ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS"

Transcript

1 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΈΝΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS ΜΕΛΕΤΗ Περιεχόμενο: Η παρούσα μελέτη ερευνά τον βαθμό στον οποίον οι ευρωπαίοι φοιτητές έρχονται αντιμέτωποι με οικονομικά και άλλου είδους εμπόδια όσον αφορά τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα Erasmus. Τα στοιχεία υποδεικνύουν ότι τα κυριότερα εμπόδια στη συμμετοχή ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ χωρών, με εξαίρεση τα ζητήματα οικονομικού χαρακτήρα, που απασχολούν ιδιαίτερα τους φοιτητές παντού. Η συμμετοχή στο πρόγραμμα Erasmus σχετίζεται με το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο των φοιτητών, και επηρεάζεται κυρίως από τις ατομικές προτιμήσεις και από παράγοντες κόστους-οφέλους και όχι από ζητήματα οικονομικής προσιτότητας. Άλλα εμπόδια στη συμμετοχή στο πρόγραμμα Erasmus περιλαμβάνουν προβλήματα με την αναγνώριση των διδακτικών μονάδων, καθώς και ανεπαρκείς γλωσσικές δεξιότητες και υπάρχουσες προσωπικές δεσμεύσεις. IP/B/CULT/IC/2009_053 07/2010 PE EL

2 Το παρόν έγγραφο εκπονήθηκε κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΉΣ Hans Vossensteyn, Maarja Beerkens, Leon Cremonini - CHEPS, University of Twente (NL) Barbara Besançon, Noor Focken, Bart Leurs AEF (NL) Andrew McCoshan, Neringa Mozuraityte ECOTEC (UK) Jeroen Huisman, Manuel Souto Otero - ICHEM, University of Bath (UK) Hans de Wit (University of Applied Sciences Amsterdam) ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ Ana Maria Nogueira Θεματικό Τμήμα Διαρθρωτικών Πολιτικών και Συνοχής Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Πρωτότυπο: EN. Μεταφράσεις: DE, FR. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΚΔΟΤΗ Για να επικοινωνήσετε με τον Τομέα Πολιτικής ή να εγγραφείτε συνδρομητής στο μηνιαίο ενημερωτικό δελτίο του, στείλτε μήνυμα στο: Βρυξέλλες, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 2010 Το παρόν έγγραφο είναι διαθέσιμο στο διαδίκτυο στην ακόλουθη διεύθυνση: ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ Οι απόψεις που εκφράζονται στο παρόν έγγραφο αποτελούν αποκλειστική ευθύνη του συντάκτη και δεν εκφράζουν κατ ανάγκην την επίσημη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η αναπαραγωγή και η μετάφραση για μη εμπορικούς σκοπούς επιτρέπεται υπό την προϋπόθεση ότι γίνεται δεόντως μνεία της πηγής και κατόπιν ενημέρωσης του εκδότη και αποστολής αντιγράφου σε αυτόν.

3 Βελτίωση της συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης Από την έναρξή του το 1987, το πρόγραμμα ERASMUS της ΕΕ έχει δώσει σε πάνω από 2,2 εκατομμύρια φοιτητές και μέλη του προσωπικού των πανεπιστημίων τη δυνατότητα να μετακινηθούν στο εσωτερικό της Ευρώπης. Σήμερα, περισσότεροι από φοιτητές σπουδάζουν και εργάζονται στο εξωτερικό κάθε χρόνο μέσω του προγράμματος ERASMUS. Παρότι ο αριθμός των φοιτητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα αυξάνεται σταθερά, ο βαθμός συμμετοχής παραμένει κάτω του 4% στις περισσότερες χώρες. Επιπλέον, σε αρκετές χώρες η αύξηση του αριθμού συμμετοχής παραμένει στάσιμη ή μάλιστα μειώνεται. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η εξέταση των οικονομικών και άλλων πιθανών εμποδίων που ενδέχεται να αποτρέπουν τη συμμετοχή των φοιτητών στο πρόγραμμα ERASMUS και η εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τρόπους βελτίωσης της συμμετοχής. Στη μελέτη δίδονται απαντήσεις στα ακόλουθα βασικά ερωτήματα: Ποια είναι η παρούσα κατάσταση όσον αφορά την κινητικότητα των φοιτητών και ειδικότερα τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες; Σε ποιον βαθμό εμπόδια οικονομικού χαρακτήρα αποτρέπουν τους φοιτητές από τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα ERASMUS; Σε ποιον βαθμό είναι το πρόγραμμα ERASMUS προσβάσιμο για φοιτητές από όλες τις κοινωνικοοικονομικές ομάδες; Ποιοι άλλοι παράγοντες, όπως είναι τα προσωπικά κίνητρα, η πληροφόρηση, οι όροι της υποτροφίας ERASMUS, και η συμβατότητα μεταξύ των συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, επηρεάζουν τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS; Ποιοι χρηματοδοτικοί μηχανισμοί και άλλες πρωτοβουλίες θα μπορούσαν να αυξήσουν τον αριθμό των φοιτητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS στο μέλλον; Η ανάλυση βασίζεται σε τρεις κύριες πηγές πληροφοριών: δευτερογενή ανάλυση δεδομένων, έρευνα μεταξύ των φοιτητών και περιπτωσιολογικές μελέτες. Η δευτερογενής ανάλυση δεδομένων περιλαμβάνει σύνθεση πληροφοριών από υπάρχουσες μελέτες και δεδομένα. Πραγματοποιήσαμε έρευνα μεταξύ φοιτητών που συμμετείχαν και άλλων που δεν συμμετείχαν στο πρόγραμμα ERASMUS για να πληροφορηθούμε σχετικά με τα κίνητρά τους και τα εμπόδια που συνάντησαν σε σχέση με τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα ERASMUS. Η έρευνα διεξήχθη σε επτά χώρες που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη διαφοροποίηση ως προς τα οικονομικά εμπόδια, όπως γίνονται αντιληπτά, (μεγαλύτερα/μικρότερα) και το επίπεδο συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS (υψηλότερο/χαμηλότερο). Το τελικό δείγμα περιλαμβάνει απαντήσεις, εκ των οποίων απαντήσεις προέρχονται από φοιτητές που δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS και απαντήσεις προέρχονται από φοιτητές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS. Εις βάθος περιπτωσιολογικές μελέτες πραγματοποιήθηκαν σε τέσσερις χώρες: σκοπός τους ήταν η επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων και η ενημέρωση σχετικά με πιθανές ορθές πρακτικές. Πολλές προηγούμενες μελέτες έχουν ερευνήσει τα εμπόδια στη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS. Η παρούσα μελέτη συγκεντρώνει στοιχεία από άλλες μελέτες και τεκμηριώνει τα συμπεράσματά τους με μια νέα έρευνα μεταξύ των φοιτητών. Επιπλέον, οι περισσότερες μελέτες με αντικείμενο την κινητικότητα εξετάζουν τους παράγοντες που λειτουργούν ως 3

4 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής κίνητρα και ως εμπόδια, έτσι όπως τα αντιλαμβάνονται οι μετακινούμενοι φοιτητές. Ωστόσο, εξίσου ενδιαφέρουσα είναι και η εξέταση φοιτητών που δεν συμμετείχαν σε πρόγραμμα κινητικότητας και η ενημέρωση σχετικά με τα υφιστάμενα εμπόδια όπως τα αντιλαμβάνονται οι εν λόγω φοιτητές. Ως εκ τούτου, η τρέχουσα έρευνα μεταξύ φοιτητών που δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS αποτελεί σημαντική προστιθέμενη αξία για την παρούσα μελέτη σε σχέση με τις υπάρχουσες γνώσεις. Επιπλέον, οι εις βάθος περιπτωσιολογικές μελέτες παρουσιάζουν ενδιαφέρουσες πρακτικές σε εθνικό και θεσμικό επίπεδο με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση του προγράμματος ERASMUS. Βασικά ευρήματα σχετικά με τη συμμετοχή στο πρόγραμμα Ο αριθμός των φοιτητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS αυξάνεται με σταθερούς ρυθμούς από τα τέλη της δεκαετίας του Τα τελευταία χρόνια, η αύξηση ήταν ιδιαίτερα έντονη, ακόμα και λαμβανομένης υπόψη της αύξησης του αριθμού των φοιτητών με την ένταξη νέων κρατών μελών στην ΕΕ. Το συνολικό ποσοστό των φοιτητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS κυμαίνεται μεταξύ 0,1% και 1,5% επί του συνόλου των εγγεγραμμένων φοιτητών, με εξαίρεση το Λουξεμβούργο όπου το ποσοστό συμμετοχής υπερβαίνει το 6%. Το ποσοστό συμμετοχής τείνει να είναι χαμηλότερο στα νέα κράτη μέλη, αλλά η αύξηση του αριθμού των εγγραφών τείνει να είναι ταχύτερη σε αυτές τις χώρες και ως εκ τούτου τα συνολικά ποσοστά εξισώνονται. Σε ορισμένα παλαιότερα κράτη μέλη, το ποσοστό συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS έχει σταθεροποιηθεί ή και μειωθεί. Οι λόγοι για τους οποίους οι φοιτητές συμμετέχουν στο πρόγραμμα αφορούν κυρίως την προσωπική τους εξέλιξη: τη δυνατότητα να ζήσουν στο εξωτερικό, να γνωρίσουν νέους ανθρώπους, να αποκτήσουν «ήπιες δεξιότητες», αλλά και να βελτιώσουν επίσης τις δεξιότητές τους στις ξένες γλώσσες. Τα αναμενόμενα οφέλη για τη μελλοντική τους σταδιοδρομία τοποθετούνται χαμηλότερα στην κλίμακα των ατομικών προτεραιοτήτων, αλλά εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό παράγοντα για τους περισσότερους φοιτητές. Οι φοιτητές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS τείνουν να προέρχονται από υψηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα. Άλλες ενδεικτικές τάσεις που παρατηρούνται είναι ότι στις περισσότερες χώρες σχετικά περισσότεροι φοιτητές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS προέρχονται από παραδοσιακά «ακαδημαϊκά» πανεπιστήμια και όχι από εναλλακτικά ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, και ότι περισσότεροι προέρχονται από την πρωτεύουσα και άλλες πόλεις. Τα ποσοστά συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS είναι υψηλότερα μεταξύ των φοιτητών στον τομέα των οικονομικών και των κοινωνικών επιστημών, και χαμηλότερα στον τομέα των φυσικών επιστημών. Οι φοιτητές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS είναι πιθανότερο να είναι νεότεροι από τον μέσο όρο των φοιτητών. Βασικά ευρήματα σχετικά με τα οικονομικά εμπόδια Οι οικονομικές δυσκολίες αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα που περιορίζει τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS. 57% των φοιτητών που δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS δηλώνουν ότι η φοίτηση στο εξωτερικό είναι υπερβολικά ακριβή και δεν σκέπτονται καν να συμμετάσχουν και 29% των φοιτητών απορρίπτουν το πρόγραμμα ERASMUS κατόπιν σκέψης, διότι η προσφερόμενη υποτροφία δεν επαρκεί για την κάλυψη των εξόδων τους. Ο βαθμός στον οποίον αντιλαμβάνονται οι φοιτητές τα οικονομικά εμπόδια διαφοροποιείται σημαντικά από χώρα σε χώρα. Τα οικονομικά εμπόδια απασχολούν ιδιαίτερα τους φοιτητές στην πλειονότητα των χωρών, αν και σε κάποιες χώρες, ιδίως στη Φινλανδία και τη Σουηδία, 4

5 Βελτίωση της συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS ο προβληματισμός σχετικά με τα οικονομικά εμπόδια είναι σχετικά χαμηλότερος σε σχέση με άλλα ζητήματα. Εντούτοις, σε όλες τις χώρες οι οικονομικές δυσκολίες περιλαμβάνονται στα τρία βασικά ζητήματα που προβληματίζουν τους φοιτητές σε σχέση με την κινητικότητα. Ωστόσο, τα εμπόδια, όπως γίνονται αντιληπτά, δεν φαίνεται να μειώνουν το εθνικό ποσοστό συμμετοχής ή να αυξάνουν το ποσοστό των φοιτητών από οικογένειες υψηλότερου εισοδήματος μεταξύ των μετακινούμενων φοιτητών. Δεν είναι μόνον η ύπαρξη διαθέσιμων χρημάτων που περιορίζει τους φοιτητές, αλλά ιδίως η ισορροπία μεταξύ του αναμενόμενου κόστους και των αναμενόμενων οφελών: οι φοιτητές επενδύουν περισσότερους από τους δικούς τους πόρους στην εμπειρία του προγράμματος ERASMUS, όταν αναμένουν άμεσα οφέλη για την αγορά εργασίας. Είναι σαφές ότι η αξία της εμπειρίας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στο εξωτερικό είναι υψηλότερη στις αγορές εργασίας όπου λιγότεροι απόφοιτοι έχουν αυτές τις εμπειρίες. Ως εκ τούτου, καθώς ο αριθμός των φοιτητών με εμπειρία σπουδών στο εξωτερικό αυξάνεται, τα σχετικά πλεονεκτήματα αυτής της εμπειρίας στο εξωτερικό για την αγορά εργασίας μειώνονται. Τα τελευταία χρόνια, τα ατομικά οικονομικά οφέλη που παρέχονται στην αγορά εργασίας λόγω της συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS έχουν μειωθεί. Κατά συνέπεια, σε ορισμένες χώρες (ιδίως εκείνες με τα υψηλότερα επίπεδα σπουδών στο εξωτερικό), το πρόγραμμα ERASMUS δεν θεωρείται λογική επένδυση σε μια μελλοντική σταδιοδρομία, αλλά μάλλον πολυτέλεια που καλό είναι να αποφεύγεται από φοιτητές με περιορισμένους πόρους. Οι φοιτητές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS τείνουν να προέρχονται από υψηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα. Η τάση αυτή είναι ιδιαίτερα εμφανής στις πλουσιότερες χώρες σε σύγκριση με τις λιγότερο πλούσιες χώρες της Ευρώπης. Αυτό ενδέχεται να αντικατοπτρίζει συγκεκριμένες για κάθε χώρα διαφορές ως προς τον τρόπο με τον οποίον αντιμετωπίζεται το πρόγραμμα ERASMUS, ανάλογα με την αναμενόμενη οικονομική απόδοσή του για τους φοιτητές στο μέλλον, παρέχοντας είτε «οφέλη κατανάλωσης» είτε «οφέλη επένδυσης». Επομένως, ο περιοριστικός παράγων όσον αφορά τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS για φοιτητές από χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα δεν είναι η διαθεσιμότητα άμεσης χρηματοδότησης, όπως η πρόσβαση σε φοιτητικά δάνεια ή οικογενειακούς πόρους. Αντιθέτως, είναι μάλλον η ευαισθησία τους έναντι των πρόσθετων δαπανών που σχετίζονται με μια περίοδο σπουδών στο εξωτερικό. Αναφορικά με αυτό, δεν είναι μόνο το συνολικό ύψος της υποτροφίας που επηρεάζει την προθυμία των φοιτητών να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα ERASMUS, αλλά σαφέστατα και οι πρακτικές πτυχές της χρηματοδότησής τους για μια περίοδο σπουδών σε μη οικείο περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης της αβεβαιότητάς τους σχετικά με το κόστος που θα προκύψει, το τελικό ύψος της υποτροφίας ERASMUS που θα τους καταβληθεί και της αβεβαιότητας σχετικά με την αντιστοιχία μεταξύ του προγράμματος των πληρωμών και του χρόνου κατά τον οποίο θα προκύπτουν οι δαπάνες. Άλλα συγκεκριμένα ευρήματα περιλαμβάνουν τα εξής: Ο βαθμός στον οποίον οι φοιτητές που συμμετείχαν στην έρευνα αντιλαμβάνονται τα οικονομικά εμπόδια διαφοροποιείται σημαντικά από χώρα σε χώρα. Σε 5 από τις 7 χώρες, αυτό αποτελεί τον σημαντικότερο περιορισμό που αποτρέπει τους φοιτητές από το να εξετάσουν το ενδεχόμενο σπουδών στο εξωτερικό στις άλλες 2 χώρες, το πρόβλημα εντάσσεται στα 3 κορυφαία. Αν και είναι δύσκολο να παρασχεθεί μια αξιόπιστη εκτίμηση του αριθμού των πιθανών μετακινούμενων φοιτητών που δεν σπουδάζουν στο εξωτερικό εξαιτίας οικονομικών δυσκολιών, υπολογίζουμε ότι ο αριθμός αυτός κυμαίνεται μεταξύ 5

6 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής και 1,5 εκατ. φοιτητών. Ωστόσο, οι οικονομικές δυσκολίες δεν αποτελούν τα μοναδικά εμπόδια στη συμμετοχή, και ακόμα και αν τα οικονομικά ζητήματα επιλύονταν πλήρως, ενδέχεται σημαντικό ποσοστό των φοιτητών αυτών να μην σπούδαζαν στο εξωτερικό εξαιτίας ζητημάτων που σχετίζονται με οικογενειακές και προσωπικές σχέσεις. Η αναγνώριση των διδακτικών μονάδων αποτελεί ένα ακόμα σημαντικό ζήτημα που απασχολεί τους φοιτητές σε όλες σχεδόν τις χώρες. 34% κατά μέσο όρο των φοιτητών ανέφεραν ότι φόβοι που αφορούν την αναγνώριση των διδακτικών μονάδων επηρέασαν την απόφασή τους να μην συμμετάσχουν στο πρόγραμμα ERASMUS, με τον αριθμό να φτάνει το 60% σε ορισμένες χώρες. Σε αρκετές χώρες, αυτό επιδεινώνεται από τον φόβο ότι τυχόν προβλήματα με την αναγνώριση των διδακτικών μονάδων θα καθυστερήσουν την αποφοίτηση και θα δημιουργήσουν πρόσθετα έξοδα μέσω συσσωρευμένων φοιτητικών δανείων, διδάκτρων ή/και καθυστερημένης απόκτησης εισοδημάτων. Τα συστήματα οικονομικής ενίσχυσης των φοιτητών διαφέρουν σημαντικά στην Ευρώπη όσον αφορά τη σχετική αναλογία των υποτροφιών, των δανείων και άλλων τρόπων επιδότησης καθώς και το απόλυτο επίπεδο της ενίσχυσης. Τα στοιχεία φαίνεται να υποδεικνύουν ότι όταν οι φοιτητές διαθέτουν ανεξάρτητη πηγή εισοδήματος (πλήρεις υποτροφίες), θεωρούν ότι υπάρχουν λιγότερα οικονομικά εμπόδια για τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα ERASMUS. Δεν υπάρχει ορατή σχέση μεταξύ της βοήθειας που βασίζεται στις ανάγκες στο πλαίσιο των εθνικών συστημάτων και της κοινωνικοοικονομικής κατανομής των φοιτητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS. Οι πόροι που διατίθενται για την κινητικότητα των φοιτητών διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα, αλλά φαίνεται σαφώς να έχουν σχέση με τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS. Δεν είναι σαφές κατά πόσον η πρόσθετη χρηματοδότηση είναι εκείνη που ενθαρρύνει τη συμμετοχή ή κατά πόσον η χρηματοδότηση αυτή υποδεικνύει ότι η διεθνοποίηση αποτελεί σημαντικό στοιχείο των εθνικών προγραμμάτων που αφορούν την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Όπου η διεθνοποίηση εκλαμβάνεται ως σημαντικό τμήμα των δραστηριοτήτων των πανεπιστημίων, οι φοιτητές ενδέχεται να αισθάνονται μεγαλύτερη «πίεση» να συμμετάσχουν σε προγράμματα κινητικότητας. Βασικά ευρήματα σχετικά με άλλα πιθανά εμπόδια Τα εμπόδια οικονομικού χαρακτήρα δεν αποτελούν τη μοναδική σημαντική πτυχή που επηρεάζει τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS. Υπάρχουν τέσσερις ακόμα ομάδες πιθανών εμποδίων για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS: οι όροι του προγράμματος ERASMUS, η συμβατότητα των συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η έλλειψη πληροφόρησης σχετικά με το πρόγραμμα, καθώς και προσωπικοί παράγοντες. Οι φοιτητές φαίνεται να επιδεικνύουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη δυνατότητα να σπουδάσουν στο εξωτερικό. Μόλις 24% των φοιτητών που δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS ανέφεραν ότι δεν ενδιαφέρονται για πρόγραμμα σπουδών στο εξωτερικό. Ταυτόχρονα, υπάρχουν τρία ζητήματα που απασχολούν τους σπουδαστές σε σχέση με τη συμμετοχή τους σε πρόγραμμα σπουδών στο εξωτερικό, δηλαδή ζητήματα που σχετίζονται με την αναγνώριση, τις δεξιότητές τους στις ξένες γλώσσες και τις προσωπικές σχέσεις που περιορίζουν την ευρύτερη κινητικότητά τους. 6

7 Βελτίωση της συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS Τα συγκεκριμένα ευρήματα σε σχέση με αυτά τα άλλα πιθανά εμπόδια είναι τα εξής: Πέραν των οικονομικών ζητημάτων, η σημασία των άλλων πιθανών εμποδίων δείχνει έντονα εθνικά πρότυπα διαφοροποίησης. Οι φοιτητές δήλωσαν ότι η αναγνώριση των διδακτικών μονάδων αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα που θα αποτελούσε κίνητρο για να συμμετάσχουν σε πρόγραμμα σπουδών στο εξωτερικό (66% συμφώνησαν με αυτό), ενώ 62% πρότειναν υψηλότερο επίπεδο της υποτροφίας ERASMUS, και 62% ανέφεραν ότι ήθελαν να είναι σε θέση να επιλέξουν ένα πανεπιστήμιο υποδοχής πέραν των συμμετεχόντων ιδρυμάτων. 41% των φοιτητών ανέφεραν ότι αποθαρρύνθηκαν τουλάχιστον εν μέρει από τις σπουδές στο εξωτερικό λόγω των περιορισμένων δεξιοτήτων τους στη χρήση ξένων γλωσσών. Το εν λόγω ποσοστό κυμαίνεται από 34% ως 62% μεταξύ των χωρών. Μεταξύ των φοιτητών που δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS, οι προσωπικές σχέσεις και οι οικογενειακοί λόγοι που περιορίζουν την ευρύτερη κινητικότητά τους αποτελούν (πολύ) σημαντικό εμπόδιο για τους μισούς σχεδόν από τους σπουδαστές (46%), σε ποσοστό που κυμαίνεται από 36% έως 58% μεταξύ των χωρών. Οι παράγοντες αυτοί είχαν μεγαλύτερη σημασία για όσους δεν είχαν σκεφτεί σοβαρά να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα ERASMUS, ενώ οι φοιτητές που συμμετείχαν στο πρόγραμμα ERASMUS και οι φοιτητές που είχαν σκεφτεί να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα ERASMUS ανέφεραν ότι το εμπόδιο ήταν σχετικά χαμηλό. Λίγοι σχετικά φοιτητές ανέφεραν τον υψηλό ανταγωνισμό για τις υποτροφίες ως εμπόδιο. Ταυτόχρονα, 6% (3%-13% μεταξύ των χωρών) των φοιτητών ανέφεραν ότι δεν συμμετείχαν στο πρόγραμμα ERASMUS διότι η αίτησή τους για υποτροφία υπήρξε ανεπιτυχής, κάτι που υποδεικνύει σαφή ζήτηση για περισσότερες υποτροφίες. Η πληροφόρηση σχετικά με το πρόγραμμα εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα για κάποιους φοιτητές. 53% των ερωτηθέντων ανέφεραν ότι τυχόν περισσότερες πληροφορίες θα τους είχαν πείσει να συμμετάσχουν. Αντιθέτως, από τους φοιτητές που συμμετείχαν, μόλις 16% ανέφεραν ότι συνάντησαν προβλήματα με τον όγκο των πληροφοριών σχετικά με το πρόγραμμα. Περίπου 35% των φοιτητών του προγράμματος ERASMUS έκριναν ότι η διοικητική επιβάρυνση αποτελεί σημαντική δυσκολία, αλλά ταυτόχρονα μόλις 16% των φοιτητών έκριναν ότι οι διοικητικές απαιτήσεις αποτελούσαν (πολύ) σημαντικό λόγο που επηρεάζει την απόφασή τους να μην συμμετάσχουν. Η εικόνα του προγράμματος ERASMUS φαίνεται να είναι μάλλον «κοινωνικού» παρά «ακαδημαϊκού» χαρακτήρα. Αν και αυτό μπορεί να ελκύει κάποιες συγκεκριμένες ομάδες φοιτητών, το πρόγραμμα ERASMUS ενδέχεται να είναι λιγότερο ελκυστικό για φοιτητές που ενδιαφέρονται για μια περισσότερο ακαδημαϊκή εμπειρία. Κατά μέσον όρο, η περιορισμένη επιλογή ιδρυμάτων υποδοχής απασχόλησε περίπου ένα τρίτο των σπουδαστών. Σε ορισμένες χώρες, ωστόσο, το εν λόγω ζήτημα αποτελούσε έναν από τους σημαντικότερους προβληματισμούς, με συνολικό ποσοστό 61% των φοιτητών να συμφωνούν ότι τυχόν μεγαλύτερη επιλογή ιδρυμάτων υποδοχής θα τους ενθάρρυνε να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα. Περίπου το ένα τρίτο των φοιτητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ERASMUS αντιμετώπισαν δυσκολίες που πήγαζαν από αβεβαιότητα σχετικά με το εκπαιδευτικό σύστημα στο εξωτερικό (34%) και έλλειψη ενότητας/συνέχειας μεταξύ του αντικειμένου των σπουδών στην πατρίδα τους και στο εξωτερικό 7

8 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής (33%). Ο βαθμός προβληματισμού σχετικά με την ποιότητα της εκπαίδευσης στο εξωτερικό ήταν κάπως χαμηλότερος (23%). Ορισμένα ζητήματα φαίνεται να έχουν σχετικά μικρή σημασία για τους φοιτητές: πολύ λίγοι φοιτητές έκριναν ότι η διάρκεια του προγράμματος σπουδών ήταν είτε υπερβολικά μεγάλη (3-11%) είτε υπερβολικά σύντομη (8-26%). Οι επαγγελματικές υποχρεώσεις στην πατρίδα αποτελούσαν το λιγότερο σημαντικό εμπόδιο η έλλειψη προγραμμάτων σπουδών στα αγγλικά στο εξωτερικό και η έλλειψη υποστήριξης όσον αφορά τις φοιτητικές υπηρεσίες αποτελούσε δευτερεύον πρόβλημα. Τα περισσότερα από τα εμπόδια είναι μεγαλύτερα για τους προπτυχιακούς φοιτητές από ό,τι για τους μεταπτυχιακούς φοιτητές, αλλά η σχετική σημασία τους παραμένει η ίδια. Συστάσεις Βάσει των προαναφερθέντων ευρημάτων, η μελέτη προβαίνει στις ακόλουθες βασικές συστάσεις. Α. Συστάσεις σχετικά με τα οικονομικά εμπόδια Το πρόγραμμα ERASMUS είναι επιτυχημένο και η μελέτη έκρινε ότι υπάρχει σημαντικός βαθμός μη καλυπτόμενης ζήτησης. Δεδομένου αυτού, υπάρχει σημαντική ανάγκη για περισσότερες υποτροφίες στο πλαίσιο του προγράμματος ERASMUS. Υπάρχουν σημαντικές εθνικές διαφορές όσον αφορά τα σημαντικότερα εμπόδια για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS: είναι σημαντικό οι συστάσεις σε επίπεδο πολιτικής να εστιάσουν σε καταστάσεις συγκεκριμένες για κάθε χώρα και να επιζητηθούν συγκεκριμένες για κάθε χώρα λύσεις στα εγχώρια προβλήματα. Στον βαθμό που αποκάλυψε η μελέτη μας (ειδικά η δευτερογενής ανάλυση δεδομένων) υπάρχουν λίγες σχετικά αναλύσεις σε εθνικό επίπεδο που αφορούν τα ποσοστά συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS. Τέτοιου είδους έρευνες σε εθνικό επίπεδο θα μπορούσαν να παράσχουν σημαντικές πληροφορίες για τα εγχώρια μέσα πολιτικής (π.χ. εθνικούς οργανισμούς και ιδρύματα που θα απευθύνονται ειδικά σε εκείνες τις ομάδες φοιτητών που συμμετέχουν λιγότερο). Ένα ιδιαίτερο πρόβλημα που προκύπτει από τους μηχανισμούς που εφαρμόζονται επί του παρόντος είναι ότι οι «επιτυχημένες» χώρες (δηλαδή οι χώρες με υψηλά επίπεδα συμμετοχής) επηρεάζονται αρνητικά από την επιτυχία τους εξαιτίας των σταθερών προϋπολογισμών του προγράμματος ERASMUS. Οι επιλογές αυτών των χωρών είναι (α) να απογοητεύσουν μεγάλο αριθμό φοιτητών, (β) να μειώσουν το ύψος της υποτροφίας ανά φοιτητή ή (γ) να διαθέσουν πρόσθετη χρηματοδότηση σε εθνικό επίπεδο. Συνιστάται η λήψη μέτρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να «τιμωρείται» η επιτυχία. Η διάθεση περισσότερων πόρων για χώρες με υψηλή συμμετοχή ή για χώρες όπου η ζήτηση είναι σημαντικά υψηλότερη από όση καλύπτει η υποτροφία, θα βοηθούσε στην αντιμετώπιση του εν λόγω ζητήματος. Μια εναλλακτική προσέγγιση σε επίπεδο πολιτικής είναι η δημιουργία ενός αποθεματικού ταμείου για το πρόγραμμα ERASMUS, που θα ανακτά χρηματοδότηση από τις χώρες που δεν αξιοποιούν πλήρως τον προϋπολογισμό τους και θα τη διανέμει εκ νέου σε χώρες με πολύ μεγάλο αριθμό υποψηφίων. 8

9 Βελτίωση της συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS Το αίτημα για μεγαλύτερη συνεισφορά των φοιτητών είναι ανέφικτο. Τα οικονομικά οφέλη της συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS παρουσιάζουν μείωση, ενώ το ατομικό οικονομικό κόστος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (δίδακτρα, εξάρτηση από φοιτητικά δάνεια) έχει αυξηθεί. Δεδομένου ότι οι απολαβές από τις σπουδές στο εξωτερικό παρουσιάζουν μείωση, και ότι η υποτροφία του προγράμματος ERASMUS δεν συνδέεται με τα πραγματικά έξοδα που προκύπτουν κατά την περίοδο των σπουδών στο εξωτερικό, είναι περιορισμένη η προθυμία των φοιτητών να επενδύσουν δικούς τους πόρους σε μια δραστηριότητα με ελλιπώς καθορισμένα και πιθανώς ατελείωτα έξοδα, η οποία δεν αποφέρει σημαντικά οφέλη στην αγορά εργασίας αλλά συχνά συνοδεύεται από προβλήματα αναγνώρισης. Οι φοιτητές του προγράμματος ERASMUS ανέφεραν μια σειρά από μακροπρόθεσμα οφέλη που έχουν αποκομίσει από τις σπουδές τους στο εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένων των μεταβιβάσιμων δεξιοτήτων, της απόκτησης γλωσσικών δεξιοτήτων και της αλλαγής της νοοτροπίας που μπορούν να αλλάξουν την αναλογία κόστους/οφέλους για τον φοιτητή και ιδίως να αυξήσουν την προθυμία του να σπουδάσει/εργαστεί στο εξωτερικό προκειμένου να έχει πρόσβαση σε αυτά τα οφέλη. Κατά την προώθηση του προγράμματος ERASMUS, πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή σε αυτά τα μακροπρόθεσμα οφέλη. Η χρήση άμεσων ιδιωτικών επενδύσεων των φοιτητών για το πρόγραμμα ERASMUS δεν είναι εφικτή, αλλά μπορούν να ενθαρρυνθούν περαιτέρω συνεισφορές από εταιρείες και άλλους οργανισμούς που συμμετέχουν στην παροχή θέσεων πρακτικής άσκησης φοιτητών μέσω του προγράμματος ERASMUS. Υπάρχει σημαντικό περιθώριο αύξησης της παροχής θέσεων πρακτικής άσκησης φοιτητών στο πλαίσιο του προγράμματος ERASMUS, δεδομένων των σαφών οφελών για τους φοιτητές (παρά την ύπαρξη ορισμένων διοικητικού χαρακτήρα ζητημάτων) και τις συμμετέχουσες εταιρείες. Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο δεν αποτελεί το σημαντικότερο εμπόδιο που έχει αντίκτυπο στη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS, αν και διαδραματίζει πράγματι κάποιον ρόλο. Εξετάζοντας ποιες θα ήταν οι πλέον αποτελεσματικές πολιτικές, οι ανάγκες των φοιτητών με μειονεκτικό υπόβαθρο αντιμετωπίζονται καλύτερα σε εθνικό επίπεδο (εθνικό σύστημα ενίσχυσης φοιτητών), αντλώντας πιθανότατα από πόρους που προέρχονται από μεμονωμένα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Πολλά συστήματα ενίσχυσης φοιτητών διαθέτουν ήδη μηχανισμούς για φοιτητές με μειονεκτικό υπόβαθρο, και ως εκ τούτου θα προκύψουν προβληματισμοί σχετικά με το αν οι μηχανισμοί πολιτικής στο επίπεδο του προγράμματος ERASMUS ενδέχεται να αυξήσουν τη γραφειοκρατία και να μειώσουν τη διαφάνεια. Υπάρχουν διαφορές συγκεκριμένες ανά τόπο όσον αφορά τα ποσοστά συμμετοχής οι λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές και οι αγροτικές περιοχές σημειώνουν κατά παράδοση μικρότερα ποσοστά συμμετοχής σε σχέση με τις μητροπολιτικές περιοχές και τις πρωτεύουσες. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνες τις λιγότερο ευνοημένες περιοχές που δεν διαθέτουν μεγάλα ερευνητικά πανεπιστήμια, αλλά μικρά εξειδικευμένα ιδρύματα, κολέγια και πανεπιστήμια εφαρμοσμένων επιστημών. Υπάρχει σαφές περιθώριο χρήσης των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων για την αύξηση της συμμετοχής των επιλέξιμων περιοχών. Ωστόσο, η δυναμική των ανισοτήτων δεν είναι απολύτως ξεκάθαρη, και ως εκ τούτου απαιτείται περισσότερη εις βάθος μελέτη των εν λόγω προβλημάτων και ανισοτήτων προτού ληφθεί αποφασιστική δράση σε επίπεδο πολιτικής. 9

10 Τμήμα Πολιτικής Β: Διαρθρωτική πολιτική και πολιτική στον τομέα της συνοχής Η μελέτη αποκάλυψε αρκετά οικονομικά/διοικητικά εμπόδια, ιδίως σε σχέση με τις διαδικασίες καταβολής των χρημάτων. Υπάρχουν πολλά επιχειρήματα υπέρ της προκαταβολικής πληρωμής, με δεδομένα τα προβλήματα που μπορεί να προκαλέσει τυχόν καθυστερημένη καταβολή, και πρέπει να υπάρξει μεγαλύτερη διαφάνεια όσον αφορά τα επίπεδα των υποτροφιών. Πρέπει να παρέχεται καλύτερη πληροφόρηση όσον αφορά το σχετικό συνολικό κόστος σπουδών για μια περίοδο σπουδών στο εξωτερικό σε σχέση με τις διαθέσιμες υποτροφίες. Ένας τομέας που προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό είναι αυτός της παροχής πληροφόρησης σε σχέση με τις δυνατότητες συγχρηματοδότησης στο εσωτερικό χωρών και ιδρυμάτων. Οι φοιτητές ανέφεραν έλλειψη τέτοιου είδους πληροφόρησης ή/και ανεπαρκή διαφάνεια. Το ίδιο επιχείρημα αφορά τη δυνατότητα μεταφοράς των εθνικών/θεσμικών/άλλων υποτροφιών και δανείων. Αυτό θα συμβάλει σημαντικά στην υπέρβαση των οικονομικών δυσκολιών που αφορούν τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ERASMUS, αλλά δεν φαίνεται να έχουν όλοι οι φοιτητές γνώση αυτών των δυνατοτήτων. Η αναγνώριση και η μεταφορά των διδακτικών μονάδων παραμένει πολύ σημαντικό ζήτημα, και αποτελεί, γενικότερα, το δεύτερο σημαντικότερο εμπόδιο μετά τα οικονομικά προβλήματα. Τα δύο ζητήματα συνδέονται σαφώς μεταξύ τους, δεδομένου ότι η έλλειψη αναγνώρισης ενδέχεται να οδηγήσει σε παράταση της περιόδου σπουδών και επομένως σε αύξηση των δαπανών. Εκφράζονται προβληματισμοί ότι η διαδικασία της Μπολόνια δεν έχει μέχρι στιγμής αντιμετωπίσει σε σημαντικό βαθμό τα ζητήματα αναγνώρισης με τα οποία έρχονται αντιμέτωποι τόσο οι μεμονωμένοι φοιτητές που σπουδάζουν στο εξωτερικό όσο και οι εξεταστικοί φορείς που έχουν αναλάβει την υποχρέωση της αναγνώρισης των διδακτικών μονάδων που αποκτήθηκαν αλλού από τους φοιτητές τους. Υπάρχει περιθώριο αύξησης της συμμετοχής μέσω της χρήσης των υποτροφιών του προγράμματος ERASMUS στο πλαίσιο προγραμμάτων κοινών και διπλών πτυχίων (που αντιμετωπίζει άμεσα το ζήτημα της αναγνώρισης) που περιλαμβάνουν υποχρεωτική περίοδο σπουδών στο εξωτερικό. Αυτά τα συστήματα έχουν το πλεονέκτημα ότι ενισχύουν την κινητικότητα των διδασκόντων, μειώνουν τις παρεξηγήσεις και την άγνοια των διδασκόντων και, ως εκ τούτου, συμβάλλουν στη βελτίωση της κινητικότητας των φοιτητών. Β. Συστάσεις σχετικά με άλλους παράγοντες Η μελέτη δεν έδειξε σημαντικά προβλήματα σε σχέση με τον μέσο χρόνο της περιόδου σπουδών στο εξωτερικό (6 μήνες) με υποτροφίες του προγράμματος ERASMUS. Υπάρχει αρκετό περιθώριο για δυνατότητες κινητικότητας ελαφρώς διαφορετικής φύσεως, ιδίως για σύντομα εντατικά προγράμματα (1-3 εβδομάδων) που περιλαμβάνουν φοιτητές και διδάσκοντες από πολλές χώρες και ιδρύματα, και απευθύνονται σε όσους δεν είναι (ακόμη) σίγουροι για τα οφέλη μιας μεγαλύτερης περιόδου σπουδών. Υπάρχει η δυνατότητα της διεύρυνσης του προγράμματος ERASMUS για μεγαλύτερες περιόδους στο εξωτερικό. Ωστόσο, τα οικονομικά κονδύλια σημαίνουν ότι υπάρχει αντιστάθμιση του κόστους, η οποία μειώνει τη συνολική συμμετοχή (και περιλαμβάνει λιγότερους φοιτητές για μεγαλύτερες περιόδους). Το πρόγραμμα παροχής θέσεων πρακτικής άσκησης θεωρήθηκε επιτυχημένο και φαίνεται ότι είναι πρόσφορο για περαιτέρω προώθηση μεταξύ των φοιτητών και των εργοδοτών στο πρόγραμμα ERASMUS για παροχή θέσεων πρακτική άσκησης. 10

11 Βελτίωση της συμμετοχής στο πρόγραμμα ERASMUS Αυτό θα αυξήσει τη συνολική συμμετοχή, ιδίως στα πανεπιστήμια εφαρμοσμένων επιστημών όπου η πρακτική άσκηση αποτελεί συχνά μέρος του προγράμματος σπουδών. Η μελέτη αποκάλυψε δυνατότητες επίλυσης κάποιων από τα προβλήματα κινητικότητας εκτός του συστήματος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Για παράδειγμα, έδειξε ότι οι φοιτητές που λαμβάνουν πληροφόρηση σχετικά με τις δυνατότητες σπουδών στο εξωτερικό σε πρώιμο στάδιο της ακαδημαϊκής τους σταδιοδρομίας επιδεικνύουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για συμμετοχή σε προγράμματα κινητικότητας. Υπάρχει περιθώριο διάδοσης περισσότερων πληροφοριών σχετικά με τις σπουδές στο εξωτερικό και τα ευρύτερα οφέλη αυτών, συμπεριλαμβανομένων των μεταβιβάσιμων δεξιοτήτων και των γλωσσικών δεξιοτήτων, στα τελευταία στάδια της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το πρόγραμμα ERASMUS θεωρείται γενικότερα επιτυχημένο, αν και το επίπεδο της επιτυχίας αυτής διαφέρει μεταξύ χωρών και ενδιαφερόμενων μερών. Υπάρχουν δύο εναλλακτικές προτάσεις για τη βελτίωση της εικόνας του προγράμματος ERASMUS. Μια προσέγγιση είναι να διασφαλισθεί ότι το ERASMUS διατηρεί μια ομοιογενή ταυτότητα για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, π.χ. μέσω μιας πανευρωπαϊκής διαδικτυακής ενημερωτικής πύλης, η οποία θα περιλαμβάνει πληροφορίες σε ευρωπαϊκό, εθνικό και θεσμικό επίπεδο. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει τη δημιουργία ενιαίων μαθημάτων «εισαγωγής στο πρόγραμμα ERASMUS» για φοιτητές που συμμετέχουν ή σκοπεύουν να συμμετάσχουν σε ανταλλαγή. Μια δεύτερη προσέγγιση θα ήταν να γίνει αποδεκτή η ποικιλία των εικόνων και να αξιοποιηθούν οι εμπειρίες των συμμετεχόντων και των αποφοίτων για την προώθηση του προγράμματος, με έμφαση στην ανταλλαγή εμπειριών, τις πρακτικές πληροφορίες, τις συμβουλές για το τι πρέπει να κάνει και τι να αποφεύγει κανείς, τα συστήματα φίλων ή μεντόρων, την καλύτερη ένταξη των επισκεπτών φοιτητών και την ενίσχυση και τον περισσότερο επαγγελματικό χαρακτήρα των φοιτητικών συλλόγων όπως είναι το Δίκτυο «ERASMUS Student Network». 11

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ ΤΑ ΦΟΡΤΗΓΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΤΡΕΝΩΝ

ΟΔΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ ΤΑ ΦΟΡΤΗΓΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΤΡΕΝΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΟΔΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Υφιστάμενες ελλείψεις και μελλοντικές προοπτικές του ευρωπαϊκού ιδιωτικού διεθνούς

Διαβάστε περισσότερα

Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013. Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση στην Κύπρο. τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση

Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013. Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση στην Κύπρο. τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση 9 o Διεθνές Συνέδριο «Ελληνική ή Γλώσσα και Ορολογία» -7-9 Νοεμβρίου 2013 Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013 Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ- L.L.P. ERASMUS - ΣΠΟΥΔΕΣ Ακαδημαϊκό έτος : 2013-2014 ΕΚΘΕΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ- L.L.P. ERASMUS - ΣΠΟΥΔΕΣ Ακαδημαϊκό έτος : 2013-2014 ΕΚΘΕΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Παράρτημα V.2 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ KA1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ KA1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ KA1: ΜΑΘΗΣΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016 1. Κινητικότητα φοιτητών ERASMUS+ με σκοπό την Πρακτική Άσκηση Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1 Πλαίσιο του ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Έργου.. 1 Περιγραφή του έργου. 2 Εταίροι... 3 Εναρκτήρια συνάντηση στις Βρυξέλλες 4 Επανεξετάζοντας την εκπαίδευση.4 Επαφές χρηματοδότηση.5 Πρόσθετες εθνικές διεθνείς έρευνες έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2000

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Χημικοί Τμήμα Χημικών Μηχανικών 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Η Δ Ι Ε Θ Ν Η Σ Δ Ι Α Σ Τ Α Σ Η Τ Ο Υ Τ Μ Η Μ Α Τ Ο Σ Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ι Κ Η Σ

Η Δ Ι Ε Θ Ν Η Σ Δ Ι Α Σ Τ Α Σ Η Τ Ο Υ Τ Μ Η Μ Α Τ Ο Σ Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ι Κ Η Σ Η Δ Ι Ε Θ Ν Η Σ Δ Ι Α Σ Τ Α Σ Η Τ Ο Υ Τ Μ Η Μ Α Τ Ο Σ Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ι Κ Η Σ Τα Τμήματα της Νοσηλευτικής Α και Β ήταν από τα πρώτα Τμήματα της ΣΕΥΠ και γενικά του ΤΕΙ Αθήνας, που συμμετείχαν στα ευρωπαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Στρασβούργο/Βρυξέλλες, 19 Νοεμβρίου 2013. Συχνές Ερωτήσεις για το Erasmus+

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Στρασβούργο/Βρυξέλλες, 19 Νοεμβρίου 2013. Συχνές Ερωτήσεις για το Erasmus+ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Στρασβούργο/Βρυξέλλες, 19 Νοεμβρίου 2013 Συχνές Ερωτήσεις για το Erasmus+ Τι είναι το Erasmus+; Το Erasmus+ είναι το νέο πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εκπαίδευση, την κατάρτιση,

Διαβάστε περισσότερα

Οι µεταπτυχιακές σπουδές στην Γερµανία

Οι µεταπτυχιακές σπουδές στην Γερµανία Οι µεταπτυχιακές σπουδές στην Γερµανία Στην Γερµανία υπάρχουν πάνω από 350 κρατικά ιδρύµατα Ανώτατης τριτοβάθµιας εκπαίδευσης. Στα Γερµανικά Πανεπιστήµια προσφέρονται µεταπτυχιακά προγράµµατα υψηλής ειδίκευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας: Σταθακόπουλος Βλάσης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΟΠΑ Επιστημονικός Υπεύθυνος Γραφείου

Διαβάστε περισσότερα

Μαριάννα Καβουνίδου Γεωπόνος - MEd

Μαριάννα Καβουνίδου Γεωπόνος - MEd Μαριάννα Καβουνίδου Γεωπόνος - MEd Βασική Δράση 1- Κινητικότητα Μαθησιακή Κινητικότητα Προσωπικού Σχολικής Εκπαίδευσης / Επιμόρφωση Προσωπικού Βασική Δράση 2 - Συμπράξεις Στρατηγικές Συμπράξεις στον Τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 29.6.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ για την εφαρμογή της οδηγίας 2005/36/ΕΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2. Επιχειρηματικότητα: έννοια και σημασία σελ.3. Επιχειρηματίας: γεννιέσαι ή γίνεσαι?...σελ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2. Επιχειρηματικότητα: έννοια και σημασία σελ.3. Επιχειρηματίας: γεννιέσαι ή γίνεσαι?...σελ. Ιουστινιανού 3, 41222, Λάρισα Τηλ:2410-626945 e-mail: info@entre.gr web site: www.entre.gr ΜΗΝΙΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ΜΑΙΟΣ 2006 ΤΕΥΧΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2 Επιχειρηματικότητα: έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΥΛΕΨΕ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΓΙΝΕ ΕΘΕΛΟΝΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ

ΔΟΥΛΕΨΕ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΓΙΝΕ ΕΘΕΛΟΝΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ ΣΠΟΥΔΑΣ Ε Νεολαία σε κίνηση: ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΟΥ Η Ευρώπη στηρίζει τους νέους ΔΟΥΛΕΨΕ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΜΑΘΕ ΚΙΝΗΣΟΥ ΓΙΝΕ ΕΘΕΛΟΝΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ στην ΕΕ Δεν είναι υπεύθυνη ούτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ούτε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Σύνοψη:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΝΕΟΤΗΤΑ

ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΝΕΟΤΗΤΑ ECTS: ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΝΕΟΤΗΤΑ Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα προωθεί τη συνεργασία µεταξύ πανεπιστηµίων ως µέσο για τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition. Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005

Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition. Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005 Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition Summary in Greek Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Η εκπαίδευση και η δια βίου μάθηση διαδραματίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) Βρυξέλλες, Νοέμβριος 2013 ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΛΕΔΙΟΔΙΩΝ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΛΕΔΙΟΔΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΛΕΔΙΟΔΙΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Σύνοψη Στόχος της παρούσας

Διαβάστε περισσότερα

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Το Cedefop με λίγα λόγια Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να αναζητηθούν στο διαδίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις LOGO Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας Σέρρες, 17/10/2010 Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις Δρ. Γεώργιος A. Κουλαουζίδης Μαθηματικός

Διαβάστε περισσότερα

Αίτηση για σπουδές στο Ηνωμένο Βασίλειο

Αίτηση για σπουδές στο Ηνωμένο Βασίλειο Αίτηση για σπουδές στο Ηνωμένο Βασίλειο www.ucas.com/international ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2014 Βημα Επιλογη προγραµµατων σπουδων Βημα Αιτηση Βημα Προετοιµασια για τις σπουδες Τι είναι η UCAS; Η UCAS παρέχει ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ E-LEARNING ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΥΘΥΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΕ ΙΔΡΥΜΑΤΑ-ΕΤΑΙΡΟΥΣ ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΙ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΜΟ.ΔΙ.Π.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΙ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΜΟ.ΔΙ.Π. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΙ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΜΟ.ΔΙ.Π. ΠΙΝΑΚΑΣ 1. Προγράμματα Προπτυχιακών και Μεταπτυχιακών Σπουδών των Τμημάτων του Iδρύματος Προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Το Κοινοβούλιο ενέκρινε

Το Κοινοβούλιο ενέκρινε http://europedirect.pde.gov.gr Μηνιαιο ενημερωτικο δελτιο ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Ν.Ε.Ο. Πατρών-Αθηνών 32, Πάτρα, 26441 2613-613 646 info@edic.pde.gov.gr EuropeDirect

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα (ΔΕΔ) χρηματοδοτούνται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εν μέρει από τα κράτη μέλη. Η χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ λειτουργεί ως καταλύτης,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΖΩΗ 30 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 32

ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΖΩΗ 30 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 32 ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΑΣΤΕΡ 2012-2013 5 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΠΑΚ 6 ΟΙ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΣΤΕΡ ΣΤΟ ΤΕΠΑΚ 8 ΣΧΟΛΕΣ ΚΑΙ ΤΜHΜΑΤΑ 11 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ 28 ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΖΩΗ 30

Διαβάστε περισσότερα

6. ΦΟΙΤΗΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ, ΠΑΡΟΧΗ ΕΡΓΟΥ, ΩΡΟΜΙΣΘΙΟΙ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΙ. 6.1 Συνεισφορά στο Τμήμα των Μεταπτυχιακών Φοιτητών

6. ΦΟΙΤΗΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ, ΠΑΡΟΧΗ ΕΡΓΟΥ, ΩΡΟΜΙΣΘΙΟΙ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΙ. 6.1 Συνεισφορά στο Τμήμα των Μεταπτυχιακών Φοιτητών 6. ΦΟΙΤΗΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ, ΠΑΡΟΧΗ ΕΡΓΟΥ, ΩΡΟΜΙΣΘΙΟΙ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΙ Η συμμετοχή των μεταπτυχιακών φοιτητών στην ανάπτυξη του Τμήματος μέσω των φοιτητικών εισφορών παρουσιάζει σημαντικά οφέλη όσον αφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

Ποια τα οφέλη για τις επιχειρήσεις;

Ποια τα οφέλη για τις επιχειρήσεις; ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ Τοµεακό πρόγραµµα Erasmus H ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ERASMUS Νέα προσόντα στον χώρο εργασίας ΕΙΕ, Τρίτη, 16 Οκτωβρίου 2012 Ελίνα Μαυρογιώργου, IKY-Ελληνική Εθνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ERASMUS+ TRAINEESHIPS ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ERASMUS+ TRAINEESHIPS ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήµιον Αθηνών TΜΗΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΑΙ ΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ERASMUS+ TRAINEESHIPS ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016 Περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Συχνές ερωτήσεις για την πρακτική άσκηση ERASMUS για ιδρύματα Ανώτατης Εκπαίδευσης

Συχνές ερωτήσεις για την πρακτική άσκηση ERASMUS για ιδρύματα Ανώτατης Εκπαίδευσης Συχνές ερωτήσεις για την πρακτική άσκηση ERASMUS για ιδρύματα Ανώτατης Εκπαίδευσης 1.Είναι τα πανεπιστημιακά εργαστήρια επιλέξιμοι οργανισμοί για πρακτική άσκηση ERASMUS; Ναι, τα πανεπιστημιακά εργαστήρια

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Μεταπτυχιακό στα Ανθρώπινα Δικαιώματα

Ευρωπαϊκό Μεταπτυχιακό στα Ανθρώπινα Δικαιώματα Ευρωπαϊκό Μεταπτυχιακό στα Ανθρώπινα Δικαιώματα Ευρωπαϊκό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στα Δικαιώματα του Ανθρώπου και τον Εκδημοκρατισμό Πρόσκληση για αίτηση συμμετοχήςστο Ακαδημαϊκό Έτος 2015-2016 Το Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Τέρμα Μαγνησίας, 62124,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Τοποθέτηση φοιτητή Erasmus σε επιχείρηση για πρακτική άσκηση

ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Τοποθέτηση φοιτητή Erasmus σε επιχείρηση για πρακτική άσκηση Παράρτημα V.1.β.i Εκπαίδευση και Πολιτισμός Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθηση Erasmus ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Τοποθέτηση φοιτητή Erasmus σε επιχείρηση για πρακτική άσκηση Στο πλαίσιο του Προγράμματος Δια Βίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΗΜΕΡΑ ΓΝΩΡΙΜΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. Φίλιππος Παττούρας

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΗΜΕΡΑ ΓΝΩΡΙΜΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. Φίλιππος Παττούρας ΗΜΕΡΑ ΓΝΩΡΙΜΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Φίλιππος Παττούρας Προϊστάμενος Υπηρεσίας Σπουδών και Φοιτητικής Μέριμνας Τηλ.: 22 89 40 22, E-mail: pattouras.philippos@ucy.ac.cy Κυριακή, 26 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ

ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ IP/B/CULT/FWC/2010_001_Lot3_C3_SC2

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία: Θα ήθελες να ζήσεις στο εξωτερικό; Να γνωρίσεις έναν καινούργιο πολιτισμό;

Επικοινωνία: Θα ήθελες να ζήσεις στο εξωτερικό; Να γνωρίσεις έναν καινούργιο πολιτισμό; Θα ήθελες να ζήσεις στο εξωτερικό; Να γνωρίσεις έναν καινούργιο πολιτισμό; Να πραγματοποιήσεις μέρος των σπουδών σου σε ένα ξένο Πανεπιστήμιο με πλήρη ακαδημαϊκή αναγνώριση; Να κάνεις νέους φίλους; Να

Διαβάστε περισσότερα

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 3 4 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά για εύρεση ΜΒΑ Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 5 Το παρόν αποτελεί προϊόν

Διαβάστε περισσότερα

Προϋποθέσεις και κριτήρια επιλογής στο πλαίσιο του προγράμματος ERASMUS

Προϋποθέσεις και κριτήρια επιλογής στο πλαίσιο του προγράμματος ERASMUS Προϋποθέσεις και κριτήρια επιλογής στο πλαίσιο του προγράμματος ERASMUS Α) Προϋποθέσεις για συμμετοχή στο πρόγραμμα Εάν κάποια φοιτήτρια / κάποιος φοιτητής δεν πληρεί τις ακόλουθες ελάχιστες προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η Σας γνωρίζουμε ότι μπορείτε να υποβάλλετε αίτηση συμμετοχής στο νέο Πρόγραμμα ERASMUS+ για σπουδές, ακαδημαϊκού έτους 2015-2016. Παρακαλούνται οι ενδιαφερόμενοι να

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μέτρο 3.1: Ενθάρρυνση Επιχειρηματικής Δράσης (Ενέργεια 3.1.1) Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Η ελληνική εκπαίδευση δεν έχει δώσει, μέχρι σήμερα την απαιτούμενη βαρύτητα στα θέματα απασχόλησης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΜΑΡΑΒΕΓΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚAI ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚOY ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΠΡΥΤΑΝΗΣ ΔΕΚΑ ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΜΑΡΑΒΕΓΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚAI ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚOY ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΠΡΥΤΑΝΗΣ ΔΕΚΑ ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΜΑΡΑΒΕΓΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚAI ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚOY ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΠΡΥΤΑΝΗΣ ΔΕΚΑ ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙO ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΜΕ: ΑΝΟΙΚΤΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

EΛΛΗΝΟ-ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ «ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ, ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» PODEPRO

EΛΛΗΝΟ-ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ «ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ, ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» PODEPRO EΛΛΗΝΟ-ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ «ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ, ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» PODEPRO Οδηγός σπουδών Βόλος, 2015 Άρθρο 1 Γενικές διατάξεις Το Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας,

Διαβάστε περισσότερα

Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γραφείο Διασύνδεσης Σπουδών & Σταδιοδρομίας Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων (MSc in Management)

Διοίκηση Επιχειρήσεων (MSc in Management) Παρουσίαση Μεταπτυχιακού Προγράμματος Διοίκηση Επιχειρήσεων (MSc in Management) Δρ. Κορίνα Κατσαλιάκη Λέκτορας Περιεχόμενα Αντικείμενο Σκοπός Μεταπτυχιακού Προγράμματος Δομή Μεταπτυχιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Βαθµός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί µέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: ----- Αθήνα, 18-09-2015 Αρ. Πρωτ. 146908/Δ2 -----

Βαθµός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί µέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: ----- Αθήνα, 18-09-2015 Αρ. Πρωτ. 146908/Δ2 ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

18η Διημερίδα Διεθνών και Δημοσίων Σχέσεων 25-26 Ιουνίου 2015 Ρέθυμνο

18η Διημερίδα Διεθνών και Δημοσίων Σχέσεων 25-26 Ιουνίου 2015 Ρέθυμνο 18η Διημερίδα Διεθνών και Δημοσίων Σχέσεων 25-26 Ιουνίου 2015 Ρέθυμνο Η αρχική ιδέα για τη δημιουργία Ομίλου Πρακτικής Άσκησης δια μέσου του προγράμματος LLP- ERASMUS έγινε από τους υπευθύνους των Τμημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ. ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΒΡΑΒΕΙΩΝ Ακαδημαϊκού έτους 2011-2012

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ. ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΒΡΑΒΕΙΩΝ Ακαδημαϊκού έτους 2011-2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ------ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό: Εσύ τι γνωρίζεις;

Μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό: Εσύ τι γνωρίζεις; Μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό: Εσύ τι γνωρίζεις; Οι περισσότεροι φοιτητές μετά την απόκτηση του πτυχίου τους ενδιαφέρονται να επιμορφωθούν συνεχίζοντας τις σπουδές τους σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Η

Διαβάστε περισσότερα

Τοποθέτηση ΝΕΩΝ Αποφοίτων στην Αγορά Εργασίας- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ (Αιτήσεις μέχρι 19 Απριλίου)

Τοποθέτηση ΝΕΩΝ Αποφοίτων στην Αγορά Εργασίας- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ (Αιτήσεις μέχρι 19 Απριλίου) Τοποθέτηση ΝΕΩΝ Αποφοίτων στην Αγορά Εργασίας- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ (Αιτήσεις μέχρι 19 Απριλίου) Αγαπητοί προς αποφοίτηση φοιτητές, Στα πλαίσια της νέας προγραμματικής περιόδου 2014-2020, και κάτω από το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) Γιατί στο Νεάπολις Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο Νεάπολις γίνεσαι μέλος μιας ζωντανής κοινότητας που αποτελείται από προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και από ακαδημαϊκό προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ (Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 Νοέµβριος 2011 Πρόγραµµα ιά Βίου Μάθησης Το κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης στους τομείς της Εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξύ 2011 και 2012 η ανεργία στην Ελλάδα συνέχισε να αυξάνεται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και ειδικά στους ενήλικες νέους.

Μεταξύ 2011 και 2012 η ανεργία στην Ελλάδα συνέχισε να αυξάνεται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και ειδικά στους ενήλικες νέους. Η ποιότητα της μετάφρασης και η συνοχή της με το πρωτότυπο κείμενο εργασίας αποτελούν αποκλειστική ευθύνη των συγγραφέων της μετάφρασης. Σε περίπτωση οποιασδήποτε αντίφασης μεταξύ του αρχικού έργου και

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για το πρόγραμμα Ευκαιρίες στο Οντάριο (Opportunities Ontario) είναι η ακόλουθη:

Η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για το πρόγραμμα Ευκαιρίες στο Οντάριο (Opportunities Ontario) είναι η ακόλουθη: Ευκαιρίες στο Οντάριο (Opportunities Ontario): Επαρχιακό Πρόγραμμα Προτεινόμενων Υποψήφιων Μεταναστών (Provincial Nominee Programme) Πληροφορίες σχετικά με τους Φοιτητές εξωτερικού Οι μετανάστες φέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ (MASTER IN LAW AND ECONOMICS) Τα Τμήματα

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις στην Ελλάδα

Έρευνα για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις στην Ελλάδα ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Έρευνα για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις στην Ελλάδα Κ Ο Ι Ν Η Γ Ν Ω Μ Η Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ε Ι Σ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

Οι µεταπτυχιακές σπουδές στον Καναδά

Οι µεταπτυχιακές σπουδές στον Καναδά Οι µεταπτυχιακές σπουδές στον Καναδά Στον Καναδά κάθε µία από τις δέκα επαρχίες της χώρας έχει το δικό της Υπουργείο Παιδείας που είναι υπεύθυνο για την εκπαιδευτική πολιτική, καθώς δεν υπάρχει εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές για τα όρια των συμβάσεων

Κατευθυντήριες γραμμές για τα όρια των συμβάσεων EIOPA-BoS-14/165 EL Κατευθυντήριες γραμμές για τα όρια των συμβάσεων EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19; email: info@eiopa.europa.eu

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α.

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. 2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ Ο.Π.Α. 2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. Από το σύνολο των πτυχιούχων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΟΙΤΗΤΗ ERASMUS

ΕΚΘΕΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΟΙΤΗΤΗ ERASMUS Παράρτημα V.1.β.ii Εκπαίδευση και Πολιτισμός Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθηση Erasmus ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ (LLP) ERASMUS ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Ακαδημαϊκό έτος : ΕΚΘΕΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΟΙΤΗΤΗ ERASMUS Παρακαλούμε: α) το παρόν έντυπο

Διαβάστε περισσότερα

ERASMUS+/ΚΑ1 ΑΣΠΑΙΤΕ Κινητικότητα Φοιτητών για Πρακτική Άσκηση Student Mobility for Traineeships Προϋποθέσεις Συμμετοχής

ERASMUS+/ΚΑ1 ΑΣΠΑΙΤΕ Κινητικότητα Φοιτητών για Πρακτική Άσκηση Student Mobility for Traineeships Προϋποθέσεις Συμμετοχής ERASMUS+/ΚΑ1 ΑΣΠΑΙΤΕ Κινητικότητα Φοιτητών για Πρακτική Άσκηση Student Mobility for Traineeships Προϋποθέσεις Συμμετοχής Κινητικότητα Φοιτητών για Πρακτική Άσκηση μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε σε Ίδρυμα

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωση 1: Ο φοιτητής είναι δυνατό να μεταβεί στο εξωτερικό για να παρακολουθήσει

Σημείωση 1: Ο φοιτητής είναι δυνατό να μεταβεί στο εξωτερικό για να παρακολουθήσει ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (ΤΕΙ) ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ ΓΙΑ ΦΟΙΤΗΤΕΣ στα πλαίσια του Προγράμματος ERASMUS+ Μαθησιακής Κινητικότητας Φοιτητών για Σπουδές (σε ΑΕΙ της Ευρώπης)

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ 2011 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Leonardo da Vinci A EUROPEAN OBSERVATORY OF THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFELONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES & THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3: ΕΡΕΥΝΑ ΦΟΡΕΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΑΠΟ ΕΚΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση εσωτερικής αξιολόγησης

Έκθεση εσωτερικής αξιολόγησης ΠΑΝΤΕΙΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Έκθεσηεσωτερικήςαξιολόγησης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΚΑΙΕΦΑΡΜΟΓΕΣΣΤΗΝΚΟΙΝΩΝΙΚΗΠΟΛΙΤΙΚΗ, 2007 2009 ΛέκτοραςΜαρίαΣυμεωνάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΟΥ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟΥ ΤΙΤΛΟΥ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΕ ΥΠΟΨΗΦΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΑ

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΟΥ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟΥ ΤΙΤΛΟΥ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΕ ΥΠΟΨΗΦΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΟΥ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟΥ ΤΙΤΛΟΥ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΕ ΥΠΟΨΗΦΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΑ (Συμπληρώνεται από το ακαδημαϊκό Τμήμα) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΟΡΑ: ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΤΜΗΜΑ: ΤΙΤΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικοί Κανόνες Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήματος Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών

Εσωτερικοί Κανόνες Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήματος Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών Εσωτερικοί Κανόνες Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήματος Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών [1] Εισδοχή φοιτητών στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών I. 1. Το Τμήμα περιοδικά προκηρύσσει θέσεις Μεταπτυχιακών

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 4. Προϋποθέσεις αναγνώρισης τίτλων

Άρθρο 4. Προϋποθέσεις αναγνώρισης τίτλων Άρθρο 4 Προϋποθέσεις αναγνώρισης τίτλων Οι τίτλοι σπουδών των αναγνωρισμένων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της αλλοδαπής αναγνωρίζονται από τον Οργανισμό ως «ισότιμοι» ή ως «ισότιμοι και αντίστοιχοι». 1. Η «ισοτιμία»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των προτεινόμενων ρυθμιστικών αλλαγών στα συστήματα πληρωμών με κάρτες: Η αντίληψη των κατόχων καρτών στην Ελλάδα

Η επίδραση των προτεινόμενων ρυθμιστικών αλλαγών στα συστήματα πληρωμών με κάρτες: Η αντίληψη των κατόχων καρτών στην Ελλάδα Η επίδραση των προτεινόμενων ρυθμιστικών αλλαγών στα συστήματα πληρωμών με κάρτες: Η αντίληψη των κατόχων καρτών στην Ελλάδα Μάιος 2014 2 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή 2. Πλαίσιο Ανάλυσης 3. Έρευνα Πεδίου Α.

Διαβάστε περισσότερα

Τα δίδακτρα για μεταπτυχιακές σπουδές επιπέδου μάστερ και διδακτορικού, καθορίζονται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ως εξής:

Τα δίδακτρα για μεταπτυχιακές σπουδές επιπέδου μάστερ και διδακτορικού, καθορίζονται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ως εξής: 3.1 Ύψος Διδάκτρων Τα δίδακτρα για μεταπτυχιακές σπουδές επιπέδου μάστερ και διδακτορικού, καθορίζονται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ως εξής: 3.1.1. Επίπεδο Μάστερ 3.1.1.1 Mεταπτυχιακά προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής:

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής: ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ Ο νέος αναπτυξιακός νόµος αποσκοπεί στη δηµιουργία ενός ισχυρού πλαισίου κινήτρων και διαδικασιών µε σκοπό την ενίσχυση των επενδύσεων (εγχώριων και ξένων άµεσων), τη διεύρυνση των επιλέξιµων

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

Μετακίνηση Φοιτητών σε Πανεπιστήμια του Εξωτερικού με το Πρόγραμμα ΕΡΑΣΜΟΣ 2014-2015

Μετακίνηση Φοιτητών σε Πανεπιστήμια του Εξωτερικού με το Πρόγραμμα ΕΡΑΣΜΟΣ 2014-2015 ΦΟΙΤΗΤΕΣ Μετακίνηση Φοιτητών σε Πανεπιστήμια του Εξωτερικού με το Πρόγραμμα ΕΡΑΣΜΟΣ 2014-2015 Oι θέσεις που υπάρχουν για μετακίνηση φοιτητών του Τμήματός μας σε Πανεπιστήμια του εξωτερικού στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ;

ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ; ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ; Βοηθούν στη διαφοροποίηση της οικονομικής βάσης της χώρας Βοηθούν στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και στον περιορισμό της

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Οικονομικό και κοινωνικό σκέλος

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Οικονομικό και κοινωνικό σκέλος Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας Μονάδα Παρακολούθησης της Κοινής Γνώμης Βρυξέλλες, 15 Σεπτεμβρίου 2013 Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014»

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr Εισαγωγή Έρευνα Stedima: Ισότητα και Ισορροπία στην εργασιακή και προσωπική ζωή των ανωτάτων στελεχών Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 1 30 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2012

ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 1 30 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Βρυξέλλες, 30 Ιανουαρίου 2012 (OR. en) ΗΛΩΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 1 30 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΜΙΑ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΕΥΝΟΪΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΜΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΥΝΟΪΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE

Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE Περιεχόμενα Περιεχόμενα Διαγραμμάτων...2 Εισαγωγή...3 Το δείγμα της έρευνας...3 Τα εργαλεία ενημέρωσης...4

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδάζω με Υποτροφία

Σπουδάζω με Υποτροφία Σπουδάζω με Υποτροφία Ο Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Equal Society, στο πλαίσιο των δράσεών του για την προώθηση των ίσων ευκαιριών στην εκπαίδευση, υλοποιεί σε συνεργασία με μεγάλα δημόσια και ιδιωτικά

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Επιμόρφωση και επαγγελματική κατάρτιση

4.4 Επιμόρφωση και επαγγελματική κατάρτιση 4.4 Επιμόρφωση και επαγγελματική κατάρτιση 53 Διάγραμμα 32: Παρακολούθηση επιμορφωτικών μαθημάτων B: (n=1647) 77% 23% B: (n=369) Significance at 0,05 (Chi-square) 76% 24% Bάση: Όσες απάντησαν (n=1647)

Διαβάστε περισσότερα