Coolsite, 2004: 61) de la Carrière, 1998 : 85-98).

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Coolsite, 2004: 61) de la Carrière, 1998 : 85-98)."

Transcript

1 1 ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΤΣΑΡ ΑΝΙ ΗΣ ιευθυντής του Ινστιτούτου ιεθνών Οικονοµικών Σχέσεων, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΠΛΩΜΑΤΙΑ Εισήγηση στο Γ Πανελλήνιο Συνέδριο ιεθνούς Πολιτικής Οικονοµίας «Η διεθνής οικονοµία στον 21 ο Αιώνα. Προς την παγκοσµιοποίηση ή προς την κυριαρχία των περιφερειακών συνεργασιών» που οργανώθηκε από το Ινστιτούτο ιεθνών Οικονοµικών Σχέσεων,16-18 Μαΐου Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο

2 2 Εισαγωγή εν υπάρχει αµφιβολία, ότι η oικovoµική διπλωµατία στo σύγχρονο µεταψυχροπολεµικό διεθvές σύστηµα διαδραµατίζει έvα σηµαντικό ρόλo. Τo τέλoς τoυ ψυχρoύ πoλέµoυ συvετέλεσε, ώστε ένα µεγάλο µέρος του στρατηγικού ενδιαφέροντος και της προσοχής της εξωτερικής πολιτικής των κρατών να στρέφεται ολοένα και περισσότερο στηv ικαvoπoίηση τωv oικovoµικώv τoυς συµφερόvτωv. Τo απoτέλεσµα είvαι τα oικovoµικά ζητήµατα vα απασχoλoύv έντονα τη διπλωµατική δραστηριότητα. Εχει καταστεί πια καταvoητό, ότι στη σηµεριvή διεθvή πραγµατικότητα, η διαπραγµατευτική δύvαµη µιας χώρας πρoσδιoρίζεται oλoέvα και περισσότερo από τηv oικovoµική της ισχύ και ότι µια δυναµική oικovoµία απoτελεί σηµαντική βάση πάνω στην οποία θα στηρίζεται η διαµόρφωση µιας αποτελεσµατικής εξωτερικής πολιτικής. Θα µπορούσαµε δε να ισχυριστούµε ότι η σηµασία της οικονοµικής διπλωµατίας στη διάρκεια της δεκαετίας του 90 απέκτησε εκ νέου τη σηµασία που είχε και κατά τη διάρκεια του πρώτου κύµατος της παγκοσµιοποίησης στα τέλη και στις αρχές του 19 ου και του 20 ου αιώνα ( Coolsite, 2004: 61) Εξάλλου, αφενός η συντελούµενη παγκοσµιοποίηση των αγορών και αφετέρου η ραγδαία αύξηση των περιφερειακών οικονοµικών συνεργασιών διανοίγει νέες θετικές προοπτικές για µια επέκταση του διεθνούς εµπορίου, των άµεσων ξένων επενδύσεων και των χρηµατο-οικονοµικών συναλλαγών. Παράλληλα, όσο ο οικονοµικός ανταγωνισµός οξύνεται τόσο αυξάνονται και οι προσπάθειες που τα κράτη καταβάλλουν ώστε να επωφεληθούν οι εθνικές οικονοµίες από την διεθνοποίηση των αγορών ή ακόµα και να προστατευθούν από τις αρνητικές επιπτώσεις της παγκοσµιοποίησης (Carron de la Carrière, 1998 : 85-98). Η οικονοµική διπλωµατία δεν αφορά µόνο την ανάπτυξη των διµερών οικονοµικών σχέσεων, αλλά εξίσου αν όχι περισσότερο και τις πολυµερείς διαπραγµατεύσεις, όπως εκείνες που διεξάγονται στα πλαίσια του Παγκόσµιου Οργανισµού Εµπορίου ή και τις διαπραγµατεύσεις σύναψης περιφερειακού χαρακτήρα συνεργασιών στα πλαίσια ιδιαίτερα της "νέας" περιφερειακής συνεργασίας ( " new" regionalism).

3 3 Η οικονοµική διπλωµατία χρησιµοποιείται αρκετά συχνά µε δύο βασικά έννοιες: Η πρώτη, αναφέρεται στην άσκηση εξωτερικής πολιτικής µε τη χρησιµοποίηση οικονοµικών µέσων. Η απειλή ή η χρήση οικονοµικών κυρώσεων και αντίστοιχα η παροχή οικονοµικής βοήθειας, για την επίτευξη πολιτικών στόχων αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγµατα άσκησης οικονοµικής διπλωµατίας. Η δεύτερη αφορά τη χρησιµοποίηση διπλωµατικών µέσων για την προώθηση και την επίτευξη οικονοµικών στόχων. Η οικονοµική διπλωµατία µ αυτή τη δεύτερη έννοια προσλαµβάνει διάφορες µορφές, όπως η διαµόρφωση µια συγκροτηµένης εξαγωγικής πολιτικής, η ενίσχυση της διεθνούς δραστηριότητας µιας επιχείρησης, η προσέλκυση ξένων επενδύσεων, η διαπραγµάτευση σε πολυµερές ή διµερές επίπεδο µέτρων προστασίας της εσωτερικής αγοράς και η ανάπτυξη προγραµµάτων αναπτυξιακής βοήθειας (Jones, 2000: ). Όπως το έθεσε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Θόδωρος Πάγκαλος: «έχει γίνει συνείδηση ότι η προώθηση των οικονοµικών στόχων της χώρας είναι όχι απλώς ένα από τα αντικείµενα της διπλωµατικής δραστηριότητας, αλλά το κύριο αντικείµενό της» (Πάγκαλος,1998:3). Πάντως, είναι συχνά δυσχερής ο διαχωρισµός των στόχων της οικονοµικής διπλωµατίας σε πολιτικούς και σε οικονοµικούς ή,όπως επισηµαίνει ο John Palmer, όχι σπάνια σηµαντικές πρωτοβουλίες της οικονοµικές διπλωµατίας εξυπηρετούν τόσο πολιτικούς όσο και οικονοµικούς στόχους (Palmer, 1976: 314). Το άρθρο µε όρους της διεθνούς πολιτικής οικονοµίας θα επιδιώξει να αναλύσει: πρώτον, τη σηµασία της οικονοµίας στην εξωτερική πολιτική, δεύτερον, το περιεχόµενο και τους στόχους της οικονοµικής διπλωµατίας και τρίτον τα µέσα που χρησιµοποιεί η οικονοµική διπλωµατία. Η σηµασία της οικονοµίας στην εξωτερική πολιτική : µια θεωρητική προσέγγιση H σύνδεση ανάµεσα στην εξωτερική πολιτική και την οικονοµία έχει µελετηθεί και αναλυθεί από πολύ παλιά και από πολλές απόψεις, συµπεριλαµβανοµένου του µερκαντελισµού, του οικονοµικού εθνικισµού, του µαρξισµού και του µαρξισµού λενινισµού. Επίσης, ο E. H.Carr, υποστήριζε, όπως εξάλλου και ο Karl Marx, ότι η οικονοµική δραστηριότητα µπορεί να

4 4 αποτελέσει µέρος της εξωτερικής πολιτικής καθώς υφίσταται µια διαρκώς αυξανόµενη σπουδαιότητα στο ρόλο που παίζουν και στην επιρροή που ασκούν οι οικονοµικές δυνάµεις γενικότερα στην πολιτική, αλλά και ειδικότερα στην εξωτερική πολιτική. Οι σύγχρονοι µελετητές της ιεθνούς Πολιτικής Οικονοµίας ( ΠΟ) όλων των θεωρητικών προσεγγίσεων των διεθνών σχέσεων: από τη ρεαλιστική, τη φιλελεύθερη, τη νέο-µαρξιστική/στρουκτουραλιστική, τη φιλελεύθερη θεσµική, τη κονστρουκτιβιστική και εκείνη της κριτικής θεωρία/ µεταµοντερνισµού δίνουν έµφαση, αν και ασφαλώς, µε διαφορετική µεθοδολογία, ανάλυση και στόχευση στις σχέσεις οικονοµίας και εξωτερικής πολιτικής. Λόγου χάρη οι φιλελεύθεροι θεωρούν ότι η οικονοµία και η πολιτική είναι αυτόνοµες σφαίρες, οι µαρξιστές υποστηρίζουν ότι η οικονοµία προσδιορίζει πολλές φορές την εξωτερική πολιτική, ενώ οι ρεαλιστές διατείνονται αντίθετα ότι η πολιτική καθορίζει την οικονοµία (Lawton Rosenau- Verdun, 2000:3). Η ρεαλιστική προσέγγιση µάλιστα, ανέπτυξε τη θεωρία της ηγεµονικής σταθερότητας σύµφωνα µε την οποία µια ηγεµονική δύναµη οικονοµική και στρατιωτική είναι απαραίτητη για την οργάνωση και τη διατήρηση ενός διεθνούς φιλελεύθερου οικονοµικού συστήµατος. Η ηγέτιδα δε αυτή δύναµη δεν θα εκµεταλλεύεται µόνο προς όφελός της τα πλεονεκτήµατα της σταθερότητας αλλά θα απολαµβάνουν πλεονεκτήµατα και όλα τα άλλα συµµετέχοντα κράτη (Jackson- Sørensen, 2006:200). Επιπρόσθετα, οι µεγάλες δυνάµεις δίνουν µεγάλη σηµασία στην απόκτηση µιας ισχυρής οικονοµίας, όχι µόνο διότι αυτό µπορεί να αυξήσει την ευηµερία της χώρας «αλλά και γιατί κάτι τέτοιο αποτελεί ένα αξιόπιστο τρόπο απόκτησης στρατιωτικού πλεονεκτήµατος έναντι των αντιπάλων» (Mearsheimer,2007: 300) Στις αρχές της δεκαετίας του 70, η Susan Strange στο κλασσικό της κείµενο International Economics and International Relations. A Case of Mutual Neglect ( ιεθνή Οικονοµικά και ιεθνείς Σχέσεις: Μια Περίπτωση Αµοιβαίας Απάρνησης) (Strange, 1970) υποστήριξε ότι οι δύο σφαίρες της οικονοµίας και της πολιτικής οικοδοµήθηκαν ξεχωριστά, εξαιτίας της τροµακτικής επιτάχυνσης του διεθνούς οικονοµικού συστήµατος σε βάρος ενός στατικού πολιτικού συστήµατος. Αποτελούσε, συνεπώς, µια αδήριτη αναγκαιότητα η ανάπτυξη µιας νέας προσέγγισης στη θεωρία διεθνών σχέσεων η οποία θα περιελάµβανε τόσο τη διεθνή πολιτική όσο και τις διεθνείς οικονοµικές σχέσεις και ότι η µελέτη των διεθνών οικονοµικών σχέσεων δε µπορούσε να ερευνηθεί κατά τρόπο επιτυχή σε

5 5 αποµόνωση από τη διεθνή πολιτική. Το επιχείρηµά της στηρίχθηκε στο γεγονός ότι ήταν αδύνατο να έχει κάποιος πολιτική ισχύ χωρίς να διαθέτει τη δύναµη να αγοράζει, να κατευθύνει την παραγωγή και να κινητοποιεί το κεφάλαιο (Στυλιανού- Τσαρδανίδης, 2005:54). Ήταν αδύνατο, επίσης, να κατέχει κάποιος οικονοµική ισχύ, χωρίς να έχει τη δυνατότητα οικονοµικών κυρώσεων ή την άσκηση µέσων και µηχανισµών οικονοµικού χαρακτήρα που απορρέουν, όµως, από αποφάσεις της πολιτικής εξουσίας( Strange, 1996:25). H Susan Strange διατύπωσε, επίσης, την έννοια της δοµικής ισχύος (structural power). H απόκτηση της δοµικής ισχύος, όχι µόνο από κράτη αλλά και από άλλους δρώντες, όπως τις ΠΕΕ ή ακόµα και διεθνικές εγκληµατικές οργανώσεις, σηµαίνει ότι οι δρώντες αυτοί έχουν την ικανότητα να διαµορφώνουν τις αρχές και τους κανόνες βάση των οποίων η παγκόσµια πολιτική οικονοµία λειτουργεί. Τέλος, η Susan Strange σ ένα από τα τελευταία της πονήµατα επιχειρηµατολόγησε ότι στην ουσία δεν υπήρχε ποτέ διαχωρισµός µεταξύ πολιτικής και οικονοµίας στον πραγµατικό κόσµο. Aπλά, οι µελετητές των διαφόρων σχολών σκέψης είχαν αποτύχει να το αντιληφθούν. Αυτό το βασίζει στο γεγονός ότι δεν µπορεί κανείς να ξεχωρίσει στην πραγµατικότητα ποιες πολιτικές επιλέχτηκαν για να εξυπηρετήσουν οικονοµικούς σκοπούς κυβερνήσεων ή εταιριών, και ποιες πολιτικές υιοθετήθηκαν αποσκοπώντας στην ασφάλεια και τη διασφάλιση της επιβίωσης τους κράτους ή της επιχείρησης ( Strange,1999: ). Άλλη σηµαντική συµβολή στην αντίληψη ότι τα σύνορα µεταξύ εξωτερικής πολιτικής και οικονοµίας είναι δυσδιάκριτα ή ακόµα και ανύπαρκτα ήταν αυτή των Joseph Nye και Robert Keohane κατά τη δεκαετία του 70 (Keohane and Nye, 1971). Η διαφοροποίηση της προσέγγισής τους έγκειται στην ανάδειξη των εννοιών της «υψηλής» και «χαµηλής» πολιτικής (high and low politics), όπου ως υψηλή πολιτική προσδιορίζονται τα θέµατα καίριας σηµασίας για µία κυβέρνηση, όπως η ασφάλεια, η διπλωµατία ή ο πόλεµος και ως θέµατα χαµηλής πολιτικής αναφέρονται λιγότερο σηµαντικές δράσεις, όπως ο καθορισµός της εσωτερικής και εξωτερικής οικονοµικής πολιτικής. Σύµφωνα µε την άποψή τους, ο διαχωρισµός ανάµεσα σε υψηλές και χαµηλές πολιτικές είναι παρωχηµένος και άνευ πραγµατικής σηµασίας τη στιγµή που οι διεθνικές σχέσεις παίζουν ολοένα και µεγαλύτερη σηµασία. Από την άλλη µεριά η ανάδειξη των οικονοµικών ως ζητηµάτων της λεγόµενης υψηλής πολιτικής συνέβαλαν σ ένα µεγαλύτερο ανταγωνισµό µεταξύ των κρατών, αφού στις στρατηγικές σφαίρες της πολιτικής

6 6 δράσης των κρατών, εκτός των παραδοσιακών και σηµαντικών στρατιωτικών και διπλωµατικών ζητηµάτων, προστέθηκαν και άλλα, όπως το παγκόσµιο εµπόριο ή οι διεθνείς χρηµαταγορές. Για πολλούς αναλυτές πια η κυρίαρχη µορφή ανταγωνισµού στις σύγχρονες διεθνείς σχέσεις δεν άλλη από εκείνη του οικονοµικού ανταγωνισµού. «Τα κριτήρια πλέον της ισχύος διαφοροποιούνται, αφού η πολιτική των κρατών, τόσο η εσωτερική όσο και αυτή που αφορά την ένταξή τους στο διεθνές σύστηµα, εξαρτάται από την επίτευξη κυρίαρχα οικονοµικών στόχων» ( άµτσας, 2000:61). Υπό αυτή την έννοια έγινε σχετικά δύσκολο να οριστεί αν µια πολιτική ήταν «υψηλή» ή «χαµηλή», καθώς όλες οι στρατηγικές σφαίρες δράσεις ήταν σχεδόν εξίσου σηµαντικές για την επιβίωση και την απρόσκοπτη λειτουργία του κράτους (Kehane and Nye, 1971: ). Ανάλογη αναφορά πρέπει να γίνει και στη συνεισφορά του Robert Gilpin ο οποίος αποδέχτηκε την αλληλεπίδραση οικονοµίας και πολιτικής παρουσιάζοντάς την µέσω της εξέλιξης των πολυεθνικών επιχειρήσεων (ΠΕΕ) και των ξένων άµεσων επενδύσεων (ΞΑΕ) (Giplin,1976: 3-4). Αυτή η µέθοδος τον οδήγησε µια δεκαετία αργότερα να διαµορφώσει τη βάση της έρευνάς του σχετικά µε το πώς τα κράτη επηρεάζουν την παραγωγή και κατανοµή των αγαθών και πώς οι αγορές επηρεάζουν την κατανοµή ισχύος και πλούτου ανάµεσα στα κράτη. Η µελέτη του εντοπίζεται γύρω από τα ερωτήµατα «ποιο θα ήταν το αντίχτυπο της παγκόσµιας οικονοµίας της αγοράς στις σχέσεις µεταξύ των κρατών και ποια κράτη επιθυµούν να επηρεάσουν τις δυνάµεις της αγοράς για δικό τους όφελος» (Giplin, 1987: 24). Η έκκληση, συνεπώς, όπως παρατηρεί ο Θόδωρος Κουλουµπής, να διαχωριστεί η οικονοµία από την πολιτική αγνοεί «την πραγµατικότητα ότι το εµπόριο και η χρηµατοδότηση µετατρέπονται συχνά σε εργαλεία της κρατικής πολιτικής που στοχεύουν περισσότερο στον καταναγκασµό και λιγότερο στη συνεργασία» (Κουλουµπής, 1995: 450). Αυτό που υποστηρίζεται από την ΠΟ, συνεπώς, ότι είναι ότι τα όριο ανάµεσά τους έχουν γίνει δυσδιάκριτα και ότι και οι δύο χώροι (οικονοµία και πολιτική) αλληλεπιδρούν για να δηµιουργήσουν ένα νέο επίπεδο ανάλυσης για τους πολιτικούς και οικονοµικούς επιστήµονες. Η βιβλιογραφία της ΠΟ υποστηρίζει ότι είναι µάλλον ανέφικτο να µελετηθεί ο ένας χώρος χωρίς να ληφθεί υπόψη η ύπαρξη του άλλου. Έτσι, δεν είναι δυνατόν να αναφερόµαστε γενικά για εξωτερική πολιτική ούτε θα πρέπει η εξωτερική πολιτική να αντιµετωπίζεται ότι εµπεριέχει µόνο εκείνα τα

7 7 ζητήµατα που αποκαλούνται «υψηλή πολιτική» και συνεπώς το επιστηµονικό ενδιαφέρον των αναλυτών θα πρέπει να περιορίζεται στη διερεύνηση της παραδοσιακής διπλωµατίας και των εξωτερικών απειλών που αντιµετωπίζει ένα κράτος. Αντίθετα, η µελέτη της εξωτερικής πολιτικής ενός σύγχρονου κράτους εµπεριέχει και όλα εκείνα τα ζητήµατα που αποκαλούνται «χαµηλή πολιτική» καθόσον στην έννοια της εξωτερικής πολιτικής συµπεριλαµβάνονται πια οι εµπορικές σχέσεις, η πολιτική προσέλκυσης διεθνών επενδύσεων, η υποστήριξη της διεθνούς δραστηριότητας των εταιρειών του κράτους και η συγκρότηση πολιτικής αναπτυξιακής βοήθειας, ο προσδιορισµός µιας αποτελεσµατικής µεταναστευτικής πολιτικής, τα ζητήµατα της ενεργειακής ασφάλειας, τα προβλήµατα που ανακύπτουν από τη µόλυνση του περιβάλλοντος κλπ. Όλα αυτά τα ζητήµατα της λεγόµενης «χαµηλής πολιτικής», έχουν αρχίσει εδώ και καιρό να απασχολούν τη διεθνή κοινότητα ολοένα και περισσότερο ενώ η αντιµετώπισή τους απαιτεί την ενασχόληση µε την εξωτερική πολιτική πολλών υπηρεσιών και Υπουργείων του κράτους ανάλογα µε τη φύση τους και µε τη θεµατική περιοχή του ζητήµατος. Συνεπώς, η εξωτερική πολιτική δε µπορεί πια να διεξάγεται µόνο από το Υπουργείο Εξωτερικών ( Wallace,1974, p.15). Μια άλλη τάση που λαµβάνει χώρα στο διεθνές περιβάλλον και που µεταβάλλει τη παραδοσιακή µορφή της εξωτερικής πολιτικής είναι εκείνη της παγκοσµιοποίησης καθώς και εκείνη των περιφερειακών συνεργασιών και ολοκληρώσεων. Αναφορικά µε την παγκοσµιοποίηση παρατηρούµε ότι αυξάνεται, εξ αιτίας της εµφάνισης νέων υπερεθνικών παικτών και εξ αιτίας της διεύρυνσης των διεθνικών σχέσεων, ο αριθµός των εσωτερικών παικτών που δρουν σε υπερεθνικό επίπεδο. Επιπρόσθετα, ο Ευστράτιος Αλµπάνης θεωρεί ότι η παγκοσµιοποίηση, ανάµεσα σε άλλες επιπτώσεις στην εξωτερική πολιτική έχει επιφέρει και µια σηµαντική ποιοτική µεταβολή. Η εξωτερική πολιτική σήµερα δε µπορεί παρά να αρθρώνεται και να υλοποιείται στο χώρο της παγκόσµιας κλίµακας και όχι απλά σε διµερές ή περιορισµένα πολυµερές επίπεδο. Πρέπει η εξωτερική πολιτική να «έχει παγκόσµια στόχευση και οπτική και να είναι υποχρεωµένη να λαµβάνει υπόψη σηµαντικές υπερεθνικές παραµέτρους. Οι διµερείς σχέσεις, ακόµα και µε την υπερδύναµη, παρέχουν περιορισµένες δυνατότητες αν δεν προσδιορίζονται µε παγκόσµια οπτική και δεν εντάσσονται σε µια παγκόσµια ή τουλάχιστον περιφερειακή στρατηγική, το ίδιο δε ισχύει και για

8 8 τις πολυµερείς σχέσεις, οι οποίες έχουν άλλωστε από µόνες τους αυξηµένη παγκόσµια αναφορά» (Αλµπάνης, 2005, σελ. 174). Αναφορικά µε τις περιφερειακές συνεργασίες παρατηρείται το φαινόµενο ότι το νέο κύµα περιφερειακών συνεργασιών που λαµβάνει χώρα κατά την τελευταία δεκαετία να µην πραγµατοποιείται µόνο από καθαρώς διακυβερνητικά σχήµατα, αλλά και από τη «βάση», όπου οι διεθνικές διαδράσεις παίζουν ολοένα και µεγαλύτερο ρόλο. Οι κύριοι πρωταγωνιστές για την ανάπτυξη των περιφερειακών συνεργασιών δεν είναι µόνο τα κράτη, αλλά ένας ολοένα και αυξανόµενος αριθµός φορέων της κοινωνίας των πολιτών, όπως επιχειρηµατικές ελίτ, οικολογικά κινήµατα, οργανώσεις προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωµάτων και άλλοι, όπου ιδιαίτερη έµφαση δίνεται στην ανάπτυξη συνεργατικών τάσεων και αλληλεξάρτησης. Η διαχείριση δε αυτών των συνεργατικών τάσεων απαιτεί συλλογικές συµπεριφορές που δοµούνται µέσα από τους ίδιους τους αναπτυσσόµενους περιφερειακούς θεσµούς οι οποίοι δηµιουργούν συλλογικούς κώδικες συµπεριφοράς, συµβάλλοντας αποφασιστικά µε αυτόν τον τρόπο στη θεµελίωση της παγκόσµιας διακυβέρνησης (Τσαρδανίδης, 2005, σελ.101). Το περιεχόµενο και οι στόχοι της οικονοµικής διπλωµατίας Η οικονοµική διπλωµατία θα µπορούσε να αναλυθεί σε δύο βασικά διαστάσεις : Πρώτον, ως µέσο και δεύτερον ως διαδικασία. Ως µέσον, διότι θεωρείται ως ένας σηµαντικός µηχανισµός της εξωτερικής οικονοµικής πολιτικής (foreign economic policy), της αναπτυξιακής πολιτικής, των διαπραγµατεύσεων µε τις επιχειρήσεις (international business diplomacy) αλλά πάνω από όλα της παραδοσιακής εξωτερικής πολιτικής. Ως δε διαδικασία, διότι ολοένα και περισσότερο, εξ αιτίας της αύξησης της σηµασίας των διεθνών οικονοµικών ζητηµάτων, µεταβάλλεται η διαδικασία λήψης αποφάσεων του συνολικού συστήµατος της εξωτερικής πολιτικής.

9 9 Η οικονοµική διπλωµατία ως µέσο της εξωτερικής οικονοµικής πολιτικής Η εξωτερική οικονοµική πολιτική αναφέρεται σ όλες εκείνες τις ενέργειες µιας κυβέρνησης που αποσκοπεί στην προώθηση και την προάσπιση των οικονοµικών συµφερόντων της χώρας στο διεθνές σύστηµα. Η οικονοµική διπλωµατίας αποτελεί αναµφίβολα το σηµαντικότερο όργανο άσκησης της εξωτερικής οικονοµικής πολιτικής ενός κράτος. Η οικονοµική διπλωµατία ενός κράτους πιο συγκεκριµένα στα πλαίσια της εξωτερικής οικονοµικής πολιτικής στοχεύει: Πρώτον, στην αύξηση των εξαγωγών της χώρας. Υλοποιεί, δηλαδή, στην ουσία την εξαγωγική πολιτική που βασικός της σκοπός είναι η αύξηση των εξαγωγών και οι δυνατότητες προώθησης των προϊόντων που εξάγονται. Για τον σκοπό αυτό διερευνώνται οι συνθήκες που επικρατούν στις διεθνείς αγορές. Λόγου χάρη εάν η ενδιαφερόµενη χώρα εξάγει οπλικά συστήµατα, η οικονοµική διπλωµατία της χώρας αυτής αφιερώνουν αρκετό χρόνο για την προώθηση των πωλήσεων αυτών των συστηµάτων ( Berridge, 2007:195). Για πολλούς αναλυτές η οικονοµική διπλωµατία στο πεδίο αυτό θα πρέπει να προσδιορίζεται ως εµπορική διπλωµατία εύτερον, στην προσέλκυση Άµεσων Ξένων Επενδύσεων. Μια από τις σηµαντικότερες ενασχολήσεις της οικονοµικής διπλωµατίας είναι να προσελκύσει ξένες επενδύσεις στη χώρα. Τρίτον, στην υπεράσπιση και προώθηση των θέσεων που έχει διαµορφώσει η κυβέρνηση της χώρας σ όλους τους πολυµερείς οικονοµικούς οργανισµούς, όπως λόγου χάρη ο Παγκόσµιος Οργανισµός Εµπορίου και περιφερειακούς οργανισµούς και συνεργασίες που τυχόν είναι µέλος,όπως λόγου χάρη η Ευρωπαϊκή Ένωση. H οικονοµική διπλωµατία ως µηχανισµός της πολιτικής αναπτυξιακής βοήθειας Στα πλαίσια αυτά η οικονοµική διπλωµατία στοχεύει: Πρώτον, στην διαµόρφωση των προτεραιοτήτων της οικονοµικής βοήθειας. Σε ποιες χώρες θα πρέπει να δοθεί η διµερής αναπτυξιακή βοήθεια και σε ποια ποσά. εύτερον, στον προσδιορισµό των τρόπων µε τους οποίους θα υλοποιηθεί η αναπτυξιακή βοήθεια και τα µέσα που θα χρησιµοποιηθούν

10 10 Τρίτον, στην αξιολόγηση των αναπτυξιακών προγραµµάτων βοήθειας και Τέταρτον, στη ενεργή συµµετοχή της χώρας στους διεθνούς οργανισµούς µέσω των οποίων παρέχεται η πολυµερής αναπτυξιακή βοήθεια. Η οικονοµική διπλωµατία ως µέσο διαπραγµάτευσης τόσο µε τις εγχώριες επιχειρήσεις, όσο και µε τις αλλοδαπές (international business diplomacy). Στα πλαίσια αυτά η οικονοµική διπλωµατία στοχεύει: Πρώτον, στην παροχή κάθε δυνατής βοήθειας προς στις ξένες επιχειρήσεις που επιθυµούν να επενδύσουν στην χώρα καθώς και να διαπραγµατευθεί µαζί τους όρους και τα πλαίσια της δραστηριότητά τους εύτερον, στην παροχή κάθε δυνατής αρωγής στις εγχώριες επιχειρήσεις που επιθυµούν να δραστηροποιηθούν στην αλλοδαπή. Η προτεραιότητα που δίνεται στη παροχή βοήθειας σε µερικά κράτη, όπως στο Ηνωµένο Βασίλειο, έχει φθάσει στο σηµείο να δηµιουργούνται νέες θεσµοποιηµένες δοµές υποστήριξης, όπου οι επιχειρήσεις και οι αντιπρόσωποί τους έχουν αυξηµένη συµµετοχή και επιρροή στο σχεδιασµό, στην υλοποίηση και την αξιολόγηση της εµπορικής διπλωµατίας ( Lee, 2004: 51) Τρίτον, στην άσκηση επιρροής των επιχειρηµατικών συνδέσµων και οργανώσεων τόσο στην ηµεδαπή όσο και στο εξωτερικό, ώστε να υποστηρίξουν τους στόχους της οικονοµικής διπλωµατίας της χώρας. Λόγου χάρη, εάν υπάρχουν αντιρρήσεις από τις εµπορικές ενώσεις για την σύναψη µιας εµπορικής συµφωνίας µε άλλα κράτη θα µπορούσε η κυβέρνηση να κάνει παραχωρήσεις στις ενώσεις αυτές σ ένα άλλο πεδίο της δραστηριότητάς του, όπως π.χ. να θεσµοθετήσει φορολογικές απαλλαγές Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγµατα της ανάδειξης αυτoύ του είδους διπλωµατίας είναι οι διαπραγµατεύσεις κυβερνήσεων και πολυεθνικών επιχειρήσεων (ΠΕΕ). Είναι ορατή η ισχύς που έχουν αποκτήσει σήµερα οι ΠΕΕ. Οι ΠΕΕ αρκετά συχνά χαρακτηρίζονται ως οι κύριοι φορείς σηµαντικών µεταβολών που λαµβάνουν χώρα στην παγκόσµια πολιτική και οικονοµική τάξη πραγµάτων. Οι ΠΕΕ κυριαρχούν στο παγκόσµιο εµπόριο και στο πεδίο των διεθνών επενδύσεων. εν υπάρχει αµφιβολία ότι οι ΠΕΕ σε πολλές περιπτώσεις έχουν επηρεάσει όχι µόνον την εξωτερική πολιτική αλλά και τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις πολλών χωρών. Όµως, η ισχύς τους δε θα πρέπει να θεωρείται

11 11 δεδοµένη και απόλυτη. «Είναι δύσκολο στις πολυεθνικές εταιρείες να απειλήσουν τα προνόµια των κρατών χωρίς να αντιδράσουν οι κυβερνήσεις τους, κάµπτοντας την ισχύ των εταιρειών» (Κώνστας και Κουλουµπής, 1985β, σελ. 324). Η σχέση λόγου χάρη µεταξύ των ΠΕΕ και των κυβερνήσεων των κρατών υποδοχής ουσιαστικά εξαρτάται από τη διαπραγµάτευση που λαµβάνει χώρα πριν αλλά και µετά την υλοποίηση της επένδυσης από την ΠΕΕ. Η διαπραγµάτευση αυτή εξαρτάται από την διαπραγµατευτική ισχύ και τις επιδιώξεις που έχει κάθε πλευρά (Grosse, 2005). Οι κυβερνήσεις έχοντας στη διάθεσή του την εκτελεστική και τη νοµοθετική εξουσία ως βασικό τους στόχο έχουν να υπερασπίσουν τα συµφέροντα της παραγωγική τους βάσης και την απασχόληση του εργατικού τους δυναµικού. Έχουν κάθε συµφέρον, συνεπώς, να προσελκύσουν τις πιο συµφέρουσες ΑΞΕ. Οι ΠΕΕ απαιτούν, τόσο από το κράτος προέλευσης όσο και από το κράτος εγκατάστασης, ελευθερία κινήσεων για να προχωρήσουν στη βελτίωση της λειτουργίας τους, στη µείωση του κόστους, στη βελτίωση της ποιότητας και στην αύξηση του κέρδους. Η δε βασικό διαπραγµατευτικό του όπλο είναι η δυνατότητά τους να επενδύουν αλλού καθώς και ότι πολλές από αυτές έχουν την οικονοµική και την πολιτική ισχύ να επηρεάζουν τοπικές πολιτικές (Πατρινός,2002, σελ. 316). Συµπερασµατικά, όµως, µπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι οι κυβερνήσεις ως σύνολο σήµερα βρίσκονται σε λιγότερο ισχυρή θέση να διαπραγµατεύονται µε τις ΠΕΕ. Οι περισσότερες χώρες έχουν επίγνωση του γεγονότος ότι για να διατηρήσουν και να ενισχύσουν τη θέση τους στο διεθνή καταµερισµό εργασίας θα πρέπει να κατορθώσουν να προσελκύσουν ΑΞΕ (Κιτωνάκης και Κόντης,2005, σελ. 285). Το πεδίο διαπραγµάτευσης δεν εκτείνεται µόνο σε θέµατα ΑΞΕ, αλλά και σ ένα µεγαλύτερο εύρος δραστηριοτήτων, όπως ο χρηµατοδοτικός τοµέας, η εισαγωγή τεχνολογίας και καινοτοµιών, οι οποίες έχουν σηµαντικές οικονοµικές, κοινωνικές και πολιτικές επιπτώσεις στη χώρα υποδοχής ΑΞΕ. (Λιαργκόβας, 2000:140). Σήµερα, µια χώρα, ιδιαίτερα αναπτυσσόµενη, εάν δεν υιοθετεί µια πολιτική προσέλκυσης ΑΞΕ, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να βρεθεί αποµακρυσµένη από τα δίκτυα των ΠΕΕ. Ως εκ τούτου, µπορεί να περιέλθει σε µειονεκτική θέση όσον αφορά την πρόσβασή της όχι µόνο στην διεθνή χρηµατοοικονοµική και τεχνολογική αγορά αλλά και στο διεθνές εµπόριο, καθώς ένα µεγάλο µέρος σήµερα του διεθνούς εµπορίου είναι ενδοεπιχειρησιακό και

12 12 διεξάγεται µέσω των ΑΞΕ που έχουν πραγµατοποιήσει οι ΠΕΕ. ( Giplin, 2002: ). Η οικονοµική διπλωµατία ως µέσο άσκησης της εξωτερικής πολιτικής: Στα πλαίσια αυτά η οικονοµική διπλωµατία χρησιµοποιείται µε σκοπό: Πρώτον, να αυξήσει την επιρροή της σ άλλες χώρες καθώς και να αυξήσει τις δυνατότητές της. Μια αναπτυγµένη οικονοµία και µια στέρεα παραγωγική βάση ενός κράτους δεν υπάρχει αµφιβολία ότι αποτελεί ένα σηµαντικό συντελεστή ισχύος για τις ανάγκες της εξωτερικής του και της αµυντικής του πολιτικής (Κουσκουβέλης, 2004:165). Μια δε ισχυρή οικονοµική δύναµη, µπορεί να χρησιµοποιήσει οικονοµικά µέσα για να διευρύνει τη διεθνή της επιρροή. Από την άλλη µεριά η ενίσχυση της διεθνή της επιρροή έχει θετικά αποτελέσµατα και στην οικονοµική της ανάπτυξη. Συνεπώς, το ενδιαφέρον των κυβερνήσεων για τα ζητήµατα της οικονοµικής διπλωµατίας δεν εξηγείται µόνο «µε το ότι η οικονοµία παίζει σήµερα σηµαντικό ρόλο στο διεθνή χώρο, αλλά αντίθετα επειδή τα κράτη στην προσπάθειά τους να διευρύνουν το πλέγµα των σχέσεών τους και, ακόµα, το δυναµικό ισχύος τους δραστηριοποιούνται δυναµικά στον οικονοµικό τοµέα» (Βαρβαρούσης,2004:233). εύτερον, να αποτρέψει ενέργειες ορισµένων κρατών που µπορεί να έχουν αρνητικά αποτελέσµατα στην εξωτερική πολιτική ενός κράτους. Η αποτροπή ενεργειών δεν χρησιµοποιεί µόνο στρατιωτικά ή και πολιτικά µέσα. Τα οικονοµικά µέσα χρησιµοποιούνται περισσότερα συχνά και θωρούνται κάτω από ορισµένες προϋποθέσεις αποτελεσµατικά. Τρίτον, να ενισχύσει οικονοµικά διεθνούς οργανισµούς καθώς και µη κρατικούς δρώντες τρίτων χωρών, όταν έτσι εξυπηρετούνται τα συµφέροντά της σε µια δεδοµένη χρονική περίοδο. Τέταρτον, να διαφυλάξει τα συµφέροντα των επιχειρήσεων της χώρας που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό και τα οποία θίγονται από ενέργειες άλλων κρατών. Πέµπτον, να καταστήσει ένα κράτος µέσο της οικονοµικής διείσδυσης δορυφόρό του. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτέλεσε η προσπάθεια της ναζιστικής Γερµανίας να διεισδύσει στη Νότιο- ανατολική Ευρώπη υπογράφοντας

13 13 µε τις χώρες της περιοχής ευνοϊκές γι αυτές συµφωνίες κλήριγκ (Holsti, 1974 : 254). Η οικονοµική διπλωµατία ως διαδικασία Η οικονοµική διπλωµατία,όµως, µπορεί να µελετηθεί και ως διαδικασία. Η διαδικασία αυτή αφορά αφενός πρώτον, στη λήψη αποφάσεων σε κρατικό επίπεδο και δεύτερον, στην επιρροή που ασκούν µη κρατικοί δρώντες στη διαµόρφωση της οικονοµικής διπλωµατίας Η διαδικασία λήψης αποφάσεων σε κρατικό επίπεδο Η οικονοµική διπλωµατία, αποτελεί ένα πεδίο δράσης της εξωτερικής πολιτικής που έχει επιβάλλει τα τελευταία χρόνια σηµαντικές µεταβολές στο σύστηµα λήψης αποφάσεων της εξωτερικής πολιτικής και έχει επιφέρει σηµαντικές αλλαγές στον τρόπο οργάνωσή της. Οι κυριότερες µεταβολές είναι τρεις : Πρώτον, η διεύρυνση της συµµετοχής στο σύστηµα λήψης αποφάσεων µε τη συµµετοχή και άλλων γραφειοκρατικών σχηµατισµών. Επειδή τα ζητήµατα µε τα οποία ενασχολείται η οικονοµική διπλωµατία διευρύνονται συνεχώς και δεν οριοθετούνται πλέον στα θέµατα µόνο της εµπορικής διπλωµατίας, όπως είναι η προσέλκυση διεθνών επενδύσεων, η µετανάστευση, η προστασία του περιβάλλοντος, η αναπτυξιακή βοήθεια κλπ, αναπόφευκτα στις οµάδες λήψης των αποφάσεων για ζητήµατα που αφορούν την εξωτερική πολιτική συµµετέχουν και άλλα Υπουργεία και υπηρεσίες πέραν του ΥΠΕΞ. Όπως παρατηρεί ο Νίκος Κοτζιάς, δηµιουργούνται νέοι µηχανισµοί εξωτερικής πολιτικής και τρόποι άσκησης εξωτερικής πολιτικής, οι οποίοι δρουν σε πολυποίκιλους τοµείς, όπως είναι η οικονοµία, ο πολιτισµός, το περιβάλλον και η εκπαίδευση, ενώ παράλληλα δηµιουργούνται κατάλληλες προϋποθέσεις για την αυτονόµηση της κρατικής γραφειοκρατίας που δρώντας εξ αιτίας των αναγκαιοτήτων που η διεθνής πραγµατικότητα επιβάλλει είναι σε θέσει πια να αναπτύσσει, ανάλογα µε το θέµα, τις δικές της διαδράσεις και σχέσεις στο εξωτερικό πεδίο αυτόνοµα πολλές φορές από την παραδοσιακή δοµή άσκησης της εξωτερικής πολιτικής (Κοτζιάς, 2002 : ). Λόγου χάρη η αντιµετώπιση µιας διεθνούς νοµισµατικής κρίσης αποτελεί άµεσο αντικείµενο της εξωτερικής πολιτικής στα πλαίσια της παγκοσµιοποιηµένης οικονοµίας. Είναι φυσικό, λοιπόν, να συµµετέχουν στις οµάδες αποφάσεων ειδικοί π.χ. στα διεθνή νοµισµατικά και διεθνή χρήµατα-

14 14 οικονοµικά ζητήµατα από άλλα Υπουργεία, όπως των Οικονοµικών (Τσαρδανίδης, 2006:48). εύτερον, η αυξανόµενη διαγραφειοκρατική διαµάχη ανάµεσα στα διάφορα Υπουργεία και Υπηρεσίες που ασχολούνται µε τα ζητήµατα της οικονοµικής διπλωµατίας. Η διαγραφειοκρατική αυτή διαµάχη για το ποιο Υπουργείο θα έχει την πρωτοκαθεδρία στη διαµόρφωση της οικονοµικής διπλωµατίας δεν αφορά µόνο, τις µεγάλες χώρες, όπως θα ανέµενε κανείς, αλλά και τα µικρά κράτη, όπως την Ελλάδα. Το Ελληνικό Σχέδιο για την Οικονοµική Ανασυγκρότηση των Βαλκανίων (ΕΣΟΑΒ) αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγµα. Το ΥΠΕΘΟ µόνο του, ως οργανισµός, διαµόρφωσε και συνέταξε τα δύο πρώτα σχέδια του ΕΣΟΑΒ στα τέλη της δεκαετίας του 90 χωρίς τη συµµετοχή του Υπουργείου Εξωτερικών και άλλων φορέων. Βέβαια, στο ΥΠΕΘΟ ανήκε τότε η Γενική Γραµµατεία ιεθνών Οικονοµικών Σχέσεων, η κατ εξοχήν αρµόδια υπηρεσία που κύριο αντικείµενό της ήταν η άσκηση της οικονοµικής διπλωµατίας. Ωστόσο, το ΥΠΕΘΟ για την σύνταξη ενός τόσου σηµαντικού προγράµµατος αναπτυξιακής βοήθεια δεν συµβουλεύθηκε ούτε φαίνεται να πληροφόρησε επαρκώς το ΥΠΕΞ έτσι ώστε ο κύριος µοχλός της ελληνικής οικονοµικής διπλωµατίας στα Βαλκάνια να είναι δυνατόν να ενταχτεί µε τρόπο ολοκληρωµένο στο γενικότερο σχεδιασµό της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Η µη ανταλλαγή απόψεων µε το ΥΠΕΞ δεν είναι ωστόσο καινοφανής, καθώς ο ανταγωνισµός των δύο Υπουργείων έχει µια µακρά ιστορία. Το ΥΠΕΘΟ καθώς και το ΥΠΕΞ δεν συνήθιζαν επί δεκαετίες να συνεργάζονται ικανοποιητικά. Ο σχεδιασµός του ΕΣΟΑΒ δεν αποτέλεσε εξαίρεση (Τσαρδανίδης Χουλιάρας, 2005:43 και Χαροκόπος, 2006: ). Εξάλλου, όπως έχει αναφερθεί, «το ΥΠΕΞ µε τους εκατοντάδες υπαλλήλους του και την κύρια ευθύνη για την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής της χώρας θεωρείτο από τους υπαλλήλους της ΓΓ ΟΣ ως απειλή όχι µόνο για τη διοικητική αυτοτέλεια της υπηρεσίας τους αλλά και για το ρόλο της στην προώθηση των στόχων της οικονοµικής διπλωµατίας της χώρας». (Χουλιάρας, 2003:97) Αντίστοιχα η γραφειοκρατία του ΥΠΕΞ βλέποντας την ολοένα και µεγαλύτερη σηµασία που άρχιζε να παίζει η οικονοµική διπλωµατία στην εξωτερική πολιτική της χώρας, επεδίωκε και κατάφερε να θέσει θέµα και δικής του συµµετοχής στη διαχείριση των κονδυλίων του ΕΣΟΑΒ και µε αυτό τον τρόπο αργότερα κατάφερε να ενσωµατώσει τις περισσότερες υπηρεσίες της οικονοµικής διπλωµατίας στο Υπουργείο Εξωτερικών.

15 15 Τρίτον, η ουσιαστική αναδιάρθρωση των Υπουργείων Εξωτερικών. Η σηµασία που έχει αποκτήσει η οικονοµική διπλωµατία έχει αναγκάσει πολλά κράτη να προχωρήσουν σε µεταβολές της οργάνωσης των Υπουργείων Εξωτερικών. Νέες διευθύνσεις έχουν δηµιουργηθεί, ενώ σε πολλές χώρες η οικονοµική διπλωµατία που σε πολλές περιπτώσεις ήταν αρµοδιότητας διαφορετικών Υπουργείων, άρχισαν να συγχωνεύονται µε τα Υπουργεία Εξωτερικών. Αυτές οι µεταβολές αποδείχθηκε ότι ούτε ήταν εύκολες ούτε ότι απέβησαν σ όλες τις περιπτώσεις επιτυχηµένες. εν ήταν εύκολες καθώς συνάντησαν την αντίδραση όχι λίγων διπλωµατών που θεώρησαν ότι η αυξανόµενη ενασχόληση των διπλωµατών στην εµπορική διπλωµατία θα τους µεταβάλλει σε «εµπορικούς ατζέντηδες» προωθώντας στο εξωτερικό κάλτσες και ντοµατάκια της χώρας τους, υποβαθµίζοντας έτσι ακόµη περισσότερο τη θέση των διπλωµατών. Ήδη ο ρόλος των διπλωµατών έχει περιοριστεί από τις ραγδαίες αλλαγές στις µεταφορές και στις επικοινωνίες, την αυξανόµενη σηµασία της διπλωµατίας κορυφής, καθιστώντας το ρόλο των διπλωµατών σε επίπεδο υψηλόβαθµου διαχειριστικού υπαλλήλου (Κουλουµπής, 1995: 199). Η επιρροή που ασκούν µη κρατικοί δρώντες στη διαµόρφωση της εξωτερικής πολιτικής Ένα µεγάλο φάσµα από µη κρατικούς παράγοντες εµπλέκονται στην οικονοµική διπλωµατία, τόσο από την πλευρά της διαµόρφωσης της κυβερνητικής πολιτικής, όσο και από µόνοι τους. Μέχρι το πρόσφατο παρελθόν οι επιχειρήσεις ήταν εκείνες που ενδιαφέροντας και επεδίωκαν να συµµετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων για τα ζητήµατα της οικονοµικής διπλωµατίας. Ο κύκλος αυτός έχει τώρα διευρυνθεί µε τη συµµετοχή και Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ) στον προσδιορισµό λόγου χάρη των στόχων καθώς και την υλοποίηση της αναπτυξιακής βοήθειας καθώς επίσης και µε τον έλεγχο που ασκούν για την τις αποφάσεις των κυβερνήσεων ( Bayne and Wooolcock, 2003: 6). Στην προσπάθειά τους αυτή οι αναπτυξιακές ΜΚΟ κατάφεραν σε πολλές περιπτώσεις να αποσυνδέσουν το ζήτηµα της αναπτυξιακής βοήθειας µε την εξυπηρέτηση των στενών συµφερόντων της εξωτερικής πολιτικής και να το συνδέσουν µε ευρύτερα ζητήµατα µε τα οποία η διεθνής κοινωνία πολιτών επιδιώκει να προωθήσει, όπως η παγκόσµια ειρήνη, ο αφοπλισµός, η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωµάτων,

16 16 ο εκδηµοκρατισµός, τα δικαιωµάτα των γυναικών και η προστασία του περιβάλλοντος (Σκλιάς, 2002: 56). Τα µέσα της οικονοµικής διπλωµατίας Τα µέσα τα οικονοµικής διπλωµατίας θα µπορούσαµε να τα διαχωρίσουµε σε δύο βασικές κατηγορίες ανάλογα πρώτα µε τη φύση τους, αν είναι δηλαδή µέσα πολιτικά, λόγου χάρη ένα διπλωµατικό διάβηµα ή αν είναι καθαρά οικονοµικού χαρακτήρα, όπως η παροχή εξαγωγικής πίστωσης. Επίσης, τα διακρίνουµε ανάλογα µε τον σκοπό που επιδιώκεται, όπως θετικά αν συνιστούν κίνητρο για µια άλλη χώρα να µεταβάλει τη στάση της µε την παροχή αναπτυξιακής βοήθειας ή αρνητικά αν αντίθετα αποσκοπούν στην επιβολή οικονοµικών κυρώσεων, όπως είναι λόγου χάρη το εµπάργκο. Τα θετικά- οικονοµικά µέσα Τα κυριότερα από αυτά τα µέσα που θα µπορούσαν να χαρακτηριστούν ως εµπορικά είναι είτε η παραχώρηση είτε και η υπόσχεση παραχώρησης, όπως : α) οι ευνοϊκές δασµολογικές διευκολύνσεις, όπως η µείωση των δασµών των εισαγωγών µιας χώρας ή οµάδας συγκεκριµένων κρατών, ώστε να υπάρξει ευνοϊκή µεταχείριση σε σχέση µε άλλα κράτη. β) η παραχώρηση της ρήτρας του «µάλλον ευνοουµένου κράτους». γ) µείωση δασµών. Η µείωση των δασµών σε ορισµένα προϊόντα δ) άµεση αγορά. Πληρωµές για αγαθά ή υπηρεσίες από µια συγκεκριµένη χώρα ε) εξαγωγικές ή εισαγωγικές επιδοτήσεις στ) παραχώρηση αδειών εισαγωγής ή εξαγωγής συγκεκριµένων προϊόντων η) η παροχή ανθρωπιστικής και επείγουσας βοήθειας. Πάντως η χορήγηση αναπτυξιακής βοήθειας δεν είναι θα πρέπει να θεωρείται ως ένα µέσο που πάντα αυξάνει την επιρροή του δωρητή κράτους στην εξωτερική πολιτική του κράτους αποδέκτη της βοήθειας. Εάν λόγου χάρη η βοήθεια είναι σχετικά µικρή ή εάν το κράτος αποδέκτης διαπιστώνει ότι η βοήθεια που του δίδεται δε συµβάλλει στην οικονοµική του ανάπτυξη, τότε δε θα είναι πρόθυµο να ακολουθήσει µε ευκολία τις επιλογές της εξωτερικής πολιτικής του κράτους δωρητή (Τσαρδανίδης, 1998: 34) Τα κυριότερα θετικά µέσα οικονοµικού κεφαλαιακού χαρακτήρα µεταξύ άλλων είναι τα έξής:

17 17 α) η παροχή αναπτυξιακής βοήθειας είτε διµερούς είτε πολυµερούς χαρακτήρα είτε µε τη µορφή των ευνοϊκών δανείων είτε µε τη µορφή των επιχορηγήσεων, β) παραχώρηση ασφαλιστικών εγγυήσεων για τις ξένες επενδύσεις των εθνικών επιχειρήσεων γ) ενθάρρυνση εξαγωγικών ή εισαγωγών του ιδιωτικού κεφαλαίου, όπως παραχώρηση εξαγωγικών πιστώσεων δ) ευνοϊκές φορολογικές ρυθµίσεις για την προσέλκυση λόγου χάρη ΑΞΕ. ε) η αναδιάρθωση και η επαναδιαπραγµάτευση του διεθνούς χρέους της χώρας στόχου Τα αρνητικά- οικονοµικά µέσα (οικονοµικές κυρώσεις) Τα κυριότερα αρνητικά οικονοµικά µέσα εµπορικού χαρακτήρα είτε µε επιβολή είτε µε την απειλή επιβολής είναι : α) Εµπάργκο, δηλαδή απαγόρευση εξαγωγών. Μερικές φορές επιβάλλεται στην απαγόρευση συνολικά σ όλο το εµπόριο. Το εµπάργκο, µε την ευρύτερη έννοιά του, είναι η κατάσχεση των µεταφορικών µέσων και των αγαθών ενός ξένου κράτους που βρίσκονται στην επικράτεια ενός άλλου κράτους και η απαγόρευση της πώλησης συγκεκριµένων προϊόντων σε πολίτες του κράτους εναντίον του οποίου επιβλήθηκε το εµπάργκο (Κουλουµπής, 1995: 244). β) µποϋκοτάζ. Απαγόρευση εισαγωγών. γ) αύξηση δασµών. Αύξηση των δασµών επί των εισαγωγών από τη χώρα στόχο της οικονοµικής διπλωµατίας. δ) δυσµενείς δασµολογικές διακρίσεις. Οι εισαγωγές από τη χώρα- στόχο της οικονοµικής διπλωµατίας µπορεί να υφίστανται δυσµενέστερη αντιµετώπιση σε σχέση µε τις εισαγωγές από άλλες χώρες. ε) άρνηση παραχώρησης της ρήτρας του «µάλλον ευνοούµένου κράτους». στ)κατάρτιση µαύρης λίστας. Απαγόρευση, δηλαδή, διενέργειας επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων µε επιχειρήσεις που εµπορεύονται ή έχουν συναλλαγές µε τη χώρα στόχο της οικονοµικής διπλωµατίας ζ) επιβολή ποσοστώσεων τόσο για τις εισαγωγές όσο για τις εξαγωγές προς και από τις χώρες στόχοι της οικονοµικής διπλωµατίας.

18 18 η) άρνηση αδειοδότησης εισαγωγής ή εξαγωγής συγκεκριµένων αγαθών από και προς των κρατών στόχων της οικονοµικής διπλωµατίας θ) ντάµπιγκ. Εκούσια πώληση αγαθών στο εξωτερικό σε τιµές χαµηλότερης του κόστους παραγωγής τους ι ) αποκλειστική αγορά πρώτων υλών και αγαθών από τρίτες χώρες για να µην είναι σε θέσει να τις αγοράσει η χώρα στόχος της οικονοµικής διπλωµατίας. Τα κυριότερα αρνητικά οικονοµικά µέσα κεφαλαιακού χαρακτήρα είτε µε επιβολή είτε µε την απειλή επιβολής είναι : α) πάγωµα περιουσιακών στοιχείων, κατάσχεση και άρνηση πρόσβασης σε τραπεζικούς λογαριασµούς καθώς και σε άλλα χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία της χώρας- στόχου β) έλεγχος εισαγωγών ή/και εξαγωγών. Περιορισµοί στο ποιος µπορεί να εισάγει ή και να εξάγει κεφάλαιο στη ή από τη χώρα καθώς και περιορισµοί στο ύψος των κεφαλαίων αυτών γ) µείωση ή και ανάκληση της χορήγησης πιστώσεων για βοήθεια καθώς και τερµατισµό ή επιβράδυνση της µεταβίβασης χρηµατοδοτικών πόρων προς τη χώρα στόχο. δ) απαλλοτρίωση των περιουσιακών στοιχείων και δήµευση της περιουσίας που ανήκουν στη χώρα στόχο της οικονοµικής διπλωµατίας ε) επιβολή δυσµενών φορολόγησης των περιουσιακών στοιχείων της χώρας- στόχου στ) παρακράτηση ή και κατάργηση εισφορών σε διεθνείς οργανισµούς ή καθυστέρηση των οφειλών αυτών µε στόχο τη µεταβολή της πολιτικής των διεθνών αυτών οργανισµών ( Baldwin, 1985: 41-42) Όλα αυτά τα µέσα δε χαρακτηρίζονται πάντα επιτυχή. Οι βασικοί λόγοι σύµφωνα µε τον Θεόδωρο Κουλουµπή που οι οικονοµικές κυρώσεις αρκετά συχνά αποδεικνύονται αναποτελεσµατικοί είναι ότι πρώτον, πολλές κυβερνήσεις και πολλοί εµπορικοί οργανισµοί θεωρούν τις οικονοµικές κυρώσεις σαν µια ευκαιρία να διευρύνουν τις εµπορικές συναλλαγές τους µε τις χώρες εναντίον των οποίων είχαν επιβληθεί οι κυρώσεις. εύτερον, αν στη χώρα που επιβάλλεται, λόγου χάρη ένα εµπάργκο επικρατούν συνθήκες οικονοµικού χάους που έχει προκληθεί από µια επαναστατική αναταραχή, η άρνηση του εµπορίου έχει µόνο περιορισµένη επίπτωση. Τρίτον, για να είναι αποτελεσµατικές οι κυρώσεις πρέπει να αποκλείουν όχι µόνο τις εισαγωγές αλλά και τις εξαγωγές. Τέταρτον, είναι επίσης απαραίτητη

19 19 η συνεργασία µη κρατικών δρώντων, όπως οι ΠΕΕ (Κουλουµπής, 1995: ). Πάντως, όπως παρατηρεί εύστοχα ο Daniel Drezner, είναι γεγονός ότι η βασική διαφορά ανάµεσα στις οικονοµικές κυρώσεις (ραβδί) και στις οικονοµικές παροχές (καρότο) είναι ότι το ραβδί είναι ακριβό όταν αποτυγχάνει, ενώ το καρότο είναι ακριβό όταν επτυγχάνει (Drezner, 2000:200) Τα θετικά- πολιτικά µέσα. Τα µέσα αυτά έχουν ως στόχο να ικανοποιήσουν τους σκοπούς της οικονοµικής διπλωµατίας. Τα σπουδαιότερα δε είναι : α) η άµεση πολιτική υποστήριξη της χώρας στόχου για ένα θέµα εξωτερικής πολιτικής που την ενδιαφέρει ώστε να διασφαλιστούν ανταλλάγµατα στο οικονοµικό πεδίο. β) η δωρεάν παραχώρηση οπλικών συστηµάτων γ) η υποστήριξη των θέσεων της εξωτερικής πολιτικής της χώρας στόχος στους διεθνούς οργανισµούς δ) η διασύνδεση ενός ζητήµατος οικονοµικής διπλωµατίας, όπως λόγου χάρη, η µείωση των εισαγωγικών δασµών της χώρας στόχου µε ένα άλλο ζήτηµα πολιτικού χαρακτήρα, όπως η αναγνώριση της νοµιµότητας της κυβέρνησης της χώρας στόχου που έχει ανέβει στην εξουσία µε πραξικόπηµα. Τα αρνητικά- πολιτικά µέσα. Τα πολιτικά αυτά µέσα αυτά έχουν ως στόχο να αποτρέψουν τη χώρα στόχος να προβεί σε ενέργειες που δε θεωρούνται ευνοϊκές για ζητήµατα οικονοµικής διπλωµατίας ενός κράτους. Τα σηµαντικότερα είναι: α) διπλωµατικές παραστάσεις για να προωθηθεί ένα αίτηµα οικονοµικού χαρακτήρα. Λόγου χάρη να ευνοηθούν οι εταιρίες της χώρας όταν δραστηριοποιούνται στη χώρα στόχος. β) ο τερµατισµός της πολιτικής υποστήριξης βασικών θέσεων της εξωτερικής πολιτικής της χώρας στόχου στις συνοµιλίες µε άλλες χώρες ή και στα πλαίσια των διεθνών fora γ) η παροχή πολιτικής υποστήριξης σε στρατιωτικά πραξικοπήµατα, σε αντιπολιτευόµενες οµάδες και οµάδες πίεσης της χώρας στόχου µε σκοπό να µεταβάλλει η τελευταία τη στάση της σε ζητήµατα οικονοµικής διπλωµατίας. Λόγου χάρη ένας σηµαντικός λόγος για τον οποίο οι ΗΠΑ έδωσαν την υποστήριξής τους στο στρατιωτικό πραξικόπηµα στη Χιλή το 1973 και ευνόησαν τις αντιπολιτευτικές δυνάµεις ήταν διότι η δηµοκρατικά εκλεγµένη σοσιαλιστική κυβέρνηση του

20 20 Salvador Alliente προχώρησε στην εθνικοποίηση αµερικανικών πολυεθνικών επιχειρήσεων. δ) η στρατιωτική πίεση. Η απειλή στρατιωτικής επέµβασης ή ακόµα και η έναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων, ώστε να υποχωρήσει η χώρα στόχος ή να καµφθεί η αντίστάσή του. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί για πολλούς η εισβολή στο Ιράκ το 2003 µε κύριο στόχο τον έλεγχο και την εκµετάλλευση των πλούσιων κοιτασµάτων πετρελαίων που διαθέτει. Συµπεράσµατα Η οικονοµική διπλωµατία µετά το τέλος του ψυχρού πολέµου απέκτησε νέα σηµασία. Η παγκοσµιοποίηση από τη µια και η εδραίωση της διεθνούς ειρήνης αποτέλεσαν τις βασικές αιτίες για µια στροφή της εξωτερικής πολιτικής των χωρών στα οικονοµικά ζητήµατα. Βασικός µοχλός της υλοποίησης αυτής της στροφής της εξωτερικής πολιτικής για την υπεράσπιση των οικονοµικών συµφερόντων των χωρών αποτέλεσε η οικονοµική διπλωµατία. Ένα βασικό χαρακτηριστικό της οικονοµικής διπλωµατίας είναι ότι ενσωµατώνει και αντανακλά τη βασική φύση της διεθνούς πολιτικής οικονοµίας που είναι η σύνδεση της πολιτικής και των οικονοµικών στις διεθνές σχέσεις ( Καλλιώρας,1998: 359). Η διασύνδεση αυτή είναι φανερή από το γεγονός ότι ο πρωταρχικός στόχος της οικονοµικής διπλωµατίας είναι να προωθήσει βασικά στόχους εξωτερικής πολιτικής µε οικονοµικά µέσα. Αποτελεί, δηλαδή, ένα µέσο της εξωτερικής πολιτικής µιας χώρας. Η οικονοµική διπλωµατία, ωστόσο και παράλληλα, δε θα πρέπει να την εκλάβουµε µόνο ως µέσο αλλά και ως διαδικασία λήψης αποφάσεων. Η εισαγωγή δε της οικονοµικής διπλωµατίας µετέβαλλε το σύστηµα λήψης της εξωτερικής πολιτικής. Εξ της φύσης των οικονοµικών ζητηµάτων και άλλα Υπουργεία και Υπηρεσίες, εµπλέκονται στη διαµόρφωση της οικονοµικής διπλωµατίας και κατ επέκταση της εξωτερικής πολιτικής, ενώ παράλληλα αυξάνεται η επιρροή και η συµµετοχή σε κάποια έκταση στο σύστηµα λήψης αποφάσεων και µη κυβερνητικών δρώντων, όπως αφενός επιχειρήσεις και επιχειρηµατικοί σύνδεσµοι και από την άλλη Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και διάφορες οµάδες πίεσης, όπως ενώσεις αγροτών.

21 21 Τα µέσα που χρησιµοποιεί, επίσης, η οικονοµική διπλωµατία είναι τόσο οικονοµικού όσο και πολιτικού χαρακτήρα. Υπάρχουν, ωστόσο, αρκετά ζητήµατα που θα πρέπει να τύχουν περισσότερης εξεργασίας. Λόγου χάρη πως προσδιορίζονται και πως συνδέονται οι πολιτικοί µε τους οικονοµικούς στόχους στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής καθώς επίσης και ποιοι τελικά θα πρέπει να προσδιορίζουν τους σηµαντικότερους στόχους της οικονοµικής διπλωµατίας, η αγορά, δηλαδή οι επιχειρήσεις ή η πολιτική ηγεσία. Εάν, τέλος, η τάση είναι να υπάρχει ολοένα και µεγαλύτερη συµµετοχή της αγοράς µε ποιο τρόπο θα µπορεί αυτή να έχει όσο µεγαλύτερη δηµοκρατική νοµιµοποίηση;

22 22 Βιβλιογραφία Baldwin, David. Economic Statecraft, Princeton: Princeton University Press, Βαρβαρούσης, Πάρις. ιεθνείς σχέσεις και εξωτερική πολιτική στον 21 ο αιώνα, Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήσης, Bayne, Nicholas and Stephen Woolcock. What is Economic Dipomacy? in. The New Economic Diplomacy.Decision- Making and Negotiation in International Economic Relations, edited by Nicholas Bayne,and Stephen Woolcock Aldershot: Ashgate,2003, Berridge, G.R. ιπλωµατία. Θεωρία και πρακτική, Αθήνα: Εκδόσεις Κωνσταντίνου Τουρίκη,2007. De la Carrière, Carron. La diplomatie économique. Le diplomate et le marchè, ParIs : Economica, Carr, Edward Hallett. H Εικοσαετής κρίση, : Εισαγωγή στη µελέτη των διεθνών σχέσεων, Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση, Coolsite, Rik. Trade and Diplomacy: The Belgian Case International Studies Perspectives, Vol. 5, 2004, άµτσας, Σπύρος. ιεθνείς Σχέσεις και Παγκοσµιοποίηση, Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη, Drezner, Daniel W. The Trouble with Carrots: Transaction Costs, Conflict Expectations, and Economic Inducements in Jean Marc Blanchard et al. Power and the Purse. Economic Statecraft, Independence and National Security, London:Frank Cass, 2000, Gilpin, Robert. US power and the multinational corporation: the political economy of foreign direct investment, London: MacMillan Press,1976. Gilpin, Robert. The Political Economy of International Relations, Princeton: Princeton University Press Giplin, Robert. Η πρόκληση του παγκόσµιου καπιταλισµού. Η παγκόσµια οικονοµία στον 21 ο αιώνα, Αθήνα: Εκδόσεις Ποιότητα, Grosse, Robert. The Bargaining View of Government- Business Relations in International Business and Government Relations edited by Robert Grosse, Cambridge : Cambridge university Press, Holsti, K.J. International Politics,London: Prentice Hall,1974. Jackson, Robert and Georg Sørensen. Θεωρία και µεθοδολογία των διεθνών σχέσεων. Η σύγχρονη συζήτηση, Αθήνα: Gutenberg,2006.

23 23 Jones, R.J. Berry. Ed. Routledge Encyclopedia of International Political Economy, London: Routledge, Καλλιώρας, Ηλίας. ιεθνής Πολιτική Οικονοµία. Θεωρητικές προσεγγίσεις και πλούτου σε διεθνικό επίπεδο, Αθήνα: Ι.Σιδέρης,1998. Keohane, Robert and Joseph Nye. Transnational Relations and World Politics, International Organiyation, Vol.25, No.3, Κιτωνάκης, Νίκος και Αντώνης Κόντης..(2005), «Πολυεθνική επιχείρηση ως φορέας παγκοσµιοποιηµένης οικονοµικής δράσης» στο ιεθνής Πολιτική Οικονοµία. Θεωρία, δοµή και προκλήσεις της παγκόσµιας οικονοµίας, επιµέλεια από Αντώνη Κόντη και Χαράλαµπο Τσαρδανίδη, Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση, Κοτζιάς, Νίκος. «Παγκοσµιοποίηση και εξωτερική πολιτική» στο Σύγχρονη ελληνική εξωτερική πολιτική. Μια συνολική προσέγγιση, επιµέλεια από τον Παναγιώτη Τσάκωνας. Αθήνα: Ι.Σιδέρης, Τόµος Α, 2003, Κουλουµπής, Θεόδωρος. ιεθνείς Σχέσεις, Εξουσία και ικαιοσύνη, Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση, Κουσκουβέλης, Ηλίας. Εισαγωγή στις διεθνείς σχέσεις, Αθήνα: Ποιότητα,2004. Lawton, Thomas and James Rosenau and Amy Verdun, Introduction: Beyond the Confines in Strange Power. Shaping the Parameters of International Relations and International Political Economy, edited by Thomas Lawton and James Rosenau and Amy Verdun, Aldershot: Ashgate, 2000, Lee, Donna. The Growing Influence of Business in U.K. Diplomacy, International Studies Perspectives, Vol.5,2004, Λιαργκόβας, Παναγιώτη. «Η νέα διεθνής πολιτική οικονοµία» στο Σύγχρονα προβλήµατα διεθνών σχέσεων επιµέλεια από Μιχάλη Τσινισιζέλης και Κώστα Υφαντή. Αθήνα: Ι.Σιδέρης, 2000, Mearsheimer, John J. Η τραγωδία της πολιτικής των µεγάλων δυνάµεων, Αθήνα: Εκδόσεις Ποιότητα- W.W. Norton & Company, Πάγκαλος, Θεόδωρος, «Η ελληνική οικονοµική διπλωµατία στα πλαίσια της παγκοσµιοποίησης των αγορών, Αγορά χωρίς Σύνορα, Τόµος 3, Τεύχος 3, 1998,

24 24 Palmer, John. Economic Diplomacy in World Politics. An Introduction edited by James N. Rosenau et al, New York: The Free Press, 1976, Πατρινός, ηµήτριος.( ιεθνές και Εξαγωγικό Marketing στα πλαίσια της παγκοσµιοποίησης, Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση, Σκλιάς, Παντελής. «Η διεθνής πολιτική οικονοµία και ο ρόλος των µη κυβερνητικών οργανώσεων στη διεθνή αναπτυξιακή συνεργασία» στο Η διπλωµατία της κοινωνίας των πολιτών επιµέλεια από Παντελή Σκλιά και Αστέρη Χουλιάρα.Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση, 2002,29-72, Strange, Susan. "International Economics and International Politis: A case of mutual neglect", International Affairs, Vol. 46, No. 2,1970, Strange. Susan. The Retreat of the State. The Diffusion of Power in the World Economy. Cambridge: Cambridge University Press, Strange. Susan. An International Political Economy Perspective in Governments, Globalisation and International Business edited by John H. Dunnig, Oxford: Oxford University Press, 1999: Στυλιανού Αλέξανδρος και Χαράλαµπος Τσαρδανίδης. «ιεθνής Πολιτική Οικονοµία: Το τέλος µιας σχέσης αµοιβαίας απάρνησης µεταξύ πολιτικής και οικονοµίας» στο ιεθνής Πολιτική Οικονοµία. Θεωρία, δοµή και προκλήσεις της παγκόσµιας οικονοµίας επιµέλεια από Αντώνη Κόντη και Χαράλαµπο Τσαρδανίδη, Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση/ Ινστιτούτο ιεθνών Οικονοµικών Σχέσεων, 2005, Τσαρδανίδης, Χαράλαµπος. «Εξωτερική πολιτική και αναπτυξιακή βοήθεια:τα κίνητρα των δωρητών» στο Η διεθνής αναπτυξιακή βοήθεια προς τον 21 ο αιώνα επιµέλεια από Αστέρη Χουλιάρα, Αθήνα: Εξάντας/Ινστιτούτο ιεθνών Οικονοµικών Σχέσεων, 1998, Τσαρδανίδης, Χαράλαµπος. Το σύστηµα λήψης αποφάσεων στην εξωτερική πολιτική. Θεωρητικές προσεγγίσεις για το εσωτερικό και το διεθνές περιβάλλον, Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση, Τσαρδανίδης, Χαράλαµπος και Αστέρης Χουλιάρας, «Η άνοδος και η πτώση του Ελληνικού Σχεδίου για την Ανασυγκρότηση των Βαλκανίων», Αγορά χωρίς Σύνορα, Τόµος 11, Τεύχος 1, 2005, Wallace, Walllace. Establishing the Boundaries in The Nature of Foreign Policy: A Reader edited by James Barber and Michael Smith, Edinbugh:Holmes McDougall/ The Open University Press, 1974, Woolcock, Stephen. Theoretical Analysis of Economic Diplomacy in. The New Economic Diplomacy.Decision- Making and Negotiation in International

25 25 Economic Relations edited by Nicholas Bayne,and Stephen Woolcock, Aldershot: Ashgate,2003, Χαροκόπος,Μιχαήλ. «Το ελληνικό σχέδιο για την οικονοµική ανασυγκρότηση των Βαλκανίων (ΕΣΟΑΒ)». Αγορά χωρίς Σύνορα, Τόµος 11, Τεύχος 4, 2006, Χουλιάρας, Αστέρης. «Το επτά παράδοξα της ελληνικής κρατικής αναπτυξιακής βοήθειας», Αγορά χωρίς Σύνορα,Τόµος 9, Τεύχος 2, 2003,

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Περιεχόμενα ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ

10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ 10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ Όπως είδαµε στην Ενότητα 9, οι ΑΞΕ µπορούν να έχουν πολλές θετικές επιδράσεις στις χώρες υποδοχής τους. Οι αναµενόµενες αυτές θετικές επιδράσεις τους οδηγούν συχνά στην

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ: Η ΘΕΣΜΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΝΩΜΕΝΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΕ ΔΙΕΘΝΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ

2. Η ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ: Η ΘΕΣΜΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΝΩΜΕΝΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΕ ΔΙΕΘΝΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ 2. Η ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ: Η ΘΕΣΜΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΝΩΜΕΝΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΕ ΔΙΕΘΝΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ 2.1 Προσδιοριστικοί παράγοντες των εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΕΣΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗ: Άννα Διανά ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΕΛΤΙΟΥ: 3 ΑΘΗΝΑ 6/11/2015 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

AΠΟΦΑΣΗ 1/503/13.3.2009 του ιοικητικού Συµβουλίου Θέµα: Αποδεκτή πρακτική αγοράς: Αγορά ιδίων µετοχών και διακράτησή τους για µελλοντική απόκτηση µετοχών άλλης εταιρείας. Λαµβάνοντας υπόψη: Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Συνδυάζοντας το Υπόδειγµα του Ricardo µε τα Υποδείγµατα των Εξειδικευµένων Συντελεστών και Hechscher Ohlin 1 Κοινά Στοιχεία των Υποδειγµάτων που Βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής:

ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ. Τα βασικά σηµεία του νέου αναπτυξιακού είναι τα εξής: ΝΕΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ Ο νέος αναπτυξιακός νόµος αποσκοπεί στη δηµιουργία ενός ισχυρού πλαισίου κινήτρων και διαδικασιών µε σκοπό την ενίσχυση των επενδύσεων (εγχώριων και ξένων άµεσων), τη διεύρυνση των επιλέξιµων

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου 1 Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστηµα δεν υπάρχουν µόνο οι µεγάλες δυνάµεις αλλά επίσης υπάρχουν µεσαίες, µικρές ή και πολύ µικρές δυνάµεις. Βέβαια η διαµόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Α. Η χρηµατοοικονοµική επιστήµη εξετάζει: 1. Τον κόσµο των χρηµαταγορών,των κεφαλαιαγορών και των επιχειρήσεων 2. Θέµατα που περιλαµβάνουν τη χρονική αξία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΤΙΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗΣ Η

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗΣ Η ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗΣ Η σχέση της Αμυντικής Βιομηχανίας και των ΕΔ στον Τομέα της Έρευνας και Ανάπτυξης Ο ρόλος του Χρήστη ΓΕΕΘΑ/Δ2 - ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ 7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο

Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο Εισαγωγή 0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ σελ. 04 Τι είναι το Οικουμενικό Σύμφωνο; 05 06 06 Οι 10 αρχές του Οικουμενικού Συμφώνου Γιατί μια διεθνής Πρωτοβουλία; Ποιοι συμμετέχουν; Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Σύνοψη Το παρόν υπόμνημα εξετάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ Σε περιφερειακό επίπεδο, αποτελεί κρίσιµης σηµασίας ζήτηµα η στήριξη, µε τη µορφή της άµεσης κεφαλαιουχικής ενίσχυσης, των µικροµεσαίων επιχειρήσεων.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή

Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου Université de Paris Dauphine Ινστιτούτο Διπλωματίας Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη των εκπροσώπων της ελληνικής βιομηχανίας για μια ΝΕΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Διακήρυξη των εκπροσώπων της ελληνικής βιομηχανίας για μια ΝΕΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Διακήρυξη των εκπροσώπων της ελληνικής βιομηχανίας για μια ΝΕΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Η βιομηχανική πολιτική αποτελεί εθνική ανάγκη για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, την οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Δήμητρα Κονδύλη, ερευνήτρια ΕΚΚΕ Καλαμάτα 6/6/2010 Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία στον τομέα ένταξης μεταναστών Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες Βασικές αρχές: Αλληλεγγύη Κοινωνική συνοχή Υπεροχή του ατόμου έναντι του κεφαλαίου, Κοινωνική υπευθυνότητα και δημοκρατική λήψη αποφάσεων Στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Τα Εργαλεία και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Εμπορικής Πολιτικής

Τα Εργαλεία και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Εμπορικής Πολιτικής Τα Εργαλεία και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Εμπορικής Πολιτικής Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Καθ. Γ. Αλογοσκούφης, Διεθνής Καθ. Γ. Αλογοσκούφης, Διεθνής Οικονομική, 1 Οικονοµική, 2013 2012 Ποια Είναι τα Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Το σταυροδρόμι της ανάπτυξης της Κοινωνικής Οικονομίας στην Ελλάδα. Προοπτικές, κίνδυνοι και επιλογές

Το σταυροδρόμι της ανάπτυξης της Κοινωνικής Οικονομίας στην Ελλάδα. Προοπτικές, κίνδυνοι και επιλογές Το σταυροδρόμι της ανάπτυξης της Κοινωνικής Οικονομίας στην Ελλάδα. Προοπτικές, κίνδυνοι και επιλογές Δημήτρης Ζιώμας Ερευνητής, Επιστημονικός Υπεύθυνος Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Οικονομίας ΕΚΚΕ «ΣΥΝ-ΕΠΙΧΕΙΡΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ Πρόταση για ρύθμιση δανείων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων 1. Ελληνική Οικονομία και Τουρισμός Ο τουρισμός είναι σημαντικός τομέας για την ελληνική οικονομία από απόψεως

Διαβάστε περισσότερα

9. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ

9. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ 9. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ 9.1 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ Ποιες είναι οι κυριότερες επιπτώσεις των ΑΞΕ στη χώρες στις οποίες πραγµατοποιούνται; Σε αυτό το ερώτηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΩΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΗΜΕΔΑΠΗΣ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΒΑΘΜΙΔΑ. Στρατιωτικών Επιστημών

ΜΗΤΡΩΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΗΜΕΔΑΠΗΣ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΒΑΘΜΙΔΑ. Στρατιωτικών Επιστημών ΜΗΤΡΩΑ ΜΕΛΩΝ για τα γνωστικά αντικείμενα α. «Διεθνείς Σχέσεις με έμφαση στη Διατλαντική Αμυντική Συνεργασία» και β. «Στρατηγική Αμυντική Ανάλυση με έμφαση στις κοινότητες ασφαλείας» Α/Α ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΩΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΗΜΕΔΑΠΗΣ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΒΑΘΜΙΔΑ. Στρατιωτικών Επιστημών

ΜΗΤΡΩΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΗΜΕΔΑΠΗΣ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΒΑΘΜΙΔΑ. Στρατιωτικών Επιστημών ΜΗΤΡΩΑ ΜΕΛΩΝ για τα γνωστικά αντικείμενα α. «Διεθνείς Σχέσεις με έμφαση στη Διατλαντική Αμυντική Συνεργασία» και β. «Στρατηγική Αμυντική Ανάλυση με έμφαση στις κοινότητες ασφαλείας» Α/Α 1 ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση. στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές

Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση. στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές 1 Εισαγωγή Οι σύγχρονες τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας (Information and Communication Technology, I.C.T.) καθώς και οι ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΣ Α Γενική Γραµµατεία ηµόσιας ιοίκησης & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ

ΥΠΕΣ Α Γενική Γραµµατεία ηµόσιας ιοίκησης & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Γενική Γραµµατεία ηµόσιας ιοίκησης& Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΑ ΙΚΤΥΑ Ο ΠΥΛΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΠΟΧΗ & ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες:

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες: Business Plan Το επιχειρηµατικό πλάνο αποτελεί το πρώτο και µερικές φορές το µοναδικό έγγαφο κείµενο που παρουσιάζει ολοκληρωµένα την επενδυτική πρόταση, γι' αυτό πρέπει να είναι ρεαλιστικό και εφικτό,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 11: Διεθνείς Χρηματοδοτικοί Οργανισμοί Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΥΕΛΠΙΔΩΝ

ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΥΕΛΠΙΔΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΥΕΛΠΙΔΩΝ Μητρώα γνωστικού αντικειμένου «Στρατηγική Αμυντική Ανάλυση με έμφαση στις κοινότητες ασφαλείας» Εγκρίθηκαν κατά τη συνεδρίαση Υπ. Αριθμ. «4» της ΑΣ 02/2/204 επικυρώθηκαν κατά

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 3: ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Οικονομικών παρουσίασε στη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013)

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) 1. Κοινή Γεωργική Πολιτική 1.1. Μεταρρύθµιση της ΚΓΠ Τον Ιούνιο 2003 εγκρίθηκε µια εκ θεµελίων µεταρρύθµιση της Κοινής Γεωργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

ιεθνής Αναπτυξιακή Συνεργασία και ο σηµαντικός ρόλος της Υ..Α.Σ. (Υπηρεσία ιεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας)

ιεθνής Αναπτυξιακή Συνεργασία και ο σηµαντικός ρόλος της Υ..Α.Σ. (Υπηρεσία ιεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας) ιεθνής Αναπτυξιακή Συνεργασία και ο σηµαντικός ρόλος της Υ..Α.Σ. (Υπηρεσία ιεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας) Η Ελλάδα διαθέτει 15ετή εµπειρία στη διεθνή αναπτυξιακή συνεργασία. Είναι επίσηµο µέλος της

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού

Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού - Σύμφωνα με την αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος, οι χώρες που αντιμετωπίζουν διαφορετικό κόστος ευκαιρίας στην παραγωγή τωναγαθώνμπορούνναωφεληθούναπότηνεξειδίκευσηκαιτο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον ΠΡΟΒΟΛΗ & ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. Δημοκρατίας 20, Ηράκλειο Κρήτης 71306 Tηλ: ++30 2810 / 343458 / 341096 Fax: / 343459 E-mail : info@crete-exporters.com Web site : www.crete-exporters.com Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου.

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου. Ομιλία της Συνηγόρου του Πολίτη Καλλιόπης Σπανού στη Διεθνή Συνδιάσκεψη της ΟΚΕ στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με θέμα: «Μια ολοκληρωμένη και κοινή μεταναστευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Μαθημάτων Συνεταιριστικής Εκπαίδευσης της Συνεταιριστικής Επιχείρησης του Mondragon (ΜCC)

Κύκλος Μαθημάτων Συνεταιριστικής Εκπαίδευσης της Συνεταιριστικής Επιχείρησης του Mondragon (ΜCC) Κύκλος Μαθημάτων Συνεταιριστικής Εκπαίδευσης της Συνεταιριστικής Επιχείρησης του Mondragon (ΜCC) προώθηση από το Δίκτυο Κ.Α.Π.Α. (Κοινωνικής Αλληλεγγύης & Περιφερειακής Ανάπτυξης) Ενότητα 1: Τα κλειδιά

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ (www.gnto.gov.gr) v Ίδρυση: έτος 1950 v Αποστολή: οργάνωση, ανάπτυξη και προώθηση του τουρισµού στην Ελλάδα v Δράσεις: τουριστική

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο.

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια της οργάνωσης: ως ενέργεια: ρύθµιση των σχέσεων ανάµεσα στα µέλη

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες Επικοινωνίας και Τηλεργασία: : Κατάσταση και Προοπτικές στην Ελλάδα

Νέες Τεχνολογίες Επικοινωνίας και Τηλεργασία: : Κατάσταση και Προοπτικές στην Ελλάδα Νέες Τεχνολογίες Επικοινωνίας και Τηλεργασία: : Κατάσταση και Προοπτικές στην Ελλάδα Οµάδα Εργασίας Γ2 Συντονιστές: Νατάσα Κωνσταντέλου, Ερευνήτρια ' ΕΠΙΣΕΥ- ΕΜΠ Αγγελική Πουλυµενάκου, Επικ. Καθηγήτρια,

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Υγεία. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Υγεία. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014 ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Υγεία Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 1 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές φίλες και φίλοι,

Αγαπητές φίλες και φίλοι, Αγαπητές φίλες και φίλοι, Θα ήθελα πρώτα απ όλα να σας ευχαριστήσω θερμά που μας τιμάτε με την παρουσία σας στη σημερινή ενημερωτική εκδήλωση-ημερίδα, για την παρουσίαση των νέων διαδικτυακών υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Λήμνος, 10 14 Μαΐου 2014

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Λήμνος, 10 14 Μαΐου 2014 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Για τις ανάγκες του ρεπορτάζ σας παραθέτουµε στη συνέχεια τα δύο κείµενα.

Για τις ανάγκες του ρεπορτάζ σας παραθέτουµε στη συνέχεια τα δύο κείµενα. Αθήνα, 19 Ιουνίου 2015 Υπογράφηκε µεταξύ του υπουργού ΠΑΠΕΝ Π. Λαφαζάνη και του υπουργού Ενέργειας της Ρωσικής Οµοσπονδίας A. Novak το µνηµόνιο συνεργασίας για τον Νότιο Ευρωπαϊκό Αγωγό Κοινή δήλωση του

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Συντοµογραφίες ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΙΚΑΙΟΥ 1. Εννοιολογικός προσδιορισµός 1. Σύνολο ειδικών διατάξεων 2. Η εξυγίανση ως µορφή συλλογικής εκτέλεσης 3. Ανάγκη συνύπαρξης εξυγιαντικής

Διαβάστε περισσότερα

1. ΚΥΠΕ 2. ΠΟΛΙΤΗΣ NEWS 3. SIGMALIVE 4. Από την πλευρά τους, CIPA δια του προέδρου του Χριστόδουλου Αγκαστινιώτη και CIBA δια του προέδρου του και πρώην υπουργού Υγείας, Φρίξου Σαββίδη, έκαναν λόγο για

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση Ε.Ε. και Ρωσίας σε θέµατα Αγορών Φυσικού Αερίου και Κλιµατικής Αλλαγής

Αλληλεπίδραση Ε.Ε. και Ρωσίας σε θέµατα Αγορών Φυσικού Αερίου και Κλιµατικής Αλλαγής Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11/05/2014, Παν. Πειραιώς Αλληλεπίδραση Ε.Ε. και Ρωσίας σε θέµατα Αγορών Φυσικού Αερίου και Κλιµατικής Αλλαγής Δρ. Αθανάσιος Δαγούµας Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

Οι Όροι που χρησιμοποιούνται στο παρόν μνημόνιο (συμπεριλαμβανομένου του προοιμίου) έχουν την ακόλουθη έννοια:

Οι Όροι που χρησιμοποιούνται στο παρόν μνημόνιο (συμπεριλαμβανομένου του προοιμίου) έχουν την ακόλουθη έννοια: Αθήνα, 19 Ιουνίου 2015 ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 27 Αυγούστου 2015 Αποτελέσµατα Β Τριµήνου / Α Εξαµήνου 2015 Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης Ο Όµιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. www.aidfunding.mfa.gr

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ. www.aidfunding.mfa.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ www.aidfunding.mfa.gr ΠΥΛΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΩΝ ειδικη γραμματεια αξιοποιησησ διεθνων προγραμματων www.aidfunding.mfa.gr Αγαπητοί φίλες και φίλοι, σε ένα ολοένα

Διαβάστε περισσότερα