Ε. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ: Ελληνικός Αστικός Σχεδιασμός και Τοπική Agenda 21. Α. ΕΥΣΤΡΑΤΟΓΛΟΥ: Εννοιολογικός Προσδιορισμός των Τοπικών Αγορών Εργασίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ε. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ: Ελληνικός Αστικός Σχεδιασμός και Τοπική Agenda 21. Α. ΕΥΣΤΡΑΤΟΓΛΟΥ: Εννοιολογικός Προσδιορισμός των Τοπικών Αγορών Εργασίας"

Transcript

1 ΤΟΠΟΣ 15/98 Άρθρα Ε. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ: Ελληνικός Αστικός Σχεδιασμός και Τοπική Agenda 21. Α. ΕΥΣΤΡΑΤΟΓΛΟΥ: Εννοιολογικός Προσδιορισμός των Τοπικών Αγορών Εργασίας Δ. ΓΙΑΝΝΙΑΣ, Π. ΛΙΑΡΓΚΟΒΑΣ, Γ. ΜΑΝΩΛΑΣ: Αναπτυξιακά Χαρακτηριστικά και Περιφερειακές Ανισότητες στην Ελλάδα Θ. ΠΕΛΑΓΙΔΗΣ: Αποκλίνουσες Πραγματικε'ς Οικονομίες στην Ε.Ε. Π. ΤΣΑΡΤΑΣ: Κοινωνικές και Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Τουρισμού σε Μικρά Αστικά Κέντρα με Τουριστική Ανάπτυξη: Εξαρτήσεις, Διαπλοκές, Προοπτικές Θέματα Έρευνας "Σχέδιο Βιώσιμης Ανάπτυξης για την Άνω Πόλη της Θεσσαλονίκης" (Ε. ΓΑΒΡΑ, Ε. ΚΑΜΠΟΥΡΗ) Μεταπτυχιακές Εργασίες "Φαινόμενα Τριτογενοποίησης στην Ελληνική Οικονομία" (Α. ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ) "Διαπεριφερειακά Οδικά Έργα και η συμβολή τους στην Περιφερειακή Ανάπτυξη: Μια Θεωρητική και Εμπειρική Προσέγγιση" (Σ. ΠΟΛΥΖΟΣ) "Περιβαλλοντική Πολιτική: Νέα Συστήματα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης και Ελέγχου" (Ζ. ΔΗΜΑΔΑΜΑ).

2 "Ιδιωτική Πολεοδόμηση - Εφαρμογή του Ν. 1947/91 - Επιπτώσεις στην Πόλη και την Περιφέρεια" (Ε. ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ). Ενημερωτικό Βήμα Παρουσίαση της Έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον Τουρισμό Παρουσίαση της Ετήσιας Έκδοσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα Πιλοτικά Προγράμματα Αστικής Ανάπτυξης Abstracts - Περιλήψεις Άρθρων

3 Ελληνικός Αστικός Σχεδιασμός και Τοπική Agenda 21 1 Ευανθία Αθανασοπούλου 1 Εισαγωγή Κατά την παγκόσμια σύνοδο του Ο.Η.Ε. για το Περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξη (United Nations Conference for Environment and Development) που έλαβε χώρα στο Rio de Janeiro της Βραζιλίας τον Ιούνιο του 1992, αποφασίστηκε εκτός άλλων 1 η γενική αποδοχή της Agenda 21 (Οδηγός 21). Στην Σύνοδο αυτή έλαβαν μέρος εκπρόσωποι των κυβερνήσεων και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Φορείς της οικονομικής και επιστημονικής ζωής, καθώς και μέλη μη κυβερνητικών οργανώσεων (Non Governmental Organizations) από 179 χώρες. Η Agenda 21 αποτελεί ένα πλαίσιο Προγράμματος Πολιτικής και Δράσης σε παγκόσμιο επίπεδο για τον 21ο αιώνα με στόχο την αειφόρο ανάπτυξη 2. Αποτελείται από 40 κεφάλαια και χωρίζεται σε 4 μέρη: Το πρώτο μέρος (κεφ.2 - κεφ.8) περιλαμβάνει την Κοινωνική και Οικονομική Διάσταση με αναφορά στην Καταπολέμηση της Φτώχιας, την Πληθυσμιακή Δυναμική, την Προστασία της Υγείας και την Βιώσιμη Οικιστική Ανάπτυξη. Στο δεύτερο μέρος (κεφ.9 - κεφ.22) τίθενται θέματα Διατήρησης και Διαχείρισης των πόρων για την ανάπτυξη με έμφαση στην Προστασία της Ατμόσφαιρας, την Καταπολέμηση της Αποψίλωσης, την Διατήρηση της Βιολογικής Ποικιλίας αλλά και την Διαχείριση των Απορριμμάτων. Το τρίτο μέρος (κεφ.23 - κεφ.32) αναφέρεται στην Ενδυνάμωση του ρόλου σημαντικών ομάδων τονίζοντας την σημασία συμμετοχής κοινωνικών ομάδων και φορέων στις διαδικασίες για την εφαρμογή της Agenda 21. Τέλος το τέταρτο μέρος (κεφ.33 - κεφ.40) εξετάζει τις Δυνατότητες της Εφαρμογής αναφερόμενο σε οικονομικά, οργανωτικά και θεσμικά εργαλεία όπως η μεταφορά τεχνολογίας, το επίπεδο εκπαίδευσης, η διεθνής συνεργασία, η δημιουργία δεικτών αειφορίας κ.α.. Ένας από τους σημαντικούς στόχους της Agenda 21 είναι η ένταξη του περιβαλλοντικού προβληματισμού στις Τομεακές Πολιτικές (αγροτική, τουριστική, ενεργειακή κλπ.). Στην φιλοσοφία που εισάγει η Agenda 21 η συνετή διαχείριση των φυσικών πόρων βαρύνει εξίσου σημαντικά με κλασικές οικονομικές και κοινωνικές αναπτυξιακές παραμέτρους. Οι τελευταίες πρέπει ουσιαστικά να προσδιοριστούν εκ νέου. Διότι ένα αναπτυξιακό μοντέλο που δίνει προτεραιότητα στην περιβαλλοντική προστασία υπαγορεύει και προϋποθέτει αλλαγές στα οικονομικά μοντέλα παραγωγής, στην διακίνηση και κατανάλωση αγαθών,

4 τελικά στα ισχύοντα πρότυπα συμπεριφοράς και τον τρόπο ζωής των ανθρώπων παγκοσμίως και ειδικά στις ανεπτυγμένες χώρες. Η Agenda 21 πάντως, αποτελεί ένα γενικότερο πλαίσιο περιβαλλοντικής-αναπτυξιακής πολιτικής, που μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετικές εθνικές ή τοπικές επιλογές στόχων και εργαλείων σχεδιασμού. Από την Σύνοδο του Ρίο το 1992 έχουν ήδη περάσει 6 χρόνια. Έκτοτε έχει ξεκινήσει μία προσπάθεια προσδιορισμού και προώθησης του περιεχομένου του παραπάνω προγράμματος σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην Ελλάδα, παρόλο που οι έννοιες περιβάλλον και αειφόρος ανάπτυξη έχουν ενταχθεί στην τρέχουσα επιστημονική ορολογία, απουσιάζουν έρευνες σχετικές με την εφαρμογή των αρχών και στόχων της Agenda 21 στον χωρικό σχεδιασμό. Στο παρακάτω άρθρο γίνεται μια απόπειρα αξιολόγησης των δυνατοτήτων που απορρέουν για τον αστικό σχεδιασμό στην Ελλάδα μέσα από τις απαιτήσεις ενός σημαντικού στόχου-εργαλείου της Αgenda 21, της Τοπικής Agenda Τοπική Agenda 21 Μέσα στο κείμενο της Agenda 21 και ειδικότερα στο κεφ. 28 υπογραμμίζεται ο ρόλοςκλειδί της τοπικής αυτοδιοίκησης προς την κατεύθυνση της βιώσιμης ανάπτυξης. Αυτός ο ρόλος έγκειται στην ενεργοποίηση του τοπικού επιπέδου σε σχέση με την υλοποίηση των στόχων της Agenda 21. Στο ίδιο κεφάλαιο (κεφ. 28, παρ. 2α) καλούνται οι δήμοι και οι κοινότητες να συντελέσουν στην επίτευξη μιας ευρύτερης συναίνεσης με στόχο την δημιουργία μιας Τοπικής Agenda 21 (Local Agenda 21), μέχρι το τέλος του Τι είναι όμως η Τοπική Αgenda 21; Μία Τοπική Αgenda 21 διαμορφώνεται μέσω του περιεχομένου της αλλά και του διαδικαστικού πλαισίου λειτουργίας της. Ως προς το περιεχόμενο της η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται μέσω της Τοπικής Agenda 21 να μεταφέρει τις αρχές της Agenda 21 σε τοπικό επίπεδο. Να δημιουργήσει δηλαδή ένα τέτοιο μακροπρόθεσμο πλαίσιο στόχων και πολιτικών που λαμβάνοντας υπόψη τις τοπικές ιδιαιτερότητες ενός συγκεκριμένου χώρου να συμβάλλει στην οικονομική, οικολογική και κοινωνική ανάπτυξη του. Ως προς το πλαίσιο λειτουργίας της η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται να συμβάλλει με την ενεργοποίηση και τους χειρισμούς της στην πληροφόρηση, ευαισθητοποίηση και συμμετοχή των πολιτών σε σχέση με τα παραπάνω. Παράλληλα δεσμεύεται να ασκήσει καθοριστικό ρόλο σε θέματα (συναίνεσης επί της) διαδικασίας αποφάσεων καθώς και να ενισχύσει την συνεργασία της με άλλους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. 1 Ευανθία Αθανασοπούλου - Πολιτικός Μηχανικός Δρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόμος (TU Berlin) Συνεργάτης Νομαρχιακής Επιχείρησης Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας 3

5 Στην προώθηση της Τοπικής Αgenda 21 συνέβαλλε σειρά πρωτοβουλιών σε Διεθνές και Ευρωπαϊκό επίπεδο, οι οποίες διαδέχθηκαν την Σύνοδο του Ρίο όπως: α) η πρώτη Ευρωπαϊκή Σύνοδος για βιώσιμες πόλεις και οικισμούς, που διοργανώθηκε σε Ευρωπαϊκό επίπεδο από την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για βιώσιμες πόλεις και οικισμούς (European Campaign for Sustainable Cities and Towns) στο Aalborg της Δανίας τον Μάιο του 1994 και κατέληξε στην ψήφιση της Χάρτας (Charter) του Aalborg, β) η διατύπωση ενός Ευρωπαϊκού Σχεδιαστικού Οδηγού Τοπικής Agenda 21 (European Local Agenda 21 Planning Guide) από το Διεθνές Συμβούλιο για Τοπικές Περιβαλλοντικές Πρωτοβουλίες (International Council for Local Environmental Initiatives) στο Freiburg της Γερμανίας τον Σεπτέμβριο του 1995, γ) η Σύνοδος Μεσογειακών Πόλεων για την Τοπική Agenda 21 στην Ρώμη τον Νοέμβριο του 1995, δ) η Σύνοδος για τους Ανθρώπινους Οικισμούς Habitat II στην Κωνσταντινούπολη 3 τον Αύγουστο του 1996 και ε) η δεύτερη Ευρωπαϊκή Σύνοδος της Λισσαβόνα τον Οκτώβρη του 1996, για την αξιολόγηση των συμπερασμάτων της Χάρτας του Aalborg και την χάραξη νέων κατευθύνσεων. Από τις παραπάνω πρωτοβουλίες επιβεβαιώνεται δε, πως παρόλη την διαφοροποίηση των προβλημάτων των αστικών κέντρων στις βιομηχανικές χώρες και τις χώρες του τρίτου κόσμου, η απαίτηση μιας βιώσιμης αστικής πολιτικής είναι κοινή Αρχές της Τοπικής Agenda 21 Σύμφωνα τώρα με όσα διατυπώθηκαν στην Σύνοδο του Ρίο και συγκεκριμενοποιήθηκαν κυρίως μέσω της Χάρτας του Alborg, η Τοπική Αgenda 21 αποτελεί ένα Σχέδιο Δράσης (και όχι απλώς μια διακήρυξη προθέσεων) με συγκεκριμένους στόχους, μεθοδολογία και χρονοδιάγραμμα. Η Τοπική Αgenda 21 θέτει σαν στόχο την οικονομική, κοινωνική και οικολογική ανάπτυξη. Σ αυτό το Σχέδιο Δράσης πέρα από τα ζητήματα αξιοποίησης πόρων, δημιουργίας θέσεων εργασίας, βελτίωσης βιοτικού επιπέδου, ελέγχου της φτώχειας και του κοινωνικού διαχωρισμού, δίνεται ιδιαίτερο βάρος στην προστασία και διαχείριση του περιβάλλοντος. Η Τοπική Αgenda 21 θέτει μεταξύ άλλων ως οικολογικούς αναπτυξιακούς στόχους την μείωση κατανάλωσης των φυσικών πόρων, την εξοικονόμηση ενέργειας, την φιλική προς το περιβάλλον διαχείριση αποβλήτων, την βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος, την προστασία των αστικών οικοσυστημάτων και την «Πράσινη» Κατανάλωση. Μέσω αυτής προωθείται συνολικά, ο περιορισμός της ρύπανσης του εδάφους, των υδάτων και της ατμόσφαιρας και η προστασία της χλωρίδας και πανίδας. 4

6 Η Τοπική Αgenda 21 είναι ένα Μακροχρόνιο Σχέδιο Δράσης. Το 21, που σημαίνει για τον 21ο αιώνα, υπενθυμίζει ότι η επιλογή των στόχων θα πρέπει αφενός να αποφασίζεται συνεκτιμώντας τις ανάγκες και των μελλοντικών γενεών, αφετέρου να μην γίνεται με μόνο κριτήριο την υλοποίηση τους στον χρονικό ορίζοντα της θητείας των συγκεκριμένων προσώπων που συμμετέχουν. Η Τοπική Αgenda 21 είναι Τοπική και απαιτεί την ενεργό συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Εδώ αναγνωρίζεται και πιστοποιείται ο σημαντικός ρόλος της τελευταίας στην αναπτυξιακή διαδικασία. Συγκεκριμένα το κεφ. 28, παρ. 1 της Agenda 21 αντανακλά εκτός άλλων την αρχή του ρυπαίνοντος υπαιτίου. Οι περιβαλλοντικές ρυπάνσεις και καταστροφές, παρόλες τις ολικές τους επιπτώσεις, προκαλούνται κατά κανόνα από τοπικές αναπτυξιακές δραστηριότητες (συγκοινωνιακά έργα, βιομηχανικές εγκαταστάσεις κλπ.). Ταυτόχρονα η περιβαλλοντική ποιότητα μιας περιοχής καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις αναπτυξιακές της δυνατότητες. Έτσι λοιπόν το τοπικό επίπεδο ως κοινή αναφορά των δύο παραμέτρων αναπτυξιακές δραστηριότητες-περιβαλλοντικές επιπτώσεις είναι εκείνο που καλείται να δώσει λύσεις μέσα στο πλαίσια του Προγραμματικού Σχεδιασμού. Η Τοπική Αgenda 21 απαιτεί την συμμετοχή όλων των κοινωνικών ομάδων. Οι ίδιοι οι πολίτες συμμετέχοντας και μεταφέροντας τις δικές τους προτάσεις σχεδιάζουν άμεσα για την περιοχή τους. Η Τοπική Αgenda 21 απαιτεί συναίνεση ως προς τις αποφάσεις που θα παρθούν. Συζήτηση και Διάλογος πρέπει να οδηγήσουν σε μια απόφαση συναίνεσης (και όχι πλειοψηφίας) για την επιθυμητή αναπτυξιακή πορεία μιας περιοχής. Η συναινετική Απόφαση θα είναι λοιπόν μία συνεχής διαδικασία, μια συνεχής αξιολόγηση επιχειρημάτων και συμφερόντων και τελικώς μια προσέγγιση με το ένα ή το άλλο είδος συμβιβασμού. Η Τοπική Αgenda 21 συνεπάγεται συνεργασία και διασύνδεση με διεθνείς φορείς. Από την στιγμή που ξεκινά η σύσταση της Τοπικής Agenda 21, ο δήμος/κοινότητα μπορεί, αν θέλει, να γίνει μέλος του Διεθνούς Συμβουλίου για Τοπικές Περιβαλλοντικές Πρωτοβουλίες με σκοπό την ανταλλαγή προβληματισμού και εμπειριών. Αυτή η διαδικτύωση με άλλες κοινότητες που συμμετέχουν σε μια παρόμοια διαδικασία, δρα εποικοδομητικά στο ξεπέρασμα των δυσκολιών που πιθανόν εμφανιστούν στην πορεία Η Τοπική Αgenda 21 σε σχέση με τον Ευρωπαϊκό Αστικό Σχεδιασμό Η Τοπική Αgenda 21 χαιρετίστηκε με ιδιαίτερο ενθουσιασμό από Ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία, η Ολλανδία, η Δανία και η Αγγλία, οι οποίες χαρακτηρίζονται από μια μακρόχρονη παράδοση στον Αστικό Σχεδιασμό. Παρατηρήθηκε δε σ αυτές τις χώρες μια έντονη δραστηριοποίηση για την προώθηση της Τοπικής Agenda τόσο από πλευράς διοίκησης (και μάλιστα παράλληλα σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο), όσο και από πλευράς φορέων συμπεριλαμβανομένων και των μη κυβερνητικών οργανώσεων. Από το

7 μάλιστα, ξεκίνησε ένας μακρύς διάλογος σχετικά με το τι πραγματικά καινούργιο συνεπάγεται η Τοπική Αgenda 21 στα πλαίσια του Αστικού Σχεδιασμού. Ο διάλογος αυτός ήταν αναμενόμενος λαμβανομένου υπόψη ότι στις χώρες αυτές η περιβαλλοντική διάσταση αποτελούσε και αποτελεί μια σημαντική διάσταση του Αστικού Σχεδιασμού. Ο στόχος της περιβαλλοντικής προστασίας συντέλεσε μάλιστα εδώ και χρόνια στην Οικολογικοποίηση του Αστικού Σχεδιασμού (ecological urban restructing, Ökologisierung der Stadtplanung), που γίνεται εμφανής με διάφορους τρόπους. Στην Γερμανία, και σ ένα πρώτο επίπεδο προωθείται η ιδέα της «συμπαγούς πόλης». Επαναπυκνοδομείται δηλαδή το ιστορικό κέντρο και οι κεντρικοί οικιστικοί πυρήνες με αύξηση του συντελεστή δόμησης και περιορισμό της οικοδόμησης ελεύθερων χώρων. Παράλληλα προωθείται η ανάμιξη των χρήσεων γης (κυρίως κατοικίας με απασχόληση) και η βελτίωση των μαζικών μεταφορών. Τα παραπάνω έχουν ως στόχο την αποφυγή περιττών μετακινήσεων και τον περιορισμό της χρήσης Ι.Χ.. Σ ένα δεύτερο επίπεδο ο οικολογικός αστικός σχεδιασμός εμφανίζεται ως οικολογική οικοδόμηση (ecological building restructing, ökologisches Bauen) και ανάπλαση. Υιοθετείται λοιπόν η χρήση οικολογικών κριτηρίων για την επιλογή τόσο των προτάσεων αστικών παρεμβάσεων (αναπλάσεων και βελτιώσεων) όσο και των οικοδομικών υλικών στην κατασκευή. Αναφορικά με την κατασκευή κτηρίων προωθείται ο βιοκλιματικός σχεδιασμός με π.χ. λύσεις κλειστού κυκλώματος νερού, επιτόπιας αποδόμησης των απορριμμάτων και χρήση ενέργειας που προέρχεται από ανανεώσιμες ενεργειακές πηγές, ενώ παράλληλα προτιμούνται π.χ. οικοδομικά υλικά που παράγονται με λιγότερη ενέργεια ή από ανακύκλωση και που είναι αβλαβή για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Σ ένα τρίτο επίπεδο η πόλη αντιμετωπίζεται σαν οικοσύστημα (urban ecology, Stadtökologie). Εδώ δίνεται έμφαση στην βελτίωση και προστασία της αστικής χλωρίδας και πανίδας, την δημιουργία και αναμόρφωση ελεύθερων χώρων, την βελτίωση του αστικού μικροκλίματος κ.α. (Lichtenberger 1993). Εκτός όμως από την Οικολογικοποίηση του Αστικού Σχεδιασμού υπήρξε ένας ακόμη παράγοντας που έθεσε υπό διερεύνηση το καινούργιο που θα συνεπαγόταν η Τοπική Agenda 21. Αυτός ο παράγοντας σχετίζονταν με τα θέματα συμμετοχικών διαδικασιών και αποκέντρωσης που η Τοπική Agenda 21 διαπραγματεύεται, και τα οποία για πολλές Ευρωπαϊκές χώρες αποτελούν πραγματικότητα εδώ και δεκαετίες. Στην Γερμανία και την Σκανδιναβία (με παράδοση και σε θέματα αποκέντρωσης) υποστηρίχτηκε μάλιστα ότι μέσω της Τοπικής Agenda 21 δεν γίνεται λόγος για ένα νέο σχεδιαστικό παράδειγμα, αλλά για την επισφράγιση των (μέχρι τότε) σχεδιαστικών τεκμενόμενων (Kuhn, Zimmermann, Zimmermann 1996). Ως καινούργιο στοιχείο θεωρήθηκε πάντως η έμφαση που δίνει η Τοπική Agenda 21 σε μακροπρόθεσμους στόχους, η προώθηση της συμμετοχής τοπικών 6

8 ομάδων σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό απ ότι τα μέχρι τότε υπάρχοντα σχεδιαστικά εργαλεία και η συστηματική ένταξη των τομεακών πολιτικών σε μια ενιαία αναπτυξιακή λογική. Συνολικά στον Ευρωπαϊκό χώρο αριθμούνται πάνω από 500 δήμοι/κοινότητες (200 στην Γερμανία, 100 στην Ολλανδία, 80 στην Σκανδιναβία, 50 στην Αγγλία κ.α.), οι οποίες διαθέτουν ή βρίσκονται στην διαδικασία διατύπωσης μιας Τοπικής Agenda 21. Αυτή μάλιστα η διαδικασία συνοδεύτηκε πάντα από σειρά δυσκολιών όπως επιβεβαιώνει και η εμπειρία των παραπάνω χωρών. Κατ αρχήν η αειφορία αποδείχθηκε ένα σισύφειο εγχείρημα σε σχέση με την πρακτική διατύπωση και έκφρασή της. Συγκεκριμένα η έρευνα για τον καθορισμό των επιμέρους στόχων (οικονομικών, κοινωνικών και οικολογικών) μέσω δεικτών αειφορίας επισκίασε το ζητούμενο της συμβατότητας ανάμεσα τους, ενώ διαπιστώθηκαν μεγάλες δυσκολίες σχετικά με τον έλεγχο επιτυχίας των τιθέμενων στόχων (Billharz, Moldan 1996). Παράλληλα προέκυψε η ανάγκη αποσαφήνισης του ειδικού ρόλου του φορέα που θα διαχειρίζεται την Τοπική Agenda 21, ένα ιδιαίτερα δύσκολο εγχείρημα δεδομένου ότι σε πολλές περιπτώσεις υπήρχαν ήδη αναπτυξιακοί φορείς αστικού σχεδιασμού. Τέλος διαπιστώθηκε ότι στην διαδικασία διατύπωσης της Τοπικής Agenda 21 συμμετείχαν εκείνες κυρίως οι κοινωνικές ομάδες που και στο παρελθόν παρουσίαζαν κοινωνικό έργο και δράση, ενώ η ενεργοποίηση άλλων ομάδων ή πολιτών ήταν μάλλον δύσκολη έως αδύνατη (Bezirksamt Berlin-Koepenick 1995, Lokale Agenda 21 in Hannover 1997). 3. Τοπική Agenda 21 και Αστικός Σχεδιασμός στην Ελλάδα σήμερα Ποια είναι όμως η «τύχη» της Τοπικής Agenda 21 στην Ελλάδα; Οι μέχρι στιγμής σχετικές εξελίξεις περιορίζονται στο πιλοτικό πρόγραμμα «Συνεργασία Τοπικών Αρχών για την Αειφόρο Ανάπτυξη και την Τοπική Agenda 21» που πραγματοποιούν οι Δήμοι Αμαρουσίου και Χαλανδρίου υποστηριζόμενοι από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και την Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων (ΚΕΔΚΕ) 4. Το Πρόγραμμα αυτό που εγκρίθηκε από την Επιτροπή LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ξεκίνησε στις αρχές του 1996 με ερευνητικό αντικείμενο μια σειρά τομέων όπως Ενέργεια, Διαχείριση Αποβλήτων, Αστικό Περιβάλλον, Μεταφορές, Εργασία, Δημοκρατία σε Τοπικό Επίπεδο κ.α., ενώ δόθηκε έμφαση και σε θέματα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των οργάνων της τοπικής κοινότητας (περιβαλλοντική κατάρτιση μέσω διοργάνωσης σεμιναρίων). Η τελευταία αυτή παράμετρος θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένου ότι μέχρι πρόσφατα η περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση ως εργαλείο περιβαλλοντικής πολιτικής απουσίαζε στην Ελλάδα. Σήμερα (1998) καμία ελληνική πόλη δεν διαθέτει Τοπική Agenda 21, ενώ είναι μάλλον βέβαιο, ότι η πλειοψηφία των Δημοτικών Συμβουλίων καi των πολιτών αγνοεί την ύπαρξη της. 7

9 3.1. Δεσμεύσεις και προϋποθέσεις για την εφαρμογή της Τοπικής Αgenda 21 στον Ελληνικό Αστικό Σχεδιασμό Η μεγάλη καθυστέρηση σε σχέση με την διατύπωση Τοπικής Agenda 21 στην Ελλάδα καθόλου δεν σχετίζεται βέβαια με την έλλειψη προβλημάτων στον αστικό χώρο. Τουναντίον η σημερινή αστική ανάπτυξη μέσα από τα προβλήματα που την χαρακτηρίζουν και όπως εκφράζεται μέσα από τα αντίστοιχα παραγωγικά και καταναλωτικά πρότυπα απέχει πολύ από το να χαρακτηριστεί ως αειφορική (ακόμη και με τις επιεικότερες εννοιολογικές προσεγγίσεις). Τα προβλήματα αυτά αφ ενός σχετίζονται με την περιβαλλοντική υποβάθμιση των πόλεων, (όπως μεγάλος βαθμός τσιμεντοποίησης, έλλειψη πρασίνου και ελεύθερων χώρων, έντονα κυκλοφοριακά προβλήματα, ατμοσφαιρική ρύπανση, ηχορύπανση κ.α.), και αφ ετέρου με την καταστροφή της πολιτιστικής τους κληρονομιάς (π.χ. μέσω της μέχρι και πρόσφατα αδιάκριτης κατεδάφισης ιστορικών τομέων και παλαιών κτηρίων). Επιπροσθέτως σχετίζονται με πολωτικές τάσεις μεταξύ υποβαθμισμένων συνοικιών των αστικών κέντρων, (συνοικιών δηλαδή με οικονομικά, κοινωνικά και οικιστικά προβλήματα όπως υψηλούς δείκτες ανεργίας, κοινωνικό αποκλεισμό μειονεκτούντων ομάδων, έντονη παρουσία τσιγγάνων ή μεταναστών, παλιά εγκαταλειμμένα κτήρια κλπ.) σε αντιπαρεμβολή με αντίστοιχα πλούσιες συνοικίες. Αναφορικά τώρα με τα Ελληνικά Σχεδιαστικά δεδομένα, το Υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ σε συνεργασία με άλλα Υπουργεία και Φορείς έχει τα τελευταία χρόνια δρομολογήσει σειρά ενεργειών και μέτρων με στόχο την αναβάθμιση της οικολογικής διάστασης στον Σχεδιασμό. Στα μέτρα αυτά εντάσσονται η ψήφιση του νόμου 2508/1997 για την «Βιώσιμη οικιστική ανάπτυξη των πόλεων και οικισμών της χώρας» και η έκδοση εγκυκλίου για την εφαρμογή του, το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Πόλεις και την Στέγαση , το Σχέδιο Δράσης «Ενέργεια 2001», η Προώθηση του βιοκλιματικού σχεδιασμού κτιρίων και οικισμών 6 κ.α.. Σε επίπεδο εφαρμογής πάντως τα «κακώς κείμενα» του (Πολεοδομικού) Σχεδιασμού συνεχίζουν να υφίστανται. Πιο συγκεκριμένα ούτε ο νέος οικιστικός νόμος δεν έθιξε την λογική της Εκτός Σχεδίου Δόμησης, που είχε ακολουθήσει και ο νόμος 1337/1983. Μια λογική που οδηγεί σε κακή διαχείριση (κατασπατάληση) και υποβάθμιση της αδόμητης γης και που σε συνδυασμό με την ελλιπή εφαρμογή άλλων εργαλείων (κτηματολογίου, πολιτική τιμών γης κλπ.) εμποδίζει μια «οικολογικότερη» οικιστική ανάπτυξη. Συνολικά οι παραπάνω αναφερόμενες παρεμβάσεις δεν ξεφεύγουν από την αποσμασματικότητα και την έλλειψη ένταξης των στόχων των τομεακών πολιτικών (αγροτική, μεταφορών, τουρισμού, βιομηχανίας κλπ.) σε μια ενιαία σχεδιαστική λογική. 8

10 Για τον Ελληνικό Σχεδιασμό και πιο συγκεκριμένα σχετικά με την «διοίκηση των τοπικών υποθέσεων» έγιναν σημαντικές παρεμβάσεις και από την πλευρά του Υπουργείου Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης. Αυτήν την στιγμή τόσο ο νόμος 2218/1994 για μεταβίβαση αρμοδιοτήτων στην Α /θμια Τοπική Αυτοδιοίκηση (τους Νέους Δήμους που συστάθηκαν βάσει του νόμου 2539/1997), όσο και ο νόμος 1828/1989 περί εσόδων των ΟΤΑ αρχίζουν, έστω και με μεγάλες καθυστερήσεις στην εφαρμογή τους, να υλοποιούνται. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση παρουσιάζεται πάντως σε μεγάλο βαθμό ανέτοιμη να αντεπεξέλθει στις σχεδιαστικές 7 και διαχειριστικές απαιτήσεις 8 του νέου ρόλου της, ενώ η συμμετοχή της στην χάραξη τοπικών στρατηγικών και πολιτικών είναι στην πράξη περιορισμένη και κυρίως γνωμοδοτικής φύσης 9. Επιπλέον δεν πρέπει να λησμονείται το γεγονός, ότι ο τρόπος που αντιμετωπίζονται τα αναπτυξιακά θέματα και σε τοπικό επίπεδο, με αντανάκλαση την κατάρτιση των (τοπικών) προγραμμάτων δημοσίων επενδύσεων, λαμβάνει περισσότερο υπόψη οικονομικά μεγέθη, αναμενόμενες θέσεις εργασίας και λιγότερο την περιβαλλοντική διάσταση. Τέλος δεν χρειάζεται να γίνει εκτενής αναφορά στο ότι στις παραπάνω διαδικασίες ο μεγάλος απών είναι ο απλός πολίτης. Παρόλο που η συμμετοχή των ενδιαφερομένων πολιτών προβλέπεται σε μεγάλο βαθμό τόσο από πολεοδομικά, νόμος 1337/1983, όσο και από αντίστοιχα περιβαλλοντικά εργαλεία (π.χ. ΚΥΑ 75308/5512/1990) 10, οι πολίτες στην πράξη συμμετέχουν και ενεργοποιούνται μόνο όταν θίγονται ατομικά τους συμφέροντα. Χωρίς όμως συμμετοχή των διαφορετικών ομάδων και συμφερόντων στην διαδικασία του σχεδιασμού και της απόφασης, Τοπική Αgenda 21 δεν μπορεί να υπάρξει. Αυτή η συμμετοχή δεν είναι τυπικής μορφής αλλά αντίθετα προϋποθέτει πρόσβαση στην πληροφόρηση και εξοικείωση με ειδικά θέματα, ενεργή παρουσία, επιχειρηματολογία, τήρηση δημοκρατικών διαδικασιών, πολιτισμική αγωγή των συμμετεχόντων και δυνατότητα έκφρασης. Κάτι τέτοιο συνεπάγεται ταυτόχρονα αποδοχή της κοινωνικής ευθύνης, αναγνώριση των μακροπρόθεσμων συνεπειών των σημερινών αποφάσεων και τέλος αλλαγές στην σχέση πολίτη διοίκησης. Έτσι ο πολίτης αναδεικνύεται σε σημαντικό actor σε θέματα αναπτυξιακών επιλογών και διαδικασίας αποφάσεων 11. Ο δρόμος λοιπόν για την επίτευξη τέτοιων συμμετοχικών διαδικασιών φαίνεται να είναι ακόμη μακρύς για την Ελλάδα. Συνοψίζοντας, η γενικότερη οικονομική αδυναμία της τοπικής και κεντρικής κυβέρνησης, η έλλειψη τεχνογνωσίας και εξειδικευμένου προσωπικού σε τοπικό επίπεδο (που όμως στο μέλλον με την κάλυψη των προβλεπόμενων θέσεων επιστημονικού προσωπικού προβλέπεται να περιοριστεί), το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο και ο χαμηλός βαθμός συμμετοχής σε διαδικασίες αλλά και συνειδητοποίησης στα περιβαλλοντικά θέματα 9

11 αποτελούν δυσμενείς παραμέτρους για την προώθηση της Τοπικής Αgenda 21 στις Ελληνικές Πόλεις. Όπως ειπώθηκε, για την δημιουργία Τοπικής Agenda 21 απαιτείται η εφαρμογή μιας σειράς εργαλείων, τα οποία σε μεγάλο βαθμό απουσιάζουν από την Ελληνική σχεδιαστική πραγματικότητα. Πέρα από τα κλασσικά κανονιστικά εργαλεία προβλέπονται και διαχειριστικά εργαλεία και εργαλεία ήπιων πολιτικών. Στο πρώτο είδος εργαλείων σχεδιασμού περιλαμβάνονται τα θεσμικά μέτρα, προγράμματα, σχέδια, νομοθετικές εντολές και έλεγχος. Εδώ μπορούν να ενταχθούν εργαλεία Οικιστικής Πολιτικής, χρήσεων γης, οικιστική πυκνότητα, συντελεστές δόμησης και δείκτες σχετικά με την οικολογία της πόλης (π.χ. ένταξη κατάλληλων δεικτών στον Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό και ως εκ τούτου και στην έκδοση οικοδομικών αδειών), Πολιτική γης, δημιουργία Κτηματολογίου κλπ.. Παράλληλα, εργαλεία οικονομικού (επιδοτήσεις, κίνητρα) και διαχειριστικού χαρακτήρα (management) μπορούν να στηρίξουν το Τοπικό Σχέδιο Δράσης. Το ίδιο ισχύει και για τα εργαλεία ήπιων πολιτικών (soft policies), όπως η διοργάνωση ανοικτών συζητήσεων, η κινητοποίηση του δημόσιου ενδιαφέροντος, η δημιουργία αναπτυξιακών εταιρειών κλπ. (Hesse 1996, Selle 1994, Maier 1990) Δώδεκα βήματα για την διατύπωση της Τοπικής Agenda 21 Για την προώθηση της Τοπικής Agenda 21 υπήρξε τα τελευταία χρόνια, όπως ήδη αναφέρθηκε, μια σειρά πρωτοβουλιών σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο, στις οποίες συμμετείχε και η Ελλάδα με εκπροσώπους της. Παρακάτω παρουσιάζονται δώδεκα σημαντικά βήματα για την δημιουργία της Τοπικής Agenda 21. Προέρχονται από το κείμενο του Ευρωπαϊκού Σχεδιαστικού Οδηγού Τοπικής Agenda 21 όπως διατυπώθηκαν από το Διεθνές Συμβούλιο για Τοπικές Περιβαλλοντικές Πρωτοβουλίες το Ο παραπάνω οδηγός φιλοδοξεί να χρησιμεύσει σαν μεθοδολογία για τους δήμους που δεν διαθέτουν Τοπική Agenda 21, ενώ για αυτούς που βρίσκονται στο στάδιο της σύνταξής της, μπορεί να λειτουργήσει σαν βαρόμετρο για μια κριτική θεώρηση των σχετικών δραστηριοτήτων. Σύμφωνα λοιπόν με τον Ευρωπαϊκό Σχεδιαστικό Οδηγό Τοπικής Agenda 21, τα 12 βήματα μεθοδολογίας είναι: 1. Πρωτοβουλία 12 για την δημιουργία της Τοπικής Agenda 21. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση οφείλει στο αρχικό αυτό στάδιο να δραστηριοποιηθεί είτε στην κατεύθυνση της πρωτοβουλίας είτε στο να στηρίξει και να φέρει κοντά τοπικές ομάδες που έχουν ήδη ξεκινήσει μια τέτοια πρωτοβουλία. Στην συνέχεια πρέπει η Τοπική Αυτοδιοίκηση να 10

12 διευκρινίσει από ποιες υπηρεσίες θα καλυφθούν οι νέες διοικητικές ανάγκες που θα προκύψουν και ποιο θα είναι το χρηματοδοτικό πλαίσιο ενόψει της Τοπικής Agenda 21. Το ίδιο το δημοτικό Συμβούλιο θα πρέπει να αποφανθεί σχετικά με την υπογραφή της Χάρτας των Ευρωπαϊκών Πόλεων και Οικισμών προς την Αειφορία (Μελλοντικότητα) (Χάρτα του Aalborg), που σαν ενέργεια θα σηματοδοτήσει και επίσημα την έναρξη των διεργασιών προς την Τοπική Agenda Δημιουργία ενός Φορέα. Η επίτευξη αντιπροσώπευσης διαφορετικών αντιλήψεων και συμφερόντων των πολιτών, συνηγορεί στην ίδρυση ενός Φορέα Τοπικής Agenda. Ειδικά για τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα συνιστάται η σύσταση ενός τέτοιου Φορέα, που να αποτελείται από περισσότερες από μια διευθύνσεις ανάλογα με τις θεματικές ενότητες. Ο Φορέας θα πρέπει επίσης να έχει μια τέτοια σύνθεση, ώστε η επιρροή καλά οργανωμένων ομάδων και με εμπειρία σε διαπραγματευτικά τραπέζια να μην αποβεί σε βάρος (ή να οδηγήσει στον αποκλεισμό) χαμηλόφωνων συμμετεχόντων, με μικρή εμπειρία σε τέτοιες διαδικασίες. 3. Συζήτηση πλαισίου κατευθυντηρίων στόχων. Σκοπός είναι η ανοικτή συζήτηση με τους πολίτες εντός και εκτός Φορέα Τοπικής Agenda για την συγκεκριμενοποίηση της έννοιας βιώσιμη ανάπτυξη του παρόντος ΟΤΑ. Εδώ πρέπει να τεθεί το ερώτημα της μελλοντικά επιθυμητής αναπτυξιακής ταυτότητας του ΟΤΑ, ώστε να είναι δυνατή η διατύπωση πλαισίου κατευθυντηρίων στόχων. 4. Ανάλυση Προβλημάτων. Σιγά-σιγά θα εντοπιστούν τα τοπικά προβλήματα μέσα από το πλαίσιο της μελλοντικά επιθυμητής αναπτυξιακής ταυτότητας του ΟΤΑ. Τα προβλήματα αυτά πρέπει να περιγραφούν και να κατατακτούν θεματικά, ενώ θα πρέπει να διευκρινιστούν και να κατονομαστούν οι αιτίες τους. 5. Διατύπωση-Απόφαση στόχων. Στο στάδιο αυτό θα πρέπει να διατυπωθούν οι στόχοι. Οι στόχοι που θα τεθούν, ακόμη και αν φαντάζουν ουτοπικοί, πρέπει να διατυπωθούν για να στηρίξουν τον σχεδιασμό και στην μακροπρόθεσμη του βάση. Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε θέματα συναίνεσης είναι σ αυτό το στάδιο καθοριστικός. 6. Επιλογή προτεραιοτήτων. Ανάλογα με τα προβλήματα που εντοπίστηκαν στο στάδιο 4 και τους στόχους που διατυπώθηκαν στο στάδιο 5, θα πρέπει να χαραχτούν προτεραιότητες (αξόνων) δράσης. Σε συνδυασμό με τους διαθέσιμους πόρους πρέπει να επιλεχθούν συγκεκριμένα προβλήματα, στων οποίων την επίλυση θα δοθεί προτεραιότητα. 11

13 7. Διατύπωση Δυνατοτήτων Δράσης. Για τη λύση ενός προβλήματος μπορεί να εφαρμοστούν συνήθως περισσότερες από μία στρατηγικές και να επιλεχθούν διαφορετικά μέτρα. Αυτές οι διαφορετικές δυνατότητες δράσης θα πρέπει να διατυπωθούν και να αξιολογηθούν. 8. Διατύπωση ποσοτικών στόχων. Η επίδραση που αναμένεται από την εφαρμογή ενός μέτρου θα πρέπει να εκτιμηθεί, ώστε να μπορεί κατόπιν να ελεγχθεί και να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητά του. Κατά κανόνα τέτοια μέτρα θα πρέπει να διατυπωθούν με ποσοτικούς στόχους (δείκτες) μέσα σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (πλαίσιο χρονοδιαγράμματος). 12

14 9. Ενσωμάτωση των Μέτρων σε Προγράμματα. Στις περιπτώσεις που διαφορετικά μέτρα αποσκοπούν στην υλοποίηση ενός συγκεκριμένου στόχου, πρέπει αυτά να ενταχθούν σ ένα πρόγραμμα μέτρων. Αυτό το πρόγραμμα μέτρων θα πρέπει να περιέχει όλα τα μέτρα προς εφαρμογή με επιμέρους ποσοτικούς στόχους και χρονοδιαγράμματα. 10. Σχέδιο Δράσης. Σε αυτό το στάδιο γίνεται η ένταξη των επιμέρους προγραμμάτων σε ένα πλατύτερο Σχέδιο Δράσης. Αυτό το Σχέδιο Δράσης αποτελεί τελικά την Τοπική Agenda, που εμπεριέχει το πλαίσιο κατευθυντήριων στόχων, τις προτεραιότητες και τα προγράμματα που έχουν τεθεί. 11. Εφαρμογή και Έλεγχος του Προγράμματος. Για την υλοποίηση των επιμέρους μέτρων χρειάζεται και πάλι η συμμετοχή διαφόρων ομάδων. Η εφαρμογή των μέτρων θα πρέπει να παρακολουθείται συστηματικά από τον Φορέα ώστε να εντοπίζονται προβλήματα και αδυναμίες. 12. Διαφοροποιήσεις, Αξιολόγηση. Σε αυτό το στάδιο γίνεται η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων, διαπιστώνονται οι ελλείψεις και παραλείψεις, και εντοπίζονται οι δυνατότητες βελτιώσεων, που συνήθως συνεπάγονται την ανάγκη λήψης νέων μέτρων. Ένας δεύτερος γύρος ξεκινά που μπορεί ίσως να θέσει νέες προτεραιότητες, επαναλαμβάνοντας την όλη διαδικασία από το στάδιο τέσσερα. Συμπεράσματα Στην βιβλιογραφία έχει εκτεταμένα γίνει λόγος για την ασυμβατότητα των στόχων και τις εν δυνάμει αντιφάσεις που προκύπτουν μέσα από την έννοια της Αειφορίας, του κατά πόσο δηλαδή είναι συμβατή με περιβαλλοντικούς στόχους μια συνεχής κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη (Δελλαδέτσιμας 1997, Μπριασούλη 1997). Παράλληλα έχει τονιστεί το κατ επίφαση «πρασίνισμα» τρεχουσών πολιτικών διαχείρισης που προσπαθεί να πείσει για ανύπαρκτες αλλαγές προτεραιοτήτων στις αναπτυξιακές επιλογές και έρχεται να λειτουργήσει ως παυσίπονο σε παγκόσμια περιβαλλοντικά προβλήματα όπως π.χ. του φαινομένου του θερμοκηπίου και των κλιματολογικών αλλαγών καθώς και του οικονομικού κόστους που αυτές συνεπάγονται (Μοδινός 1996). Χωρίς να μειώνεται καθόλου η σημασία τέτοιων παρατηρήσεων και χωρίς να υποστηρίζεται ότι η Τοπική Agenda 21 θα αποτελέσει πανάκεια για τον Ελληνικό Αστικό Σχεδιασμό, πρέπει να τονιστεί ότι: Αναφορικά με τον στόχο της Αειφορίας, η ιστορία του σχεδιασμού μας παραπέμπει στο γεγονός, ότι τέτοιοι πολύπλευροι στόχοι εμπεριέχουν εξ ορισμού μια διάσταση πού περισσότερο λειτουργεί σαν κατεύθυνση προσανατολισμού και 13

15 λιγότερο σαν συγκεκριμένη προγραμματική δέσμευση προς υλοποίηση (Fürst, Ritter 1993). Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, που η ανάπτυξη εξαντλείται σε μεγάλα έργα υποδομής, και ο Σχεδιασμός χαρακτηρίζεται από κεντροβαρικότητα και αποσπασματικότητα, η Τοπική Agenda 21 θέτει βασικά ερωτήματα που αφορούν την ίδια την διαδικασία του αστικού σχεδιασμού. Τα ερωτήματα αυτά αφορούν ζητήματα στόχων, αξιακού πλαισίου, πολιτικοθεσμικών διαδικασιών και σχεδιαστικών εργαλείων. Τέλος παρόλο που το γενικότερο πλαίσιο στην Ελλάδα δεν είναι ιδιαίτερα ευνοϊκό για την δημιουργία Τοπικών Αgenda 21, υπάρχουν δύο σημαντικοί λόγοι που τα επόμενα χρόνια μπορεί να ανατρέψουν το ισχύον σκηνικό. Ο πρώτος σχετίζεται με την σταδιακή ενίσχυση των κέντρων αποφάσεων από το Εθνικό στο Ευρωπαϊκό και Διεθνές επίπεδο 13. Έτσι δεν αποκλείεται στο μακροπρόθεσμο μέλλον η εισήγηση της υποχρεωτικής διαμόρφωσης Τοπικής Αgenda 21 σε διεθνές επίπεδο, τουλάχιστον για τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα. Ο δεύτερος, ίσως και περισσότερο υλοποιήσιμος, σχετίζεται με την εμπειρία των πολυάριθμων πόλεων 14 που έχουν ήδη εντρυφήσει πάνω σε θέματα Τοπικής Αgenda 21 και βιώσιμων αναπτυξιακών πολιτικών και μπορούν μέσα στο γενικότερο πλαίσιο ανταλλαγών, συνεργασίας και ισχυόντων αδελφοποιήσεων να επηρεάσουν αλλά και να στηρίξουν πιθανές πρωτοβουλίες που θα αναπτυχθούν στην χώρα μας σε αυτήν την κατεύθυνση. Εδώ συμπεριλαμβάνονται και οι ελληνικές εμπειρίες που θα προκύψουν από το πιλοτικό πρόγραμμα LIFE, και αναμένεται να συμβάλλουν αποφασιστικά στην διάδοση του εργαλείου της Τοπικής Αgenda 21. Σημειώσεις: 1 Στο άρθρο αυτό ως αστικός σχεδιασμός (urban planning, Stadtplanung) ορίζεται η διαδικασία ρύθμισης που περιλαμβάνει τις παρεμβάσεις όλων των διαφορετικών (τομεακών) πολιτικών με αναφορά τον αστικό χώρο. 2 Η Σύνοδος αυτή κατέληξε: α) στην Διακήρυξη για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη β) την Agenda 21 γ) την Δήλωση Αρχών για τη Διαχείριση, Διατήρηση και Βιώσιμη Ανάπτυξη Δασών δ) την Σύμβαση για τη Βιολογική Ποικιλία και ε) την Σύμβαση για τις Κλιματολογικές Αλλαγές (UNCED 1992). 3 Ως αειφόρος (βιώσιμη) ανάπτυξη ορίζεται η ανάπτυξη που ικανοποιεί της ανάγκες της παρούσας γενιάς χωρίς να εμποδίζει την ικανότητα των μελλοντικών γενιών να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες και στόχους (Agenda 21, Εισαγωγή). Σχετικά με τον ορισμό της συγκεκριμένης έννοιας, και την διαχρονική εξέλιξη αυτής βλέπε (Μπριασούλη 1997). Σύμφωνα δε με τον Kreiblich (1996) υπάρχουν διεθνώς πάνω από 70 ορισμοί σχετικά με το τι είναι βιώσιμη ανάπτυξη. 14

16 4 Τα κεντρικά θέματα της οποίας ήταν: α) Χορήγηση μιας αποδεκτής κατοικίας για όλους β) Προώθηση μιας βιώσιμης οικιστικής και αστικής Ανάπτυξης. 1 Η ΚΕΔΚΕ αποτελεί τον συντονιστικό οργανισμό της Τοπικής Αgenda 21 για όλους τους Ελληνικούς Δήμους και Κοινότητες. 5 με στόχο την δημιουργία συνθηκών ασφάλειας, υγιεινής, ισότιμης διαβίωσης και την εξασφάλιση επαρκούς στέγης για όλους τους πολίτες στις πόλεις. Παράλληλα προωθούνται στο πλαίσιο αυτό προγράμματα αστικού σχεδιασμού για την δημιουργία σχεδίων πόλεων (όπου δεν υπάρχουν), προγράμματα προστασίας ιστορικών και παραδοσιακών περιοχών κ.α.. 6 στα πλαίσια εθνικών ερευνητικών προγραμμάτων ή Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων όπως το SAVE, JOULE II, THERMIE A, REBUILD με αντικείμενα την εξοικονόμηση ενέργειας, την χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και την ενσωμάτωσή τους σε κτίρια και οικισμούς καθώς και την κατασκευή Οικολογικών-βιοκλιματικών κτιρίων. 7 π.χ. ακόμη και σε επίπεδο σύνταξης προτάσεων των προτεινόμενων προς ένταξη έργων στο Ειδικό Πρόγραμμα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ε.Π.Τ.Α.). 8 π.χ. σχετικά με την επιβολή τοπικής φορολογίας. 9 Ήδη με τον 2508/1997 (παρ. 7. Αρθ. 25) μπορούν να μεταβιβαστούν όλες οι αρμοδιότητες που αφορούν την υλοποίηση και εξειδίκευση του στόχου και κατευθύνσεων του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου στους Δήμους και κοινότητες που αποδεδειγμένα διαθέτουν οργανωμένη υπηρεσία πολεοδομικού σχεδιασμού. Εδώ πάντως πρέπει να τονιστεί ότι η ενεργοποίηση των αρμοδιοτήτων και της οικονομικής αυτοδιαχείρισης σε τοπικό επίπεδο δεν θεωρείται πανάκεια για τα υπάρχοντα προβλήματα, ειδικά όταν οι Έλληνες τοπικοί άρχοντες αναπαράγουν σε τοπικό επίπεδο τους μηχανισμούς της κεντρικής εξουσίας (πελατειακές σχέσεις, ελλείψεις ελέγχων, αδιαφάνεια κλπ.) (Ψυχοπαίδης, Γετίμης 1989). 10 Περί Καθορισμού τρόπου ενημέρωσης των πολιτών και φορέων εκπροσώπησής τους για το περιεχόμενο της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Έργων και Δραστηριοτήτων σύμφωνα με την παρ. 2. του άρθ. 5 του νόμου 1650/ Η απόφαση σηματοδοτείται ως μια σημαντική διαδικασία. Δεν είναι απλά ένα στάδιο του σχεδιασμού έξω και πέρα από τις κοινωνικές ομάδες. Η έγκαιρη ενημέρωση και η συμμετοχή διαφορετικών ομάδων και συμφερόντων στην διαδικασία αποφάσεων αποτελεί σημαντική προϋπόθεση του σχεδιαστικού αυτού σταδίου (decision making). Τα στοιχεία πάνω στα οποία στηρίζεται η κρίση ενός actor διατίθενται σε όλους τους υπόλοιπους συμμετέχοντες. Μέσα σ αυτό το πλαίσιο σηματοδοτούνται σταδιακά αλλαγές σε σχέση με τον τρόπο που παίρνονται οι αποφάσεις. Η φιλοσοφία τους βασίζεται λιγότερο στις εγωιστικές συμπεριφορές και την αδιαλλαξία και περισσότερο στην επιχειρηματολογία και την μη απόκρυψη διαπραγματευτικών πληροφοριών (Scharpf 1993). Παράλληλα ο εκπρόσωπος του Φορέα προωθείται σαν συντονιστής του διαπραγματευτικού τραπεζιού 15

17 αφού καλείται να ασκήσει τον ρόλο του διαμεσολαβητή (mediator), να μελετήσει και να προτείνει διαφανείς και κοινά αποδεκτές διαδικασίες στις διαπραγματεύσεις (negotiations) και να αναλάβει συντονιστικές πρωτοβουλίες προώθησης συναινετικών αποφάσεων. 12 Μια τέτοια πρωτοβουλία (βλ. Διεθνές Συμβούλιο για Τοπικές Περιβαλλοντικές Πρωτοβουλίες 1995) προέρχεται συνήθως από: α) τον τοπικό οικονομικό χώρο (Ένωση Επαγγελματιών/Εμπόρων, Βιομηχανικό Επιμελητήριο) β) τον τοπικό κοινωνικό χώρο (Πανεπιστήμιο, κοινωνικοί και πολιτιστικοί φορείς, δημοτικά ιδρύματα) γ) τον τοπικό οικολογικό χώρο (οικολογικές οργανώσεις) δ) τον τοπικό Αναπτυξιακό/Σχεδιαστικό τομέα (Τεχνικό Επιμελητήριο, Διεύθυνση Πολεοδομικού Σχεδιασμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Αναπτυξιακές Δημοτικές Επιχειρήσεις). Η εμπειρία του εξωτερικού δείχνει ότι παρόμοιες πρωτοβουλίες ξεκίνησαν κυρίως από οικολογικές ομάδες αλλά και από τον Αναπτυξιακό/Σχεδιαστικό τομέα (Kuhn/Zimmermann/Zimmermann 1996). Για την περίπτωση της Ελλάδος θα μπορούσαμε να συμπληρώσουμε και μια πιθανή συμβολή από τον κοινωνικό χώρο με βασικό εκπρόσωπο το Πανεπιστήμιο. 12 Η επικύρωση της Αgenda 21 στην Σύνοδο του Ρίο αποτέλεσε μια σημαντική απόφαση για την Περιβαλλοντική και όχι μόνο πολιτική που λήφθηκε σε διεθνές επίπεδο, και που δέσμευσε όμως ρητά εθνικές πολιτικές. Επιβεβαιώνεται έτσι στην συγκεκριμένη περίπτωση, εκτός άλλων, η ενίσχυση αφενός του διεθνούς (υπερεθνικού) αλλά και του τοπικού (υποεθνικού) επιπέδου διακυβέρνησης και η αποδυνάμωση αφετέρου των εθνικών κυβερνήσεων (Hèritier u.a. 1994). 13 Μέχρι το τέλος του 1997 καταγράφηκαν πάνω 1800 δήμοι/κοινότητες σε 64 διαφορετικές χώρες παγκόσμια που διαθέτουν ή βρίσκονται στην διαδικασία διατύπωσης μιας Τοπικής Αgenda 21. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Aalborg-Charta (1994): Charta der Europäischen Städte und Gemeinden auf dem Weg zur Zukunftsbeständigkeit. Agenda 21 (1992): Bundesumweltministerium; Agenda 21 der Konferenz der Vereinigten Nationen für Umwelt und Entwicklung im Juni 1992 in Rio. Reihe Umweltpolitik. Banister, D., Watson S., Wood, C. (1997): Sustainable Cities: Transport, energy, and urban form. Environmental and Planning B: Planning and Design, vol. 24, London. Bezirksamt Berlin-Koepenick (1995): Arbeitsblätter zur Erarbeitung einer Lokalen Agenda 21. Berlin. Billharz, S., Moldan, B. (Ed.) (1996): Scientific Workshop on Indicators of Substainable Development. Scope. Charles University Environmental Center. Prag. Brundtland, G. et al. (1987): Our Common Future: World Commission on Environment and Development. Oxford. 16

18 Dangschat, J. (1997): Sustainable City in: Brand K.-W. (Hrsg.): Nachhaltige Entwicklung. Eine Herausforderung an die Soziologie, Leske+Budrich, Opladen. Fürst, D., Ritter, E.-H. (1993): Landesentwicklungsplanung und Regionalplanung, Ein verwaltungswissenschaftlicher Grundriss, Werner-Verlag, 2. Auflage, Düsseldorf. Getimis, P. (1992): Greek urban conflicts and policies in: Dunford, M., Kafkalas, G. (Rd.): Cities and Regions in the New Europe, Belhaven Press, London. Hèritier A., Mingers, S., Knill, Ch., Becka, M. (1994): Die Veränderung von Staatlichkeit in Europa. Ein regulativer Wettbewerb: Deutschland, Gross Britannien, Frankreich in der Europäischen Union, Leske+Budrich, Opladen. Hesse, M. (1996): Nachhaltige Raumentwicklung, Raumforschung und Raumordnung, Heft 2/3, Bonn. International Council for Local Environmental Initiatives (1995): European Local Agenda 21 Planning Guide, Freiburg. Kreiblich, R. (Hrsg.) (1996): Nachhaltige Entwicklung. Leitbild für die Zukunft von Wirtschaft und Gesellschaft. Weinheim/Basel. Kuhn, S, Zimmermann, K. O., Zimmermann, M. (1995): Lokale Agenda 21 für zukunftsbeständige Stadtentwicklung, Bundesministerium für Raumordnung, Bauwesen und Städtebau (Hrsg.), Bonn. Kuhn, S, Zimmermann, K. O., Zimmermann, M. (1996): Generation 21 der Stadtentwicklungsplanung, Informationen zur Raumentwicklung, Heft 2/3, Bonn. Lichtenberger, E. (1993): Stadtökologie und Stadtgeographie in: Sukopp, H., Wittig, R. (Hrsg.) Stadtökologie, Gustav Fischer, Stuttgart, Jena, New York. Lokale Agenda 21 in Hannover (1997). Materialien zur Lokalen Agenda 21 in Hannover, Hannover. Nijkamp, P, Perrels A. (1994): Sustainable Cities in Europe, Earthscan Publications Limited, London. Scharpf, F.W. (1993): Positive und negative Koordination in Verhandlungssystemen, Politische Vierterjahresschrift, Sonderheft 24/1993, Westdeutscher Verlag, Opladen. Selle, K. (1994): Kooperative Problemlösungen. In: Boching, S., Selle, K. (Hrsg.): Freiräume für die Stadt, Bd.2., Dortmund. Δελλαδέτσιμας, Π. Μ. (1997): Η έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης, ο σχεδιασμός του χώρου και η περίπτωση της Ελλάδας, Τόπος, τ. 12, Αθήνα. Μοδινός, Μ. (1996): Η Αρχαιολογία της Ανάπτυξης, Πράσινες Προοπτικές, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο. Μπριασούλη, Ελ. (1997): Δείκτες Αειφορίας: κριτική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, Τόπος, τ. 12, Αθήνα. 17

19 Οικονόμου, Δ. (1995): Χρήσεις Γης και Δόμηση Εκτός Σχεδίου: η ελληνική εκδοχή της αειφορίας, στο: Περιφερειακή Ανάπτυξη, Χωροταξία και Περιβάλλον στο πλαίσιο της Ενωμένης Ευρώπης τόμος ΙΙ, ΣΕΠ και Τόπος, Αθήνα ΥΠΕΧΩΔΕ (1995): Η Ελλάδα, Οικολογικό και Πολιτισμικό Απόθεμα. Δεδομένα, Δράσεις, Προγράμματα για την Προστασία του Περιβάλλοντος, Αθήνα. Ψυχοπαίδης, Κ., Γετίμης, Π. (1989): Ρυθμίσεις Τοπικών Προβλημάτων, Ίδρυμα Μεσογειακών Μελετών, Αθήνα. ΥΠΕΧΩΔΕ-ΕΚΚΕ (1997): Φορείς που έχουν σχέση με το Περιβάλλον. Κατάλογος μη κυβερνητικών οικολογικών περιβαλλοντικών οργανώσεων. Αθήνα. 18

20 Ο ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αγγελος Ι. Ευστράτογλου 1 1. Εισαγωγή Βασικός στόχος του παρόντος άρθρου είναι ο εννοιολογικός προσδιορισμός των τοπικών αγορών εργασίας. Η επίτευξη αυτού του στόχου απαιτεί την διερεύνηση των σχέσεων ανάμεσα στις αγορές εργασίας και στις χωρικές δομές, ή πιο συγκεκριμένα, απαιτεί την ερμηνεία του τοπικού, σε σχέση με την αγορά εργασίας. Η επιδίωξη αυτή οδηγεί άμεσα σε μία σειρά ερωτημάτων. Είναι οι επιδράσεις του χώρου ανεξάρτητες ή ουσιαστικά ενσωματωμένες στις διαδικασίες, που καθορίζουν τις λειτουργίες των αγορών εργασίας. Ο χώρος θα πρέπει να θεωρηθεί ως μία άλλη διάσταση των κατατμήσεων της αγοράς εργασίας, όπως αυτές που συνδέονται με τις τάξεις, την εθνικότητα, το φύλο, ή οι επιδράσεις του, θα πρέπει να ειδωθούν σε ένα ολότελα ξεχωριστό αναλυτικό πλαίσιο. Καταβάλλεται με άλλα λόγια προσπάθεια να γίνει κατανοητό, κατά πόσο οι χωρικές δομές και η αλληλεπίδραση μεταξύ χώρου και κοινωνικών διαδικασιών, μπορεί να αναδειχθούν πολύτιμες στη βαθύτερη κατανόηση των μηχανισμών της αγοράς εργασίας. Και τούτο γιατί η ελλιπής κατανόηση των επιδράσεων του χώρου, από την πλευρά των θεωρητικών της αγοράς εργασίας, αντικατοπτρίζεται στην ανεπαρκή και, σε πολλές περιπτώσεις, λαθεμένη χρήση του όρου τοπική αγορά εργασίας. Το γεγονός δηλαδή ότι οι θεωρίες του χώρου αναπτύχθηκαν, σε μεγάλο βαθμό, ξεχωριστά από τις οικονομικές θεωρίες (Martin 1986, Γετίμης 1989), καταλήγει και συμβάλλει στην ελλιπή κατανόηση της εννοίας των τοπικών αγορών εργασίας. Το άρθρο χωρίζεται σε τέσσερα μέρη. Στο πρώτο διερευνώνται οι αλληλεπιδράσεις των χωρικών σχέσεων και των κοινωνικών δομών, μέσα από την αποσαφήνιση της εννοίας του χώρου και των επιδράσεων του στις κοινωνικές διαδικασίες. Στο δεύτερο, αναλύεται η έννοια της τοπικότητας, καθώς διευκολύνει τόσο την κατανόηση των χωρικών και κοινωνικών σχέσεων, όσο και στην ανάδειξη της εννοίας και των πλεονεκτημάτων του τοπικού. Στο τρίτο μέρος, η ενσωμάτωση στη σχετική ανάλυση, της εννοίας της εργασίας και των χωρικών της χαρακτηριστικών, οδηγεί στην ανάδειξη των ζητημάτων, που σχετίζονται με την έννοια των τοπικών αγορών εργασίας. Η έννοια των τοπικών αγορών εργασίας αναλύεται μέσα στα 1 Ο Αγγελος Ι. Ευστράτογλου είναι διδάκτορας Οικονομικών της Εργασίας, επιστημονικός Συνεργάτης του Τμήματος Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου.

ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Η ΗΑΒΙΤΑΤ AGENDA ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τον Ιούνιο του 1996, στη Δεύτερη Παγκόσμια Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ανθρώπινους Οικισμούς (HABITAT II) που πραγματοποιήθηκε στην

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Καραΐσκος Περικλής Υποψήφιος Διδάκτορας ΣΑΤΜ/ΕΜΠ Msc Γεωπληροφορικής Επιστημονικά - Γνωστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Θέμα: «Η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο Ενεργειακό Σχεδιασμό στο

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΧΕΔΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» Ιωάννης Αναστασάκης, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Αυτεπιστασίας & Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων

«ΣΧΕΔΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» Ιωάννης Αναστασάκης, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Αυτεπιστασίας & Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων «ΣΧΕΔΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» Ιωάννης Αναστασάκης, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Αυτεπιστασίας & Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΣΟΑΠ Το Σχέδιο Ολοκληρωμένων Αστικών Παρέμβασεων

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής».

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». «Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». Mάρω Ευαγγελίδου. Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος/ Χωροτάκτης Αθήνα 21.11.13 Περιφέρεια Αττικής Ημερίδα με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη»

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης 13 Μαρτίου 2014 Θέμα: «Η ανάγκη για οριζόντια τεχνική υποστήριξη των Ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 2003-2005 Δύο χρόνια μετά την ιδρυτική του Συνέλευση το Δίκτυο, μέσα στα πλαίσια των αξόνων που αυτή έθεσε και με βάση τη μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική ομάδα: Ελένη Ανδρικοπούλου, Γρηγόρης Καυκαλάς 8 ο Μάθημα Αστικές παρεμβάσεις στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον. Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη

Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον. Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη Δημήτρης Μπότσης 1 Περιβάλλον Το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και στοιχείων που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΠΕΔΑ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΠΕΔΑ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΠΕΔΑ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Πηγή: Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ)

Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ) Δίκτυο Αειφόρων Νήσων Αιγαίου: Περίληψη του έργου Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΣ ΙΗΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ, ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152)

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Το Τμήμα: Το Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης ιδρύθηκε το 1989 με αρχική ονομασία «Τμήμα Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης». Ανήκει στην ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED:

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: «Πολιτικές χωρικού σχεδιασμού και διευθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ 1 Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΘΡΙΑΣΙΟ ΠΕΔΙΟ»

«ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΘΡΙΑΣΙΟ ΠΕΔΙΟ» «ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΘΡΙΑΣΙΟ ΠΕΔΙΟ» ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΘΡΙΑΣΊΑ ΝΈΕΣ ΓΥΝΑΊΚΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΉΜΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΌΛΗΣΗ» Συντονιστής φορέας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός βελτίωσης της σχέσης μεταξύ διοίκησης ΑΈΙ και πανεπιστημιακής βιβλιοθήκης. Ιωάννης Κλαψόπουλος. 1. Εισαγωγή Η

Σχεδιασμός βελτίωσης της σχέσης μεταξύ διοίκησης ΑΈΙ και πανεπιστημιακής βιβλιοθήκης. Ιωάννης Κλαψόπουλος. 1. Εισαγωγή Η ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΕΙ ΚΑΙ... 27 27 Σχεδιασμός βελτίωσης της σχέσης μεταξύ διοίκησης ΑΈΙ και πανεπιστημιακής βιβλιοθήκης Ιωάννης Κλαψόπουλος 1. Εισαγωγή Η παρούσα εισήγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

3ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Αειφορική Αγροτική Ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση Το πρόγραμμα EU.WATER

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ 2015-2019 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Τι είναι το Ε.Π. του Δήμου και ποιος είναι ο σκοπός του Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (Ε.Π.) είναι ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα που

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού. 4 ο Μάθημα Πολεοδομικός Σχεδιασμός και Χρήσεις Γης

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού. 4 ο Μάθημα Πολεοδομικός Σχεδιασμός και Χρήσεις Γης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική ομάδα: Ελένη Ανδρικοπούλου, Γρηγόρης Καυκαλάς 4 ο Μάθημα Πολεοδομικός Σχεδιασμός και Χρήσεις Γης Εισήγηση: Δρ. Αθηνά Γιαννακού,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ Εύη Τζανακάκη Ελευθερία Αλεξανδρή Τμήμα Κτιρίων Διεύθυνση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σημειώσεις Μαθήματος Ανθρωπογεωγραφίας-Ανάλυση Περιφερειακού Χώρου Ηλίας Μπεριάτος ΒΟΛΟΣ 2000 «Ανάλυση του Περιφερειακού Χώρου»

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Περιβαλλοντικό Δίκτυο

Εθνικό Περιβαλλοντικό Δίκτυο Εθνικό Περιβαλλοντικό Δίκτυο Στοιχεία του Φορέα Επωνυμία Φορέα: Πόλη: Οδός: ΤΚ: Email: Αριθμός: Τηλέφωνο: Ιστοσελίδα: Στοιχεία υπεύθυνου του φορέα για τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου Ονοματεπώνυμο: Θέση:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ. Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ. Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ & ΜΕΛΕΤΩΝ Τμήμα Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΜIA IΔΕΑ ΓΙΑ ΣΧΕΔΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. στην

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΜIA IΔΕΑ ΓΙΑ ΣΧΕΔΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. στην ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.12.2013 COM(2013) 913 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΜIA IΔΕΑ ΓΙΑ ΣΧΕΔΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ 2014-2019 (Α ΦΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ) Αξιότιμοι συνάδελφοι, Οι Δήμοι, στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις για το μέλλον

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις για το μέλλον Προγράμματα αστικής αναγέννησης και βιώσιμη ανάπτυξη. Ελληνικές και Βρετανικές εμπειρίες ΤΕΕ / ΤΚΜ ΣΕΜΠΧΠΑ Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

«Διαδικασία Συµµετοχής Η σωστή επιλογή προγράµµατος, εταιρικού σχήµατος και στρατηγικής. Η υποβολή της πρότασης»

«Διαδικασία Συµµετοχής Η σωστή επιλογή προγράµµατος, εταιρικού σχήµατος και στρατηγικής. Η υποβολή της πρότασης» Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 Α ΦΑΣΗ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ... 1 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με σκοπό την επίτευξη των στρατηγικών

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 28.2.2012 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την προετοιμασία για τη διάσκεψη κορυφής «Ρίο+20» - Συνεδρίαση Διακοινοβουλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ............................................... 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Θεωρίες περιφερειακών ανισοτήτων Μια σύντομη παρουσίαση...................... 21 1.1 Εισαγωγή...........................................

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής: Βασίλης Παπαβασιλείου, Γεν. Διευθυντής ΑΝΕΘ ΑΕ

Εισηγητής: Βασίλης Παπαβασιλείου, Γεν. Διευθυντής ΑΝΕΘ ΑΕ Εισηγητής: Βασίλης Παπαβασιλείου, Γεν. Διευθυντής ΑΝΕΘ ΑΕ Έδεσσα, 25-10-2014 I. Γενικές διαπιστώσεις από την εφαρμογή της προσέγγισης LEADER II. III. IV. Τοπική Ανάπτυξη με την Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 2005-2007 Βρισκόμαστε στην αρχή της τρίτης περιόδου, μετά την ιδρυτική μας συνέλευση τον Νοέμβριο του 2001 και επιβάλλεται να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Αστική αειφορία. ιαµόρφωση και εφαρµογή ολοκληρωµένων πιλοτικών προγραµµάτων βιώσιµης αστικής ανάπτυξης. Το πρόγραµµα URBAN Κερατσίνι - ραπετσώνα.

Αστική αειφορία. ιαµόρφωση και εφαρµογή ολοκληρωµένων πιλοτικών προγραµµάτων βιώσιµης αστικής ανάπτυξης. Το πρόγραµµα URBAN Κερατσίνι - ραπετσώνα. Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΩΝ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 2 To πλαίσιο του χωρικού σχεδιασµού στην Ελλάδα Το κανονιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ ΤΡΙΠΟΛΗ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016 1ο ερώτημα Γιατί και με ποιους όρους η προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΑΠ Δυτικής Αθήνας. Π.Ε. Δυτικός Τομέας

ΣΟΑΠ Δυτικής Αθήνας. Π.Ε. Δυτικός Τομέας ΣΟΑΠ Δυτικής Αθήνας Π.Ε. Δυτικός Τομέας Το Σχέδιο Ολοκληρωμένης Αστικής Τα ΣΟΑΠ προβλέφτηκαν πρώτη φορά από το Νόμο 2742/1999 Οι προδιαγραφές δημοσιεύτηκαν μόλις το 2012 Ενώ η απαίτηση για πρόβλεψη από

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας 2014-2020 Συνοπτική Έκθεση για την ενημέρωση των πολιτών στο πλαίσιο της Ετήσιας Έκθεσης Υλοποίησης του 2015 Από το 2016 έως και το 2023, σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μάθημα 2Σ6 01. ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ελένη ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ, Γρηγόρης ΚΑΥΚΑΛΑΣ Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μάθημα 2Σ6 01. ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ελένη ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ, Γρηγόρης ΚΑΥΚΑΛΑΣ Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μάθημα 2Σ6 01 ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ελένη ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ, Γρηγόρης ΚΑΥΚΑΛΑΣ Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο 2 0 1 3-2014 1 Α. ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΤΟΙΚΙΑ Δίκτυο οικισμών και

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 13 Ιανουαρίου 2012

Αθήνα, 13 Ιανουαρίου 2012 Αθήνα, 13 Ιανουαρίου 2012 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΕΚΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΥΔΑΤΩΝ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΝΕΡΟΥ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΕΝ ΟΨΕΙ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Θέλω να

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 01: «ΜΈΣΟ-ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΗ ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΏΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΎ ΠΟΥ ΥΦΊΣΤΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΩΝ ΤΟΠΙΚΏΝ Ή ΤΟΜΕΑΚΏΝ ΚΡΊΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Επιστηµονική και Οργανωτική Γραµµατεία Σχεδιασµού και Κατάρτισης Αναπτυξιακού Προγραµµατισµού 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κατάλογος Εικόνων...XIII Κατάλογος Σχημάτων...XV Κατάλογος Πλαισίων...XIX Κατάλογος Πινάκων...XXII Βιβλιογραφικές Αναφορές...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κατάλογος Εικόνων...XIII Κατάλογος Σχημάτων...XV Κατάλογος Πλαισίων...XIX Κατάλογος Πινάκων...XXII Βιβλιογραφικές Αναφορές... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κατάλογος Εικόνων....XIII Κατάλογος Σχημάτων....XV Κατάλογος Πλαισίων....XIX Κατάλογος Πινάκων....XXII Βιβλιογραφικές Αναφορές.... XXIV Βιογραφικά Σημειώματα Συγγραφέων.... XXV Πρόλογος και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ Α. Σ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ Α. Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ, ΑΠΘ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΛΗΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μορφές παρέμβασης των Δήμων στην Τοπική Ανάπτυξη

Νέες μορφές παρέμβασης των Δήμων στην Τοπική Ανάπτυξη Νέες μορφές παρέμβασης των Δήμων στην Τοπική Ανάπτυξη ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑ Σ ΔΡ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΟΤΑ ΕΚΔΔΑ. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΟΤΑ Η μεταφορά αρμοδιοτήτων, λόγω κρίσης, συνδυάστηκε: Α)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ 1 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 1.1 Αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

ενεργειακό περιβάλλον

ενεργειακό περιβάλλον Προστατεύει το ενεργειακό περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ δημιουργεί ένα βιώσιμο Ενεργειακό Περιβάλλον βελτιώνει την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ ΥΔΑΤΙΚΟΥ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ ΥΔΑΤΙΚΟΥ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ ΥΔΑΤΙΚΟΥ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2000/60/ΕΚ, ΚΑΤ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ Ν.3199/2003

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Βίκυ Φλέγγα Οικονομολόγος, Μ sc περιφερειακή ανάπτυξη Στέλεχος διεύθυνσης οργάνωσης και πληροφορικής Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ 9 ΒΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου ΕΥ ΠΕΠ Νοτίου Αιγαίου

Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου ΕΥ ΠΕΠ Νοτίου Αιγαίου Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου ΕΥ ΠΕΠ Νοτίου Αιγαίου Περιφερειακό Συµβούλιο Νοτίου Αιγαίου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ 2007-2013 Ενηµέρωση για το Σχέδιο Επιχειρησιακού Προγράµµατος Κρήτης & Νήσων Αιγαίου 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις WWF Ελλάς επί του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για το Δίκτυο Natura 2000 για την προγραμματική περίοδο

Παρατηρήσεις WWF Ελλάς επί του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για το Δίκτυο Natura 2000 για την προγραμματική περίοδο Αρ. Πρωτ. 186/2014 Παρατηρήσεις WWF Ελλάς επί του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για το Δίκτυο Natura 2000 για την προγραμματική περίοδο 2014-2020 Αύγουστος 2014 Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η ολοκλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Η πόλη κινείται κάνουμε μαζί το επόμενο βήμα!

Η πόλη κινείται κάνουμε μαζί το επόμενο βήμα! 1 Η πόλη κινείται κάνουμε μαζί το επόμενο βήμα! Η Ευρώπη αλλάζει. Η Χώρα επαναπροσδιορίζεται. Ο Δήμος Κοζάνης σε μετάβαση. Επιλογή μας, αλλά και αναγκαιότητα, η αλλαγή. Αλλαγή που σημαίνει κίνηση! Η πόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Μελέτη Σχεδίου Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων στην Περιφέρεια Αττικής

Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων στην Περιφέρεια Αττικής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Σύμβουλοι Εξειδίκευσης Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων (ΟΧΕ) του ΠΕΠ ΑΤΤΙΚΗΣ 2014-2020 Στρατηγική Ολοκληρωμένων

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 1 Ο χωρικός σχεδιασµός στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 2007-2010, Β ΦΑΣΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 2007-2010, Β ΦΑΣΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα έκθεση αποτελεί την τέταρτη έκδοση της Β Φάσης του Επιχειρησιακού Προγράμματος του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας μέχρι το 2010. Αντικείμενο του τεύχους είναι ο Επιχειρησιακός και Οικονομικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 21.1.2014 Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης και λειτουργία του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης (ΟΡ.ΘΕ.) Ο ν.

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσιες Συμβάσεις στην Κύπρο

Δημόσιες Συμβάσεις στην Κύπρο Δημόσιες Συμβάσεις στην Κύπρο Εισαγωγή Η πολιτική της προώθησης των Πράσινων Δημόσιων Συμβάσεων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος, τόσο της Στρατηγικής της Λισσαβόνας, όσο και της Εθνικής Στρατηγικής για την

Διαβάστε περισσότερα

Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών: ένας νέος θεσμός ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες

Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών: ένας νέος θεσμός ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών: ένας νέος θεσμός ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες Απόστολος Λιναρδής Ερευνητής Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών Πρόγραμμα: «Διαδράσεις Πολιτισμού» Προτεραιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ειδική Υπηρεσίας Διαχείρισης. Παρουσίαση Εγγράφου. Παναγιώτης Κουδουμάκης

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ειδική Υπηρεσίας Διαχείρισης. Παρουσίαση Εγγράφου. Παναγιώτης Κουδουμάκης ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ειδική Υπηρεσίας Διαχείρισης Παρουσίαση Εγγράφου 1 ης Εξειδίκευσης Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης 2014 2020 Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ Δήλωση συνέχισης με σκοπό τη στήριξη και την ενίσχυση πρωτοβουλιών για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων «Πολιτικές στήριξης και τεχνολογικές λύσεις για την ενεργειακή αναβάθμισης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΑΠΟ LIFE-NATURE

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΑΠΟ LIFE-NATURE ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΑΠΟ LIFE-NATURE EΘΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ NATURA ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014-2020 Πρωτοβουλία Επιτροπής ΦΥΣΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Περιεχόμενα 1.Αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο των υδάτων 2.Εθνικές πολιτικές : Εθνικό πρόγραμμα, Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο εκέµβριος 2005 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τη διενέργεια του Αναπτυξιακού Συνεδρίου της Περιφέρειας, αλλά και από τις επιµέρους συσκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ Ε.Π. ΔΕΠΙΝ

Α. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ Ε.Π. ΔΕΠΙΝ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ κ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗ 2 Η ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ Ε.Π. ΔΕΠΙΝ 2007-2013. (ΛΟΥΤΡΑΚΙ 20/03/2009) Α. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός. Mονογραφίες υπό έκδοση 2007-10 1. Ευθυμίου, Η., Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Φύλο και Νέες Τεχνολογίες: Εμπειρικές Προσεγγίσεις. Επιστημονική Σειρά Σπουδών Φύλου, Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διαβάστε περισσότερα

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας.

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας. Οµιλία του Προέδρου του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας κ. Γ. Καραµπάτου στο Α.Τ.Ε.Ι. Καλαµάτας µε θέµα: «Η ανάγκη συνεργασίας µεταξύ Επιµελητηρίου και Πανεπιστηµίων µέσω των γραφείων διασύνδεσης» Τρίτη, 30 Σεπτεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΑ Η κρίση στον χώρο των Μηχανικών δεν είναι σημερινό φαινόμενο. Μετά την κορύφωση της

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική ομάδα: Ελένη Ανδρικοπούλου, Γρηγόρης Καυκαλάς 6 ο Μάθημα Βιώσιμη αστική ανάπτυξη: Η ευρωπαϊκή προσέγγιση Η πολιτική περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά αναπτυξιακά ερωτήµατα Σε τοµεακό και περιφερειακό επίπεδο: Μακροπρόθεσµοι αναπτυξιακοί στόχοι, πέραν των «παραδοσιακών» αναπτυξιακών επιλογών κ

Βασικά αναπτυξιακά ερωτήµατα Σε τοµεακό και περιφερειακό επίπεδο: Μακροπρόθεσµοι αναπτυξιακοί στόχοι, πέραν των «παραδοσιακών» αναπτυξιακών επιλογών κ 1 η Εγκύκλιος Αναπτυξιακού Προγραµµατισµού Στόχοι: Ενηµέρωση των αρµόδιων φορέων σχεδιασµού για το υπό διαπραγµάτευση προτεινόµενο νέο πλαίσιο της Προγραµµατικής Περιόδου 2014-2020 Έναρξη προετοιµασίας

Διαβάστε περισσότερα