ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 4.1. ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τα δεδομένα που παρουσιάζονται ακολούθως αντλήθηκαν, κατά κύριολόγο, από την Προμελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του έργου «Καταφύγιο τουριστικών σκαφών στη Χώρα Σκοπέλου», που εκπονήθηκε το Μάρτιο του 2012 από τον περιβαλλοντολόγο Μάριο Π. Γιαννουράκο. Όπου η πηγή είναι διαφορετική, αυτή σημειώνεται Μετεωρολογικά και κλιματολογικά δεδομένα Στη Σκόπελο λειτουργεί μετεωρολογικός σταθμός της ΕΜΥ, ο οποίος καταγράφει τα μετεωρολογικά φαινόμενα και τις κλιματολογικές συνθήκες του νησιού. Οι συντεταγμένες του σταθμού είναι 23 ο και 39 ο γεωγραφικού μήκους και πλάτους αντίστοιχα. Το υψόμετρο του σταθμού είναι 11 μ. Στον παρακάτω πίνακα δίνονται τα στοιχεία της μέσης μηνιαίας θερμοκρασίας και της μέσης μηνιαίας βροχόπτωσης, εξαγόμενα από τα έτη Πίνακας Π1: Συσχετισμένα στοιχεία μέσων τιμών θερμοκρασιών και ύψους βροχής για τον χαρακτηρισμό του κλίματος κατά Lang Gracanin ΜΗΝΕΣ Μέσο ύψος Μέση Θερµοκρασία Συντελεστής Χαρακτηρισµός βροχόπτωσης (mm) (C ) LANG κατά Lang-Gracanin Ιανουάριος 149,9 8,6 17,43 Υπέρυγρο Φεβρουάριος 99,7 9,3 10,72 Υγρό Μάρτιος 81,8 10,9 7,50 Ύφυγρο Απρίλιος 37,5 14,6 2,57 Ξηρό Μάϊος 38,1 19,2 1,986 Υπέρξηρο Ιούνιος 25,0 23,7 10,55 Υπέρξηρο Ιούλιος 21,1 25,7 0,82 Υπέρξηρο Αύγουστος 27,3 25,3 1,08 Υπέρξηρο Σεπτέµβριος 53,5 21,8 2,45 Ξηρό Οκτώβριος 93,5 17,5 5,34 Ύφυγρο Νοέµβριος 95,9 13,8 6,95 Ύφυγρο Δεκέµβριος 128,3 10,7 11,99 Υπέρυγρο ΣΥΝΟΛΟ 851,6 Μ.Ο. 16,56 Μ.Ο. 4,28 ΥΠΟΞΗΡΟ Βάσει των στοιχείων του πίνακα, συμπεραίνεται ότι η Σκόπελος ανήκει στον έντονο μεσογειακό τύπο βιοκλίματος. Πολύ μακρά ξηρά εαρινή περίοδος και μικρότερη, αλλά πολύ υγρή, χειμερινή περίοδος. Θερμότεροι και ξηρότεροι μήνες είναι ο Ιούλιος με τον Αύγουστο ενώ ψυχρότεροι και με τις μεγαλύτερες βροχοπτώσεις ο Δεκέμβριος, ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος. Με βάση αυτά τα μετεωρολογικά δεδομένα σχηματοποιήθηκε και το διάγραμμα κατά Gaussen- Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-1

2 Bagnuls, από το οποίο μπορεί να οριστεί ο αριθμός των βιολογικά ξηρών ημερών. Υπό το πρίσμα αυτό, ξηρός είναι ένας μήνας του οποίου η συνολική βροχόπτωση είναι κάτω από το διπλάσιο της μέσης θερμοκρασίας του. Την ίδια παραδοχή δέχεται και η επιτροπή UNESCO- FAO. Στην περίπτωση της Σκοπέλου, η ξηρά περίοδος διαρκεί περίπου 115 μέρες, από μέσα Μαΐου έως αρχές προς μέσα Σεπτεμβρίου ενώ κορυφώνεται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Το βιοκλίμα της ευρύτερης περιοχής μελέτης ανήκει στην υποδιαίρεση του ασθενούς θερμο μεσογειακού βιοκλίματος. Επίσης, σύμφωνα με τον προηγούμενο πίνακα και το χάρτη των βιοκλιματικών ορόφων, η περιοχή μελέτης κατατάσσεται στον ύφυγρο βιοκλιματικό όροφο με ήπιο χειμώνα (3<m<7 C), όπου m: μέση ελάχιστη θερμοκρασία ψυχρότερου μήνα. Τέλος, η σπουδαιότερη διάπλαση που συνδέεται με το βιοκλίμα της περιοχής, σύμφωνα με το χάρτη βλαστήσεως, είναι η μεσομεσογειακή διάπλαση (Quercin ilicis) της Αριάς, τύπος βαλκανικός και Ανατολικής Μεσογείου. Διάγραμμα Δ1: Ομβροθερμικό διάγραμμα Σκοπέλου κατά GAUSSEN-BAGNOULS Όσον αφορά τα άλλα μετεωρολογικά στοιχεία της περιοχής, καταγράφονται ελάχιστοι παγετοί, πολύ μικρή συχνότητα πτώσης χαλαζιού (4ημ./έτος) ενώ σπάνιες είναι και οι χιονοπτώσεις (περίπου 3,7 ημ./έτος), με μεγαλύτερη συχνότητα στις ορεινές περιοχές του νησιού. Σπάνια είναι η ομίχλη και η πάχνη ενώ δροσιά παρουσιάζεται καθόλη τη διάρκεια του έτους. Η σχετική υγρασία είναι αυξημένη στο 75% και η ηλιοφάνεια φτάνει τις 2000 ώρες/έτος. Οι άνεμοι που επικρατούν στην περιοχή είναι οι Βόρειοι, οι Βορειοανατολικοί, οι Βορειοδυτικοί και λιγότερο οι Νότιοι και Νοτιοδυτικοί. Η ένταση των ανέμων είναι συνήθως μέση ως ισχυρή. Σύμφωνα με τα μετεωρολογικά δεδομένα, η συχνότητα των ανέμων έχει ως εξής: Βόρειοι άνεµοι παρατηρούνται με συχνότητα 21,49% Βορειοανατολικοί άνεµοι παρατηρούνται με συχνότητα 13,352% Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-2

3 Ανατολικοί άνεµοι παρατηρούνται με συχνότητα 0,925% Νοτιοανατολικοί άνεµοι παρατηρούνται μσε συχνότητα 1,739% Νότιοι άνεµοι παρατηρούνται μσε συχνότητα 5,205% Νοτιοδυτικοί άνεµοι παρατηρούνται με συχνότητα 2,567% υτικοί άνεµοι παρατηρούνται με συχνότητα 0,691% Βορειοδυτικοί άνεµοι παρατηρούνται με συχνότητα 4,971% Νηνεµία παρατηρείται με συχνότητα 49,257% Στο ακόλουθο διάγραμμα (Ροδοδιάγραμμα ποσοστώσεων ανέμων) παρουσιάζεται η συχνότητα εμφάνισης των ανέμων με κριτήριο τη διεύθυνσή τους. Διάγραμμα Δ2: Ροδοδιάγραμμα διεύθυνσης ανέμων Μορφολογικά και γεωλογικά στοιχεία Μορφολογία Το έργο λαμβάνει χώρα στην περιοχή του όρμου Σκοπέλου όπου βρίσκεται η πόλη της Σκοπέλου. Η πόλη της Σκοπέλου είναι χτισμένη περιμετρικά, ξεκινώντας από το επίπεδο της θάλασσας και φτάνοντας έως και σε υψόμετρο 80 μ., για αυτό και παρουσιάζει έντονες κλίσεις. Περιμετρικά του όρμου και της πόλης της Σκοπέλου υψώνονται βουνά και λόφοι, όπως το Παλούκι (546 μ.), οι Ράχες (211 μ.), ο Πευκιάς (293 μ.) και η Ψαλίδω (258 μ.). Η ευρύτερη περιοχή μελέτης, που αφορά όλο το νησί, είναι ορεινή με υψόμετρα που φτάνουν μέχρι τα 681 μ. Το υψόμετρο αυτό αφορά το βουνό Δέλφι, που έχει την υψηλότερη κορυφή του νησιού. Οι χρήσεις γης εκτός του οικισμού είναι πρωτίστως δασικές, με δάση χαλεπίου πεύκης και, δευτερευόντως, καλλιεργούμενες εκτάσεις, στη συντριπτική πλειοψηφία τους ελαιοκαλλιέργειες. Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-3

4 Όπως αναφέρθηκε, το χερσαίο κομμάτι που περιβάλλει τη θέση του έργου είναι ορεινό. Εκεί βρίσκεται ο οικισμός της Σκοπέλου, επικλινώς εγκατεστημένος, που χαρακτηρίζεται από τις σημαντικές κλίσεις. Στην παραλία του οικισμού της Σκοπέλου εκβάλλει ο κύριος χείμαρρος της πόλης, που τροφοδοτείται από τη μεγαλύτερη λεκάνη απορροής του νησιού, συνολικής επιφάνειας 17,886 Km 2, μέση κλίση 0,35% και μέσο υψόμετρο λεκάνης 152,01 μ. Αξιολόγηση ακτών νήσου Σκοπέλου Η Σκόπελος έχει σχετικά μικρό ανάπτυγμα ακτών και σχηματίζει λίγους όρμους. Οι αμμουδιές της είναι σαφώς λιγότερες από της Σκιάθου και η ακτογραμμή της είναι, στο μεγαλύτερο τμήμα της, απότομη, με μεγάλη κλίση. Στο βόρειο τμήμα του νησιού οι ακτές είναι βραχώδεις και απότομες, ακολουθώντας το χερσαίο ανάγλυφο. Εξαίρεση αποτελεί ο σχετικά κλειστός όρμος Σκοπέλου, ο οποίος όμως είναι ακάλυπτος στους Βόρειους κυματισμούς. Στο ανατολικό τμήμα του νησιού υπάρχει μόνο απόκρημνη και βραχώδης ακτογραμμή ενώ στο ΝΑ τμήμα του η κατάσταση είναι κάπως ομαλότερη. Εδώ σχηματίζονται δυο γνωστοί τουριστικοί όρμοι του νησιού, ο Αγνώντας και το Λιμνονάρι. Τέλος, στο υπόλοιπο τμήμα της Σκοπέλου (Δ-ΒΑ), τα μόνα σημεία με αμμουδιά είναι ο Όρμος Πανόρμου και, στο νότιο τμήμα του, ο επαρκώς προστατευμένος όρμος Μπλο, που είναι περιοχή θαυμάσιου φυσικού κάλλους. Ανάλογες δυνατότητες προσφέρονται και στην περιοχή του Λουτρακίου, όπου υπάρχουν Λιμενικά έργα προστασίας, ενώ πρέπει να ληφθεί υπ όψη και η πρόσφατη κατασκευή λιμενικών έργων (τουριστικό καταφύγιο) στην περιοχή Ν. Κλήματος Έληος Σκοπέλου, η οποία προσφέρεται και από άποψη ακτογραμμής και πρόσβασης σ αυτή. Ακτογραμμή περιοχής όρμου Σκοπέλου και εκατέρωθεν αυτής Η περιοχή αυτή προσβάλλεται από Βόρειους, Βορειοανατολικούς και Ανατολικούς ανέμους ενώ το ανατολικότερο τμήμα της (από το ανατολικό άνοιγμα του Όρμου Σκοπέλου ως το Ακρωτήριο Κιούρτο) και από Βορειοδυτικούς ανέμους. Από τους συχνότατους Βόρειους κυματισμούς (ποσοστό αντίστοιχων ανέμων 21,49%) η ζώνη μένει ακάλυπτη, αφού μερική μόνο προστασία προσφέρουν οι δύο χερσόνησοι της Χαλκιδικής, Κασσάνδρα και Σιθωνία (η δεύτερη μόνο όσον αφορά το ανατολικότερο κομμάτι της ζώνης, από το ανατολικό άνοιγμα του Όρμου Σκοπέλου ως το Ακρωτήριο Κιούρτο) σε αρκετή απόσταση. Οι πολύ σπάνιοι Ανατολικοί κυματισμοί (ποσοστό αντίστοιχων ανέμων 0,925%) δεν επηρεάζουν τη ζώνη, καθώς πλησιέστερο φυσικό εμπόδιο είναι η πολύ κοντινή νήσος Αλόννησος. Επιπλέον, προστασία από τους κυματισμούς αυτούς έχει ο όρμος Σκοπέλου από τη χερσαία απόληξη στο Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-4

5 ανατολικό άνοιγμα του. Όσον αφορά τους σχετικά συχνούς ΒΑ κυματισμούς (ποσοστό αντίστοιχων ανέμων 13,35%), πλησιέστερο φυσικό εμπόδιο είναι τα ανατολικά παράλια της Θράκης σε μεγάλη απόσταση. Σχετικά μόνο προστατευμένο από τους προαναφερθέντες κυματισμούς είναι το ανατολικό τμήμα του μυχού του Όρμου Σκοπέλου, λόγω της χερσαίας απόληξης στο ανατολικό άνοιγμα του. Τέλος, οι σπάνιοι ΒΔ κυματισμοί, που επηρεάζουν μόνο το ανατολικότερο τμήμα της ζώνης (από το ανατολικό άνοιγμα του Όρμου Σκοπέλου ως το Ακρωτήριο Κιούρτο), είναι μικρής σημασίας, καθώς επαρκή φυσική προστασία προσφέρουν τα κοντινά ανατολικά παράλια του Ν. Μαγνησίας. Η ακτογραμμή σε όλο το μήκος της είναι βραχώδης (ιδιαίτερα στο ανατολικότερο τμήμα της), με εξαίρεση την αμμώδη περιοχή του μυχού του όρμου Σκοπέλου. Το ανάπτυγμα της ζώνης είναι ικανοποιητικό σχηματίζοντας αρκετές (χωρίς βάθος όμως) πτυχώσεις και κολπώσεις, με σημαντικότερες τον ανοιχτό Όρμο Γλύστρας στο μέσον περίπου της ζώνης και το μεγαλύτερο και πιο κλειστό Όρμο Σκοπέλου, ανατολικότερα. Οι κλίσεις του εδάφους κατά μήκος της ζώνης είναι αρκετά μεγάλες, λόγω της ύπαρξης έντονου χερσαίου ανάγλυφου, ιδιαίτερα στο μέσον της ζώνης και στο ΝΑ τμήμα της, ενώ η κατάσταση ομαλοποιείται στην ευρύτερη χερσαία περιοχή του μυχού του Όρμου Σκοπέλου. Το χερσαίο τμήμα της ζώνης (και γενικά όλο το νησί) είναι καλυμμένο με θαμνώδεις και δασώδεις εκτάσεις ενώ σε μικρά τμήματα γύρω από τον οικισμό της Σκοπέλου υπάρχουν ελαιοκαλλιέργειες. Τα βάθη στη ζώνη ξεπερνούν τα 10 μ. κοντά στην ακτή ενώ σε σχετικά μικρή απόσταση απ' αυτή φτάνουν τα 100 μ. (απότομος πυθμένας). Η κατάσταση ομαλοποιείται στην περιοχή του Όρμου Σκοπέλου, όπου κοντά στο μυχό συναντώνται αβαθείς περιοχές, ενώ οι τιμές των βαθών φτάνουν στο άνοιγμα του όρμου τα 35-40μ. (ομαλός πυθμένας). Γεωλογία Γενικά, το βόρειο τμήμα της Σκοπέλου, με έκταση γύρω στο 15% του συνόλου του νησιού, κυριαρχείται από πρασινοσχιστόλιθους, σχιστόλιθους, φυλλίτες και γραουβάκες με κροκαλοπαγή και ενστρώσεις ασβεστολίθων ή δολομιτών του Ανώτερου Παλαιοζωϊκού των Προαλπικών σειρών. Το κεντρώο και νότιο τμήμα του νησιού και σε έκταση 40% και 15% αντίστοιχα, κυριαρχείται από την ηφαιστειοϊζηματογενή σειρά του Ανώτερου Τριαδικού Ιουρασικού και από φλύσχη της Πελαγονικής ζώνης αντίστοιχα. Το υπόλοιπο ΝΑ τμήμα του νησιού και στο όρος Παλούκι απαντώνται ασβεστόλιθοι του Ανώτερου Κρητιδικού (κυρίως βιοσπαρουδίτες, κρυσταλλικοί ασβεστόλιθοι και μάρμαρα της ίδιας ηλικίας). Βάσει του Γεωλογικού χάρτη του ΙΓΜΕ, οι εδαφικοί σχηματισμοί που υπάρχουν στην περιοχή του Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-5

6 έργου καλύπτονται επιφανειακά από τεταρτογενείς αλλουβιακές αποθέσεις: ανοικτότεφρα μέχρι καστανότεφρα, αργιλοαμμώδη υλικά με μεγάλο ποσοστό χαλίκων και κροκαλών στις μικρές πεδινές περιοχές και στις κοίτες των χειμάρρων. Στο ακόλουθο σχέδιο παρουσιάζεται απλοποιημένος γεωλογικός χάρτης των Βορείων Σποράδων. ΘΕΣΗ ΕΡΓΟΥ Σχήμα Σχ1: Γεωλογικός χάρτης Βορείων Σποράδων (Jacbshagen & Skala, 1977; Jacbshagen & Wallbrecher, 1985; Matarangas, 1992; Vidakis, 1995) Τεκτονική δομή Από γεωτεκτονική άποψη, η περιοχή του έργου εντάσσεται στην Πελαγονική Ζώνη (VIII). Η Σκόπελος είναι, γενικά, ορεινό νησί και παρουσιάζει έντονο κατακόρυφο διαμελισμό. Το ανάγλυφο είναι απόκρημνο και βραχώδες με λίγες μόνο επίπεδες ομαλές επιφάνειες, σημαντικής έκτασης, που αναπτύσσονται στο ανατολικό κυρίως τμήμα του νησιού. Οριζόντιος διαμελισμός δεν είναι ιδιαίτερα έντονος, παρουσιάζει όμως ενδιαφέρον εξαιτίας των λίγων αλλά σημαντικών όρμων που σχηματίζονται, κυρίως στο ανατολικό και κεντρικό τμήμα. Τρεις παράγοντες κυρίως έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της τεκτονικής δομής της Σκοπέλου: 1. Οι λιθολογικοί σχηματισμοί που συμμετέχουν στην επιφανειακή δομή της περιοχής και οι μεταξύ τους εναλλαγές. 2. Οι ενδογεννετικές διεργασίες που έδρασαν κατά τις διάφορες γεωλογικές εποχές πάνω στους σχηματισμούς (παραμόρφωση, ηφαιστειότητα) και 3. Οι εξωγεννετικές διεργασίες που δίνουν και την πιο πρόσφατη μορφή στο ανάγλυφο Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-6

7 (διάβρωση, αποσάθρωση, απόπλυση, απόθεση). Βάσει των ανωτέρω, στο νησί διακρίνονται τρεις βασικές γεωτεκτονικές ενότητες: οι ορεινές μάζες των συμπαγών και σκληρών πετρωμάτων (ασβεστόλιθοι Κρητιδικού- Τριαδικού) οι λοφώδεις περιοχές των σχιστόλιθων του Α. Παλαιοζωικού και του Κρητιδικού φλύσχη. οι ελάχιστες πεδινές εκτάσεις του φλύσχη και των ολοκαινικώνσχηματισμών Σεισμικότητα σεισμική επικινδυνότητα Η Σκόπελος, όπως όλη η περιοχή των Β. Σποράδων, βρίσκεται λίγο νοτιότερα από την τάφρο του Βορείου Αιγαίου, η οποία αποτελεί συνέχεια του ρήγματος της Ανατολίας, με αποτέλεσμα όλη η θαλάσσια περιοχή να εμφανίζει υψηλή σεισμικότητα. Κατά τον προηγούμενο αιώνα σημειώθηκαν αρκετοί σεισμοί άνω των 5 Richter (R). Στον ακόλουθο πίνακα παρατίθενται οι ισχυροί σεισμοί που εκδηλώθηκαν στην ευρύτερη περιοχή των Βορείων Σποράδων για την περίοδο από το 550 π.χ. ως το 1986 μ.χ. Στις τέσσερις πρώτες στήλες δίνεται η ημερομηνία, ο χρόνος γένεσης κι οι γεωγραφικές συντεταγμένες κάθε σεισμού. Στην πέμπτη στήλη δίνεται το εστιακό βάθος (σε Km). Το σύμβολο n σε αυτή τη στήλη δηλώνει ότι ο σεισμός είναι επιφανειακός, δηλαδή έχει βάθος μικρότερο των 60 Km, με πιθανότερη τιμή περίπου 10 Km. Στις δύο τελευταίες στήλες δίνονται αντίστοιχα το μέγεθος κι η μακροσεισμική ένταση κάθε σεισμού. Πίνακας Π1: Ισχυροί σεισµοί (Μ > = 6,0) στην περιοχή των Βορείων Σποράδων Ηµεροµηνία Χρόνος Γένεσης φ Ν Λ Ε h (km) Μ Ι 21 Μαρτίου ,2 23,5 n 6,0 VI Σκιάθος 3 Οκτωβρίου :30 39,2 23,4 n 6,2 VIII Σκιάθος 9 Μαρτίου :58 39,2 23,8 18 6,1 ΙΧ Πατητήρι Για το σεισμό της 9 ης Μαρτίου του 1965 που έγινε στον οικισμό Πατητήρι της Αλοννήσου αναφέρονται τα παρακάτω («Οι σεισμοί της Ελλάδας», των Παπαζάχου Β. & Παπαζάχου Κ. (1989): "Ο σεισμός προκάλεσε σοβαρές βλάβες στην Αλόννησο και τη Σκόπελο. Στην Αλόννησο καταστράφηκαν ή έπαθαν μη επισκευάσιμες βλάβες 455 σπίτια και έπαθαν μικρές ζημιές 106 σπίτια, ενώ στη Σκόπελο καταστράφηκαν ή έπαθαν μη επισκευάσιμες βλάβες σπίτια και 900 έπαθαν μικρές ζημιές. Σκοτώθηκαν δύο άνθρωποι και τραυματίστηκαν άλλοι δύο. Οι μεγαλύτερες εντάσεις παρατηρήθηκαν στο Πατητήρι (ΙΧ+) και στη Γλώσσα (VII) της Σκοπέλου (ΔΓΙΑΑ 1965). Ακολούθησαν μετασεισμοί, ο μεγαλύτερος απ' τους οποίους έγινε δύο λεπτά μετά τον κύριο σεισμό (17:59, Μ=5,7)". Στον επόμενο πίνακα δίνονται οι σεισμικές ροπές για ισχυρούς σεισμούς Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-7

8 που εκδηλώθηκαν στην περιοχή των Βορ. Σποράδων και οι οποίοι έχουν επιφανειακά μεγέθη μεγαλύτερα του 5,5 (χρονική περίοδος ). Στις τρεις πρώτες στήλες του πίνακα δίνονται η ημερομηνία κάθε σεισμού κι οι γεωγραφικές συντεταγμένες του επικέντρου. Στην τέταρτη στήλη δίνεται το εστιακό βάθος (όπου n δηλώνει ότι ο σεισμός είναι επιφανειακός). Στην επόμενη στήλη δίνεται το επιφανειακό μέγεθος Ms, ενώ στην τελευταία στήλη δίνεται ο δεκαδικός λογάριθμος της σεισμικής ροπής σε dyn cm. Πίνακας Π2: Επιφανειακά μεγέθη Ms και σεισμικές ροπές Μο (dyn cm) για τους σεισμούς των Β. Σποράδων (από το έτος 1963 ως το 1986) Ηµεροµηνία φ Ν λ Ε h Ms lg M 29 Απριλίου ,2 23,7 n 5,6 24,34 9 Μαρτίου ,3 23,8 n 6,1 25,23 Σύμφωνα με το χωρισμό του ελληνικού χώρου σε σεισμικές ζώνες, που έκανε ο Παπαζάχος (1988), η εξεταζόμενη περιοχή της Σκοπέλου ανήκει στη σεισμική ζώνη 14 α των επιφανειακών σεισμών. Όσον αφορά τη σεισμική επικινδυνότητα, σύμφωνα με την, ανά Καποδιστριακό Δήμο, διαίρεση της χώρας και ένταξη σε κατηγορία σεισμικής επικινδυνότητας (Τροποποίηση του Ελληνικού Αντισεισμικού Κανονισμού ΕΑΚ 2000, ΦΕΚ 1154/Β/ ), ο Δήμος Σκοπέλου κατατάσσεται στη ζώνη ΙΙ (μεσαία σεισμική επικινδυνότητα), όπου ο σεισμικός συντελεστής ορίζεται στην τιμή α = 0,24g ενώ η σεισμική επιτάχυνση του εδάφους (Α) δίνεται από τον τύπο: Α=α*g, (όπου g η επιτάχυνση της βαρύτητας). Τα παραπάνω απεικονίζονται και στο νέο χάρτη σεισμικής επικινδυνότητας της χώρας, ο οποίος παρατίθεται παρακάτω. Η ζώνη ΙΙ της μεσαίας σεισμικής επικινδυνότητας, υποδηλώνει ότι πρόκειται για μια περιοχή σχετικά ασφαλή, από σεισμολογικής απόψεως, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν επιβάλλεται σεισμικός υπολογισμός των κατασκευών. Τα εδάφη στην περιοχή των έργων, από άποψη επικινδυνότητας, κατατάσσονται στην κατηγορία Α (μικρής σεισμικής επικινδυνότητας). Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-8

9 ΣΚΟΠΕΛΟΣ Σχήμα Σχ1: Κατηγορίες (I, II, III) ζωνών σεισμικής επικινδυνότητας ελλαδικού χώρου Πίνακας Π3: Κατηγορίες εδαφών από άποψη σεισμικής επικινδυνότητας σύμφωνα με τον Αντισεισμικό Κανονισμό (ΕΑΚ 2003) Κατηγορία Α Κατηγορία Β Κατηγορία Γ Κατηγορία Δ Κατηγορία Χ Βραχώδεις ή ηµιβραχώδεις σχηµατισµοί εκτεινόµενοι σε αρκετή έκταση και βάθος, µε τη προϋπόθεση ότι δεν παρουσιάζουν έντονη αποσάθρωση Στρώσεις πυκνού κοκκώδους υλικού µε µικρό ποσοστό ιλυοαργιλικών προσµίξεων, πάχους µικρότερου των 70µ. Στρώσεις πολύ σκληρής προσυµπιεσµένης αργίλου πάχους µικρότερου των 70µ. Εντόνως αποσαθρωµένα βραχώδη ή εδάφη που από µηχανική άποψη µπορούν να εξοµοιωθούν µε κοκκώδη. Στρώσεις κοκκώδους υλικού µέσης πυκνότητας πάχους µεγαλύτερου των 5µ. ή µεγάλης πυκνότητας πάχους µεγαλύτερου των 70µ. Στρώσεις σκληρής προσυµπιεσµένης αργίλου πάχους µεγαλύτερου των 70µ. Γ Στρώσεις κοκκώδους υλικού µικρής σχετικής πυκνότητας πάχους µεγαλύτερου των 5µ. ή µέσης πυκνότητας πάχους µεγαλύτερου των 70µ. Ιλυοαργιλικά εδάφη µικρής αντοχής σε πάχος µεγαλύτερο των 5µ. Έδαφος µε µαλακές αργίλους υψηλού δείκτη πλασιµότητας (lp >50) συνολικού πάχους µεγαλύτερου των 10µ. Κατολισθαίνοντα εδάφη Εδαφικοί ή βραχώδεις σχηματισμοί στους οποίους υπάρχουν ή είναι δυνατό να σχηματισθούν σπήλαια. Χαλαρά λεπτόκοκκα αµµοϊλιώδη εδάφη υπό τον υδάτινο ορίζοντα, που ενδέχεται να ρευστοποιηθούν (εκτός αν ειδική µελέτη αποκλείσει τέτοιο κίνδυνο, ή γίνει βελτίωση των µηχανικών τους ιδιοτήτων) Εδάφη που βρίσκονται δίπλα σε εµφανή τεκτονικά ρήγµατα. Απότοµες κλιτείς καλυπτόµενες µε προϊόντα χαλαρών πλευρικών κορηµάτων. Χαλαρά κοκκώδη ή µαλακά ιλυοαργιλικά εδάφη, εφόσον έχειαποδειχθεί ότι είναι επικίνδυνα από άποψη δυναµικής συµπυκνώσεως ή απώλειας αντοχής. Πρόσφατες χαλαρές επιχωµατώσεις (µπάζα). Οργανικά εδάφη. Εδάφη κατηγορίας Γ µε επικινδύνως µεγάλη κλίση Υδρογραφικό δίκτυο- υδρολογία Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-9

10 Σύμφωνα με την Έρευνα για την αειφόρο ανάπτυξη στην Σκόπελο (ΔΑΦΝΗ Net, 2006), ως προς τα υδρολογικά στοιχεία και τους υδάτινους πόρους, το νησί χαρακτηρίζεται από ένα περιορισμένο δίκτυο μικρών χειμάρρων και εποχιακών ρεμάτων. Επίσης, έχει αρκετές διάσπαρτες πηγαίες αναβλύσεις, χωρίς όμως σημαντική παροχή. Οι σημαντικότεροι χείμαρροι ρέματα του νησιού είναι οι εξής: 1. Ο χείμαρρος Πάνορμος αναπτύσσεται στο νοτιοδυτικό τμήμα του νησιού. Πηγάζει από το λόφο Κόπρισες σε υψόμετρο 350μ. και εκβάλλει στον ομώνυμο με αυτόν όρμο. Έχει κλίση 8,8% και μήκος πάνω από 5χλμ. Ανήκει στην υδρολογική λεκάνη του Πανόρμου που είναι η σημαντικότερη στο νησί και έχει έκταση 3τ.χλμ. Η λεκάνη καλύπτεται από δάση σε ποσοστό 80-90% και από θάμνους. Στη λεκάνη αυτή έχει κατασκευαστεί λιμνοδεξαμενή κ.μ. 2. Ο χείμαρρος της Μηλιάς αναπτύσσεται βόρεια της περιοχής Πανόρμου και έχει μήκος πάνω από 2χλμ. με μέση κλίση 29%. Η λεκάνη απορροής του έχει έκταση 1τ.χλμ. και χαρακτηρίζεται από έντονη δασοκάλυψη. Μέρος της λεκάνης αυτής αξιοποιείται από τη λιμνοδεξαμενή. 3. Το ρέμα ποταμός ή Λιμνονάρι εκβάλλει στον όρμο Λιμνονάρι, είναι αρκετά αξιόλογο και αναπτύσσεται στο νότιο τμήμα του νησιού. Αποστραγγίζει τους λόφους Πευκιά και Αλυκιά αλλά και την περιοχή νότια των Κοπρισίων. Το ρέμα εμφανίζει μικρή ροή και κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Η λεκάνη απορροής του συνορεύει με τη λεκάνη του Πανόρμου. 4. Τα ρέματα Τριπόχτη και Κονάρι αποστραγγίζουν τις κορυφές Καφάσι και Παλούκι. Ανήκουν στην υπολεκάνη του Σταφύλου που είναι η μεγαλύτερη στο νησί με έκταση 5,3τ.χλμ. 5. Το ρέμα Αγίας Τριάδος αποστραγγίζει τη βόρεια πλευρά του νοτιοανατολικού ακραίου τμήματος του νησιού. 6. Το ρέμα Βαθύρεμα βρίσκεται στη δυτική πλευρά του νησιού στα βόρεια του χειμάρρου Μηλιά. Αποστραγγίζει τη νοτιοδυτική πλευρά του ορεινού όγκου Δέλφι και εκβάλλει στην περιοχή του Έλιος. 7. Το ρέμα Βαθειάς βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του κεντρικού τμήματος του νησιού, βορειοδυτικά της Σκοπέλου. Στη λεκάνη απορροής του περιλαμβάνεται ο λόφος Ρεβίθι, τα Σεντούκια και η δυτική πλευρά του σχηματισμού Παππού. 8. Το ρέμα Κεραμωτό βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του νησιού, αντιδιαμετρικά ως προς το Λουτράκι, και διασχίζει κάθετα το επίμηκες σχήμα του νησιού. Αυτό τροφοδοτείται από πηγαίες αναβλύσεις στις πλευρές του ρέματος με παροχή 65κ.μ./ημ. Το υπόλοιπο υδρογραφικό δίκτυο περιλαμβάνει μικρότερα ρέματα και μισγάγγειες και, κυρίως, το δίκτυο που αποστραγγίζει τη βόρεια πλευρά του σχηματισμού Δέλφι. Σε όλη την έκταση της Σκοπέλου έχουν απογραφεί 150 μικροπηγές και 89 φρέατα, δηλαδή 239 σημεία ύδατος. Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-10

11 Οι χείμαρροι, τα ρέματα και οι πηγές υπάρχουν καταγεγραμμένοι σε χάρτες που διαθέτει η ΔΕΥΑ Σκοπέλου. Οι συνολικές ποσότητες ύδατος που διατίθενται από τις παραπάνω πηγές είναι, γενικά, περιορισμένες και διάσπαρτες. Οι πλέον αξιόλογοι υδατικοί πόροι εντοπίζονται στην περιοχή της Γλώσσας ενώ στην περιοχή της πόλης της Σκοπέλου (που περιλαμβάνει και το μεγαλύτερο μέρος του νησιού) και στην περιοχή κατασκευής της λιμνοδεξαμενής (Πάνορμος), οι υδάτινοι πόροι είναι ιδιαίτερα περιορισμένοι. Όσον αφορά την ποιότητα των υδάτων, έχουν πραγματοποιηθεί από τη ΔΕΥΑ Σκοπέλου μετρήσεις, κυρίως στις γεωτρήσεις και στις πηγές που χρησιμοποιούνται για την ύδρευση του νησιού. Τα αποτελέσματα των μετρήσεων δείχνουν ότι τα νερά του νησιού είναι γενικά ημίσκληρα και το επίπεδο των χλωριόντων, στις περισσότερες περιπτώσεις, χαρακτηρίζεται ανεκτό. Τα περισσότερα ύδατα χαρακτηρίζονται από ικανοποιητική έως μέτρια ποσιμότητα. Στις γεωτρήσεις όπου γίνονται υπεραντλήσεις, η υφαλμύρωση έχει αρχίσει και δείχνει τα σημάδια της. Γενικά δεν υπάρχει θέμα ποιότητας των περιορισμένων υδάτινων πόρων, αλλά θέμα ποσότητας επάρκειας για την κάλυψη των υδρευτικών αρδευτικών αναγκώντου νησιού, καθώς και δυνατότητα εκμετάλλευσής τους λόγω της διασποράς. Σε ότι αφορά στα υπόγεια νερά, σύμφωνα με τις συνθήκες περατότητας των γεωλογικών σχηματισμών αναπτύσσονται οι ακόλουθοι υδροφορείς: α. Μηλιές, όρμος Πανόρμου, Λούτσα Ανάπτυξη υποεπιφανειακών υδροφόρων οριζόντων μέσα στη μάζα των αλλουβιακών αποθέσεων με πρωτογενές πορώδες υψηλού δυναμικού. Για την εκμετάλλευση της υδροφορίας αυτής έχουν διανοιχθεί πηγάδια και μερικές γεωτρήσεις. β. Λιμνονάρι Ανάπτυξη υπόγειας υδροφορίας χαμηλού δυναμικού η οποία αναπτύσσεται εκλεκτικά μόνο στις διαρρηγμένες ζώνες του σχηματισμού των δολομιτών, οι οποίοι επικρατούν κατά βάση στην περιοχή. γ. Βορειοδυτικές ακτές Σκοπός του έργου της λιμνοδεξαμενής ήταν η κάλυψη υδρευτικών και αρδευτικών αναγκών. Η λιμνοδεξαμενή κατασκευάστηκε στο νοτιοδυτικό τμήμα του νησιού, επί του χειμάρρου Πανόρμου, 1χλμ. πριν την εκβολή στη θάλασσα, στα νοτιοανατολικά του οικισμού Πανόρμου. Καταλαμβάνει έκταση 50 στρεμμάτων μαζί με τα συναφή έργα. Συμπληρωματικό έργο υδροληψίας σχεδιαζόταν να γίνει επί του χειμάρρου Μηλιά, στα βορειοδυτικά του χειμάρρου Πανόρμου, σε απόσταση 4χλμ. περίπου. Ο προσαγωγός για τη μεταφορά του νερού από την υδροληψία επί του χειμάρρου Μηλιά μέχρι τη λιμνοδεξαμενή θα έχει μήκος 4,1χλμ. περίπου. Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-11

12 Απώτερος σκοπός του έργου είναι η δημιουργία προϋποθέσεων για τη συστηματική ανάπτυξη προσοδοφόρων αρδευτικών καλλιεργειών σε συνδυασμό με την, κατά προτεραιότητα, κάλυψη των αναγκών ύδρευσης των κατοίκων και των επισκεπτών παραθεριστών. Το έργο θα συνεισφέρει σημαντικά στην άμβλυνση του υδατικού προβλήματος της Σκοπέλου με την κάλυψη των υδρευτικών και αρδευτικών αναγκών κυρίως κατά τη θερινή περίοδο όταν οι ανάγκες αυτές είναι σημαντικές Χλωρίδα - πανίδα Σύμφωνα με τη χλωριδική έρευνα της νήσου Σκοπέλου, που διενεργήθηκε στα πλαίσια της εκπόνησης Γεωβοτανικής Έρευνας των Νήσων Βορείων Σποράδων από την Οικονομίδου (1969), Ecnmidu (1973), η χλωρίδα της Σκοπέλου αποτελείται από 549 taxa, η μεγάλη πλειοψηφία των οποίων είναι μεσογειακής προέλευσης και εξάπλωσης. Κανένα από τα είδη της χλωρίδας της Σκοπέλου δεν περιλαμβάνεται σε διεθνείς συνθήκες, Συμβάσεις ή Καταλόγους, όπως είναι η σύμβαση της Βέρνης, η Eurpean Red Data List, η WCMC list, το ΠΔ 67/1981 και το Παράρτημα ΙΙ της οδηγίας 92/43 ΕΟΚ. Αξίζει, πάντως, να σημειωθούν ιδιαίτερα τα παρακάτω σημαντικά είδη: Campanula scpelia, ελληνικό ενδημικό είδος με αποκλειστική εμφάνιση στη Σκόπελο. Papaver albiflrum, ενδημικό των Βορείων Σποράδων, με αποκλειστική παρουσία στη Σκόπελο και στην Αλόννησο. Thymus thracicus var. spradum, ενδημικό των Βορείων Σποράδων. Campanula incurva, σπάνιο ελληνικό ενδημικό (Phits et al., 1995). Inula candida ssp. Methanaea, ελληνικό ενδημικό των ασβεστολιθικών βράχων. Από πλευράς οικοτόπων, στη Σκόπελο εμφανίζονται οι εξής: Δάση χαλεπίου Πεύκης Η ανάπτυξη ιδιαίτερα εκτεταμένων δασών χαλεπίου πεύκης (Pinus halepensis) αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του τοπίου της νσου Σκοπέλου. Συναντάται με ιδιαίτερη δυναμική, κυρίως στο κεντρικό τμήμα του νησιού. Στο μεγαλύτερο μέρος του το πευκοδάσος είναι αρκετά πυκνό και ώριμο. Τα δάση χαλεπίου πεύκης είναι πολύ καλά προσαρμοσμένα στα περιστατικά πυρκαγιών. Στην περιοχή του Αιγαίου εμφανίζονται κυρίως στο βόρειο και ανατολικό τμήμα του, όπως και στις υπόλοιπες Σποράδες. Θαμνώνες Υψηλοί θαμνώνες με ρείκι (Erica arbrea) και κουμαριά (Arbutus uned). Εγκαθίστανται πάνω σε ασβεστολιθικούς, λοφώδεις σχηματισμούς του βόρειου τμήματος της Σκοπέλου, κυρίως σε Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-12

13 βόρειας έκθεσης κλιτύες. Αποτελούν αρκετά εκτεταμένες συστάδες με ιδιαίτερο δυναμισμό. Θαμνώνες με πουρνάρι (Quercus cccifera) και σχίνο (Pistacia lentscus). Οι θαμνώνες στους οποίους από φυσιογνωμική άποψη κυριαρχεί το πουρνάρι και ο σχίνος, απαντούν κυρίως στο νοτιο-ανατολικό τμήμα της Σκοπέλου και είναι πολύ καλά ανεπτυγμένοι. Υψηλοί θαμνώνες με αριά Θαμνώνες με Euphrbia dendrides και Ptilstemn chamaepeuce Υγρόφιλη βλάστηση με πλατάνια (Platanus rientalis) Στις όχθες ρεμάτων συνεχούς ή μη ροής αναπτύσσεται μία χαρακτηριστική φυτοκοινωνία με κυρίαρχο είδος στο δενδρώδη όροφο την ανατολική πλάτανο (Platanus rientalis). Στον ποώδη και θαμνώδη όροφο αυτών των πλατανώνων δημιουργούνται σκιερές, δροσερές θέσεις, όπου εγκαθίστανται σκιόφιλα είδη. Φρύγανα με είδη λαδανιάς (Cistus ssp.) Σε υποβαθμισμένες θέσεις, ακόμη και στο εσωτερικό της περιοχής εξάπλωσης των δασών χαλεπίου πεύκης, με τη μορφή μικρών κηλίδων, ως αποτέλεσμα έντονων ανθρωπογενών δράσεων (πυρκαγιές, υλοτομίες, βόσκηση κ.α.), συναντώνται φρυγανικές κοινότητες. Φυτοκοινωνία με νούφαρα (Nymphaetum albae) Η φυτοκοινωνία Nymphaetum albae αποτελεί μία εντυπωσιακή από φυσιογνωμική άποψη μονάδα βλάστησης, η οποία ωστόσο είναι πολύ σπάνια στη νήσο Σκόπελο, καθώς απαντάται μόνο στην περιοχή του έλους Λούτσας. Να σημειωθεί ότι πρόκειται για έναν ανθρωπογενή βιότοπο, αφού πληροφορίες αναφέρουν ότι στο υπάρχον γεωμορφολογικό στοιχείο της περιοχής της Λούτσας (μεγάλη λακκούβα με μόνιμα ύδατα) κάποιοι ρίξανε νούφαρα τα οποία αναπτυχθήκαν. Αμμονιτρόφιλη βλάστηση (Salsla kali Xanthietum strumari) Η αμμνιτρόφιλη βλάστηση στη νήσο Σκόπελο αντιπροσωπεύεται από τη φυτοκοινωνία Salsla kali - Xanthietum strumari, η οποία απαντά με πλήρως υπολειμματικό και διασπασμένο χαρακτήρα σε διάφορες παραλίες του νησιού, με σημαντικότερη παρουσία στην παραλία της Μηλιάς. Φυτοκοινωνίες γλυκών και υφάλμυρων νερών: Καλαμώνες (Phragmitetum cmmunis), Υγρά λιβάδια με βούρλα (Juncetum maritim-acuti) Μικρής επιφάνειας υπολειμματικοί καλαμώνες απαντούν στο τέως έλος Μηλιάς (πίσω από την παραλία της Μηλιάς), στο Λιμνονάρι και σε άλλες υγρές θέσεις (όπως για παράδειγμα με τη μορφή μικρών κηλίδων κοντά σε χείμαρρους και ρέματα) Εκτεταμένες αγροτικές εκτάσεις ελαιοκαλλιέργειας και λίγες δαμασκηνιάς Οι ελαιώνες προσφέρουν σημαντικό καταφύγιο και τροφή σε πολλά είδη πουλιών (εντομοφάγων και σποροφάγων). Παράλληλα, αποτελούν σημαντικό βιότοπο για τα περισσότερα είδη της ερπετοπανίδας του νησιού ενώ η μη εντατική τους εκμετάλλευση τους καθιστά ακόμα πιο αποδοτικούς ως προς τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-13

14 Όσον αφορά την κατάταξη των τύπων οικοτόπων, βάσει της υφιστάμενης νομοθεσίας, και κατηγοριοποίησής των, με βάση την Κοινοτική Οδηγία 92/43/ΕΟΚ, καταγράφονται για τη νήσο Σκόπελο οι εξής: Πίνακας Π1: Τύποι οικοτόπων νήσου Σκοπέλου Κωδικός Ονομασία οικοτόπου 1110 Αµµοσύρσεις που καλύπτονται διαρκώς από θαλάσσιο νερό µικρού βάθους 1120* Εκτάσεις θαλάσσιου βυθού µε βλάστηση από φύκια (ποσειδωνίες) 1150* Παράκτιες λιµνοθάλασσες 1170 Ύφαλοι 1210 Μονοετής βλάστηση µεταξύ των ορίων πληµµυρίδας και άµπωτης 1240 Απόκρημνες βραχώδεις ακτές με βλάστηση στη Μεσόγειο (με ενδημικά Limnium sp.) 1410 Μεσογειακά αλίπεδα µε juncetalia maritimi 2110 Υποτυπώδεις κινούµενες θίνες 3170* Μεσογειακά εποχιακά τέλματα 5210 Δενδροειδή με juniperus spp Θερμομεσογειακές και προερημικές λόχμες 5420 Φρύγανα με αστοιβή (Sarcpterium spinsum) 6220* Ψευδοστέπα με αγροστώδη και μονοετή φυτά από Ther-Brachypdietea 8140 Βαλκανικοί λιθώνες 8210 Ασβεστολιθικά βραχώδη πρανή με χασμοφυτική βλάστηση 8310 Σπήλαια των οποίων δεν γίνεται τουριστική εκμετάλλευση 8330 Θαλάσσια σπήλαια εξ ολοκλήρου ή κατά το ήμισυ κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας 9320 Δάση με Olea and ceratnium 9340 Δάση αριάς Quercus ilex 9540 Μεσογειακά πευκοδάση με ενδημικά είδη πεύκων της Μεσογείου * Οικότοποι προτεραιότητας Όσον αφορά την πανίδα του νησιού, σύμφωνα με την έρευνα «Βιότοποι νήσου Σκοπέλου» (Ε.Ο.Ε., Μοm 1996) που περιέχει και παρατηρήσεις πεδίου από βιοδηλωτικά ίχνη και αναφορές Δασαρχείου, καταγράφονται 6 είδη ερπετών και 4 είδη θηλαστικών καθώς και οι αυτόχθονες φυλές αιγοπροβάτων, το πρόβατο της Γλώσσας και η κατσίκα φυλής Σκοπέλου. Τα περισσότερα ερπετά και αμφίβια που συναντώνται στη Σκόπελο, προστατεύονται από το ΠΔ 67/81 Περί προστασίας της αυτοφυούς χλωρίδος και της άγριας πανίδος και καθορισμού διαδικασίας συντονισμού και ελέγχου ερεύνης επ αυτών, αναφέρονται στη σύμβαση της Βέρνης Cnventin n the cnservatin f Eurpean wildlife and natural habitats (Παράρτημα ΙΙ, αυστηρά προστατευόμενα είδη, Παράρτημα ΙΙΙ, είδη πανίδας υπό προστασία) καθώς και στην Οδηγία 92/43/ΕΟΚ για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας (Παραρτήματα II/III, IV, V). Παρόμοια είναι η κατάσταση για τα σπανιότερα των θηλαστικών του νησιού. Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-14

15 Πίνακας Π2: Εκτίμηση κατάστασης πληθυσμών πανίδας νήσου Σκοπέλου Όσον αφορά το θαλάσσιο περιβάλλον, η θάλασσα είναι ολιγοτροφική και οι θαλάσσιοι βιότοποι είναι σε καλή κατάσταση. Πολύ μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ευρύτερη περιοχή, λόγω της παρουσίας του πλέον απειλούμενου θηλαστικού της Ευρώπης, της μεσογειακής φώκιας Mnachus mnachus. Συγκεκριμένα, έχουν καταγραφεί στη Σκόπελο 14 καταφύγια για τη μεσογειακή φώκια, από τα οποία τα 12 βρίσκονται στην ανατολική ακτογραμμή της Σκοπέλου, στο τμήμα που εντάσσεται στην περιοχή NATURA (GR ). Επίσης, κατά την περίοδο σύμφωνα με τη Mm, καταγράφηκε παρουσία της φώκιας και στα 14 καταφύγια και, Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-15

16 μάλιστα, σε 4 από αυτά καταγράφηκε και αναπαραγωγή. Η κύρια περιοχή ιδιαίτερης σημασίας για τη φώκια στη Σκόπελο αποτελεί η ΒΑ και ΝΑ πλευρά του νησιού. Από τα 12 σημεία καταγραφής σπηλιών/καταφυγίων που εντοπίστηκαν στο νησί την περίοδο , στο τμήμα του νησιού που εντάσσεται στην περιοχή NATURA, τα 9 ανήκουν στην ακτογραμμή από τη θέση Σάρρες έως το ακρωτήριο Κιούρτο. Σημαντικές είναι και οι περιπτώσεις επίπεδων, εκτεταμένων και ρηχών περιοχών (πάγκοι) που υπάρχουν στο θαλάσσιο περιβάλλον της νήσου, όπου τρέφονται και αναπαράγονται αρκετά εμπορικά είδη των οικογενειών Sparidae (σαργοί, συναγρίδες, μελανούρια, φαγκριά κλπ.) και Serranidae (ροφοί, στείρες). Ορνιθοπανίδα Στη Σκόπελο εμφανίζονται σε μεγάλη έκταση τα δάση χαλεπίου πεύκης, η μακκία βλάστηση σε συνδυασμό με τις βραχώδεις ακτές και οι καλλιεργούμενες εκτάσεις, που αποτελούνται κυρίως από ελαιώνες, δαμασκηνιές και οπωρολαχανικά. Σημαντική είναι και η έκταση διάσπαρτων συστάδων αριάς και άλλων πλατυφύλλων ειδών (σφενδάμια, καστανιές) σε όλο το νησί. Οι υγρότοποι είναι εξαιρετικά περιορισμένοι, μετά την οριστική καταστροφή του υγρότοπου στο Έλιος (μετεγκατάσταση του οικισμού Παλιό Κλήμα μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1965) και την επιχωμάτωση του υγρότοπου των Μηλιών. Η ποικιλία των οικοσυστημάτων αλλά και το μωσαϊκό που παρουσιάζεται σε μερικές περιοχές, καθορίζει και τα είδη της ορνιθοπανίδας που εμφανίζονται στη Σκόπελο. Όσον αφορά την αντιπροσωπευτικότητα, βάσει της μελέτης «Βιότοποι νήσου Σκοπέλου», παρατίθενται τα εξής στοιχεία: Πίνακας Π2: Αντιπροσωπευτικότητα ειδών ορνιθοπανίδας νήσου Σκοπέλου Οικογένειες Υδρόβια Παρυδάτια Ημερόβια Αρπακτικά Νυκτόβια Αρπακτικά Στρουθιόμορφα Υπόλοιπα Σύνολο Ελλάδα Σκόπελος Σημειώνεται ότι στη Σκόπελο έχουν καταγραφεί 94 είδη, εκ των οποίων 65 είναι σπάνια ή παρουσιάζεται αναγκαιότητα προστασίας τους σε εθνικό, πανευρωπαϊκό ή παγκόσμιο επίπεδο Προστατευόμενες περιοχές Στο Δήμο Σκοπέλου υπάρχουν δύο περιοχές προστασίας στα πλαίσια του δικτύου NATURA Μία περιοχή ΤΚΣ (Τόπος Κοινοτικής Σημασίας) με κωδικό GR , που αφορά το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Βορείων Σποράδων - Ανατολική Σκόπελος και μία περιοχή ΖΕΠ (Ζώνη Ειδικής Προστασίας) με κωδικό GR , που αφορά τα Νησιά Κυρά Παναγιά, Πιπέρι, Ψαθούρα και γύρω νησίδες, Άγιος Γεώργιος, Νήσοι Αδέλφοι, Λεχούσα, Γαιδουρονήσια. Στην πρώτη περιοχή ανήκει το ανατολικό νοτιοανατολικό τμήμα της νήσου Σκοπέλου ενώ στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-16

17 δεύτερη η νησίδα Άγιος Γεώργιος. H περιοχή ΖΕΠ με κωδικό GR είναι υποσύνολο της περιοχής ΤΚΣ GR Στο Παράρτημα της παρούσας επισυνάπτεται Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση για την περιοχή του δικτύου NATURA 2000 με κωδικό GR (Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Βορείων Σποράδων Ανατολική Σκόπελος). Βασικό συμπέρασμα της Αξιολόγησης αυτής είναι ότι το μελετώμενο έργο δε δύναται να βλάψει την ακεραιότητα της προστατευόμενης περιοχής ούτε και τα προστετευτέα αντικείμενα αυτής (οικότοποι και είδη προτεραιότητας). Υποσύνολο της περιοχής με κωδικό GR αποτελεί και το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Βορείων Σποράδων, το οποίο βρίσκεται πολύ κοντά στη Σκόπελο. Η απαράμιλλη φυσική ομορφιά και ο οικολογικός πλούτος της Αλοννήσου και των γύρω νησιών προκάλεσε το παγκόσμιο ενδιαφέρον. Έτσι, η ευρύτερη περιοχή που ανήκει στα διοικητικά όρια της Αλοννήσου και καλύπτει περίπου εκτάρια χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών, έγινε το πρώτο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο στην Ελλάδα και το μεγαλύτερο της Μεσογείου. Οι σκοποί της ίδρυσης του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Αλοννήσου Βορείων Σποράδων είναι κυρίως. Η προστασία, διατήρηση και διαχείριση της φύσης και του τοπίου ως φυσικής κληρονομιάς και πολύτιμου εθνικού φυσικού πόρου σε εκτεταμένες χερσαίες και θαλάσσιες περιοχές των Βορείων Σποράδων. Η προστασία ενός από τους πιο σημαντικούς στη Μεσόγειο βιότοπους της μεσογειακής φώκιας, η οποία δυστυχώς βρίσκεται στην κορυφή του καταλόγου των ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση στην Ευρώπη και σ' ολόκληρο τον κόσμο. Η προστασία άλλων σπάνιων και απειλούμενων ειδών της χλωρίδας και της πανίδας της περιοχής. Η ανάπτυξη της περιοχής με γνώμονα την ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων. Η φιλοσοφία του Πάρκου είναι η προστασία του οικοσυστήματος με παράλληλη ορθολογική ανάπτυξη της Αλοννήσου (που είναι το μόνο κατοικημένο νησί του Πάρκου), χωρίς βίαιες επεμβάσεις. Το Θαλάσσιο Πάρκο διακρίνεται σε δύο βασικές Ζώνες Προστασίας Α και Β, στις οποίες περιλαμβάνονται 7 νησιά και 22 βραχονησίδες και σκόπελοι. Η Ζώνη Α περιλαμβάνει τον Πυρήνα (νησί Πιπέρι και θαλάσσια περιοχή 3 ν. μ. γύρω από αυτό), ενώ η Ζώνη Β περιλαμβάνει τις μοναδικές κατοικημένες περιοχές του Θαλάσσιου Πάρκου, που περιορίζονται στο νησί της Αλοννήσου. Στη ζώνη Α ισχύουν ειδικοί αυστηροί όροι προστασίας, που διασφαλίζουν την ελαχιστοποίηση της ανθρώπινης παρέμβασης στους μοναδικούς θαλάσσιους και χερσαίους βιότοπους του Πάρκου, ενώ η Ζώνη Β είναι ολόκληρη επισκέψιμη, χωρίς να λείπουν βέβαια κάποιες ειδικές Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-17

18 απαγορευτικές ρυθμίσεις. Πιο συγκεκριμένα, για τη ζώνη Α, χρειάζεται άδεια εισόδου, ενώ οι αλιευτικές δραστηριότητες ασκούνται σύμφωνα με ορισμένες αυστηρές ρυθμίσεις. Στις περιοχές που επιτρέπεται η προσέγγιση είναι δυνατή η κολύμβηση, η παρατήρηση του βυθού και η ερασιτεχνική φωτογράφηση και κινηματογράφηση. Ιδιαίτεροι περιορισμοί ισχύουν για το ερασιτεχνικό ψάρεμα. Το κυνήγι απαγορεύεται αυστηρά σε ολόκληρη τη ζώνη, εκτός από το νησί των Γιούρων και εκεί μόνο με ειδική άδεια. Η προσέγγιση σε ορισμένα από τα νησιά της ζώνης απαιτεί ειδική άδεια από τις αρμόδιες αρχές. Για τη ζώνη Β, εκτός από τους περιορισμούς στις αλιευτικές και τις δραστηριότητες αναψυχής, ισχύουν και οικιστικές ρυθμίσεις με σκοπό τη διατήρηση του φυσικού και οικιστικού περιβάλλοντος των νησιών της ζώνης. Υγρότοποι καταγεγραμμένοι από το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων Υγροτόπων (Ε.Κ.Β.Υ.) και το WWF Ελλάς Έλος Μηλιών (κωδικός WWF Ελλάς SKO001) Κωδικός ΕΚΒΥ: GR Συντεταγμένες: 39,11330 Ν, 23,65168 Ε Έκταση (στρέμματα): 20 Θέση: 5 χλμ. νότια-νοτιοανατολικά από Έλιος. Περιγραφή: Τροφοδοτείται από πηγές που εκτονώνονται στη βάση ασβεστολιθικών βουνών, σε υψόμετρο λίγο πιο πάνω από τη θάλασσα. Οικότοποι 92/43: 2110, 2190, 3140, Τύπος υγρότοπου: Πέλος γλυκού νερού (Ramsar K). Παράκτιος υγρότοπος με γλυκό νερό, μόνιμη παρουσία νερού. Ιδιοκτησιακό καθεστώς: Ιδιωτικό. Βαθμός φυσικότητας (1-10, όπου 1=τεχνητός ή πολύ υποβαθμισμένος): 7 Έλος Λούτσας (κωδικός WWF Ελλάς SKO002) Κωδικός ΕΚΒΥ: GR Συντεταγμένες: 39,09785 Ν, 23,66780 Ε Έκταση (στρέμματα): 37 θέση: 8 χλμ. βόρεια βορειοδυτικά της χώρας της Σκοπέλου προς τη Γλώσσα. Περιγραφή: Σχεδόν λείπει η καθαρή υγρόφιλη βλάστηση, έτσι πιθανά το νερό των βροχών απλώς καθυστερεί εκεί μέχρι να αποχετευθεί μέσα από υπόγειες ρωγμές, δηλαδή τα εδάφη δεν είναι απολύτως υδατοστεγανά. Κατάκλυση μάλλον ολιγοήμερη και όχι κάθε έτος. Οικότοπος 92/43: 3170* (προτεραιότητας). Τύπος υγρότοπου: Εποχιακό τέλμα (Ramsar Ts) αλλά μη τυπικό. Εσωτερικός υγρότοπος με Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-18

19 γλυκό νερό, εποχιακή παρουσία νερού. Ιδιοκτησιακό καθεστώς: Ιδιωτικό. Άλλα σημαντικά στοιχεία για τον υγρότοπο: Δεν είναι απολύτως σίγουρο ότι ταυτίζεται με εκείνον του ΕΚΒΥ (Ζαλίδης & Μαντζαβέλας 1994) Βαθμός φυσικότητας (1-10, όπου 1=τεχνητός ή πολύ υποβαθμισμένος): 7 Υπόλοιπα Καθεστώτα Προστασίας Μόνιμο καταφύγιο Άγριας ζωής Σύμφωνα με την απόφαση του Γενικού Γραμματέα Θεσσαλίας (αριθμ. 1648, ΦΕΚ 994/Β/2001) τροποποιηθήκαν τα όρια του μονίμου καταφυγίου άγριας ζωής στη θέση Παλούκι Σκοπέλου (κωδικός ΚΑΖ: 869). Συγκεκριμένα, απομειώθηκε η έκτασή του κατά στρέματα έχοντας πλέον έκταση στρεμάτων. Αξιόλογες αισθητικά περιοχές από τη βάση πληροφοριών ΦΙΛΟΤΗΣ (ΤΙΦΚ) Σύμφωνα με την Τράπεζα στοιχείων για την ελληνική φύση ΦΙΛΟΤΗΣ, αναφέρονται τα εξής στοιχεία για πέντε περιοχές που χαρακτηρίζονται ως Τοπία Ιδιαίτερου φυσικού Κάλλους (ΤΙΦΚ) του Δήμου Σκοπέλου: Πάνορμος - Μηλιά Χόβολο Σκοπέλου (κωδικός ΑΤ ) Έκταση 642 ha. Η ωραιότερη περιοχή του νησιού, με θαυμάσιες αμμώδεις παραλίες γκρίζου έως λευκού χρώματος και πυκνά δάση πεύκου που φτάνουν ως τη θάλασσα. Δασωμένη, επίσης, είναι και η νησίδα Δασιά που βρίσκεται κοντά στην ακτή. Η Πάνορμος είναι ένας δίδυμος κόλπος. Στενός, βαθύς και ασφαλής για τα πλεούμενα, ο νότιος κόλπος με βραχώδεις ακτές και πυκνά δάση γύρω, ενώ αμμώδης με αρκετές τουριστικές εγκαταστάσεις (ταβέρνες, δωμάτια) ο βόρειος. Η ακτή της Μηλιάς, επίσης ασημένια, με μεγάλο μήκος και λίγα εξοχικά σπίτια, αποτραβηγμένα και, σχεδόν, αθέατα από την ακτή. Μία τρίτη, ερημική προς το παρόν, μικρή ακτή, είναι το Χόβολο με πυκνά δάση γύρω, λίγο βορειότερα από την ακτή της Μηλιάς. Ίχνη αρχαίας πόλεως που κτίσθηκε από Χαλκιδείς αποίκους του νησιού τον 8 ο ή 7 ο π.χ. αιώνα βρίσκονται στην ακτή της Πανόρμου. Μικρός υγρότοπος που υπήρχε κοντά στην ακτή της Μηλιάς καταστράφηκε πρόσφατα σε απόπειρα οικοπεδοποίησης η οποία, προς το παρόν, αποτράπηκε. Η γεωργική γη είναι και εδώ περιορισμένη σε μικρές επίπεδες επιφάνειες κοντά στις ακτές ενώ η ευρύτερη περιοχή, εσωτερικά μέχρι τις κορυφές του νησιού, καλύπτεται από πυκνά δάση χαλεπίου πεύκης που, εν μέρει, κάηκαν πριν λίγα χρόνια αλλά αναγεννώνται φυσικά. Αγνώντας-Λιμνονάρι Σκοπέλου (κωδικός ΑΤ ) Έκταση 356 ha. Αγνώντας: μικρός στενός, γραφικός κόλπος με αμμώδη παραλία και μικρό οικισμό με ψαροταβέρνες, που περιβάλλεται από ψηλό πευκοδάσος. Ο Αγνώντας διατηρεί το Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-19

20 όνομα του αρχαίου Πεπαρήθιου Ολυμπιονίκη Αγνώντα, ο οποίος μετά τη νίκη του το 569 π.χ., επέστρεψε και αποβιβάσθηκε σ αυτό το σημείο. Όστρακα αμφορέων που βρέθηκαν εδώ οδηγούν στη σκέψη ότι υπήρχε εργαστήριο κεραμικής. Είναι ασφαλές φυσικό λιμάνι και πρόσφατα κατασκευάσθηκε μικρή προβλήτα στην οποία δένουν τα πλοία σε περίπτωση κακοκαιρίας. Λιμνονάρι: Σε μικρή απόσταση βορειοδυτικά βρίσκεται ο όρμος Λιμνονάρι με θαυμάσια παραλία και απότομες βραχώδεις πλαγιές, σκεπασμένες με θάμνους, φρύγανα και μεγάλα δένδρα. Στη μικρή πεδιάδα υπάρχουν λίγα εξοχικά σπίτια. Πρόσφατα έγινε προσπελάσιμη η περιοχή, με την κατασκευή στενού δρόμου από την περιοχή του Αγνώντα. Στάφυλος Σκοπέλου (κωδικός ΑΤ ) Έκταση 76 ha. Γραφικός κόλπος στα νότια του νησιού που διχοτομείται από την ομώνυμη μικρή χερσόνησο. Στο λόφο της μικρής χερσονήσου βρέθηκε ο βασιλικός τάφος του Στάφυλου, πρώτου οικιστή του νησιού, που ήρθε από την Κρήτη τον 16 ο π.χ. αιώνα μαζί με τον αδελφό του Πεπάρηθο και έφεραν την καλλιέργεια του αμπελιού και της ελιάς. Στον Πεπάρηθο οφείλεται η ονομασία της Σκοπέλου κατά την αρχαιότητα. Στο ανατολικό τμήμα της ακτής βρέθηκαν ρωμαϊκά λουτρά γι αυτό και ονομάζεται Βελανιό. Το δυτικό τμήμα της ακτής είναι βραχώδες και απόκρημνο. Η βλάστηση είναι θαμνώδης και υποβαθμισμένη αλλά υπάρχουν και τμήματα με συστάδες πευκών. Στη μικρή χερσόνησο φτάνει από την Κύμη της Εύβοιας η ποντισμένη γραμμή της ΔΕΗ που τροφοδοτεί το νησί με ηλεκτρικό ρεύμα. Έτσι, στον πιο σημαντικό αρχαιολογικό χώρο του νησιού έχουν στηθεί στύλοι και μετασχηματιστές της ΔΕΗ. Βράχος μονής Αγ. Ιωάννη Σκοπέλου (κωδικός ΑΤ ) Έκταση 2,62 ha. Εντυπωσιακός απότομος παραθαλάσσιος βράχος με το μοναστήρι στην κορυφή του, όπου ανεβαίνει κανείς με πέτρινα σκαλοπάτια. Βραχώδεις σχηματισμοί / ορθοπλαγιές, βραχώδης ακτή, κτίσματα τουρκοκρατίας ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΟΥΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πληθυσμιακά - δημογραφικά στοιχεία Από δημογραφικής απόψεως, η Σκόπελος καταγράφει διαρκή, έστω και μικρή, πληθυσμιακή αύξηση κατά τη διάρκεια των τελευταίων 30 ετών. Η πληθυσμιακή πυκνότητα του νησιού ανέρχεται σε 0,53 κάτ./ha, όση περίπου είναι η μέση πληθυσμιακή πυκνότητα των Σποράδων (0,52 κάτ./ha). Πίνακας Π1: Δημογραφική εξέλιξη (πραγματικός πληθυσμός) Δήμου Σκοπέλου ΟΤΑ / ΑΠΟΓΡΑΦΗ Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-20

21 ΔΗΜΟΣ ΣΚΟΠΕΛΟΥ (4,65%) (5,50%) (13,26%) Να σημειωθεί ότι οι αριθμοί αυτοί αναφέρονται στον τοπικό πληθυσμό του νησιού της Σκοπέλου, ο οποίος αποκλίνει κατά πολύ από τον εποχιακό πληθυσμό που προσελκύει το νησί κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου. Ενδεικτικά, αναφέρεται ότι ο πληθυσμός του νησιού την περίοδο αιχμής, από 15/7 έως και 31/8, μπορεί να αγγίξει τους κατοίκους. Στο ακόλουθο σχήμα παρουσιάζεται η ανά οικισμό του νησιού κατανομή του πληθυσμού, σύμφωνα μετα στοιχεία της Απογραφής της ΕΣΥΕ του Σχήμα Σχ1: Κατανομή πληθυσμού στους οικισμούς της Σκοπέλου Οικονομική δραστηριότητα Ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός του νησιού φθάνει το 26% του συνολικού πληθυσμού. Η σύνθεση της απασχόλησης του οικονομικά ενεργού πληθυσμού της ευρύτερης περιοχής, κατά τομέα απασχόλησης, είναι 13% στον πρωτογενή τομέα, 29% στον δευτερογενή και 51% στον τριτογενή τομέα. Ένα ποσοστό περίπου 8% δε δήλωσε κλάδο οικονομικής δραστηριότητας Πίνακας Π1: Κατανομή απασχόλησης ανά τομέα παραγωγής (ΕΣΥΕ, 2001) ΟΤΑ Σύνολο Σύνολο Πρωτογενής Τομέας Ο ι κ ο ν ο μ ι κ ώ ς ε ν ε ρ γ ο ί Απασχολούμενοι Δευτερογενήγενής Τριτο- Τομέας Τομέας Δε δήλωσαν κλάδο οικονομικής δραστηριότητας Άνεργοι Σύνολο Οικονομικώς μη ενεργοί ΔΗΜΟΣ Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-21

22 ΣΚΟΠΕΛΟΥ Όπως παρατηρείται στον άνω πίνακα, η οικονομία του Δήμου Σκοπέλου βασίζεται κυρίως στον τριτογενή τομέα, όπως και σε όλες τις Σποράδες. Σημαντικός όμως καταγράφεται και ο δευτερογενής τομέας. Ο πρωτογενής τομέας λειτουργεί συνήθως συμπληρωματικά, ως προς το εισόδημα, στους άλλους τομείς παραγωγής. Δηλαδή ασκείται ενισχυτικά από απασχολούμενους που ήδη εργάζονται στους άλλους δύο τομείς οικονομικής δραστηριότητας και σε εποχές που η τουριστική (κυρίως) κίνηση υποχωρεί. Πρωτογενής τομέας Οι κύριες δραστηριότητες του πρωτογενούς παραγωγικού τομέα είναι η γεωργία και η κτηνοτροφία. Παράλληλα, στον τομέα αυτό, οι απασχολούμενοι πολλές φορές αποκτούν ένα επιπλέον εισόδημα με την ενασχόλησή τους σε κάποιον άλλο κλάδο, όπως ο τουρισμός, το εμπόριο κ.ά. Η μορφολογία της περιοχής και, ειδικότερα, τα εδαφολογικά της χαρακτηριστικά, παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της γεωργικής παραγωγής της Σκοπέλου. Η καλλιεργούμενη έκταση στο νησί περιλαμβάνει στρέματα από τα οποία τα είναι ελαιώνες και τα δαμασκηνιές. Ο αριθμός των ελαιόδεντρων ανέρχεται στις και των δαμασκηνιών στις Οργανωμένες καλλιέργειες άλλων δέντρων ή λαχανικών δεν καλύπτουν έκταση πάνω από 500 στρέμματα. Στο νησί υπάρχουν δύο ελαιοτριβεία και δύο μονάδες επεξεργασίας για δαμάσκηνα. Ακριβής αριθμός των ανθρώπων που ασχολούνται με την καλλιέργεια της ελιάς δεν μπορεί να υπάρξει αφού ελάχιστοι δηλώνουν ως επίσημο βιοποριστικό επάγγελμα την αγροτική καλλιέργεια. Η παραγωγή ποικίλλει από έτος σε έτος και μπορεί να φτάσει τους 300 τόνους, ανά δύο χρόνια, ελαιόλαδο (ανά δύο χρόνια υπάρχει καλή σοδειά στο νησί), και τους 10 τόνους το χρόνο δαμάσκηνα. Οι συστηματικές και οργανωμένες κτηνοτροφικές μονάδες στο νησί, φτάνουν τις 23, εκ των οποίων οι 22 εκτρέφουν γίδες και η 1 πρόβατα. Πέραν αυτών υπάρχουν και 40 μικρότερες μονάδες που εκτρέφουν ζώα. Η αίγα Σκοπέλου μελετάται από το 1981 συστηματικά από το γεωπόνο του νησιού. Εκτρέφεται στα νησιά Σκόπελος, Αλόννησος, Σκιάθος και συναντάται στα ερημονήσια Κυρά Παναγιά, Περιστέρα, Γιούρα, Σκάτζουρα και σε μικρά ξερονήσια όπως Πιπέρι και Ψαθούρα Η αίγα Σκοπέλου είναι μεγαλόσωμο ζώο, το μέσο βάρος των ενήλικων αρσενικών είναι kg περίπου, ενώ εκείνο των ενήλικων θηλυκών είναι kg περίπου. Το σώμα της καλύπτεται από κοντό και λείο τρίχωμα όπου κυριαρχεί το ερυθρόφαιο (κάλμπινο) χρώμα με λευκές ή όχι κηλίδες. Το σχήμα της κεφαλής είναι τριγωνικό με ευθείες γραμμές και το μεγαλύτερο ποσοστό φέρει κέρατα σπαθοειδή και ελαφρώς ελικοειδή. Τα αυτιά της είναι μικρά και όρθια. Έχει σώμα ογκώδες, με ισχυρά άκρα. Ο μαστός είναι κανονικός, διχαλωτός, σφιχτά δεμένος με τους κοιλιακούς μύες (μήκος θηλής: 3,9 cm). Υπήρχε πρόγραμμα γενετικής βελτίωσης χρηματοδοτούμενο από το Γ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Το 2004 δημιουργήθηκε ο Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-22

23 Κτηνοτροφικός συνεταιρισμός Εκτροφέων Αιγών Φυλής Σκοπέλου. Πίνακας Π2: Εκμεταλλεύσεις και αριθμός ζώων κατά κατηγορία (ΕΣΥΕ, 2001) ΟΤΑ ΔΗΜΟΣ ΣΚΟΠΕΛΟΥ ΒΟΟΕΙΔΗ ΣΥΝΟΛΟ ΘΗΛΥΚΑ ΠΡΟΒΑΤΟ- ΕΙΔΗ ΑΙΓΕΣ ΧΟΙΡΟΙ ΙΠΠΟΕΙΔΗ ΚΑΙ ΟΝΟΙ ΚΟΥΝΕΛΙΑ ΠΟΥΛΕΡΙΚΑ ΚΥΨΕΛΕΣ ΜΕΛΙΣΩΝ εκμ. κεφ. εκμ. κεφ. εκμ. κεφ. εκμ. κεφ. εκμ. κεφ. εκμ. κεφ. εκμ. κεφ. εκμ. κεφ. εκμ. κεφ Υπάρχουν περίπου 37 άδειες αλιείας (μισές στη Σκόπελο, μισές στη Γλώσσα), όμως μόνο οι 10 περίπου κάτοικοι έχουν σαν βιοποριστικό επάγγελμα την αλιεία. Οι περισσότεροι που δεν είναι δηλωμένοι αλιείς είναι συνταξιούχοι αλιείς ή ναυτικοί που ασχολούνται ερασιτεχνικά με το ψάρεμα. Δευτερογενής τομέας Ο δευτερογενής τομέας είναι άμεσα συνδεδεμένος με τον πρωτογενή καθώς, οι υπάρχουσες μονάδες αφορούν τη μεταποίηση, τη συσκευασία και, γενικά, την επεξεργασία αγροτικών προϊόντων της πρωτογενούς παραγωγής. Έτσι λειτουργούν ελαιοτριβεία αλλά και επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν το δαμάσκηνο για παραγωγή προϊόντων όπως το γλυκό κουταλιού αυγάτο. Οι μεταποιητικές επιχειρήσεις είναι συνήθως μικρές και οικογενειακές, εστιασμένες σε παραδοσιακές δραστηριότητες και παραγωγή παραδοσιακών προϊόντων (όπως π.χ. αρτοποιίας, ζαχαροπλαστικής κ.ά.). Σημαντικό ρόλο στην οικονομία του νησιού παίζει η οικοδομική δραστηριότητα, η οποία στηρίζει σε μεγάλο ποσοστό και άλλους τοπικούς μεταποιητικούς κλάδους (ξυλογλυπτική, επιπλοποιία, σιδηρουργία, κεραμική), απασχολώντας παράλληλα και μεμονωμένους τεχνίτες. Τριτογενής τομέας Η παραγωγικότητα του τριτογενή τομέα βασίζεται, κυρίως, στην τουριστική δραστηριότητα, η οποία με τη σειρά της έδωσε νέα ώθηση στο εμπόριο και την παροχή υπηρεσιών στο νησί. Η Σκόπελος παρουσίασε έντονους ρυθμούς αύξησης των τουριστικών καταλυμάτων από το 1990 και μετά, με την καθιέρωση της τακτικής ακτοπλοϊκής σύνδεσης με το Βόλο, τον Άγιο Κων/νο και τη Θεσσαλονίκη. Το τουριστικό ρεύμα προς τη Σκόπελο είναι σημαντικό αλλά όχι μαζικό, ο χαρακτήρας της τουριστικής δραστηριότητας είναι αρκετά ήπιος (μέτρια τουριστική εκμετάλλευση των ακτών, τουριστικά καταλύματα μικρής δυναμικότητας με παραδοσιακό χαρακτήρα). Το φυσικό τοπίο της Σκοπέλου με τον παραδοσιακό οικισμό της ομώνυμης Χώρας, τα χαρακτηρισμένα Τοπία Ιδιαιτέρου Φυσικού Κάλλους, οι εναλλαγές της φύσης με τις πεδινές περιοχές και τους ορεινούς όγκους ανάμεσα σε καταπράσινα βουνά, το αρχαιολογικό και ιστορικό ενδιαφέρον, ευνοούν την τουριστική ανάπτυξη του νησιού. Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-23

24 Στον τομέα των υπηρεσιών, στη Σκόπελο λειτουργούν Κένρο Υγείας, Ειρηνοδικείο, Λιμενικό Ταμείο, Ταχυδρομείο, ΔΕΗ, ΟΤΕ, Αστυνομικό Τμήμα, Πυροσβεστική Υπηρεσία, όλες οι τράπεζες, κτηματολογικό γραφείο, γραφείο εξυπηρέτησης φορολογουμένων και ΙΚΑ Οδικό δίκτυο - συγκοινωνίες Οδικό δίκτυο Το οδικό δίκτυο του νησιού στηρίζεται σε έναν κεντρικό άξονα, με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία, που συνδέει τον οικισμό της Σκοπέλου με αυτόν της Γλώσσας μέσω της ΝΔ Δ πλευράς του νησιού, όπου συναντώνται οι κυριότερες παραλίες. Πάνω σε αυτόν το δρόμο, μήκους 39,5 χλμ., έχει αναπτυχθεί και αξιοποιηθεί το νησί τουριστικά. Επίσης υπάρχουν άλλα 28 χλμ. ασφαλτοστρωμένου, δευτερεύοντος οδικού δικτύου και περίπου 80 χλμ. δίκτυο δρόμων από βατό χωματόδρομο. Ένα κομμάτι του κεντρικού άξονα μπορεί να παρακαμφθεί με δρόμο εφάμιλλων προδιαγραφών από τη Σκόπελο και την παράκαμψη της Επισκοπής, συντομεύοντας το δρόμο για Γλώσσα κατά 5 περίπου χλμ. Στο υπόλοιπο κομμάτι του νησιού υπάρχουν αρκετοί δασικοί δρόμοι, μερικοί αγροτικοί και κάποια μεμονωμένα ασφαλτοστρωμένα τμήματα. Τέτοια τμήματα είναι π.χ. αυτό που πηγαίνει στο ΧΥΤΑ και στον Πύργο από τον οικισμό της Σκοπέλου και αυτό που πηγαίνει στον Αϊ Γιάννη, τον Καστρή και στο TACAN της αεροπορίας από τον οικισμό της Γλώσσας. Εκτός του κεντρικού άξονα, οι υπόλοιποι δρόμοι, ανάλογα και με το χαρακτηρισμό τους, είναι σε μέτρια έως πολύ κακή κατάσταση. Συγκοινωνίες Όσον αφορά στον τομέα των συγκοινωνιών, οι μαζικές, οδικές μετακινήσεις εξυπηρετούνται από τη Δημοτική Επιχείρηση Συγκοινωνιών. Τα μεγάλα λεωφορεία εκτελούν τη διαδρομή πόλη της Σκοπέλου Γλώσσα Λουτράκι. Βασικό πρόβλημα της Σκοπέλου αποτελεί η στάθμευση καθώς χρειάζονται πολλές θέσεις για την εξυπηρέτηση της κίνησης της πόλης. Οι επισκέπτες που διαμένουν εκτός πόλης, κατά τις απογευματινές - βραδινές ώρες, θέλουν να επισκεφτούν την πόλη, με αποτέλεσμα να συγκεντρώνεται σημαντικός κυκλοφοριακός φόρτος αυτές τις ώρες. Λύση έχει δοθεί με την κατασκευή του καινούργιου λιμανιού, του οποίου σημαντικός χώρος χρησιμοποιείται για θέσεις στάθμευσης. Επίσης, κάποια μικρά οικόπεδα δίνονται από το Δήμο σε καίρια σημεία για να συμπληρώσουν τις προσφερόμενες θέσεις στάθμευσης. Παρόλα αυτά, ειδικά την περίοδο αιχμής του καλοκαιριού, υπάρχει πρόβλημα. Επίσης, καταγράφεται άναρχη στάθμευση των δικύκλων, για τα οποία δεν υπάρχει κάποιος περιορισμός της κυκλοφορίας τους στο εσωτερικό του οικισμού, ώστε να διευκολύνεται η ομαλή διακίνηση των πεζών. Όσον αφορά τις θαλάσσιες συγκοινωνίες, το λιμάνι της Σκοπέλου εξυπηρετεί επιβατικά (Ε/Γ) Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σελ. 4-24

AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα

AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα Περιγραφή Η εκβολή του όρμου Λεύκα βρίσκεται περίπου 5 χιλιόμετρα βόρεια του οικισμού Αρνάς (ή Άρνη) στην Άνδρο. Πρόκειται για εκβολή ρύακα σχεδόν μόνιμης ροής, που τροφοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

AND018 - Εκβολή ρύακα Άμπουλου (όρμος Μεγάλη Πέζα)

AND018 - Εκβολή ρύακα Άμπουλου (όρμος Μεγάλη Πέζα) AND018 - Εκβολή ρύακα Άμπουλου (όρμος Μεγάλη Πέζα) Περιγραφή Η εκβολή του ρύακα Άμπουλου (όρμος Μεγάλη Πέζα) βρίσκεται περίπου 4,5 χιλιόμετρα βόρεια του οικισμού Μακρομάνταλο στην Άνδρο. Πρόκειται για

Διαβάστε περισσότερα

MIL006 - Εκβολή Αγκάθια

MIL006 - Εκβολή Αγκάθια MIL006 - Εκβολή Αγκάθια Περιγραφή Η εκβολή στα Αγκάθια βρίσκεται στον ομώνυμο όρμο, 4,4 χιλιόμετρα περίπου βορειοδυτικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για εκβολή χειμάρρου σε άμεση αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

PAR011 - Αλυκές Λάγκερη (Πλατιά Άμμος)

PAR011 - Αλυκές Λάγκερη (Πλατιά Άμμος) PAR011 - Αλυκές Λάγκερη (Πλατιά Άμμος) Περιγραφή Ο υγρότοπος των Αλυκών Λάγγερη βρίσκεται περίπου 4 χιλιόμετρα βορειανατολικά της Νάουσας στην Πάρο. Πρόκειται για υγρότοπο που αποτελείται από δύο εποχιακά

Διαβάστε περισσότερα

SAM002 - Έλος Μεσοκάμπου

SAM002 - Έλος Μεσοκάμπου SAM002 - Έλος Μεσοκάμπου Περιγραφή Το έλος Μεσοκάμπου βρίσκεται περίπου 3 χιλιόμετρα νότια - νοτιοδυτικά από το Παλαιόκαστρο, στο Δήμο Σάμου. Περιλαμβάνεται στην εθνική απογραφή με κωδικό GR412341000 και

Διαβάστε περισσότερα

AND002 - Έλος Άχλα. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία

AND002 - Έλος Άχλα. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία AND002 - Έλος Άχλα Περιγραφή Το έλος Άχλα βρίσκεται περίπου 4,5 χιλιόμετρα βόρεια βορειοανατολικά του οικισμού Στενιές της Άνδρου. Έχει καταγραφεί ως υγρότοπος και από το ΕΚΒΥ με κωδικό GR422345000 και

Διαβάστε περισσότερα

SAM003 - Έλος Γλυφάδας

SAM003 - Έλος Γλυφάδας SAM003 - Έλος Γλυφάδας Περιγραφή Το έλος Γλυφάδας βρίσκεται βορειοανατολικά του Ηραίου, στην νοτιοδυτική πλευρά του αεροδρομίου Σάμου, στο Δήμο Σάμου. Περιλαμβάνεται στην εθνική απογραφή με κωδικό GR412342000

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ 2. 2.1 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται συνοπτικά το Γεωλογικό-Σεισμοτεκτονικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής του Π.Σ. Βόλου - Ν.Ιωνίας. Η ευρύτερη περιοχή της πόλης του

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

SAT001 - Εκβολή ποταμού Βάτου

SAT001 - Εκβολή ποταμού Βάτου SAT001 - Εκβολή ποταμού Βάτου Περιγραφή Η εκβολή του χειμάρρου Βάτου δεν είναι προσβάσιμη με δρόμο από τη στεριά. Προσεγγίζεται μόνο με σκάφος και βρίσκεται σε απόσταση περίπου 17 χλμ. μακριά από το λιμάνι

Διαβάστε περισσότερα

SAM009 - Εκβολή Ποτάμι Καρλοβάσου

SAM009 - Εκβολή Ποτάμι Καρλοβάσου SAM009 - Εκβολή Ποτάμι Καρλοβάσου Περιγραφή Ο υγρότοπος της εκβολής Ποτάμι Καρλοβάσου, βρίσκεται 2,5 χιλιόμετρα βοριοδυτικά του οικισμού Λέκα και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Σάμου. Πρόκειται για εκβολή

Διαβάστε περισσότερα

PAR006 - Έλος Χρυσής Ακτής

PAR006 - Έλος Χρυσής Ακτής PAR006 - Έλος Χρυσής Ακτής Περιγραφή Το έλος Χρυσής Ακτής βρίσκεται περίπου 1,2 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του οικισμού Δρυός στην Πάρο. Πρόκειται για μικρό εποχιακό λιμνίο υφάλμυρου νερού με περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

AND001 - Έλος Βιτάλι. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία. Καθεστώτα προστασίας

AND001 - Έλος Βιτάλι. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία. Καθεστώτα προστασίας AND001 - Έλος Βιτάλι Περιγραφή Το έλος Βιτάλι βρίσκεται περίπου 2,5 χιλιόμετρα ανατολικά του ομώνυμου οικισμού στην Άνδρο. Έχει καταγραφεί ως υγρότοπος και από το ΕΚΒΥ με κωδικό GR422343000 και όνομα "Έλος

Διαβάστε περισσότερα

MIL019 - Εποχικό αλμυρό λιμνίο όρμου Αγ. Δημητρίου

MIL019 - Εποχικό αλμυρό λιμνίο όρμου Αγ. Δημητρίου MIL019 - Εποχικό αλμυρό λιμνίο όρμου Αγ. Δημητρίου Περιγραφή Το εποχιακό αλμυρό λιμνίο Αγ. Δημητρίου βρίσκεται στον ομώνυμο όρμο, 2,3 χιλιόμετρα περίπου βόρεια του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

AIG003 - Εκβολή ρύακα Αννίτσα

AIG003 - Εκβολή ρύακα Αννίτσα AIG003 - Εκβολή ρύακα Αννίτσα Περιγραφή Η εκβολή του ρύακα Αννίτσα βρίσκεται περίπου 1,4 χιλιόμετρα ανατολικά - νοτιοανατολικά από τον οικισμό Άλωνες και υπάγεται διοικητικά στο Δήμο Αίγινας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) Α Κεφ. αβιοτικό κάθε στοιχείο που δεν έχει ζωή 4 αιολική διάβρωση Η διάβρωση που οφείλεται στον άνεμο 5 ακρωτήριο ακτογραμμή

Διαβάστε περισσότερα

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο)

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο) Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο Αιγαίο) Δρ. Σοφία Γαληνού-Μητσούδη Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Τμήμα Τεχνολογίας Αλιείας

Διαβάστε περισσότερα

AND011 - Έλος Καντούνι

AND011 - Έλος Καντούνι AND011 - Έλος Καντούνι Περιγραφή Το έλος Καντούνι βρίσκεται νότια - νοτιοανατολικά στο όριο του χωριού Κόρθι στην Άνδρο. Πρόκειται για υποβαθμισμένη εκβολή που τροφοδοτείται από έναν ρύακα σχεδόν μόνιμης

Διαβάστε περισσότερα

MIL016 - Λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1

MIL016 - Λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1 MIL016 - Λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1 Περιγραφή Η λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1 βρίσκεται περίπου 3,5 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για μικρό λιμνίο που

Διαβάστε περισσότερα

THA002 - Βάλτα Ραχωνίου

THA002 - Βάλτα Ραχωνίου THA002 - Βάλτα Ραχωνίου Περιγραφή Η Βάλτα Ραχωνίου βρίσκεται περίπου 2,7 χιλιόμετρα βόρεια - βορειοανατολικά του οικισμού Πρίνος, στη Θάσο και περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς για τους υγρότοπους

Διαβάστε περισσότερα

25/11/2010. Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό Παρόχθια ζώνη

25/11/2010. Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό Παρόχθια ζώνη ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 29/10/10 Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό 2010 2011 Παρόχθια ζώνη Σε κάθε ποταμό υπάρχει παρόχθια ζώνη Μια πολύπλοκη και ευαίσθητη περιοχή που συνδέει

Διαβάστε περισσότερα

AND007 - Εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές)

AND007 - Εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές) AND007 - Εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές) Περιγραφή Η εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές) βρίσκεται περίπου 1 χιλιόμετρο νοτιοανατολικά του οικισμού Στενιές Άνδρου. Πρόκειται για έναν σχετικά υποβαθμισμένο υγρότοπο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ LIFE ENVIRONMENT «ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΟ ΕΞΑΜΕΝΕΣ: ΕΠΙ ΕΙΞΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» LIFE00ENV/GR/000685 ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι µια γης

Διαβάστε περισσότερα

MIL009 - Λίμνη ορυχείου Χονδρού Βουνού 1

MIL009 - Λίμνη ορυχείου Χονδρού Βουνού 1 MIL009 - Λίμνη ορυχείου Χονδρού Βουνού 1 Περιγραφή Οι λίμνες ορυχείων Χονδρού Βουνού βρίσκονται περίπου 7 χιλιόμετρα Ανατολικά του Αδάμα στην περιοχή Κόμια στη Μήλο. Πρόκειται για λίμνες που δημιουργήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

SAT002 - Εκβολή ρύακα Φονιά

SAT002 - Εκβολή ρύακα Φονιά SAT002 - Εκβολή ρύακα Φονιά Περιγραφή Ο ρύακας Φονιάς και η εκβολή του βρίσκονται 11,3 χλμ.α-βα της Χώρας στη νήσο Σαμοθράκη. Πρόκειται στην ουσία για δύο εκβολές σε απόσταση μερικών μέτρων η μια από την

Διαβάστε περισσότερα

SAT010 - Λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή)

SAT010 - Λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή) SAT010 - Λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή) Περιγραφή H λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή) βρίσκεται περίπου 2 χλμ. νοτιοδυτικά του οικισμού Καμαριώτισσα στη Σαμοθράκη. Περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Το Εθνικό Πάρκο Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στην Αττική και στην πεδιάδα του Μαραθώνα, στην ομώνυμη περιοχή. Το δάσος του Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στο Β.Α. τμήμα της Αττικής, σε απόσταση 45χλμ. από την

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Κέα 2009 Αγροτεμάχιο 165 στρέμματα, ιδανικό για επένδυση στις Κυκλάδες

Διαβάστε περισσότερα

MIL003 - Λιμνοθάλασσα Ριβάρι

MIL003 - Λιμνοθάλασσα Ριβάρι MIL003 - Λιμνοθάλασσα Ριβάρι Περιγραφή Η λιμνοθάλασσα Ριβάρι βρίσκεται 1,2 χιλιόμετρα περίπου νοτιοανατολικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για λιμνοθάλασσα με σχετικά μεγάλο άνοιγμα προς τη

Διαβάστε περισσότερα

AND012 - Έλος Βόρη. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία

AND012 - Έλος Βόρη. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία AND012 - Έλος Βόρη Περιγραφή Το έλος Βόρη βρίσκεται περίπου 4,5 χιλιόμετρα βόρεια - βορειοδυτικά του οικισμού Βουρκωτή στην Άνδρο. Ο υγρότοπος περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς για τους υγρότοπους

Διαβάστε περισσότερα

"ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ"

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ" Δρ. Νικόλαος Α. Θεοδωρίδης ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

AIG001 - Εκβολή Μαραθώνα (Βιρού)

AIG001 - Εκβολή Μαραθώνα (Βιρού) AIG001 - Εκβολή Μαραθώνα (Βιρού) Περιγραφή Η εκβολή Μαραθώνα (Βιρού ή «Λίμνη») βρίσκεται περίπου 1,6 χιλιόμετρα βόρεια βορειοδυτικά από τον οικισμό Αιγηνίτισσα και υπάγεται διοικητικά στο Δήμο Αίγινας.

Διαβάστε περισσότερα

MIL017 - Λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 2

MIL017 - Λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 2 MIL017 - Λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 2 Περιγραφή Η λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 2 βρίσκεται περίπου 3,5 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για λιμνίο που δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 3 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα ΕΑΡΙΝΟ

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 3 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα ΕΑΡΙΝΟ ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 29/10/10 Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 3 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα ΕΑΡΙΝΟ 2010 2011 1 Παρόχθια ζώνη Σε κάθε ποταμό υπάρχει παρόχθια ζώνη Μια πολύπλοκη και ευαίσθητη περιοχή που συνδέει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΘΕΣΗ 1 Εισαγωγή - Ιστορικό Στον επαρχιακό οδικό άξονα Τρίπολης Ολυμπίας, στο ύψος του Δήμου Λαγκαδίων, έχουν παρουσιασθεί κατά το παρελθόν αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Το τσακάλι, τόσο κοντινό μα τόσο ντροπαλό! (Ανακαλύπτοντας το τσακάλι)

Το τσακάλι, τόσο κοντινό μα τόσο ντροπαλό! (Ανακαλύπτοντας το τσακάλι) Το τσακάλι, τόσο κοντινό μα τόσο ντροπαλό! (Ανακαλύπτοντας το τσακάλι) ΗΛΙΚΙΑ: 7-12 ΕΠΟΧΗ: Φ, Χ, Α, Κ. ΙΑΡΚΕΙΑ: 1 ώρα προετοιμασία στην τάξη, 1 ώρα έρευνα στο σπίτι, 3-4 εβδομάδες έρευνας. ΥΛΙΚΑ: Ερωτηματολόγιο,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΚΑΙ Η ΠΑΝΙΔΑ ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΜΑΣ. ΟΜΑΔΑ 1 Κορμπάκη Δέσποινα Κολακλίδη Ναταλία Ζαχαροπούλου Φιλιππούλα Θανοπούλου Ιωαννά

Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΚΑΙ Η ΠΑΝΙΔΑ ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΜΑΣ. ΟΜΑΔΑ 1 Κορμπάκη Δέσποινα Κολακλίδη Ναταλία Ζαχαροπούλου Φιλιππούλα Θανοπούλου Ιωαννά Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΚΑΙ Η ΠΑΝΙΔΑ ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΟΜΑΔΑ 1 Κορμπάκη Δέσποινα Κολακλίδη Ναταλία Ζαχαροπούλου Φιλιππούλα Θανοπούλου Ιωαννά ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΕΠΙΛΕΞΑΜΕ: Η χλωρίδα και η πανίδα στην χώρα μας είναι ένα πολύ σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

PAR001 - Έλος Κολυμπήθρες

PAR001 - Έλος Κολυμπήθρες PAR001 - Έλος Κολυμπήθρες Περιγραφή Το έλος Κολυμπήθρες βρίσκεται 2 χιλιόμετρα δυτικά της Νάουσας και σε επαφή με ένα διάσημο τόπο κολύμβησης (Κολυμπήθρες) λόγω των γεωλογικών του σχηματισμών. Περιλαμβάνεται

Διαβάστε περισσότερα

EUB003 - Έλος Ψαχνών ή Κολοβρέχτης

EUB003 - Έλος Ψαχνών ή Κολοβρέχτης EUB003 - Έλος Ψαχνών ή Κολοβρέχτης Περιγραφή Το έλος Ψαχνών ή Κολοβρέχτης βρίσκεται περίπου 3 χιλιόμετρα βόρεια της Νέας Αρτάκης, στο Δήμο Χαλκιδέων. Έχει καταγραφεί ως υγρότοπος από το ΕΚΒΥ με κωδικό

Διαβάστε περισσότερα

KRI146 - Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου (Καταλυκή)

KRI146 - Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου (Καταλυκή) KRI146 - Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου (Καταλυκή) Περιγραφή Η Καταλυκή (Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου) βρίσκεται στο δήμο Φαιστού, περίπου 2 χιλιόμετρα δυτικά βορειοδυτικά του Τυμπακίου. Πρόκειται για

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Εισηγητές Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος Δέσποινα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται ΜΑΘΗΜΑ 1 Π. Γ Κ Ι Ν Η Σ 1. Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται 2. Να μπορείς να δώσεις την σχετική γεωγραφική θέση ενός τόπου χρησιμοποιώντας τους όρους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ; Είναι μία γεωγραφική περιοχή με εξαιρετική φυσική ομορφιά, που συγκεντρώνει σπάνια και υπό εξαφάνιση είδη

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μεταβατικά ύδατα (transitional waters) σύµφωνα µε την Οδηγία Πλαίσιο για τα

Διαβάστε περισσότερα

SAT013 - Εκβολή Ξηροποτάμου

SAT013 - Εκβολή Ξηροποτάμου SAT013 - Εκβολή Ξηροποτάμου Περιγραφή Η εκβολή Ξηροποτάμου βρίσκεται περίπου 5,4 χιλιόμετρα νότια - νοτιοδυτικά από τον οικισμό της Σαμοθράκης. Πρόκειται για έναν εποχικό ρύακα που δέχεται νερό από μια

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Σχινιά Μαραθώνα. Συνοπτικά συμπεράσματα των αποτελεσμάτων της υλοποίησης του Προγράμματος Ελέγχου/Φύλαξης.

Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Σχινιά Μαραθώνα. Συνοπτικά συμπεράσματα των αποτελεσμάτων της υλοποίησης του Προγράμματος Ελέγχου/Φύλαξης. Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Σχινιά Μαραθώνα Συνοπτικά συμπεράσματα των αποτελεσμάτων της υλοποίησης του Προγράμματος Ελέγχου/Φύλαξης. ΦΟΔΕΠΑΣΜ: Ολυμπιακό Κωπηλατοδρόμιο Σχινιά 2294099158, 6936660412

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το γεωγραφικό πλάτος 2) την αναλογία ξηράς/θάλασσας 3) το

Διαβάστε περισσότερα

NON TECHNICAL REPORT_SKOPELAKIA 11,96 MW ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

NON TECHNICAL REPORT_SKOPELAKIA 11,96 MW ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αφορά το έργο της εγκατάστασης και λειτουργίας Φωτοβολταϊκού Σταθμού Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας, συνολικής ισχύος 11.963,2 kwp στη θέση

Διαβάστε περισσότερα

Η παρούσα τεχνική έκθεση έχει βασιστεί στην πρώτη από τις δυο δέσμες μέτρων, στις οποίες κατέληξε η έκθεση του WWF Ελλάς προς το δήμο Μαλίων.

Η παρούσα τεχνική έκθεση έχει βασιστεί στην πρώτη από τις δυο δέσμες μέτρων, στις οποίες κατέληξε η έκθεση του WWF Ελλάς προς το δήμο Μαλίων. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΠΡΑΣΙΝΟΥ, ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ & ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΔΗΜΟΣ: Χερσονήσου ΕΡΓΟ: ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΜΑΛΙΩΝ Προϋπολογισμός: 46.635,00 ΕΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua. ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.gr) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα»

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» «Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ-Κύπρος 24/01/2015 Μηνάς Παπαδόπουλος Τομέας Πάρκων και Περιβάλλοντος Τμήμα Δασών ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες)

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) 1 1. Εισαγωγή Οι θαλάσσιοι τύποι οικοτόπων αποτελούν τμήμα του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι λίμνες στις τέσσερις εποχές

Οι λίμνες στις τέσσερις εποχές Οι λίμνες στις τέσσερις εποχές Λίμνη Κερκίνη Το πρόβλημα της λίμνης Κερκίνης εντοπίζεται στο νερό, στη διαχείριση του νερού. Η μεγάλη διακύμανση της στάθμης του νερού επηρεάζει διάφορα σπάνια είδη που

Διαβάστε περισσότερα

SAT007 - Έλος Παλαιάπολης

SAT007 - Έλος Παλαιάπολης SAT007 - Έλος Παλαιάπολης Περιγραφή Το έλος Παλαιάπολης βρίσκεται 6,3 χλμ. Α-ΒΑ του οικισμού Καμαριώτισσα στη Σαμοθράκη. Πρόκειται για έλος που σχηματίζεται κάτω από ένα μεγάλο βράχο όπου βρίσκονται τα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ»

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια: Αγγελάκη Ειρήνη Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Κιτικίδου Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

Πικέρμι, 21/10/2011. Αρ. Πρωτ.: 2284 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Πικέρμι, 21/10/2011. Αρ. Πρωτ.: 2284 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Πικέρμι, 21/10/2011 Αρ. Πρωτ.: 2284 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών & Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ), Φορέας Υλοποίησης του Έργου: «Πράσινο Νησί Αη Στράτης», καλεί εντός δέκα πέντε (15 ) ημερών από

Διαβάστε περισσότερα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα Karystos Beach Front - Εύβοια οικολογικό συγκρότημα Περιγραφή συγκροτήματος Συγκρότημα τεσσάρων οικολογικών και βιοκλιματικών εξοχικών κατοικιών σε οργανωμένο παραθεριστικό οικισμό, με άμεση πρόσβαση στην

Διαβάστε περισσότερα

Α.3.4. Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας

Α.3.4. Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας Α.3.4. Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι ο εντοπισμός τμημάτων καταρχήν κατάλληλων από γεωλογική άποψη για οικιστική ή άλλη συναφή με δόμηση ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

τον Τόμαρο και εκβάλλει στον Αμβρακικό και ο Άραχθος πηγάζει από τον Τόμαρο και εκβάλλει επίσης στον Αμβρακικό (Ήπειρος, Ζαγόρι).

τον Τόμαρο και εκβάλλει στον Αμβρακικό και ο Άραχθος πηγάζει από τον Τόμαρο και εκβάλλει επίσης στον Αμβρακικό (Ήπειρος, Ζαγόρι). Γεωγραφικά στοιχεία και κλίμα. Τα κυριότερα μορφολογικά χαρακτηριστικά του νομού Ιωαννίνων είναι οι ψηλές επιμήκεις οροσειρές και οι στενές κοιλάδες. Το συγκεκριμένο μορφολογικό ανάγλυφο οφείλεται αφενός

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµικές δραστηριότητες στον χώρο

Οικονοµικές δραστηριότητες στον χώρο Τµήµα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Ειδικό Εργαστήριο Χωροταξικού Σχεδιασµού Εργαστήριο επιλογής χειµερινού εξαµήνου, Πάτρα 2016 Οικονοµικές δραστηριότητες στο χώρο Βασίλης Παππάς, Καθηγητής vpappas@upatras.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τήλος ΜΑΡΙΑ ΚΑΜΜΑ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΤΗΛΟΥ

Τήλος ΜΑΡΙΑ ΚΑΜΜΑ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΤΗΛΟΥ Τήλος ΜΑΡΙΑ ΚΑΜΜΑ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΤΗΛΟΥ Τήλος 7 η απ τα Δωδεκάνησα Σχήμα ακανόνιστο, 62km 2 22μίλια από Ρόδο και 222 από Πειραιά 829 κάτοικοι Έδαφος βραχώδες με κλίσεις έως 65% Εύφορες πεδιάδες με άφθονο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 10: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, έχουν κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ Α.Ε. και βρίσκονται σε λειτουργία, 15 μεγάλα και 9 μικρά Υδροηλεκτρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Αναστασία Στρατηγέα. Ακριβή Λέκα Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός, Δρ. Ε.Μ.Π., Μέλος Ε.Δ.Ι.Π. Ε.Μ.Π.

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Αναστασία Στρατηγέα. Ακριβή Λέκα Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός, Δρ. Ε.Μ.Π., Μέλος Ε.Δ.Ι.Π. Ε.Μ.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ακριβή Λέκα Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

ENOTHTA 1: ΧΑΡΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ENOTHTA 1: ΧΑΡΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1 ENOTHTA 1: ΧΑΡΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Μάθημα 1: Οι έννοιες και θέση 1. Τι ονομάζεται σχετική θέση ενός τόπου; Να δοθεί ένα παράδειγμα. Πότε ο προσδιορισμός της σχετικής θέσης

Διαβάστε περισσότερα

19/03/2013 «ΕΡΕΥΝΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Φ/Β & ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ»

19/03/2013 «ΕΡΕΥΝΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Φ/Β & ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ» 19/03/2013 «ΕΡΕΥΝΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Φ/Β & ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ» ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ, ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Τα μέλη της ομάδας μας:παπαδόπουλος Σάββας Σταθάτος Γιάννης Τσαπάρας Χρήστος Τριανταφύλλου Δημήτρης Χάλαρης Στέλιος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή 2. Το νερό στη φύση 3. Νερό και άνθρωπος 4.

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ

2. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 15 2. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 2.1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ - ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Γεωγραφία της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Η Περιφέρεια Ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

Φ3. Η κορυφή του όρους «Ζας», η οποία δοµείται από µετακροκαλοπαγές. υπόλοιπος ορεινός όγκος απότελείται

Φ3. Η κορυφή του όρους «Ζας», η οποία δοµείται από µετακροκαλοπαγές. υπόλοιπος ορεινός όγκος απότελείται Φ1. Η παραλία του «Καλαντού» αποτελούµενη από χονδρόκοκκη άµµο. Στο βάθος διακρίνεται ο ορεινός όγκος «Βιγλαστούρι» που δοµείται από µάρµαρα. Στους πρόποδες του ορεινού όγκου επικρατεί ο σχηµατισµός των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Η Λίμνη Παραλιμνίου είναι ένας εποχικός σημαντικός υδροβιότοπος της Κύπρου με σπάνια είδη πανίδας και χλωρίδας και έδωσε το όνομα και στην παρακείμενη πόλη, το Παραλίμνι.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Χλωρίδα και Πανίδα ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Η ανάγκη διατήρησης-παρακολούθησης-ανάδειξης των υγροτόπων της Αττικής Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Υπεύθυνος έργου από πλευράς ΕΛΚΕΘΕ: Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης zogaris@ath.hcmr.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Ελένη Τρύφων Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας Πόσο επίκαιρο είναι το ερώτημα; Η Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ Τίτλος προγρ/τος : «Μελετώ και διερευνώ το χώρο του λιμανιού του Κουφονησίου» Σχ. χρονιά : 2005-06 Υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί : Ντέμσια Γεωργία (συντονίστρια) Χριστοδούλου Τριανταφυλλιά

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ) Α ακτογραμμή Η γραμμή που σχηματίζουν οι ακτές μιας περιοχής. 25 ανάγλυφο της γης Η μορφή της γης με τις οροσειρές, τις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΙΡΟΥ ΠΑΡΑΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΠΑΤΡΑ-ΤΡΙΠΟΛΗ»

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΙΡΟΥ ΠΑΡΑΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΠΑΤΡΑ-ΤΡΙΠΟΛΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΙΡΟΥ ΠΑΡΑΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΠΑΤΡΑ-ΤΡΙΠΟΛΗ» ΑΡΒΑΝΙΤΗ ΛΙΝΑ (00003) «ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2ο ΕΠΑΛ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ PROJECT ΘΕΜΑ: ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ

2ο ΕΠΑΛ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ PROJECT ΘΕΜΑ: ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ 2ο ΕΠΑΛ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ PROJECT 2014-15 ΘΕΜΑ: ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ Κατανομή του νερού στη φύση Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό.

Διαβάστε περισσότερα

EUB057 - Εκβολή ποταμού Μανικιάτη

EUB057 - Εκβολή ποταμού Μανικιάτη EUB057 - Εκβολή ποταμού Μανικιάτη Περιγραφή Η εκβολή του ποταμού Μανικιάτη βρίσκεται περίπου 2 χιλιόμετρα ανατολικά του οικισμού Οξύλιθος στην παραλία Στόμιο και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Κύμης - Αλιβερίου.

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων ΚοτυχίουΚοτυχίου Στροφυλιάς Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Ορφανού,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 : Γενικά χαρακτηριστικά στοιχεία του Νοµού

Κεφάλαιο 2 : Γενικά χαρακτηριστικά στοιχεία του Νοµού VII σελίδα Πρόλογος - Ευχαριστίες Περιεχόµενα V VII 0. Εισαγωγή 1 Κεφάλαιο 1 : Ιστορική Εξέλιξη 1.1 Αρχαίοι χρόνοι 5 1.2 Βυζαντινή Περίοδος 6 1.3 Οθωµανική Κυριαρχία 7 1.4 Αφετηρία της σύγχρονης περιόδου

Διαβάστε περισσότερα

EC - EIE Programme - SEIPLED Project. WP 2: «Μεθοδολογία & Εργαλεία» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:

EC - EIE Programme - SEIPLED Project. WP 2: «Μεθοδολογία & Εργαλεία» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: EC - EIE Programme - SEIPLED Project WP 2: «Μεθοδολογία & Εργαλεία» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Προσέγγιση σε τοπικό επίπεδο Τοπικές συνθήκες Εμπόδια Συμβουλευτική Επιτροπή Στάδιο Σχεδιασμού Πρόγραμμα εργασίας 1. Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη για την Ένταση και τη Διεύθυνση των Ανέμων στη Θαλάσσια Περιοχή της Μεσογείου.

Μελέτη για την Ένταση και τη Διεύθυνση των Ανέμων στη Θαλάσσια Περιοχή της Μεσογείου. Μελέτη για την Ένταση και τη Διεύθυνση των Ανέμων στη Θαλάσσια Περιοχή της Μεσογείου. Στο πλαίσιο του προγράμματος INTERRREG IIIb/WERMED (Weatherrouting dans la Méditerranée Occidentale) το Εθνικό Αστεροσκοπείο

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Λειτουργίες και αξίες των υγροτόπω. Εαρινό

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Λειτουργίες και αξίες των υγροτόπω. Εαρινό ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η και αξίες των υγροτόπω 03/12/10 Εαρινό 2010 2011 Εμπλουτισμός των υπόγειων υδροφόρων στρωμάτων Ρόλο παίζουν οι φυσικές ιδιότητες του εδάφους και του γεωλογικού

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Ε. Περουλάκη, Μηχανικός Περιβάλλοντος MSc Α. Μπαρνιάς, Δασολόγος MSc Δρ. Π. Λυμπεράκης, Πρόεδρος ΔΣ ΦΔΕΔΣ Λευκά Όρη Τα Λευκά Όρη καταλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Habitat: κυρίαρχη μορφή, γύρω από την οποία αναπτύσσεται ένας οικότοπος Χλωρίδα (π.χ. φυτό-φύκος) Πανίδα (π.χ. ύφαλος διθύρων) Γεωλογική μορφή (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

PAR005 - Έλος Παροικιάς

PAR005 - Έλος Παροικιάς PAR005 - Έλος Παροικιάς Περιγραφή Το έλος Παροικιάς βρίσκεται περίπου 1,2 χιλιόμετρα βόρεια - βορειοανατολικά από το λιμάνι της Παροικιάς, στο βόρειο όριο του συνεχώς επεκτεινόμενου ομώνυμου οικισμού στην

Διαβάστε περισσότερα

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Η κατάσταση των υγροτόπων Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Ερευνητικό πρόγραμμα: Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας Οι νησιωτικοί υγρότοποι της Ελλάδας -προϋπάρχουσα γνώση- Η πρώτη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

LIFE - ΦΥΣΗ. Δημιουργία Δικτύου Μικρο-Αποθεμάτων στην Κύπρο για τη Διατήρηση Ειδών και Οικοτόπων Προτεραιότητας. Κλίμακα: 1:5000

LIFE - ΦΥΣΗ. Δημιουργία Δικτύου Μικρο-Αποθεμάτων στην Κύπρο για τη Διατήρηση Ειδών και Οικοτόπων Προτεραιότητας. Κλίμακα: 1:5000 ,,, LIFE+ /NAT/CY/ Χάρτης του Μικρο-αποθέματος του φυτού *Ophrys kotchyi Περιοχή Μιτσερού,, DEVELOPMΕNT PROGRAMME Οικότοποι Natura Γεωργικές Καλλιέργειες,, Ισοϋψείς γραμμές (ισοδιάσταση m) Όρια Μικροαποθέματος

Διαβάστε περισσότερα

SAT009 - Εκβολή ρύακα Κατσαμπά

SAT009 - Εκβολή ρύακα Κατσαμπά SAT009 - Εκβολή ρύακα Κατσαμπά Περιγραφή Η εκβολή Κατσαμπά βρίσκεται 3,4 χλμ Α-ΒΑ της Καμαριώτισσας στη νήσο Σαμοθράκη. Πρόκειται για την μικρή εκβολή του χειμάρρου Κατσαμπά, ενός ρύακα περιοδικής ροής

Διαβάστε περισσότερα

PAR004 - Έλος Μώλου ή Κέφαλου

PAR004 - Έλος Μώλου ή Κέφαλου PAR004 - Έλος Μώλου ή Κέφαλου Περιγραφή Το έλος Μώλου (ή έλος Κεφάλου) βρίσκεται περίπου 1,5 χιλιόμετρα ανατολικά - βορειοανατολικά από τον οικισμό Μάρμαρα και απλώνεται στο βόρειο τμήμα της παραλίας του

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δήμος Βιάννου. Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας

Ο Δήμος Βιάννου. Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας Ο Δήμος Βιάννου Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας Γενικά χαρακτηριστικά Η Βιάννος αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς δήμους της Κρήτης. Ταυτόχρονα όμως, συνδυάζει πρόσβαση στη θάλασσα και μάλιστα είναι

Διαβάστε περισσότερα