AΛKYONH ΠEPIO IKH EK OΣH TOY ΣYΛΛOΓOY AMEA NAYΠAKTIAΣ KAI ΩPI OΣ «AΛKYONH»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "AΛKYONH ΠEPIO IKH EK OΣH TOY ΣYΛΛOΓOY AMEA NAYΠAKTIAΣ KAI ΩPI OΣ «AΛKYONH»"

Transcript

1 EKEMBPIOΣ 2006 TEYXOΣ 2 ΠEPIO IKH EK OΣH TOY ΣYΛΛOΓOY AMEA NAYΠAKTIAΣ KAI ΩPI OΣ Όσο περισσότερο σ έχει αγγίξει η θλίψη, τόσο περισσότερη χαρά µπορείς να νοιώσεις.

2 ΑΛΚΥΟΝΗ Ενηµερωτικό, κοινωνικό και πολιτιστικό περιοδικό. Έτος ιδρύσεως: 2005 Αριθµός φύλλου: 2 ιεύθυνση: Π. Ρήγα 4, Ναύπακτος Τηλ/φαξ: Ιδιοκτήτης: Σύλλογος ΑµEΑ Ναυπακτίας & ωρίδος «ΑΛΚΥΟΝΗ» Εκδότης: Το.Σ. του συλλόγου «ΑΛΚΥΟΝΗ» Πρόεδρος: Βασιλική Παναγοπούλου Αντιπρόεδρος: Θάνος Ρισβάς Γραµµατέας: Βασιλική Αδραχτά Ταµίας: Σταύρος ηµητρόπουλος Μέλος: Μιλτιάδης Κατσίκας Συντακτική επιτροπή: Θάνος Ρισβάς Βασιλική Παναγοπούλου Βασιλική Αδραχτά Καλλιτεχνική επιµέλεια: H Συντακτική επιτροπή Φωτογραφίες εργαστηρίου: Από τα αρχεία του συλλόγου Όσοι εργάζονται για το περιοδικό «ΑΛΚΥΟΝΗ» δεν αµείβονται, είναι εθελοντές. Το περιοδικό διανέµεται δωρεάν. εκτές οποιεσδήποτε προσφορές. Tα ενυπόγραφα άρθρα δεν εκφράζουν οπωσδήποτε τις απόψεις του Συλλόγου. Παρακαλούµε, οι εργασίες σας να είναι γραµµένες σε ηλεκτρονική µορφή. O ζωγραφικός πίνακας του εξώφυλλου (έργο της Σοφίας Σιδηροπούλου) φιλοτεχνήθηκε ως αφίσσα γιά την ηµερίδα του Συλλόγου, που αφορούσε την προσβασιµότητα, στις ΠEPIEXOMENA Λίγα λόγια από µας...3 Tµήµατα ένταξης...4 ραστηριότητες του Συλλόγου...6 Σε σένα γιε µας!...6 ιεκδικήσεις...7 Λογοθεραπεία...8 Eµπειρίες και βιώµατα...10 Tα παιδιά δηµιουργούν και προτείνουν...13 ραστηριότητες του Συλλόγου...14 Aπό τη ζωή στο Σύλλογο...16 Προσβασιµότητα, κλειδί κοινωνικής δικαιοσύνης...18 Συνέντευξη...22 Λίγα λόγια για τα αδέρφια των παιδιών µε ειδικές ανάγκες...24 Ένα Σχολείο για όλους...26 Λέσχη ειδικά για µέλη...28 Ένα µεγάλο ευχαριστώ...30 Eυχές...31

3 Λίγα λόγια από µας... Αγαπητοί µας φίλες και φίλοι, Είµαστε ευτυχείς που σήµερα κρατάτε στα χέρια σας το 2ο τεύχος του περιοδικού µας. Πέρασε ακριβώς ένας χρόνος, από την έκδοση του 1ου τεύχους και είµαστε ξανά µαζί σας. Bασική υποχρέωση και ανάγκη του.σ. του συλλόγου είναι η επικοινωνία µαζί σας και η ενηµέρωσή σας για τις δραστηριότητες, τις διεκδικήσεις, την εκπαίδευση των παιδιών µε ειδικές ανάγκες, την πρόσβαση, την απασχόληση, την καταπολέµηση του κοινωνικού αποκλεισµού και των διακρίσεων, που βιώνουν καθηµερινά οι άνθρωποι µε αναπηρία και οι οικογένειές τους. Ένα χρόνο µετά οφείλουµε να ευχαριστήσουµε όλους εσάς που µε την αγάπη, τη βοήθεια και τις παρατηρήσεις σας, συµβάλατε στη βελτίωση των προσπαθειών µας για να γίνει η φωνή µας πιο ηχηρή, πιο δυνατή στα αυτιά των αρµοδίων. Αυτό το τεύχος, αξίζει να το ξεφυλλίσετε γιατί στην Ναύπακτο τα τελευταία τρία χρόνια, έχουν συντελεστεί σηµαντικές µεταβολές που αφορούν τον τοµέα της αναπηρίας. Όµως ο δρόµος είναι µακρύς και δύσκολος, αφού νέες διεκδικήσεις είναι στη σκέψη του. Σ. του συλλόγου και πιστεύουµε οι πιο ουσιαστικές. Επίσης, σε άρθρα αυτού του τεύχους αποτυπώνεται ο αγώνας για την κατάκτηση του αυτονόητου για τους ανθρώπους µε αναπηρία. Όπως αντιλαµβάνεστε αγαπητοί µας φίλοι ο αγώνας µας σιγά - σιγά και µε την δική σας υποστήριξη δικαιώνεται. Ήδη αυτή τη στιγµή, τα παιδιά µας απασχολούνται ολόκληρη την ηµέρα µε επίσηµες δοµές από την πολιτεία, µε µόνιµο και εξειδικευµένο προσωπικό και εµείς έχουµε περισσότερο χρόνο για να ασχοληθούµε µε τους επόµενους και µακροπρόθεσµους στόχους του συλλόγου µας. Σας ευχαριστούµε για την ευαισθησία σας και σας υποσχόµαστε ότι µε περισσότερη ευθύνη τα φτερά της Αλκυόνης θα αγκαλιάζουν όποιον έχει ανάγκη από ζεστασιά και αγάπη. Σας ευχόµαστε Χρόνια Πολλά Καλά και Ειρηνικά Χριστούγεννα Και το 2007 να φέρει Υγεία, Αγάπη, Υποµονή και Ευτυχία. Από την συντακτική οµάδα 3

4 Τµήµατα Ένταξης: Προάγγελος συνεκπαίδευσης όλων των µαθητών του Δημήτρη Ζησιμόπουλου* Ε δώ και λίγα χρόνια ο σύλλογος «Αλκυόνη» με την υποδειγματική δράση του ταράζει τα λιμνάζοντα νερά της πόλης μας φέρνοντας στο προσκήνιο ένα σημαντικό κοινωνικό θέμα: αυτό της εκπαίδευσης των παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές Α ανάγκες (ε.ε.α.). ναμφίβολα έχουν γίνει σημαντικά βήματα μέχρι εδώ, ο δρόμος ωστόσο είναι μακρύς, δύσβατος και σε κάποιες των περιπτώσεων αχάραγος. Λέμε συχνά στην Ειδική Αγωγή «Αν δεν γνωρίζεις που θέλεις να πας πως θα ξέρεις ότι έφτασες» εννοώντας ότι η δυσκολία της εκπαίδευσης των ατόμων με ε.ε.α. απαιτεί μία σαφή στοχοθεσία, έναν καλοχαραγμένο δρόμο προκειμένου να μην χαθούμε στον κυκεώνα των δυσκολιών που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε. Είναι ίσως καιρός μετά από τα επιτεύγματα των τελευταίων ετών, την ίδρυση του Ειδικού σχολείου Ναυπάκτου, των τμημάτων ένταξης, του ΕΕΕΚ Ναυπάκτου και του Κέντρου Δημιουργικής Απασχόλησης (ΚΔΑΠ) να επαναπροσδιορίσουμε τη στόχευσή μας προκειμένου να διατηρήσουμε την παρούσα δυναμική και στα επόμενα χρόνια. Ο στόχος της εκπαίδευσης των παιδιών με ε.ε.α. προς τον οποίο θα πρέπει να κατατείνουν οι προσπάθειές μας εφεξής έχει προσδιοριστεί εδώ και μία δεκαπενταετία σε διεθνές επίπεδο και αποτελεί την αιχμή του δόρατος των διεκδικήσεων στο χώρο της Ειδικής Αγωγής. Στις μέρες μας εξακολουθεί να είναι επίκαιρο το σύνθημα «Ένα σχολείο για όλους», το οποίο ασφαλώς δεν αφορά απλώς και μόνο στο αίτημα της εκπαίδευσης όλων ανεξαιρέτως των παιδιών. Δεν θα πρέπει επίσης να μας αρκεί ένα σχολείο για όλους, στο οποίο η συνεκπαίδευση θα διασφαλίζει τη χωρική μόνο ενσωμάτωση των μαθητών με ε.ε.α., όπως γίνεται με το Ειδικό σχολείο Ναυπάκτου και το ΕΕΕΚ, τα οποία συστεγάζονται με σχολεία της γενικής εκπαίδευσης. Στόχος μας θα πρέπει να είναι, στο βαθμό πάντα που είναι εφικτή, η κοινωνική και η εκπαιδευτική ενσωμάτωση των συγκεκριμένων μαθητών στο χώρο της κανονικής τάξης του σχολείου της γειτονιάς Η τους. δομή για την επίτευξη του στόχου αυτού υπάρχει και δεν είναι άλλη από τα τμήματα ένταξης, τα οποία υποστηρίζουν σε ένα πρώτο στάδιο την ένταξη και προοπτικά σε βάθος χρόνου την ενσωμάτωση των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στο χώρο του γενικού σχολείου. Όπως ρητά αναφέρεται στο νόμο 2817/2000 «Οι μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες μπορεί να φοιτούν: α) Στη συνήθη σχολική τάξη με παράλληλη στήριξη από εκπαιδευτικό ειδικής αγωγής και β) Σε ειδικά οργανωμένα και κατάλληλα στελεχωμένα τμήματα ένταξης που λειτουργούν μέσα στα σχολεία της γενικής και τεχνικής * Ο Δημήτρης Ζησιμόπουλος είναι ειδικός παιδαγωγός. Εργάζεται στο τμήμα ένταξης του 6ου Δ.Σ. Ναυπάκτου. 4

5 επαγγελματικής εκπαίδευσης. Όταν η φοίτηση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες καθίσταται ιδιαίτερα δύσκολη στις παραπάνω δομές τότε (και μόνο τότε) η εκπαίδευση των παιδιών παρέχεται σε αυτοτελή σχολεία ειδικής Σ αγωγής». τα τμήματα ένταξης του 3ου, του 4ου και του 6ου Δ.Σ. Ναυπάκτου που λειτουργούν εδώ και λίγα χρόνια τη φετινή σχολική χρονιά φοιτούν 25 μαθητές. Οι περισσότεροι εξ αυτών αντιμετωπίζουν ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, όπως είναι η δυσλεξία ή προβλήματα λόγου. Φοιτούν ωστόσο και αρκετοί μαθητές με πιο σοβαρές δυσκολίες που λίγα χρόνια πριν θα βρίσκονταν σε ένα ειδικό σχολείο. Παρακολουθούν τα μαθήματα της κανονικής τάξης και συνήθως για μία ώρα την ημέρα επισκέπτονται το τμήμα ένταξης προκειμένου να λάβουν ειδική μαθησιακή βοήθεια. Τα αποτελέσματα στον μαθησιακό τομέα είναι ενθαρρυντικά. Πιο σημαντικά ωστόσο είναι τα κοινωνικά οφέλη που αποκομίζουν όλοι ανεξαιρέτως οι μαθητές από τη συμβίωση στον ίδιο χώρο. Αναπτύσσονται μεταξύ τους στάσεις αλληλοαποδοχής, υποστήριξης και ανεκτικότητας, αίρονται οι προκαταλήψεις και αναγνωρίζεται η διαφορετικότητα των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές Α ανάγκες. υτή βέβαια είναι η αισιόδοξη όψη του ζητήματος. Σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα ένα 10% του μαθητικού πληθυσμού αντιμετωπίζει κάποια μέτρια ή σοβαρή δυσκολία μάθησης και προσαρμογής. Με άλλα λόγια από τους 1550 περίπου μαθητές που φοιτούν στα δημοτικά σχολεία της περιοχής μας ένα 10% δηλ. περίπου 150 μαθητές εμφανίζουν κάποια ειδική εκπαιδευτική ανάγκη. Εξ αυτών, μόνο οι 25 μαθητές, όπως σας ανέφερα, φοιτούν στα τρία τμήματα ένταξης. Για τους υπόλοιπους δε λαμβάνεται καμία μέριμνα, γεγονός που καταδεικνύει την αναγκαιότητα της δημιουργίας αντίστοιχων τμημάτων και σε άλλες σχολικές μονάδες της πόλης μας. Α πό τις παραπάνω επισημάνσεις προκύπτουν, όπως είναι εύλογο, σημαντικά ερωτήματα. Ποια μέριμνα λαμβάνεται από την Πολιτεία για την προσχολική εκπαίδευση των συγκεκριμένων μαθητών; Τι απογίνονται οι μαθητές με ε.ε.α. όταν μεταβαίνουν στο Γυμνάσιο; Όπως ρητά αναφέρεται στο νόμο 2817/2000 προβλέπεται η ίδρυση τμημάτων ένταξης στην προσχολική και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Στην πόλη μας ήδη λειτουργεί τμήμα ένταξης στο 3ο Νηπιαγωγείο, ενώ ιδρύεται και το πρώτο τμήμα ένταξης στο 3ο Γυμνάσιο Ναυπάκτου. Είναι βέβαιο ωστόσο ότι δεν αρκούν. Επείγει η δημιουργία περισσότερων τμημάτων που θα υποστηρίξουν τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς στο δύσκολο έργο τους. Πέρα από τις διοικητικές ενέργειες όμως που θα πρέπει να επισπευσθούν, προέχει η διασφάλιση της βούλησης όλων των εμπλεκόμενων προσώπων, κυρίως των γονέων και των εκπαιδευτικών για την αντιμετώπιση του σοβαρού αυτού ζητήματος. Η εγκατάλειψη της πολιτικής του αποκλεισμού των μαθητών από τα σχολεία της γενικής εκπαίδευσης είναι γεγονός πλέον με νόμο της Πολιτείας. Η υιοθέτηση ωστόσο των αρχών της ένταξης και η αναδόμηση του εκπαιδευτικού μας συστήματος με την εφαρμογή της αρχής της συνεκπαίδευσης προϋποθέτει εκ μέρους μας την αποδοχή της νέας πραγματικότητας και την προσωπική μας δέσμευση για την προάσπιση των δικαιωμάτων όλων ανεξαιρέτως των μαθητών. 5

6 ΣÅ ΣÅÍA ΓΙΕ ΜAΣ! Μια εικόνα από τα παιδικά µας χρόνια αναδύεται πολύ συχνά στο νου. Η εικόνα ενός νέου ανθρώπου, λίγο µεγαλύτερου από σένα, µε ένα σωρό όνειρα στο µυαλό και στη ψυχή! Και τα όνειρα αυτά χρωµατισµένα πάντα στο ροζ! Όταν θα µεγαλώσω έως ότου µεγαλώσαµε. Όταν θα σπουδάσω µέχρι που σπουδάσαµε. Όταν θα πετύχω στο επάγγελµά µου και πετύχαµε. Όταν θα κάνω οικογένεια κι αυτό έγινε! Μέσα στα ροζ όνειρα υπήρχε φυσικά και το αυτονόητο: Μια οικογένεια µε γερά παιδιά! Όταν γεννήθηκες σε δεχθήκαµε σαν Άνοιξη, σαν θείο δώρο, µε µεγάλη χαρά και έκπληξη για την οµορφιά σου. Ήσουν ενάµισι χρόνων όταν σηµάδια στη συµπεριφορά σου έκρυβαν την απειλή µιας επερχόµενης οδύνης! Αργά βασανιστικά σε ένα χρόνο σιγουρευτήκαµε: εν θα εξελιχθείς φυσιολογικά. Πάντα θα υστερείς και θα χρειάζεσαι για όλη σου τη ζωή προστασία. Ήσουν ένα παιδί µε αναπηρία! Το σοκ µεγάλο. Οι νύχτες άγρυπνες. Ο πανικός παντού στη ψυχή µας. Συγκλονισµένοι από το ανεπάντεχο, µάνα και πατέρας σου στεκόµασταν παγωµένοι πάνω απ τα γκρεµισµένα όνειρα που κάναµε για σένα. Κι εσύ κούρνιαζες στην αγκαλιά µας, ήρεµος, γαλήνιος περιµένοντάς µας να το συνειδητοποιήσουµε, να το αποδεχθούµε να το συνηθίσουµε. Ώσπου εµείς να ξεπεράσουµε τα ερωτηµατικά µας για το τι µπορεί να έφταιξε, τις ενοχές µας γα τυχόν ευθύνη µας, τη ντροπή µας για την αποτυχία µας να σε παρουσιάσουµε τέλειο στη κοινωνία, εσύ µας περίµενες! Η παρουσία σου σταθερή µας έδειχνε ένα δρόµο χωρίς επιστροφή, µια διαδροµή που φάνταζε µονόδροµος. Έπρεπε να χάσουµε για να ξαναβρούµε τον ίδιο µας τον εαυτό. Έπρεπε να φτάσουµε στον πάτο του πηγαδιού για να αρχίσουµε να ανεβαίνουµε. Έπρεπε να κλάψουµε µέχρι την κάθαρση για ν ανοίξουν τα παράθυρα της ψυχής σ ένα νέο κόσµο Και τον ακολουθήσαµε το µονόδροµο µε θέληση µε πείσµα! Και τότε Έγινες ένα από τα παιδιά µας! Ήσουν πάντα κοντά µας σε όλες τις εκδηλώσεις της ζωής µας!. Είχες τις ίδιες ευκαιρίες εκπαίδευσης µε τα αδέρφια σου!. Μας θύµιζες κάθε στιγµή ν αγωνιζόµαστε για τα αυτονόητα δικαιώµατά σου. Σε επιβάλαµε πρώτα στη ψυχή µας και έπειτα στον κόσµο, έτσι όπως είσαι, µε τη δυσκολία σου, µε την αναπηρία σου! 6

7 Και συ µας έδωσες σαν αντάλλαγµα µια ζωή ζώσα! Σε σένα οφείλουµε ότι ανακαλύψαµε τη χαρά της κάθε στιγ- µής! Αυτής της στιγµής που έχει άλλη διάσταση, γίνεται µοναδική όσο γνωρίζουµε ότι αυτή είναι η ευκαιρία µας να τη ζήσουµε. Λίγο αργότερα ίσως δεν µας επιτραπεί από τις δικές σου προέχουσες ανάγκες. Σε σένα οφείλουµε την ευαισθησία µας στον ανθρώπινο πόνο. Σε σένα οφείλουµε την πίστη µας στο δικαίωµα που έχει κάθε ανθρώπινη ύπαρξη να είναι µοναδική. Εσύ µας δίδαξες πως τίποτα δεν είναι δεδοµένο και πως αυτό που φαντάζει µακρινό, αδιάφορο και υπόθεση άλλων, µπορεί σε µια στιγµή να γίνει η δική σου οδυνηρή καθηµερινότητα! Σ ευχαριστούµε για τα δώρα σου! Σου οφείλαµε γιε µας αυτή την εξοµολόγηση. Ίσως γιατί.. Σ αγαπάµε τόσο πολύ που µας έδειξες και την άλλη πλευρά του φεγγαριού που λίγοι ξέρουν! Σ αγαπάµε τόσο πολύ που µας δίδαξες το βαθύτερο νόηµα της ζωής! Σ αγαπάµε τόσο πολύ γιατί υπάρχεις! Εσύ γιε µας κάρβουνο αναµµένο που έγινες χρυσάφι! Γ - B ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ... Αγαπητέ µου συµπολίτη, είµαι εγώ και πάλι που σου απευθύνω το λόγο, ο Φώτης, ο Γιάννης, ο Κωστής, η Μαρία, ο Μιχάλης, η Φωτεινή. Εγώ που την προηγούµενη φορά σε παρακάλεσα µέσα από αυτή την στήλη να µου δώσεις πίσω το χώρο µου για να περάσω. Εγώ που σου ζήτησα να πάψεις να µε πληγώνεις µε την αδιαφορία σου και τον ωχαδελφισµό σου. Εγώ που σου ζήτησα να γίνεις εσύ πρώτος παράδειγµα για όλους τους υπόλοιπους, ανοίγοντάς µου δρόµο να διαβώ. Αγαπητέ µου φίλε, ούτε για µια φορά δεν µε σκέφτηκες, ούτε για µια φορά δεν ντράπηκες όταν απλώνεις τα εµπορεύµατά σου στο δικό µου πεζοδρόµιο. Και όµως, όταν ο σύλλογός µας οργάνωσε την ηµερίδα για την προσβασιµότητα µου υποσχέθηκες Και είµαι εγώ, φίλε µου που παρ όλα τα καθηµερινά µου προβλήµατα κάνω υποµονή και παρακαλώ. Ως πότε θα βλέπω την θάλασσα από το µπαλκόνι µου, ως πότε θα απλώνω το χέρι µου και δεν θα την φτάνω; Ως πότε θα βλέπω το ηλιοβασίλεµα µέσα από το τζάµι του σπιτιού µου; Ως πότε θα πρέπει να σε παρακαλώ για να µου ανοίξεις τον δρόµο µου; Φίλε µου, µη µε προσπερνάς γιατί αυτό µε σκοτώνει. Απάντησέ µου και πες την άποψή σου ειλικρινά και θαρραλέα, και µην περιµένεις τον γείτονά σου να κάνει το πρώτο βήµα. Κάντο ΕΣΥ και θα δεις τι όµορφα θα αισθανθείς. 7

8 Λ O Γ O Θ E P A Π E I A MIXOY HMHTPA ΛOΓOΘEPAΠEYTPIA Λογοπεδικός ή Λογοθεραπευτής είναι ο επιστήµονας, που φέρει την ευθύνη της πρόληψης, θεραπείας και επιστηµονικής µελέτης της ανθρώπινης επικοινωνίας και των διαταραχών που συνδέονται µε αυτή, σε παιδιά και ενήλικες. Ο λόγος εµφανίζεται αυτόµατα στα παιδιά, χωρίς να τους τον διδάξουµε. Κάθε φυσιολογικό παιδί είναι εφοδιασµένο µε ένα πλήρη γλωσσικό εξοπλισµό, ο οποίος του επιτρέπει να εµφανίσει, να αναπτύξει και να εξελίξει το λόγο του, χωρίς να απαιτούνται κάποια ιδιαίτερα εξωτερικά ερεθίσµατα. Τα πιο σηµαντικά χρόνια για την ανάπτυξη της γλώσσας είναι από 1,6 έως 4,6 χρονών. Το παιδί στην ηλικία των 4 έως 5 χρονών πρέπει να έχει ολοκληρώσει, αν όχι πλήρως, τότε σε ικανοποιητικό βαθµό, την οργάνωση του φωνολογικού του συστήµατος και η οµιλία του να είναι κατανοητή. Ωστόσο, υπάρχουν παιδάκια που καθυστερούν να εµφανίσουν λόγο ή υπάρχουν παιδιά που αρχίζουν να µιλούν κανονικά αλλά καθυστερούν να εξελίξουν τους υπόλοιπους τοµείς του λόγου( αναπτυξιακή καθυστέρηση του λόγου). Προϋπόθεση γι αυτό είναι ότι η καθυστέρηση του λόγου αφορά την παραγωγή του λόγου και όχι την κατανόηση του, τον εξωτερικό λόγο δηλαδή, και όχι τον εσωτερικό. 8 ΤΑ ΑΙΤΙΑ Η καθυστέρηση του λόγου µπορεί να αντανακλά κάποιες γενικότερες καθυστερήσεις και διαταραχές στην ανάπτυξη του παιδιού: Γλωσσική διαταραχή ως αποτέλεσµα περιβαλλοντικής αποστέρησης: Το παιδί µπορεί να αρρώστησε, οι γονείς ενδέχεται να µην του µιλάνε καθόλου, ή διότι δεν έχει τα ερεθίσµατα που αντιστοιχούν στην ηλικία του. Γλωσσική διαταραχή ως αποτέλεσµα κώφωσης και βαρηκοΐας Γλωσσική διαταραχή ως αποτέλεσµα συναισθηµατικής ή ψυχιατρικής διαταραχής. Γλωσσική ιαταραχή ως αποτέλεσµα γενικής νοητικής µειονεξίας ή ε- γκεφαλικής βλάβης, αυτό ενδέχεται να είναι στο πλαίσιο κάποιας νευρολογικής διαταραχής, ενός µεταβολικού νοσή- µατος. (Αυτισµός, Σύνδροµα, νοητική υστέρηση, εγκεφαλική Πάρεση). Αµιγείς διαταραχές στην οµιλία, δηλαδή, δυσφωνία, τραυλισµός, δυσαρθρία, απραξία. Αµιγώς γλωσσική διαταραχή (Ειδική Γλωσσική ιαταραχή-sli). υσφασία ή κρανιοεγκεφαλική κάκωση εξ αιτίας εγκεφαλικού τραύ- µατος και αφού είχε αναπτυχθεί ο λόγος. Αυτοί λοιπόν είναι οι λόγοι που µπορούν να προκαλέσουν µια γενικότερη καθυστέρηση στις γνωστικές ικανότητες, οι οποίες εκδηλώνονται σαν καθυστέρηση λόγου. Σ αυτές τις περιπτώσεις η καθυστέρηση λόγου είναι πλέον σύµπτωµα.

9 ΣΤΑ ΙΑ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Για την εκτίµηση των γλωσσικών προβληµάτων είναι απαραίτητη η γνώση των σταδίων γλωσσικής ανάπτυξης. Από την ηλικία των τριών µηνών τα παιδιά παράγουν φωνήεντα, επικοινωνούν µε ήχους, α, ε, γ κ.λπ. Γύρω στην ηλικία των έξι µηνών αρχίζουν να εµφανίζουν συλλαβές, λένε µαµααα, µπαµπααα. Στην ηλικία των δέκα-δεκαεπτά µηνών αρχίζουν να εµφανίζουν συνειδητές λέξεις, εκτός από «µαµά» και «µπαµπά». Γύρω στην ηλικία των 18 µε 24 µηνών αρχίζουν και βάζουν δυο λεξούλες µαζί: «µαµά άτα», «µπαµπά νάνι». Περίπου στην ηλικία των δυόµισι ετών, οι προτάσεις τους εµπλουτίζονται µε συνεχώς καινούριες λέξεις, και συνήθως αποτελούνται από τρεις λέξεις. Από τα τρία χρόνια αρχίζουν να δηµιουργούν σωστές, από συντακτικής και γραµµατικής πλευράς, προτάσεις. Όταν κλείσουν τα τέσσερα χρόνια, τα παιδιά οφείλουν να έχουν ένα λόγο σωστό, που να περιλαµβάνει πάνω από τρεις χιλιάδες λέξεις και να µπορούν να φτιάξουν προτάσεις, οι οποίες να είναι γραµµατικά και συντακτικά σε γενικές γραµµές, σωστές. Στην ηλικία των 7 χρονών το παιδί πρέπει να χρησιµοποιεί σωστά την γραµµατική σε ποικίλες προτάσεις και ερωτήσεις. Μέχρι αυτή την ηλικία, το παιδί έχει µάθει ότι χρειάζεται να ξέρει για την γλώσσα τώρα το µόνο που χρειάζεται είναι να µάθει νέα πράγµατα για να µιλάει γι αυτά. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΟΝΙΩΝ Κατ αρχήν να εντοπίσουν το πρόβληµα και να ζητήσουν βοήθεια. Να βοηθήσουν στην αποκατάσταση του. Ο ρόλος τους είναι σηµαντικός και συµπληρωµατικός σε αυτόν του λογοθεραπευτή. Θα πρέπει να αναλάβουν τη λογοθεραπεία του παιδιού στο σπίτι, παίρνοντας οδηγίες από τον ειδικό και επαναλαµβάνοντας αυτά που ο ειδικός κάνει στο παιδί κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Να µιλούν κανονικά, χρησιµοποιώντας γραµµατικά σωστές προτάσεις και απλές λέξεις. Να µην χρησιµοποιούν την «µωρουδίστικη» γλώσσα. Να µιλούν στο παιδί όσο µπορούν περισσότερο και να του εξηγούν όσα µπορούν περισσότερο σύνθετα πράγµατα. Να εµπλουτίζουν το λεξιλόγιο του και να του εξηγούν λέξεις που δεν καταλαβαίνει. Να διαβάζουν συχνά παραµύθια και βιβλία στα παιδιά τους. Να ενθαρρύνετε µια θετική στάση προς την ανάγνωση και το λόγο. Επίσης, όσο λιγότερο χρόνο γίνεται να παρακολουθούν τηλεόραση. Η τηλεόραση καθυστερεί την εµφάνιση του λόγου, διότι είναι παθητικό µέσο. ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ Η καλή λεκτική επικοινωνία µε τους άλλους είναι απαραίτητη για την οµαλή συναισθηµατική και κοινωνική εξέλιξη του παιδιού. Εάν κάτι σας ανησυχεί είναι προτιµότερο να αποτανθείτε σε έναν λογοπεδικό. Η πρόληψη και η έγκαιρη παρέµβαση είναι πάντοτε καλύτερες από την εδραίωση του προβλήµατος και την εµφάνιση δευτερογενών ψυχολογικών προβληµάτων. Η µη έγκαιρη αντιµετώπιση των διαταραχών λόγου και οµιλίας, µπορεί να οδηγήσει σε δυσκολίες µάθησης και σχολική αποτυχία. 9

10 Οµιλία της Βασιλικής Αδραχτά στην εκδήλωση του συλλόγου µας στις 4/12/2005 Κυρίες και κύριοι, Αποχαιρετώντας σας απόψε, θα ή- θελα θερµά να σας ευχαριστήσω εκ µέρους όλου του.σ. του συλλόγου, που για άλλη µια φορά ενώνετε την φωνή σας µαζί µε την δική µας, έτσι ώστε να γίνει ακόµα πιο δυνατή, ακόµα πιο ισχυρή. Η παρουσία όλων σας είναι συγκινητική κι αποτελεί για µας, αυτό που λέγεται κινητήρια δύναµη. Οι συγκυρίες της ζωής, ο Θεός, η πραγµατικότητα, η τύχη, όπως θέλει το ονοµάζει ο καθένας µας, επέβαλλαν σε µερικούς από εµάς, σε µερικούς από εσάς να ζούµε στην άλλη πλευρά του φεγγαριού. Εκεί που δεν είναι όλα ρόδινα, ούτε τόσο εύκολα, εκεί που η ταχύτητα και η οργάνωση της ζωής λειτουργούν λίγο πιο αργά. Εκεί που δυστυχώς η καθηµερινότητα αναλώνεται στην συνεχή διεκδίκηση, εκεί που οι αυτονόητες παροχές χρειάζονται αγώνα και κραυγή. Κι όµως πόσο όµορφη είναι η ζωή ακόµα κι εκεί. Πόσες όµορφες, γλυκές στιγµές δεν ζήσαµε και θα ζήσουµε ακόµα, πόσο απολαµβάνουµε το γέλιο, την οµορφιά, την οικογένεια, πόσα καινούργια πράγµατα και πόσες ιδιαίτερες και εκπληκτικές εµπειρίες δεν γνωρίσαµε. Μάθαµε και µαθαίνουµε µέσα από την διαφορετικότητα, για µια άλλη αντίληψη ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ 10 & BΙΩΜΑΤΑ της ζωής, µάθαµε στους πιο αργούς ρυθµούς και στην υποµονετική διεκδίκηση. Μάθαµε την επιµονή και γιορτάσαµε για τις κατακτήσεις µας, κατακτήσεις πολύ απλές και καθηµερινές, που για τους περισσοτέρους ανθρώπους είναι αγαθά δεδοµένα, αλλά όχι και για µας. Μάθαµε να χαλιναγωγούµε την απογοήτευση και να δυναµώνουµε την πίστη µας και τα θέλω µας. Μάθαµε ότι κάθε τι που µας συµβαίνει είναι γιατί µας οδηγεί σ ένα στόχο,στην εκπλήρωση ενός σχεδίου ουράνια ζωγραφισµένου. Κι αν εσύ αγαπηµένε µου δεν έχεις δυο πόδια που να στέκονται όρθια, έχεις τέσσερα των αγαπηµένων σου γονιών, για να σε οδηγούν στη ζωή, για να αγωνίζονται µαζί σου και να απολαµβάνουν το κάθε τι που καταφέρνεις µόνος σου, αλλά κι όχι µόνο, έµαθες κι εµάς πως µπορούµε να είµαστε δυνατοί όταν χρειάζεται. Κι αν εσύ δεν έχεις δυο µάτια για να βλέπουν, έχεις πολλά των α- γαπηµένων σου που σε οδηγούν χέρι µε χέρι στη ζωή, αλλά κυρίως έχεις τα µάτια της ψυχής σου και ζωγραφίζεις το µέλλον σου όπως εσύ το φαντάζεσαι, κι όχι µόνο, αλλά έµαθες κι εµάς να βλέπουµε µε τα µάτια της ψυχής µας και να χρωµατίζουµε τα γκρίζα τοπία. Κι αν εσύ δεν έχεις δυο χέρια που να µπορούν ν αγγίξουν, µας αγγίζεις µε την καρδιά και το µυαλό σου και µε τα φωτεινά σου µάτια, κι όχι µόνο, αλλά έµαθες κι εµάς ν αγγίζου- µε ο ένας τον άλλον µε την καρδιά.

11 Κι αν εσύ γλυκέ µου, δεν καταλαβαίνεις τα πάντα και µας κοιτάς µε µάτια γεµάτα απορία, τι πειράζει, ο Θεός σου έδωσε τον δικό σου κόσµο φτιαγµένο όπως εσύ τον θέλεις και µια µεγάλη αγκαλιά που να χωράει κι εµάς µέσα. Αυτός είναι ο σκοπός της διαφορετικότητας, είτε την ζούµε, είτε απλά την συναντάµε γύρω µας. Να δούµε την ζωή από την άλλη πλευρά, να την χαιρόµαστε µε άλλη αντίληψη, µε άλλο τρόπο. Να γίνουµε πιο υπο- µονετικοί, πιο ώριµοι, ν απλώνουµε το χέρι µας πιο εύκολα και να µάθουµε, ναι! να µάθουµε και να αντιληφθούµε ότι στη ζωή δεν υπάρχει φυσιολογικό. Είναι τόσες οι δυνατότητες και οι ικανότητες των ανθρώπων µε δυσκολίες, που κάθε µέρα µας εκπλήσσουν οι τρόποι που σκέφτονται και χρησιµοποιούν για να µπορούν να συµµετέχουν ισάξια και ισότιµα στη ζωή. Ηάλλη πλευρά όµως είναι η παραδοχή ότι ο αγώνας και η καθηµερινή διεκδίκηση, η διαφορετική συµπεριφορά της κοινωνίας και της πολιτείας, η απογοήτευση και πολλά άλλα κάνουν την ζωή πολύ δύσκολη, πολύ κουραστική. Ο αγώνας τις περισσότερες φορές είναι ατελείωτος. Χρειάζεται δύναµη και σπρώξιµο πολύ για να διαβεί κανείς την ανηφόρα. Θα σας διαβάσω µια ιστοριούλα, ένα παραµύθι, τόσο απλό και τόσο διδακτικό. Θα είναι ένα σπρώξιµο γι αυτούς που κουράστηκαν, γι αυτούς που αναρωτιούνται, όπως α- κριβώς ήταν και για µένα. «Ήταν, λοιπόν, µια φορά στο δάσος τρία δένδρα, και το καθένα έκανε σχέδια και όνειρα για την µετέπειτα εξέλιξή του και πορεία. Είχαν οραµατισµό και ήξεραν τι ήθελαν για το µέλλον. Το πρώτο έλεγε: -Θα ήθελα να γίνω το πιο όµορφο ξυλόγλυπτο µπαούλο µε τα πιο ωραία σκαλιστά σχέδια, να αρέσω σε όλους και µέσα µου να κουβαλώ έναν πολύτιµο θησαυρό. Αυτό ήταν απλά το όνειρό του. Το δεύτερο έλεγε:- Θα ήθελα να γίνω από τα χέρια ενός άξιου ναυπηγού, ένα µεγάλο καράβι, να ταξιδεύω σε θάλασσες απέραντες, να είµαι γερό σκαρί, όµορφο, µεγαλόπρεπο και να µεταφέρω βασιλιάδες και επίσηµα πρόσωπα. Το τρίτο έλεγε:- Θα ήθελα απλά να γίνω το πιο ψηλό και δυνατό δέντρο του δάσους, έτσι ώστε οι άνθρωποι που θα µε βλέπουν εκεί στην κορυφή του βουνού να σκέπτονται τον ουρανό και τον Θεό. Όµως, πέρασαν χρόνια και τα πράγµατα δεν ήρθαν ακριβώς όπως τα είχαν σχεδιάσει. Ήρθαν υλοτόµοι στο δάσος, έκοψαν τα τρία δένδρα και τα µετέφεραν µακριά σε µια αποθήκη. Το πρώτο δένδρο ο ξυλουργός αντί για ξυλόγλυπτο µπαούλο το έκανε ένα απλό και ταπεινό παχνί. Το δεύτερο δένδρο που ήθελε να γίνει µεγάλο καράβι, κάποιοι φτωχοί ψαράδες το έκαναν ένα µικρό ψαροκάικο για να ψαρεύουν. Το τρίτο δένδρο που ήθελε να γίνει το ψηλότερο του δάσους, κάποιος ξυλοκόπος το πέταξε στην αποθήκη του και το ξέχασε. Πέρασαν χρόνια πολλά και τα δένδρα απογοητευµένα από την εξέλιξη των πραγµάτων, ξέχασαν ακόµα και να ονειρεύονται, έχασαν 11

12 την ελπίδα τους και δεν περίµεναν πια τίποτα καλό. Μια µέρα στο στάβλο που ήταν εκείνο το παχνί, ήρθαν ένας άνδρας και µια γυναίκα, κι εκεί η γυναίκα γέννησε ένα αγοράκι και το έβαλε µέσα στο παχνί. Ήταν ο Ιωσήφ και η Παναγία µε τον µικρό Χριστό. Και τοποθέτησαν µέσα σε εκείνο το παχνί, το θησαυρό των θησαυρών, και έγινε το πιο ευλογηµένο παχνί του κόσµου που το προσκύνησαν πλούσιοι και φτωχοί. Στο µικρό το ψαροκάικο, µετά από χρόνια µπήκαν κάτι ψαράδες. Ένας από αυτούς ξάπλωσε να ξεκουραστεί. Όµως ξέσπασε µεγάλη τρικυµία και κινδύνευαν να πνιγούν. Τότε ξύπνησαν εκείνον που κοιµόταν και αυτός είπε «Σιώπα - πεφίµωσο» και η θάλασσα ειρήνεψε. Ήταν ο Χριστός στη λίµνη Γεννησαρέτ. Έτσι και στο δεύτερο δένδρο εκπληρώθηκαν τα σχέδιά του και µετέφερε τον βασιλιά των βασιλέων και δοξάστηκε όσο κανένα άλλο καράβι στη γη. Το τρίτο δένδρο παρέµεινε ξεχασµένο στην αποθήκη, ώσπου κάποια µέρα το πήραν και το έκαναν Σταυρό. Και σ αυτόν τον Σταυρό, Σταύρωσαν το Χριστό. Έτσι το δένδρο αυτό έγινε ακόµα πιο ψηλό από όσο είχε φανταστεί, έφθασε στον Ουρανό και τον Θεό. Έγινε ουρανού ισοστάσιο.». Κυρίες και κύριοι, Πόσες φορές δεν έχουµε σχεδιάσει, δεν έχουµε ονειρευτεί αυτά που θέλουµε στη ζωή, απλά πράγµατα - ένα ωραίο σπίτι, µια καλή εργασία, ένα ταξίδι ίσως και πάνω απ όλα την υγεία µας. Και πόσες φορές δεν έχουµε σχεδιάσει ακόµα και τον τρόπο που θα τ αποκτήσουµε όλα αυτά. Και πόσες φορές τα πράγµατα ήρθαν τελείως διαφορετικά, αναγκάζοντάς µας ν αλλάξουµε σχέδια και να βάλουµε άλλες προτεραιότητες που ούτε καν τις φανταζόµασταν ποτέ. Τις περισσότερες φορές όµως, στο τέλος θ αποκτήσουµε κι εµείς αυτά που επιθυµούµε, µε τελείως διαφορετικό τρόπο και ίσως σε εντελώς άλλη χρονική στιγµή, αφού βέβαια έχουµε αναθεωρήσει πολλά από τα όνειρά µας. Βλέπετε λοιπόν πόσο µεγάλο ρόλο, για την εξέλιξη της ζωής µας παίζει η υποµονή, το θάρρος, η ελπίδα και η πίστη στον εαυτό µας και στις δυνατότητές µας. Τίποτα δεν χάνεται στη ζωή. Το κάθε τι, εύκολο ή δύσκολο µας οδηγεί στην κορυφή του βουνού, εκεί που µια µέρα θ αγγίξουµε κι εµείς τον ουρανό. Κι αν πάλι ποτέ δεν φτάσουµε, εκείνο που µετράει είναι ο αγώνας και η διαδροµή, έτσι δεν είναι; Το ταξίδι είναι η οµορφιά. Η σιγουριά ότι εσύ προσπάθησες για το καλύτερο. Αγαπητοί µου φίλοι Την δική µου πορεία, την ζωή µου, ποτέ δεν θα την σχεδίαζα και δεν θα την διάλεγα έτσι όπως ήρθε. Τώρα πια όµως και µε τίποτα δεν θα την άλλαζα. Σας ευχαριστώ 12

13 Τ α π α ι δ ι ά δ η μ ι ο υ ρ γ ο ύ ν... κ α ι π ρ ο τ ε ί ν ο υ ν Τα παιδιά του Kέντρου ηµιουργικής απασχόλησης (K AΠ), βεβαίως και µαγειρεύουν, µε τη βοήθεια του µάγειρα του K AΠ Eυθυµίου Kακούση, µέσα στα πλαίσια της «αυτόνοµης διαβίωσης». Σας παραθέτουµε µερικές από τις συνταγές που εκτελούν τα παιδιά στο Kέντρο. αφού τα ανακατέψουµε καλά, προσθέτουµε το κοτόπουλο σε κύβους. Το αφήνουµε να µαριναριστεί καλά για 1 ώρα σε δροσερό µέρος. Ύστερα, περνάµε το κοτόπουλο σε καλαµάκια για σουβλάκια και τα ψήνουµε γυρνώντας τα συχνά. Ψήνονται για 15 λεπτά. - Θρεπτική ανάλυση (ανά µερίδα) Πρωτεΐνες: 43 γρ. Λίπη: 13 γρ. Υδατάνθρακες: 61 γρ. Σουβλάκια από κοτόπουλο µε µπαχαρικά Προετοιµασία: 15 λεπτά ψήσιµο 15 λεπτά Υ λ ι κ ά γ ι α 4 ά τ ο µ α : 800 γρ. κοτόπουλο φιλέτο κοµµένο σε κύβους Για τη µαρινάδα: ½ κουταλάκι του γλυκού σκόνη κάρυ 2 κουταλάκια του γλυκού σκόνη κόλιανδρο 1 κουταλάκι του γλυκού κύµινο Λίγο πιπέρι και λίγο αλάτι 2 σκελίδες σκόρδο ψιλοκοµµένο 2 λεµόνια 2 τεµάχια γιαούρτι στραγγιστό ι α δ ι κ α σ ί α : Στίβουµε τα λεµόνια. Κάνουµε ένα µείγ- µα τα υλικά µας µέσα σε ένα µπολ και Mήλα ψητά στο αλουµινόχαρτο Προετοιµασία: 10 λεπτά Ψήσιµο: 20 λεπτά Υ λ ι κ ά γ ι α 4 ά τ ο µ α : 4 µήλα 40 γραµµάρια βούτυρο ηµιαλατ ι - σµένο 2 κουταλιές της σούπας µέλι 2 κουταλιές της σούπας κανέλα ι α δ ι κ α σ ί α : Καθαρίζουµε τα µήλα και τα κόβουµε σε λεπτές φέτες. Παίρνουµε 4 αλουµινόχαρτα και βάζουµε στο καθένα µερικές φέτες. Τις πασπαλίζουµε µε την κανέλα, τις ραντίζουµε µε το µέλι και ακουµπά- µε πάνω ένα µικρό κοµµάτι βούτυρο. Κλείνουµε καλά τα αλουµινόχαρτα και ψήνουµε για 20 περίπου λεπτά. Σερβίρονται χλιαρά. 13

14 ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ Ο Σύλλογος «ΑΛΚΥΟΝΗ» διανύει τον τέταρτο χρόνο της ζωής και δραστηριοποίησής του στο χώρο των ανθρώπων µε αναπηρίες. Αρκετοί από τους στόχους του Συλλόγου πραγµατοποιήθηκαν, κυρίως όσον αφορά τις δοµές εκπαίδευσης και απασχόλησης των παιδιών, γεγονός που µας γεµίζει ικανοποίηση και επιµονή στην περαιτέρω πορεία µας. Ε.Ε.Ε.Ε.Κ. Εργαστήρι Ειδικής Επαγγελµατικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης Ήταν στους στόχους και στις προτεραιότητές µας από το ξεκίνηµα της δηµιουργίας του Συλλόγου. Επίµονο αίτηµά µας προς το Υπουργείο, µε την υποστήριξη του Προϊσταµένου ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης Αιτ/νίας και µετά από παρέµβασή µας στον Περιφερειακό ιευθυντή Εκπαίδευσης υτικής Στερεάς έτυχε θετικής ανταπόκρισης. Αποτέλεσµα των παραπάνω ενεργειών ήταν το Ε.Ε.Ε.Ε.Κ. να αρχίσει τη λειτουργία του τον Ιανουάριο του Μέχρι σήµερα έχει στελεχωθεί κατά το µεγαλύτερο µέρος και λειτουργούν εργαστήρια πληροφορικής, αυτόνοµης διαβίωσης. Ενώ αναµένεται η λειτουργία εργαστηρίου υφαντουργικής και µικροξυλουργικής για παιδιά από 16 έως 24 ετών. Κ..Α.Π. ΑΜΕΑ Κέντρο ηµιουργικής Απασχόλησης για Άτοµα µε Ειδικές Ανάγκες Άλλο ένα επίµονο αίτηµά µας και όνειρο πολυπόθητο έλαβε σάρκα και οστά. Μετά από συντονισµένες ενέργειες του Συλλόγου «ΑΛΚΥΟΝΗ» και της Αναπτυξιακής Εταιρείας του ήµου Ναυπάκτου που ετοίµασε καί υπέβαλε τον σχετικό φάκελλο, εγκρίθηκε από την Περιφέρεια πρόγραµµα της Eυρωπαϊκής Ένωσης πενταετούς απασχόλησης παιδιών κατά τις απογευµατινές ώρες. Με τον τρόπο αυτό προσφέρεται µεγάλη ανακούφιση στις οικογένειες των παιδιών και απελευθερώνεται για τους γονείς χρόνος πολύτιµος για εργασία και για τις υπόλοιπες υποχρεώσεις της ζωής. Έτσι από τον Ιούνιο του 2006 η απασχόληση των παιδιών συνεχίζεται σε οργανωµένη δοµή. Ηµερίδα για την προσβασιµότητα στην πόλη Στις 14 Μαΐου 2006 πραγµατοποιήθηκε στην Παπαχαραλάµπειο Αίθουσα ηµερίδα από το Σύλλογο «ΑΛΚΥΟΝΗ» µε θέµα: «Ναύπακτος προσβάσιµη προσπελάσιµη φιλόξενη: Εφικτό ή Ουτοπία;». Για πρώτη φορά οι φορείς της πόλης και της Πολιτείας κλήθηκαν να καταθέσουν τις απόψεις τους για ένα πρόβληµα που ταλαιπωρεί καθηµερινά ό- λους τους κατοίκους της Ναυπάκτου πόσο µάλλον τους κινητικά ανήµπορους. 14

15 Ειδικοί επιστήµονες κατέθεσαν τις απόψεις τους και τις προτάσεις τους για τη λύση του προβλήµατος. Στους άµεσους στόχους του Συλλόγου περιλαµβάνεται η παρουσίαση των συ- µπερασµάτων της ηµερίδας και η διανοµή αντιτύπων από την καταγραφή της σε έντυπη και ηλεκτρονική µορφή. ηµιουργία θεατρικής οµάδας Ο Σύλλογος «ΑΛΚΥΟΝΗ» δηµιούργησε θεατρική οµάδα από τα παιδιά του Συλλόγου κάτω από την επίβλεψη και τις οδηγίες του ηθοποιού και σκηνοθέτη Σιούντα ηµήτρη. Ήδη η θεατρική οµάδα παρουσίασε το πρώτο έργο της «ΕΙΡΗΝΗ» του Α- ριστοφάνη σε εκδήλωση που πραγµατοποιήθηκε στο Σχολείο της Ρίζας από τον Εκπολιτιστικό Σύλλογο Ρίζας στις 10 Ιουλίου Εθελοντισµός Συνεχίσθηκαν κι αυτή τη χρονιά που πέρασε µε τη βοήθεια των εθελοντριών οι δραστηριότητες και η ψυχαχωγία των παιδιών του Συλλόγου. Αποτελεί αισιόδοξο µήνυµα για όλους µας το ότι συνεχώς δεχόµαστε στο γραφείο του Συλλόγου αίτησης εγγραφής εθελοντριών που διαθέτουν τον χρόνο και τις δεξιότητές τους στο Σύλλογο. Παραχώρηση οικήµατος από το Υπουργείο Υγείας Μεγάλο επίτευγµα για το Σύλλογό µας αποτελεί µετά από αίτηµά µας και συντονισµένες ενέργειές µας η παραχώρηση από το Υπουργείο Υγείας στό ήµο Nαυπάκτου µε εντολή αποκλειστικής χρήσης από τό Σύλλογο µονοκατοικίας, ώστε να χρησιµοποιηθεί για τις ανάγκες του. Το κτίριο έχει ανάγκη σοβαρής ανακαίνισης ζήτηµα που αποτελεί επόµενο στόχο για µας. Στο οίκηµα αυτό (παλιό ΠΙΚΠΑ) που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης ο Σύλλογος σχεδιάζει να στεγάσει (αφού ανακαινισθεί), το γραφείο του, Κέντρο Ηµέρας για παιδιά-ενήλικες µε ειδικές ανάγκες καθώς και ξενώνα βραχείας φιλοξενίας. Και ο Μεγάλος Στόχος Η ηµιουργία Πολυδύναµου Κέντρου όπου θα δηµιουργηθούν οι υποδοµές για δια βίου εκπαίδευση, ισόβια απασχόληση και βραχεία και µόνιµη διαβίωση όπου αυτό είναι ανάγκη. Προς αυτόν τον στόχο ήδη κατευθύνονται όλες οι προσπάθειες του Συλλόγου. Ιστοσελίδα Ο Σύλλογος µας απέκτησε ιστοσελίδα στο διαδίκτυο www. alkyoni amea. gr. και µπορείτε να την επισκέπτεστε και να πληροφορείσθε για ό,τι αφορά το Σύλογο. 15

16 AÐO TH ZÙH ÓTO ÓYËËOÃO Mια καινούργια χρονιά αρχίζει... Aπό τις εξόδους των παιδιών Aπό την Hµερίδα του Συλλόγου για την προσβασιµότητα

17 Xριστούγεννα 2005 Aπό την εκδήλωση της 3ης εκεµβρίου 2005 Aπόκριες 2006

18 Προσβασιµοτητα κλειδι κοινωνικησ δικαιοσυνησ του Θάνου Ρισβά, Aντιπρόεδρου του συλλόγου «Αλκυόνη», ιευθυντή του Ειδικού Σχολείου Ναυπάκτου, ειδικού παιδαγωγού. Με τον όρο προσβασιµότητα 1 νοείται το χαρακτηριστικό του περιβάλλοντος που επιτρέπει σε όλα τα µέλη της κοινωνίας χωρίς διακρίσεις φύλου, ηλικίας και λοιπών χαρακτηριστικών (σωµατική διάπλαση, δύναµη, αντίληψη κλπ) να µπορούν αυτόνοµα, µε ασφάλεια και µε άνεση να προσεγγίσουν και να χρησιµοποιήσουν τις προσφερόµενες υποδοµές, υπηρεσίες και αγαθά. Η προσβασιµότητα µπορεί να έχει ταυτιστεί µε τα άτοµα µε προβλήµατα των αναπήρων που αυτή τη στιγµή τα προσπερνούµε. Η αναπηρία είναι συνυφασµένη µε το περιβάλλον, αφού άτοµα "ανάπηρα" σε ένα περιβάλλον µπορεί να µην είναι "ανάπηρα" σε ένα άλλο περιβάλλον. υσκολίες στην προσέγγιση και χρήση των υποδοµών, υπηρεσιών και αγαθών αντιµετωπίζουν και άλλες πληθυσµιακές οµάδες, που αποτελούν σηµαντικό ποσοστό του συνολικού πληθυσµού (περίπου το 46 αναπηρία, όµως στην πραγµατικότητα αφορά το σύνολο του πληθυσµού γιατί µπορεί να αγγίξει τον καθένα σε οποιοδήποτε στάδιο της ζωής του, µόνιµα ή προσωρινά. Άλλωστε χρησι- µοποιώντας τον Αριστοτελικό όρο εί- µαστε, δυστυχώς, όλοι µας, εν δυνά- µει ΑµεΑ (Άτοµα µε Αναπηρία), αφού δε γνωρίζουµε το µέλλον. Γνωρίζουµε όµως από την άλλη, πως θα γεράσου- µε και θα αποκτήσουµε µερικά από τα 50%). Εµποδιζόµενα άτοµα εκτός των ΑµεΑ (που αποτελούν το 10% περίπου του πληθυσµού της χώρας) νοούνται τα νήπια και µικρά παιδιά, οι έγκυοι, οι συνοδοί µικρών παιδιών, οι υπερήλικες, οι µεταφορείς αντικειµένων, οι συνοδοί ΑµεΑ, οι µετανάστες, οι πρόσφυγες, όσοι έχουν παροδική ανικανότητα λόγω τραυµατισµού, λήψη φαρµάκων ή ναρκωτικών ουσιών. Η προσβασιµότητα αποτελεί θεµε- 1 Προσβασιµότητα και προσπελασιµότητα έχουν σχεδόν την ίδια σηµασία. Εάν προσπαθήσουµε να δώσουµε ένα λειτουργικό ορισµό της προσπελασιµότητας, τότε αυτός ο ορισµός θα είναι προσπελασιµότητα = απουσία εµποδίων. 18

19 λιώδη λίθο ενός ανθρωποκεντρικού βιώσιµου περιβάλλοντος και προαπαιτούµενο για κοινωνική δικαιοσύνη, αλληλεγγύη και ενσωµάτωση. Τα προσβάσιµα περιβάλλοντα είναι ασφαλέστερα περιβάλλοντα, συντελούν στην βελτίωση της ποιότητας της καθηµερινής ζωής όλων, προϋποθέτουν τον σχεδιασµό και την εγκατάσταση ειδικού βοηθητικού εξοπλισµού συµβάλλοντας στην ανάπτυξη της τεχνολογίας και βιοµηχανίας, αφού τα άτοµα µε αναπηρία επί ίσοις όροις α- ναπτύσσονται, κινούνται, σπουδάζουν και εργάζονται αυτοχρηµατοδοτώντας τελικά τις ανάγκες τους οδηγώντας την πολιτεία σε εξοικονόµηση πόρων. Είναι γεγονός αναµφισβήτητο ότι τα Άτοµα µε ειδικές ανάγκες στη χώρα µας ζουν ως πολίτες β κατηγορίας γιατί εκτός των άλλων αντιµετωπίζουν και προβλήµατα προσβασιµότητας τόσο στις κτιριακές υποδοµές, όσο στις µεταφορές και στην επικοινωνία, αν και έχουν σηµειωθεί κάποια θετικά βήµατα τα τελευταία χρόνια. Στην Αµερική και σε κάποιες χώρες της Ευρώπης, τα άτοµα µε αναπηρία κυκλοφορούν στο δρόµο, βρίσκονται ποιον να παρκάρει σε θέση αναπήρων, να κλείσει την πρόσβαση για τα αναπηρικά καροτσάκια κλπ. Είναι τρόπος ζωής. Αυτό που χρειάζεται, πέρα από νόµους (η χώρα µας διαθέτει νοµοθετικό πλαίσιο) και έργα, είναι να αλλάξει η νοοτροπία µας ως προς αυτό το ζήτηµα. Και αυτό για να γίνει χρειάζονται πολλές συντονισµένες και ταυτόχρονες ενέργειες. Πρέπει να αρχίσει να «περνάει» αρχικά στα παιδιά του ηµοτικού Σχολείου η έννοια του περιβάλλοντος, που επιτρέπει σε όλα τα µέλη της κοινωνίας χωρίς διακρίσεις φύλου, ηλικίας και λοιπών χαρακτηριστικών (αναπηρία, σωµατική διάπλαση, δύναµη αντίληψη, κ.λ.π.) να µπορούν αυτόνοµα, µε ασφάλεια και µε άνεση να προσεγγίσουν και να χρησιµοποιήσουν τις προσφερόµενες (υποδοµές) υπηρεσίες και αγαθά. Είναι απαραίτητο το «ξεκίνηµα» να γίνει: από τα Σχολεία όλων των βαθµίδων, την ευαισθητοποίηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τη συµβολή των Μ.Μ.Ε. και όλων των φορέων που εµπλέκονται στο πρόβληµα. Ειδικοί ε- πιστήµονες που θα συνεργαστούν µε ανάµεσα στους υπόλοιπους ανθρώπους, ζουν µια ζωή όσο το δυνατόν φυσιολογική. Είναι αδιανόητο για κάειδικούς παιδαγωγούς, παιδοψυχολόγους και επικοινωνιολόγους σε προγράµµατα που θα εφαρµοστούν το 19

20 ταχύτερο δυνατό στα σχολεία αρχικά και µε ποικιλία κοινωνικών µηνυµάτων από την τηλεόραση, θα πρέπει να αναλύσουν οπωσδήποτε τη διάσταση της έννοιας της προσβασιµότητας. Εκτός δηλαδή από τη διάσταση της φυσικής πρόσβασης, µπορεί ά- ραγε ένα ανάπηρο άτοµο να πάει όπου θέλει, όπου πρέπει, όπου έχει δικαίωµα να πάει; Του δίνονται οι δυνατότητες; Του επιτρέπεται από τη λειτουργία της σύγχρονης κοινωνίας να χρησιµοποιήσει την υπηρεσία και το αγαθό που θέλει, να επικοινωνήσει υποχρεώνει τους κατασκευαστές (µε την παράλληλη χορήγηση κινήτρων) να δηµιουργούν υποδοµές (ράµπες, ανελκυστήρες), ώστε να µπορεί ο ανάπηρος να επισκεφθεί συγγενείς, συνεργάτες και φίλους στο σπίτι ή στην εργασία τους. Οι άνθρωποι µε αναπηρία θα πρέπει να βγαίνουν περισσότερο έξω, ξεπερνώντας τις φοβίες τους και να υπάρξει επιπλέον και πρωτοβουλία από τους συλλόγους τους, ώστε να αναδείξουν και να στηρίξουν το πρόβληµά τους στην κοινωνία. και να πληροφορηθεί όπως όλοι, να προσπαθήσει µε µια έννοια να γίνει αυτεξούσιο; Έχει εν ολίγοις ανεµπόδιστη πρόσβαση στην αυτονοµία και την ασφάλεια, οι οποίες εν τέλει είναι οι καθοριστικές παράµετροι που διασφαλίζουν σε κάθε άτοµο την ε- λευθερία επιλογών σε κάθε στιγµή της ζωής του; Κι αν όχι, ποιοι είναι οι παράγοντες που δηµιουργούν τα εµπόδια; Η αρχή της επισκεψιµότητας έχει αρχίσει να εφαρµόζεται σε χώρες της Ευρώπης σε δηµόσιους και κοινόχρηστους χώρους όπου δεν υ- πάρχει υποδοµή προσβασιµότητας. Αφορά τους ιδιωτικούς χώρους (κτίρια), όπου χρειάζεται νόµος που θα 20 Κρίνεται απαραίτητη η διασφάλιση της προσβασιµότητας µε τη δηµιουργία ενός Εθνικού Σχεδίου ράσης, ώστε να έχουµε ένα «δίκτυο» από υποδοµές για την πρόσβαση των Αναπήρων, παρά να αναπτύσσουµε πολλές και µη συνδεόµενες µεταξύ τους δράσεις. Εάν προσπαθήσουµε να δώσουµε ένα λειτουργικό ορισµό της προσπελασιµότητας, τότε αυτός ο ορισµός θα είναι προσπελασιµότητα = απουσία εµποδίων. Μόνο όταν σχεδιάσουµε τις ίδιες υποδοµές, πρόσβασης και εξυπηρετήσεις για όλους τους χρήστες χωρίς διαφοροποιήσεις, θα µπορούµε να µιλάµε για τα Άτοµα µε αναπηρία ότι είναι πολίτες Α κατηγορίας.

21 Ο κ α θ ο λ ι κ ό ς σ χ ε δ ι α σ µ ό ς γ ι α ό λ ο υ ς : Καταργεί τις υψοµετρικές διαφορές ή εξοµαλύνει τις αναπόφευκτες Προβλέπει χώρους άνετους και ασφαλείς µε υποδοµή για την παραµονή και εξυπηρέτηση των ΑµΕΑ, όπως π.χ. ύπαρξη χώρων υγιεινής Επισηµαίνει εµπόδια και κινδύνους Απλοποιεί τον εξοπλισµό, κάνοντάς τον προσιτό σε όλους Προσθέτει αξία στο δοµηµένο περιβάλλον. Η βελτίωση της π ρ ο σ β α σ ι µ ό τ η τ α ς στην εκπαίδευση περιλαµβάνει: Τη βελτίωση της φυσικής πρόσβασης. Τη βελτίωση της προσβασιµότητας του εξοπλισµού των εκπαιδευτικών δοµών και την πρόβλεψη ειδικών βοηθηµάτων. Τη διασφάλιση της προσβασιµότητας του εκπαιδευτικού υ- λικού και της πληροφόρησης εν γένει και των εκπαιδευτικών µεθόδων Για το σχεδιασµό προσβάσιµων δοµών να λαµβάνονται υπόψη οι ανάγκες ενός ευρέως φάσµατος αναπηριών: κινητικές, προβλήµατα όρασης, ακοής, αντίληψης κλπ. Από τα παραπάνω τίθενται τα εξής ερωτήµατα: Η Ναύπακτος έχει πεζοδρόµια και δηµόσιους χώρους προσβάσιµους; Η Ναύπακτος έχει προσβάσιµα δηµόσια κτίρια; Όλοι έχουµε χρέος να αλλάξουµε την πόλη µας. Η προσβασιµότητα εξασφαλίζει την ισότητα, την αυτονοµία και την αξιοπρέπεια. Η Ναύπακτος έχει προσβάσιµα ιατρεία; Η Ναύπακτος έχει προσβάσιµες τράπεζες; Η Ναύπακτος έχει προσβάσιµες επιχειρήσεις (καταστήµατα, καφετέριες εργαστήρια, βιοτεχνίες, γραφεία ιδιωτών κλπ); Η Ναύπακτος έχει προσβάσιµους ναούς; Η Ναύπακτος έχει την υποδοµή για πρόσβαση στις παραλίες και στους χώρους αναψυχής; Η Ναύπακτος έ- χει προσβάσιµα µέσα µεταφοράς; Η Ναύπακτος προσφέρει ευκαιρίες στην εργασία στους ανθρώπους µε ειδικές ανάγκες (σωµατική α- ναπηρία, νοητική υστέρηση κλπ.); Η Ναύπακτος έ- χει προσβάσιµα σχολεία; Η Ναύπακτος έ- χει κατάλληλα κτίρια για την εκπαίδευση των µαθητών µε ειδικές ανάγκες; Μια επίσκεψη στους παραπάνω χώρους είναι αδιάψευστος µάρτυρας για την κατάσταση που επικρατεί. Βιβλιογραφία: Α. Λεβάντη Κ. Παπαµιχαήλ Ι Πολυχρονίου Μ. Χροστοφή, Σχεδιάζοντας για όλους οδηγίες σχεδιασµού, Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. Γραφείο µελετών ΑµεΑ, Αθήνα, Εθνική Συνοµοσπονδία Ατόµων µε Ειδικές Ανάγκες «Ε.Σ.Α.Ε.Α.» Έκθεση για την πρόσβαση των ατόµων µε ειδικές ανάγκες στο δοµηµένο περιβάλλον, τα µέσα µαζικής µεταφοράς και επικοινωνίας και την πληροφόρηση, Εθνική Ηµέρα Ατόµων µε Ειδικές Ανάγκες, Αθήνα 3 εκεµβρίου Tα σκίτσα είναι από τα πρακτικά του Eυρωπαϊκού Συµπόσιου. A. Λεβέντης, στο Kάϊλα M., Πολεµικός N., Φιλίππου Γ. «επιµ.» (1994). Mάϊος

22 Συνέντευξη µε την Προϊσταµένη του Γραφείου Κοινωνικής Πρόνοιας στη Ναύπακτο. ΕΡΩΤΗΣΗ: κα Aγγελική Ρήγα, είστε η προϊσταµένη του Γραφείου Κοιν. Πρόνοιας που εδρεύει στη Ναύπακτο. Τι ακριβώς είναι η Υπηρεσία αυτή; ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ευχαριστούµε θερµά για τη δυνατότητα που µας δίνετε, να αναφερθούµε στα προγράµµατα της Υπηρεσίας µας. Ερχόµενοι στο ερώτηµά σας τώρα, σας κάνουµε γνωστό ότι το Γραφείο Κοινωνικής Πρόνοιας εφαρµόζει τα Προγράµµατα του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης. ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι τα αντικείµενα µε τα οποία ασχολείται; ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Προγράµµατα οικ. ενίσχυσης: 1. Απροστάτευτων Παιδιών (µηνιαία) 2. Ανασφαλίστων ή έµµεσα ασφαλισµένων γυναικών σε κατάσταση µητρότητας (εφάπαξ) 3. Καυσίµων σε άτοµα µε παράλυση των κάτω άκρων (µηνιαία) 4. Τετραπληγικών Παραπληγικών ασφαλισµένων ηµοσίου (µηνιαία) 5. Τετραπληγικών Παραπληγικών ανασφαλίστων (µηνιαία) 6. Ατόµων Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιµία (µηνιαία) 7. Τυφλών (µηνιαία) 8. Κωφών (µηνιαία) 9. Ατόµων µε βαριά αναπηρία άνω του 67% (µηνιαία) 10. Ατόµων µε εγκεφαλική παράλυση 11. Ατόµων µε βαριά νοητική καθυστέρηση (µηνιαία) 12. Χανσενικών (µηνιαία) 13. Ανασφάλιστων υπερηλίκων που ζουν σε µισθωµένη κατοικία (µηνιαία) 14. Οικογενειών ή ατόµων που περιέρχονται σε κατάσταση ένδειας συνεπεία εκτάκτου γεγονότος (µηνιαία). Προγράµµατα Κοινωνικού περιεχοµένου: Ιδρυµατική Προστασία Ατόµων µε ειδικές ανάγκες και ηλικιωµένων. ικαστική συµπαράσταση Ατόµων µε ειδικές ανάγκες. Εποπτεία και Έλεγχος των Ιδρυµάτων - Θεσµός Κοινωνικού Συµβούλου, για τους ιδιώτες που ασκούν Κοινωνική Πρόνοια. Πέραν τούτων, το Γραφείο Κοινωνικής Πρόνοιας παρέχει κοινωνική Προστασία για την έκδοση βιβλιαρίων ανασφαλίστων σε ειδικές κατηγορίες πληθυσµού, εκδίδει κάρτες µετακίνησης Ατόµων µε ειδικές ανάγκες, πραγµατοποιεί Κοινωνικές Έ- 22

23 ρευνες για υιοθεσίες ανηλίκων. Στηρίζει και προστατεύει αποφυλακιζόµενα άτοµα, µονογονεϊκές οικογένειες, αθιγγάνους. ΕΡΩΤΗΣΗ: Πώς ο πολίτης µπορεί να βοηθηθεί από την Υπηρεσία σας; ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Μπορεί κανείς να απευθυνθεί στην Υπηρεσία µας και εφόσον συντρέχουν οι κατά νόµο προϋποθέσεις, να τύχει στήριξης, σύµφωνα µε τα προαναφερθέντα προγράµµατα. ΕΡΩΤΗΣΗ:Ποιος ο ρόλος του Κοινωνικού Λειτουργού; ΑΠΑΝΤΗΣΗ: ιενεργεί Κοινωνικές Έρευνες και συντάσσει ανάλογες εκθέσεις για: 1. Το πρόγραµµα ενίσχυσης απροστάτευτων παιδιών 2. Τη χορήγηση εφάπαξ οικονοµικών ενισχύσεων σε άτοµα που περιέρχονται σε κατάσταση ένδειας συνεπεία εκτάκτου γεγονότος. 3. Την ιδρυµατική Προστασία ατόµων µε ειδικές ανάγκες και υπερηλίκων. 4. Την ικαστική Συµπαράσταση. 5. Τους ιδιώτες που ασκούν Κοινωνική Πρόνοια στα πλαίσια του θεσµού του Κοινωνικού Συµβουλίου. 6. ιάφορες περιπτώσεις µε κοινωνικά προβλήµατα, κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας ή αιτηµάτων από άλλες Υπηρεσίες. Παράλληλα στηρίζει και κατευθύνει άτοµα που βρίσκονται σε δυσµενή ψυχολογική θέση συνεπεία διαφόρων παραγόντων. ΕΡΩΤΗΣΗ: Υπάρχει συνεργασία της Υπηρεσίας σας µε το Γραφείο Υποστήριξης που εδρεύει στη Ναύπακτο (Ψανή); ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Υπάρχει άµεση συνεργασία µε την Υπηρεσία Στήριξης καθώς επίσης και µε το «Πρόγραµµα Βοήθεια στο σπίτι» και τις λοιπές Υπηρεσίες. ΕΡΩΤΗΣΗ: Υπάρχει επάρκεια προσωπικού στην Υπηρεσία σας για τις ανάγκες της πόλης µας; ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Οι αναγκαιότητες προνοιακού χαρακτήρα συνεχώς αυξάνονται. Οι εξελίξεις στις Κοινωνικές Επιστήµες είναι ραγδαίες και σηµαντικές. Κρίνεται απαραίτητη η ψυχολογική στήριξη από εξειδικευµένους επιστήµονες των ατόµων και οικογενειών που απευθύνονται για οικονοµική ενίσχυση στην Υπηρεσία µας. Συνάγεται λοιπόν ότι η στελέχωση της Υπηρεσίας µε εξειδικευµένο προσωπικό είναι συνεχής και αναγκαία. ΕΡΩΤΗΣΗ: Εκτός από τον οικονοµικό τοµέα σε ποιες άλλου είδους παροχές νοµίζετε ότι θα έπρεπε να ασχοληθεί η υπηρεσία σας; ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Εκτός από τον οικονοµικό τοµέα προαναφέρθηκε ότι η υπηρεσία µας εφαρµόζοντας τα Προγράµµατα του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, ασκεί κοινωνική πολιτική. Οι περιφερειακές Υπηρεσίες υποβάλλουν προτάσεις στο Υπουργείο για επέκταση και βελτίωση των Προγραµµάτων, σύµφωνα µε τις ανάγκες της κοινωνίας. 23

24 Ëßãá ëüãéá ãéá ôá áäýñöéá ðáéäéþí ìå åéäéêýò áíüãêåò Bασιλείου Σταµάτη MSc Kλινικού Ψυχολόγου - Παιδοψυχολόγου Ìέσα από αυτό το άρθρο, µου δίδεται η ευκαιρία να αναφερθώ σε ένα σηµαντικό αλλά και παραµεληµένο θέµα, που είναι η συναισθηµατική και ψυχολογική κατάσταση που βιώνουν τα υγιή αδέρφια παιδιών µε ειδικές ανάγκες. Eνα παιδί µε ειδικές ανάγκες µέσα σε µια οικογένεια είναι µια µεγάλη δυσκολία όχι µόνο για τους γονείς αλλά και για τα υπόλοιπα µέλη της οικογένειας δηλαδή αδέρφια, παππούδες και γιαγιάδεςαν υπάρχουν και αν ζουν στην ίδια κατοικία. Ðολλές φορές οι γονείς µε παιδί µε ειδικές ανάγκες αφιερώνουν περισσότερο χρόνο φροντίδας σε αυτό, µιας και οι απαιτήσεις το επιβάλλουν, συγχρόνως δε παρατηρούνται και αλλαγές στις σχέσεις των µελών µιας οικογένειας. Οι µητέρες συνήθως ασχολούνται πιο πολύ µε την ανατροφή-εκπαίδευση του παιδιού µε αναπηρία µέσα και έξω από το σπίτι (θεραπείες, εκπαιδεύσεις, ειδικοί-ιατροί κ.α.). Aυτό έχει ως συνέπεια να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στο παιδί µε ειδικές ανάγκες, συναισθηµατικά δε να διοχετεύεται περισσότερη έγνοια, ενδιαφέρον και ανησυχία προς το «αδύναµο» µέλος της οικογένειας. Παρατηρείται δε οι γονείς να τηρούν διαφορετική στάση στο παιδί µε ειδικές ανάγκες σε σχέση µε τα άλλα παιδιά της οικογένειας, να είναι υπερπροστατευτικοί, να µην του χαλούν τα χατίρια και να δείχνουν µεγαλύτερο ενδιαφέρον σε αυτό σε σχέση µε τα αδέρφια του. Από την άλλη πλευρά δε, τα υγιή αδέρφια «µαθαίνουν» να µεγαλώνουν µε λιγότερη φροντίδα και µε περισσότερες ευθύνες πολύ νωρίς, πολλές φορές δε, τους ζητούνται να εξυπηρετούν και να βοηθούν σε διάφορες δραστηριότητες το «αδύναµο» µέλος της οικογένειας. Όλη αυτή η κατάσταση, που δηµιουργείται από ανάγκη, έχει επιπτώσεις σε όλη την οικογένεια και συνεπώς µιλάµε για µια καινούργια οικογένεια µε αλλαγή ρόλων και προτεραιοτήτων. 24

25 Όταν τα υγιή αδέρφια βρίσκονται στην εφηβεία, τότε αρχίζουν να δηµιουργούνται νέες καταστάσεις. Ο έφηβος «επαναστατεί», διεκδικεί διαφορετικό ρόλο µέσα στην οικογένεια, επιζητά συχνά την «ελευθερία» του και την απεµπλοκή του από τις ευθύνες απέναντι στο «αδύναµο» µέλος της οικογένειας. Άλλες φορές όµως, κυριαρχείται έντονα από αισθήµατα µοναξιάς και αποµόνωσης. Óε αυτή την περίοδο πιθανόν οι υγιείς έφηβοι να αρχίσουν να αποµακρύνονται από τις υποχρεώσεις τους απέναντι στην οικογένεια, να προσπαθούν να κρύψουν από τους συνοµήλικους τους το πρόβληµα της οικογένειαςείτε µε το να µην καλούν φίλους στο σπίτι, είτε µε το να αποφεύγουν να βγαίνουν µαζί του έξω κ.λ.π.- και γενικώς να µην υπακούουν στις γονεϊκές προτροπές και συµβουλές. Kάποιες φορές εκδηλώνονται προβληµατικές συµπεριφορές που είτε κατευθύνονται στους ίδιους τους εαυτούς τους, όπως αρνητισµός, χρήση διαφόρων ουσιών, καβγάδες κ.α., είτε κατευθύνονται προς τον αδερφό µε ειδικές ανάγκες, όπως απόρριψη, µη ενασχόληση µαζί του, συναισθηµατική και πρακτική αποστασιοποίηση από αυτόν. Συναισθηµατικά τα υγιή παιδιά βιώνουν µεγάλη ανασφάλεια και ανησυχία για το µέλλον τους, που συσχετίζεται και µε το µέλλον του αδύναµου παιδιού, κυρίως όταν δεν θα βρίσκονται οι γονείς τους κοντά του. Ερωτήµατα όπως η κληρονοµικότητα, η ευθύνη απέναντι σε αυτό, η δηµιουργία οικογένειας, το κοινωνικό στίγµα, συνήθως σπάνια εξωτερικεύονται από τα υγιή παιδιά. Oλα τα παραπάνω θα πρέπει να γνωρίζουν και να έχουν υπόψη οι γονείς µε παιδί µε ειδικές ανάγκες. Θα βοηθήσει πολύ η σωστή πληροφόρηση και αντικειµενική γνώση του υγιή παιδιού για τα προβλήµατα του ανάπηρου αδερφού τους. Επίσης θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στον υγιή αδερφό να εκφράσει τα όποια συναισθήµατα τυχόν διακατέχεται γύρω από τα προβλήµατα που αντιµετωπίζει, που µπορεί να έχουν σχέση και µε την δυσκολία της ύπαρξης παιδιού µε ειδικές ανάγκες στην οικογένεια. Η απορρόφηση αρνητικών συναισθηµάτων και συµπεριφορών από τους γονείς θα βοηθήσει πολύ τα υγιή παιδιά ώστε να µπορούν να κατανοήσουν τις δυσκολίες του «αδύναµου» αδερφού. Καλό θα ήταν να υπάρξει συνεργασία µε κάποιον ειδικό (ψυχολόγο, ψυχίατρο), για την καλύτερη αντιµετώπιση τέτοιων δυσκολιών Tέλος, κλείνοντας, θα ήθελα να επισηµάνω, ότι η εµπειρία από παιδιά που µεγάλωσαν µέσα σε οικογένειες µε αδερφό µε ειδικές ανάγκες, έχει δείξει ότι ωριµάζουν πιο γρήγορα, είναι πιο αξιόπιστοι ενήλικοι, δείχνοντας ανεκτικότητα στην διαφορετικότητα και µεγαλύτερο ανθρωπισµό απέναντι στη ζωή. 25

26 ΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Γράφει ο ιευθυντής του EEEEK κ. Kων/νος Γ. Kαρβούνης Mαθηµατικός µε εξειδίκευση στην ειδική αγωγή Ένα καινούριο σχολείο στην πόλη µας Την τελευταία δεκαετία η Ειδική Αγωγή στη χώρα µας αποκτά όλο και περισσότερο ενδιαφέρον, που προκύπτει όχι τόσο από µια νέα και ίσως διαφορετική αντίληψη στα θέµατα εκπαίδευσης και µάθησης, όσο σαν αποτέλεσµα των έντονων διεργασιών που σηµειώνονται στο κοινωνικό γίγνεσθαι, µέσα στο οποίο οι εκπαιδευτικές πολιτικές σχεδιάζονται και εφαρµόζονται µε πιο ελκυστικούς και ποιοτικούς όρους. Ένα από τα επιτεύγµατα αυτού του σχεδιασµού είναι οι Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής (ΣΜΕΑ). Μία τέτοια είναι και το Εργαστήριο Ειδικής Επαγγελµατικής Εκπαίδευσης και Κατάρτησης (ΕΕΕΕΚ) που λειτουργεί για δεύτερη χρονιά στη πόλη µας. Τι είναι το ΕΕΕΕΚ Ναυπάκτου: Το ΕΕΕEΚ Ναυπάκτου είναι µια Σχολική Μονάδα Ειδικής Αγωγής, (ΣΜΕΑ) και καλύπτει το χώρο της Επαγγελµατικής Κατάρτισης στην ευτεροβάθµια Εκπαίδευση. Απευθύνεται σε εκπαιδεύσιµα άτοµα µε ειδικές ανάγκες (ΑΜΕΑ) που έχουν αποφοιτήσει από το ηµοτικό ή τις Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής ή δεν έχουν πάει καθόλου και έχουν ηλικία από ετών. Η νέα σχολική χρονιά ξεκίνησε σε καινούριο κτίριο µε δύο τάξεις και πέντε τµή- µατα(δύο στην Α και τρία στην Β. Στεγαζόµαστε πλέον στο ανακαινισµένο κτίριο του πρώην 7ου ηµοτικού Ναυπάκτου στην οδό Εθνικής Συµφιλίωσης δίπλα στο συγκρότηµα του 2ου Λυκείου. Σκοπός του ΕΕΕΕΚ: * εξατοµικευµένη στήριξη, * ανάπτυξη του ενδιαφέροντός τους για µάθηση, * κατανόηση του Κοινωνικού και Σχολικού Περιβάλλοντος, * µάθηση µε εναλλακτικούς και ελκυστικούς τρόπους και * απόκτηση δεξιοτήτων και πρακτικών. Eξειδικεύσεις που θα παρέχει: Σύµφωνα µε την ιδρυτική πράξη του ΕΕΕΕΚ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ, τέσσερις είναι οι εξειδικεύσεις που θα παρέχει αυτό: 26

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΦΟΡΕΩΝ ΣΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΦΟΡΕΩΝ ΣΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΦΟΡΕΩΝ ΣΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ "ΑΛΚΥΟΝΗ" Ο Σύλλογος ΑΛΚΥΟΝΗ, είναι φιλανθρωπικό σωματείο μη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΦΟΡΕΩΝ ΣΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ "ΑΛΚΥΟΝΗ"

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΦΟΡΕΩΝ ΣΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΛΚΥΟΝΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΦΟΡΕΩΝ ΣΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ "ΑΛΚΥΟΝΗ" Ο Σύλλογος ΑΛΚΥΟΝΗ, είναι φιλανθρωπικό σωματείο μη

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Εκπαίδευση Νηπίων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή και Αναπηρία στο νηπιαγωγείο Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΤοΚέντροΥποστήριξηςΓονέων παρουσιάζει. το θεραπευτικό παιχνίδι µε το αυτιστικό παιδί

ΤοΚέντροΥποστήριξηςΓονέων παρουσιάζει. το θεραπευτικό παιχνίδι µε το αυτιστικό παιδί ΤοΚέντροΥποστήριξηςΓονέων παρουσιάζει το θεραπευτικό παιχνίδι µε το αυτιστικό παιδί www.kyg.gr 2310 450 941 6940402054 Επίσης: YouTube - therapeutikopaixnidi Πηγές www.autismcentre.org SonRise www.horison.nl

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Χαλάνδρι 02/05/2010 Αριστοτέλους 42 Χαλάνδρι Τ.Κ. 15234 Τηλ./210-6800823 e-mail: papdimit@yahoo.gr ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ανάπτυξη της γλώσσας αποτελεί µια πολύχρονη, πολύπλοκη και προοδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηµατολόγιο για στελέχη-υπαλλήλους φορέα, υπηρεσίας, οργάνωσης, ή ΜΚΟ. Ερωτηµατολόγιο

Ερωτηµατολόγιο για στελέχη-υπαλλήλους φορέα, υπηρεσίας, οργάνωσης, ή ΜΚΟ. Ερωτηµατολόγιο ράση «Εθελοντισµός και ικαιώµατα του Παιδιού» Ερωτηµατολόγιο για στελέχη-υπαλλήλους φορέα, υπηρεσίας, οργάνωσης, ή ΜΚΟ Ερωτηµατολόγιο Προσωπικά στοιχεία Επωνυµία φορέων/μκο:... Όνοµα (αριθµός τόµων που

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικό ιστορικό νηπίου

Ατομικό ιστορικό νηπίου σημαντικές πληροφορίες στοιχεία επικοινωνίας Ατομικό ιστορικό νηπίου στοιχεία της προσωπικότητας του παιδιού Βοηθείστε μας να γνωρίσουμε καλύτερα το παιδί σας Σχολική χρονιά 2015-2016 Όνομα Παιδιού: Συμπληρώστε

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία 3 Δεκεμβρίου 2014 Ας παραδειγματιστούμε από έναν κινέζικο μύθο: «Μια γριά κάθε πρωί κουβαλούσε νερό στο σπίτι της από το κοντινό πηγάδι με δύο δοχεία δεμένα στις δύο

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Αντωνίου, Σκέψεις, προτάσεις για την εκπαίδευση των Τσιγγανοπαίδων στο νοµό Μαγνησίας

Ελένη Αντωνίου, Σκέψεις, προτάσεις για την εκπαίδευση των Τσιγγανοπαίδων στο νοµό Μαγνησίας Ελένη Αντωνίου, Σκέψεις, προτάσεις για την εκπαίδευση των Τσιγγανοπαίδων στο νοµό Μαγνησίας Στην περιοχή της Μαγνησίας µέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '60 δεν υπήρχαν µόνιµα εγκατεστηµένοι Τσιγγάνοι, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ : ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ I I ΘΕΜΑ: ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Α. Μ. Ε. Α) ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Κα. ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Εγγεγραμμένων γρ Λογοπαθολόγων

Σύλλογος Εγγεγραμμένων γρ Λογοπαθολόγων Σύλλογος Εγγεγραμμένων γρ Λογοπαθολόγων Λογοθεραπεία: Ο Ρόλος του Λογοπαθολόγου και η Κυπριακή Πραγματικότητα 29-30 Νοεμβρίου 2014 Τι είναι Λογοθεραπείαοθερα εία Λογοθεραπεία είναι η επιστήμη που στοχεύει

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία

Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Γεώργιος Κοντορίνης, Δημοτικός Σύμβουλος Solna, Σουηδία Κοινωνική Αλληλεγγύη ΗπόληSolna

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ & ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΜΕΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ & ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΜΕΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ & ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΜΕΑ 1438 / Διάγραμμα 1 ΟΡΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Κάποιες φορές ακούμε να γίνεται συζήτηση για τα άτομα με αναπηρία. Το τελευταίο διάστημα,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία

4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία 1 4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία «Αν κρίνεις ένα ψάρι από την ικανότητά του να σκαρφαλώνει στα βουνά, θα περάσεις μια ζωή πιστεύοντας πως το ψάρι είναι ηλίθιο» έλεγε Αϊνστάιν και μ έκανε να σκεφτώ, πόσοι

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ- ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013

Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ- ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ- ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.1. Εισαγωγική ενημέρωση για τη φιλοσοφία, τους σκοπούς και την ανάπτυξη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Οµάδα Γονέων µε παιδιά στην εφηβεία στο ήµο Ελευθερίου-Κορδελιού.

Οµάδα Γονέων µε παιδιά στην εφηβεία στο ήµο Ελευθερίου-Κορδελιού. ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «ΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ» ΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ.. Αποδέκτες ~ 400 γονείίς = 800 παιιδιιά ΟΜΑ ΕΣ ΓΟΝΕΩΝ µε θέµατα «Επικοινωνία στην οικογένεια» ή «Γονέας και Έφηβος»

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

eλiza www.eliza.org.gr

eλiza www.eliza.org.gr eλiza www.eliza.org.gr H ιστορία της ΕΛΙΖΑΣ είναι η αληθινή ιστορία ενός παιδιού που δεν πρόλαβε να ανοίξει τα φτερά του. Χωρισμένοι γονείς. Ένας πατέρας που της στάθηκε αλλά χάθηκε νωρίς. Μια άρρωστη

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Κοινωνικής Υποστήριξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στην Ελλάδα

Δομές Κοινωνικής Υποστήριξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στην Ελλάδα Δομές Κοινωνικής Υποστήριξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στην Ελλάδα Σίμος Δανιηλίδης, Δήμαρχος Συκεών Πρόεδρος Επιτροπής Κοινωνικής Πολιτικής Αλληλεγγύης και Απασχόλησης της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Οι εντυπώσεις μας από την επίσκεψη της SAPT Hellas

Οι εντυπώσεις μας από την επίσκεψη της SAPT Hellas Την Πέμπτη 26/3/15 η SAPT Hellas επισκέφτηκε το σχολείο μας. Η Sapt είναι μια μη κερδοσκοπική οργάνωση η οποία μαζεύει αδέσποτα σκυλιά και τα φροντίζει. H φιλοζωική ομάδα του σχολείου μας, που οργάνωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία]

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] Σύμφωνα με τη σχετική Σύμβαση του Ο.Η.Ε., τα συμβαλλόμενα κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» "Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία"

Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία Newsletter No. 3 Α ρίλιος 2007 Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» Έργο: "Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία" Επιµέλεια: ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας Αναπηρία: όροι και ορισμοί Η έννοια της διαφορετικότητας Η Αναπηρία στην Αρχαία Ελλάδα Ο Όμηρος στην Οδύσσεια αναφέρει τον τυφλό ποιητή, ο οποίος συχνά ήταν προσκεκλημένος στο παλάτι και είχε την εύνοια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΜΗΤΡΩΟ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ. Ο /Η υπογεγραμμένος-η...

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΜΗΤΡΩΟ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ. Ο /Η υπογεγραμμένος-η... ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΜΗΤΡΩΟ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΠΡΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Ο /Η υπογεγραμμένος-η..... (όνομα εκπροσώπου βάσει

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ Ίλιον, Iανουάριος 2013 ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ «Η ΜΗΤΕΡΑ» ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Για τις Υπηρεσίες του Κέντρου

Διαβάστε περισσότερα

Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή

Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή σας παρουσία. Η παρουσία σας σήμερα εδώ αποδεικνύει ότι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Προσαρµογή για παιδιά Εισαγωγή Η γη είναι το σπίτι µας - Ζούµε σε µια πολύ σηµαντική εποχή και πρέπει να προστατεύσουµε τη Γη. - Όλοι οι λαοί του κοσµού φτιάχνουν µια µεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών,

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΙΛΙΟΝ,16/09/2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΟΚΑΝΑ, συνεχίζει τις δράσεις στη τοπική

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Χ ΑΙ Ρ ΕΤΙΣΜΟ Σ ΔΗΜ ΑΡ Χ Ο Υ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛ ΩΣ Η ΑΛ Λ ΗΛΕΓΓΥΗΣ «ΟΛΟΙ ΜΑΖ Ι ΜΙ Α ΑΓ Κ ΑΛ Ι Α»

Χ ΑΙ Ρ ΕΤΙΣΜΟ Σ ΔΗΜ ΑΡ Χ Ο Υ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛ ΩΣ Η ΑΛ Λ ΗΛΕΓΓΥΗΣ «ΟΛΟΙ ΜΑΖ Ι ΜΙ Α ΑΓ Κ ΑΛ Ι Α» Χ ΑΙ Ρ ΕΤΙΣΜΟ Σ ΔΗΜ ΑΡ Χ Ο Υ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛ ΩΣ Η ΑΛ Λ ΗΛΕΓΓΥΗΣ «ΟΛΟΙ ΜΑΖ Ι ΜΙ Α ΑΓ Κ ΑΛ Ι Α» 12.04.2014 Κυρίες και κύριοι, Οι μέρες που ζούμε είναι κρίσιμες. Η εποχή που βιώνουμε δεν είναι εύκολη για κανέναν.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ Σ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ 1. Στόχοι της έρευνας Η ad-hoc έρευνα για τη µετάβαση από την αγορά εργασίας στη σύνταξη έχει τέσσερις βασικούς στόχους: Να διερευνήσει τον

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι.

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι. «Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ Αισώπου Β., Αλαµπάνου Ε., Κυρίτση Ι., Τσιώτρα

Διαβάστε περισσότερα

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης H ActionAid είναι ένας διεθνής αναπτυξιακός οργανισµός

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ : ΙΑ ηµοτικό Σχολείο Πάφου Συντονιστική Οµάδα 1. Τώνια Ιωαννίδου (Συντονίστρια) 2. Μιχαλίνα Κωνσταντινίδου 3. Κάκια Ανδρονίκου

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ(ΙΔΡΥΜΑΤΑ) ΘΕΜΑ:

Α.Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ(ΙΔΡΥΜΑΤΑ) ΘΕΜΑ: Α.Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ(ΙΔΡΥΜΑΤΑ) ΘΕΜΑ: ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΘΕΛΟΝΤΡΙΕΣ ΣΤΑ ΣΥΣΣΙΤΙΑ ΤΗΣ Ι.Μ. ΛΑΡΙΣΗΣ ΟΝΟΜ/ΜΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ:ΚΩΡΗΣ ΦΩΤΗΣ,ΑΓΡΑΦΙΩΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΙΝΗΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ: ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΕΞΑΡΤΗΣΗ Η εποχή µας µπορεί να χαρακτηριστεί ως εποχή της επικοινωνίας. Η τεχνολογική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Στην ένταξη µε πάνε σαράντα κύµατα Οι περιοχές στις οποίες δραστηριοποιηθήκαµε από τον Νοέµβριο µέχρι σήµερα ήταν τα Άνω Λιόσια, το Ζεφύρι, το Ίλιον και οι Αχαρνές µε έντεκα (11)

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια προσέγγισης

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεάν επιστημονική καθοδήγηση σε θέματα δυσκολιών μάθησης και προσαρμογής, καθώς και γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήματα από καθηγητές του ΠΑΜΑΚ

Δωρεάν επιστημονική καθοδήγηση σε θέματα δυσκολιών μάθησης και προσαρμογής, καθώς και γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήματα από καθηγητές του ΠΑΜΑΚ Εγνατίας 156, 54006 Θεσσαλονίκη Γραφείο Τύπου: Μιχάλης Δώσσας Τηλ: 2310.891.311, 6974.487.128 Φαξ: 2310.891.313 Ε-mail: gtypou@uom.gr, mikegd@uom.gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αρ. σελ.: 5 Θεσσαλονίκη, Τρίτη, 10 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα