιος Δημήτριος). Στα συγκεκριμένα βιβλία αναφέρεται το σύνολο σχεδόν της βιβλιογραφίας σχετικά με την ζωή και το έργο του. 10. Για την αρχαιογνωσία του Νικηφόρου Γρήγορα βλ. σχετ. GUILLAND, Essai, ό.π., σ SEVCENCO, Theodore Metochites, The Chora and the intellectual Trends of his Time, στο: Kariye Djami, P. UNDERWOOD (εκδ.), vol. 4, Princeton-NJ. 1975, σ. 42 κ.ε. (στο έξης: SEVCENCO, Theodore Metochites). MERGIALI, Enseignement, ό.π., κυρίως τις σ. 73 κ.ε. ΜΌΣΧΟΣ, Πλατωνισμός, ό.π., σ ,138. ΒΛΑΧΑΚΟΣ, Νικηφόρος Γρηγοράς, ό.π., κυρίως τις σ , όπου εντοπίζονται οι πηγές των γεωγραφικών του πληροφοριών από τους αρχαίους συγγραφείς. Ο ΙΔΙΟΣ, Η εικόνα της Ηράκλειας του Πόντου μέσα από το έργο του Νικηφόρου Γρήγορα, στο: Πρακτικά ΣΤ Πανελληνίου Σννεόρίου για τον ελληνισμό της Μικράς Ασίας, Θεσσαλονίκη 2002, σ (στο εξής, ΒΛΑΧΑΚΟΣ, Ηράκλεια). Ο ΙΔΙΟΣ, Άγιος Δημήτριος, ό.π., σ , όπου στο σχολιασμό του εγκωμιαστικού του λόγου επισημαίνονται και οι επιδράσεις της αρχαιότητας. 11. ΒΛΑΧΑΚΟΣ, Νικηφόρος Γρηγοράς, ό.π., σ , όπου και σχετική βιβλιογραφία. 12. ΒΛΑΧΑΚΟΣ, Νικηφόρος Γρηγοράς, ό.π., σ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΆΣ, Έπιστολαί, Ρ.Α.Μ. LEONE (εκδ.), Nicephori Gregorae Epistulae, vol. I- II, Roma (στο εξής: ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΆΣ, Έπιστολαί). Η πρώτη έκδοση από τον S. BEZDEKI, Nicephori Gregorae Epistolae XC, Ephemeris Dacoromana 2 (1924) , περιλαμβάνει 90 επιστολές. Ακολούθησε η έκδοση του R. GUILLAND, Correspondance de Nicéphore Grégoras, Paris η οποία περιλαμβάνει 161 επιστολές, ορισμένες από τις οποίες εκδίδονται με γαλλική μετάφραση, ενώ για τις υπόλοιπες ο εκδότης παραθέτει σύντομη περίληψη. Σημαντικός είναι ωστόσο ο σχολιασμός του εκδότη, καθώς και η καταγραφή των προσωπικοτήτων, με τις οποίες αλληλογραφεί ο συγγραφέας, σ (στο εξής: GUILLAND, Correspondance). Σχετική βιβλιοκρισία της έκδοσης του R. Guilland, όπου γίνονται ιδιαίτερες παρατηρήσεις από τον Η. GRÉGOIRE, Byzantion 3 (1926)

4 194 ΠΕΤΡΟΣ Κ. ΒΛΑΧΑΚΟΣ Παράλληλα θα επιχειρήσουμε να διερευνήσουμε τις πηγές του και να αποτυπώσουμε τη στάση του συγγραφέα απέναντι σε ορισμένα προβλήματα της εποχής του με αφορμή τις σχετικές του αναφορές. Από τους Επτά Σοφούς της αρχαιότητας, οι περισσότερες αναφορές στο επιστολογραφικό έργο του Νικηφόρου Γρήγορα είναι για το Σόλωνα. Υπάρχουν επίσης δύο αναφορές στο Θαλή το Μιλήσιο και από μία στον Πιττακό και τον Περίανδρο τον Κορίνθιο. Ο αρχαίος σοφός και νομοθέτης Σόλων ο Αθηναίος προβάλλεται για το νομοθετικό του έργο σε μια επιστολή του συγγραφέα στον πρωτασηκρήτη, πιθανόν το Λέοντα Βαρδαλά 14, τον οποίο επαινεί ως αδιάφθορο και σοφό δικαστή και τονίζει τη συμβολή του στην άσκηση του νομοθετικού του λειτουργήματος στην Κωνσταντινούπολη 15.0 συγγραφέας κάνοντας αναφορές στη νομοθεσία της αρχαιότητας, μεταξύ άλλων, επισημαίνει ότι ο Σόλων κόσμησε την Αθήνα με πολλά δικαστήρια, με αποκορύφωμα τον Άρειο Πάγο που αποτελούσε το σπουδαιότερο δικαστήριο, όπου επικρατούσε η σύνεση και η σοβαρότητα 16. Ο συγγραφέας παραλληλίζει επίσης την αποδημία από την Κωνσταντινούπολη του άγνωστου για την ώρα παραλήπτη της επιστολής, αλλά επιφανούς νομικού και λογίου, όπως μπορούμε να διαπιστώσουμε μέσα από το κείμενο της επιστολής 17, με την αποδημία του Σόλωνος από την Αθήνα μετά τη δημοσίευση των νόμων του, για να τον ακολουθεί, όπως τονίζει, ο πόθος των Αθηναίων «καθάπερ έφόλκιον» 18. Το νομικό, αλλά και κοινωνικό έργο του Σόλωνος, καθώς και του Λυκούργου και του Χαρώνδα, τονίζεται σε επιστολή του συγγραφέα στο μοναχό φιλόσοφο Ιωσήφ στη Θεσσαλονίκη 19. Ο συγγραφέας επαινεί την 14. Για τον Λέοντα Βαρδαλά βλ. GUILLAND, Correspondance, ό.π., σ Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit, E. TRAPP, H.-V. BEYER, R. WALTHER, K. STURMSCHNABL (εκδ.), fase. 1-12, Wein , αριθ (στο εξής: PLP). 15. ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ Για τις σχετικές πληροφορίες βλ. ΑΡΙΣΤΟΤΈΛΗΣ, Αθηναίων Πολιτεία, Η. OPPERMANN (εκδ.), Aristotelis, Leipsig 1928 (ανατ. Stuttgart 1968) 5 (στο εξής: ΑΡΙΣΤΟΤΈΛΗΣ, Αθηναίων Πολιτεία). ΑΡΙΣΤΟΤΈΛΗΣ, Πολιτικά, W D. Ross (εκδ.), Aristotelis Politica, Oxford 1957 (ανατ. 1964) 1273b 35. ΠΛΟΎΤΑΡΧΟΣ, Σόλων, Κ. ZIEGLER (εκδ.), Plutarchi vitae parallelae, vol. 1.1, Leipsig ,17 (στο εξής : ΠΛΟΎΤΑΡ ΧΟΣ, Σόλων). 17. ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ Βλ. και ΠΛΟΎΤΑΡΧΟΣ, Σόλων, ό.π., ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ. 22. Για τον Ιωσήφ φιλόσοφο, βλ. Μ. TREU, Der Philosoph Joseph, Byzantinische Zeitschrift 8 (1899) B. TATAKIS, La philosophie byzantine, Paris 1949 (= Η βυζαντινή φιλοσοφία, μτφρ. ΕΥΑ ΚΑΛΠΟΥΡΤΖΗ, εποπτεία και

5 ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΣΟΦΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ 195 πρόνοια του Ιωσήφ να μελετήσει διεξοδικά το έργο του Αριστοτέλη και όσους από τους παλαιούς «την εκείνου διασαφοϋσιν άσάφειαν» με στόχο να δώσει τα αποτελέσματα της μελέτης του για το κοινό όφελος 20. Και αναφερόμενος στην «Πολιτεία» του Πλάτωνος τονίζει ότι και ο Σωκράτης στο διάλογο του με το Γλαύκωνα αποβλέπει σε σωστά πρότυπα προκειμένου να θεμελιώσει σωστά την πολιτεία του, στο Λυκούργο, το Σόλωνα και το Χαρώνδα 21, που κρίθηκαν πολύ αξιόλογοι, γιατί φάνηκαν ότι βοήθησαν τους Σπαρτιάτες, τους Αθηναίους και τους Σικελούς και στις δημόσιες υποθέσεις και ξεχωριστά τον καθένα, και με τις πράξεις τους, όσο ζούσαν, αλλά και μετά το θάνατο τους με το νομοθετικό τους έργο 22. Συνεχίζοντας, ο συγγραφέας επισημαίνει, χρησιμοποιώντας εγκωμιαστικούς χαρακτηρισμούς για το δάσκαλο του Θεόδωρο Μετοχίτη, ότι και ο ίδιος ο δάσκαλος του, επειδή φοβήθηκε μήπως θάψει στη μνήμη τη σοφία των αρχαίων, πράγμα που θα πάθαινε και ο ίδιος ο Σωκράτης αν δεν υπήρχαν οι μαθητές του Πλάτων και Ξενοφών, φρόντισε με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον να διασωθούν για τις μελλοντικές γενεές 23. Σε μια επιστολή του στο δάσκαλο του Θεόδωρο Μετοχίτη 24, όπου κάνει μια διεξοδική περιδιάβαση σε πνευματικές και πολιτικές προσωπικότητες της αρχαιότητας, τονίζει μεταξύ άλλων ότι πολλοί επειδή ενοχλούν με το βιβλιογραφική ενημέρωση Λ. ΜΠΕΝΆΚΗΣ, Αθήνα 1977, σ ). GUILLAND, Correspondance, ό.π., σ ST. RuNCiMAN,The Last Byzantine Rennaisance, Cambridge 1970 (= Η τελευταία βυζαντινή αναγέννηση, μτφρ. Λ. ΚΑΜΠΕΡΙΔΗΣ, Αθήνα 1980, 79, 85, σ ). R. CRISCUOLO, Note suü' "Enciclopedia" der filosofo Giuseppe, Byzantion 44 (1974) PLP αριθ The Oxford Dictionary of Byzantium (prepared at Dumbarton Oaks), vol. 1-3, A. P. KAZHDAN, ALICE-MARY TALBOT, A. CUTLER, T. E. GREGORY, NANCY P. SEVCENCO, New York-Oxford 1991, vol , "Joseph Rhakendytes", όπου και η σχετική βιβλιογραφία (στο εξής: ODB). 20. ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ ΠΛΆΤΩΝ, Πολιτεία, J. BURNET (εκδ.), Platonis Opera, vol. 4, Oxford 1902 (ανατ. 1968), 399 d-e. 22. ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π.. αριθ Για τη γνωριμία του Νικηφόρου Γρήγορα με το Θεόδωρο Μετοχίτη και τη διδασκαλία του από αυτόν βλ. ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, 'Ρωμαϊκής Ιστορίας Λόγοι, L. SCHOPEN -1. M. BEKKER (εκδ.), Nikephori Craegorae Historia Bizantina, I-III, Bonnae , τ. I, 321 κ.ε. (στο εξής: ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Ιστορία). GUILLAND, Essai ό.π., σ Η. HUNGER, Theodoras Metochites als Vorläufer der Humanismus in Byzanz, Byzantinische Zeitschrift 45 (1952) 5. H. HUNGER, Βυζαντινή Λογοτεχνία, τ. Β', ό.π., σ Η. BECK,Theodoras Metochites: Die Krise des byzantinischen Weltbildes im 14. Jahrhundert, München 1952, σ. 76. SEVCENCO, Theodore Metochites, ό.π., σ. 29. EVA DE VRIES - VAN DER VELDEN, Théodore Métochite, une Réévaluation, Amsterdam 1987, σ. 82 κ.ε. (στο εξής : DE VRIES -VAN DER VELDEN, Théodore Métochite). MERGIALI, Enseignement, ό.π., σ. 67.

6 196 ΠΕΤΡΟΣ Κ. ΒΛΑΧΑΚΟΣ ήθος τους δεν συμφωνούν με τους άρχοντες, όπως και ο Σόλων έδωσε την εντύπωση ότι δεν συμφωνούσε με τον Κροίσο, ούτε και τα λόγια του ήταν σύμφωνα με την άποψη του Κροίσου 25. Όταν όμως έφυγε ο Σόλων και μαζί του και η ασυμφωνία του χαρακτήρα του, θυμήθηκαν πολύ καλά τα λόγια του, τόσο ο ίδιος ο Κροίσος, όσο και ο Κύρος ο νικητής του 26. Το σχετικό παράδειγμα τονίζεται από το συγγραφέα για να επισημάνει ότι, αντίθετα απ' ό,τι έκανε ο Κροίσος που απομάκρυνε από την αυλή του το Σόλωνα, χωρίς να αντιληφθεί τις πνευματικές και ηθικές αξίες που έκρυβε μέσα του, ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγος κατάλαβε πολύ καλά τους κρυμμένους θησαυρούς που είχε μέσα του ο δάσκαλος του Θεόδωρος Μετοχίτης και τον ανέβασε στο ύψιστο αξίωμα, χωρίς να το μετανιώσει ή να κατηγορήσει τον εαυτό του για τη συγκεκριμένη επιλογή του 27. Με το συγκεκριμένο παράδειγμα, ο συγγραφέας εκφράζει μια επαινετική κρίση τόσο για το δάσκαλο του Θεόδωρο Μετοχίτη, καθώς και για τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β' Παλαιολόγο, ο οποίος ως γνωστόν είχε δείξει εξαιρετικό ενδιαφέρον για τα γράμματα και τις τέχνες και είχε μετατρέψει τα ανάκτορα σε φυτώριο και κέντρο συνάθροισης των λογίων της εποχής 28. Το παράδειγμα του Σόλωνος επίσης για την προάσπιση της δημοκρατίας στην Αθήνα, τονίζεται σε επιστολή του Γρήγορα μετά το 1347 στο λόγιο Μητροφάνη 29, τον οποίο παρακινεί να προασπίσει την ορθοδοξία και την εκκλησία, επειδή ως γνωστόν ο συγγραφέας μετά το 1347 αναλαμβάνει πλέον την πνευματική ηγεσία των αντιησυχαστών με τη συγγραφή των Αντιρρητικών προτέρων 30, μετά την αποχώρηση του Γρηγορίου Ακίνδυνου, 25. ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ Για τη σχετική συνάντηση και συζήτηση ανάμεσα στον Κροίσο και το Σόλωνα, βλ. ΗΡΌΔΟΤΟΣ, Ίστορίαι, τ. Α'-Θ', Herodoti historiae. Recognovit brevique adnotatione critica instruxit C. HUDE, t. I-II, Oxford Ί927 (ανατ. 1975), ΔΙΌΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΏΤΗΣ, 'Ιστορία, F.VOGEL - Κ.Τ. FISCHER (εκδ.) (post I. BEKKER and L. DINDORF), Diodori bibliotheca historica, 5 vol., Leipsig (ανατ. Stuttgart 1964), (στο εξής: ΔΙΌΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΏΤΗΣ, Ιστορία). ΠΛΟΎΤΑΡΧΟΣ, Σόλων, ό.π., σ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ. 24 α ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Ιστορία Ι, ό.π., 310. GUILLAND, Essai, ό.π., σ. 8. HUNGER, Βυζαντινή Λογοτεχνία, τ. Β', ό.π., σ ΒΛΑΧΑΚΟΣ, Νικηφόρος Γρηγοράς, ό.π., σ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΆΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ PLP, αριθ Βλ. ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΆΣ, Λόγοι 'Αντιρρητικοί, H.-V. BEYER (εκδ.), Nikephoros Gregoras, Antirrhetika Ι (Einleitung, Textausgabe, Übersetzung und Anmerkungen), Wien Βλ. και H.-V. BEYER, Eine Chronologie der Lebensgeschichte des Nikephoros Gregoras, Jahrbuch der Österreichischen Byzantinistik 27 (1978) 136, ο οποίος προσδιορίζει τη συγγραφή των Αντιρρητικών Προτέρων ανάμεσα στο τέλος του 1346 και τις αρχές Φεβρουαρίου 1347 (στο

7 ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΣΟΦΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ 197 ο οποίος είχε ήδη καταδικαστεί στη σύνοδο του Ο συγγραφέας λοιπόν, προκειμένου να πείσει το λόγιο Μητροφάνη να πάρει φανερά θέση απέναντι στα όσα διαδραματίζονται σχετικά με την ησυχαστική έριδα, του υπενθυμίζει τί έκανε ο Σόλων, όταν αντιλήφθηκε ότι κινδυνεύει η δημοκρατία στην Αθήνα 32. Πήρε ασπίδα και δόρυ και κάθισε μπροστά στο σπίτι του, για να δείξει φανερά τη γνώμη του απέναντι στους εχθρούς της δημοκρατίας, επειδή δεν ήθελε να συμμαχήσει έμπρακτα με αυτούς 33. Η συγκεκριμένη επιστολή, ωστόσο, στο Μητροφάνη είναι περιληπτική και δεν παρέχει λεπτομέρειες, για να σχηματίσουμε μια σαφέστερη αντίληψη. Παρά τη διαβεβαίωση του συγγραφέα ότι θα ξαναγράψει περισσότερο αναλυτικά στο Μητροφάνη 34, δεν μας έχει διασωθεί άλλη επιστολή, ώστε να πληροφορηθούμε αναλυτικότερα για τα σχετικά συμβάντα. Στην επιστολή του στο μητροπολίτη Δυρραχίου Γρηγόριο, μέσα από την οποία εκφράζει το θαυμασμό του για την προσωπικότητα του, αναφέρει χαρακτηριστικά: «αν δέ και βουλής κοινωνήσαι δέη και απορρήτων, οίχέσθων Περικλεΐς τε καί Νέστορες και Λυκοϋργοι και Σόλωνες. Σύ γαρ και ψυχής άθυμούσης ιατρός αληθής και προς γε στάθμη και κανών καί γνώμων κράτιστος, όπόσα δή σκεμμάτων δεΐται» 35. εξής: BEYER, Chronologie). Ο ΜΌΣΧΟΣ, Πλατωνισμός, ό.π., σ , μετά από λεπτομερή διερεύνηση του θέματος καταλήγει στο συμπέρασμα, ότι το κείμενο δημοσιεύτηκε το 1350 και συνεπώς μέχρι τότε, παρά τις γνωστές πεποιθήσεις του, ο Νικηφόρος Γρηγοράς δεν είχε τοποθετηθεί δημόσια με τον εμπαθή τρόπο, με τον οποίο εκφράζεται στους Αντιρρητικούς Προτέρους. Με βάση επομένως τα νέα δεδομένα και το περιεχόμενο της επιστολής, όπου παρακινεί τον παραλήπτη της Μητροφάνη να τοποθετηθεί δημόσια απέναντι στα όσα συμβαίνουν στην Εκκλησία, πρέπει να θεωρήσουμε το 1350 ως terminus post quem για τη χρονολόγηση της επιστολής. 31. Για το Γρηγόριο Ακίνδυνο βλ. GUILLAND, Essai, ό.π., σ ΤΑΤΑΚΗΣ, Φιλοσοφία, ό.π., σ Β. ΔΕΝΤΑΚΗΣ, Ακίνδυνος Γρηγόριος, Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια 1(1962) GUILLAND, Correspondance, ό.π., σ ODB, vol PLP αριθ ΜΌΣΧΟΣ, Πλατωνισμός, ό.π., σ. 46 κ.ε., όπου και η σχετική βιβλιογραφία. 32. Η συγκεκριμένη πράξη του Σόλωνος για την προάσπιση του δημοκρατικού πολιτεύματος, έχει διασωθεί σε αρκετές αρχαίες και μεταγενέστερες πηγές. Βλ. ΑΡΙΣΤΟΤΈΛΗΣ, Αθηναίων Πολιτεία, ό.π., ΠΛΟΎΤΑΡΧΟΣ, Σόλων, ό.π., ΔΙΌΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΏΤΗΣ, ό.π., ΑΙΛΙΑΝΌΣ, Ποικίλη 'Ιστορία, R. HERCHER (εκδ.), Claudi Aeliani de natura animalium libri xvii, varia historia, epistolae, fragmenta, vol. 2, Leipsig 1866 (ανατ. Graz 1971, σ ) ΔΙΟΓΈΝΗΣ ΛΑΈΡΤΙΟΣ, ό.π., ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΆΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ Για το σχετικό παράδειγμα βλ. και ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ, Επτά Σοφοί, ό.π., σ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΆΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΆΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ PLP αριθ

8 198 ΠΕΤΡΟΣ Κ. ΒΛΑΧΑΚΟΣ Μια ακόμη αναφορά του Σόλωνος υπάρχει σε επιστολή του στο φίλο του αρχικά και αργότερα αντίπαλο του 36, αξιωματούχο της βυζαντινής αυλής Δημήτριο Καβάσιλα 37. Ο συγγραφέας αναφερόμενος στα προτερήματα του φίλου του τονίζει ότι, αν μιμούνταν όλοι τη ζωή σου, αμέσως θα έβγαιναν προς τα έξω και η δική μου ζωή και η δική σου και ελάχιστα θα διέφερε το ανθρώπινο γένος, ώστε η μία να ονομάζεται ευγενής, η άλλη ευτελής, όλοι ωστόσο θα ζουν με ισονομία και αμέσως θα γίνει η πολιτεία του Πλάτωνος ή μάλλον του Σόλωνος και του Λυκούργου και του Νουμά 38. Από αυτούς, οι δύο πρώτοι απομάκρυναν στη Σπάρτη και την Αθήνα την έκλυτη και διεφθαρμένη ζωή από την τρυφή και την απερισκεψία, όπως και ο Νουμάς στη Ρώμη, και προσάρμοσαν το πολίτευμα σύμφωνα με τον τρόπο ζωής των Δωριέων, με αποτέλεσμα οι πόλεις τους να κυριαρχούν στην ξηρά και την θάλασσα, μέχρι τότε που η ιδεολογία της νομοθεσίας τους ήταν ζωντανή 39. Όταν όμως χάθηκε εκείνη, τότε συνέβη να σβήσει αμέσως και η δύναμη της πόλης τους 40. Έτσι λοιπόν και ο παραλήπτης της επιστολής προσφέρει ένα άνετο πολίτευμα στις πόλεις, διδάσκοντας τους «άφθόγγοις φωναΐς», κοπιάζοντας λίγο ή καθόλου, να κυριαρχούν στην ξηρά και τη θάλασσα, όποιοι το επιθυμούν 41. Μια τελευταία αναφορά του Σόλωνος γίνεται στην επιστολή του Νικηφόρου Γρήγορα στο λόγιο Δημοκλή 42, για την προσωπικότητα του οποίου ελάχιστα γνωρίζουμε και δεν μπορούμε να αντιληφθούμε τίποτε σχετικό με αυτόν μέσα από το περιεχόμενο της 43. Στη συγκεκριμένη επιστολή, γραμμένη σε μια περίοδο απογοήτευσης του Νικηφόρου Γρήγορα, εκφράζεται ένας έντονος σκεπτικισμός από το συγγραφέα σχετικά με την ωφελιμότητα της επιστήμης 44. Ο συγγραφέας αναρωτιέται: «Τι πρέπει να πούμε για το Λυκούργο, το Σόλωνα, το Δράκοντα και το Σωκράτη, και για όσους άλλους υπάρχουν, που μαθήτευσαν στον Αιγύπτιο Σώκχη;» 45. Ο αρχαίος σοφός Θαλής ο Μιλήσιος μνημονεύεται δύο φορές στο επι- 36. Βλ. σχετικά GUILLAND, Correspondance, ό.π., σ H.-V. BEYER, Demetrios Kabasilas, Freund und späterer Gegner des Gregoras (mit einer Tafel), Jahrbuch der Österreichischen Byzantinistik 36 (1986) PLP αριθ MERGIALI, Enseignement, ό.π., σ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ GUILLAND, Correspondance, ό.π., σ PLP αριθ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ GUILLAND, Correspondance, ό.π., σ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ Βλ. και ΠΛΟΎΤΑΡΧΟΣ, Σόλων, ό.π., 26.1: χρόνον δέ τίνα και τοις περί Ψένωπιν τον Ήλιοπολίτην καί Σώγχιν τον Σαΐτην λογιωτάτοις ονσι των ιερέων σννεφιλοσόφησε.

9 ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΣΟΦΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ L99 στολογραφικό έργο του Νικηφόρου Γρήγορα. Το 1326 ο συγγραφέας, ως απεσταλμένος του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β' Παλαιολόγου, επιχειρεί ένα διπλωματικό ταξίδι στη Σερβία, για να πείσει το βασιλέα Στέφανο Γ Ούρεση να στείλει στο Βυζάντιο την πεθερά του Ειρήνη, η οποία ήταν κόρη του Θεόδωρου Μετοχίτη και μαθήτρια του Νικηφόρου Γρήγορα 46. Παράλληλα όμως η πρεσβεία, επικεφαλής της οποίας ήταν ο συγγραφέας, θα συζητούσε και για άλλες υποθέσεις -πιθανότατα για τη συμμαχία Βυζαντίου και Σέρβων ενάντια στον εγγονό του αυτοκράτορα Ανδρόνικο Γ Παλαιολόγο-, για τις οποίες ο Νικηφόρος Γρηγοράς τηρεί απόλυτη μυστικότητα 47. Το διπλωματικό ταξίδι, που στέφθηκε από επιτυχία, περιγράφει αναλυτικά ο συγγραφέας σε επιστολή του στο φίλο του Ανδρόνικο Ζαρίδη 48, την οποία έχει ενσωματώσει και στο ιστοριογραφικό του έργο 49. Ο συγγραφέας δεν έμεινε ικανοποιημένος από τη συμπεριφορά των Σέρβων την ώρα που ήταν να ξεπροβοδίσουν την Ειρήνη 50. Αναφέρει ότι ο βασιλιάς των Σέρβων για να ολοκληρώσει τα καθήκοντα του απέναντι στην πρεσβεία ήθελε να ξεπροβοδίσει την πεθερά του με τιμές και με τον ανάλογο σεβασμό 51. Αυτά τα έκανε 46. Για το ταξίδι του Νικηφόρου Γρήγορα στη Σερβία βλ. GUILLAND, Essai, ό.π., σ. 11. ANGELIKI LAIOU, Constantinople and the Latins. The Foreign Policy of Andronicus II ( ), Cambridge/Massachusetts 1972, o. 294 κ.ε. (στο εξής: LAIOU, Constantinople). J. L. VAN DIETEN, Nikephoros Gregoras Ι, ό.π., σ. 6 κ.ε - II, 1, Α. ΚΑΡΠΟΖΗΛΟΣ, Ταξιδιωτικές περιγραφές και εντυπώσεις σε επιστολογραφικά κείμενα, στο: Πρακτικά του Β' Διεθνούς Συμποσίου «Η επικοινωνία στο Βυζάντιο», Αθήνα 1993, σ (στο εξής: ΚΑΡΠΟΖΗΛΟΣ, Ταξιδιωτικές περιγραφές). Για τις ημερομηνίες του ταξιδιού βλ. BEYER, Chronologie, ό.π., σ Τη χρονολογία του ταξιδιού δέχεται το σύνολο σχεδόν των ερευνητών. Η LAIOU, Constantinople, ό.π., σ. 295, υποστηρίζει ότι το ταξίδι πραγματοποιήθηκε το Μάρτιο του Βλ. ΒΛΑΧΑΚΟΣ, Γεωγραφικά στοιχεία από την περιοχή της Βισαλτίας και των Σερρών στο έργο του Νικηφόρου Γρήγορα, στο: Πρακτικά Β' Επιστημονικού Συμποσίου «Η Νιγρίτα - η Βισαλτία οια μέσου της ιστορίας», Θεσσαλονίκη 2000, σ. 122, όπου και σχετική βιβλιογραφία. 47. LAIOU, Constantinople, ό.π., σ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΆΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ. 32b. Η περιγραφή του ταξιδιού υπάρχει αυτούσια και στην επιστολή, αριθ. 32", όπου όμως υπάρχει διαφορετική εισαγωγή και απευθύνεται στο φίλο του Αθανάσιο. Για το θέμα βλ. σχετικά J. L. VAN DIETEN, Nikephoros Gregoras II, 1, ό.π., σ ΚΑΡΠΟΖΗΛΟΣ, Ταξιδιωτικές περιγραφές, ό.π., σ Για τον Ανδρόνικο Ζαρίδη βλ. GUILLAND, Correspondance, ό.π., σ PLP αριθ MERGIALI, Enseignement, ό.π., σ , 52,81. J. L. VAN DIETEN, Nikephoros Gregoras II, 1, ό.π., σ Στ. ΚΟΥΡΟΥΣΗΣ, Το Επιστολάριον Γεωργίου Λακαπηνού - Ανδρόνικου Ζαρίδου ( ca.) και ο ιατρός - ακτουάριος Ιωάννης Ζαχαρίας (1275 ca ), Μελέτη φιλολογική, εν Αθήναις , σ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΆΣ, Ιστορία Ι, ό.π., σ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΆΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ. 32 a ,32b ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΆΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ. 32a ,32b

10 200 ΠΕΤΡΟΣ Κ. ΒΛΑΧΑΚΟΣ πολύ βιαστικά και όπως έπρεπε, σύμφωνα με την άποψη του, στην πραγματικότητα όμως, σύμφωνα με την αντίληψη του Νικηφόρου Γρήγορα, ήταν πολύ λιγότερα απ' όσα έπρεπε 52. Ο συγγραφέας προσθέτοντας και το απόσπασμα από τον «Προμηθέα Δεσμώτη» του Αισχύλου αναφέρει: «Αλήθεια ήταν σοφός εκείνος που πρώτος σκέφτηκε και είπε» 53, είτε ο Θαλής ο Μιλήσιος, είτε ο γιος του Αρίστωνος ο Πλάτων, είτε και οι δύο και το πήρε ο ένας από τον άλλον, «να μακαρίζεις τον εαυτό σου από τα μύχια της καρδιάς σου, γιατί δεν γεννήθηκες βάρβαρος, αλλά Έλληνας. Να λοιπόν που έφτασα κι εγώ στο σημείο να διατυπώσω ανάλογες σκέψεις, αντλώντας τες με σιγουριά από την εμπειρία μου» 54. Το σχετικό απόφθεγμα του Θαλή του Μιλήσιου, το οποίο προφανώς αντλεί από το Διογένη το Λαέρτιο 55, ο οποίος αναφέρει ότι το απέδιδε στο Θαλή ο Έρμιππος στους Βίους του, τονίζει ιδιαίτερα τη διάκριση Ελλήνων και βαρβάρων το 14ο αιώνα και προβάλλει την ελληνική συνείδηση του συγγραφέα. Ο συγγραφέας και στο ιστοριογραφικό του έργο κάνει συχνά διάκριση ανάμεσα στους «Ρωμαίους» και τους «βαρβάρους», αλλά και ανάμεσα σε «Έλληνες» και «βαρβάρους» 56. Η επίδραση της αρχαιότητας είναι χαρακτηριστική στη διάκριση Ελλήνων και βαρβάρων το 14ο και 15ο αιώνα 57 και δείχνει τη στενή εξάρτηση του Βυζαντίου από αυτήν στους τελευταίους αιώνες, καθώς και μια συγκροτημένη προσπάθεια των βυζαντινών λογίων για την ιδεολογική του προάσπιση, απέναντι στις απειλές που το έχουν περιζώσει. Σε μια επιστολή του επίσης στο συμπατριώτη του, ηγούμενο της Μονής Χορταΐτων, Μάξιμο 58, επιχειρεί έναν έπαινο στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την 52. ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ. 32 a ,32b ΑΙΣΧΎΛΟΣ, Προμηθεύς Δεσμώτης, G. MURRAY (εκδ.), Aeschyli tragoediae 2, Oxford 1955 (ανατ. 1960), Prometheus vinctus , στ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ. 32a ,32b ΔΙΟΓΈΝΗΣ ΛΑΈΡΤΙΟΣ, Βίοι, ό.π., Βλ. και ΘΕΌΔΩΡΟΣ ΜΕΤΟΧΙΤΗΣ, Υπομνηματισμοί και σημειώσεις γνωμικαί, CH. G. MÜLLER - Μ.Τ. KIESSLING (εκδ.), Lipsiae 1821, κεφ. 36, σ. 227, όπου υποστηρίζει ότι το είπε ο Πλάτων. Βλ. σχετικά και J. L. VAN DIETEN, Nikephoros Gregoras II, 1, ό.π., σ. 185, σχόλ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Ιστορία II, ό.π., σ , , III Βλ. και ΒΛΑΧΑΚΟΣ, Νικηφόρος Γρηγοράς, ό.π., σ Πα σχετικές αναφορές στους τελευταίους βυζαντινούς ιστορικούς βλ. σχετικά Η. DITTEN, Βάρβαροι, Έλληνες und Ρωμαίοι bei den lezten byzantinischen Geschichtsschreibern, στο: Actes du Xlle Congrès International d'études byzantins, t. II, Beograd 1964, σ , όπου και η προηγούμενη βιβλιογραφία. 58. Για τον ηγούμενο της Μονής Χορταΐτων Μάξιμο βλ. GUILLAND, Correspondance, ό.π., σ PLP αριθ Για τη Μονή Χορταΐτων βλ. Α. ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ, Η παρά την Θεσσαλονίκην βυζαντινή μονή του Χορταΐτου, Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπονδών 15

11 ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΣΟΦΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ 201 Ηράκλεια του Πόντου 59. Ο συγγραφέας αρχίζει την επιστολή του με το απόφθεγμα του Θαλή του Μιλήσιου, ο οποίος μακάριζε την τύχη του, γιατί δεν γεννήθηκε θηρίο, αλλά άνθρωπος 60. Ο συγγραφέας τηρεί μια κριτική στάση απέναντι στο σχετικό απόφθεγμα του Θαλή, πιστεύοντας ότι δεν αρκεί να γεννηθεί κανείς άνθρωπος, αλλά να είναι και αγαθός και να μακαρίζει τον εαυτό του, για όσα πέτυχε που αξίζει να μακαρίζεται 61. Γι' αυτό και ο ίδιος μακαρίζει τον εαυτό του, γιατί γεννήθηκε στην Ηράκλεια του Πόντου, στη γη «τη βέλτιστη των ύφ' ήλίω» 62. Σε μια σύντομη επιστολή του στον πατριάρχη, χωρίς ωστόσο να μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα αν πρόκειται για το δάσκαλο του Ιωάννη ΙΓ το Γλυκύ 63 ή τον Ιωάννη Καλέκα, η οποία διακρίνεται για την αβρότητα και την ευγένεια της, ξεκινά με το απόφθεγμα του Πιττακού από τη Μυτιλήνη που πίστευε ότι ένα από τα ανέφικτα πράγματα είναι να βρει κανείς αγαθό άνθρωπο, ακόμη και αν τον αναζητήσει πάρα πολύ 64. Και συνεχίζει με το απόφθεγμα του Περιάνδρου από την Κόρινθο, επισημαίνοντας ότι ο Περίανδρος, αν και θεωρούσε ότι είναι δύσκολο πράγμα να πετύχει κανείς εκείνα που επιθυμεί, θα θεωρούσε δυσκολότερο να βρει ποιος επιθυμεί εκείνα που του ταιριάζουν 65. Ο συγγραφέας πιστεύει, ωστόσο, ότι στην εποχή του αυτά συμβαίνουν εύκολα, γιατί ο παραλήπτης της επιστολής, ο ανώνυμος πατριάρχης, τα έχει επιτύχει και τα δύο, εφόσον είναι «αγαθός άνήρ εϊπερ τις ανθρώπων» και έχει την έφεση να ευεργετεί τους πάντες, βρίσκοντας τί τους ταιριάζει να επιθυμούν 66. (1939) R. JANIN, Les églises et les monastères des grands byzantins, Paris 1975, σ Βλ. επίσης ΒΛΑΧΑΚΟΣ, Ηράκλεια, ό.π., σ , όπου και σχετική βιβλιογραφία. 59. ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ Ο Νικηφόρος Γρήγορος γνωρίστηκε με τον πατριάρχη Ιωάννη ΙΓ το Γλυκύ ( ) μετά από μεσολάβηση του θείου του Ιωάννη, μητροπολίτη Ηράκλειας. Από αυτόν διδάχτηκε την αριστοτελική λογική και τελειοποίησε τις γνώσεις του στη ρητορική. Για την προσωπικότητα και το έργο του Ιωάννη του Γλυκέος βλ. και Στ. ΚΟΥΡΟΥΣΗΣ, Ο λόγιος οικουμενικός πατριάρχης Ιωάννης ΙΓ ο Γλυκύς (συναγωγή ειδήσεων και ανέκδοτα αυτού έργα), Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπονδών 41 (1974) Σύμφωνα με μια άλλη μαρτυρία του Νικηφόρου Γρήγορα, Ιστορία Ι, ό.π., σ. 270, ότι ο πατριάρχης Ιωάννης ο Γλυκύς ήταν πολύ σοφός, χρησιμοποιούσε πιστά περισσότερο από τον καθένα την κλασική γλώσσα και τους ξεπερνούσε όλους στη σύνεση, την κριτική ικανότητα και τη σεμνότητα, μπορούμε να πιθανολογήσουμε ότι ο παραλήπτης της επιστολής είναι μάλλον ο Ιωάννης ο Γλυκύς. 64. ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΑΣ, Έπιστολαί, ό.π., αριθ

12 202 ΠΕΤΡΟΣ Κ. ΒΛΑΧΑΚΟΣ Από τις σχετικές αναφορές στο επιστολογραφικό έργο του Νικηφόρου Γρήγορα, διαπιστώνουμε ότι η πλειονότητα αναφέρεται στον αρχαίο σοφό και νομοθέτη Σόλωνα, τη ζωή και το έργο του οποίου γνώριζε με λεπτομέρεια ο συγγραφέας, μέσα από τα κείμενα «Βίοι» του Διογένη Λαέρτιου, καθώς και τα αποσπάσματα του Ιωάννη Στοβαίου, το έργο του Ηροδότου και του Πλουτάρχου, την πλατωνική «Πολιτεία», αλλά και τα «Πολιτικά» και την «Αθηναίων Πολιτεία» του Αριστοτέλη, τα οποία, όπως φαίνεται και από άλλες συχνές αναφορές, ο συγγραφέας τα είχε μελετήσει ιδιαίτερα. Ο συγγραφέας φαίνεται ότι δεν προτρέπει μόνο κάποιους φίλους του ν' ακολουθήσουν το παράδειγμα του Σόλωνος, αλλά και ο ίδιος το ακολουθεί, όπως μπορούμε να συμπεράνουμε από τα γεγονότα. Μετά το τέλος της εμφύλιας σύγκρουσης ανάμεσα στον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β' Παλαιολόγο και τον εγγονό του Ανδρόνικο Γ και την επικράτηση του τελευταίου στο θρόνο το 1328, ο αυτοκράτορας απομακρύνεται από τα ανάκτορα, ο δάσκαλος του Θεόδωρος Μετοχίτης εξορίζεται για ένα διάστημα στο Διδυμότειχο και ο Νικηφόρος Γρηγοράς χάνει την περιουσία του 67. Ο ίδιος επισημαίνει χαρακτηριστικά στο ιστοριογραφικό του έργο: El δε και ημείς τω γηραιώ κατά το εικός προσκείμενοι βασιλεΐ ροθίοις τιοϊν ένετνχομεν τον χειμώνος εκείνου, καινον ούόέν. Οντε γαρ δίκαιον ην ημάς μηδεμιά προσκεΐσθαι μερίοι τον Σόλωνος τοϋτο προτρέποντος κάί προς y ε των εικότων αν, τον ποιμένος παταχθέντος δεινά παθεϊν κατά το άνάλογον άπαν το ποίμνιον 6 *. (Αν ακόμη και εμείς οι ίδιοι, όπως είναι φυσικό, είμασταν με το μέρος του γηραιού βασιλιά και μας βρήκαν κάποια ορμητικά κύματα εκείνης της καταιγίδας, τίποτε το παράδοξο. Γιατί από τη μια δεν ήταν δίκαιο να μην ανήκουμε σε καμιά παράταξη, εφόσον αυτό το προτρέπει ο Σόλων και από την άλλη ήταν εύλογο μια και χτύπησαν τον ποιμένα να υποστεί ανάλογες συμφορές ολόκληρο το ποίμνιο). Ο Σόλων, επομένως, προβάλλεται ως παράδειγμα δημόσιας συμπεριφοράς και νομοθέτη και η νομοθεσία του επίσης ως πρότυπο για τη δημιουργία ενός υγιούς πολιτεύματος. Ωστόσο ο συγγραφέας, όταν απευθύνεται σε ορισμένες προσωπικότητες, οι οποίες διακρίνονται στην εποχή του για το νομοθετικό, το δικαστικό, αλλά και το υπόλοιπο πνευματικό τους έργο, πιστεύει ότι έχουν ξεπεράσει και έχουν βελτιώσει τη νομοθεσία συγκριτικά με το Σόλωνα και τους άλλους αρχαίους νομοθέτες. Η συμπεριφορά επίσης του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β' Παλαιολόγου, 67. ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΆΣ, Ιστορία Ι, ό.π., GUILLAND, Essai, ό.π., σ. 14. DE VRIES - VAN DER VELDEN, Théodore Métochite, ό.π., σ Στο Θεόδωρο Μετοχίτη επέτρεψαν αργότερα την επιστροφή του στην Κωνσταντινούπολη. 68. ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΓΡΗΓΟΡΆΣ, Τστορία Ι, ό.π., σ

13 ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΣΟΦΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ 203 ο οποίος είχε ως παράδειγμα προς αποφυγήν τη στάση του Κροίσου απέναντι στο Σόλωνα και διέκρινε τα σημαντικά χαρίσματα του δασκάλου του Θεόδωρου Μετοχίτη, ανεβάζοντας τον στο ύψιστο αξίωμα, επαινείται από το Νικηφόρο Γρήγορα και δείχνει ότι ο αληθινός ηγεμόνας πρέπει να δίνει βάση στον πνευματικό και ψυχικό πλούτο και όχι μόνο στις υλικές απολαύσεις. Το σχετικό απόφθεγμα του Θαλή του Μιλήσιου, που θεωρούσε καλότυχο τον εαυτό του, γιατί γεννήθηκε Έλληνας και όχι βάρβαρος, που φαίνεται ότι το αποδέχεται και ο ίδιος ο συγγραφέας, δείχνει την έντονη στροφή και επίδραση από την αρχαιότητα και προβάλλει την ελληνικότητα του Βυζαντίου. Η διάκριση Ελλήνων και βαρβάρων είναι χαρακτηριστική σε ολόκληρο το έργο του Νικηφόρου Γρήγορα και πιστεύουμε ότι αποτελεί μια προσπάθεια πνευματικής θωράκισης της βυζαντινής αυτοκρατορίας απέναντι στους κινδύνους που την έχουν περιζώσει. Ωστόσο, στο σχετικό απόφθεγμα του Θαλή που θεωρούσε τον εαυτό του καλότυχο γιατί γεννήθηκε άνθρωπος και όχι θηρίο, ο συγγραφέας ασκεί κριτική και πιστεύει ότι πρέπει να είναι κανείς επιπλέον και αγαθός και να μακαρίζει τον εαυτό του για όσα πέτυχε και αξίζει να τον μακαρίζει γι' αυτά. Σχετικά με τα αποφθέγματα του Πιττακού από τη Μυτιλήνη και του Περιάνδρου από την Κόρινθο, που εμπεριέχονται στην επιστολή του στον ανώνυμο για την ώρα πατριάρχη, η οποία διακρίνεται για το ευγενικό ύφος της, πιστεύει ότι στην εποχή του αυτά δεν θεωρούνται ανέφικτα, εφόσον ο αποδέκτης της επιστολής τα έχει επιτύχει και τα δύο, δηλαδή να είναι αγαθός και να έχει την έφεση να ευεργετεί όλους, βρίσκοντας τι τους ταιριάζει να επιθυμούν. Ολοκληρώνοντας, μπορούμε να πούμε ότι ο Νικηφόρος Γρηγοράς χρησιμοποίησε αρκετές από τις απόψεις των Επτά Σοφών της αρχαιότητας στο επιστολογραφικό του έργο, με τις οποίες θεμελιώνει προσωπικές του απόψεις σε διάφορα προβλήματα της εποχής του, αλλά τις χρησιμοποιεί και για να εκφράσει τα ευγενή αισθήματα του απέναντι σε ορισμένες επιφανείς προσωπικότητες. Πιστεύουμε, ωστόσο, ότι μια ειδική εργασία από ιστορικούς του δικαίου, σχετικά με τη δικαιοσύνη σε ολόκληρο το έργο του Νικηφόρου Γρήγορα, θα δείξει εκτός των άλλων πώς προσλαμβάνονται και αξιοποιούνται οι απόψεις και των άλλων σπουδαίων νομοθετών της αρχαιότητας.

14 204 ΠΕΤΡΟΣ Κ. ΒΛΑΧΑΚΟΣ RÉSUMÉ PERCEPTION ET MISE EN VALEUR DES SEPT SAGES DE L'ANTIQUITÉ DANS L'ŒUVRE ÉPISTOLIER DE NICÉPHORE GRÉGORAS Dans l'œuvre épistolier de Nicéphore Grégoras, qui révèle des éléments importants pour la condition sociale, politique et ecclésiastique du XlVe siècle, il y a des références particulières à certains des Sept Sages de l'antiquité. Dans cet travail, on analyse les opinions des Sept Sages qui sont inclues à l'œuvre épistolier de Nicéphore Grégoras, en les combinant avec le climat et les événements de son ère. En même temps, on tent â rechercher ses sources et tracer l'attitude de l'écrivain vers certains problèmes de son ère sous prétexte les références particulières. Parmi les Sept Sages, Nicéphore Grégoras fait mention plus souvent de Solon, sa vie et son œuvre qu'il savait en détail à travers les textes de «Vies» de Diogene Laerte, ainsi que les extraits de Ioannis Stobaios, l'œuvre historique de Hérodote, l'œuvre de Plutarque, la «Politela» de Platon et les «Politica» et «Politeia des Athéniens» d'aristote, qui a étudié scrupuleusement, comme il résulte des ses Epîtres et son œuvre d'écrivain. Solon s'est présenté comme exemple d'attitude publique et de législateur, et sa législation en tant que modèle pour la formation d'un régime vigoureux. Nicéphore Grégoras pense que certaines personnalités de son ère ont amélioré leurs législations, par rapport â Solon et les autres anciens législateurs. Il y a deux encore références à Thaïes le Milésien, une référence à Pittacos de Mytilène et une référence à Periandros de Corinthe. L'écrivain avec les références relatives établit ses opinions personnels dans des problèmes divers, mais il les utilise afin d'exprimer ses sentiments nobles vers certains personnalités réputées. PETROS K.VLACHAKOS

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων.

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων. Ιστοριογραφία (περιγραφικός ορισµός): Επιστήµη γεγονότα : χρονολογική σειρά χρονική περίοδος κριτικός έλεγχος των πηγών ανάλυση αιτίων και συνθηκών Ιστορική αναδροµή Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΛΥΣΕΙΣ ΓΝΩΣΤΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιατί εγώ τόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page 3 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ H ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Στην εποχή του Θουκυδίδη πραγματοποιείται ένα σπουδαίο γεγονός που έγινε βασική αιτία να εξασθενίσουν οι Αρχαίες Ελληνικές πόλεις καθώς να συντριβή το πολιτισμικό μεγαλείο της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Ιστορικό του Τμήματος Το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ιδρύθηκε με το Π.Δ 365/1993(ΦΕΚ 156/13-9-1993 τεύχος Α') και άρχισε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΜΑ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στοιχεία εκπαιδευτικού Ονοματεπώνυμο: Μαρκαντωνάτος Δημήτρης Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Ειδικότητα: Φιλόλογος E-mail: dmark@acn.gr, dmark@sch.gr Τίτλος μαθήματος: Οι θεσμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΟΥΚΙΔΙΔΗ, ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΥΛΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΟΥΚΙΔΙΔΗ, ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΛΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΟΥΚΙΔΙΔΗ, ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Στην ύλη των εξετάσεων περιλαμβάνονται τα εξής: Τα επόμενα κεφάλαια

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1.Ο Πρωταγόρας παρουσιάζει στο σημείο αυτό μια ιδιαιτέρως ρηξικέλευθη τοποθέτηση σχετικά με την έννοια και το σκοπό της τιμωρίας. Η τιμωρία, σύμφωνα με τον Πρωταγόρα δεν είναι εκδίκηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Τετάρτη, 29 Μαΐου 2013 Αριθμ. Πρ.: 1750 2013-14 Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Δρακοπούλου. Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών

Ευγενία Δρακοπούλου. Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών Ευγενία Δρακοπούλου Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών Τηλ. +302107273570 Fax: +302107246212 E-mail: egidrak@eie.gr Website: http://eie.academia.edu/eugeniadrakopoulou http://www.eie.gr/nhrf/institutes/inr/cvs/cv-drakopoulou-gr.html

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΕ 02 ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 1. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο Θουκυδίδης, Ιστορίαι Ζ,48 («Αλκιβιάδης δε κατοικίζειν») ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Ο δε Αλκιβιάδης είπε ή [:ισχυρίστηκε ] ότι οι (Αθηναίοι),

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΟΣΧΟΛΙΚΩΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

ΕΝ ΟΣΧΟΛΙΚΩΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΕΝ ΟΣΧΟΛΙΚΩΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 Θρησκευτικά ιδακτικές ενότητες: 1, 2, 3, 4, 7, 9, 10, 11, 12 Αρχαία Ελληνικά Α. Εισαγωγή:

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΟΥΛΑ-ΓΙΑΝΝΑΡΑ 18-20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΝΕΕΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΝΕΕΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΝΕΕΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΕΣ Δ.Ε. 39: «Οι αιρέσεις του 20 ου αιώνα. Μια απειλή και μια πρόκληση» (σελίδες εγχειριδίου 198-200) Δ.Ε. 40: «Τέσσερα παραδείγματα- προκλήσεις» (σελίδες

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ 2013 Αδαμαντίου Κοραή De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura Κωνσταντίνος Ηροδότου (Συντονιστής, Δρ. Φιλοσοφίας, Πανεπιστήμιο Paris VIII) Διονύσιος

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Ecoles Européennes Bureau de Secrétaire Général

Ecoles Européennes Bureau de Secrétaire Général Ecoles Européennes Bureau de Secrétaire Général Unité de Développement Pédagogique Réf.: 2010-D-239- el-2 Orig.:EL ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΛΩΣΣΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ. ΕΠΙΛΟΓΗ: ΑΡΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

f ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑΟΠΟΥΑΟΥ (1917-2012)

f ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑΟΠΟΥΑΟΥ (1917-2012) f ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑΟΠΟΥΑΟΥ (1917-2012) Η Αικατερίνη Χριστοφιλοποΰλου γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Νοεμβρίου 1917 και έζησε στο Παλαιό Φάληρο, όπου ολοκλήρωσε τον ενδεκαετή, τότε, κΰκλο των εγκυκλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ 2011-2012 Κομοτηνή Νοέμβριος 2013 1 Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΛΕΥΚΑΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ «ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΣΑΒΒΑΤΟ 13 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014, ΩΡΑ 18.00 ΣΤΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ

ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ Πρόκειται για ένα «όραμα ζωής του Σεβ. Μητροπολίτου μας για τη νεολαία». Η πρωτοβουλία, αλλά και οι δαπάνες για την ανέγερση

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222.

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. «Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. Από το Σεπτέμβριο του 2008 «Tο Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε cd από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΔΝΤΟΥ ΤΕΘΑ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΝΗΜΗΣ ΚΟΣΜΕΤΟΥ

ΟΜΙΛΙΑ ΔΝΤΟΥ ΤΕΘΑ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΝΗΜΗΣ ΚΟΣΜΕΤΟΥ 1 ΟΜΙΛΙΑ ΔΝΤΟΥ ΤΕΘΑ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΝΗΜΗΣ ΚΟΣΜΕΤΟΥ Το Ταμείο Εθνικής Άμυνας με ιδιαίτερη συγκίνηση συμμετέχει στην σημερινή εκδήλωση, τιμώντας κατ αυτόν τον τρόπο τόσο την μνήμη δύο επιφανών τέκνων της

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 Κωδικός Βιβλίου Τίτλος Βιβλίου Βαθμίδα/Τάξη 22-0001 ΑΛΓΕΒΡΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ 22-0002 ΑΛΓΕΒΡΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ (ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ) 22-0003

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΗΣ ΡΟΥΛΗΣ ΜΠΟΥΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Σ ΤΑ ΕΡΓΑ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΑ ΜΕΣΑΙΩΝ ΚΑΙ ΜΙΚΡΩΝ

Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΗΣ ΡΟΥΛΗΣ ΜΠΟΥΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Σ ΤΑ ΕΡΓΑ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΑ ΜΕΣΑΙΩΝ ΚΑΙ ΜΙΚΡΩΝ Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΗΣ ΡΟΥΛΗΣ ΜΠΟΥΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗ NAIF ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ. Ι ΣΤΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΑΝ ΘΕΜΑ ΣΚΗΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΜΑΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία

Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία Γιατί εξακολουθεί να είναι σηµαντικό να σπουδάζουµε αρχαία Ελληνικά και Λατινικά, γλώσσες που σπάνια πια χρησιµοποιούνται στη σύγχρονη κοινωνία; Γιατί να ξοδεύουµε

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

ασηκρίτης Ξενογλωσσα Σημασία: Λατινικα Ο εξ απορρήτων γραμματεύς του παλατίου Εγκυκλοπαιδικά

ασηκρίτης Ξενογλωσσα Σημασία: Λατινικα Ο εξ απορρήτων γραμματεύς του παλατίου Εγκυκλοπαιδικά ασηκρίτης Κυριακή, 11 Νοεμβρίου 2012 6:39 πμ Σημασία: Ο εξ απορρήτων γραμματεύς του παλατίου Εγκυκλοπαιδικά Eμφανίσθηκε στο Βυζάντιο μετά το 600 μ.χ. και εξελληνίσθηκε σε «σεκρετάριος». Κατά την Οθωμανική

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΚΟΡΜΟΣ [111 ECTS] ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ

ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ 1. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ: συχνά η θεματική πρόταση διασαφηνίζεται και αναπτύσσεται καλύτερα με την παράθεση συγκεκριμένων παραδειγμάτων. Όσο πιο κοντά μας διαδραματίζεται ένα γεγονός,

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ενότητα: Χαιρετισμοί, συστάσεις, γνωριμία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ο ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΤΩΝ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΚΟΥΦΑΛΙΩΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ ΕΥΘΥΜΙΑ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΜΤΦΡ.) ΗΡΟ ΟΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΕΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΜΤΦΡ.) ΗΡΟ ΟΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΕΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΜΤΦΡ.) ΗΡΟ ΟΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΕΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α) ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ ΣΕΛ. 1 ΚΑΙ ΣΕΛ. 3: Μετάφραση: Ηλίας Σ. Σπυρόπουλος ΝΑ ΜΕΤΑΦΕΡΘΕΙ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΛ. 2 1 η σειρά ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ISBN ΕΚΔΟΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ISBN ΕΚΔΟΣΗ 1 η ΤΑΞΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ (Παρουσίαση Λογοτεχνικών Κειμένων) ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σαρρή, Ζ., Τα στενά παπούτσια ΠΑΤΑΚΗΣ Τριβιζάς, Ε., Το σεντούκι με τις πέντε κλειδαριές ΚΕΔΡΟΣ α. Αρχαία Ελληνική Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

1. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

1. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Μιχάλης Ρηγίνος 1. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1977 αποφοίτησε από το Οικονομικό Τμήμα της ΑΣΟΕΕ και στη συνέχεια σπούδασε Οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Γενιά του 1880: Βιζυηνός- Παπαδιαμάντης Υ κ. Αποστολή / κ. Αθήνη ΠΑΜ14. Ιστορία της Νεοελληνικής. Λογοτεχνίας: 18 ος 20 ος αι.

Η Γενιά του 1880: Βιζυηνός- Παπαδιαμάντης Υ κ. Αποστολή / κ. Αθήνη ΠΑΜ14. Ιστορία της Νεοελληνικής. Λογοτεχνίας: 18 ος 20 ος αι. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τ Μ Η Μ Α Φ Ι Λ Ο Λ Ο Γ Ι Α Σ Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου, Ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 Β ΕΞΑΜΗΝΟ 9.00 10.00 Γενική Γλωσσολογία ΙΙ Υ

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Π. Τσαχαγέας, 2006, «Η ανθρωπότητα σε κρίση θεσμών και αξιών», Εκδόσεις Γκοβόστη, Αθήνα (Διασκευή).

Ιωάννης Π. Τσαχαγέας, 2006, «Η ανθρωπότητα σε κρίση θεσμών και αξιών», Εκδόσεις Γκοβόστη, Αθήνα (Διασκευή). ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

10. Tagung der Arbeitsgemeinschaft für Neogräzistik in Deutschland. Berlin, 20. - 21. Juni 2008

10. Tagung der Arbeitsgemeinschaft für Neogräzistik in Deutschland. Berlin, 20. - 21. Juni 2008 10. Tagung der Arbeitsgemeinschaft für Neogräzistik in Deutschland Berlin, 20. - 21. Juni 2008 Philologie, Geschichte, Ideologien und Mentalitäten, Sprachwissenschaft Programm Freitag, 20. Juni: Sonnabend,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

O xαρταετός της Σμύρνης

O xαρταετός της Σμύρνης ...... O xαρταετός της Σμύρνης Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2009 MANOΣ KONTOΛEΩN & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη 271 & Γεωργίου Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Πρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων, Κύριε Πρόεδρε του ΙΤΕ, Κύριοι Πρυτάνεις, Κύριοι Συνάδελφοι, Επίσημοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Πρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων, Κύριε Πρόεδρε του ΙΤΕ, Κύριοι Πρυτάνεις, Κύριοι Συνάδελφοι, Επίσημοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Πρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων, Κύριε Πρόεδρε του ΙΤΕ, Κύριοι Πρυτάνεις, Κύριοι Συνάδελφοι, Επίσημοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι, Θερμώς ευχαριστώ το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας για την

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 2: Εν αρχή ην ο λόγος των κοινοτήτων

Εργαστήρι 2: Εν αρχή ην ο λόγος των κοινοτήτων Εργαστήρι 2: Εν αρχή ην ο λόγος των κοινοτήτων Στο εργαστήρι αυτό οι μαθητές καλούνται να παρουσιάσουν ένα θεατρικό διάλογο και να προβληματιστούν για τα κριτήρια επιλογής των αντιπροσώπων τους στα μαθητικά

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας Τίτλος Τίτλος (ελληνικά) Κατηγορία α/α τόμου

Συγγραφέας Τίτλος Τίτλος (ελληνικά) Κατηγορία α/α τόμου 1. Ζώρας Γ. Θ. Ο ποιητής Μαρίνος Φαλιέρος Ο ποιητής Μαρίνος Φαλιέρος ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΕΣ 2 7 46 1948 Ελληνικά 2. Τωμαδάκης Ν. Ο άγιος Ιωάννης ο Ξένος και η διαθήκη αυτού 3. Σπανάκης Στ. Κανονισμός της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική KOΓΚΟΥΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Όνομα πατέρα: Βασίλειος Ημερομηνία γέννησης 1948 Δ/νση κατοικίας Κεραμοπούλου 11 Ταχ. Κώδ.: 546 22 Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Κριτήριο αξιολόγησης

Ε. Κριτήριο αξιολόγησης 57 Ε. Κριτήριο αξιολόγησης Παιδιά, σ αυτό το σημείο σας δίνουμε ένα κριτήριο αξιολόγησης για συμπληρωματική εξάσκηση πάνω σε λεξιλογικές ασκήσεις και σε ανάπτυξη θεμάτων έκθεσης. Καλή επιτυχία!!! Η Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα