Επιλεγµένη βιβλιογραφία 70. Εργασία 1 45

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιλεγµένη βιβλιογραφία 70. Εργασία 1 45"

Transcript

1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ 9 Πρόλογος Εισαγωγή Ορισµός και πεδίο της Οικονοµικής Η Οικονοµική ως επιστήµη Οικονοµικές έννοιες Στενότητα και επιλογή: το µοντέλο των παραγωγικών δυνατοτήτων Ανακεφαλαίωση 40 Σύνδεση µε την πραγµατικότητα: γιατί κοστίζει λιγότερο να σπουδάσετε σε µικρότερη παρά σε µεγαλύτερη ηλικία; 42 Ερωτήσεις και προβλήµατα προς συζήτηση 43 Επιλεγµένη βιβλιογραφία 44 Εργασία ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 47 Πρόλογος 49 Εισαγωγή Τα οικονοµικά προβλήµατα Είδη οικονοµικών συστηµάτων Οικονοµικά συστήµατα και οικονοµίες Η ελληνική οικονοµία: γενικά Ανακεφαλαίωση 68 Ερωτήσεις ανακεφαλαίωσης 70 Επιλεγµένη βιβλιογραφία 70 Εργασία Η ΑΓΟΡΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΑΓΑΘΟ 73 Πρόλογος Εισαγωγή Η πλευρά της ζήτησης: οι καταναλωτές Η πλευρά της προσφοράς: οι επιχειρήσεις 87

2 6 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ 3.4 Συνδυασµός ζήτησης και προσφοράς: τιµή και ποσότητα ισορροπίας Το µοντέλο της αγοράς, οι θεσµοί, και η σταθερότητα των τιµών Μεταβολές στην τιµή και στην ποσότητα ισορροπίας Ανακεφαλαίωση 102 Ερωτήσεις ανακεφαλαίωσης και προβλήµατα 103 Παράρτηµα Α 104 Σύνδεση µε την πραγµατικότητα: η επίδραση της καλοκαιρινής ξηρασίας του 1988 στην τιµή της σόγιας 106 Εργασία ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ: ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΝΝΟΙΕΣ 111 Πρόλογος 113 Εισαγωγή Μακροοικονοµική και Μικροοικονοµική Κατανοµή και οργάνωση πόρων: η Επιχείρηση ως οργανισµός Η δοµή της επιχείρησης: ιδιοκτησία και έλεγχος Η επιχείρηση και η αγορά Οι δοµές της αγοράς και η οικονοµική ευηµερία Γενικά για τη Μικροοικονοµική Ανακεφαλαίωση 134 Ερωτήσεις ανακεφαλαίωσης 135 Επιλεγµένη βιβλιογραφία 136 Εργασία ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, ΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ 139 Πρόλογος 141 Εισαγωγή Το προφίλ δαπανών του καταναλωτή Ερµηνείες του νόµου της ζήτησης Ειδικά θέµατα: ελαστικότητα της ζήτησης Ανακεφαλαίωση 170 Ερωτήσεις ανακεφαλαίωσης 172 Σύνδεση µε την πραγµατικότητα: η τιµή των τριαντάφυλλων την ηµέρα του Αγίου Βαλεντίνου 173 Επιλεγµένη βιβλιογραφία 174 Εργασία 5 175

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 7 6 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΚΟΣΤΟΣ 177 Πρόλογος 179 Εισαγωγή Παραγωγικότητα: προβλήµατα ορισµού και µέτρησης Παραγωγή: γενικές έννοιες Η παραγωγή στο βραχυχρόνιο ορίζοντα: συνολικό, µέσο, και οριακό προϊόν Η παραγωγή στο µακροχρόνιο ορίζοντα: αποδόσεις κλίµακας Παραγωγή και κόστος Ανακεφαλαίωση 208 Ερωτήσεις ανακεφαλαίωσης 210 Επιλεγµένη βιβλιογραφία 211 Εργασία ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΗΣ ΚΑΙ ΥΨΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: Ο ΤΕΛΕΙΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ 215 Πρόλογος 217 Εισαγωγή Η ανταγωνιστική αγορά και η ανταγωνιστική επιχείρηση Η επιχείρηση σε µια ανταγωνιστική αγορά: στόχοι και επιλογές Η επιχείρηση σε µια πλήρως ανταγωνιστική αγορά: έσοδα Οι αποφάσεις για τη βραχυχρόνια παραγωγή Οι αποφάσεις για τη µακροχρόνια παραγωγή Η πρακτική χρησιµότητα του ανταγωνιστικού µοντέλου Ανακεφαλαίωση 236 Ερωτήσεις ανακεφαλαίωσης 237 Επιλεγµένη βιβλιογραφία 238 Εργασία ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΥΨΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΙΜΗΣ: ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ 241 Πρόλογος 243 Εισαγωγή Τι είναι το µονοπώλιο; Μονοπωλιακή ζήτηση και έσοδα Μεγιστοποίηση των κερδών: ύψος παραγωγής και τιµή Μονοπώλιο και κατανοµή των πόρων Ρυθµιστικοί κανόνες για το µονοπώλιο Άρση των ρυθµίσεων για το µονοπώλιο Μονοπωλιακές στρατηγικές τιµολόγησης: διαφοροποίηση τιµών 260

4 8 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ 8.8 Ανακεφαλαίωση 262 Ερωτήσεις ανακεφαλαίωσης 263 Επιλεγµένη βιβλιογραφία 263 Εργασία ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΥΨΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΙΜΗΣ: ΑΤΕΛΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ 267 Πρόλογος 269 Εισαγωγή Η συγκέντρωση της αγοράς στην αµερικανική οικονοµία Ο µονοπωλιακός ανταγωνισµός Το ολιγοπώλιο Ανακεφαλαίωση 289 Ερωτήσεις ανακεφαλαίωσης 290 Επιλεγµένη βιβλιογραφία 290 Εργασία Η ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 293 Πρόλογος 294 Εισαγωγή Η έννοια της αγοράς εργασίας Η πλευρά της ζήτησης: επιχειρήσεις Η πλευρά της προσφοράς: νοικοκυριά Συνδυασµός των δύο πλευρών: µισθός ισορροπίας και απασχόληση ισορροπίας Θέµατα που αφορούν την αγορά εργασίας Ανακεφαλαίωση 318 Ερωτήσεις ανακεφαλαίωσης 319 Επιλεγµένη βιβλιογραφία 319 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗΣ 321

5 152 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ιάγραµµα 5.6 Οι καταναλωτικές δυνατότητες του κυρίου Πετρόπουλου µε εισόδηµα 82 και 76 ευρώ Όταν αυξάνεται το εισόδηµα του κυρίου Πετρόπουλου από τα 76 στα 82 ευρώ, επεκτείνονται οι καταναλωτικές δυνατότητές του, δηλαδή ο περιορισµός προϋπολογισµού του καταναλωτή µετατοπίζεται προς τα δεξιά. Συνοψίζοντας, ο περιορισµός προϋπολογισµού του καταναλωτή είναι ένα άλλο αφαιρετικό κατασκεύασµα που περιγράφει τις δυνατότητες ενός καταναλωτή για ένα δεδοµένο επίπεδο εισοδήµατος και τιµών των αγαθών. Ο χάρτης αδιαφορίας είναι ένα αφαιρετικό κατασκεύασµα που περιγράφει τις προτιµήσεις του καταναλωτή. Επειδή η ζήτηση του καταναλωτή αντικατοπτρίζει το συµβιβασµό προτιµήσεων και δυνατοτήτων, αυτά τα δύο πρέπει να τα συνδυάσουµε. Συνδυασµός προτιµήσεων και δυνατοτήτων: ισορροπία του καταναλωτή Τώρα που γνωρίζουµε τις προτιµήσεις και τις δυνατότητες του κυρίου Πετρόπουλου όπως περιγράφονται στο χάρτη αδιαφορίας και στον προϋπολογισµό του καταναλωτή, µπορούµε να θέσουµε το εξής ερώτηµα: ποια είναι η καλύτερη επιλογή για τον κύριο 152

6 ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, ΚΑΙ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ 153 Πετρόπουλο, δηλαδή η επιλογή που εξισορροπεί τις επιθυµίες και τις δυνατότητες; Ο συνδυασµός 16 κιλών µήλων και 11 κιλών πορτοκαλιών (δείτε τα ιαγράµµατα 5.5 και 5.7). Πίνακας 5.3 Η ισορροπία του καταναλωτή Συνδυασµός του χάρτη αδιαφορίας (προτιµήσεις) και του προϋπολογισµού του καταναλωτή (δυνατότητες) Κιλά µήλων Προτιµήσεις Κιλά πορτοκαλιών Κιλά µήλων υνατότητες Κιλά πορτοκαλιών Ο πίνακας αυτός παραθέτει τους συνδυασµούς προτιµήσεων και δυνατοτήτων του κυρίου Πετρόπουλου. Ένας µόνο συνδυασµός ταιριάζει τις προτιµήσεις µε τις δυνατότητες του κυρίου Πετρόπουλου και αυτός είναι ο συνδυασµός 16 κιλών µήλων και οι 11 κιλών πορτοκαλιών. Με άλλα λόγια, µε δεδοµένες τις τιµές των δύο αγαθών και µε δεδοµένο το εισόδηµα του κυρίου Πετρόπουλου, το καλύτερο που µπορεί να κάνει είναι να εξακολουθήσει να αγοράζει το συνδυασµό από 16 κιλά µήλα και 11 κιλά πορτοκάλια. Με αυτόν το συνδυασµό ο καταναλωτής βρίσκεται σε ισορροπία, µε την έννοια ότι κάθε άλλος συνδυασµός είτε δε θα είναι δυνατόν να επιτευχθεί είτε θα προσφέρει µικρότερη ικανοποίηση. 153

7 154 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ιάγραµµα 5.7 Η ισορροπία του καταναλωτή: συνδυασµός προτιµήσεων και δυνατοτήτων Το διάγραµµα αυτό περιγράφει την ισορροπία του καταναλωτή. Συνδυάζει τις προτιµήσεις και τις δυνατότητες του καταναλωτή. Η επιλογή που εξισορροπεί τις προτιµήσεις και τις δυνατότητες του καταναλωτή (ισορροπία καταναλωτή) είναι το σηµείο Α. Κάθε άλλη επιλογή είτε δεν µπορεί να υλοποιηθεί µε τις οικονοµικές δυνατότητες του καταναλωτή (επιλογές έξω από το τρίγωνο) είτε θα δώσει στον καταναλωτή µικρότερη ικανοποίηση. Ισορροπία του καταναλωτή και επιβολή δελτίου στα αγαθά: η περίπτωση της βενζίνης Ενώ η επικρατούσα τάση σε ένα σύστηµα αγοράς είναι το γεγονός ότι οι καταναλωτές γνωρίζουν τι τους συµφέρει καλύτερα και ότι πρέπει να αφεθούν µόνοι τους να χειριστούν τα θέµατα της κατανάλωσης, δεν πρέπει πάντα να αποκλείεται και η κρατική παρέµβαση. Σε πολεµικές περιόδους ή σε περιόδους σοβαρής έλλειψης ενός βασικού αγαθού, τα κράτη µπορεί να επιβάλλουν δελτίο σε ένα αγαθό, δηλαδή να περιορίσουν ή να επιβλέψουν την κατανάλωση. Η περίπτωση της έλλειψης βενζίνης στα µέσα της δεκαετίας του 1970 είναι ένα από τα πιο πρόσφατα επεισόδια περιορισµού της αγοραζόµενης ποσότητας ενός αγαθού. Πώς όµως επηρεάζει τους καταναλωτές αυτή η τακτική; 154

8 ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, ΚΑΙ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ 155 Η απάντηση στο ερώτηµα αυτό εξαρτάται από το αν ο περιορισµός της κατανάλωσης είναι δεσµευτικός ή όχι. Προφανώς, η κατάσταση των καταναλωτών που συνήθως αγοράζουν µεγάλη ποσότητα από το αγαθό στο οποίο έχει µπει δελτίο θα επιδεινωθεί. Η κατάσταση των καταναλωτών που αγοράζουν µια ποσότητα ίση ή µικρότερη από την επιτρεπόµενη από το δελτίο θα παραµείνει αµετάβλητη. Πάρτε για παράδειγµα την περίπτωση επιβολής δελτίου στην κατανάλωση της βενζίνης. Όταν η συνολική ποσότητα βενζίνης που επιτρέπεται να αγοράσει ο καταναλωτής ανά εβδοµάδα είναι 40 λίτρα, οι καταναλωτές που σχεδιάζουν να αγοράσουν ποσότητα µεγαλύτερη από αυτή θα αισθανθούν άσχη- µα (δείτε το ιάγραµµα 5.8). Η κατάσταση των καταναλωτών που σχεδίαζαν να αγοράσουν 40 λίτρα ή λιγότερα δε θα επηρεαστεί. ιάγραµµα 5.8 Ο περιορισµός της κατανάλωσης της βενζίνης µπορεί να µειώσει την ικανοποίηση ενός καταναλωτή Όπου Χ Α : η ποσότητα πριν τον περιορισµό, και Χ Β : η ποσότητα µετά τον περιορισµό 155

9 156 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Το διάγραµµα αυτό δείχνει την επίπτωση που έχει στην ι- σορροπία ο περιορισµός της κατανάλωσης της βενζίνης. Αν υποθέσουµε ότι η ποσότητα του δελτίου είναι χαµηλότερη από την ποσότητα ισορροπίας του καταναλωτή, ο καταναλωτής θα µετακινηθεί από το σηµείο Α στο σηµείο Β, ένα σηµείο όπου ικανοποιεί και τον προϋπολογισµό του καταναλωτή και τον περιορισµό που επιβλήθηκε. Επειδή το ση- µείο Β βρίσκεται σε χαµηλότερη καµπύλη αδιαφορίας, η κατάσταση του καταναλωτή επιδεινώνεται (µετακινείται σε µια χαµηλότερη καµπύλη αδιαφορίας). Πώς προκύπτει η ατοµική ζήτηση Πώς µπορούν να χρησιµοποιηθούν τα δύο αυτά εργαλεία για να εξηγήσουµε το θέµα που τέθηκε στην αρχή του κεφαλαίου αυτού, δηλαδή την αντίστροφη σχέση ανάµεσα στην τιµή και τη ζητούµενη ποσότητα; Ή, για να το θέσουµε διαφορετικά, τι θα συµβεί στην ισορροπία του κυρίου Πετρόπουλου όταν αυξηθεί η τιµή των µήλων από 2 σε 3 ευρώ; Θα καταναλώσει λιγότερη ποσότητα µήλων. Αυτό φαίνεται στο ιάγραµ- µα 5.9. Το επάνω µέρος αναπαράγει την ισορροπία του κυρίου Πετρόπουλου που δείξαµε στο προηγούµενο διάγραµµα, αλλά η τιµή των µήλων έχει αυξηθεί. Αυτό προκάλεσε µια µεταφορά της γραµµής του προϋπολογισµού προς τα αριστερά, όπου ο κύριος Πετρόπουλος δεν µπορεί να αγοράσει όση ποσότητα αγόραζε πριν από τα δύο αγαθά (δείτε τον Πίνακα 5.2). Ο κύριος Πετρόπουλος τώρα έχει µετακινηθεί από το αρχικό σηµείο ισορροπίας Α σε ένα νέο σηµείο ισορροπίας F, στα αριστερά τού Α, και καταναλώνει λιγότερα µήλα και περισσότερα πορτοκάλια. Αυτό σηµαίνει ότι υ- πάρχει αντίστροφη σχέση ανάµεσα στην τιµή των µήλων και στη ζητούµενη ποσότητα µήλων. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στο κάτω µέρος του ιαγράµµατος 5.9, που δίνει την τιµή των µήλων στον κατακόρυφο άξονα, και την ποσότητα των µήλων στον οριζόντιο. Από την ατοµική στην αγοραία ζήτηση Η ζήτηση που υπολογίσαµε µέχρι τώρα αφορά ένα µόνον άτοµο από ολόκληρη την κοινωνία. Τι συµβαίνει όµως µε την αγοραία ζήτηση; Υποθέτοντας ότι οι προτιµήσεις των καταναλωτών είναι ανεξάρτητες µεταξύ τους, η αγοραία ζήτηση είναι το οριζόντιο άθροισµα όλων των ατοµικών ζητήσεων. Το ιάγραµµα 5.10 δείχνει αυτό ακριβώς το πράγµα. Το πρώτο διάγραµµα αντιπροσωπεύει την καµπύλη ζήτησης του κυρίου Πετρόπουλου, το δεύτερο της κυρίας Σωτηροπούλου, και το τρίτο την αγοραία ζήτηση (τη συνδυασµένη ζήτηση και των δύο καταναλωτών). Παρατηρήστε ότι η α- γοραία ζήτηση είναι το άθροισµα των αντίστοιχων ατοµικών ποσοτήτων σε κάθε τιµή. 156

10 ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, ΚΑΙ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ 157 ιάγραµµα 5.9 Πώς προκύπτει η ατοµική ζήτηση ενός προϊόντος Το επάνω τµήµα του διαγράµµατος αυτού δείχνει την ισορροπία του καταναλωτή όπως την εξετάσαµε νωρίτερα, αλλά τώρα η τιµή των µήλων αυξήθηκε από 2 σε 3 ευρώ και ο προϋπολογισµός του καταναλωτή µεταφέρθηκε προς τα µέσα. Το κάτω τµήµα δείχνει ξεκάθαρα τη σχέση ανά- µεσα στην τιµή και τη ζητούµενη από τον καταναλωτή ποσότητα µήλων. 157

11 158 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ιάγραµµα 5.10 Αγοραία ζήτηση: το οριζόντιο άθροισµα όλων των ατοµικών καµπυλών ζήτησης Το πρώτο και το δεύτερο διάγραµµα δείχνουν την καµπύλη ζήτησης του κυρίου Πετρόπουλου και την καµπύλη ζήτησης της κυρίας Σωτηροπούλου, αντίστοιχα. Το τρίτο διάγραµµα δείχνει την αγοραία ζήτηση (το οριζόντιο άθροισµα των δύο ατοµικών καµπυλών). Παρατηρήστε ότι το οριζόντιο άθροισµα είναι το σύνολο των ατοµικών ζητήσεων σε µια δεδοµένη τιµή. Για παράδειγµα, αν πούµε ότι όταν η τιµή είναι 4 ευρώ ο κύριος Πετρόπουλος ζητάει 2 κιλά µήλα και η κυρία Σωτηροπούλου ζητάει 5 κιλά µήλα, το οριζόντιο άθροισµα αυτών των δύο ποσοτήτων είναι 7 κιλά (δείτε το τρίτο διάγραµµα). 5.3 Ειδικά θέµατα: ελαστικότητα της ζήτησης Με ποιο τρόπο αντιδρούν οι καταναλωτές σε µια µικρή µεταβολή της τιµής ενός αγαθού; Μήπως µειώνουν σηµαντικά τη ζητούµενη ποσότητα ή δεν τη µειώνουν καθόλου; Ποιοι παράγοντες καθορίζουν αυτή την αντίδραση; Μια µείωση της τιµής αυξάνει ή µειώνει τα συνολικά έσοδα της επιχείρησης; Μια αύξηση στο εισόδηµα των καταναλωτών αυξάνει ή µειώνει τη ζητούµενη ποσότητα ενός αγαθού; Μια αύξηση της τιµής ενός αγαθού οδηγεί σε µεγαλύτερη ζήτηση για τα υποκατάστατα ή τα συµπληρωµατικά ενός αγαθού; Για να απαντήσουν σε αυτά τα ερωτήµατα, οι οικονοµολόγοι έχουν εφεύρει έννοιες όπως η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιµή, η εισοδη- µατική ελαστικότητα της ζήτησης, και η σταυροειδής ελαστικότητα της ζήτησης. 158

12 ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, ΚΑΙ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ 159 Η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιµή Ορισµός: Η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιµή για ένα προϊόν είναι ένα µέτρο της ανταπόκρισης των καταναλωτών σε µια δεδοµένη µεταβολή της τιµής, δηλαδή ένα µέτρο τού τρόπου που προσαρµόζουν οι καταναλωτές τη ζητούµενη ποσότητα µετά από µια µεταβολή της τιµής. Υπολογισµός: Η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιµή είναι το πηλίκο της ποσοστιαίας µεταβολής της ζητούµενης ποσότητας του αγαθού προς την ποσοστιαία µεταβολή της τιµής, δηλαδή, e p = ποσοστιαία µεταβολή του Q/ποσοστιαία µεταβολή του P όπου Q είναι η ζητούµενη ποσότητα και Ρ η τιµή του αγαθού. Μια άλλη µορφή του τύπου της ελαστικότητας είναι η εξής: e p = Q / Q P / P όπου Q είναι ο µέσος όρος της παλιάς και της νέας ζητούµενης ποσότητας και P είναι ο µέσος όρος της παλιάς και της νέας τιµής του αγαθού. Σηµειώστε ότι η ελαστικότητα της ζήτησης είναι καθαρός αριθµός, δηλαδή δε συνοδεύεται από τις µονάδες µε τις οποίες εκφράζονται η τιµή και η ποσότητα. Είναι πάντοτε αρνητικός αριθµός επειδή οι δύο µεταβλητές, η τιµή και η ποσότητα, κινούνται προς αντίθετες κατευθύνσεις. Ωστόσο, για να διευκολυνθεί περισσότερο η σύγκριση ανάµεσα σε δύο τιµές της ελαστικότητας, η ελαστικότητα µπορεί να εκφραστεί σε απόλυτη τιµή, δηλαδή χωρίς το αρνητικό πρόσηµο. Παράδειγµα: Πάρτε για παράδειγµα τον επόµενο πίνακα ζήτησης για ένα αγαθό, έστω τα µήλα: Ρ (ευρώ) Q (κιλά) Πώς αντιδρούν οι καταναλωτές σε κάθε µεταβολή της τιµής, δηλαδή ποια είναι η ελαστικότητα της ζήτησης για κάθε ζευγάρι τιµής και ποσότητας; Παρατηρήστε ότι για τα δύο πρώτα ζευγάρια η ζητούµενη ποσότητα µειώνεται κατά 1 κιλό, µε µέσο όρο το 19,5, καθώς η τιµή αυξάνεται κατά 20 ευρώ µε µέσο όρο το 110. Έτσι, για τα δύο πρώτα ζευγάρια: e p = 0,28, ενώ για τα δύο επόµενα ζευγάρια e p = 0,72. Έτσι, στην πρώτη περίπτωση µια αύξηση της τιµής κατά 10% οδηγεί σε µείωση της ζητού- µενης ποσότητας κατά 2,8%. Επίσης, αύξηση της τιµής κατά 10% οδηγεί σε µείωση 159

13 160 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ της ζητούµενης ποσότητας κατά 7,2%. Σηµειώστε και πάλι ότι η ελαστικότητα της ζήτησης είναι καθαρός αριθµός, δηλαδή ανεξάρτητος από τις µονάδες µέτρησης. Το µέγεθος της ελαστικότητας της ζήτησης Όπως είπαµε και πριν, σύµφωνα µε το νόµο της ζήτησης η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιµή είναι πάντα αρνητικός αριθµός. Για λόγους σύγκρισης όµως, οι οικονοµολόγοι παίρνουν την απόλυτη τιµή της ελαστικότητας (τον αριθµό χωρίς το πρόσηµό του), και διακρίνουν τρία µεγέθη ελαστικότητας: (i) e p > 1 (ελαστική ζήτηση) (ii) e p = 1 (ζήτηση ίση µε τη µονάδα) (iii) e p < 1 (ανελαστική ζήτηση) Σηµείωση: Η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιµή δεν είναι ίδια µε την κλίση της καµπύλης ζήτησης σε ένα δεδοµένο σηµείο, αλλά εξαρτάται από αυτή την κλίση. Για να το δείξουµε αυτό, ο τύπος της ελαστικότητας µπορεί να ξαναγραφεί ως εξής: e p = (dq/dp) * (P/Q) Ο τύπος αυτός περιλαµβάνει δύο µέρη: το dq/dp και το P/Q. Το πρώτο µέρος δίνει την αρνητική κλίση της καµπύλης ζήτησης (σε απόλυτους όρους), ενώ το δεύτερο δίνει το ακριβές σηµείο επάνω στην καµπύλη ζήτησης. Αυτό υποδηλώνει ότι, όσο µεγαλύτερη είναι η κλίση, τόσο µικρότερη είναι η ελαστικότητα της ζήτησης. Αυτό απεικονίζεται στο ιάγραµµα Επίσης, µε δεδοµένη την κλίση της καµπύλης ζήτησης το µέγεθος της ελαστικότητας αυξάνεται από τα αριστερά προς τα δεξιά της καµπύλης (δείτε το ιάγραµµα 5.12). Ή, για να το θέσουµε διαφορετικά, η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιµή µειώνεται από ένα σηµείο στα αριστερά προς ένα σηµείο στα δεξιά. Αυτό συµβαίνει επειδή, καθώς οι καταναλωτές προµηθεύονται µεγαλύτερες ποσότητες από το αγαθό, προσεγγίζουν το σηµείο κορεσµού και η δεκτικότητά τους µειώνεται. Παράγοντες που επηρεάζουν το µέγεθος της ελαστικότητας της ζήτησης Όπως πιθανόν αναµένατε, η ελαστικότητα της ζήτησης µπορεί να διαφέρει από αγαθό σε αγαθό και από καταναλωτή σε καταναλωτή. Τα βασικά αγαθά όπως το γάλα, ο καφές, και τα είδη παντοπωλείου µπορεί να έχουν µικρή ελαστικότητα ζήτησης. Το ίδιο µπορεί να ισχύει και για αγαθά από τα οποία οι καταναλωτές έχουν εξάρτηση, όπως είναι τα τσιγάρα. Τα αγαθά που δεν είναι βασικά, όπως τα κινητά τηλέφωνα, τα βίντεο, και τα ταχύπλοα σκάφη µπορεί να έχουν υψηλή ελαστικότητα ζήτησης. Ας εξετάσουµε όµως ξεχωριστά τον κάθε παράγοντα. 160

14 ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, ΚΑΙ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ 161 ιάγραµµα 5.11 Κλίση της καµπύλης ζήτησης και τιµή της ελαστικότητας ζήτησης. Όπως µπορούµε να δούµε από το διάγραµµα αυτό, όσο µεγαλύτερη είναι η κλίση της καµπύλης ζήτησης τόσο µικρότερη είναι η ελαστικότητα της B C ζήτησης. Συνεπώς ed < ed. ιάγραµµα 5.12 Τιµή της ελαστικότητας κατά µήκος της καµπύλης ζήτησης Όπως µπορούµε να δούµε από αυτό το διάγραµµα, η ελαστικότητα της ζήτησης είναι ίση µε τη µονάδα στο µέσο της καµπύλης ζήτησης, ενώ είναι µεγαλύτερη από τη µονάδα στα αριστερά και µικρότερη από τη µονάδα στα δεξιά. 161

15 162 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Το απόλυτο µέγεθος της τιµής του αγαθού. εν πωλούνται όλα τα αγαθά στην ίδια τιµή. Μερικά πωλούνται λεπτά ή ευρώ, ενώ άλλα πωλούνται εκατοντάδες ή ακόµα και χιλιάδες ευρώ. Οι τσίχλες, το γάλα, και ο καφές ανήκουν στην πρώτη κατηγορία, ενώ τα ακριβά είδη όπως τα αυτοκίνητα, τα έπιπλα, και τα κινητά τηλέφωνα εντάσσονται στη δεύτερη. Για να υπάρχει σηµαντική επίδραση στον καταναλωτή, η µεταβολή της τιµής πρέπει να είναι σηµαντικό ποσοστό της απόλυτης (αρχικής) τιµής. Για παράδειγµα, µια µεταβολή της τιµής κατά 1 ευρώ θα έχει τον ίδιο αντίκτυπο όταν το α- γαθό πωλείται δέκα ευρώ και το ίδιο όταν πωλείται δέκα χιλιάδες ευρώ; Ο αντίκτυπος θα είναι σαφέστατα µεγαλύτερος στην πρώτη περίπτωση. Η εξάρτηση του καταναλωτή. Η εξάρτηση «δένει» τους καταναλωτές µε ένα συγκεκριµένο αγαθό. Αυτό σηµαίνει ότι οι µεταβολές στην τιµή µπορεί να έχουν ελάχιστο ή και κανέναν αντίκτυπο στη ζητούµενη ποσότητα. Θα σταµατούσε κάποιος το κάπνισµα επειδή η τιµή των τσιγάρων αυξήθηκε κατά 10%; Ή κατά 15%; Κατά πάσα πιθανότητα όχι. Η εξάρτηση µπορεί να επισκιάσει τον αντίκτυπο της υψηλότερης τι- µής στο εισόδηµα του καταναλωτή. Ο καταναλωτής µπορεί να µειώσει την κατανάλωση άλλων αγαθών, αλλά όχι το κάπνισµα. Αντίθετα, οι καταναλωτές δείχνουν µεγάλη ευαισθησία σε πράγµατα από τα οποία δεν είναι εξαρτηµένοι. Για παράδειγµα, µια αύξηση κατά 10% της τιµής των µήλων µπορεί να κάνει πολλούς καταναλωτές να σταµατήσουν να τρώνε µήλα. Η εποχικότητα. Η επιθυµία των καταναλωτών για ένα αγαθό µπορεί να µην είναι ίδια όλο το χρόνο. Μπορεί να αλλάζει µε την εποχή. Για παράδειγµα, πότε σας αρέσει το παγωτό, το χειµώνα ή το καλοκαίρι; Θα δεχόσαστε να στερηθείτε ένα παγωτό το καλοκαίρι όταν η θερµοκρασία είναι υψηλή, επειδή η τιµή του αυξήθηκε κατά µερικά λεπτά; Η εποχή προσθέτει µια άλλη διάσταση στην επιθυµία γι' αυτό το αγαθό. Το ίδιο µπορεί να ισχύει και για άλλα εποχικά αγαθά όπως οι φράουλες, τα βατόµουρα, και ούτω καθεξής. Οι καταναλωτές δείχνουν λιγότερη ευαισθησία σε µια µεταβολή της τιµής κάποια συγκεκριµένη εποχή, σε σύγκριση σε κάποια άλλη. Η χρονική περίοδος αναφοράς: βραχυπρόθεσµη ή µακροπρόθεσµη ελαστικότητα; Ο χρόνος παίζει κρίσιµο ρόλο στη µέτρηση της αντίδρασης του καταναλωτή σε µια µεταβολή της τιµής του αγαθού. Όσο µεγαλύτερο είναι το διάστηµα στο οποίο µπορούν να αντιδράσουν οι καταναλωτές σε µια δεδοµένη µεταβολή της τιµής, τόσο µεγαλύτερη θα είναι η ελαστικότητα e p. Πάρτε πάλι το παράδειγµα της βενζίνης. Οι καταναλωτές, όταν έχουν να αντιµετωπίσουν µια ξαφνική µεταβολή της τιµής, διαπιστώνουν ότι δεν µπορούν να µειώσουν βραχυπρόθεσµα τη ζήτηση. Μακροπρόθεσµα όµως, µπορούν να βρουν εναλλακτικές µεθόδους για να εξοικονοµήσουν βενζίνη, όπως το να πηγαίνουν κατά οµάδες στη δουλειά τους µε το ίδιο αυτοκίνητο, να µετακοµίσουν πιο κοντά στην εργασία τους, ή να αγοράσουν ένα µικρότερο αυτοκίνητο µειώνοντας έτσι τη ζητούµενη ποσότητα βενζίνης. Η διαφήµιση. Η διαφήµιση µπορεί να επηρεάσει τους καταναλωτές µε πολλούς τρόπους. Πρώτον, τους πληροφορεί για την ύπαρξη ενός προϊόντος. εύτερον, τους πληροφορεί για τυχόν µεταβολές στην τιµή. Τρίτον, µπορεί να επηρεάσει τις προτι- 162

16 ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, ΚΑΙ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ 163 µήσεις των καταναλωτών και να «δέσει» τους καταναλωτές µε το προϊόν. Με το να τους προσεγγίσει, η διαφήµιση µπορεί να επηρεάσει την ταχύτητα και το µέγεθος της αντίδρασης των καταναλωτών σε κάποια µεταβολή της τιµής. Για παράδειγµα, οι διαφηµίσεις για πώληση επίπλων µε έκπτωση µπορούν να φέρουν τους καταναλωτές στην έκθεση επίπλων πιο γρήγορα από ό,τι αν δε γίνονταν. η ήδη ελαστική ζήτηση για έπιπλα γίνεται ακόµη πιο ελαστική. Αλλά και η διαφήµιση των τσιγάρων µπορεί να υπενθυµίσει στους καταναλωτές την εξάρτησή τους. Η ήδη ανελαστική ζήτηση των τσιγάρων γίνεται ακόµη πιο ανελαστική. Εµπειρικές εκτιµήσεις της ελαστικότητας της ζήτησης Όπως είπαµε, η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιµή είναι µια πολύ χρήσιµη έννοια για τις επιχειρήσεις και την κρατική πολιτική. Μπορεί να χρησιµοποιηθεί για να προβλέψει µε ποιο τρόπο θα επηρεαστούν τα έσοδα λόγω µιας µεταβολής στις τι- µές των αγαθών. Όµως, η εκτίµηση της ελαστικότητας της ζήτησης ως προς την τιµή δεν είναι εύκολη υπόθεση. Απαιτείται ένα καλό υπόβαθρο στις στατιστικές τεχνικές. Στο µεταξύ, οι εκτιµήσεις της ελαστικότητας µπορούν να ληφθούν από υπάρχουσες πηγές (δείτε τον Πίνακα 5.4). Πίνακας 5.4 Εµπειρικές εκτιµήσεις της ελαστικότητας της ζήτησης ως προς την τιµή για επιλεγµένα αγαθά (στοιχεία για τη µεταπολεµική Βρετανία) Είδος Ελαστικότητα τιµής Τρόφιµα 0,04 Ενδύµατα 1,51 Στέγαση 0,79 Καύσιµα 1,22 Ποτά και τσιγάρα 1,22 Μεταφορές και επικοινωνίες 1,73 Άλλα αγαθά 1,15 Άλλες υπηρεσίες 1,28 Σηµείωση: Για τα τρόφιµα και τη στέγαση, η ελαστικότητα της τιµής είναι µικρότερη από τη µονάδα και, συνεπώς, τα αγαθά αυτά είναι ανελα- 163

17 164 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ στικά ως προς την τιµή, ενώ όλα τα άλλα είδη έχουν ελαστικότητα µεγαλύτερη από τη µονάδα και εποµένως είναι ελαστικά ως προς την τιµή. Πηγή: «An Almost Ideal Demand System» των Angus Deaton και John Muellbauer (1980), American Economic Review, Τόµος 70, Αρ. 3, σελ Η σχέση ανάµεσα στην ελαστικότητα, τα συνολικά έσοδα, και τις µεταβολές της τιµής Αφού εξοικειωθήκαµε µε την έννοια, τη σηµασία, και τις εκτιµήσεις της ελαστικότητας της ζήτησης ως προς την τιµή, θα αρχίσουµε να εξετάζουµε τη σχέση ανάµεσα στην ελαστικότητα και τα συνολικά έσοδα. Υποθέστε ότι µέχρι τώρα ο στόχος µιας επιχείρησης είναι η µεγιστοποίηση των εσόδων. Ποια είναι η κατάλληλη πολιτική τιµολόγησης; Η επιχείρηση πρέπει να αυξήσει, να µειώσει, ή να διατηρήσει αµετάβλητη την τιµή του αγαθού; Όπως αναφέρα- µε, η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιµή είναι µια πολύ χρήσιµη έννοια για τις αποφάσεις της επιχείρησης. Μπορεί να παίξει ρόλο βοηθήµατος για τη λήψη αποφάσεων, στο πλαίσιο της προσπάθειας µεγιστοποίησης των εσόδων. Ο Πίνακας 5.5, που ακολουθεί, δίνει τη σχέση ανάµεσα στο µέγεθος της ελαστικότητας, την πολιτική τιµολόγησης, και τη µεταβολή στα συνολικά έσοδα. Πίνακας 5.5 Ελαστικότητα, πολιτική τιµολόγησης, και µεταβολές στα συνολικά έσοδα µιας επιχείρησης Μέγεθος ελαστικότητας τιµής Μεταβολή τιµής e p > 1 e p = 1 e p < 1 Η τιµή αυξάνεται Η τιµή µειώνεται Τα συνολικά έσοδα µειώνονται Τα συνολικά έσοδα αυξάνονται Καµία µεταβολή στα συνολικά έσοδα Καµία µεταβολή στα συνολικά έσοδα Τα συνολικά έσοδα αυξάνονται Τα συνολικά έσοδα µειώνονται Όπως µπορείτε να συµπεράνετε από τον πίνακα αυτόν, µια µείωση στην τιµή του αγαθού θα αυξήσει τα συνολικά έσοδα σε περιπτώσεις όπου η ε- λαστικότητα της τιµής του αγαθού είναι µεγαλύτερη από τη µονάδα, ενώ µια αύξηση στην τιµή θα έχει το ίδιο αποτέλεσµα όταν η ελαστικότητα της τιµής είναι µικρότερη από τη µονάδα (δείτε το ιάγραµµα 5.13). 164

18 ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, ΚΑΙ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ 165 ιάγραµµα 5.13 Τιµή της ελαστικότητας και συνολικά έσοδα Όσο η ελαστικότητα της ζήτησης είναι µεγαλύτερη από τη µονάδα (επάνω διάγραµµα), κάθε µείωση της τιµής οδηγεί σε υψηλότερα έσοδα. Όταν η ελαστικότητα της ζήτησης γίνει ίση µε τη µονάδα, τα συνολικά έσοδα φτάνουν στο µέγιστό τους, ενώ όταν η ελαστικότητα της ζήτησης γίνει µικρότερη από τη µονάδα τα συνολικά έσοδα αρχίζουν να µειώνονται. 165

19 166 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Το παρακάτω αριθµητικό παράδειγµα βοηθάει στην κατανόηση του προηγούµενου διαγράµµατος. Ρ Q e p Συνολικά έσοδα = PQ , ,6 252 Σε αυτό το παράδειγµα, για το πρώτο ζευγάρι τιµών η ελαστικότητα της ζήτησης είναι µεγαλύτερη από τη µονάδα, και συνεπώς µια µείωση στην τιµή οδηγεί σε µεγαλύτερα έσοδα, ενώ για το δεύτερο ζευγάρι η ελαστικότητα της ζήτησης είναι µικρότερη από τη µονάδα, και συνεπώς µια αύξηση στην τιµή οδηγεί σε µεγαλύτερα έσοδα, όπως άλλωστε φαίνεται και στον πίνακα. Μέχρι τώρα, εξετάσαµε πώς αντιδρούν οι καταναλωτές στις µεταβολές των τιµών των αγαθών. Όµως η τιµή δεν είναι η µόνη µεταβλητή που καθορίζει τη ζήτηση του καταναλωτή. Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που παίζουν σηµαντικό ρόλο και, ειδικότερα, το εισόδηµα. Πώς επηρεάζουν τη ζήτηση αγαθών οι µεταβολές στο εισόδηµα; Για να απαντήσουν σε αυτό το ερώτηµα, οι οικονοµολόγοι επινόησαν µια άλλη έννοια: την εισοδηµατική ελαστικότητα. Εισοδηµατική ελαστικότητα της ζήτησης Ορισµός: Η εισοδηµατική ελαστικότητα είναι ένα µέτρο της ευαισθησίας των καταναλωτών σε µια δεδοµένη µεταβολή του εισοδήµατός τους. Υπολογίζεται ως το πηλίκο της ποσοστιαίας µεταβολής στη ζητούµενη ποσότητα προς την ποσοστιαία µεταβολή στο εισόδηµα, δηλαδή: e i = ποσοστιαία µεταβολή Q/ποσοστιαία µεταβολή Ι όπου Q είναι η ζητούµενη ποσότητα και Ι είναι το εισόδηµα. Μια άλλη µορφή του τύπου αυτού είναι η εξής: e i = Q / Q I / I όπου Q είναι η µεταβολή στη ζητούµενη ποσότητα, Q η µέση ζητούµενη ποσότητα, Ι η µεταβολή στο εισόδηµα, και I το µέσο εισόδηµα. 166

20 ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, ΚΑΙ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ 167 Η εισοδηµατική ελαστικότητα χρησιµοποιείται για την ταξινόµηση των αγαθών σε δύο κατηγορίες: στα κανονικά αγαθά και στα κατώτερα αγαθά. Κανονικά και κατώτερα αγαθά Κανονικά είναι τα αγαθά που έχουν εισοδηµατική ελαστικότητα µεγαλύτερη από τη µονάδα. (Με βάση τον τύπο της εισοδηµατικής ελαστικότητας, αυτό σηµαίνει ότι µια αύξηση του εισοδήµατος, έστω κατά 10%, οδηγεί σε µια αύξηση της ζητούµενης ποσότητας του αγαθού µεγαλύτερη από 10%).Τα κανονικά αγαθά είναι συνήθως αγαθά τα οποία οι καταναλωτές δεν αγοράζουν καθηµερινά, αλλά µάλλον περιστασιακά, δαπανώντας ένα σχετικά µεγάλο ποσοστό του εισοδήµατός τους (είδη µε υψηλή τιµή). Οι οικιακές συσκευές, τα έπιπλα, τα αυτοκίνητα, τα κινητά τηλέφωνα, τα προϊόντα υγιεινής διατροφής, οι ιατρικές θεραπείες, είναι κανονικά αγαθά. Κατώτερα είναι τα αγαθά που έχουν εισοδηµατική ελαστικότητα µικρότερη από τη µονάδα. Όταν αυξάνεται το εισόδηµα, η ζήτηση για ένα κατώτερο αγαθό αυξάνεται, αλλά σε µικρότερο ποσοστό. Κατώτερα αγαθά είναι εκείνα που αγοράζονται συνήθως από χαµηλές εισοδηµατικές τάξεις. Τα µεταχειρισµένα αυτοκίνητα και τα είδη που δε διαθέτουν περιττές πολυτέλειες είναι κατώτερα αγαθά. Ουδέτερα είναι τα αγαθά που η εισοδηµατική ελαστικότητά τους είναι ίση µε τη µονάδα. Η ζήτηση για ουδέτερα αγαθά µεταβάλλεται µε τον ίδιο ρυθµό όπως το εισόδηµα. Αν το εισόδηµα αυξηθεί κατά 10%, η ζήτηση για ένα ουδέτερο αγαθό αυξάνεται ακριβώς κατά το ίδιο ποσοστό. Με λίγα λόγια, κανονικά αγαθά είναι εκείνα που έχουν εισοδηµατική ελαστικότητα µεγαλύτερη από τη µονάδα. Κατώτερα αγαθά είναι εκείνα που έχουν εισοδηµατική ελαστικότητα µικρότερη από τη µονάδα, και ουδέτερα αγαθά είναι εκείνη που έχουν εισοδηµατική ελαστικότητα ίση µε τη µονάδα (δείτε τον Πίνακα 5.6). Η ζήτηση για κανονικά αγαθά µεταβάλλεται µε γρηγορότερο ρυθµό από ό,τι το εισόδηµα. Η ζήτηση για κατώτερα αγαθά µεταβάλλεται µε πιο αργό ρυθµό από ό,τι το εισόδηµα. Η ζήτηση για ουδέτερα αγαθά µεταβάλλεται µε τον ίδιο ρυθµό που µεταβάλλεται το εισόδηµα. Εµπειρικές εκτιµήσεις της εισοδηµατικής ελαστικότητας Η εισοδηµατική ελαστικότητα και η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιµή δεν είναι απλώς δύο έννοιες που τις εφηύραν οι οικονοµολόγοι για την εξάσκηση του ανθρώπινου µυαλού. Είναι δύο έννοιες που µπορούµε να εκτιµήσουµε εµπειρικά. Ο πίνακας που ακολουθεί δίνει τέτοιες εκτιµήσεις για µια οµάδα καταναλωτικών αγαθών στη Βρετανία, τη µεταπολεµική περίοδο (Πίνακας 5.6). 167

21 168 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Πίνακας 5.6 Εµπειρικές εκτιµήσεις της εισοδηµατικής ελαστικότητας της ζήτησης για επιλεγµένα αγαθά (στοιχεία για τη µεταπολεµική περίοδο στη Βρετανία) Είδος Εισοδηµατική ελαστικότητα Τρόφιµα 0,21 Ενδύµατα 2,00 Στέγη 0,30 Καύσιµα 1,67 Ποτά και τσιγάρα 1,22 Μεταφορές και επικοινωνίες 1,23 Άλλα αγαθά 1,21 Άλλες υπηρεσίες 1,40 Σηµείωση: Τα τρόφιµα και η στέγη έχουν εισοδηµατική ελαστικότητα µικρότερη από τη µονάδα και, συνεπώς, µπορούν να χαρακτηριστούν ως κατώτερα αγαθά, ενώ όλα τα άλλα είδη µπορούν να χαρακτηριστούν ως κανονικά αγαθά. Πηγή: «An Almost Ideal Demand System» των Angus Deaton και John Muellbauer (1980), American Economic Review, Τόµος 70, Αρ. 3, σελ Οι καταναλωτές, όταν καταστρώνουν τα σχέδιά τους για να αγοράσουν ορισµένες ποσότητες από ένα συγκεκριµένο αγαθό, δεν ανταποκρίνονται µόνο στις µεταβολές του εισοδήµατός τους αλλά και σε µια µεταβολή στην τιµή των συναφών αγαθών. Σταυροειδής ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιµή Ορισµός: Η σταυροειδής ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιµή είναι ένα µέτρο της δεκτικότητας των καταναλωτών να ζητήσουν ένα αγαθό, ανταποκρινόµενοι σε µια δεδοµένη µεταβολή της τιµής ενός άλλου αγαθού. Συγκεκριµένα: 168

22 ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, ΚΑΙ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ 169 e xy = (ποσοστιαία µεταβολή στη ζητούµενη ποσότητα του αγαθού Χ)/(ποσοστιαία µεταβολή στην τιµή του αγαθού Υ) Η σταυροειδής ελαστικότητα είναι χρήσιµη για την ταξινόµηση των αγαθών σε τρεις κατηγορίες: συµπληρωµατικά, υποκατάστατα, και ασυσχέτιστα. Συµπληρωµατικά και υποκατάστατα αγαθά Συµπληρωµατικά είναι τα αγαθά που έχουν αρνητική σταυροειδής ελαστικότητα. Αυτό σηµαίνει ότι, όταν η τιµή του ενός αγαθού αυξάνεται, µειώνεται η ποσότητα του άλλου αγαθού (δείτε παρακάτω τον Πίνακα 5.7 για τον καφέ και τη ζάχαρη). Ή, για να το πούµε πιο απλά, τα συµπληρωµατικά είναι αγαθά που ικανοποιούν από κοινού µια ανάγκη του καταναλωτή. Τα αυγά και το µπέικον, ο καφές και η ζάχαρη, η οθόνη και το πληκτρολόγιο του υπολογιστή είναι µερικά παραδείγµατα συµπληρωµατικών αγαθών. Υποκατάστατα είναι τα αγαθά που έχουν θετική σταυροειδής ελαστικότητα. Αυτό σηµαίνει ότι, όταν η τιµή του ενός αγαθού αυξάνεται, η ποσότητα του υποκατάστατου αγαθού αυξάνεται για να καλυφθεί η ζήτηση (δείτε παρακάτω τον Πίνακα 5.7 για τα µήλα και τα πορτοκάλια). Με απλά λόγια, τα υποκατάστατα είναι αγαθά που µπορούν να χρησιµοποιηθούν το ένα αντί του άλλου για να ικανοποιήσουν ανάγκες των καταναλωτών. Οι λουκουµάδες και τα κρουασάν, ο καφές και το τσάι, τα στυλό και τα µολύβια, τα µήλα και τα πορτοκάλια είναι µερικά παραδείγµατα υποκατάστατων αγαθών. Ασυσχέτιστα είναι τα αγαθά που έχουν µηδενική σταυροειδής ελαστικότητα. Για παράδειγµα, τα είδη παντοπωλείου και οι υπολογιστές. Μια αύξηση στην τιµή των υπολογιστών δε θα έχει καµία επίπτωση στη ζητούµενη ποσότητα των ειδών παντοπωλείου. Σηµείωση: Όταν εξετάζουµε τα αγαθά από τη σκοπιά του προϋπολογισµού του καταναλωτή, δεν υπάρχουν ασυσχέτιστα αγαθά. Όταν οι καταναλωτές δαπανούν περισσότερα χρήµατα σε ένα αγαθό, πρέπει να δαπανήσουν λιγότερα σε κάποιο άλλο. Συνοψίζοντας, στο κεφάλαιο αυτό εξετάσαµε τη θεωρία του καταναλωτή. στην πρώτη ενότητα ασχοληθήκαµε µε το προφίλ του καταναλωτή. Η δεύτερη ενότητα αφορούσε στις επιλογές των καταναλωτών και στις ευκαιρίες που δίνονται στους καταναλωτές, καθώς στον τρόπο που καθορίζουν από κοινού τους συνδυασµούς των ζητούµενων ποσοτήτων. Επίσης εξετάσαµε τη σχέση ανάµεσα στην τιµή και τη ζητούµενη ποσότητα, καθώς και τις ερµηνείες του νόµου της ζήτησης. Στην τρίτη ενότητα παρουσιάσαµε ειδικά θέµατα της ζήτησης, όπως την ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιµή, την εισοδηµατική ελαστικότητα, και τη σταυροειδή ελαστικότητα της ζήτησης. 169

23 170 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ενώ η µελέτη της ζήτησης του καταναλωτή είναι το πρώτο βήµα που πρέπει να κάνει µια επιχείρηση πριν διοχετεύσει τους πόρους της στην παραγωγή ενός αγαθού, το δεύτερο βήµα είναι η αποδοτική παραγωγή. Με αυτό το θέµα θα ασχοληθούµε στο επόµενο κεφάλαιο. Πίνακας 5.7 Συµπληρωµατικά και υποκατάστατα αγαθά Συµπληρωµατικά Υποκατάστατα Καφές Ζάχαρη Μήλα Πορτοκάλια Αύξηση τιµής Τιµή αµετάβλητη Αύξηση τιµής Τιµή αµετάβλητη Μείωση ποσότητας Μείωση ποσότητας Μείωση ποσότητας Αύξηση ποσότητας Σηµείωση: Όταν η τιµή του καφέ αυξάνεται ενώ η τιµή της ζάχαρης παραµένει αµετάβλητη, οι καταναλωτές ζητούν µικρότερη ποσότητα και από τον καφέ και από τη ζάχαρη. Επίσης, όταν η τιµή των µήλων αυξάνεται ενώ η τιµή των πορτοκαλιών µένει αµετάβλητη, η ζητούµενη ποσότητα των πορτοκαλιών αυξάνεται. 5.4 Ανακεφαλαίωση 1. Η ζήτηση του καταναλωτή έχει αρνητική κλίση, λόγω της επίδρασης του εισοδή- µατος και της επίδρασης της υποκατάστασης. Η επίδραση εισοδήµατος αφορά το γεγονός πως, όταν η τιµή αυξάνεται, οι καταναλωτές δεν έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν όσα αγόραζαν πριν. Πρέπει να µειώσουν την κατανάλωσή τους. Η ε- πίπτωση υποκατάστασης αφορά το ότι, όταν η τιµή ενός αγαθού αυξάνεται, τα υ- ποκατάστατα αγαθά γίνονται σχετικά φτηνότερα και εποµένως πιο ελκυστικά από άποψη τιµής για τους καταναλωτές, γεγονός που παρακινεί µερικούς από αυτούς να αγοράσουν µεγαλύτερη ποσότητα υποκατάστατων. 2. Ο χάρτης αδιαφορίας είναι ένα αναλυτικό εργαλείο που επινόησαν οι οικονοµολόγοι για να περιγράφουν τις προτιµήσεις των καταναλωτών. Στο χάρτη αδιαφορίας υπάρχουν συνδυασµοί κατανάλωσης που δίνουν στον καταναλωτή ίση ικανοποίηση, συνδυασµοί κατανάλωσης που δίνουν περισσότερη ικανοποίηση, και συνδυασµοί κατανάλωσης που δίνουν λιγότερη ικανοποίηση. Επειδή η ικανοποίηση αυξάνεται όταν κάποιος κινείται προς καµπύλες αδιαφορίας που βρίσκονται δεξιότερα, ο στόχος του καταναλωτή είναι να ανεβεί σε όσο το δυνατόν υψηλότερο σηµείο στο χάρτη αδιαφορίας. 170

Επιλεγµένη βιβλιογραφία 70. Εργασία 1 45

Επιλεγµένη βιβλιογραφία 70. Εργασία 1 45 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ 9 Πρόλογος 11 1.1 Εισαγωγή 11 1.2 Ορισµός και πεδίο της Οικονοµικής 12 1.3 Η Οικονοµική ως επιστήµη 14 1.4 Οικονοµικές έννοιες 19 1.5 Στενότητα και επιλογή: το µοντέλο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ Κεφάλαιο 4 Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης! Προσφορά και Ζήτηση είναι οι πιο γνωστοί οικονοµικοί όροι! Η λειτουργία των αγορών προσδιορίζεται από δύο βασικές δυνάµεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Η ελαστικότητα ζήτησης για το αγαθό "Κ" είναι ίση με 2. Αυτό σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Ελαστικότητα και Εφαρμογές Ελαστικότητα... μας επιτρέπει να αναλύσουμε την προσφορά και τη ζήτηση σε βάθος. αποτελεί μια μέτρηση για τον τρόπο με τον οποίο πόσοι παραγωγοί

Διαβάστε περισσότερα

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της (1) Ελαστικότητα της Ζήτησης 1A. Ελαστικότητα της Ζήτησης ως προς την Τιμή - Γιαναμετρήσουμετηνευαισθησίατηςζητούμενηςποσότητας( ) στις μεταβολές της τιμής (), μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

4 Προσφοράκαι Ζήτηση Προσφορά και Ζήτηση Ηπροσφοράκαιηζήτησηείναιοιδύολέξεις που χρησιµοποιούν πιο συχνά οι οικονοµολόγοι. Ηπροσφοράκαιηζήτησηείναιοιδυνάµεις που κάνουν τις αγορές των οικονοµιών να δουλεύουν.

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο) μέσω της οποίας έρχονται σε επικοινωνία οι αγοραστές και οι πωλητές του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη ζήτησης Β. Να βρεθεί η εξίσωση ζήτησης Γ.

ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη ζήτησης Β. Να βρεθεί η εξίσωση ζήτησης Γ. ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ P Α 24 80 Β 35 64 Γ 45 50 Δ 55 36 Ε 60 29 Ζ 70 14 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 0 10 20 30 40 50 60 70 80 Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών.

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : Η ΖΗΤΗΣΗ Να σημειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Όταν η ζήτηση ενός αγαθού είναι ελαστική, η συνολική δαπάνη των καταναλωτών για το αγαθό αυτό μειώνεται καθώς αυξάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 4

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 4 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Οι αγοραίες δυνάμεις της προσφοράς και ζήτησης Αρ. Διάλεξης: 4 H Προσφορά (Supply) και η Ζήτηση (Demand) είναι οι δυο λέξεις που χρησιμοποιούν πιο συχνά οι οικονομολόγοι.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΘΕΩΡΙΑ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΘΕΩΡΙΑ ΖΗΤΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΘΕΩΡΙΑ ΖΗΤΗΣΗΣ Οι τιµές Στην οικονοµία οι τιµές παίζουν βασικό ρόλο. Κατανέµουν τους παραγωγικούς πόρους στις τοµείς όπου υπάρχει µεγαλύτερη ζήτηση µε το πιο αποτελεσµατικό τρόπο. Αυτό το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Οι τιμές των αγαθών προσδιορίζονται στην αγορά από την αλληλεπίδραση της ζήτησης και της προσφοράς.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Ένθετο Κεφάλαιο ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Μικροοικονομική Ε. Σαρτζετάκης 1 Καταναλωτική συμπεριφορά Σκοπός αυτής της διάλεξης είναι να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα Τρίτο -Ασκήσεις Μικροοικονοµικής (Ζήτηση)

Μάθηµα Τρίτο -Ασκήσεις Μικροοικονοµικής (Ζήτηση) Μάθηµα Τρίτο -Ασκήσεις Μικροοικονοµικής (Ζήτηση) Όταν σχεδιάζουµε την ατοµική καµπύλη ζήτησης ενός αγαθού, ποιο από τα παρακάτω δε διατηρείται σταθερό: Α. Το ατοµικό χρηµατικό εισόδηµα Β Οι τιµές των άλλων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ-ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ-ΕΚΤΟ ΕΚΤΟ ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ-ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ακαδηµαϊκό Έτος 2011-2012 ΕΠΙΧ Μικροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 Ν. ΠΑΝΤΕΛΗ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ & ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 1 ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 ΚΟΣΤΗ Ν.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΘΕΣΜΟΣ

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΘΕΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. α. Η µεγάλη εξειδίκευση των ανθρώπων σε µια δραστηριότητα που συχνά είναι πολύ περιορισµένη, µετατρέπει την εργασία σε ανιαρή απασχόληση. Σ β. Οι ανάγκες ως σύνολο δεν είναι απεριόριστες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 4 : Ελαστικότητα ζήτησης Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 4 : Ελαστικότητα ζήτησης Καραμάνης Κωνσταντίνος 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Μικροοικονομική Ενότητα 4 : Ελαστικότητα ζήτησης Καραμάνης Κωνσταντίνος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής και χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Οικονοµικές Έννοιες

Βασικές Οικονοµικές Έννοιες ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Βασικές Οικονοµικές Έννοιες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις, περιβάλλοντας µε ένα κύκλο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ. Κεφάλαιο 2. Οικονοµικά των Επιχειρήσεων Ε.Σ.Σαρτζετάκης 2

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ. Κεφάλαιο 2. Οικονοµικά των Επιχειρήσεων Ε.Σ.Σαρτζετάκης 2 Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ Άντε πάλι.. Για να δούµε πόσες φορές θα κάνουµε αυτή τη δουλειά Κεφάλαιο 2 Οικονοµικά των Επιχειρήσεων Ε.Σ.Σαρτζετάκης 1 Εισαγωγή! Η λειτουργία των αγορών προσδιορίζεται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Πρόβλημα &

Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομική Επιστήμη Ανεπάρκεια Σπανιότητα Οικονομική επιστήμη Πως κατανέμονται οι διαθέσιμοι πόροι για την ικανοποίηση των αναγκών Περιορισμένοι Εργασία Κεφάλαιο Απεριόριστες Πρώτες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΣΤΙΚOΤΗΤΑ ΤΗΤΑ ΖΗΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡOΣΦ ΣΦOΡΑΣ. Ελαστικότητα... Κεφάλαιο 5

ΕΛΑΣΤΙΚOΤΗΤΑ ΤΗΤΑ ΖΗΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡOΣΦ ΣΦOΡΑΣ. Ελαστικότητα... Κεφάλαιο 5 ΕΛΑΣΤΙΚOΤΗΤΑ ΤΗΤΑ ΖΗΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡOΣΦ ΣΦOΡΑΣ Κεφάλαιο 5 Ελαστικότητα...... µετρά τον βαθµό αντίδρασης των καταναλωτών και των παραγωγών στις αλλαγές στις συνθήκες της αγοράς...... µας επιτρέπει να αναλύουµε

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 2ο Η ελαστικότητα και οι εφαρμογές της

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 2ο Η ελαστικότητα και οι εφαρμογές της Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 2ο Η ελαστικότητα και οι εφαρμογές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

Η επιστήμη της επιλογής υπό περιορισμούς

Η επιστήμη της επιλογής υπό περιορισμούς ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 26/2/2010 1 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η επιστήμη της επιλογής υπό περιορισμούς 26/2/2010 2 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η μελέτη των επιλογών τις οποίες κάνουν οι μικρο-μονάδες μιας οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ Άντε πάλι.. Για να δούμε πόσες φορές θα κάνουμε αυτή τη δουλειά Κεφάλαιο 2 Οικονομικά των Επιχειρήσεων Ε.Σ.Σαρτζετάκης 1 Εισαγωγή? Η λειτουργία των αγορών προσδιορίζεται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

Α 5 5 Β 8 2. β) Qd = Qd+15%Qd= 10-P +0,15*(10-P)=10-P+1,5-1,5P=11,5-1,15P

Α 5 5 Β 8 2. β) Qd = Qd+15%Qd= 10-P +0,15*(10-P)=10-P+1,5-1,5P=11,5-1,15P ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Να λυθούν οι παρακάτω ασκήσεις: 1. Αν η τιµή των Ιταλικών επίπλων µειωθεί τι θα συµβεί στη ζήτηση α) των Ιταλικών επίπλων και β) των Ελληνικών επίπλων. 2. Αν η τιµή του υγραερίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Κεφάλαιο 11 Τα χαρακτηριστικά των ανταγωνιστικών αγορών! Τα κύρια χαρακτηριστικά των ανταγωνιστικών αγορών είναι: " Στην αγορά συµµετέχουν πολλοί αγοραστές και πωλητές

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική. Ενότητα 2: Ζήτηση. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μικροοικονομική. Ενότητα 2: Ζήτηση. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μικροοικονομική Ενότητα 2: Ζήτηση Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονοµική Θεωρία

Μικροοικονοµική Θεωρία Μικροοικονοµική Θεωρία Ειδικά Θέµατα της Θεωρίας της Συµπεριφοράς του Καταναλωτή Το Συνολικό Αποτέλεσµα. Το Αποτέλεσµα Υποκατάστασης. Το Εισοδηµατικό Αποτέλεσµα. Κανονικά Αγαθά. Κατώτερα Αγαθά. Παράδοξο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Θεωρία Χρησιµότητας και Συµπεριφοράς του Καταναλωτή

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Θεωρία Χρησιµότητας και Συµπεριφοράς του Καταναλωτή ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία Χρησιµότητας και Συµπεριφοράς του Καταναλωτή Εισαγωγή: Όπως γνωρίζουµε, το οικονοµικό πρόβληµα εστιάζεται στην αποτελεσµατική κατανοµή των ανεπαρκών οικονοµικών πόρων στις εναλλακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑ.Λ (ΟΜΑ Α Β ) 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΟΜΑ Α ΕΥΤΕΡΗ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑ.Λ (ΟΜΑ Α Β ) 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΟΜΑ Α ΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑ.Λ (ΟΜΑ Α Β ) 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α.1. α. Σωστό β. Λάθος γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Λάθος Α.2. β Α.3. δ ΘΕΜΑ Β ΟΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

Επιβολή ανώτατης τιµής. Η οικονοµική πολιτική της κυβέρνησης. Το πρόβληµα του προσδιορισµού της ζήτησης και προσφοράς

Επιβολή ανώτατης τιµής. Η οικονοµική πολιτική της κυβέρνησης. Το πρόβληµα του προσδιορισµού της ζήτησης και προσφοράς Το πρόβληµα του προσδιορισµού της ζήτησης και προσφοράς Το πρόβληµα του προσδιορισµού της ζήτησης και προσφοράς Αυτό σηµαίνει ότι δεν µπορούµε να προσδιορίσουµε µια τέτοια καµπύλη µόνο µε βάση τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός Γενικά Διάλεξη Φορολογία και αποτελεσματικότητα ν η φορολογία από μηδέν που είναι τώρα αυξηθεί στο 0% π.χ., αυτό πως επηρεάζει την ευημερία του καταναλωτή; Σίγουρα η κατανάλωση θα μεταβληθεί λόγω της αύξησης

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A)

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A) Προσφορά Εργασίας - Έστω ότι υπάρχουν δύο αγαθά Α και Χ στην οικονομία. Το αγαθό Α παριστάνει τα διάφορα καταναλωτικά αγαθά. Το αγαθό Χ παριστάνει τον ελεύθερο χρόνο. Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ζητουμένη Ποσότητα Qd. Τιμή Ρ. Καμπύλη ζήτησης. 0 20000 40000 60000 80000 100000 Ποσότητα Κιλά Q

Ζητουμένη Ποσότητα Qd. Τιμή Ρ. Καμπύλη ζήτησης. 0 20000 40000 60000 80000 100000 Ποσότητα Κιλά Q ΚΕΦ. 4 ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ Η τιμή είναι η χρηματική αξία ανταλλαγής ενός αγαθού. Αποτελεί μέτρο σύγκρισης του καταναλωτή με άλλα παρόμοια προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά. Πολλές φορές τον επιρεάζει στη

Διαβάστε περισσότερα

45 Γ. 0 10 Β Χ 2. Η τεχνολογία βελτιώθηκε στην παραγωγή: β) Του Υ µόνο

45 Γ. 0 10 Β Χ 2. Η τεχνολογία βελτιώθηκε στην παραγωγή: β) Του Υ µόνο 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 1 η ενότητα: Παραγωγικές δυνατότητες Χρησιµότητα Ζήτηση 1. Στην Οικονοµική επιστήµη ως οικονοµικό πρόβληµα χαρακτηρίζουµε: α) Την έλλειψη χρηµάτων που αντιµετωπίζει µια

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων - Στο υπόδειγμα ertrand, οι επιχειρήσεις, παράγουν ένα ομοιογενές αγαθό, οπότε η τιμή είναι η μοναδική μεταβλητή που ενδιαφέρει τους καταναλωτές και οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ 1 ΚΦΑΛΑΙΟ 6 ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ Οι καµπύλες ζήτησης και προσφοράς είναι αναγκαίες για να προσδιορίσουν την τιµή στην αγορά. Η εξοµοίωσή τους καθορίζει την τιµή και τη ποσότητα ισορροπίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (2009) ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (2009) ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (009) ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ Α Α.1. Σωστό. Α.. Λάθος. Ο πληθωρισμός πλήττει όλα τα άτομα που το χρηματικό τους εισόδημα είναι σταθερό ή αυξάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις :

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : Κεφάλαιο 1. ΤΕΛΕΙΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : α) Υπάρχουν πολλές εταιρίες οι

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση Η Μεγάλη Ύφεση παρακίνησε πολλούς οικονοµολόγους να να αναρωτηθούν σχετικά µε µε την την εγκυρότητα της της Κλασικής Οικονοµικής Θεωρίας. Τότε Τότε δηµιουργήθηκε η πεποίθηση ότι ότι ένα ένα καινούριο υπόδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013

ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 12 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο (µε 2ο, 3ο και 4ο) ΗΜΕΡΗΣΙΑ 9/2000 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 6/2000 ΕΣΜΕΣ 2000 ΕΣΜΕΣ 1998 28. ίνονται οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός. Αρ. Διάλεξης: 12

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός. Αρ. Διάλεξης: 12 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός Αρ. Διάλεξης: 12 Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός Ο Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός αναφέρεται στην διάρθρωση της αγοράς εκείνης η οποία βρίσκεται μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έννοια και Στόχοι της Μικροοικονομικής Θεωρίας 1. Γενικά...27 2. Το Πρόβλημα της Επιλογής...29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην οικονοµία των µεταφορών

Εισαγωγή στην οικονοµία των µεταφορών 1 Εισαγωγή στην οικονοµία των µεταφορών Βασικές συνιστώσες της οικονοµικής ανάλυσης στις µεταφορές Ζήτηση, Προσφορά και αλληλεπίδραση προσφοράς και ζήτησης Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις, κοινωνικό κόστος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α.1. Όταν η Κ.Π.Δ. είναι γραμμική τότε το κόστος ευκαιρίας είναι πάντοτε σταθερό και ίσο με τη μονάδα.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α.1. Όταν η Κ.Π.Δ. είναι γραμμική τότε το κόστος ευκαιρίας είναι πάντοτε σταθερό και ίσο με τη μονάδα. ΟΜΑΔΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1 μέχρι και Α.5 να γράψετε τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την ένδειξη: Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. Α.1.

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική. Ενότητα 3: Ο καταναλωτής επιλέγει να μεγιστοποιήσει τη χρησιμότητά του. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μικροοικονομική. Ενότητα 3: Ο καταναλωτής επιλέγει να μεγιστοποιήσει τη χρησιμότητά του. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μικροοικονομική Ενότητα 3: Ο καταναλωτής επιλέγει να μεγιστοποιήσει τη χρησιμότητά του Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

2 ο SET ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

2 ο SET ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 2 ο SET ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Σημείωση: Κάποιες από τις παρακάτω ασκήσεις θα λυθούν στην 6 η και 7 η διάλεξη του μαθήματος (στις ημερομηνίες που αναγράφονται στο πρόγραμμα) και οι υπόλοιπες θα αποτελέσουν

Διαβάστε περισσότερα

2o Μάθηµα. Χαράλαµπος Χρήστου 1/7 Σηµειώσεις: ηµόσια Οικονοµική Ι/2 ο Μάθηµα

2o Μάθηµα. Χαράλαµπος Χρήστου 1/7 Σηµειώσεις: ηµόσια Οικονοµική Ι/2 ο Μάθηµα 2o Μάθηµα Αναφέραµε στο πρώτο µάθηµα τρόπους µε τους οποίους το κράτος επηρεάζει την οικονοµική συµπεριφορά µας. (νοµικό πλαίσιο, το κράτος αγοράζει και παράγει αγαθά και υπηρεσίες, ρυθµίζει τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Νίκολσον (κεφ. 6,7,8,14 από Varian) Τα αποτελέσματα εισοδήματος και υποκατάστασης

Κεφάλαιο 5 Νίκολσον (κεφ. 6,7,8,14 από Varian) Τα αποτελέσματα εισοδήματος και υποκατάστασης Συναρτήσεις ζήτησης Κεφάλαιο 5 Νίκολσον (κεφ. 6784 από Varian) Τα αποτελέσματα εισοδήματος και υποκατάστασης Τα άριστα επίπεδα των 2 n ως συναρτήσεις όλων των τιμών και του εισοδήματος n συναρτήσεις ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗ Vol. 1 ΑΘΗΝΑ ΜΑΪΟΣ 2013 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ 1 ΤΟΜΟΣ 1 ΜIΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1) Εάν ο οριακός λόγος υποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α1. α. Λάθος β. Σωστό γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Σωστό Α2. δ Α3. β Ηµεροµηνία: Κυριακή 4 Μαΐου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α.1 µέχρι και Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο

Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο Οι βραχυχρόνιες διακυµάνσεις στο προϊόν και στην απασχόληση καλούνται επιχειρηµατικός κύκλος (business cycle). Μέχρι τώρα αναπτύξαµε θεωρίες για να µελετήσουµε πως η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Βάλτε σε κύκλο το σωστό γράμμα: 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. 1. Ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και της προσφοράς μπορεί να μη μεταβάλλει την ποσότητα ισορροπίας. Σ Λ Α. 2. Έστω δύο αγαθά

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

H ελαστικότητα και οι εφαρµογές της

H ελαστικότητα και οι εφαρµογές της 5 H ελαστικότητα και οι εφαρµογές της Ελαστικότητα... µας επιτρέπει να αναλύσουµε την προσφορά και ζήτηση µε µεγαλύτερη ακρίβεια. είναι ένα µέτρο του πως οι αγοραστές και πωλητές ανταποκρίνονται στις αλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC Μέσο κόστος µέσο συνολικό κόστος (AC) 3 Προσφορά και κόστος µέσο µεταβλητό κόστος (AVC) µέσο σταθερό κόστος (AFC) Το µέσο σταθερό κόστος µειώνεται, διότι το συνολικό σταθερό κόστος κατανέµεται σε περισσότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2005

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2005 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΠροσφορά. Μικροοικονοµική. Η Ισορροπία της Αγοράς 6. Η ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΤΗΣΑΓΟΡΑΣ. 6η Εισήγηση

ΗΠροσφορά. Μικροοικονοµική. Η Ισορροπία της Αγοράς 6. Η ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΤΗΣΑΓΟΡΑΣ. 6η Εισήγηση ΗΠροσφορά Όπως και στην περίπτωση της ζήτησης, δεδοµένης και σταθερής της τιµής του αγαθού, όταν µεταβάλλεται ένας ή περισσότεροι από τους λοιπούς προσδιοριστικούς παράγοντες της προσφοράς, τότε, µεταβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα.

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 17 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ. Το πλεόνασµα του καταναλωτή είναι ωφέλεια που προκύπτει από το γεγονός

ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ. Το πλεόνασµα του καταναλωτή είναι ωφέλεια που προκύπτει από το γεγονός ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ Β.1. Το Πλεόνασµα του Καταναλωτή Το πλεόνασµα του καταναλωτή είναι ωφέλεια που προκύπτει από το γεγονός ότι κάποιοι καταναλωτές πληρώνουν για ένα αγαθό λιγότερο από αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομία. Ενότητα 2: Θεωρία Προσφοράς και Ζήτησης. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Μικροοικονομία. Ενότητα 2: Θεωρία Προσφοράς και Ζήτησης. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Μικροοικονομία Ενότητα 2: Θεωρία Προσφοράς και Ζήτησης Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές 4. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΖΗΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ζήτηση εργασίας στο σύνολο της οικονομίας ορίζεται ως ο αριθμός εργαζομένων που οι επιχειρήσεις επιθυμούν να απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ Κεφάλαιο 12 Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών! Μονοπώλιο είναι η κατάσταση στην οποία µια µόνο επιχείρηση εξυπηρετεί ολόκληρη την αγορά! Ο µονοπωλητής σε αντίθεση µε την ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 5 ο : Ο Προσδιορισμός των Τιμών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός αγαθού είναι: =20-2P και S =5+3P αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α ΟΜΑ Α Β

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α ΟΜΑ Α Β ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α.1: Σωστό, Α.: Λάθος, Α.: Σωστό, Α.: Λάθος, Α.5: Σωστό Α.6: β, Α.7: γ ΟΜΑ Α Β Υπάρχουν αγαθά στα οποία η τιµή του ενός αγαθού επηρεάζει τη ζήτηση ενός άλλου αγαθού. Τα αγαθά αυτά τα

Διαβάστε περισσότερα

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Πάντειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Το Ρικαρδιανό υπόδειγμα με ένα συντελεστή (συνέχεια) 1. Ο μόνος σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Κεφάλαιο 9 Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Περίγραµµα κεφαλαίου ΗευθείαFE : Ισορροπία στην αγορά εργασίας Ηκαµπύλη IS : Ισορροπία στην αγορά αγαθών Ηκαµπύλη LM :

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Α. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά και Ζήτηση Υπηρεσιών Υγείας

Προσφορά και Ζήτηση Υπηρεσιών Υγείας Προσφορά και Ζήτηση Υπηρεσιών Υγείας ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Σε τι ποσότητα Μέθοδοι και διαδικασίες παραγωγής Μελέτες για τον προσδιορισμό των αναγκών Προσδιορισμός Αναγκών

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Βασικές Υποθέσεις (i) Οι αγορές όλων των αγαθών είναι τέλεια ανταγωνιστικές. Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική

Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική Γραπτή Εργασία # 4 (Δημόσια Οικονομική) Ακαδ. Έτος: 2006-7 Οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας .. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας ίδαμε ότι η βασική επιδίωξη των επιχειρήσεων είναι η επίτευξη του μέγιστου κέρδους με την πώληση όσο το δυνατόν μεγαλύτερων ποσοτήτων ενός αγαθού στη μεγαλύτερη δυνατή τιμή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 3 ο : Η Παραγωγή της Επιχείρησης και το Κόστος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Το συνολικό προϊόν παίρνει την μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ. Κεφάλαιο 8. Οικονομικά των Επιχειρήσεων. Ε. Σαρτζετάκης 1

ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ. Κεφάλαιο 8. Οικονομικά των Επιχειρήσεων. Ε. Σαρτζετάκης 1 ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ Κεφάλαιο 8 Ε. Σαρτζετάκης Διαφορισμός τιμών Τιμολόγησηότανηεπιχείρησηέχειισχυρήθέσηστηναγορά: διαφορισμός τιμών Οι επιχειρήσεις οι οποίες έχουν σε κάποιο βαθμό δύναμη σε κάποια αγορά

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµία. Βασικές έννοιες και ορισµοί

Οικονοµία. Βασικές έννοιες και ορισµοί Οικονοµία Βασικές έννοιες και ορισµοί Οικονοµική Ηοικονοµική επιστήµη εξετάζειτησυµπεριφορά των ανθρώπινων όντων αναφορικά µε τηνπαραγωγή, κατανοµή και κατανάλωση υλικών αγαθών και υπηρεσιώνσεένανκόσµο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

Τέλειος Ανταγωνισµός

Τέλειος Ανταγωνισµός Τέλειος Ανταγωνισµός Χαρακτηριστικά του τέλειου ανταγωνισµού: Πολλές µικρές επιχειρήσεις, καθεµία ασήµαντη σε σχέση µε τον κλάδο ως σύνολο Οµοιογενή προϊόντα Οι καταναλωτές έχουν τέλεια πληροφόρηση. Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Προσφορά-Ζήτηση και Κρατική Παρέμβαση. Αρ. Διάλεξης: 6

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Προσφορά-Ζήτηση και Κρατική Παρέμβαση. Αρ. Διάλεξης: 6 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Προσφορά-Ζήτηση και Κρατική Παρέμβαση Αρ. Διάλεξης: 6 Προσφορά, Ζήτηση και Κυβερνητικές Πολιτικές Σε μια ελεύθερη και χωρίς κανόνες αγορά, οι δυνάμεις της προσφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα