Ποιός είναι ο κληρονομικός διαβήτης;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ποιός είναι ο κληρονομικός διαβήτης;"

Transcript

1 Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2012 Τεύχος 84 ο (Αποστέλλεται σε ψηφιακή µορφή) Για την αποστολή απευθυνθείτε στο: Ποιός είναι ο κληρονομικός διαβήτης; Με την εμφάνιση του διαβήτη, ως «κεραυνού εν αιθρία», πολλά είναι τα ερωτήματα που γεννώνται στους γονείς: γιατί; εφόσον δεν υπάρχει στην οικογένειά μας, μήπως δεν είναι νεανικός διαβήτης; μήπως δεν χρειάζεται ινσουλινοθεραπεία; μήπως «περάσει» και εξαφανισθεί ο διαβήτης του παιδιού τους! Δικαιολογημένα τα ερωτήματα, διότι πλέον διακρίνουμε, σπάνιες όμως, κατηγορίες διαβήτη, στις οποίες ισχύουν τα παραπάνω ερωτήματα. Ήδη, έχουν αναγνωρισθεί κληρονομικές μορφές διαβήτη, όπως: Ο νεογνικός διαβήτης: μορφή διαβήτη που εμφανίζεται στους τρεις πρώτους μήνες ζωής και υποδιαιρείται στον παροδικό και στον μόνιμο διαβήτη. Ο παροδικός υποχωρεί σε δώδεκα εβδομάδες περίπου, αλλά στις 50% των περιπτώσεων μπορεί τελικά να υποτροπιάσει. Οι περισσότεροι των ασθενών εμφανίζουν ανωμαλία της αποτυπώσεως των γονιδίων ZAC και HYMAI στο χρωματόσωμα 6q. Ο μόνιμος νεογνικός διαβήτης απαιτεί ινσουλινοθεραπεία από την πρώτη στιγμή. Η συχνότερη αιτία του είναι μεταλλάξεις στο γονίδιο KCNJ11, που κωδικοποιεί την υποομάδα Kir6.2 του διαύλου καλίου στο β-κύτταρο. Οικογενής διαβήτης οι συχνότερες μορφές οικογενούς διαβήτη είναι: 1. Ο MODY3 Μεταλλάξεις του γονιδίου του ηπατοκυτταρικού πυρηνικού παράγοντα 1α. Είναι η συχνότερη μορφή μονογονιδιακού διαβήτη, που εμφανίζεται από γενεάς σε γενεά. Δεν είναι ινσουλινοεξαρτώμενος, δεν προκαλεί κετοξέωση σε απουσία ινσουλίνης και ρυθμίζεται με μικρές δόσεις ινσουλίνης. Αρχικά, θεωρείται ως Τύπος 1 διαβήτη και θεραπεύεται με ινσουλίνη. Έχει προηγουμένως εμφανισθεί σε ένα γονέα ή και παππού ή γιαγιά. Υπάρχει ευαισθησία στις σουλφονυλουρίες. Μπορεί όμως να αντιμετωπισθεί και με δίαιτα. Τελικά, απαιτείται ινσουλινοθεραπεία, λόγω του κινδύνου μικροαγγειακών και μακροαγγειακών επιπλοκών. 2. MODY1 Μεταλλάξεις ηπατοκυτταρικού παράγοντα 4α. Σπανιότερος. Οι ασθενείς είναι συχνά ευαίσθητοι στις σουλφονυλουρίες. ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «Παίδων ΜΗΤΕΡΑ», ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΓΩΝΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΝΕΑΝΙΚΟΥ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΔΙΑΒΗΤΗ ΕΡΥΘΡΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ 6, ΜΑΡΟΥΣΙ ΤΗΛ.: ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ ΕΚΔΟΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΠ. ΜΠΑΡΤΣΟΚΑΣ, ΟΜΟΤ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΑΣ. ΣΟΦΙΑΣ 47, ΑΘΗΝΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΥΝΤΑΞΕΩΣ: ΕΛΙΝΑ ΓΚΙΚΑ, ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΛΙΩΡΑ, ΑΜΠΑΣ ΚΑΝΤΡΕ, ΜΕΛΙΝΑ ΚΑΡΙΠΙΔΟΥ, ΝΙΚΟΣ ΚΕΦΑΛΑΣ, ΕΙΡΗΝΗ ΚΟΥΚΗ, ΕΥΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΗ, ΤΙΝΑ ΡΟΪΝΙΩΤΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΣΥΝΤΑΞΕΩΣ: ΦΑΙΗ ΣΙΣΤΟΒΑΡΗ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ- ΕΚΤΥΠΩΣΗ: ISOGRAMA - Χ. ΓΑΛΑΝΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΜΑΚΕΤΤΑ: Α. ΑΡΓΥΡΑΚΗ ΧΟΡΗΓΟΣ: NOVO NORDISK HELLAS ISSN X 1

2 3. MODY2 Μεταλλάξεις γλυκοκινάσης. Δυσχεραίνει την διάγνωση η τιμή γλυκόζης νηστείας και θεωρείται πιθανή ως προσεχής εμφάνιση Τύπου 1 διαβήτη ή και Τύπου 2. Η HbA1c είναι τυπικά στα όρια του φυσιολογικού %. Στους γονείς μπορεί να έχει διαγνωσθεί «Τύπος 2 διαβήτη». Η πάθηση μεταβιβάζεται κατά τον επικρατούντα χαρακτήρα. Σπάνια συνοδεύεται από μικροαγγειακές ή μακροαγγειακές επιπλοκές, ακόμη και χωρίς θεραπευτική αγωγή, ενώ η υπεργλυκαιμία νηστείας επιμένει για μήνες ή έτη. 2 Γενετικά Σύνδρομα με Διαβήτη Μονογονιδιακός διαβήτης θα πρέπει να πιθανολογείται όταν συνδυάζεται με άλλες πολυσυστηματικές νόσους. Παρατίθενται τα συχνότερα γενετικά σύνδρομα: Άποιος διαβήτης, Σακχαρώδης διαβήτης, Οπτική Ατροφία και Κώφωση (DIDMOAD). Σύνδρομο Wolfram. Υπολειπόμενο σύνδρομο συνδυαζόμενο με διαβήτη και προοδευτική οπτική ατροφία σε ηλικία κάτω των 16 ετών. Μπορεί να συνυπάρχει αμφοτερόπλευρη νευροαισθητήρια κώφωση, άποιος διαβήτης, διευρυσμένες ουροφόρες οδοί και αταξία του κορμού, ή άλλα νευρολογικά σημεία, που εξελίσσονται με την πάροδο της ηλικίας. Το προσδόκιμο επιβίωσης των πασχόντων είναι 30 έτη. Οι μεταλλάξεις του γονιδίου στο σύνδρομο Wolfram (WFS1) εμφανίζονται σε τουλάχιστον 90% των πασχόντων. Ο διαβήτης δεν είναι αυτοάνοσος, αλλά είναι ινσουλινοπενικός, εμφανίζεται δε κατά μέσο όρο στα 6 χρόνια ζωής. Μεγαλοβλαστική αναιμία ανταποκρινόμενη στην θειαμίνη (TRMA) Σύνδρομο Roger. Η TRMA αποτελεί σπάνιο υπολειπόμενο γενετικό σύνδρομο με πρώιμη έναρξη μεγαλοβλαστικής αναιμίας, ανταποκρινόμενης στη θειαμίνη, συνδέεται δε με διαβήτη και νευροαισθητήρια κώφωση. Οφείλεται σε μεταλλάξεις του γονιδίου SLC19A2. Ο διαβήτης είναι φύσεως ινσουλινοανεπάρκειας, ανταποκρίνεται στην αρχή στη θειαμίνη, αλλά τελικά απαιτεί μακροχρονίως ινσουλινοθεραπεία. Δυστυχώς, η κώφωση δεν επηρεάζεται από την θειαμίνη. Νεφρικές κύστεις και σύνδρομο διαβήτη συνέπεια μετάλλαξης του ηπατικού πυρηνικού παράγοντος 1-β. Αν και αρχικά η νόσος αυτή είχε περιγραφεί ως υποομάδα οικογενούς διαβήτη (MODY5), είναι εμφανές τώρα ότι οι ασθενείς με μεταλλάξεις στον HNF-1β σπάνια εμφανίζουν μεμονωμένο διαβήτη. Πιθανώς να διαγιγνώσκονται ενδομητρίως διαταραχές νεφρικής αναπτύξεως, ιδίως κύστεις του νεφρού και νεφρική δυσπλασία, σχεδόν σε όλους τους πάσχοντες με μεταλλάξεις ή γονιδιακές διαγραφές. Δυνατόν να συνυπάρχουν στα πάσχοντα παιδιά αναπτυξιακές ανωμαλίες της μήτρας και των γεννητικών οργάνων, υπερουριχαιμία, ουρική αρθρίτιδα και παθολογικές ηπατικές δοκιμασίες. Η διάγνωση αυτή πρέπει να τίθεται σε κάθε παιδί με διαβήτη που εμφανίζει μη διαβητικής αιτιολογίας νεφροπάθεια. Οι πάσχοντες χρειάζονται ινσουλινοθεραπεία. Μιτοχονδριακός διαβήτης. Η από τη μητέρα κληρονομική μεταβίβαση μεταλλαγμένου ή διαγραμμένου μιτοχονδριακού DNA (mtdna) δυνατόν να συμβάλει σε διαβήτη μεταβιβαζόμενο από τη μητέρα. Ο μιτοχονδριακός διαβήτης συνήθως συνδυάζεται με νευροαισθητήρια κώφωση και βραχυσωμία. Χαρακτηρίζεται από προοδευτική μη αυτοάνοση καταστροφή των β-κυττάρων και ταχεία εξέλιξη σε ινσουλινοεξάρτηση. Σύνδρομο Wolcott Rallison. Σπάνιο σύνδρομο μονίμου νεογνικού διαβήτη οφειλόμενο στο γονίδιο EIF2AK3. Μπορεί να εμφανισθεί στους πρώτους 6 μήνες ζωής με επιφυσιακή δυσπλασία (90%), οστεοπενία (50%), οξεία ηπατική ανεπάρκεια (75%), καθυστερημένη ανάπτυξη (80%) και υποθυρεοειδισμό (25%). Αναφέρθηκαν παραπάνω σπάνιες μορφές παιδικού διαβήτη, που θα πρέπει κάθε παιδίατρος να σκέπτεται στη διάγνωσή του, όταν υφίστανται κλινικά στοιχεία ή οικογενείς περιπτώσεις. Τότε πρέπει να αξιολογούνται τα παθολογικά ευρήματα και να επεκτείνεται ο εργαστηριακός έλεγχος, εφόσον η θεραπευτική αντιμετώπιση πιθανώς θα διαφέρει. Θετικά τα αποτελέσματα από το μη επεμβατικό σύστημα CGM (συνεχούς καταγραφής γλυκόζης) Η Εταιρεία Echo Therapeutics, που αναπτύσσει το Σύστημα Symphony tcgm ως ένα μη επεμβατικό, ασύρματο, διαδερμικό «εργαλείο» συνεχούς καταγραφής γλυκόζης, ανήγγειλε τον Οκτώβριο 2011 θετικά αποτελέσματα. Αποτελέσματα από την μελέτη επιβεβαιώνουν ότι το σύστημα Symphony καταγράφει με επιτυχία τα επίπεδα γλυκόζης των ατόμων με διαβήτη και συνεχίζει να αποδεικνύει βελτιώσεις στην κλινική συμπεριφορά. Η Echo σχεδιάζει να προχωρήσει σε μελέτη ατόμων με διαβήτη και στη συνέχεια σε μελέτη ατόμων που νοσηλεύονται στην Εντατική Θεραπεία. Τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής αποδεικνύουν ότι αυτή η νέα γενεά του καταγραφέα Symphony ελέγχει με επιτυχία τα επίπεδα γλυκόζης και διαθέτει την δυνατότητα να είναι σημαντικό εργαλείο για παρακολούθηση και των τάσεων της γλυκόζης. Η υιοθέτηση των CGM αυξάνεται ταχύτατα στη φροντίδα του διαβήτη, καθώς οι συχνές μετρήσεις γλυκόζης σε ασθενείς στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, ενώ η ιατρική βιβλιογραφία συνεχίζει να υπογραμμίζει την ανάγκη για καλύτερο έλεγχο της γλυκόζης για να βελτιωθεί η εξέλιξη του αρρώστου. Αυτό τονίζει ο Patrick T. Mooney, MD, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Echo Therapeutics αναφέροντας ότι: «είμαστε ενθουσιασμένοι για τα αποτέλεσμα αυτά και την δυνατότητα του Symphony, αναμένουμε δε θετικά αποτελέσματα από τις δύο συμπληρωματικές μελέτες σε άτομα με διαβήτη και σε ασθενείς κρίσιμης φροντίδας». Η μελέτη σκοπιμότητας σχεδιάσθηκε προκειμένου να εκτιμήσει την συμπεριφορά του συστήματος Symphony tcgm. Στη μελέτη περιελήφθησαν 12 ενήλικα άτομα χωρίς ιστορικό διαβήτη. Το δέρμα κάθε ατόμου καθαρίστηκε και τοποθετήθηκε αισθητήρας Symphony tcgm. Δείγματα φλεβικού αίματος ελαμβάνοντο μέσω φλεφοκαθετήρα ανά 15 λεπτά για 20 ώρες και μετρήθηκε σε Αναλυτή Γλυκόζης YSI 2300 STAT Plus. Η μελέτη ήταν τυφλή για τα ελεγχόμενα άτομα και το προσωπικό της έρευνας. Στο τέλος της 24ωρης περιόδου μελέτης τα σημεία των εξετάσεων επιθεωρήθησαν για ερυθρότητα ή άλλες ανεπιθύμητες επιδράσεις. Συνεχή στοιχεία από το Σύστημα Symphony tcgm συγκρίθηκαν από τον Αναλυτή Γλυκόζης YSI 2300 STAT Plus και το επαγγελματικό σύστημα μέτρησης γλυκόζης. Οι μετρήσεις αναφοράς κατενεμήθησαν κατά ζεύγη με τα

3 αποτελέσματα του Symphony μέσω αλγορίθμων ανάλυσης στοιχείων. Χρησιμοποιώντας περισσότερες από 1600 τιμές γλυκόζης που ελήφθησαν με το Symphony tcgm στα 12 άτομα της μελέτης, σε ζεύγη με τιμές αναφοράς γλυκόζης, CG EGA έδειξαν ότι 98.3% ήσαν κλινικώς ακριβείς και 1.2% καλοήθη λάθη. Το MARD της μελέτης ήταν 10.5%. Τέλος, οι τιμές γλυκόζης αίματος εκυμαίνοντο μεταξύ mg/dl. Η μεταβαλλόμενη συχνότητα του Τύπου 1 διαβήτη Η μεταβαλλόμενη συχνότητα και ο επιπολασμός του Τύπου 1 διαβήτη παγκοσμίως, με την αυξανόμενη επιβάρυνση της δημόσιας υγείας, αλλά και τις πρόσφατες εντυπωσιακές επιστημονικές εξελίξεις δημιουργούν μια επιπλέον επείγουσα και εστιασμένη προσέγγιση στην πρόληψη. Η συχνότητα του Τύπου 1 διαβήτη αυξήθηκε κατά τις πρόσφατες τρείς ή τέσσερις δεκαετίες, τόσο στις ΗΠΑ, όσο και στην Ευρώπη, αλλά και την Αυστραλία. Το εντυπωσιακό είναι ότι ο διαβήτης εμφανίζεται σε όλο και μικρότερες ηλικίες. Στην Ευρώπη, στα παιδιά ηλικίας 1-5 ετών, η συχνότητα αυξάνεται με ρυθμό 5.4% ετησίως, πολύ μεγαλύτερη από κάθε άλλη ηλικιακή ομάδα. Η αύξηση αυτή θα οδηγήσει σε διπλασιασμό του αριθμού των περιπτώσεων για την ηλικία αυτή στην Ευρώπη. Πιστεύεται ότι σύντομα η ηλικία 1-5 ετών θα είναι η ηλικία αιχμής για την εμφάνιση Τύπου 1 διαβήτη στην Ευρώπη. Επειδή παρατηρείται η εμφάνιση διαβήτη σε άτομα που προηγουμένως εθεωρούντο ως μικρού ή μέτριου γενετικού κινδύνου για διαβήτη, θεωρείται πιθανό ότι τώρα υφίσταται χαμηλότερο όριο για την εμφάνιση της νόσου. Τι άραγε προκαλεί την αύξηση της συχνότητας διαβήτη σε τόσο σύντομο διάστημα, έτη, ενώ έχει μειωθεί η ηλικία εμφάνιση, καθώς και το όριο κινδύνου για Τύπο 1 διαβήτη. Γνωρίζουμε ότι η «αιτιολογία» του διαβήτη εμφανίζεται από συμβολή και γενετικών, αλλά και περιβαλλοντικών αιτίων. Η μεταβολή αυτή της επιδημιολογίας του Τύπου 1 διαβήτη φαίνεται να οφείλεται σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, διότι είναι απίθανο να μεταβληθεί η γενετική δομή σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Και βέβαια, δεν γνωρίζουμε τι είναι εκείνο που μετεβλήθη στο περιβάλλον. Και όχι μόνο αυξήθηκε ο διαβήτης στα παιδιά, αλλά και οι αλλεργικές αντιδράσεις (ιδίως οι τροφικές), αλλά και η συχνότης αυτοάνοσων νόσων. Κάθε μια από αυτές τις νόσους διαθέτει ένα κοινό χαρακτηριστικό: διαταραχή στην ανοσορρύθμιση την διαδικασία με την οποία το ανοσοσύστημα ελέγχει και ζυγοσταθμίζει όλα τα διάφορα συστατικά και τις αλληλεπιδράσεις της, για την πρόληψη της νόσου. Η αντλία κλειστού κυκλώματος είναι αποτελεσματική και ασφαλής κατά την κύηση Η χορήγηση ινσουλίνης μέσω ενός συστήματος κλειστού κυκλώματος ήταν τόσο αποτελεσματική, όσο η συνεχής υποδόρεια έγχυση ινσουλίνης σε έγκυες με Τύπο 1 διαβήτη. Η Dr. Helen R. Murphy από το Πανεπιστήμιο του Cambridge δήλωσε ότι: «Σήμερα είναι πρόωρο να προτείνεται ότι το κλειστό κύκλωμα (CL) μπορεί να υποκαταστήσει την συμβατική συνεχή υποδόρεια έγχυση ινσουλίνης (CSII). Εκείνο που μπορεί να ισχυρισθεί κάνεις είναι ότι το CL επιτυγχάνει όσο και η CSII και ότι πολλές έγκυες αγωνίζονται να επιτύχουν σχεδόν βέλτιστη ρύθμιση με CSII καθημερινά στην εγκυμοσύνη. Το καλύτερο αποτέλεσμα από το CL θα είναι στις γυναίκες με πτωχή γλυκαιμική ρύθμιση, οι οποίες ούτως ή άλλως αγωνίζονται. Το CL είναι λιγότερο πιθανό να ωφελήσει γυναίκες με σχεδόν βέλτιστο έλεγχο γλυκόζης». Η Dr. Murphy και οι συνεργάτες της περιέλαβαν 12 έγκυες με καλά ρυθμιζόμενο Τύπο 1 διαβήτη σε διασταυρούμενη δοκιμασία, προκειμένου να συγκρίνουν τις δύο μεθόδους χορήγησης ινσουλίνης. Οι γυναίκες αυτές διατήρησαν τις φυσιολογικές καθημερινές δραστηριότητες τους, καθώς και τις συνήθειες άσκησης και ελέγχθηκαν για 24 ώρες σε δύο ευκαιρίες στις 19 και 23 εβδομάδες της εγκυμοσύνης. Η ερευνητική ομάδα ανέφερε ότι η κυρίως εξέλιξη, δηλαδή ο χρόνος της γλυκόζης πλάσματος στον στόχο, ήταν η ίδια και με το CL (81%) και με το CSII (81%). Διαπιστώθηκαν περισσότερα υπογλυκαιμικά επεισόδια κατά την CSII (20 επεισόδια, εκ των οποίων τα 17 συμπτωματικά) παρά με το CL (13 επεισόδια, εκ των οποίων 8 συμπτωματικά). Τα χρονικά ποσοστά υπογλυκαιμίας από 45mg/dl και λιγότερο, ήταν σημαντικά υψηλότερα με CSII παρά με CL και ο δείκτης χαμηλής γλυκόζης πλάσματος (ένα μέτρο της διάρκειας και έκτασης της υπογλυκαιμίας) ήταν σημαντικά καλύτερος με CL παρά με CSII. Η νυκτερινή διάρκεια της γλυκόζης πλάσματος στον στόχο ήταν πολύ υψηλή και με τις δύο μεθόδους: 100% με CL και 95% με CSII. Η επιτυχία 100% στη νυκτερινή τιμή στόχο παρέχει υποστήριξη για επιπρόσθετες έρευνες των συστημάτων κλειστού κυκλώματος στην εγκυμοσύνη. Όμως η Dr. Murphy προσθέτει: «Τώρα που δοκιμάσαμε το σύστημα CL, προχωρούμε στο επόμενο βήμα για μεγαλύτερης διάρκειας μελέτες. Οι γυναίκες στην έρευνα αυτή ήταν πολύ καλά ρυθμισμένες κατά την 24ωρη παραμονή τους στο Νοσοκομείο. Όμως τα στοιχεία της συνεχούς καταγραφής γλυκόζης τις ημέρες πριν και μετά την επίσκεψη στο Νοσοκομείο υποστηρίζουν ότι δεν ήταν σε θέση να διατηρήσουν τόσο πολύ καλά αποτελέσματα γλυκόζης αίματος στο σπίτι». (Από το Diabetes Care. 19 Οκτωβρίου 2011, on line) 3

4 Φιλοτελικός Διαβήτης 55 Ο αγώνας συνεχίζεται από την Μαλαισία Το Εθνικό Ινστιτούτο Διαβήτη (National Diabetes Institute NADI) της Μαλαισίας συνέβαλε στην έκδοση σειράς 4 γραμματοσήμων με σκοπό την προβολή του συνθήματος «Πολεμήσατε τον Διαβήτη» (Fight Diabetes) και συγχρόνως να δημιουργήσει συνειδητοποίηση του προβλήματος στο κοινό, για τους κινδύνους του διαβήτη και την ανάγκη για πρόληψη και την ορθή αντιμετώπιση της νόσου για την πρόληψη ή μείωση των επιπλοκών. Ο Γενικός Διευθυντής Υγείας της Μαλαισίας, Dr. Hasan bin Abdul Rahman εγκαινίασε την έκθεση «Diabetes 4 Laypersons» και παρουσίασε την σειρά των εικονιζομένων τεσσάρων γραμματοσήμων στις 10 Σεπτεμβρίου 2011, τιμής 30sen έκαστον και σε φακέλους πρώτης ημέρας κυκλοφορίας. Σύστημα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης (CGMS) συν αντλία ινσουλίνης βελτιώνει την ρύθμιση της γλυκόζης Ασθενείς με Τύπο 1 διαβήτη βελτίωσαν τον γλυκαιμικό έλεγχο αλλάζοντας από τις πολλαπλές ενέσεις ινσουλίνης σε θεραπεία με αντλία επαυξημένη με αισθητήρα (sensor augmented pump SAP). Αυτό ήταν αληθές ακόμη και για ασθενείς, οι οποίοι ήταν βελτιστοποιημένοι για ένα έτος πριν από την μεταβολή της θεραπευτικής μεθόδου. Τα ευρήματα αποτελούν φάση επέκταση της τυχαιοποιημένης δοκιμασίας STAR 3. Ήδη από έτος η ερευνητική ομάδα είχε δημοσιεύσει 4 στο περιοδικό The New England Journal of Medicine, μεγάλη μείωση των επιπέδων της HbA1c με 12μηνη θεραπεία με SAP, παρά με την θεραπεία πολλαπλών ενέσεων. Σε προαιρετική συνέχεια της έρευνας, που δημοσιεύθηκε on line στο περιοδικό Diabetes Care στις 20 Σεπτεμβρίου 2011, 204 ασθενείς της ομάδας SAP συνέχισε με την συσκευή, ενώ και 190 ασθενείς της ομάδας εντατικοποιημένης ινσουλινικής αγωγής με ενέσεις άλλαξαν σε SAP. Μετά 6 μήνες συμφώνα με τον Dr. Richard M. Bergenstal, από το Διεθνές Διαβητολογικό Κέντρο στο Park Nicollet της Minneapolis, Minnesota, και τους συνεργάτες του, οι ασθενείς που είχαν αλλάξει από την θεραπεία των πολλαπλών ενέσεων σε θεραπεία με SAP ενεφάνισαν σημαντική βελτίωση στην HbA1c,από 8% σε 7.6% σε μήνες. Οι ασθενείς στην διασταυρούμενη ομάδα, που είχαν την καλύτερη βελτίωση, ήσαν εκείνοι που έφεραν τον αισθητήρα (CGMS) περισσότερο από 60% του χρόνου. Οι ασθενείς στην αρχική ομάδα SAP διετήρησαν τις βελτιώσεις των επιπέδων της HbA1c που είχαν επιτύχει κατά το πρώτο έτος θεραπείας, εφόσον χρησιμοποιούσαν τον αισθητήρα περισσότερο από 40% του χρόνου. Ο γλυκαιμικός έλεγχος επιδεινώθηκε ελαφρώς στους ασθενείς που χρησιμοποιούσαν τους αισθητήρες λιγότερο συχνά, συμφώνα με τους ερευνητές. Πρέπει να σημειωθεί ότι η διάρκεια εφαρμογής των αισθητήρων ήταν μεγαλύτερη στους ενήλικες (61%), ενώ στα παιδιά ήταν 45%. Δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στον αριθμό των σοβαρών υπογλυκαιμικών επεισοδίων. Οι ερευνητές καταλήγουν ότι η αλλαγή από βελτιστοποιημένη ρύθμιση με πολλαπλές ενέσεις ημερησίως, σε θεραπεία με SAP, επέτρεψε ταχείες και ασφαλείς μειώσεις της HbA1c. Συνεχίζουν δε την έρευνα για την ενσωμάτωση των SAP και ελεγκτικών αλγορίθμων που με ασφάλεια μειώνουν την έκθεση σε υπογλυκαιμίες και κάποια ημέρα θα επιτύχουν την απελευθέρωση ινσουλίνης ως κλειστό κύκλωμα. Από ότι φαίνεται τα γλυκαιμικά ωφέλη της θεραπείας SAP επιμένουν για τουλάχιστον 18 μήνες. Γιατί τα λευκά αιμοσφαίρια επιτίθενται κατά των β-κυττάρων στον Τύπο 1 διαβήτη; Έχουν αναγνωρισθεί πολλά γονίδια που επηρεάζουν τον Τύπο 1 διαβήτη, τα οποία και έχουν ανευρεθεί στα παγκρεατικά β-κύτταρα προτείνοντας την άποψη ότι τα ινσουλινοπαραγωγά κύτταρα έχουν σημαντικό ρόλο γιατί τα λευκά αιμοσφαίρια επιτίθενται κατά των β-κυττάρων και οδηγούν στον Τύπο 1 διαβήτη. Ερευνητές στο Βέλγιο ανακάλυψαν μετά από εκτεταμένες έρευνες και την καταγραφή των 15,000 γονιδίων που εκφράζονται στα ανθρώπινα νησιδιοκύτταρα και συμπέραναν ότι τα β-κύτταρα αφ εαυτών συμβάλλουν στην καταστροφή τους που οδηγεί στον Τύπο 1 διαβήτη. Η έρευνα έγινε υπό την καθοδήγηση του καθηγητού Decio Eizirik, MD, PhD, Διευθυντού του Εργαστηρίου Πειραματικής Ιατρικής στο ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βρυξελλών στο Βέλγιο. Η ομάδα χρησιμοποίησε τεχνική αλληλουχιών RNA, όπου η διαδικασία αναγνωρίζει όλες τις μορφές του μεταγραφέντος RNA σε ένα συγκεκριμένο κύτταρο. Σκοπός ήταν

5 να συλλέξουν ένα κατάλογο που περιελάμβανε περισσότερα από γονίδια, τα οποία εκφράζονται σε υγιή β-κύτταρα. Τα μεταγραφέντα μόρια RNA στη συνέχεια χρησιμοποιούνται ως το μέσον όπου εκφράζεται η γενετική πληροφορία. Οι ερευνητές παρετήρησαν ότι πολλά από τα γνωστά γονίδια που σχετίζονται με τον Τύπο 1 διαβήτη υπάρχουν επίσης και στα νησιδιοκύτταρα. Όταν αυτά τα ίδια κύτταρα εκτεθούν σε Decio Eizirik κυτταροκίνες, οι οποίες απελευθερώνονται από τα ανοσοκύτταρα, αυτά ενεργοποιούν την εμφάνιση του διαβήτη. Σημειώθηκε επίσης ότι υπάρχουν μεταβολές στους τρόπους εκφράσεως σε αυτές τις γονιδιακές κατασκευές. Η παρατήρηση οδήγησε τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι τα νησίδια συμβάλλουν στη συλλογή ανοσοκυττάρων όταν αρχίζει να αναπτύσσεται ο Τύπος 1 διαβήτης. Καθώς αυτό συμβαίνει το ανοσοσύστημα επιτίθεται κατά των β-κυττάρων, και τα οδηγεί στη καταστροφή και την ανάπτυξη Τύπου 1 διαβήτη. Σύμφωνα με τον Dr. Eizirik: «βάσει της έρευνας αυτής κατανοούμε σήμερα, ότι ο Τύπος 1 διαβήτη στα πρώιμα στάδια του χαρακτηρίζεται από έναν διάλογο μεταξύ των β-κυττάρων και του ανοσοσυστήματος, αντιθέτως με την προηγούμενη άποψη ότι τα β-κύτταρα αποτελούν απολύτως παθητικά θύματα της ανοσοεπίθεσης. Μπορούμε σήμερα να ανοίξουμε τα μάτια μας ακόμη περισσότερο για πιθανούς τρόπους για την ανάπτυξη του Τύπου 1 διαβήτη. Καθώς διευρύνουμε την εστίαση μας στα β-κύτταρα, μπορούμε να αρχίσουμε να διαπιστώνουμε περισσότερες απαντήσεις για το μυστηριώδες αυτής της νόσου». Η Julia Greenstein, PhD, προσέθεσε: «Εκείνο που βλέπουμε σήμερα είναι ότι πράγματι τα β-κύτταρα μπορούν να έχουν σημαντικότερο ρόλο στην πρόκληση Τύπου 1 διαβήτη, απ ότι πιστεύαμε παλαιότερα. Εξερευνώντας αυτή την άποψη βαθύτερα μπορεί να οδηγηθούμε σε καλύτερη κατανόηση για το τι προκαλεί την αυτοάνοση επίθεση». (PLOS Genetics, Μάρτιος 2012) επιτευχθεί η μεγίστη μείωση της γλυκόζης στο αίμα, σε σχέση με την συμβατική χορήγηση ινσουλίνης». Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι αν και τα ανάλογα ινσουλίνης ταχείας δράσης έχουν αποδεδειγμένα προχωρημένη γλυκαιμική ρύθμιση και στον Τύπο 1, αλλά και στον Τύπο 2, διαβήτη, το φαρμακολογικό προφίλ απέχει ακόμη από την μίμηση των φυσιολογικών αποτελεσμάτων της ενδογενούς απελευθέρωσης ινσουλίνης. Συνήθως απαιτούνται περισσότερα των 90 λεπτών για την συμβατικά χορηγούμενη ινσουλίνη να φθάσει το μέγιστο αποτέλεσμα και η διάρκεια της σημαντικής υπερινσουλιναιμίας συχνά υπερβαίνει τις 3 ώρες. Όπως αναφέρουν οι συγγραφείς, οι κίνδυνοι για άμεση μεταγευματική υπεργλυκαιμία και καθυστερημένη μεταγευματική υπογλυκαιμία παραμένουν σχετικά υψηλοί στους ασθενείς με διαβήτη, οι οποίοι θεραπεύονται με ανάλογα ταχείας δράσεως. Μελέτες έχουν δείξει ότι αν η ινσουλίνη απορροφάται ταχύτερα, βοηθά στην μείωση αυτών των κινδύνων και περισσότερο ομοιάζει στη δράση της ενδογενούς ινσουλίνης. Εφαρμόζοντας τυχαιοποιημένο, διπλά τυφλό σχέδιο διασταυρούμενης μελέτης, οι ερευνητές εκτίμησαν τον ρυθμό απορροφήσεως της ινσουλίνης σε 18 υγιείς εθελοντές. Έγιναν δοκιμασίες ευγλυκαιμίας στους εθελοντές, και στη συνέχεια χορηγούντο 0.2 μονάδες/kg ινσουλίνης aspart, είτε μέσω αεροωθήσεως ή με συμβατική συσκευή (πένα). Διαπιστώθηκε, ότι όταν η ινσουλίνη χορηγήθηκε με jet injector σε σύγκριση με την πένα, ο χρόνος της μεγίστης αναλογίας εγχύσεως ήταν σημαντικά βραχύτερος (51± 7 έναντι 105±11 λεπτά). Παράλληλα απαιτήθηκε λιγότερος χρόνος για να επιτευχθούν οι μέγιστες συγκεντρώσεις ινσουλίνης (31±3 έναντι 64±6 λεπτά). Οι μέγιστες συγκεντρώσεις ινσουλίνης ήσαν αυξημένες επίσης (106±13 έναντι 79± 7m U/L) όταν η ινσουλίνη χορηγήθηκε με αεροωθούμενη συσκευή έναντι της χορήγησης με πένα. Οι ερευνητές επίσης αναφέρουν ότι η χορήγηση ινσουλίνης με injector μείωσε τον χρόνο αποβολής του 50% της γλυκόζης κατά 40 περίπου λεπτά. Δεν διαπίστωσαν διαφορές μεταξύ των συσκευών όσον αφορά τον μέγιστο ρυθμό εγχύσεως ινσουλίνης, συνολική απορρόφηση γλυκόζης ή συνολική δράση ινσουλίνης. Ταχύτερη απορρόφηση ινσουλίνης Aspart (NovoRapid) μέσω αεροπροωθούμενης ενέσεως Η εφαρμογή αεροπροωθούμενης ένεσης για την χορήγηση ινσουλίνης αντί των συμβατικών συσκευών πένας μπορεί να μειώσει κατά το ήμισυ τον απαιτούμενο χρόνο για να επιτευχθεί μείωση των επιπέδων γλυκόζης. Ο συγγραφέας του άρθρου στο περιοδικό Diabetes Care (6 Ιουλίου 2011) Bastaun de Galan, PhD, από το Τμήμα Εσωτερικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Radboud της Ολλανδίας, αναφέρει ότι: «διαπιστώσαμε ότι η συσκευή (αεροπροωθήσεως) προώθησε εντυπωσιακά τον ρυθμό απορροφήσεως της ινσουλίνης, συμβάλλοντας σε πραγματικά άμεση έναρξη της δράσεως και περιορίζοντας στο ήμισυ τον χρόνο για να 5

6 Όπως γράφουν στο Diabetes Care η μελέτη πειστικά αποδεικνύει την φαρμακοκινητική και φαρμακοδυναμική υπεροχή της αεροωθήσεως έναντι των συμβατικών πενών με βελόνα για την χορήγηση ταχείας δράσης ινσουλίνης σε ρεαλιστική δόση για πολλά άτομα με Τύπο 1 ή Τύπο 2 διαβήτη. Συμπληρώνουν ότι με την μελέτη αυτή συγκρίνεται η τεχνολογία jet injection με τις πένες ινσουλίνης, τις οποίες προτιμούν οι περισσότεροι ασθενείς, διότι είναι εύκολη η χρήση τους και απελευθερώνουν με μεγάλη ακρίβεια την δόση της ινσουλίνης. Ο καλύτερος συνδυασμός φαρμάκων στη θεραπεία παιδιών με Τύπο 2 διαβήτη Ο συνδυασμός μετφορμίνης και ροζιγλιταζόνης θεωρείται ως ο καλύτερος για την ρύθμιση του σακχάρου αίματος σε παιδιά και εφήβους με Τύπο 2 διαβήτη. Η Kathryn Hirst, PhD, του Πανεπιστημίου George Washington στην Washington, D.C. και οι συνεργάτες της αναφέρουν ότι ο συνδυασμός των δύο αυτών φαρμάκων ήτο ανώτερος από την μονοθεραπεία με μετφορμίνη, αν και η χρήση ροζιγλιταζόνης (Avandia) περιορίσθηκε στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, λόγω καρδιαγγειακών επιπλοκών με την θειαζολιδινεδόνη (T2D) σε ενηλίκους. Ο συγγραφεύς του άρθρου Phil Zeitler, MD, του Πανεπιστημίου του Colorado στο Denver δήλωσε ότι: «Μονοθεραπεία με μετφορμίνη δεν είναι επαρκής σε πολλά παιδιά και φαίνεται ότι ο συνδυασμός προσφέρει αποτελέσματα. Η πρόκληση σήμερα είναι να καθορισθεί ποιά θεραπεία συνδυασμός φαίνεται να δείχνει ότι η θειαζολιδίνη δεν αποτελεί καλή επιλογή». Προσθέτοντας στην μετφορμίνη παρέμβαση στον τρόπο ζωής δεν απέδωσε επιπρόσθετα οφέλη από ότι μόνη η μετφορμίνη και, επιπλέον οι επιδράσεις της δεν διέφεραν σημαντικά από τον συνδυασμό μετφορμίνης ροζιγλιταζόνης. Σε άρθρο συντάξεως, ο David Allen, MD, του Πανεπιστημίου του Wisconsin στο Madison, κάλεσε τα συνολικά αποτελέσματα της δοκιμασίας απογοητευτικά, λόγω της μεγάλης αναλογίας αποτυχίας της θεραπείας και στις τρεις ομάδες. Πράγματι, 47% των ατόμων εκείνων που ελάμβαναν μετφορμίνη μαζί με παρέμβαση στον τρόπο ζωής είχαν αποτυχημένη αντιμετώπιση στα 4 χρόνια, όπως και το 52% σε μονοθεραπεία μετφορμίνης και το 39% με τον συνδυασμό των δύο φαρμάκων. Και συμπεραίνει ο Allen ότι βάσει των στοιχείων αυτών οι περισσότεροι νέοι με Τύπο 2 διαβήτη θα χρειασθούν πολλαπλά φάρμακα από το στόμα ή ινσουλινοθεραπεία, εντός ολίγων ετών από την διάγνωση. Όπως είναι γνωστό η αύξηση του Τύπου 2 διαβήτη στους εφήβους και τους νέους στις ΗΠΑ συνδέεται με την αυξημένη συχνότητα της παιδικής παχυσαρκίας. Παρά ταύτα ελάχιστα είναι τα στοιχεία για την καθοδήγηση στη θεραπεία των νέων ατόμων. 6 Προχώρησαν στη μελέτη TODAY (Treatment Options for Type 2 Diabetes in Adolescents and Youth) σε 699 ασθενείς, ηλικίας ετών, που έπασχαν από διαβήτη διάρκειας κατά μέσον όρον 7 8 μήνες. Οι ασθενείς κατετάγησαν σε τρεις κατηγορίες. Σε μονοθεραπεία με μετφορμίνη (1.000mg δις ημερησίως), μετφορμίνη συν ροζιγλιταζόνη (4mg δις ημερησίως), ή μετφορμίνη και παρέμβαση στον τρόπο ζωής, εστιαζόμενη σε απώλεια βάρους. Ο Zeitler ανέφερε ότι η μελέτη σχεδιάστηκε το 2002, πριν εγερθούν ανησυχίες για τα φάρμακα της κατηγορίας της ροζιγλιταζόνης, και τότε η ροζιγλιταζόνη αποτελούσε λογική επιλογή, ιδιαίτερα γιατί οι σουλφονυλουρίες είχαν βρεθεί να προκαλούν μη αποδεκτά επίπεδα υπογλυκαιμίας στους νεαρούς ασθενείς. Επιπλέον, ελάχιστα μόνο από τα άλλα υπογλυκαιμικά δισκία που χρησιμοποιούνται σήμερα συχνά ήταν διαθέσιμα, όπως οι αναστολείς DPP-4 και οι αγωνιστές GLP-1. Προσέθεσε ότι, καθώς εσυμπληρώνετο η μελέτη, η FDA έθεσε περιορισμούς στο φάρμακο, αλλά η Διοίκηση Τροφών και Φαρμάκων συνέστησε να περατωθεί η δοκιμασία βασιζόμενη στην έλλειψη ενδείξεων για προβλήματα ασφαλείας. Το πρόγραμμα ειδικής μελέτης τρόπων ζωής περιελάμβανε αρκετά συστατικά βασιζόμενα στις καλύτερες ενδείξεις και εφαρμόζετο από ειδικά εκπαιδευόμενο προσωπικό. Κύριος στόχος ήταν η μείωση και η διατήρηση της HbA1c κάτω των 8%. Ο Hirst και οι συνεργάτες του παρετήρησαν ότι το 45.6% όλου του πληθυσμού της μελέτης επέτυχε αυτά τα επίπεδα κατόπιν παρακολουθήσεως για 3.86 έτη. Η αποτυχία της θεραπείας ήταν σε: 51.7% στα άτομα με μονοθεραπεία μετφορμίνης, 38.6% στα άτομα με συνδυασμό μετφορμίνης και ροζιγλιταζόνης 46.6% για τα άτομα με μετφορμίνη και τροποποίηση των καθημερινών συνηθειών. Προσεχώς η έρευνα θα ασχοληθεί με την διερεύνηση της αιτίας που το ποσοστό αποτυχίας είναι υψηλότερο στα παιδιά παρά στους ενηλίκους. Ο Hirst και οι συνεργάτες του σαφώς διαπίστωσαν ότι η μετφορμίνη μαζί με την ροζιγλιταζόνη υπερείχε στην χορήγηση μόνο μετφορμίνης, όσον αφορά την μείωση της τιμής της HbAic, ενώ στην ομάδα μετφορμίνης με αλλαγή τρόπου ζωής υπήρχε ένα ενδιάμεσο όφελος, αλλά δεν διέφερε σημαντικά με καμία από τις άλλες θεραπείες. Οι επιδράσεις δεν εφαίνοντο να οφείλονται σε διαφορές στην προσκόλληση στη θεραπεία, και δεν εξηγούνται από τα βασικά χαρακτηριστικά, τον δείκτη μάζας σώματος (BMI), ή σε διαφορές έκκρισης ινσουλίνης, ευαισθησίας στην ινσουλίνη ή σύσταση του σώματος.

7 Ο BMI διέφερε σημαντικά στην ομάδα θεραπείας διαχρονικά, αλλά η μετφορμίνη συν τρόπος ζωής προσέφερε την καλύτερη μείωση του σωματικού βάρους, ενώ η μετφορμίνη με ροζιγλιταζόνη την μεγαλύτερη αύξηση βάρους, αλλά χωρίς επίδραση στο αποτέλεσμα της θεραπείας. Σε ανάλυση υποομάδων, η συνδυαστική θεραπεία εφαίνετο περισσότερο αποτελεσματική στα κορίτσια παρά στα αγόρια και η μεμονωμένη χορήγηση μετφορμίνης ήταν λιγότερο αποτελεσματική στους μαύρους παρά στους λευκούς. Γενικά, σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες συνέβησαν σε 19.2% των ασθενών και ήταν συνηθέστερες στην ομάδα μετφορμίνης με μεταβολή του τρόπου ζωής: 24.8% έναντι 18.1% με μεμονωμένη χορήγηση μετφορμίνης και 14.6% για την ομάδα μετφορμίνης με ροζιγλιταζόνη. Τα περισσότερα ανεπιθύμητα επεισόδια (87%) δεν θεωρήθηκαν ως αποτελέσματα της θεραπευτικής δοκιμασίας, αλλά η ανάγκη για εισαγωγή στο νοσοκομείο αφορούσε σε 90% των σοβαρών επεισοδίων βαρειές υπογλυκαιμίες, παροδική γαλακτική οξέωση και επιδείνωση άσθματος. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η ροζιγλιταζόνη δεν είχε επίδραση στην οστική μάζα ή αναλογία καταγμάτων, αλλά λόγω του μικρού μεγέθους της έρευνας, θα πρέπει να αντιμετωπισθεί με κάποια επιφυλακτικότητα. Δεν είναι ξεκάθαρο αν τα οφέλη της συνδυαστικής θεραπείας οφείλοντο στη ροζιγλιταζόνη, και την γενική δράση της τάξης της θειαζολιδινεδιόνης ή σε κάποιο άλλο στοιχείο της συνδυαστικής θεραπείας. (Hirst K. et al: New Engl J Med 2012; DOJ /NEJMoa ) Το Ημερολόγιο μας Κατά το τρίμηνο Απριλίου Ιουνίου 2012 μετείχαμε στις παρακάτω επιστημονικές εκδηλώσεις: 2-5 Μαΐου 2012 (Αθήνα). Ημερίδες μεταβολισμού: «Από την τεκμηριωμένη γνώση στην ορθή κλινική πράξη», που οργανώθηκαν από το Ελληνικό Κολλέγιο Μεταβολικών Νοσημάτων και το Διαβητολογικό Κέντρο του Γ.Ν. Πειραιά «Τζάνειο». Μετείχε με ομιλία η διαιτολόγος διατροφολόγος μας κ. Μελίνα Καριπίδου Μαΐου 2012 (Βόλος). 39ο Πανελλήνιο Νοσηλευτικό Συνέδριο. Μετείχε η νοσηλεύτρια ΠΕ Εύα Κωνσταντάκη, η οποία και έκανε τρεις ανακοινώσεις με θέμα: «Η επίδραση του βρογχικού άσθματος στη φυσική δραστηριότητα παιδιών σχολικής ηλικίας», «Παράγοντες συμμόρφωσης στη διαχείριση του σακχαρώδη διαβήτη Τύπου 1» και «Συνήθειες τηλεθέασης παιδιών και εφήβων και η συσχέτιση τους με διαταραχές του ύπνου» Μαΐου 2012 (Λουτράκι). Το 9ο κατά σειρά Σεμινάριο Μετεκπαιδευτικών Μαθημάτων με Θέμα: «Στρατηγικές στο σακχαρώδη διαβήτη 2012» οργανώθηκε στο Λουτράκι με συμμετοχή διαβητολόγων από τα διάφορα διαβητολογικά ιατρεία της χώρας. Όπως πάντα οργανωτής ήταν ο δραστήριος Συντονιστής Διευθυντής της Β Παθολογικής Κλινικής και του Διαβητολογικού Κέντρου του Γενικού Νοσοκομείου ΝΙΜΤΣ (Νοσηλευτικό Ίδρυμα Μετοχικού Ταμείου Στρατού), Ηλίας Ν. Μυγδάλης, και οι 28 ομιλητές-εισηγητές από τα ικανότερα στελέχη στη διαβητολογία, κάλυψαν όλες σχεδόν τις προόδους και εξελίξεις για την αιτιοπαθογένεια, την πρόληψη και την θεραπεία του Σακχαρώδους Διαβήτη και των επιπλοκών του. Ο κ. Ηλίας Μυγδάλης στο μέσον των καθηγητών Ele Ferrannini και David Leslie 7

8 Ανοσοκυτταρική θεραπεία πιθανώς οδηγεί στην ίαση Πειραματική θεραπεία, η οποία προγραμματίζει εκ νέου το ανοσοσύστημα και στη συνέχεια ερεθίζει την αύξηση υγιών ινσουλινοπαραγωγών κυττάρων ανέστρεψε τελικού σταδίου διαβήτη σε ποντίκια με Τύπο 1 διαβήτη. Τα ποντίκια με Τύπο 1 διαβήτη ήσαν ελεύθερα νόσου, αφού οι επιστήμονες ανέστειλαν την ανοσοεπίθεση, αναπρογραμμάτισαν τα πλανόδια κύτταρα και συντέλεσαν στην αύξηση υγιών, νέων ινσουλινοπαραγωγών. Περίπου 3 εκατομμύρια αμερικανών πάσχουν από Τύπο 1 διαβήτη. Η Anita Chang, ιατρική ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Chicago δήλωσε ότι: «Η πειραματική προσέγγιση του ανοσοσυστήματος φαίνεται πολλά υποσχόμενη γιατί είναι η πρώτη φορά, που θεραπεύθηκε ο διαβήτης σε ποντίκια με προχωρημένη νόσο». Εννοιολογικά, κάθε συστατικό δεν είναι νέο, διότι πολλοί το σκέφθηκαν, αλλά δεν τα κατάφεραν να το συναρμολογήσουν και να το λειτουργήσουν. Ο Τύπος 1 διαβήτης διαφέρει από την συνηθέστερη μορφή Τύπου 2, επειδή είναι μια αυτοάνοση πάθηση, στην οποία το ανοσοσύστημα καταστρέφει τα απαραίτητα κύτταρα για την παραγωγή ινσουλίνης. Στον Τύπο 2 διαβήτη, ο οργανισμός παράγει ινσουλίνη, αλλά τα κύτταρα δεν ανταποκρίνονται σ αυτήν. Στη μελέτη αυτή, χορηγήθηκαν αντισώματα στα ποντίκια σε δύο είδη ανοσοκυττάρων που καταστρέφουν τα ινσουλινοπαραγωγά κύτταρα του παγκρέατος. Στη συνέχεια έγινε μεταμόσχευση, μυελού στα ποντίκια για να αναπληρωθούν τα κατεστραμμένα κύτταρα. Θεραπεία με παγκρεατικό αυξητικό παράγοντα ερέθισε δημιουργία νέων β κυττάρων. Φυσικά απαιτούνται περισσότερα βήματα πριν συνεχισθεί η θεραπευτική αγωγή σε ανθρώπους. Τα πειράματα θα συνεχισθούν σε πιθήκους. Η μελέτη ήταν από την καθοδήγηση του Defu Zeng, ενδοκρινολόγου στο Ιατρικό Κέντρο City of Hope στο Duarte, της California και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Translational Medicine, 9 Μαΐου 2012, τόμ. 4, #133. Περισσότερο επικίνδυνος ο Τύπος 2 διαβήτης στα παιδιά 8 Οι επικίνδυνες αυξήσεις της συχνότητας του Τύπου 2 διαβήτη στα παιδιά απέχουν πολύ από την αποτελεσματική φροντίδα και περισσότερο την επιθετική θεραπεία που είναι απαραίτητη στην έναρξη της διαγνώσεως, εφόσον φαίνεται ότι ένα φάρμακο δεν επαρκεί για τον έλεγχο του σακχάρου αίματος. Η μελέτη έδειξε ότι τα συχνά χορηγούμενα φάρμακα για έλεγχο διαβήτη, απέτυχαν να είναι αποτελεσματικά στα παιδιά και καθώς τα παιδιά αναπτύσσουν Τύπο 2 διαβήτη σε νεαρότερες ηλικίες, φαίνεται να υφίσταται υψηλότερος κίνδυνος για σοβαρές επιπλοκές, όπως τα καρδιακά και εγκεφαλικά επεισόδια. Η καθηγήτρια Terri H. Lipman, συνερευνήτρια από την Miriam Stirl Έδρα Διατροφής και καθηγήτρια νοσηλευτικής των παιδιών, θεωρείται εμπειρότατη στον παιδικό διαβήτη. Η Dr. Lipman δήλωσε ότι: «Οι αυξήσεις στην παιδική παχυσαρκία εσήμαναν αυξημένη συχνότητα του Τύπου 2 διαβήτη στα παιδιά. Είναι σημαντικό να κατανοηθεί ότι η επιδημία Τύπου 2 διαβήτη στα παιδιά είναι δευτερογενής στην αυξημένη πρόσληψη θερμίδων και την περιορισμένη δραστηριότητα. Και οι δυο αυτές αιτίες είναι αποτέλεσμα πολλαπλών κοινωνικοοικονομικών παραγόντων, στους οποίους περιλαμβάνονται επιδόρπια και η έλλειψη ασφαλών τόπων για δραστηριότητες». Οι ερευνητές μελέτησαν 699 υπέρβαρα παιδιά, ηλικίας ετών, που είχαν διαγνωσθεί προσφάτως ως πάσχοντα από Τύπο 2 διαβήτη, και διαπίστωσαν ότι 46% των θεραπευομένων με μετφορμίνη, η οποία συνήθως χορηγείται στους ενηλίκους για τη ρύθμιση του διαβήτη, δεν ήταν σε θέση να διατηρήσουν υγιή επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Χρειάστηκε να ξεκινήσουν περισσότερο ισχυρές ενέσεις ινσουλίνης μέσα σε λιγότερο από ένα έτος. Μεταξύ όλων των μετεχόντων στην έρευνα, ο ένας στους πέντε ενεφάνισε σοβαρή επιπλοκή, όπως πολύ υψηλή τιμή γλυκόζης, που είχε ως συνέπεια, εισαγωγή σε νοσοκομείο. Η μελέτη απέδειξε επίσης ότι ένας υγιής τρόπος ζωής είχε μικρή επίδραση στην αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Οι πάροχοι φροντίδας υγείας άρχισαν να διαπιστώνουν σημαντική αύξηση στον αριθμό των περιπτώσεων Τύπου 2 διαβήτη στα παιδιά κατά την δεκαετία του 1990, ιδίως σε παιδιά μαύρων ή λατινοαμερικανικής καταγωγής χαμηλού βιοτικού επιπέδου. Το πρόβλημα είχε αρχίσει να διαπιστώνεται ακόμη ενωρίτερα σε γηγενείς Ινδιάνους. Στοιχεία από την Καταγραφή Παιδικού Διαβήτη της Philadelphia, απέδειξαν ότι ο Τύπος 2 διαβήτης είναι έξι φόρες πιο συχνός σε παιδιά μαύρων, παρά σε παιδιά λευκών. Η Καταγραφή στη Φιλαδέλφεια αναπτύχθηκε και συντηρήθηκε από την Dr. Lipman, αποτελεί δε την μοναδική καταγραφή διαβήτη στις ΗΠΑ από το Σκοπός της μελέτης ήταν η διαπίστωση της βέλτιστης θεραπείας για νέους με Τύπο 2 διαβήτη. Όλοι οι μετέχοντες ήσαν υπέρβαροι και μερικοί πολύ παχύσαρκοι. Όλοι υπεβλήθησαν σε εκπαίδευση για διαβήτη με υποστήριξη από γονέα ή κηδεμόνα. Στη συνέχεια διαχωρίσθηκαν τυχαία σε τρεις ομάδες. Η μία ομάδα έλαβε μόνο μετφορμίνη (Glucophage). Άλλη ομάδα έλαβε μετφορμίνη και ένα δεύτερο φάρμακο, την ροζιγλιταζόνη (Avandia). Η τρίτη ομάδα έλαβε μετφορμίνη και υπεβλήθη σε εντατική δίαιτα και άσκηση και πρόγραμμα μειώσεως βάρους, που ήταν αποτελεσματική στους ενηλίκους. Όλοι οι ασθενείς παρακολουθήθηκαν για τέσσερα χρόνια. Και στις τρεις ομάδες διαπιστώθηκε υψηλή αναλογία αποτυχίας και αδυναμίας να ελεγχθούν τα επίπεδα σακχάρου αίματος. Η μετφορμίνη, μόνη, απέτυχε σε 52% των μετεχόντων, η μετφορμίνη με ροζιγλιταζόνη απέτυχε στους 39% των μετεχόντων και η μετφορμίνη με πρόγραμμα διατροφής απέτυχε σε 47% των μετεχόντων. Μόνη η μετφορμίνη ήταν ελάχιστα αποτελεσματική στους Αφροαμερικανούς μετέχοντες στην έρευνα και η μετφορμίνη με ροζιγλιταζόνη απέδωσε καλυτέρα αποτελέσματα στα κορίτσια παρά στα αγόρια. Οι αναλογίες αποτυχίας ήταν υψηλές ακόμη και σε μετέχοντες που ήταν αυστηρά προσκολλημένοι στα θεραπευτικά προγράμματα τους. Ήταν όντως απογοητευτικό ότι η παρέμβαση στον τρόπο ζωής δεν ήταν περισσότερο αποτελεσματική, ιδίως γιατί η εντατική παρέμβαση περιελάμβανε και έναν προσωπικό εκπαιδευτή διατροφής - άσκησης και ένα μέλος της οικογένειας, που καθορίστηκε, για υποστήριξη κατά την παρέμβαση. Σύμφωνα με την Dr. Lipman, η επίδραση του περιβάλλοντος με τάση για παχυσαρκία στους νέους αυτούς, ήταν ακόμη πιο δύσκολο να ανατραπεί απ όσο είχε προβλεφθεί. Το συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι απαιτούνται καλύτερες θεραπευτικές αγωγές για την ρύθμιση του Τύπου 2 διαβήτη. Το κλειδί ίσως είναι η πρόληψη.

9 «Αν επιθυμούμε να αναστείλουμε την αύξηση του Τύπου 2 διαβήτη στους νέους θα πρέπει να παρέμβουμε σε εκείνους με κίνδυνο για την προλήψιμη αυτή νόσο» δήλωσε η Dr. Lipman. Νέες Εκδόσεις Από το New England Journal of Medicine online 29 Απριλίου 2012 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Θ. ΚΑΡΑΜΗΤΣΟΣ: «Οικογένεια Μπαρλαμπά» (Μυθιστόρημα), University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2011 (ISBN ). Ο Διαβητολόγος Ομότιμος Καθηγητής Παθολογίας Διαβητολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Δημήτρης Καραμήτσος, έχει αποδείξει το συγγραφικό ταλέντο του τόσο στα βιβλία που διαπραγματεύεται τον Σακχαρώδη Διαβήτη, όσο και στις μη ιατρικές, λογοτεχνικές και ιστορικές εκδόσεις του. Στις 286 σελίδες του νέου βιβλίου του ο Δ. Καραμήτσος παρουσιάζει ένα ιστορικό μυθιστόρημα που ξεκινά από τις αρχές του 20ου αιώνα και με γλαφυρή περιγραφή διέρχεται την ιστορία της Ελλάδος και τα γεγονότα που σφράγισαν τις εξελίξεις από τους πολέμους του , την προσφυγιά, την γερμανική κατοχή, την μετανάστευση μέσα από τα μάτια των ηρώων του. Από τις πρώτες σελίδες το βιβλίο κερδίζει το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Οι ήρωες είναι πολύ ζωντανοί και πραγματικοί, που σε κάνουν να το ζείς. Τα γεγονότα και οι συνήθειες της εποχής περιγράφονται με γλαφυρότητα και ακρίβεια. Είναι αναμφισβήτητο το συγγραφικό ταλέντο του κ. Δημ. Καραμήτσου. Καίτοι ουδόλως αναφέρεται στον διαβήτη, θα πρέπει να διαβασθεί απ όλους εκείνους που ο Δ. Καραμήτσος φρόντισε και βοήθησε στην μακρά σταδιοδρομία του. Είναι καλογραμμένο, με ωραία εικονογράφηση. Το συνιστούμε χωρίς κανένα ενδοιασμό και στους γιατρούς. Άλλωστε χρειάζεται και ένα διάλειμμα από την καθημερινή ιατρική μελέτη, ιδίως στις θερινές διακοπές. ΗΛΙΑΣ Ν. ΜΥΓΔΑΛΗΣ (υπεύθ. έκδοσης): «Στρατηγικές στο Σακχαρώδη Διαβήτη 2012». ΖΗΤΑ Ιατρικές Εκδόσεις, Αθήνα, (ISSN: , ISBN: ). Με 486 σελίδες ο καλαίσθητος αυτός τόμος έρχεται να συμπληρώσει τους προηγούμενους οκτώ, ήδη μιας δεκαπενταετίας, στους οποίους έχει συσσωρευθεί με κάθε λεπτομέρεια η εξέλιξη της διαβητολογίας των τελευταίων ετών. Σύμφωνα με τον υπεύθυνο της έκδοσης κ. Ηλία Ν. Μυγδάλη το βιβλίο απευθύνεται στους λειτουργούς της υγείας και ετοιμάστηκε για να καλύψει την ανάγκη της διά βίου εκπαίδευσης με την φιλοδοξία να καταγράψει τα νεότερα δεδομένα σχετικά με τον διαβήτη. Η συλλογική αυτή προσπάθεια των 28 και πλέον έγκριτων συγγραφέων, Ελλήνων και ξένων, είχε ως αποτέλεσμα την σε βάθος καταγραφή της προόδου που έχει σημειωθεί στην κατανόηση των διαφόρων παθολογοφυσιολογικών μηχανισμών και των εξελίξεων στη θεραπευτική αντιμετώπιση του διαβήτη. Στο βιβλίο αυτό ο μάχιμος λειτουργός της υγείας θα έχει την ευκαιρία της εύκολης ανεύρεσης των πληροφοριών για την αξιολόγηση και την αντιμετώπιση του διαβήτη, που θα κάνουν της εργασία του περισσότερο αποτελεσματική. ΑΠΟΣΤΟΛΑΡΑ Π: «Διερεύνηση της πολιτισμικής ικανότητας του νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού των παιδιατρικών νοσοκομείων», Διδακτορική Διατριβή, Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθήναι Με το παραπάνω επίκαιρο θέμα ασχολήθηκε η Νοσηλεύτρια ΠΕ Παρασκευή Αποστολάρα, που ανήκει στο προσωπικό του Νοσοκομείου Παίδων Πεντέλης. Με την εισαγωγή της παγκοσμιοποίησης, του τουρισμού και ιδιαίτερα της μετανάστευσης, είναι λογικό πολλοί επαγγελματίες υγείας να αισθάνονται αμηχανία επικοινωνίας στη φροντίδα των ξένων παιδιών στο Νοσοκομείο. Η ερευνήτρια άγγιξε το πρόβλημα στο βάθος του με εισαγωγή στις Νομοθεσίες, Ευρωπαϊκή και Ελληνική και με την περιγραφή του δημογραφικού προφίλ των μεταναστών στην Ελλάδα. Έμφαση δίδεται στα πολιτιστικά χαρακτηριστικά (θρησκεία, διατροφή, ανατροφή κλπ) των μεταναστών και στην πολιτισμική ικανότητα στις Υπηρεσίες Φροντίδας Υγείας. Ακολουθεί η ανάλυση της δεξιότητας, της στάσης, των γνώσεων, των παραμέτρων γενικώς, που επηρεάζουν 9

10 την συμπεριφορά των επαγγελματιών υγείας, συνοδευόμενη από βαθμολογία σε κάθε κατηγορία και στατιστικά δεδομένα. Η σημασία αυτής της ερευνητικής μελέτης είναι μεγάλη και απαιτεί ειδική εκπαίδευση στον πολυπολιτισμικό τομέα και προσαρμογή των ιατρών και νοσηλευτών, αλλά και την ύπαρξη κανόνων, ακόμη και ειδικής νομοθεσίας, που ασφαλώς θα συντελέσει σε ακόμη καλύτερη παροχή υπηρεσιών στους ξένους, τουρίστες και μετανάστες, νόμιμους ή μη. Οι Δημοσιεύσεις μας Κατά το τρίμηνο Απριλίου Ιουνίου 2012 μετείχαμε στην παρακάτω επιστημονική δημοσίευση: > ΚΑΛΛΙΩΡΑ ΜΗ, ΜΠΑΡΤΣΟΚΑΣ ΧΣ: «Οι στόχοι της γλυκαιμικής ρύθμισης στα παιδιά και τους εφήβους στη θεωρία και στην πράξη», στο βιβλίο του Ηλ. Ν. Μυγδάλη: «Στρατηγικές στο Σακχαρώδη Διαβήτη 2012», ΖΗΤΑ Ιατρικές Εκδόσεις, Αθήνα, σελ Ο Χορηγός μας Πολλοί αναγνώστες του δελτίου μας, άτομα με διαβήτη ή επιστήμονες υγείας, επανειλημμένως μας ρωτούν πώς καταφέρνουμε να εκδίδουμε επί 22 και πλέον χρόνια ένα καλής ποιότητας τριμηνιαίο περιοδικό, που καλύπτει στο μέτρο του δυνατού, τα νέα της παιδοδιαβητολογικής οικογένειας. Έναν ισχυρό συντελεστή, ίσως τον ισχυρότερο, αποτελεί η χορηγία της φαρμακευτικής εταιρείας NovoNordisk Hellas, που γενναιόδωρα καλύπτει τα έξοδα καλλιτεχνικού σχεδιασμού και εκτυπώσεως. Με ιδιαίτερη συγκίνηση αναφέρονται τα ονόματα των Γενικών Διευθυντών Μιλτιάδη Λέζου και 10 Μιχάλη Χατζηαντωνίου, που δεν είναι πλέον μαζί μας και οι οποίοι με χαρά είχαν αναλάβει την υποστήριξη του δελτίου μας «Νεανικός Διαβήτης : Τα Νέα μας». Εδώ και αρκετά χρόνια την σκυτάλη στο τιμόνι της NovoNordisk παρέλαβε ο κ. Ολύμπιος Παπαδημητρίου, τον οποίο παρουσιάζουμε σήμερα με ευγνωμοσύνη για την μεγάλη συμβολή του στη δύσκολη περίοδο που διανύουμε. Ο Ολύμπιος Παπαδημητρίου βρίσκεται στη θέση του Γενικού Διευθυντή της Novo Nordisk Ελλάς, τα τελευταία 6 χρόνια. Άρχισε την σταδιοδρομία του στο χώρο του φαρμάκου το 1990, σαν επιστημονικός συνεργάτης στην εταιρεία Wyeth, με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Λίγους μήνες αργότερα μετακινήθηκε στην Schering AG Berlin, που σήμερα έχει απορροφηθεί από την εταιρεία Bayer. Εκεί είχε διάφορες αρμοδιότητες ως επιστημονικός συνεργάτης αρχικά, και ως υπεύθυνος κανονιστικών υποθέσεων και υπεύθυνος προϊόντων αργότερα, γεγονός που τον έκανε να μεταφέρει την έδρα του στην Αθήνα. Το 1994 εντάχθηκε στο δυναμικό της NovoNordisk Ελλάς ως επιστημονικός συνεργάτης, αφού μετοίκησε στη Θεσσαλονίκη. Ωστόσο 6 χρόνια αργότερα μετακινήθηκε στο τμήμα marketing του διαβήτη, μεταφέροντας την έδρα του στην Αθήνα. Εργάζεται πλέον για περισσότερα από 18 συναπτά έτη στη NovoNordisk. Ο Ολύμπιος Παπαδημητρίου είναι απόφοιτος της Γερμανικής Σχολής Θεσσαλονίκης και του τμήματος Χημείας του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης. Έχει παρακολουθήσει το Young Manager s Program στο INSEAD ενώ μιλά την Αγγλική και Γερμανική γλώσσα. Γεννήθηκε το 1964 στην Κατερίνη. Είναι παντρεμένος και έχει 2 παιδιά στην ηλικία των 11 και 10 ετών. Η Επιτροπή Συντάξεως του περιοδικού μας του εύχεται να συνεχίσει με επιτυχία το δύσκολο έργο, γιατί τον έχουμε ανάγκη, τα άτομα με διαβήτη για τις ινσουλίνες και την γλυκαγόνη της NovoNordisk και όλοι, ως φίλο και συνεργάτη στον καθημερινό αγώνα κατά του διαβήτη. Τον ευχαριστούμε θερμά! Το εικονικό εξεταστήριο: Με ποιο τρόπο η νέα τεχνολογία μπορεί να βελτιώσει την φροντίδα διαβήτη; Η τηλεϊατρική έχει αποδείξει ότι είναι ένα αποδεκτό μέσο παροχής προσιτής και προσβάσιμης φροντίδας σε ασθενείς, που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές, όπου δεν διατίθεται εξειδικευμένη φροντίδα. Μια μελέτη που παρουσιάσθηκε στο πρόσφατο 21ο Ετήσιο Επιστημονικό και Κλινικό Συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικών Ενδοκρινολόγων (AACE) περιγράφει τα οφέλη από την εφαρμογή Τηλεϊατρικής για την εξέταση και την θεραπεία ασθενών σε απομακρυσμένες, ιδίως αγροτικές περιοχές. Ο επιπολασμός του διαβήτη και άλλων ενδοκρινικών νόσων, όπως της παχυσαρκίας, της θυρεοειδοπάθειας και της οστεοπορώσεως συνεχίζει να αυξάνεται. Ο διαβήτης μάλιστα αφορά τους αγροτικούς πληθυσμούς των ΗΠΑ και η συχνότητά του είναι 17% υψηλότερη από τους αστικούς πληθυσμούς. Επιδεινώνοντας αυτή την ανομοιομορφία είναι η έλλειψη ειδικευμένων ιατρών, ιδίως ενδοκρινολόγων στις αγροτικές περιοχές. Η Τηλεϊατρική συνίσταται στην μεταφορά ηλεκτρονικών ιατρικών στοιχείων, όπως εικόνες υψηλής ευκρίνειας, ήχος,

11 video και ιστορικά ασθενών, σε απομακρυσμένες περιοχές, με την εφαρμογή τεχνολογίας τηλεπικοινωνιών, με σκοπό την παροχή υψηλής ποιότητας ιατρικής φροντίδας ή την διευκόλυνση της ιατρικής έρευνας. Η μελέτη αυτή σχεδιάστηκε για να διερευνήσει την αποτελεσματικότητα εξέτασης και θεραπείας ασθενών με ενδοκρινικές παθήσεις με εφαρμογή της τηλεϊατρικής. Παράλληλα, να αναλυθεί η ικανότητα της βασιζόμενης στην τηλεϊατρική ενδοκρινική συμβουλευτική υπηρεσία για να βελτιωθούν τα τελικά μέτρα στους ενδοκρινικούς ασθενείς σε αγροτικές περιοχές. Η ικανότητα απ ευθείας επικοινωνίας με τον ασθενή είναι ουσιώδης για την ασφαλή διάγνωση και θεραπεία. Δυστυχώς, αυτό δεν είναι πάντα εφικτό με ασθενείς που ζούν σε απομακρυσμένες περιοχές. Εισάγοντας την τεχνολογία τηλεϊατρικής δημιουργείται μια βιώσιμη εναλλαγή και αυξάνεται η πιθανότητα εφαρμογής ενός περισσότερο επιτυχημένου σχεδίου θεραπείας. Κλινικός ενδοκρινολόγος, που εργάζεται σε αστικό κέντρο, συνδέεται μέσω τηλεσυσκέψεως με video με τους ασθενείς του σε αγροτικές περιοχές, επιτρέποντας την οπτική επιθεώρηση/εξέταση και σε πραγματικό χρόνο, πρόσωπο με πρόσωπο, αλληλεπίδραση γιατρού/ασθενούς. Με την χρήση video cameras, monitors τηλεοράσεως και το διαδίκτυο για την μετάδοση video, ακουστικών και ηλεκτρονικών στοιχείων, δημιουργήθηκε το περιβάλλον εικονικού εξεταστηρίου. Μία νοσηλεύτρια στην απομακρυσμένη τοποθεσία διευκόλυνε την επικοινωνία μεταξύ ιατρού και ασθενούς, ενώ βοηθούσε στην αντικειμενική εξέταση. Εξετάστηκαν 66 ασθενείς στα πλαίσια της μελέτης αυτής μέσα σε 2 ½ χρόνια. Σημειώθηκε πρόοδος στην γενική κατάσταση στους περισσότερους ασθενείς, στους οποίους υπήρχαν δεδομένα παρακολουθήσεως. Σχεδόν όλοι οι ασθενείς (97%) ήσαν άνετοι στην παρεχόμενη φροντίδα, με τον τρόπο αυτό, διαπιστώνοντας την σημασία στην χρήση της εικονικής εξεταστικής αίθουσας. Η τηλεϊατρική απεδείχθει να είναι αποδεκτή και προσβάσιμη φροντίδα για τους ασθενείς σε απομακρυσμένες περιοχές, όπου δεν υφίστατο ενδοκρινική φροντίδα. Αν και απαιτήθηκαν αρχικά πολλά έξοδα για την έναρξη, κατά πολύ αποσβέστηκαν από τα οφέλη επίτευξης βοήθειας ασθενών, οι οποίοι δεν θα παρακολουθούντο από κάποιον ειδικό. Πιθανές αιτίες Τύπου 1 διαβήτη Είναι γνωστό ότι η συχνότητα του Τύπου 1 διαβήτη αυξάνεται σταθερά από το δεύτερο ήμισυ του 20ου αιώνα. Η αιτία αυτής της αύξησης παραμένει ανεξήγητη. Πιθανώς, η αλλαγή του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα οι διατροφικές συνήθειες, ιδίως των βρεφών αλλά και των μητέρων τους, να επαρκούν ως εξήγηση σε αυτή την σημαντική αύξηση της συχνότητας του Τύπου 1 διαβήτη. Η παρακολούθηση της εμφάνισης αντισωμάτων, που υποδεικνύει υπόστρωμα αυτοάνοσης καταστροφής των β-κυττάρων, σε γενετικώς προδιατεθημένα βρέφη, έχει αποδείξει αρκετούς ασυνεπείς διατροφικούς συνδυασμούς. Μερικές μελέτες έχουν δείξει θετικές συσχετίσεις μεταξύ διαβήτη και διάρκειας του θηλασμού, καθώς και την πρώιμη έναρξη αγελαδινού γάλακτος ή δημητριακών. Άλλοι ερευνητές δεν διαπίστωσαν επίδραση του αγελαδινού γάλακτος ή ότι τα δημητριακά ασκούν προστατευτική δράση. Οι παρατηρήσεις αυτές μπορεί να αντικατοπτρίζουν ποικιλομορφίες μεταξύ πληθυσμιακών ομάδων, όπου διατροφικές συνήθειες αντανακλούν μεταβολές και άλλων αγνώστων παραγόντων. Ένας προσφάτως αποκαλυφθείς παράγων κινδύνου είναι η κατανάλωση χορταρικών σε ρίζες (πατάτες, καρώτα κλπ). Προοπτική μελέτη στη Φιλλανδία δεν έδειξε σύνδεση του διαβήτη με γάλα αγελάδος. Αντίθετα έδειξε ισχυρή θετική συσχέτιση με την εισαγωγή στη διατροφή ριζών χορταρικών από τον 4ο μήνα ζωής. Έχουν αγνοηθεί και σημαντικοί ενδομήτριοι παράγοντες και η επίδραση τους στην πρώιμη ανάπτυξη. Η πλακουντιακή μετάδοση ιών που οδηγούν σε Τύπο 1 διαβήτη (π.χ. ο ιός της ερυθράς) έχει ευρέως αναγνωρισθεί, καθώς και ορισμένα δημητριακά, τροφικές τοξίνες και οι εντεροϊοί. Αυτά φαίνεται ότι ενεργοποιούν την αυτοανοσία των νησιδίων λόγω ενδομήτριας εκθέσεως στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Βέβαια, η σχέση ριζών χορταρικών με τον διαβήτη, πιθανότατα δεν οφείλεται στα ίδια τα λαχανικά, αλλά σε τοξικές ουσίες που μπορεί να εμπεριέχουν. Για παράδειγμα ένα είδος στρεπτομύκητα (πλεκομακρολίδη) μπορεί να επιταχύνει την έναρξη της αυτοανοσίας στον διαβήτη, στα παιδιά των εκτεθημένων ποντικών NOD, που σαφώς δείχνει ότι η έκθεση στο ενδομήτριο περιβάλλον μπορεί να επηρεάσει στην ανάπτυξη της νόσου. Είδη του στρεπτομύκητα μολύνουν τις πατάτες και άλλες ρίζες λαχανικών. Οι παραγόμενες τοξίνες μολύνουν και τα λαχανικά, αλλά και τα προϊόντα τους. Οι τοξίνες αυτές δυνατόν να συσσωρεύονται μέσω της τροφικής αλυσίδας και να μολύνουν το γάλα, το κρέας και άλλα προϊόντα. Επιπλέον, η πρακτική της βιομηχανίας να χρησιμοποιεί φλούδες λαχανικών και να απορρίπτει κονδύλους για την παραγωγή υποπροϊόντων λαχανικών, όπως αμυλώδη και πηκτικά, αυξάνει τον κίνδυνο εκθέσεως. Αιωρούμενοι μικροβιακοί σπόροι πιθανόν να αποτελούν οδό για την έκθεση. Είναι όμως πιθανές και άλλες αιτίες για την αυξανόμενη συχνότητα του διαβήτη έκτος του στρεπτομύκητα. Η συμβολή του περιβάλλοντος στην αιτιοπαθογένεια του Τύπου 1 διαβήτη φαίνεται να είναι υποχρεωτική. Παρά ταύτα, η αναγνώριση πιθανών παραγόντων είναι η τελική πρόκληση, διότι μπορεί να είναι πάντα παρούσα και η δυσχερέστερη αναγνωρίσιμη αιτία της νόσου είναι να υφίσταται παγκοσμίως. Απαιτούνται νέες ιδέες προκειμένου να ανασταλεί η συνεχιζόμενη επιτάχυνση της αύξησης της συχνότητας της νόσου. (Myers & Zimmet: The Lancet 371: , 2008) Νέες κατευθυντήριες οδηγίες προάγουν την συνεχή καταγραφή παρακολούθησης της γλυκόζης στον Τύπο 1 διαβήτη Σύμφωνα με τις νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες (J Clin Endocrinol Metab 2011;96: ) και οι παιδιατρικοί, αλλά και οι ενήλικοι ασθενείς με Τύπο 1 διαβήτη, θα πρέπει να χρησιμοποιούν CGM (Continuous Glucose Monitors) προκειμένου να μετρούν τα επίπεδα γλυκόζης αίματος. Ο David Klonoff, MD, των Υπηρεσιών Υγείας Mills-Peninsula στο San Mateo της California, και οι συνεργάτες του αναφέρονται σε κατευθυντήριες οδηγίες κλινικής πρακτικής της 11

12 Ενδοκρινικής Εταιρείας, ότι υφίσταται υψηλής ποιότητος ένδειξη από πολλές μελέτες, που δείχνει ότι το CGM μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο της υπογλυκαιμίας και να βοηθήσει στη διατήρηση καλής γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c) σε αμφότερους τους πληθυσμούς. Φυσικά, υφίστανται ακόμη προβληματισμοί για το υψηλό κόστος του CGM και για την ακρίβεια των διαφόρων συστημάτων που διατίθενται σήμερα. David Klonoff Παρά ταύτα, οι νέες οδηγίες δείχνουν ότι το CGM δύναται να λειτουργήσει ως ωφέλιμο εργαλείο, για να βοηθήσει στην διατήρηση των επιπέδων στόχων της γλυκαιμίας και στον περιορισμό του κινδύνου υπογλυκαιμίας. Οι συνήθεις μετρήσεις της γλυκόζης αίματος με τρύπημα στα δάκτυλα μπορούν να παρέχουν μόνο περιστασιακές εικόνες των επιπέδων της γλυκόζης και συχνά παραλείπουν υπεργλυκαιμικές και υπογλυκαιμικές τιμές. Αντίθετα, το CGM επιτρέπει πληρέστερη καταγραφή των τιμών γλυκόζης στο αίμα, αν και έχει εκφρασθεί ανησυχία για την ακρίβεια της λήψεως από τον διάμεσο ιστό, σε σχέση με το αίμα. Όμως, οι νεότερες συσκευές δείχνουν βελτιωμένη ακρίβεια. Στην ανασκόπηση της βιβλιογραφίας για την δημιουργία των κατευθυντηρίων οδηγιών, οι συγγραφείς, διαπίστωσαν επαρκή υψηλής ποιότητας ένδειξη, προκειμένου να συστήσουν πραγματικού χρόνου CGM σε παιδιά και εφήβους με Τύπο 1 διαβήτη, ηλικίας τουλάχιστον 8 ετών. Υψηλής ποιότητας ένδειξη διαπιστώθηκε και συστήθηκε το CGM σε ενηλίκους με Τύπο 1 διαβήτη. Οι οδηγίες συνιστούν επίσης διακεκομμένη εφαρμογή CGM σε παιδιά, αλλά και σε ενηλίκους, που δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν CGM πραγματικού χρόνου, για να αναλυθεί η νυκτερινή υπογλυκαιμία, το φαινόμενο της αυγής και η μεταγευματική υπεργλυκαιμία. Διακεκομμένη χρήση μπορεί να εφαρμόζεται για την αντιμετώπιση της μη αντιληπτής υπογλυκαιμίας, ή όταν απαιτείται σημαντική τροποποίηση στην ινσουλινοθεραπεία. Οι οδηγίες δεν συνιστούν όμως την εφαρμογή CGM στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας ή στο Χειρουργείο, μέχρις ότου περαιτέρω έρευνες δώσουν επαρκείς ενδείξεις για την ακρίβεια και την ασφάλεια του στους χώρους αυτούς. Εικοσιέξι παιδιά επιπλέον είχαν διαταραγμένη ικανότητα διαχείρισης του σακχάρου αίματος, που υποδηλοί συνήθως προδρομική περίοδο για την εμφάνιση διαβήτη Τύπου 2. Τα παιδιά της μελέτης είχαν λάβει αυξητική ορμόνη για διάφορες καταστάσεις, όπως ανεπάρκεια της ορμόνης, σημαντική βραχυσωμία ή γενετικές διαταραχές, όπως τα σύνδρομα Prader- Willi και Turner. Όλοι οι ασθενείς σε κάποια περίοδο της αγωγής τους είχαν λάβει την Humatrope, την αυξητική ορμόνη που εμπορεύεται η Eli Lilly. Η εταιρεία παρακολουθούσε σταθερά όλα τα παιδιά για τυχόν ανεπιθύμητες παρενέργειες του φαρμάκου. Στην δημοσιευμένη μελέτη δεν συγκρίθηκαν τα παιδιά που έλαβαν αυξητική ορμόνη, με παιδιά που έπασχαν από παρόμοια νοσήματα, αλλά οι ερευνητές ήλεγξαν ένα μεγάλο αριθμό παιδιών από τον γενικό πληθυσμό. Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας των ΗΠΑ (NIH), περίπου 8 στα παιδιά ηλικίας 10 έως 19 ετών διαγιγνώσκονται με Τύπο 2 διαβήτη κάθε χρόνο. Για σύγκριση, η αναλογία των παιδιών υπό θεραπεία με αυξητική ορμόνη αντιπροσωπεύει 100 για κάθε Ο Dr. Christopher Child, κυρίως συγγραφεύς στη μελέτη αυτή και ερευνητής στο Ερευνητικό Κέντρο της Lilly στην Αγγλία, σημείωσε ότι δεν αποτελεί έκπληξη η διαπίστωση αυτή της μεγαλύτερης αναλογίας περιπτώσεων διαβήτη μεταξύ των παιδιών που έλαβαν αυξητική ορμόνη. Προηγούμενη μελέτη το 2000 διαπίστωσε παρόμοια αυξημένη αναλογία διαβήτη. Είναι γνωστό ότι η αυξητική ορμόνη παρεμβάλλεται την δράση της ινσουλίνης στη ρύθμιση της γλυκόζης. Παρά ταύτα, δεν είναι σαφές αν η θεραπεία με αυξητική ορμόνη είναι υπεύθυνη για τον υψηλότερο κίνδυνο διαβήτη στα παιδιά. Ο Child και οι συνεργάτες του διαπίστωσαν ότι τα 10 στα 11 παιδιά που ανέπτυξαν διαβήτη είχαν παράγοντες κινδύνου για την νόσο. Αυτοί περιελάμβαναν παχυσαρκία, ακτινοθεραπεία για λευχαιμία και μερικώς από τις καταστάσεις ανάπτυξης, που απαιτούσαν την θεραπευτική αγωγή με αυξητική ορμόνη. Συνεπώς, η αυξημένη συχνότητα διαβήτη σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό μπορεί να αντανακλά, τουλάχιστον εν μέρει, τις γνωστές αιτίες διαβήτη σε μερικές από τις ομάδες για τις οποίες ενδείκνυται η χορήγηση αυξητικής ορμόνης. Σε επτά από τα 11 παιδιά με διαβήτη, η υπεργλυκαιμία τους εξηφανίσθη μετά από καιρό. Σε 4 από αυτά τα 7 παιδιά, έπαυσε να υφίσταται με την διακοπή χορήγησης της αυξητικής ορμόνης. Συνιστάται στενή παρακολούθηση των ασθενών που λαμβά- Η θεραπεία με αυξητική ορμόνη συνδέεται με διαβήτη στα παιδιά Ο τύπος 2 διαβήτης είναι οκτώμισυ φορές συχνότερος μεταξύ των παιδιών που θεραπεύθηκαν με αυξητική ορμόνη, παρά σε παιδιά στα οποία δεν χορηγήθηκε η ορμόνη. Ερευνητές της εταιρείας Eli Lilly διαπίστωσαν ότι από τα 11,000 και πλέον παιδιά που θεραπεύθηκαν με αυξητική ορμόνη λόγω ανεπάρκειάς της, 11 διαγνώσθηκαν με Τύπο 2 διαβήτη μετά την έναρξη της θεραπευτικής αγωγής, ενώ κανένα δεν είχε εμφανίσει διαβήτη προ της θεραπείας. 12

13 νουν αυξητική ορμόνη για προϋπάρχοντες παράγοντες κινδύνου για Τύπο 2 διαβήτη, πριν, κατά και μετά την θεραπεία, για να εκτιμηθεί ο μεταβολισμός της γλυκόζης και να ενθαρρυνθούν εκείνα τα μέτρα τρόπου ζωής, τα οποία θεωρούνται αποτελεσματικά για την πρόληψη του διαβήτη, όπως η δίαιτα και η άσκηση. (Από το περιοδικό The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, online April 13, 2011) Γιατί τα ιχθυέλαια βελτιώνουν την ρύθμιση του Διαβήτη Ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της California στο San Diego αναγνώρισαν τον μοριακό μηχανισμό που καθιστά τα λιπαρά οξέα ω-3 τόσο αποτελεσματικά στην μείωση της χρόνιας φλεγμονής και της ινσουλινοαντίστασης. Η ανακάλυψη μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη ενός απλού διατροφικού φαρμάκου για τα περισσότερα άτομα με διαβήτη και άλλες καταστάσεις. Ο Jerrold Olefsky και οι συνεργάτες του αναγνώρισαν έναν υποδοχέα κλειδί επί των μακροφάγων, που βρίσκεται σε υπερβολικές ποσότητες στο λίπος των παχυσάρκων. Φυσικά, παχυσαρκία και διαβήτης συνδέονται άμεσα. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι τα λιπαρά οξέα ω-3 ενεργοποιούν τον υποδοχέα στα μακροφάγα, με αποτέλεσμα ευρείες αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις και βελτιωμένη συστηματική ευαισθησία στην ινσουλίνη. Τα μακροφάγα είναι εξειδικευμένα λευκοκύτταρα τα οποία καταπίνουν και πέπτουν κυτταρικά συντρίμμια και παθογόνα. Ένα μέρος της ανταποκρίσεως του ανοσοσυστήματος αυτού περιλαμβάνει τα μακροφάγα, που εκκρίνουν κυτταροκίνες και άλλες πρωτεΐνες που προκαλούν φλεγμονή, μέθοδο για καταστροφή κυττάρων και αντικειμένων που θεωρούνται επιβλαβή. Ο λιπώδης ιστός περιέχει πολλά από αυτά τα μακροφάγα που παράγουν περίσσεια κυτταροκινών. Αποτέλεσμα είναι χρόνια φλεγμονή και αύξηση της ινσουλινοαντίστασης στα γειτονικά κύτταρα, που είναι υπερεκτεθειμένα στις κυτταροκίνες. Όπως είναι γνωστό η ινσουλινοαντίσταση αποτελεί την φυσική κατάσταση, στην οποία η φυσιολογική ορμόνη, η ινσουλίνη, καθίσταται λιγότερο δραστήρια στην ρύθμιση των επιπέδων του σακχάρου αίματος του οργανισμού, οδηγώντας σε πολυάριθμα και συχνά σοβαρά προβλήματα, ιδιαίτερα σε Τύπο 2 διαβήτη. Ο Olefsky και οι συνεργάτες του ερεύνησαν τους κυτταρικούς υποδοχείς που ανταποκρίνονται στα λιπαρά οξέα. Τελικά, επικεντρώθηκαν σε υποδοχέα G-πρωτεΐνης, τον GPR120, ένα από την οικογένεια μορίων Jerrold Olefsky σηματοδότησης που μετέχουν σε πολυάριθμες κυτταρικές λειτουργίες. Ο υποδοχέας GPR120 απαντάται μόνο σε προφλεγμονώδη μακροφάγα σε ώριμα λιποκύτταρα. Όταν αναστέλλεται η λειτουργία του υποδοχέα, τα μακροφάγα προάγουν φλεγμονώδη αποτελέσματα. Όμως, αν εκτεθεί ο υποδοχέας σε ω-3 λιπαρά οξέα, ειδικότερα στο δοκοσοεξαενοϊκό οξύ (DHA) και στο εικοσιπενταενοϊκο οξύ (EPA), ο GPR120 υποδοχέας ενεργοποιείται και παράγει ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση. Ο Olefsky, καθηγητής της Παθολογίας και βοηθός κοσμήτωρ επιστημονικών υποθέσεων στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της California στο San Diego, δήλωσε ότι: «αποτελεί μία απίστευτα ισχυρή δράση.. Τα ω-3 λιπαρά οξέα ενεργοποιούν τον υποδοχέα, αναστέλλοντας πλήρως την φλεγμονώδη αντίδραση». Οι επιστήμονες πραγματοποίησαν την έρευνα τους χρησιμοποιώντας κυτταροκαλλιέργειες και ποντίκια, μερικά από τα οποία ήσαν γενετικώς τροποποιημένα να μην διαθέτουν τον υποδοχέα GPR120. Σε όλα τα ποντίκια χορηγήθηκε δίαιτα υψηλή σε περιεχόμενο λίπους, με ή άνευ συμπληρώματος λιπαρών οξέων ω-3. Η συμπληρωματική αγωγή ανέστειλε την φλεγμονή και προήγαγε την ινσουλινοευαισθησία σε συνήθη παχύσαρκα ποντίκια, αλλά δεν είχε επιδράσει σε ποντίκια που στερήθηκαν τον GPR120. Χημικός ανταγωνιστής των ω-3 λιπαρών οξέων παρήγαγε τα ίδια αποτελέσματα. Ο υποδοχέας εξελίχθηκε να ανταποκρίνεται σε ένα φυσιολογικό προϊόν - στα ω-3 λιπαρά οξέα ούτως ώστε να ελέγχεται η φλεγμονώδης διαδικασία. Η εργασία αυτή αποδεικνύει πως τα ιχθυέλαια δρουν με ασφάλεια και υποδεικνύει πιθανές μεθόδους για τη θεραπεία σοβαρών συνεπειών της φλεγμονής της παχυσαρκίας, καθώς και σε καταστάσεις όπως ο διαβήτης, ο καρκίνος και η καρδιαγγειακή νόσος, με απλό διατροφικό συμπλήρωμα. Σύμφωνα με τον Olefsky απαιτούνται περισσότερες έρευνες στο θέμα. Για παράδειγμα, παραμένει αβέβαιο, το πόσο ιχθυέλαιο αποτελεί ασφαλή και αποτελεσματική δόση. Μεγάλη κατανάλωση ιχθυελαίου συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για αιμορραγίες και εγκεφαλικά επεισόδια σε μερικά άτομα. Σε περίπτωση που τα ιχθυέλαια αποδειχθούν μη πρακτικά ως θεραπευτικός παράγων, ο Olefsky δηλώνει ότι η αναγνώριση του υποδοχέα GPR120 σημαίνει ότι οι ερευνητές μπορούν να εργάζονται για την ανάπτυξη ενός εναλλακτικού φαρμάκου, το οποίο μιμείται την δράση του DHA και του EPA και παρέχει τα ίδια αντιφλεγμονώδη αποτελέσματα. (Από το περιοδικό Cell, ) 13

14 Η συσκευή τηλεπαρακολουθήσεως διαβήτη της Medtronic εγκρίθηκε από το FDA. Η εταιρεία Medtronic, Inc. ανήγγειλε ότι έλαβε έγκριση από την Αμερικανική Διοίκηση Τροφών και Φαρμάκων (FDA), για την πρώτη συσκευή τηλεπαρακολούθησης της γλυκόζης, που θα επιτρέψει στους γονείς να ελέγχουν το σάκχαρο αίματος του παιδιού τους με διαβήτη από άλλο δωμάτιο. Σχεδόν τρεις από τις τέσσερις υπογλυκαιμικές αντιδράσεις, στις οποίες το σάκχαρο αίματος ατόμου με διαβήτη υποχωρεί σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα, συμβαίνουν κατά την νύκτα. Πολλές φορές οι γονείς των παιδιών με διαβήτη ξυπνούν αρκετές φορές κάθε βράδυ προκειμένου να ελέγξουν αν το σάκχαρο αίματος του παιδιού τους είναι μέσα στα φυσιολογικά επίπεδα. Η συσκευή, διπλά στο κρεβάτι, με συναγερμό που ειδοποιεί τους γονείς για μεταβολές της γλυκόζης αίματος, βοηθά στην προστασία κατά των υπογλυκαιμικών επεισοδίων, που πιθανώς μπορούν να οδηγήσουν σε σπασμούς ή ακόμη και κώμα ή σε θάνατο. Οι γονείς και τα άλλα άτομα φροντίδας μπορούν να ελέγχουν τις διακυμάνσεις γλυκόζης ενός παιδιού ή ενός ενηλίκου, καθώς και τις πληροφορίες από την αντλία ινσουλίνης, επί της συσκευής, που ονομάστηκε mysentry Remote Glucose Monitor, οπότε μπορούν να δραστηριοποιηθούν για να προλάβουν συνεχιζόμενη μείωση του σακχάρου αίματος αν απαιτηθεί. Ο μετρητής mysentry, ο οποίος κοστίζει περίπου $3.000 λειτουργεί με το Σύστημα Πραγματικού Χρόνου της Medtronic (MiniMed Paradigm Real Time Revel), ενός συστήματος συνεχούς μετρήσεως γλυκόζης ενσωματωμένου σε αντλία ινσουλίνης. Επιπρόσθετα στην εμφάνιση της τιμής της γλυκόζης αίματος, η συσκευή παρέχει πληροφορίες για την μπαταρία της αντλίας και την υπολειπόμενη ποσότητα ινσουλίνης. Η Medtronic, ένας από τους σημαντικότερους κατασκευαστές αντλιών ινσουλίνης και συσκευών συνεχούς μέτρησης γλυκόζης, είναι μια από τις εταιρείες και ερευνητές που εργάζονται στην ανάπτυξη συστήματος τεχνητού παγκρέατος, που τελικά θα παρέχει αυτόματα τις δόσεις ινσουλίνης. Η Medtronic είναι σε φάση αναπτύξεως τεχνολογίας έλεγχου, η οποία μια ημέρα θα συνεργάζεται με συσκευές καταναλωτού, στις οποίες περιλαμβάνονται και τα κινητά τηλέφωνα. Οι φράουλες πιθανώς να μειώνουν τις επιπλοκές του διαβήτη Ερευνητές έχουν δείξει ότι η φισετίνη, ένα είδος φλαβονοειδούς που ανευρίσκεται στις φράουλες και σε μικρότερο βαθμό και σε άλλες τροφές, περιορίζει τις νευρολογικές επιπλοκές και τις βλάβες στους νεφρούς στον Τύπο 1 διαβήτη. Η έρευνα αυτή πιθανολογεί την δράση της φισετίνης στη μείωση των επιπλοκών του διαβήτη 14 προστατεύοντας τα νευρικά κύτταρα από τοξικές επιδράσεις και με άμεση αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δραστηριότητα. Η μελέτη απέδειξε, ότι η χορήγηση φισετίνης από το στόμα, μείωσε τη γλυκοζυλίωση της μεθυλογλυοξαλικής πρωτεΐνης στον νεφρό, τον εγκέφαλο και το αίμα διαβητικών ποντικών, οδηγώντας στο συμπέρασμα ότι οι επιπλοκές του διαβήτη έχουν κοινό παθογενετικό μηχανισμό. Η φισετίνη, ή μια συνθετική μορφή της, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στη θεραπεία ασθενών με διαβήτη κατά την Pamela Maher, PhD, ανώτερο επιστήμονα στο Ινστιτούτο Salk για Βιολογικές Επιστήμες. Μια χημική ένωση που θα ήταν σε θέση να μειώσει μερικές ή όλες από τις επιπλοκές αυτές έχει δυνατότητες για να βελτιώνει την ποιότητα ζωής των ατόμων με διαβήτη. Για τα πειράματα τους οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ποντίκια Akita, τα οποία, λόγω μεταλλάξεως στο γονίδιο της ινσουλίνης, αναπτύσσουν χαρακτηριστικά Τύπου 1 διαβήτη, συμπεριλαμβανομένης διαβητικής νεφροπάθειας και αυξημένων συμπτωμάτων άγχους. Τα ποντίκια Akita αναπτύσσουν υπεργλυκαιμία σε ηλικία 4 εβδομάδων. Οι ερευνητές προσέθεσαν στην τροφή των ποντικών Akita το ισοδύναμο περίπου 25-40mg/kg φισετίνης ημερησίως, χρησιμοποίησαν κοινά ποντίκια ως μάρτυρες και ήλεγξαν την γλυκόζη αίματος στις 12 και 24 εβδομάδες. Η φισετίνη δεν επέδρασε στη γλυκόζη αίματος στα Akita ή τα κοινά ποντίκια. Στις βασικές εξετάσεις, οι νεφροί των ποντικών Akita ήσαν σημαντικά βαρύτεροι από τους νεφρούς των μαρτύρων ποντικών, συμβατό με υπερτροφία συνεπεία διαβητικής νεφροπάθειας. Με την φισετίνη το μέγεθος των νεφρών μειώθηκε σημαντικά, ενώ δεν είχε επίδραση στους νεφρούς των μαρτύρων. Σημαντική λευκωματουρία παρατηρήθηκε στα ποντίκια Akita, η οποία και σχεδόν εξαφανίσθηκε με την προσθήκη της φισετίνης στη διατροφή. Η φισετίνη δεν είχε επίδραση στον λόγο λευκωματίνης: κρεατινίνης στους μάρτυρες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης οξειδωτικούς δείκτες στους νεφρούς των ποντικών Akita, αλλά όχι και στα υγιή ποντίκια, στα οποία πιθανώς έδρασε η φισετίνη. Πρέπει να σημειωθεί, ότι σε πρόσφατη μελέτη οι συγγραφείς αναφέρουν νεφροπάθεια, ως δείκτη για εγκεφαλική δυσλειτουργία σε άτομα με Τύπο 1 διαβήτη. Όσον αφορά δείκτες φλεγμονής συνδεομένης με διαβήτη, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP) ήταν σημαντικά αυξημένη στο πλάσμα των ποντικών Akita. Η αύξηση αυτή υποχωρούσε με την πλούσια σε φισετίνη διατροφή. Τα φλαβονοειδή θεωρούνται ότι προστατεύουν τα φύλλα και τα φρούτα των φυτών από τον ήλιο και τα έντομα. Αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της Μεσογειακής δίαιτας, που είναι πλούσια σε φρούτα και λαχανικά, περιλαμβάνει δε κόκκινο κρασί, το οποίο περιέχει φλαβονοειδή, που ονομάζονται πολυφαινόλες. Συνέχεια στη σελ. 16

15 Σήμερα μπορούμε να αλλάξουμε το αύριο 6 o European Diabetes Leadership Forum Με το μήνυμα «Σήμερα μπορούμε να αλλάξουμε το αύριο» έγινε η έναρξη των εργασιών του 6ου «European Diabetes Leadership Forum» που πραγματοποιήθηκε στην Κοπεγχάγη μεταξύ 23 και 26 Απριλίου Η Novo Nordisk ήταν ο διοργανωτής και ο χορηγός του «European Diabetes Leadership Forum» που διεξήχθη υπό της αιγίδα της Δανέζικης Προεδρίας και του συμβουλίου της ΕΕ και φιλοξενήθηκε από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και της Διαβητολογικής Εταιρείας της Δανίας. Το σημαντικό αυτό γεγονός σημάδεψε την προεδρία της Δανίας στο συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς οι Δανέζικες αρχές αναγνώρισαν ως προτεραιότητα τα χρόνια νοσήματα, εστιάζοντας ιδιαίτερα στο διαβήτη. Το φόρουμ ήρθε σε συνέχεια της σύσκεψης υψηλού επιπέδου των Ηνωμένων Εθνών για την πρόληψη και τον έλεγχο των μη μεταδοτικών νοσημάτων που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2011, και κύριο σκοπό έχει να διατηρηθεί η δυναμική και να υιοθετηθεί στρατηγική για τις χρόνιες παθήσεις, προκειμένου να υποστηριχθεί η καλύτερη πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η βέλτιστη διαχείριση του διαβήτη και άλλων χρόνιων παθήσεων. Σήμερα όλες οι χώρες της Ευρώπης βρίσκονται αντιμέτωπες με την πρωτοφανή πρόκληση της αντιμετώπισης του ολοένα αυξανόμενου αριθμού των ατόμων με διαβήτη, σε ένα οικονομικά ασταθές περιβάλλον, και έτσι το φόρουμ ήταν μια επίκαιρη και σημαντική ευκαιρία για την έναρξη παραγωγικών συζητήσεων και τη διαμόρφωση μιας λύσης. Το 6 ο διεθνές Diabetes Leadership Forum ήρθε σε συνέχεια εκείνων της Νέας Υόρκης, της Μόσχας, του Πεκίνου, του Γιοχάνεσμπουργκ και του Ντουμπάι. Όλα οργανώθηκαν σε συνεργασία με εθνικά υπουργεία υγείας, συλλόγους ασθενών, διεθνείς οργανισμούς (συμπεριλαμβανομένης και της Παγκόσμιας Τράπεζας) και ιατρικές εταιρείες. Ανάμεσα στους συνομιλητές ήταν: - Η Αυτού Υψηλότης ο Πρίγκηπας της Δανίας Joachim, προστάτης της Δανέζικης Διαβητολογικής Εταιρείας - Η κα Helle Thorning-Schmidt, Πρωθυπουργός της Δανίας - Ο κος Angel Gurria, Γενικός Γραμματέας του ΟΟΣΑ - Ο κος Kofi Annan, πρώην Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ - Η κα Margaret Chan, Διευθύντρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας Το «European Diabetes Leadership Forum» αποτελεί μια υψηλού επιπέδου πλατφόρμα υποστήριξης που μπορεί να συμβάλλει ώστε να προχωρήσουν πολλοί από τους κοινούς στόχους που αφορούν την πρόληψη, έγκαιρη ανίχνευση και την καλύτερη διαχείρηση του διαβήτη. Το «European Diabetes Leadership Forum» επιδιώξε την αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με τον διαβήτη και διερεύνησε τις δυνατότητες κυβερνητικών παρεμβάσεων και την επακόλουθη επίπτωση που μπορεί αυτές να έχουν για την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία του διαβήτη. Στο φόρουμ τονίσθηκε επίσης η σημασία των συνεργασιών στον τομέα της υγείας, συμπεριλαμβανομένων και των καινοτόμων μοντέλων χρηματοδότησης για την υποστήριξη βελτιωμένης προσωπικής παραγωγικότητας και της ευρύτερης οικονομικής ανάπτυξης. Τρία ωστόσο ήταν τα κύρια θέματα που κυριαρχήσαν στο πρόγραμμα του Φόρουμ: Ο κεντρικός ρόλος που η βελτιωμένη υγεία και η φροντίδα υγείας μπορούν να παίξουν στην στήριξη της Ευρωπαϊκής Ανάπτυξης. Παρουσιάστηκαν μοντέλα για την παροχή υγειονομικής περίθαλψης με βάση συνεργασίες δημοσίου ιδιωτικού τομέα Δόθηκε επίσης ιδιαίτερη σημασία στην ασθενοκεντρική προσέγγιση στη φροντίδα του διαβήτη, που θα ενδυναμώσει τον ασθενή για να αυτοδιαχειριστεί την κατάστασή του. Για περισσότερα μπορείτε να απευθυνθείτε στη διεύθυνση 15

16 Συνέχεια από τη σελ. 14 Το φλαβονοειδές φισετίνη ανευρίσκεται στις υψηλότερες ποσότητες (160mg/g) στις φράουλες, αλλά ακόμη και αυτό δεν θεωρείται πολύ. Προκειμένου να καταναλωθεί το ισοδύναμο της ποσότητας που έλαβαν τα ποντίκια, ένα άτομο 70kg θα πρέπει να καταναλώνει 37 φράουλες ημερησίως. Η φισετίνη είναι περισσότερο ευδιάλυτη στο λίπος παρά στο νερό, οπότε τρώγοντας φράουλες με κρέμα γάλακτος θα βοηθήσει στην απορρόφηση. Η φισετίνη ανευρίσκεται, αλλά 5-10 φορές λιγότερο, στα μήλα και ακόμη λιγότερο στα ακτινίδια, στα ροδάκινα, στα σταφύλια, στις ντομάτες, στα κρεμμύδια και στα αγγούρια. Bazaar (PLos ONE, Published online, June 27,2011) Τηλ.: ή Το Ίδρυμα Αντιμετώπισης Παιδικού Διαβήτη μας ενημέρωσε πως το κατάστημα ΣΤΡΟΓΓΥΛΟΣ στην Κηφισιά πραγματοποίησε BAZAAR την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου, μέρος των εσόδων του οποίου διατέθησαν για την ενίσχυση των σκοπών του Ιδρύματος. Θερμές ευχαριστίες σε όλους που βοήθησαν στην επίτευξη των στόχων του ιδρύματος, που κυρίως συνίστανται στην επιχορήγηση ερευνητικών προγραμμάτων διαβήτη. μας, ενημερωτική εκδήλωση με ομιλήτρια τη Διευθύντρια του Διαβητολογικού Κέντρου του Νοσοκομείου Παίδων «Π κ Α Κυριακού» κ. Ανδριανή Βαζαίου με θέμα: «Καλοκαιρινοί πειρασμοί και πώς να τους αντιμετωπίσουμε» Στη συνέχεια θα διενεργηθούν οι εκλογές για την ανάδειξη του νέου Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης. Περισσότερες πληροφορίες στο Κατασκήνωση ΠΕΑΝΔ 2012 Όπως είχαμε προαναγγείλει στο προηγούμενο τεύχος και τη φετινή χρονιά θα διοργανωθεί για 22η συνεχόμενη χρονιά η θερινή κατασκήνωση της ΠΕΑΝΔ, κάτι που οι μικροί αλλά και μεγαλύτεροι φίλοι μας περιμένουν με τόση προσμονή όλο το χρόνο. Έτσι λοιπόν η Ένωσή μας σε συνεργασία με το Διαβητολογικό Κέντρο του Νοσοκομείου Παίδων «Π κ Α Κυριακού» θα διοργανώσει την κατασκήνωσή μας στις εγκαταστάσεις της παιδικής κατασκήνωσης SUMMERFUN στην περιοχή Λουτρά Ωραίας Ελένης Κορινθίας από 9 έως 31 Ιουλίου 2012 με δυνατότητα συμμετοχής για τους φίλους μας για 11, 16 και 22 ημέρες. Η Ένωσή μας αποφάσισε να ενισχύσει κατά το δυνατόν τη συμμετοχή των μελών μας στη δράση μας αυτή και το ίδιο ευελπιστούμε να πράξουν και οι υποστηρικτές μας για μια ακόμη χρονιά. Η ώρα λοιπόν έφτασε και η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων συμμετοχής λήγει στις 30 Ιουνίου Ανυπομονούμε να σας έχουμε κοντά μας σε μια ακόμα άρτια διοργάνωση που θα μείνει αξέχαστη στα παιδιά μας και θα τα βοηθήσει να κοινωνικοποιηθούν, να γίνουν ανεξάρτητα και να κάνουν το διαβήτη τρόπο ζωής. Περισσότερες λεπτομέρειες και την αίτηση και το κόστος συμμετοχής στον ιστότοπο Γενική συνέλευση ΠΕΑΝΔ και ενημερωτική εκδήλωση Ενημερώνουμε τα μέλη της ΠΕΑΝΔ ότι την Κυριακή 24 Ιουνίου 2012 και ώρα 18:00 στο ξενοδοχείο Radisson Blu Park Hotel Athens (Ξενοδοχείο Park - Πεδίον του Άρεως) θα πραγματοποιηθεί στα πλαίσια της Γενικής Συνέλευσης της Ένωσής 16 Μακρυνίτσης 12-14, Αθήνα, Τηλ.: , Ε-mail:

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΛΙΑΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΝΕΑΡΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ Σ 1. ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ, ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΣΚΟΛΙΕΣ.

ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΛΙΑΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΝΕΑΡΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ Σ 1. ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ, ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΣΚΟΛΙΕΣ. ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΛΙΑΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΝΕΑΡΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ Σ 1. ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ, ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΣΚΟΛΙΕΣ. Κ.Κίτσιος¹, Μ.Παπαδοπούλου², Ν.Καδόγλου¹, Σ. Τερζή², Κ.Κώστα², Ν.Σάιλερ¹ 1.Α Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης είναι γνωστός σαν τύπου 1 και αποτελεί την

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

6ο Διαβητολογικό. Συνέδριο. 20 έως 22 Νοεμβρίου 2009. Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη. Κάνουμε το σωστό; Πάτρα.

6ο Διαβητολογικό. Συνέδριο. 20 έως 22 Νοεμβρίου 2009. Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη. Κάνουμε το σωστό; Πάτρα. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο 6ο Διαβητολογικό Συνέδριο Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη Κάνουμε το σωστό; Ενα διαχρονικό δίλημμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ

ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΡΟΕΔΡΙΕΣ ΣΕ ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ Ομιλίες Δρ. Α. Μελιδώνη: «ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συνέδριο Καρδιολογικού Τμήματος Τζανείου. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, 11 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Δρ. Α. Μελιδώνης Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» Διαβητολογικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Αγαπητές και Αγαπητοί συνάδελφοι,

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Αγαπητές και Αγαπητοί συνάδελφοι, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Αγαπητές και Αγαπητοί συνάδελφοι, ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Η ομάδα εργασίας «Εντατική ινσουλινοθεραπεία Προηγμένη τεχνολογία» της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας σας προσκαλεί σε επιστημονική εκδήλωση που

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονική ηµερίδα: Τεχνολογικές εξελίξεις στην αντιµετώπιση του διαβήτη

Επιστηµονική ηµερίδα: Τεχνολογικές εξελίξεις στην αντιµετώπιση του διαβήτη Επιστηµονική ηµερίδα: Τεχνολογικές εξελίξεις στην αντιµετώπιση του διαβήτη ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - 12 Νοεµβρίου 2011 Αγαπητοί συνάδελφοι, Από την ανακάλυψη και χρήση της ινσουλίνης πριν από 90 χρόνια έως σήμερα,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες)

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) 1. «ΑΝΤΛΙΕΣ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΤΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ» 7ο Σεμινάριο Μετεκπαιδευτικών Μαθημάτων «Στρατηγικές στον Σ.Δ. 2008»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Πρόεδρος: Ι. Ιωαννίδης Αντιπρόεδρος: Λ. Λαναράς Γεν. Γραμματέας: Ν. Παπάνας Ταμίας: Α. Καμαράτος Μέλη: Α. Βαζαίου Κ. Μακρυλάκης Α.

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ 2012

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ 2012 Ελληνική Εταιρεία Στρατηγικών Μελετών Διαβήτη (ΕΛ.ΕΣ.ΜΕ.Δ) ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ 2012 17-19 Μαΐου 2012 Ξενοδοχείο Poseidon Resort Λουτράκι Κορινθίας Πέµπτη 17 Μαΐου 15.30 18.30 Χ. Μανές Επιδηµιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΔΙΑΒΗΤΗ (ΕΛ.ΕΣ.ΜΕ.Δ) ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ 2014 24-26 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο Eden Beach Resort Ανάβυσσος Αττικής 1 Πέμπτη 24 Απριλίου 2014 (15.30-20.30)

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com Η εμπαγλιφλοζίνη είναι το μόνο φάρμακο για το σακχαρώδη διαβήτη που έχει δείξει στατιστικά σημαντική μείωση τόσο του καρδιαγγειακού κινδύνου όσο και του καρδιαγγειακού θανάτου, σε μελέτη ειδικά σχεδιασμένη

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας Νεότερα δεδομένα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχω την ιδιαίτερη τιμή και χαρά να σας προσκαλέσω εκ μέρους της Διαβητολογικής

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας Νεότερα δεδομένα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχω την ιδιαίτερη τιμή και χαρά να σας προσκαλέσω εκ μέρους της Διαβητολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Αγγελική Βουτσά Παθολόγος-Διαβητολόγος Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Τι είναι ο διαβήτης; Μεταβολική διαταραχή αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα Ο διαβήτης οφείλεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχω την ιδιαίτερη τιμή και χαρά να σας προσκαλέσω εκ μέρους της Διαβητολογικής Εταιρείας Βόρειας Ελλάδας να συμμετέχετε στο Επιστημονικό Σεμινάριο Υψηλού Επιπέδου με

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Πρόεδρος Σωτηρόπουλος Αλέξιος Αντιπρόεδρος Λαναράς Λεωνίδας Γεν. Γραμματέας Ιωαννίδης Ιωάννης Ταμίας Δημοσθενόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος µε εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΜΕΔΙΠ Διευθυντής Παθολογικού τµήµατος και Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Π.Ν «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Σακχαρώδης Διαβήτης 220 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι μια μεταβολική διαταραχή και αποτελεί ένα από τα συχνότερα χρόνια νοσήματα και μια από τις σημαντικότερες αιτίες πρόωρης

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας

Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας 1 Νεότερα δεδομένα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχω την ιδιαίτερη τιμή και χαρά να σας προσκαλέσω εκ μέρους της Διαβητολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητολογικό Συνέδριο. Σακχαρώδης Διαβήτης - Μεταβολισμός. Από τη βασική έρευνα στην κλινική πράξη

Διαβητολογικό Συνέδριο. Σακχαρώδης Διαβήτης - Μεταβολισμός. Από τη βασική έρευνα στην κλινική πράξη Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο 7 ο Διαβητολογικό Συνέδριο 30 χρόνια λειτουργίας Παν/μιακής Παθολογικής Κλινικής 20 χρόνια λειτουργίας Διαβητολογικού

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Φίλιππος Φιλιππίδης. Γεν. Γραμματέας: Μαρίνα Νούτσου

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Φίλιππος Φιλιππίδης. Γεν. Γραμματέας: Μαρίνα Νούτσου ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Πρόεδρος: Στυλιανή Ηρακλειανού Αντιπρόεδρος: Φίλιππος Φιλιππίδης Γεν. Γραμματέας: Μαρίνα Νούτσου Ταμίας: Χαρίλαος Δημοσθενόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός. Σταύρος Ι. Παππάς

Χαιρετισμός. Σταύρος Ι. Παππάς Χαιρετισμός Αγαπητοί Συνάδελφοι, Είναι ιδιαίτερη τιμή και χαρά για μένα, να σας προσκαλέσω εκ μέρους της Οργανωτικής Επιτροπής, στην 3 η Επιστημονική Εκδήλωση του Ινστιτούτου Μελέτης, Έρευνας και Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ. 4ο ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ. 25 Ιανουαρίου 2014 & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΡΕΔΡΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΕΔΕ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ. 4ο ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ. 25 Ιανουαρίου 2014 & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΡΕΔΡΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΕΔΕ 4ο ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ 24-25 Ιανουαρίου 2014 Ξενοδοχείο Crowne Plaza aθήνα & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΡΕΔΡΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΕΔΕ 25 Ιανουαρίου 2014 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Congress World, Event

Διαβάστε περισσότερα

Διοργάνωση Οργάνωση - Γραμματεία Χορηγός. Θεσσαλονίκης 12, 153 44 Γέρακας, Αττική Τηλ.: 210 6048260, Fax: 210 6047457 E-mail: tmouzakis@free-spirit.

Διοργάνωση Οργάνωση - Γραμματεία Χορηγός. Θεσσαλονίκης 12, 153 44 Γέρακας, Αττική Τηλ.: 210 6048260, Fax: 210 6047457 E-mail: tmouzakis@free-spirit. Διοργάνωση Οργάνωση - Γραμματεία Χορηγός ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ Πόντου 104, 115 27 Αθήνα Τηλ.: 210 7470089, Fax: 210 7470044 E-mail: emedip@otenet.gr, Web site: www.emedip.gr Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

7η Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα"

7η Επιστημονική Εκδήλωση Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (Ε.ΚΟ.ΜΕ.Ν.) Μαιάνδρου 23 115 28 Αθήνα 7η Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα" 21-24 Ιουνίου 2013 Ξενοδοχείο «Margarona Royal» Πρέβεζα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα. 10 Ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΕΛΟΔΙ. Η αξία της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του διαβήτη. Πόρτο Χέλι, 10-11 Οκτωβρίου 2015

Πρόγραμμα. 10 Ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΕΛΟΔΙ. Η αξία της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του διαβήτη. Πόρτο Χέλι, 10-11 Οκτωβρίου 2015 10 Ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΕΛΟΔΙ Πόρτο Χέλι, 10-11 Οκτωβρίου 2015 Ξενοδοχείο AKS Porto Heli Η αξία της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του διαβήτη Πρόγραμμα Σάββατο 10/10/2015 Προεδρείο : Αρ. Ράπτης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D.

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. Τι είναι σακχαρώδης διαβήτης; Παθοφυσιολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από αυξημένη συγκέντρωση σακχάρου στο αίμα Καμπύλη σακχάρου (75

Διαβάστε περισσότερα

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ)

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Δήλωση Συμφερόντων Το περιεχόμενο της παρουσίασης αντανακλά τις απόψεις του ομιλητή.ο ομιλητής έχει λάβει τιμητικές αμοιβές για ομιλίες από τις ακόλουθες φαρμακευτικές εταιρείες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟ «ΓΕΜΑΤΟ ΔΙΑΤΡΟΦΗ» Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος, Καθηγητής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχω την ιδιαίτερη τιμή και χαρά να σας προσκαλέσω εκ μέρους της Διαβητολογικής Εταιρείας Βόρειας Ελλάδας (Δ.Ε.Β.Ε.) να συμμετέχετε στην Επιστημονική Εκδήλωση με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ) από το 1997 αναγνώρισε την παχυσαρκία ως μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας Παγκόσμιο πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ 149 IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Κωνσταντίνος Τζιρογιάννης Διαβητολογικό Κέντρο, Τζάνειο Νοσοκομείο Συστάσεις και οδηγίες της Αμερικανικής Ακαδημίας Κλινικής Βιοχημείας για τον εργαστηριακό έλεγχο κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ (Ε.ΜΕ.ΔΙ.Π.) σε συνεργασία με τις Α & Β ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ / 424 Γ.Σ.Ν.Ε. ΙΝΚΡΕΤΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ (Ε.ΜΕ.ΔΙ.Π.) σε συνεργασία με τις Α & Β ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ / 424 Γ.Σ.Ν.Ε. ΙΝΚΡΕΤΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ (Ε.ΜΕ.ΔΙ.Π.) σε συνεργασία με τις Α & Β ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ / 424 Γ.Σ.Ν.Ε. ΙΝΚΡΕΤΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ στην καθημερινή θεραπευτική πρακτική του Σακχαρώδη Διαβήτη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Αθηνά Λινού, MD, PhD, MPH Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Πρόεδρος Ινστιτούτου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΥΠΕΡ-& ΥΠΟΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΣ ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΩΜΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΩΝ (ανεπάρκεια 21- υδροξυλάσης) ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΗΛΕΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑ ΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Κοπανάκι Φιλιατρά Γαργαλιάνοι Κυπαρισσία Πρόεδρος Μελιδώνης Ανδρέας Αντιπρόεδρος Λέπουρας Αντώνιος Γεν. Γραμματέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΕΣΩ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΕΣΩ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΕΣΩ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Χώρος: Αμφιθέατρο Γ.Π. Νοσοκομείο Θεσ/νίκης ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Ώρα: 14:00-15:30 ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟ ΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΝΤΛΙΑ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ Είναι η ιδανική θεραπεία για εμένα;

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΝΤΛΙΑ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ Είναι η ιδανική θεραπεία για εμένα; ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΝΤΛΙΑ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ Είναι η ιδανική θεραπεία για εμένα; Είναι η συνεχής χορήγηση ινσουλίνης με αντλία για διαβητικούς τύπου 1 καλύτερη σαν θεραπεία από την θεραπεία με ενέσεις ινσουλίνη; Όσον

Διαβάστε περισσότερα

Διοργάνωση Οργάνωση - Γραμματεία Χορηγός

Διοργάνωση Οργάνωση - Γραμματεία Χορηγός Διοργάνωση Οργάνωση - Γραμματεία Χορηγός ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ Πόντου 104, 115 27 Αθήνα Τηλ.: 210 7470089, Fax: 210 7470044 E-mail: emedip@otenet.gr, Web site: www.emedip.gr Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συντονιστής: Γεώργιος Δημητριάδης Μέλη: Ηλίας Μυγδάλης Νικόλαος Τεντολούρης ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ Ορισμός Ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΗΛΕΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑ ΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Κοπανάκι Φιλιατρά Γαργαλιάνοι Κυπαρισσία Πρόεδρος Μελιδώνης Ανδρέας Αντιπρόεδρος Λέπουρας Αντώνιος Γεν. Γραμματέας

Διαβάστε περισσότερα

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ Α. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ Ι και ΙΙ (ΣΔ Ι, ΙΙ) Η διαχείριση αυτών των κυήσεων απαιτεί τη συνεργασία ομάδας ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων. Η σοβαρότητα του ΣΔ εκτιμάται με βάση την κατάταξη κατά White.

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης

Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης Ζωγράφου Ιωάννα ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Γ. Ν. Θ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Μορφές Σακχαρώδη Διαβήτη ΣΔ τύπου 1 ΣΔ τύπου 2 ΣΔ Κύησης Άλλες μορφές Σακχαρώδη Διαβήτη

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά ΣΤΕΛΙΟΣ ΤΙΓΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ιατρικά θέματα γιά εκπαιδευτικούς Αμφιθέατρο Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Χρωµοσωµικές Αλλαγές. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

Χρωµοσωµικές Αλλαγές. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Orphanet Ιστοσελίδα ελεύθερης πρόσβασης που παρέχει πληροφορίες για τις σπάνιες παθήσεις, τα κλινικά πειράµατα, τα φάρµακα και συνδέσµους για οµάδες υποστήριξης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ιστοσελίδα: www.orpha.net

Διαβάστε περισσότερα

8η Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα"

8η Επιστημονική Εκδήλωση Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (Ε.ΚΟ.ΜΕ.Ν.) Μαιάνδρου 23 115 28 Αθήνα 8η Επιστημονική Εκδήλωση "Σύγχρονες απόψεις στα Μεταβολικά Νοσήματα" 25-28 Οκτωβρίου 2013 Ξενοδοχείο «AKS» Πόρτο Χέλι ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδη ιαβήτη Πρόλαβε το διαβήτη σου και αν έχεις ήδη αντιµετώπισέ τον σωστά

Σακχαρώδη ιαβήτη Πρόλαβε το διαβήτη σου και αν έχεις ήδη αντιµετώπισέ τον σωστά Πανελλήνιο Πρόγραµµα Eνηµέρωσης για ιατρούς, επαγγελµατίες υγείας και κοινό στο πλαίσιο του Προγράµµατος «ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ 2020» της Ευρωπαϊκής Ένωσης Εθνικό Κέντρο Έρευνας, Πρόληψης & Θεραπείας του Σακχαρώδη

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη Ιατρική Επιμόρφωση Ετήσιο Πρόγραμμα 2015-2016 (CME)

Συνεχιζόμενη Ιατρική Επιμόρφωση Ετήσιο Πρόγραμμα 2015-2016 (CME) Συνεχιζόμενη Ιατρική Επιμόρφωση Ετήσιο Πρόγραμμα 2015-2016 (CME) Β Παιδιατρική Κλινική Mοριοδότηση με 26 μόρια (credits - EACCME - UEMS) Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (CME - CPD) Κτίριο Ε, Αίθουσα

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλήτρια - Εισηγήτρια : Κουτσή Αγορίτσα ιατροφολόγος - ιαιτολόγος

Ομιλήτρια - Εισηγήτρια : Κουτσή Αγορίτσα ιατροφολόγος - ιαιτολόγος Ομιλήτρια - Εισηγήτρια : Κουτσή Αγορίτσα ιατροφολόγος - ιαιτολόγος Συχνότερο πρόβλημα δημόσιας υγείας παγκοσμίως Έχει πάρει χαρακτήρα «επιδημίας» Μακροπρόθεσμες συνέπειες για την υγεία (Manios Y. et al,

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2 Δύο διαφορετικές οντότητες;

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2 Δύο διαφορετικές οντότητες; Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2 Δύο διαφορετικές οντότητες; Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος Διευθυντής ΕΣΥ Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Π.Ν. «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Νέα ταξινόμηση Σακχαρώδη Διαβήτη Σακχ. Διαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδη ιαβήτη Πρόλαβε το διαβήτη σου και αν έχεις ήδη αντιµετώπισέ τον σωστά

Σακχαρώδη ιαβήτη Πρόλαβε το διαβήτη σου και αν έχεις ήδη αντιµετώπισέ τον σωστά Πανελλήνιο Πρόγραµµα Eνηµέρωσης για ιατρούς, επαγγελµατίες υγείας και κοινό στο πλαίσιο του Προγράµµατος «ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ 2020» της Ευρωπαϊκής Ένωσης Εθνικό Κέντρο Έρευνας, Πρόληψης & Θεραπείας του Σακχαρώδη

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου του αίματος βρίσκεται κάτω από αυστηρό ορμονολογικό έλεγχο. Η έκκριση της ινσουλίνης διεγείρεται από την υπεργλυκαιμία και αποτέλεσμα της δράσης της είναι η ελάττωση της

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ & ΟΙ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Ο ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ & ΟΙ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ h Διαβητολογική Εταιρεία Βόρειας Ελλάδας διοργανώνει Διημερίδα με θέμα Ο ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ & ΟΙ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 12-13 / 03 / 2010 Λάρισα Classical Larissa Imperial Hotel Η Διημερίδα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Το πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ παρεμβαίνει, μέσω συγκεκριμένων δράσεων, στην καθημερινότητα του σχολείου και της ελληνικής οικογένειας, παρέχοντας διαρκή συμβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

Επίπτωση. Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Άτομα με διαβήτη

Επίπτωση. Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Άτομα με διαβήτη Σακχαρώδης ιαβήτης και Νεφρική νόσος Επίπτωση Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού Άτομα με διαβήτη Σακχαρώδης ιαβήτης και Νεφρική νόσος Επίπτωση Επίπτωση Νεφρικής Ανεπάρκειας Τελικού Σταδίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning)

http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning) http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning), Το πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ παρεμβαίνει, μέσω συγκεκριμένων δράσεων, στην καθημερινότητα τόσο του σχολείου και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της Υγείας και Διαβήτης: μια κριτική επισκόπηση των ερευνητικών δεδομένων

Οικονομικά της Υγείας και Διαβήτης: μια κριτική επισκόπηση των ερευνητικών δεδομένων Οικονομικά της Υγείας και Διαβήτης: μια κριτική επισκόπηση των ερευνητικών δεδομένων Κώστας Αθανασάκης BScHS, BScEcon, MSc, PhD, PD Επιστημονικός Συνεργάτης, Τομέας Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΑΒΗΤΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ 2015 ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΠΙΠΛΟΚΩΝ Σάββατο 13 Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

Που βρισκόμαστε σήμερα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη στα παιδιά και τους εφήβους

Που βρισκόμαστε σήμερα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη στα παιδιά και τους εφήβους Που βρισκόμαστε σήμερα στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη στα παιδιά και τους εφήβους Δρ. Χριστίνα Κανακά-Gantenbein Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδ. Ενδοκρινολογίας-Νεανικού Διαβήτη Α Παιδ/κή Κλινική

Διαβάστε περισσότερα