ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS"

Transcript

1 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΈΝΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS ΜΕΛΕΤΗ Περιεχόμενο: Η παρούσα μελέτη ερευνά τον βαθμό στον οποίον οι ευρωπαίοι φοιτητές έρχονται αντιμέτωποι με οικονομικά και άλλου είδους εμπόδια όσον αφορά τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα Erasmus. Τα στοιχεία υποδεικνύουν ότι τα κυριότερα εμπόδια στη συμμετοχή ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ χωρών, με εξαίρεση τα ζητήματα οικονομικού χαρακτήρα, που απασχολούν ιδιαίτερα τους φοιτητές παντού. Η συμμετοχή στο πρόγραμμα Erasmus σχετίζεται με το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο των φοιτητών, και επηρεάζεται κυρίως από τις ατομικές προτιμήσεις και από παράγοντες κόστους-οφέλους και όχι από ζητήματα οικονομικής προσιτότητας. Άλλα εμπόδια στη συμμετοχή στο πρόγραμμα Erasmus περιλαμβάνουν προβλήματα με την αναγνώριση των διδακτικών μονάδων, καθώς και ανεπαρκείς γλωσσικές δεξιότητες και υπάρχουσες προσωπικές δεσμεύσεις. IP/B/CULT/IC/2009_053 07/2010 PE EL

2 Το παρόν έγγραφο εκπονήθηκε κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΉΣ Hans Vossensteyn, Maarja Beerkens, Leon Cremonini - CHEPS, University of Twente (NL) Barbara Besançon, Noor Focken, Bart Leurs AEF (NL) Andrew McCoshan, Neringa Mozuraityte ECOTEC (UK) Jeroen Huisman, Manuel Souto Otero - ICHEM, University of Bath (UK) Hans de Wit (University of Applied Sciences Amsterdam) ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ Ana Maria Nogueira Θεματικό Τμήμα Διαρθρωτικών Πολιτικών και Συνοχής Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Πρωτότυπο: EN. Μεταφράσεις: DE, FR. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΚΔΟΤΗ Για να επικοινωνήσετε με τον Τομέα Πολιτικής ή να εγγραφείτε συνδρομητής στο μηνιαίο ενημερωτικό δελτίο του, στείλτε μήνυμα στο: Βρυξέλλες, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 2010 Το παρόν έγγραφο είναι διαθέσιμο στο διαδίκτυο στην ακόλουθη διεύθυνση: ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ Οι απόψεις που εκφράζονται στο παρόν έγγραφο αποτελούν αποκλειστική ευθύνη του συντάκτη και δεν εκφράζουν κατ ανάγκην την επίσημη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η αναπαραγωγή και η μετάφραση για μη εμπορικούς σκοπούς επιτρέπεται υπό την προϋπόθεση ότι γίνεται δεόντως μνεία της πηγής και κατόπιν ενημέρωσης του εκδότη και αποστολής αντιγράφου σε αυτόν.

3 Βελτίωση της συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης Από την έναρξή του το 1987, το πρόγραμμα ERASMUS της ΕΕ έχει δώσει σε πάνω από 2,2 εκατομμύρια φοιτητές και μέλη του προσωπικού των πανεπιστημίων τη δυνατότητα να μετακινηθούν στο εσωτερικό της Ευρώπης. Σήμερα, περισσότεροι από φοιτητές σπουδάζουν και εργάζονται στο εξωτερικό κάθε χρόνο μέσω του προγράμματος ERASMUS. Παρότι ο αριθμός των φοιτητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα αυξάνεται σταθερά, ο βαθμός συμμετοχής παραμένει κάτω του 4% στις περισσότερες χώρες. Επιπλέον, σε αρκετές χώρες η αύξηση του αριθμού συμμετοχής παραμένει στάσιμη ή μάλιστα μειώνεται. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η εξέταση των οικονομικών και άλλων πιθανών εμποδίων που ενδέχεται να αποτρέπουν τη συμμετοχή των φοιτητών στο πρόγραμμα ERASMUS και η εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τρόπους βελτίωσης της συμμετοχής. Στη μελέτη δίδονται απαντήσεις στα ακόλουθα βασικά ερωτήματα: Ποια είναι η παρούσα κατάσταση όσον αφορά την κινητικότητα των φοιτητών και ειδικότερα τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες; Σε ποιον βαθμό εμπόδια οικονομικού χαρακτήρα αποτρέπουν τους φοιτητές από τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα ERASMUS; Σε ποιον βαθμό είναι το πρόγραμμα ERASMUS προσβάσιμο για φοιτητές από όλες τις κοινωνικοοικονομικές ομάδες; Ποιοι άλλοι παράγοντες, όπως είναι τα προσωπικά κίνητρα, η πληροφόρηση, οι όροι της υποτροφίας ERASMUS, και η συμβατότητα μεταξύ των συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, επηρεάζουν τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS; Ποιοι χρηματοδοτικοί μηχανισμοί και άλλες πρωτοβουλίες θα μπορούσαν να αυξήσουν τον αριθμό των φοιτητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS στο μέλλον; Η ανάλυση βασίζεται σε τρεις κύριες πηγές πληροφοριών: δευτερογενή ανάλυση δεδομένων, έρευνα μεταξύ των φοιτητών και περιπτωσιολογικές μελέτες. Η δευτερογενής ανάλυση δεδομένων περιλαμβάνει σύνθεση πληροφοριών από υπάρχουσες μελέτες και δεδομένα. Πραγματοποιήσαμε έρευνα μεταξύ φοιτητών που συμμετείχαν και άλλων που δεν συμμετείχαν στο πρόγραμμα ERASMUS για να πληροφορηθούμε σχετικά με τα κίνητρά τους και τα εμπόδια που συνάντησαν σε σχέση με τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα ERASMUS. Η έρευνα διεξήχθη σε επτά χώρες που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη διαφοροποίηση ως προς τα οικονομικά εμπόδια, όπως γίνονται αντιληπτά, (μεγαλύτερα/μικρότερα) και το επίπεδο συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS (υψηλότερο/χαμηλότερο). Το τελικό δείγμα περιλαμβάνει απαντήσεις, εκ των οποίων απαντήσεις προέρχονται από φοιτητές που δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS και απαντήσεις προέρχονται από φοιτητές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS. Εις βάθος περιπτωσιολογικές μελέτες πραγματοποιήθηκαν σε τέσσερις χώρες: σκοπός τους ήταν η επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων και η ενημέρωση σχετικά με πιθανές ορθές πρακτικές. Πολλές προηγούμενες μελέτες έχουν ερευνήσει τα εμπόδια στη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS. Η παρούσα μελέτη συγκεντρώνει στοιχεία από άλλες μελέτες και τεκμηριώνει τα συμπεράσματά τους με μια νέα έρευνα μεταξύ των φοιτητών. Επιπλέον, οι περισσότερες μελέτες με αντικείμενο την κινητικότητα εξετάζουν τους παράγοντες που λειτουργούν ως 3

4 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής κίνητρα και ως εμπόδια, έτσι όπως τα αντιλαμβάνονται οι μετακινούμενοι φοιτητές. Ωστόσο, εξίσου ενδιαφέρουσα είναι και η εξέταση φοιτητών που δεν συμμετείχαν σε πρόγραμμα κινητικότητας και η ενημέρωση σχετικά με τα υφιστάμενα εμπόδια όπως τα αντιλαμβάνονται οι εν λόγω φοιτητές. Ως εκ τούτου, η τρέχουσα έρευνα μεταξύ φοιτητών που δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS αποτελεί σημαντική προστιθέμενη αξία για την παρούσα μελέτη σε σχέση με τις υπάρχουσες γνώσεις. Επιπλέον, οι εις βάθος περιπτωσιολογικές μελέτες παρουσιάζουν ενδιαφέρουσες πρακτικές σε εθνικό και θεσμικό επίπεδο με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση του προγράμματος ERASMUS. Βασικά ευρήματα σχετικά με τη συμμετοχή στο πρόγραμμα Ο αριθμός των φοιτητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS αυξάνεται με σταθερούς ρυθμούς από τα τέλη της δεκαετίας του Τα τελευταία χρόνια, η αύξηση ήταν ιδιαίτερα έντονη, ακόμα και λαμβανομένης υπόψη της αύξησης του αριθμού των φοιτητών με την ένταξη νέων κρατών μελών στην ΕΕ. Το συνολικό ποσοστό των φοιτητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS κυμαίνεται μεταξύ 0,1% και 1,5% επί του συνόλου των εγγεγραμμένων φοιτητών, με εξαίρεση το Λουξεμβούργο όπου το ποσοστό συμμετοχής υπερβαίνει το 6%. Το ποσοστό συμμετοχής τείνει να είναι χαμηλότερο στα νέα κράτη μέλη, αλλά η αύξηση του αριθμού των εγγραφών τείνει να είναι ταχύτερη σε αυτές τις χώρες και ως εκ τούτου τα συνολικά ποσοστά εξισώνονται. Σε ορισμένα παλαιότερα κράτη μέλη, το ποσοστό συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS έχει σταθεροποιηθεί ή και μειωθεί. Οι λόγοι για τους οποίους οι φοιτητές συμμετέχουν στο πρόγραμμα αφορούν κυρίως την προσωπική τους εξέλιξη: τη δυνατότητα να ζήσουν στο εξωτερικό, να γνωρίσουν νέους ανθρώπους, να αποκτήσουν «ήπιες δεξιότητες», αλλά και να βελτιώσουν επίσης τις δεξιότητές τους στις ξένες γλώσσες. Τα αναμενόμενα οφέλη για τη μελλοντική τους σταδιοδρομία τοποθετούνται χαμηλότερα στην κλίμακα των ατομικών προτεραιοτήτων, αλλά εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό παράγοντα για τους περισσότερους φοιτητές. Οι φοιτητές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS τείνουν να προέρχονται από υψηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα. Άλλες ενδεικτικές τάσεις που παρατηρούνται είναι ότι στις περισσότερες χώρες σχετικά περισσότεροι φοιτητές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS προέρχονται από παραδοσιακά «ακαδημαϊκά» πανεπιστήμια και όχι από εναλλακτικά ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, και ότι περισσότεροι προέρχονται από την πρωτεύουσα και άλλες πόλεις. Τα ποσοστά συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS είναι υψηλότερα μεταξύ των φοιτητών στον τομέα των οικονομικών και των κοινωνικών επιστημών, και χαμηλότερα στον τομέα των φυσικών επιστημών. Οι φοιτητές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS είναι πιθανότερο να είναι νεότεροι από τον μέσο όρο των φοιτητών. Βασικά ευρήματα σχετικά με τα οικονομικά εμπόδια Οι οικονομικές δυσκολίες αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα που περιορίζει τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS. 57% των φοιτητών που δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS δηλώνουν ότι η φοίτηση στο εξωτερικό είναι υπερβολικά ακριβή και δεν σκέπτονται καν να συμμετάσχουν και 29% των φοιτητών απορρίπτουν το πρόγραμμα ERASMUS κατόπιν σκέψης, διότι η προσφερόμενη υποτροφία δεν επαρκεί για την κάλυψη των εξόδων τους. Ο βαθμός στον οποίον αντιλαμβάνονται οι φοιτητές τα οικονομικά εμπόδια διαφοροποιείται σημαντικά από χώρα σε χώρα. Τα οικονομικά εμπόδια απασχολούν ιδιαίτερα τους φοιτητές στην πλειονότητα των χωρών, αν και σε κάποιες χώρες, ιδίως στη Φινλανδία και τη Σουηδία, 4

5 Βελτίωση της συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS ο προβληματισμός σχετικά με τα οικονομικά εμπόδια είναι σχετικά χαμηλότερος σε σχέση με άλλα ζητήματα. Εντούτοις, σε όλες τις χώρες οι οικονομικές δυσκολίες περιλαμβάνονται στα τρία βασικά ζητήματα που προβληματίζουν τους φοιτητές σε σχέση με την κινητικότητα. Ωστόσο, τα εμπόδια, όπως γίνονται αντιληπτά, δεν φαίνεται να μειώνουν το εθνικό ποσοστό συμμετοχής ή να αυξάνουν το ποσοστό των φοιτητών από οικογένειες υψηλότερου εισοδήματος μεταξύ των μετακινούμενων φοιτητών. Δεν είναι μόνον η ύπαρξη διαθέσιμων χρημάτων που περιορίζει τους φοιτητές, αλλά ιδίως η ισορροπία μεταξύ του αναμενόμενου κόστους και των αναμενόμενων οφελών: οι φοιτητές επενδύουν περισσότερους από τους δικούς τους πόρους στην εμπειρία του προγράμματος ERASMUS, όταν αναμένουν άμεσα οφέλη για την αγορά εργασίας. Είναι σαφές ότι η αξία της εμπειρίας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στο εξωτερικό είναι υψηλότερη στις αγορές εργασίας όπου λιγότεροι απόφοιτοι έχουν αυτές τις εμπειρίες. Ως εκ τούτου, καθώς ο αριθμός των φοιτητών με εμπειρία σπουδών στο εξωτερικό αυξάνεται, τα σχετικά πλεονεκτήματα αυτής της εμπειρίας στο εξωτερικό για την αγορά εργασίας μειώνονται. Τα τελευταία χρόνια, τα ατομικά οικονομικά οφέλη που παρέχονται στην αγορά εργασίας λόγω της συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS έχουν μειωθεί. Κατά συνέπεια, σε ορισμένες χώρες (ιδίως εκείνες με τα υψηλότερα επίπεδα σπουδών στο εξωτερικό), το πρόγραμμα ERASMUS δεν θεωρείται λογική επένδυση σε μια μελλοντική σταδιοδρομία, αλλά μάλλον πολυτέλεια που καλό είναι να αποφεύγεται από φοιτητές με περιορισμένους πόρους. Οι φοιτητές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS τείνουν να προέρχονται από υψηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα. Η τάση αυτή είναι ιδιαίτερα εμφανής στις πλουσιότερες χώρες σε σύγκριση με τις λιγότερο πλούσιες χώρες της Ευρώπης. Αυτό ενδέχεται να αντικατοπτρίζει συγκεκριμένες για κάθε χώρα διαφορές ως προς τον τρόπο με τον οποίον αντιμετωπίζεται το πρόγραμμα ERASMUS, ανάλογα με την αναμενόμενη οικονομική απόδοσή του για τους φοιτητές στο μέλλον, παρέχοντας είτε «οφέλη κατανάλωσης» είτε «οφέλη επένδυσης». Επομένως, ο περιοριστικός παράγων όσον αφορά τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS για φοιτητές από χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα δεν είναι η διαθεσιμότητα άμεσης χρηματοδότησης, όπως η πρόσβαση σε φοιτητικά δάνεια ή οικογενειακούς πόρους. Αντιθέτως, είναι μάλλον η ευαισθησία τους έναντι των πρόσθετων δαπανών που σχετίζονται με μια περίοδο σπουδών στο εξωτερικό. Αναφορικά με αυτό, δεν είναι μόνο το συνολικό ύψος της υποτροφίας που επηρεάζει την προθυμία των φοιτητών να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα ERASMUS, αλλά σαφέστατα και οι πρακτικές πτυχές της χρηματοδότησής τους για μια περίοδο σπουδών σε μη οικείο περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης της αβεβαιότητάς τους σχετικά με το κόστος που θα προκύψει, το τελικό ύψος της υποτροφίας ERASMUS που θα τους καταβληθεί και της αβεβαιότητας σχετικά με την αντιστοιχία μεταξύ του προγράμματος των πληρωμών και του χρόνου κατά τον οποίο θα προκύπτουν οι δαπάνες. Άλλα συγκεκριμένα ευρήματα περιλαμβάνουν τα εξής: Ο βαθμός στον οποίον οι φοιτητές που συμμετείχαν στην έρευνα αντιλαμβάνονται τα οικονομικά εμπόδια διαφοροποιείται σημαντικά από χώρα σε χώρα. Σε 5 από τις 7 χώρες, αυτό αποτελεί τον σημαντικότερο περιορισμό που αποτρέπει τους φοιτητές από το να εξετάσουν το ενδεχόμενο σπουδών στο εξωτερικό στις άλλες 2 χώρες, το πρόβλημα εντάσσεται στα 3 κορυφαία. Αν και είναι δύσκολο να παρασχεθεί μια αξιόπιστη εκτίμηση του αριθμού των πιθανών μετακινούμενων φοιτητών που δεν σπουδάζουν στο εξωτερικό εξαιτίας οικονομικών δυσκολιών, υπολογίζουμε ότι ο αριθμός αυτός κυμαίνεται μεταξύ 5

6 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής και 1,5 εκατ. φοιτητών. Ωστόσο, οι οικονομικές δυσκολίες δεν αποτελούν τα μοναδικά εμπόδια στη συμμετοχή, και ακόμα και αν τα οικονομικά ζητήματα επιλύονταν πλήρως, ενδέχεται σημαντικό ποσοστό των φοιτητών αυτών να μην σπούδαζαν στο εξωτερικό εξαιτίας ζητημάτων που σχετίζονται με οικογενειακές και προσωπικές σχέσεις. Η αναγνώριση των διδακτικών μονάδων αποτελεί ένα ακόμα σημαντικό ζήτημα που απασχολεί τους φοιτητές σε όλες σχεδόν τις χώρες. 34% κατά μέσο όρο των φοιτητών ανέφεραν ότι φόβοι που αφορούν την αναγνώριση των διδακτικών μονάδων επηρέασαν την απόφασή τους να μην συμμετάσχουν στο πρόγραμμα ERASMUS, με τον αριθμό να φτάνει το 60% σε ορισμένες χώρες. Σε αρκετές χώρες, αυτό επιδεινώνεται από τον φόβο ότι τυχόν προβλήματα με την αναγνώριση των διδακτικών μονάδων θα καθυστερήσουν την αποφοίτηση και θα δημιουργήσουν πρόσθετα έξοδα μέσω συσσωρευμένων φοιτητικών δανείων, διδάκτρων ή/και καθυστερημένης απόκτησης εισοδημάτων. Τα συστήματα οικονομικής ενίσχυσης των φοιτητών διαφέρουν σημαντικά στην Ευρώπη όσον αφορά τη σχετική αναλογία των υποτροφιών, των δανείων και άλλων τρόπων επιδότησης καθώς και το απόλυτο επίπεδο της ενίσχυσης. Τα στοιχεία φαίνεται να υποδεικνύουν ότι όταν οι φοιτητές διαθέτουν ανεξάρτητη πηγή εισοδήματος (πλήρεις υποτροφίες), θεωρούν ότι υπάρχουν λιγότερα οικονομικά εμπόδια για τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα ERASMUS. Δεν υπάρχει ορατή σχέση μεταξύ της βοήθειας που βασίζεται στις ανάγκες στο πλαίσιο των εθνικών συστημάτων και της κοινωνικοοικονομικής κατανομής των φοιτητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS. Οι πόροι που διατίθενται για την κινητικότητα των φοιτητών διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα, αλλά φαίνεται σαφώς να έχουν σχέση με τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS. Δεν είναι σαφές κατά πόσον η πρόσθετη χρηματοδότηση είναι εκείνη που ενθαρρύνει τη συμμετοχή ή κατά πόσον η χρηματοδότηση αυτή υποδεικνύει ότι η διεθνοποίηση αποτελεί σημαντικό στοιχείο των εθνικών προγραμμάτων που αφορούν την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Όπου η διεθνοποίηση εκλαμβάνεται ως σημαντικό τμήμα των δραστηριοτήτων των πανεπιστημίων, οι φοιτητές ενδέχεται να αισθάνονται μεγαλύτερη «πίεση» να συμμετάσχουν σε προγράμματα κινητικότητας. Βασικά ευρήματα σχετικά με άλλα πιθανά εμπόδια Τα εμπόδια οικονομικού χαρακτήρα δεν αποτελούν τη μοναδική σημαντική πτυχή που επηρεάζει τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS. Υπάρχουν τέσσερις ακόμα ομάδες πιθανών εμποδίων για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS: οι όροι του προγράμματος ERASMUS, η συμβατότητα των συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η έλλειψη πληροφόρησης σχετικά με το πρόγραμμα, καθώς και προσωπικοί παράγοντες. Οι φοιτητές φαίνεται να επιδεικνύουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη δυνατότητα να σπουδάσουν στο εξωτερικό. Μόλις 24% των φοιτητών που δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS ανέφεραν ότι δεν ενδιαφέρονται για πρόγραμμα σπουδών στο εξωτερικό. Ταυτόχρονα, υπάρχουν τρία ζητήματα που απασχολούν τους σπουδαστές σε σχέση με τη συμμετοχή τους σε πρόγραμμα σπουδών στο εξωτερικό, δηλαδή ζητήματα που σχετίζονται με την αναγνώριση, τις δεξιότητές τους στις ξένες γλώσσες και τις προσωπικές σχέσεις που περιορίζουν την ευρύτερη κινητικότητά τους. 6

7 Βελτίωση της συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS Τα συγκεκριμένα ευρήματα σε σχέση με αυτά τα άλλα πιθανά εμπόδια είναι τα εξής: Πέραν των οικονομικών ζητημάτων, η σημασία των άλλων πιθανών εμποδίων δείχνει έντονα εθνικά πρότυπα διαφοροποίησης. Οι φοιτητές δήλωσαν ότι η αναγνώριση των διδακτικών μονάδων αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα που θα αποτελούσε κίνητρο για να συμμετάσχουν σε πρόγραμμα σπουδών στο εξωτερικό (66% συμφώνησαν με αυτό), ενώ 62% πρότειναν υψηλότερο επίπεδο της υποτροφίας ERASMUS, και 62% ανέφεραν ότι ήθελαν να είναι σε θέση να επιλέξουν ένα πανεπιστήμιο υποδοχής πέραν των συμμετεχόντων ιδρυμάτων. 41% των φοιτητών ανέφεραν ότι αποθαρρύνθηκαν τουλάχιστον εν μέρει από τις σπουδές στο εξωτερικό λόγω των περιορισμένων δεξιοτήτων τους στη χρήση ξένων γλωσσών. Το εν λόγω ποσοστό κυμαίνεται από 34% ως 62% μεταξύ των χωρών. Μεταξύ των φοιτητών που δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS, οι προσωπικές σχέσεις και οι οικογενειακοί λόγοι που περιορίζουν την ευρύτερη κινητικότητά τους αποτελούν (πολύ) σημαντικό εμπόδιο για τους μισούς σχεδόν από τους σπουδαστές (46%), σε ποσοστό που κυμαίνεται από 36% έως 58% μεταξύ των χωρών. Οι παράγοντες αυτοί είχαν μεγαλύτερη σημασία για όσους δεν είχαν σκεφτεί σοβαρά να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα ERASMUS, ενώ οι φοιτητές που συμμετείχαν στο πρόγραμμα ERASMUS και οι φοιτητές που είχαν σκεφτεί να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα ERASMUS ανέφεραν ότι το εμπόδιο ήταν σχετικά χαμηλό. Λίγοι σχετικά φοιτητές ανέφεραν τον υψηλό ανταγωνισμό για τις υποτροφίες ως εμπόδιο. Ταυτόχρονα, 6% (3%-13% μεταξύ των χωρών) των φοιτητών ανέφεραν ότι δεν συμμετείχαν στο πρόγραμμα ERASMUS διότι η αίτησή τους για υποτροφία υπήρξε ανεπιτυχής, κάτι που υποδεικνύει σαφή ζήτηση για περισσότερες υποτροφίες. Η πληροφόρηση σχετικά με το πρόγραμμα εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα για κάποιους φοιτητές. 53% των ερωτηθέντων ανέφεραν ότι τυχόν περισσότερες πληροφορίες θα τους είχαν πείσει να συμμετάσχουν. Αντιθέτως, από τους φοιτητές που συμμετείχαν, μόλις 16% ανέφεραν ότι συνάντησαν προβλήματα με τον όγκο των πληροφοριών σχετικά με το πρόγραμμα. Περίπου 35% των φοιτητών του προγράμματος ERASMUS έκριναν ότι η διοικητική επιβάρυνση αποτελεί σημαντική δυσκολία, αλλά ταυτόχρονα μόλις 16% των φοιτητών έκριναν ότι οι διοικητικές απαιτήσεις αποτελούσαν (πολύ) σημαντικό λόγο που επηρεάζει την απόφασή τους να μην συμμετάσχουν. Η εικόνα του προγράμματος ERASMUS φαίνεται να είναι μάλλον «κοινωνικού» παρά «ακαδημαϊκού» χαρακτήρα. Αν και αυτό μπορεί να ελκύει κάποιες συγκεκριμένες ομάδες φοιτητών, το πρόγραμμα ERASMUS ενδέχεται να είναι λιγότερο ελκυστικό για φοιτητές που ενδιαφέρονται για μια περισσότερο ακαδημαϊκή εμπειρία. Κατά μέσον όρο, η περιορισμένη επιλογή ιδρυμάτων υποδοχής απασχόλησε περίπου ένα τρίτο των σπουδαστών. Σε ορισμένες χώρες, ωστόσο, το εν λόγω ζήτημα αποτελούσε έναν από τους σημαντικότερους προβληματισμούς, με συνολικό ποσοστό 61% των φοιτητών να συμφωνούν ότι τυχόν μεγαλύτερη επιλογή ιδρυμάτων υποδοχής θα τους ενθάρρυνε να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα. Περίπου το ένα τρίτο των φοιτητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS αντιμετώπισαν δυσκολίες που πήγαζαν από αβεβαιότητα σχετικά με το εκπαιδευτικό σύστημα στο εξωτερικό (34%) και έλλειψη ενότητας/συνέχειας μεταξύ του αντικειμένου των σπουδών στην πατρίδα τους και στο εξωτερικό 7

8 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής (33%). Ο βαθμός προβληματισμού σχετικά με την ποιότητα της εκπαίδευσης στο εξωτερικό ήταν κάπως χαμηλότερος (23%). Ορισμένα ζητήματα φαίνεται να έχουν σχετικά μικρή σημασία για τους φοιτητές: πολύ λίγοι φοιτητές έκριναν ότι η διάρκεια του προγράμματος σπουδών ήταν είτε υπερβολικά μεγάλη (3-11%) είτε υπερβολικά σύντομη (8-26%). Οι επαγγελματικές υποχρεώσεις στην πατρίδα αποτελούσαν το λιγότερο σημαντικό εμπόδιο η έλλειψη προγραμμάτων σπουδών στα αγγλικά στο εξωτερικό και η έλλειψη υποστήριξης όσον αφορά τις φοιτητικές υπηρεσίες αποτελούσε δευτερεύον πρόβλημα. Τα περισσότερα από τα εμπόδια είναι μεγαλύτερα για τους προπτυχιακούς φοιτητές από ό,τι για τους μεταπτυχιακούς φοιτητές, αλλά η σχετική σημασία τους παραμένει η ίδια. Συστάσεις Βάσει των προαναφερθέντων ευρημάτων, η μελέτη προβαίνει στις ακόλουθες βασικές συστάσεις. Α. Συστάσεις σχετικά με τα οικονομικά εμπόδια Το πρόγραμμα ERASMUS είναι επιτυχημένο και η μελέτη έκρινε ότι υπάρχει σημαντικός βαθμός μη καλυπτόμενης ζήτησης. Δεδομένου αυτού, υπάρχει σημαντική ανάγκη για περισσότερες υποτροφίες στο πλαίσιο του προγράμματος ERASMUS. Υπάρχουν σημαντικές εθνικές διαφορές όσον αφορά τα σημαντικότερα εμπόδια για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS: είναι σημαντικό οι συστάσεις σε επίπεδο πολιτικής να εστιάσουν σε καταστάσεις συγκεκριμένες για κάθε χώρα και να επιζητηθούν συγκεκριμένες για κάθε χώρα λύσεις στα εγχώρια προβλήματα. Στον βαθμό που αποκάλυψε η μελέτη μας (ειδικά η δευτερογενής ανάλυση δεδομένων) υπάρχουν λίγες σχετικά αναλύσεις σε εθνικό επίπεδο που αφορούν τα ποσοστά συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS. Τέτοιου είδους έρευνες σε εθνικό επίπεδο θα μπορούσαν να παράσχουν σημαντικές πληροφορίες για τα εγχώρια μέσα πολιτικής (π.χ. εθνικούς οργανισμούς και ιδρύματα που θα απευθύνονται ειδικά σε εκείνες τις ομάδες φοιτητών που συμμετέχουν λιγότερο). Ένα ιδιαίτερο πρόβλημα που προκύπτει από τους μηχανισμούς που εφαρμόζονται επί του παρόντος είναι ότι οι «επιτυχημένες» χώρες (δηλαδή οι χώρες με υψηλά επίπεδα συμμετοχής) επηρεάζονται αρνητικά από την επιτυχία τους εξαιτίας των σταθερών προϋπολογισμών του προγράμματος ERASMUS. Οι επιλογές αυτών των χωρών είναι (α) να απογοητεύσουν μεγάλο αριθμό φοιτητών, (β) να μειώσουν το ύψος της υποτροφίας ανά φοιτητή ή (γ) να διαθέσουν πρόσθετη χρηματοδότηση σε εθνικό επίπεδο. Συνιστάται η λήψη μέτρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να «τιμωρείται» η επιτυχία. Η διάθεση περισσότερων πόρων για χώρες με υψηλή συμμετοχή ή για χώρες όπου η ζήτηση είναι σημαντικά υψηλότερη από όση καλύπτει η υποτροφία, θα βοηθούσε στην αντιμετώπιση του εν λόγω ζητήματος. Μια εναλλακτική προσέγγιση σε επίπεδο πολιτικής είναι η δημιουργία ενός αποθεματικού ταμείου για το πρόγραμμα ERASMUS, που θα ανακτά χρηματοδότηση από τις χώρες που δεν αξιοποιούν πλήρως τον προϋπολογισμό τους και θα τη διανέμει εκ νέου σε χώρες με πολύ μεγάλο αριθμό υποψηφίων. 8

9 Βελτίωση της συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS Το αίτημα για μεγαλύτερη συνεισφορά των φοιτητών είναι ανέφικτο. Τα οικονομικά οφέλη της συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS παρουσιάζουν μείωση, ενώ το ατομικό οικονομικό κόστος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (δίδακτρα, εξάρτηση από φοιτητικά δάνεια) έχει αυξηθεί. Δεδομένου ότι οι απολαβές από τις σπουδές στο εξωτερικό παρουσιάζουν μείωση, και ότι η υποτροφία του προγράμματος ERASMUS δεν συνδέεται με τα πραγματικά έξοδα που προκύπτουν κατά την περίοδο των σπουδών στο εξωτερικό, είναι περιορισμένη η προθυμία των φοιτητών να επενδύσουν δικούς τους πόρους σε μια δραστηριότητα με ελλιπώς καθορισμένα και πιθανώς ατελείωτα έξοδα, η οποία δεν αποφέρει σημαντικά οφέλη στην αγορά εργασίας αλλά συχνά συνοδεύεται από προβλήματα αναγνώρισης. Οι φοιτητές του προγράμματος ERASMUS ανέφεραν μια σειρά από μακροπρόθεσμα οφέλη που έχουν αποκομίσει από τις σπουδές τους στο εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένων των μεταβιβάσιμων δεξιοτήτων, της απόκτησης γλωσσικών δεξιοτήτων και της αλλαγής της νοοτροπίας που μπορούν να αλλάξουν την αναλογία κόστους/οφέλους για τον φοιτητή και ιδίως να αυξήσουν την προθυμία του να σπουδάσει/εργαστεί στο εξωτερικό προκειμένου να έχει πρόσβαση σε αυτά τα οφέλη. Κατά την προώθηση του προγράμματος ERASMUS, πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή σε αυτά τα μακροπρόθεσμα οφέλη. Η χρήση άμεσων ιδιωτικών επενδύσεων των φοιτητών για το πρόγραμμα ERASMUS δεν είναι εφικτή, αλλά μπορούν να ενθαρρυνθούν περαιτέρω συνεισφορές από εταιρείες και άλλους οργανισμούς που συμμετέχουν στην παροχή θέσεων πρακτικής άσκησης φοιτητών μέσω του προγράμματος ERASMUS. Υπάρχει σημαντικό περιθώριο αύξησης της παροχής θέσεων πρακτικής άσκησης φοιτητών στο πλαίσιο του προγράμματος ERASMUS, δεδομένων των σαφών οφελών για τους φοιτητές (παρά την ύπαρξη ορισμένων διοικητικού χαρακτήρα ζητημάτων) και τις συμμετέχουσες εταιρείες. Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο δεν αποτελεί το σημαντικότερο εμπόδιο που έχει αντίκτυπο στη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS, αν και διαδραματίζει πράγματι κάποιον ρόλο. Εξετάζοντας ποιες θα ήταν οι πλέον αποτελεσματικές πολιτικές, οι ανάγκες των φοιτητών με μειονεκτικό υπόβαθρο αντιμετωπίζονται καλύτερα σε εθνικό επίπεδο (εθνικό σύστημα ενίσχυσης φοιτητών), αντλώντας πιθανότατα από πόρους που προέρχονται από μεμονωμένα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Πολλά συστήματα ενίσχυσης φοιτητών διαθέτουν ήδη μηχανισμούς για φοιτητές με μειονεκτικό υπόβαθρο, και ως εκ τούτου θα προκύψουν προβληματισμοί σχετικά με το αν οι μηχανισμοί πολιτικής στο επίπεδο του προγράμματος ERASMUS ενδέχεται να αυξήσουν τη γραφειοκρατία και να μειώσουν τη διαφάνεια. Υπάρχουν διαφορές συγκεκριμένες ανά τόπο όσον αφορά τα ποσοστά συμμετοχής οι λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές και οι αγροτικές περιοχές σημειώνουν κατά παράδοση μικρότερα ποσοστά συμμετοχής σε σχέση με τις μητροπολιτικές περιοχές και τις πρωτεύουσες. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνες τις λιγότερο ευνοημένες περιοχές που δεν διαθέτουν μεγάλα ερευνητικά πανεπιστήμια, αλλά μικρά εξειδικευμένα ιδρύματα, κολέγια και πανεπιστήμια εφαρμοσμένων επιστημών. Υπάρχει σαφές περιθώριο χρήσης των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων για την αύξηση της συμμετοχής των επιλέξιμων περιοχών. Ωστόσο, η δυναμική των ανισοτήτων δεν είναι απολύτως ξεκάθαρη, και ως εκ τούτου απαιτείται περισσότερη εις βάθος μελέτη των εν λόγω προβλημάτων και ανισοτήτων προτού ληφθεί αποφασιστική δράση σε επίπεδο πολιτικής. 9

10 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής Η μελέτη αποκάλυψε αρκετά οικονομικά/διοικητικά εμπόδια, ιδίως σε σχέση με τις διαδικασίες καταβολής των χρημάτων. Υπάρχουν πολλά επιχειρήματα υπέρ της προκαταβολικής πληρωμής, με δεδομένα τα προβλήματα που μπορεί να προκαλέσει τυχόν καθυστερημένη καταβολή, και πρέπει να υπάρξει μεγαλύτερη διαφάνεια όσον αφορά τα επίπεδα των υποτροφιών. Πρέπει να παρέχεται καλύτερη πληροφόρηση όσον αφορά το σχετικό συνολικό κόστος σπουδών για μια περίοδο σπουδών στο εξωτερικό σε σχέση με τις διαθέσιμες υποτροφίες. Ένας τομέας που προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό είναι αυτός της παροχής πληροφόρησης σε σχέση με τις δυνατότητες συγχρηματοδότησης στο εσωτερικό χωρών και ιδρυμάτων. Οι φοιτητές ανέφεραν έλλειψη τέτοιου είδους πληροφόρησης ή/και ανεπαρκή διαφάνεια. Το ίδιο επιχείρημα αφορά τη δυνατότητα μεταφοράς των εθνικών/θεσμικών/άλλων υποτροφιών και δανείων. Αυτό θα συμβάλει σημαντικά στην υπέρβαση των οικονομικών δυσκολιών που αφορούν τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS, αλλά δεν φαίνεται να έχουν όλοι οι φοιτητές γνώση αυτών των δυνατοτήτων. Η αναγνώριση και η μεταφορά των διδακτικών μονάδων παραμένει πολύ σημαντικό ζήτημα, και αποτελεί, γενικότερα, το δεύτερο σημαντικότερο εμπόδιο μετά τα οικονομικά προβλήματα. Τα δύο ζητήματα συνδέονται σαφώς μεταξύ τους, δεδομένου ότι η έλλειψη αναγνώρισης ενδέχεται να οδηγήσει σε παράταση της περιόδου σπουδών και επομένως σε αύξηση των δαπανών. Εκφράζονται προβληματισμοί ότι η διαδικασία της Μπολόνια δεν έχει μέχρι στιγμής αντιμετωπίσει σε σημαντικό βαθμό τα ζητήματα αναγνώρισης με τα οποία έρχονται αντιμέτωποι τόσο οι μεμονωμένοι φοιτητές που σπουδάζουν στο εξωτερικό όσο και οι εξεταστικοί φορείς που έχουν αναλάβει την υποχρέωση της αναγνώρισης των διδακτικών μονάδων που αποκτήθηκαν αλλού από τους φοιτητές τους. Υπάρχει περιθώριο αύξησης της συμμετοχής μέσω της χρήσης των υποτροφιών του προγράμματος ERASMUS στο πλαίσιο προγραμμάτων κοινών και διπλών πτυχίων (που αντιμετωπίζει άμεσα το ζήτημα της αναγνώρισης) που περιλαμβάνουν υποχρεωτική περίοδο σπουδών στο εξωτερικό. Αυτά τα συστήματα έχουν το πλεονέκτημα ότι ενισχύουν την κινητικότητα των διδασκόντων, μειώνουν τις παρεξηγήσεις και την άγνοια των διδασκόντων και, ως εκ τούτου, συμβάλλουν στη βελτίωση της κινητικότητας των φοιτητών. Β. Συστάσεις σχετικά με άλλους παράγοντες Η μελέτη δεν έδειξε σημαντικά προβλήματα σε σχέση με τον μέσο χρόνο της περιόδου σπουδών στο εξωτερικό (6 μήνες) με υποτροφίες του προγράμματος ERASMUS. Υπάρχει αρκετό περιθώριο για δυνατότητες κινητικότητας ελαφρώς διαφορετικής φύσεως, ιδίως για σύντομα εντατικά προγράμματα (1-3 εβδομάδων) που περιλαμβάνουν φοιτητές και διδάσκοντες από πολλές χώρες και ιδρύματα, και απευθύνονται σε όσους δεν είναι (ακόμη) σίγουροι για τα οφέλη μιας μεγαλύτερης περιόδου σπουδών. Υπάρχει η δυνατότητα της διεύρυνσης του προγράμματος ERASMUS για μεγαλύτερες περιόδους στο εξωτερικό. Ωστόσο, τα οικονομικά κονδύλια σημαίνουν ότι υπάρχει αντιστάθμιση του κόστους, η οποία μειώνει τη συνολική συμμετοχή (και περιλαμβάνει λιγότερους φοιτητές για μεγαλύτερες περιόδους). Το πρόγραμμα παροχής θέσεων πρακτικής άσκησης θεωρήθηκε επιτυχημένο και φαίνεται ότι είναι πρόσφορο για περαιτέρω προώθηση μεταξύ των φοιτητών και των εργοδοτών στο πρόγραμμα ERASMUS για παροχή θέσεων πρακτική άσκησης. 10

11 Βελτίωση της συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS Αυτό θα αυξήσει τη συνολική συμμετοχή, ιδίως στα πανεπιστήμια εφαρμοσμένων επιστημών όπου η πρακτική άσκηση αποτελεί συχνά μέρος του προγράμματος σπουδών. Η μελέτη αποκάλυψε δυνατότητες επίλυσης κάποιων από τα προβλήματα κινητικότητας εκτός του συστήματος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Για παράδειγμα, έδειξε ότι οι φοιτητές που λαμβάνουν πληροφόρηση σχετικά με τις δυνατότητες σπουδών στο εξωτερικό σε πρώιμο στάδιο της ακαδημαϊκής τους σταδιοδρομίας επιδεικνύουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για συμμετοχή σε προγράμματα κινητικότητας. Υπάρχει περιθώριο διάδοσης περισσότερων πληροφοριών σχετικά με τις σπουδές στο εξωτερικό και τα ευρύτερα οφέλη αυτών, συμπεριλαμβανομένων των μεταβιβάσιμων δεξιοτήτων και των γλωσσικών δεξιοτήτων, στα τελευταία στάδια της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το πρόγραμμα ERASMUS θεωρείται γενικότερα επιτυχημένο, αν και το επίπεδο της επιτυχίας αυτής διαφέρει μεταξύ χωρών και ενδιαφερόμενων μερών. Υπάρχουν δύο εναλλακτικές προτάσεις για τη βελτίωση της εικόνας του προγράμματος ERASMUS. Μια προσέγγιση είναι να διασφαλισθεί ότι το ERASMUS διατηρεί μια ομοιογενή ταυτότητα για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, π.χ. μέσω μιας πανευρωπαϊκής διαδικτυακής ενημερωτικής πύλης, η οποία θα περιλαμβάνει πληροφορίες σε ευρωπαϊκό, εθνικό και θεσμικό επίπεδο. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει τη δημιουργία ενιαίων μαθημάτων «εισαγωγής στο πρόγραμμα ERASMUS» για φοιτητές που συμμετέχουν ή σκοπεύουν να συμμετάσχουν σε ανταλλαγή. Μια δεύτερη προσέγγιση θα ήταν να γίνει αποδεκτή η ποικιλία των εικόνων και να αξιοποιηθούν οι εμπειρίες των συμμετεχόντων και των αποφοίτων για την προώθηση του προγράμματος, με έμφαση στην ανταλλαγή εμπειριών, τις πρακτικές πληροφορίες, τις συμβουλές για το τι πρέπει να κάνει και τι να αποφεύγει κανείς, τα συστήματα φίλων ή μεντόρων, την καλύτερη ένταξη των επισκεπτών φοιτητών και την ενίσχυση και τον περισσότερο επαγγελματικό χαρακτήρα των φοιτητικών συλλόγων όπως είναι το Δίκτυο «ERASMUS Student Network». 11

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Σύνοψη Το παρόν υπόμνημα εξετάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ ΤΑ ΦΟΡΤΗΓΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΤΡΕΝΩΝ

ΟΔΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ ΤΑ ΦΟΡΤΗΓΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΤΡΕΝΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΟΔΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013. Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση στην Κύπρο. τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση

Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013. Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση στην Κύπρο. τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση 9 o Διεθνές Συνέδριο «Ελληνική ή Γλώσσα και Ορολογία» -7-9 Νοεμβρίου 2013 Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013 Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Σύνοψη Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Υφιστάμενες ελλείψεις και μελλοντικές προοπτικές του ευρωπαϊκού ιδιωτικού διεθνούς

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ. Ευφροσύνη Παπασταματίου 18 Δεκεμβρίου 2013 Συντονίστρια ERASMUS

ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ. Ευφροσύνη Παπασταματίου 18 Δεκεμβρίου 2013 Συντονίστρια ERASMUS ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ERASMUS+: Η κινητικότητα στην Ανώτατη Εκπαίδευση Ευφροσύνη Παπασταματίου 18 Δεκεμβρίου 2013 Συντονίστρια ERASMUS ΥΠΑΡΧΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Ένα ενιαίο πρόγραμμα ERASMUS+ Πρόγραμμα Δια Βίου

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2000

Διαβάστε περισσότερα

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1 Πλαίσιο του ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Έργου.. 1 Περιγραφή του έργου. 2 Εταίροι... 3 Εναρκτήρια συνάντηση στις Βρυξέλλες 4 Επανεξετάζοντας την εκπαίδευση.4 Επαφές χρηματοδότηση.5 Πρόσθετες εθνικές διεθνείς έρευνες έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ- L.L.P. ERASMUS - ΣΠΟΥΔΕΣ Ακαδημαϊκό έτος : 2013-2014 ΕΚΘΕΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ- L.L.P. ERASMUS - ΣΠΟΥΔΕΣ Ακαδημαϊκό έτος : 2013-2014 ΕΚΘΕΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Παράρτημα V.2 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

κινητικότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση

κινητικότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση 17 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ERASMUS+: Αλλαγές στη διαχείριση της κινητικότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση Πάντειο Πανεπιστήμιο Ευφροσύνη Παπασταματίου 13 Ιουνίου 2014 Υπεύθυνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΆ ΕΡΓΑΛΕΊΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΣΥΝΟΧΉΣ 2014-2020 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΣΤΡΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΕ: ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

ΟΔΟΣΤΡΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΕ: ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΟΔΟΣΤΡΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΕ: ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟΔΡΟΜΩΝ EUROVELO

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟΔΡΟΜΩΝ EUROVELO ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟΔΡΟΜΩΝ EUROVELO ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Σύνοψη Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑΣ Το πρόγραμμα της Πρακτικής Άσκησης Φοιτητών αποτελεί έργο του Πανεπιστημίου Πειραιώς ενταγμένο στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» (ΕΠΕΔΒΜ),

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Πολιτική Επιστήμη 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2020 ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2020 ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ EL Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Μετά τη Λισσαβόνα: προς μια κοινωνία της γνώσης Η δομή των επαγγελματικών προσόντων αλλάζει Από τη μεσοπρόθεσμη

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Η πρώτη παρέμβαση αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Χημικοί Τμήμα Χημικών Μηχανικών 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Theo Nichols Nadir Suğur

Theo Nichols Nadir Suğur 1 2 The Nichls Nadir Suğur 3 4 Ευχαριστίες Ευχαριστίες οφείλονται σε όλους τους εταίρους του προγράμματος που συμμετείχαν στην άσκηση αυτή, τόσο στην Τουρκία όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει να ευχαριστήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ Γραφείο Erasmus Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ Ημ/νία: 20/05/2014 Αρ. Πρωτοκ.: 548 Κτίριο Α, Κωστακιοί, 471 00 Άρτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26810 50544 e-mail: erasmus @ teiep. gr ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 29.6.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ για την εφαρμογή της οδηγίας 2005/36/ΕΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS PLUS 2015-16

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS PLUS 2015-16 ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS PLUS 2015-16 Ελένη Κ. Παλούρα, Καθηγήτρια Ακαδημαϊκή Συντονίστρια ERASMUS, ΤΦ www.eurep.auth.gr φοιτητές εξερχόμενοι ERASMUS+ σπουδές 1 Ε. Κ. Παλούρα ERASMUS PLUS 2014 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ERASMUS

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ KA1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ KA1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ KA1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016 1. Κινητικότητα φοιτητών ERASMUS+ με σκοπό την Πρακτική Άσκηση Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Στρασβούργο/Βρυξέλλες, 19 Νοεμβρίου 2013. Συχνές Ερωτήσεις για το Erasmus+

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Στρασβούργο/Βρυξέλλες, 19 Νοεμβρίου 2013. Συχνές Ερωτήσεις για το Erasmus+ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Στρασβούργο/Βρυξέλλες, 19 Νοεμβρίου 2013 Συχνές Ερωτήσεις για το Erasmus+ Τι είναι το Erasmus+; Το Erasmus+ είναι το νέο πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εκπαίδευση, την κατάρτιση,

Διαβάστε περισσότερα

Μαριάννα Καβουνίδου Γεωπόνος - MEd

Μαριάννα Καβουνίδου Γεωπόνος - MEd Μαριάννα Καβουνίδου Γεωπόνος - MEd Βασική Δράση 1- Κινητικότητα Μαθησιακή Κινητικότητα Προσωπικού Σχολικής Εκπαίδευσης / Επιμόρφωση Προσωπικού Βασική Δράση 2 - Συμπράξεις Στρατηγικές Συμπράξεις στον Τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Το Cedefop με λίγα λόγια Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να αναζητηθούν στο διαδίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

Τα πιστεύω μας. Οι άνθρωποί μας

Τα πιστεύω μας. Οι άνθρωποί μας Οι επιτυχίες μας κατά την περίοδο 2009 2014 Ποιοί είμαστε Είμαστε η μεγαλύτερη πολιτική οικογένεια της Ευρώπης και η δράση μας αναπτύσσεται με γνώμονα ένα κεντροδεξιό πολιτικό όραμα. Είμαστε η Κοινοβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ERASMUS+ TRAINEESHIPS ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ERASMUS+ TRAINEESHIPS ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήµιον Αθηνών TΜΗΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΑΙ ΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ERASMUS+ TRAINEESHIPS ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016 Περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ (LLP) ERASMUS - ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Ακαδημαϊκό έτος :...

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ (LLP) ERASMUS - ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Ακαδημαϊκό έτος :... Παράρτηµα V.5 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης 1) ΣΤΟΧΟΣ Να αρχίσει συζήτηση σχετικά με το ρόλο που διαδραματίζουν τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια στην κοινωνία και στην οικονομία της γνώσης. 2) ΠΡΑΞΗ Ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

Brussels, 30 January 2013. Αξιότιμα Μέλη,

Brussels, 30 January 2013. Αξιότιμα Μέλη, Directorate-General for Communication Public Opinion Monitoring Unit Brussels, 30 January 2013 Αξιότιμα Μέλη, Ενόψει των ευρωπαϊκών εκλογών του 2014, βρίσκομαι στην ευχάριστη θέση να σας αποστείλω τα αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας: Σταθακόπουλος Βλάσης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΟΠΑ Επιστημονικός Υπεύθυνος Γραφείου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής:

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής: ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ Ο νέος αναπτυξιακός νόµος αποσκοπεί στη δηµιουργία ενός ισχυρού πλαισίου κινήτρων και διαδικασιών µε σκοπό την ενίσχυση των επενδύσεων (εγχώριων και ξένων άµεσων), τη διεύρυνση των επιλέξιµων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2. Επιχειρηματικότητα: έννοια και σημασία σελ.3. Επιχειρηματίας: γεννιέσαι ή γίνεσαι?...σελ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2. Επιχειρηματικότητα: έννοια και σημασία σελ.3. Επιχειρηματίας: γεννιέσαι ή γίνεσαι?...σελ. Ιουστινιανού 3, 41222, Λάρισα Τηλ:2410-626945 e-mail: info@entre.gr web site: www.entre.gr ΜΗΝΙΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ΜΑΙΟΣ 2006 ΤΕΥΧΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2 Επιχειρηματικότητα: έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) Βρυξέλλες, Νοέμβριος 2013 ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φιλολογία Τμήμα Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής 1 Μελέτη απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φαρμακευτική 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 3 4 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά για εύρεση ΜΒΑ Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 5 Το παρόν αποτελεί προϊόν

Διαβάστε περισσότερα

Οι µεταπτυχιακές σπουδές στην Γερµανία

Οι µεταπτυχιακές σπουδές στην Γερµανία Οι µεταπτυχιακές σπουδές στην Γερµανία Στην Γερµανία υπάρχουν πάνω από 350 κρατικά ιδρύµατα Ανώτατης τριτοβάθµιας εκπαίδευσης. Στα Γερµανικά Πανεπιστήµια προσφέρονται µεταπτυχιακά προγράµµατα υψηλής ειδίκευσης

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΜΕΣΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΜΕΣΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΜΕΣΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1999 1 ΣΥΝΟΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕRASMUS Βασικές αρχές & Προετοιμασία για το Νέο Πρόγραμμα ERASMUS FOR ALL (2014-2020)

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕRASMUS Βασικές αρχές & Προετοιμασία για το Νέο Πρόγραμμα ERASMUS FOR ALL (2014-2020) ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕRASMUS Βασικές αρχές & Προετοιμασία για το Νέο Πρόγραμμα ERASMUS FOR ALL (2014-2020) Πανεπιστήμιο Πατρών, Πέμπτη 14 Μαρτίου 2013 Ελίνα Μαυρογιώργου, ΙΚΥ/ Εθνική Μονάδα -Erasmus ΔΡΑΣΕΙΣ/Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Επιχειρηματικότητας ΕΚΠΑ

Εργαστήριο Επιχειρηματικότητας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Επιχειρηματικότητας ΕΚΠΑ Για την εξυπηρέτηση εκπαιδευτικών και ερευνητικών αναγκών στην επιχειρηματικότητα, ιδρύθηκε και λειτουργεί στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 168/62 7.6.2014 ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 612/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Μαρτίου 2014 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Μεταπτυχιακό στα Ανθρώπινα Δικαιώματα

Ευρωπαϊκό Μεταπτυχιακό στα Ανθρώπινα Δικαιώματα Ευρωπαϊκό Μεταπτυχιακό στα Ανθρώπινα Δικαιώματα Ευρωπαϊκό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στα Δικαιώματα του Ανθρώπου και τον Εκδημοκρατισμό Πρόσκληση για αίτηση συμμετοχήςστο Ακαδημαϊκό Έτος 2015-2016 Το Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 11.3.2014

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 11.3.2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 11.3.2014 C(2014) 1446 final ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11.3.2014 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Παιδαγωγική Σχολή Τμήμα: Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Το Κοινοβούλιο ενέκρινε

Το Κοινοβούλιο ενέκρινε http://europedirect.pde.gov.gr Μηνιαιο ενημερωτικο δελτιο ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Ν.Ε.Ο. Πατρών-Αθηνών 32, Πάτρα, 26441 2613-613 646 info@edic.pde.gov.gr EuropeDirect

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Σύνοψη:

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ. ERASMUS+: Η κινητικότητα στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Θεσσαλονίκη

ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ. ERASMUS+: Η κινητικότητα στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Θεσσαλονίκη ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ERASMUS+: Η κινητικότητα στην Ανώτατη Εκπαίδευση Θεσσαλονίκη Ευφροσύνη Παπασταματίου 17 Φεβρουαρίου 2014 Υπεύθυνη για την Ανώτατη Εκπαίδευση ΥΠΑΡΧΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Ένα ενιαίο πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό: Εσύ τι γνωρίζεις;

Μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό: Εσύ τι γνωρίζεις; Μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό: Εσύ τι γνωρίζεις; Οι περισσότεροι φοιτητές μετά την απόκτηση του πτυχίου τους ενδιαφέρονται να επιμορφωθούν συνεχίζοντας τις σπουδές τους σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Η

Διαβάστε περισσότερα

Προετοιμασία για το Νέο Πρόγραμμα ERASMUS FOR ALL (2014-2020) Οδηγίες για τον νέο Χάρτη & για την υπογραφή διμερών συμφωνιών

Προετοιμασία για το Νέο Πρόγραμμα ERASMUS FOR ALL (2014-2020) Οδηγίες για τον νέο Χάρτη & για την υπογραφή διμερών συμφωνιών Προετοιμασία για το Νέο Πρόγραμμα ERASMUS FOR ALL (2014-2020) Οδηγίες για τον νέο Χάρτη & για την υπογραφή διμερών συμφωνιών Ελίνα Μαυρογιώργου, ΙΚΥ/ Εθνική Μονάδα -Erasmus ΥΠΑΡΧΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Ένα ενιαίο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) Γιατί στο Νεάπολις Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο Νεάπολις γίνεσαι μέλος μιας ζωντανής κοινότητας που αποτελείται από προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και από ακαδημαϊκό προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΝΕΟΤΗΤΑ

ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΝΕΟΤΗΤΑ ECTS: ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΝΕΟΤΗΤΑ Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα προωθεί τη συνεργασία µεταξύ πανεπιστηµίων ως µέσο για τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ & ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ:

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ & ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ & ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ: Εφόσον ο υποψήφιος φοιτητής επιθυμεί να συμμετέχει στο πρόγραμμα Erasmus+ για πρακτική άσκηση σε κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα»

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» «Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» Γκίκας Α. Χαρδούβελης Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής Παν. Πειραιώς Οικονομικός Σύμβουλος Ομίλου Eurobank

Διαβάστε περισσότερα

Θεματοφύλακας των οικονομικών της ΕΕ

Θεματοφύλακας των οικονομικών της ΕΕ EL Θεματοφύλακας των οικονομικών της ΕΕ ΕΥΡΩΠΑÏKΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ Ελέγχοντας τα κεφάλαια της ΕΕ σε ολόκληρο τον κόσμο Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο είναι θεσμικό όργανο της ΕΕ, το οποίο ιδρύθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές για τα όρια των συμβάσεων

Κατευθυντήριες γραμμές για τα όρια των συμβάσεων EIOPA-BoS-14/165 EL Κατευθυντήριες γραμμές για τα όρια των συμβάσεων EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19; email: info@eiopa.europa.eu

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Οι Στόχοι της Διαδικασίας της Bologna

Οι Στόχοι της Διαδικασίας της Bologna Η Διαδικασία της Bologna και o Ευρωπαϊκός Χώρος Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ο πρωταρχικός στόχος της διαδικασίας της Bologna είναι η δημιουργία ενός ενιαίου Ευρωπαϊκού χώρου στην Ανώτερη Εκπαίδευση, που προωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ON LINE ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ERASMUS+

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ON LINE ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ERASMUS+ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (ΙΚΥ) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ON LINE

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ αριθ. 1 ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ 2015

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ αριθ. 1 ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ 2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 13.1.2015 COM(2015) 11 final ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ αριθ. 1 ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ 2015 ΠΟΥ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αίτηση για σπουδές στο Ηνωμένο Βασίλειο

Αίτηση για σπουδές στο Ηνωμένο Βασίλειο Αίτηση για σπουδές στο Ηνωμένο Βασίλειο www.ucas.com/international ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2014 Βημα Επιλογη προγραµµατων σπουδων Βημα Αιτηση Βημα Προετοιµασια για τις σπουδες Τι είναι η UCAS; Η UCAS παρέχει ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΙ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΜΟ.ΔΙ.Π.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΙ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΜΟ.ΔΙ.Π. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΙ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΜΟ.ΔΙ.Π. ΠΙΝΑΚΑΣ 1. Προγράμματα Προπτυχιακών και Μεταπτυχιακών Σπουδών των Τμημάτων του Iδρύματος Προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Δ. Τριάντης, Ι. Λεράκη, Α. Κιντώνη ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Συνέδριο «Διασφάλιση και

Διαβάστε περισσότερα

Ποια τα οφέλη για τις επιχειρήσεις;

Ποια τα οφέλη για τις επιχειρήσεις; ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ Τοµεακό πρόγραµµα Erasmus H ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ERASMUS Νέα προσόντα στον χώρο εργασίας ΕΙΕ, Τρίτη, 16 Οκτωβρίου 2012 Ελίνα Μαυρογιώργου, IKY-Ελληνική Εθνική

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α.

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. 2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ Ο.Π.Α. 2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. Από το σύνολο των πτυχιούχων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΕ ΙΔΡΥΜΑΤΑ-ΕΤΑΙΡΟΥΣ ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων: Καθ. Ι. Ψαρομηλινγκος - Φοιτήτρια: Ελένη Στάμου Α.Μ.2119

Επιβλέπων: Καθ. Ι. Ψαρομηλινγκος - Φοιτήτρια: Ελένη Στάμου Α.Μ.2119 Επιβλέπων: Καθ. Ι. Ψαρομηλινγκος - Φοιτήτρια: Ελένη Στάμου Α.Μ.2119 Εισαγωγή στα MOOCs, ορισμός, πως ξεκίνησαν Λόγος ύπαρξης τους, ΗΠΑ, Ευρώπη Διαφοροποιήσεις, xmoocs vs cmoocs και σύγκριση με τα παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ E-LEARNING ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΥΘΥΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr Εισαγωγή Έρευνα Stedima: Ισότητα και Ισορροπία στην εργασιακή και προσωπική ζωή των ανωτάτων στελεχών Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ» ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ» ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ «ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΕΝΤΖΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ» ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΠΡΟΣ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΖΩΗ 30 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 32

ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΖΩΗ 30 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 32 ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΑΣΤΕΡ 2012-2013 5 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΠΑΚ 6 ΟΙ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΣΤΕΡ ΣΤΟ ΤΕΠΑΚ 8 ΣΧΟΛΕΣ ΚΑΙ ΤΜHΜΑΤΑ 11 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ 28 ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΖΩΗ 30

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010 Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας Μάρτιος 2010 Περιεχόµενα Ταυτότητα έρευνας 4 Συµπεράσµατα 5 Συνοπτικά αποτελέσµατα Μέρος Α: Απόψεις εργαζοµένων 10 1. Γενικά χαρακτηριστικά εταιρείας 11 Προφίλ εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ JEAN MONNET Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ-ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΑ ΕΘΝΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ JEAN MONNET Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ-ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΑ ΕΘΝΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ JEAN MONNET ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ JEAN MONNET ΘΕΜΑ : Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ-ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΑ ΕΘΝΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ Δρ.Σωκρ.Καπλάνης ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΜΑΪΟΣ 2001 Η Ε Υ Ρ Ω Π Α Ϊ Κ Η Π Ο Λ Ι Τ Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΜΜΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Το Πρόγραμμα «Ενίσχυση Τουριστικών

Διαβάστε περισσότερα