Προς το Γερσανί, από τους δρόμους της Ιστορίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Προς το Γερσανί, από τους δρόμους της Ιστορίας"

Transcript

1 ΜΑΝΟΛΗΣ Γ. ΣΕΡΓΗΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Λαογραφίας στο Δ. Π. Θράκης Προς το Γερσανί, από τους δρόμους της Ιστορίας και της Κοινωνικής Λαογραφίας: μετονομασία ενός τοπωνυμίου, παρετυμολογία, ιδεολογήματα Ανάτυπο από τα Πρακτικά του Β' Πανελληνιου Συνεδρίου με θέμα: Η Νάξος δια Μέσου των Αιώνων ΑΘΗΝΑ 2013 ΣΕΡΓΗΣ.indd 385

2 ΣΕΡΓΗΣ.indd 386

3 Προς το Γερσανί, από τους δρόμους της Ιστορίας και της Κοινωνικής Λαογραφίας: μετονομασία ενός τοπωνυμίου, παρετυμολογία, ιδεολογήματα Μανολης Γ. Σεργης Αναπληρωτής Καθηγητής Λαογραφίας στο Δ. Π. Θράκης 1. Εισαγωγικά Το Αγερσανί ανήκει στην ανθρωπογεωγραφική και πολιτισμική ενότητα των Λιβαδοχωριών της Νάξου (δηλαδή των Γλινάδου, Γαλανάδου, Τριπόδων), περιοχής που καταλαμβάνει το κέντρο του δυτικού τμήματος του νησιού. Μια τοπική ιστορική παράδοση αναφέρει πως το χωριό αρχικά είχε χτιστεί στην παραθαλάσσια περιοχή της Στελίδας, αλλά επί Οθωμανοκρατίας καταστράφηκε και οι επιζήσαντες χωρικοί το ξανάχτισαν στα ενδότερα του νησιού, στη σημερινή του θέση, σε μια μικρή ρεματιά, αθέατη από τη θάλασσα, από τον Άγιο Προκόπιο ειδικότερα, όπου προσορμίζονταν τα πειρατικά πλοία. Το χωριό «απλώθηκε» σε τρεις μικροοικισμούς, με πρώτο και παλαιότερο αυτόν του αποκαλούμενου σήμερα Παλιάμπελου, νοτίως της πλέον συχνά συναντώμενης στα νοταριακά έγγραφα εκκλησίας του χωριού, της Παναγιάς της Αγερσανιώτισσας, με παλαιότερη ιστορική μαρτυρία της υπάρξεώς της αυτήν του έτους Συμπληρωματικά, πολλές ιστορικές λαϊκές παραδόσεις του χωριού αναφέρονται στις συχνές συγκρούσεις των κατοίκων του με τους πειρατές, στις νίκες τους, με εντυπωσιακότερη αυτήν στην περιοχή Σφαήδες ή Σφαή (Σφαγή), κατά την οποία, όπως το τοπωνύμιο μαρτυρεί, οι Αγερσανιώτες κατέσφαξαν μέσα στη ρεματιά της τουρκοκρητικούς πειρατές 2. Την ανάμνηση αυτών των επιτυχιών διατηρεί ανεξίτηλη το μέχρι σήμερα γνωστό δίστιχο: στ Αγερσανί τα άρματα, στις Τρίποδες τα γράμματα στο Γαλανάδο το ποτήρι, στο Γλινάδο όλοι χοίροι 3, 1. Για την ιστορία της βλ. Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου. Το παραγωγικό, παραδοσιακό και τουριστικό Λειβαδοχώρι. Έκδοση του Συλλόγου Αγ. Αρσενίου Νάξου, Αθήνα 1987, 37 κ.ε. 2. Βλ. τη σχετική παράδοση και τις παραλλαγές της στο Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί, ό.π., Πρβλ. Μ. Γ. Σέργης, Ακληρήματα. Οι αλληλοσατιρισμοί ως όψεις της ετερότητας στην αρχαία και τη νεότερη Ελλάδα, Αντώνης Αναγνώστου, Αθήνα 2005, ΣΕΡΓΗΣ.indd 387

4 Μανολης Γ. Σεργης το οποίο μας δίνει ένα συστατικό στοιχείο της αυτοεικόνας των Αγερσανιωτών (επιβιώνον μέχρι σήμερα): τη γενναιότητά τους. Με αφορμή αυτήν την ιστορική παράδοση οι ίδιοι σήμερα δηλώνουν με υπερηφάνεια πως το χωριό τους, μετά το παραπάνω «ιστορικό συμβάν», προσέλαβε πλέον στην Κρήτη (και αλλού) το όνομα Κακοχώρι 4. Το Αγερσανί ήταν (όπως τα άλλα Λιβαδοχώρια) ανέκαθεν γεωργική κοινότητα, όμως το τμήμα του κάμπου του Λιβαδιού που του επιδικάστηκε με τις επίσημες κρατικές (τελικές) χωροθετήσεις του ήταν το ολιγότερο εύφορο τμήμα του. Η αποδεκτή απ όλους τους γείτονες οριοθέτηση είχε μεν «καταδικάσει» τους χωρικούς του σε μειωμένη (εν σχέσει με τους άλλους πλησιόχωρους) γεωργική παραγωγή, αλλά είχε και τα θετικά της στοιχεία: η μη προσοδοφόρα γη (ο οικολογικός ντετερμινισμός) έστρεψε τους κατοίκους του σε τεχνικά επαγγέλματα (ανέδειξε καθ όλον τον 20ό αι. ονομαστούς κτίστες, οικοδόμους, ξυλουργούς, που επεξέτειναν την επαγγελματική δράση τους και εκτός του χωριού), στην αλιεία, στην παραγωγή του «κρατικού» αλατιού στο Αλατοπηγείο της Αλυκής 6, και τους αποδέσμευσε από τον εναγκαλισμό της μονοκαλλιέργειας της πατάτας και ό,τι αυτός επέφερε, όπως συνέβη στο γειτονικό Γλινάδο μετά το Όμως, κατά την οριοθέτηση τούς επιδικάστηκε επιπλέον ένα στενό κομμάτι παραθαλάσσιας, άγονης, αμμώδους γης αρκετών χιλιομέτρων, από την Στελίδα μέχρι την Πλάκα και πλάτους (βάθους) λίγων εκατοντάδων μέτρων, από την ακρογιαλιά προς το εσωτερικό του Λιβαδιού. Αυτή η μέχρι προ τινος ευτελής λωρίδα γης και λοιδορούμενη από τους γειτόνους τους αλλά και τους ίδιους τους Αγερσανιώτες ήταν ο παράγων που άλλαξε τον οικονομικό και κοινωνικό βίο του χωριού, και όχι μόνον αυτού. Είχαμε, δηλαδή, μια ξεχωριστή περίπτωση αλλαγής χρήσης της γης και του τοπίου υπό τη διαφαινόμενη επέλαση του τουριστικού ρεύματος: τα άγονα παραλιακά ξεροχώραφα μετατράπηκαν (με την πάροδο του χρόνου, από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 κ.ε.) σε πανάκριβα οικόπεδα, όπου οικοδομήθηκε το κέντρο της τουριστικής βιομηχανίας που έχει αναπτυχθεί στη δυτική παραλία της Νάξου. Είναι οι διεθνώς γνωστές σήμερα τουριστικές περιοχές του Αγίου Προκοπίου, της Αγίας Άννας, ιδιοκτησίες των φτωχών μέχρι τότε Αγερσανιωτών, οι οποίοι ανέτρεψαν μέσα σε λίγο χρονικό διά- 4. Πρβλ. Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί, ό.π., Βλ. π.χ. Φωνή Νάξου Πάρου, φ. 265 ( ), 4. Η Επιτροπή του υπουργείου που εστάλη για την οριοθέτηση των κοινοτήτων Γλινάδου, Αγερσανίου και Χώρας «ικανοποίησε τας απόψεις και των τριών [μερών]» κατά το δημοσίευμα. 6. Πρβλ. την εργασία της Μαρίας Ποθητού Campagnolo, «Μακρυνό και πρόσφατο παρελθόν των αλυκών της Νάξου: μια πρώτη προσέγγιση», Ναξιακά 30/68 (Σεπτ. Νοέ. 2008), και την βελτιωμένη εκδοχή της στον παρόντα τόμο. 7. Βλ. αναλυτικά στο Μ. Γ. Σέργης, «Η ιστορικότητα του τοπίου: το παράδειγμα μιας αγροτικής κοινότητας της Νάξου, », στον τόμο Υπουργείο Πολιτισμού, Δ/ νση Νεώτερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς - Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης (εκδ.), Η Γη-Μήτρα ζωής και δημιουργίας, Πρακτικά Επιστημονικής Συνάντησης, Μαρτίου 2004, Αθήνα 2008, ΣΕΡΓΗΣ.indd 388

5 Προς το Γερσανί, από τους δρόμους της Ιστορίας και της Κοινωνικής Λαογραφίας στημα όλο το προϋπάρχον σκηνικό. Οι γείτονες Γλιναδιώτες, σε συνδυασμό μάλιστα με την κακή πορεία (κατά τα τελευταία χρόνια) τού αποκλειστικού τους οικονομικού μεγέθους (της πατάτας), θαυμάζουν αυτήν την «ολική μεταστροφή» της τύχης των γειτόνων τους και τους ζηλεύουν. Έτσι οι «περιφρονημένοι» απ αυτούς Αουραλάδες 8 (ένα παρωνύμιό τους) τώρα είναι «βασιλιάδες», ενώ οι ίδιοι, οι μέχρι προ τινος επαιρόμενοι για την εύφορη γη τους, είναι πλέον «κατατελευταίοι» στην οικονομική κλίμακα της περιοχής και, επιπλέον, δεν βλέπουν λύσεις στο εντεινόμενο πρόβλημα της απορρόφησης της πατάτας. Οι Αγερσανιώτες ήταν γι αυτούς μέχρι τη δεκαετία του 1980 οι Αξυπόλητοι, οι Σκιζόφτερνοι και οι Δαχτυλάδες. Όλα τα στερεότυπα αυτά προσωνύμια σατίριζαν την ανυποδησία τους, αποτέλεσμα της δεινής οικονομικής κατάστασης μιας μεγάλης μερίδας των κατοίκων, αλλά και της ενασχόλησης κάποιων με την αλιεία και το αλάτι στις παραθαλάσσιες περιοχές της Αγίας Άννας και του Αγίου Προκοπίου: οι φτέρνες τους ήταν «σκισμένες» από το συνεχές περπάτημα, απέκτησαν επιπλέον πλατιά και αναπτυγμένα δάκτυλα, κατά τους σατιρίζοντες 9. Είπε μια Γλιναδιώτισσα: «Όλοι αξυπόλητοι ήτανε οι καμένοι, δεν ηφορούσανε παπούτσια. Ο Αρεσανιώτης παλιά ήβανενε τα παπούτσια dου στον ώμο κι ηπάαινενε στη Χώρα. Μόλις ήθελα νά bει μες στη Χώρα, ήβανενε τα παπούτσια». Όλα αυτά όμως ίσχυσαν μέχρι το 1980 περίπου, όπως προείπαμε, γιατί τα οικονομικά δεδομένα των δύο γειτονικών χωριών έχουν αλλάξει άρδην, ειδικότερα τα τελευταία χρόνια 2. Περί τοπωνυμίων σύντομα θεωρητικά Ο Lévi-Strauss μίλησε για την κατατακτήρια και ταυτοποιητική λειτουργία του βαπτιστικού ονόματος 10, η Λαογραφία έχει επισημάνει προπολλού την πανίσχυρη δύναμή του 11. Όπως το άτομο με το όνομά του αποκτά ταυ- 8. Αγνοώ την ετυμολογία και την ερμηνεία του ακληρήματος. Κατά τον Μανόλη Μαργαρίτη (Τσαγκάρη), οφείλεται στο ότι συνήθιζαν να τρώνε -δήθεν- άγουρα τα φρούτα τους. 9. Πρβλ. Μ. Σέργης, Ακληρήματα, ό.π., Cl. Levi-Strauss, Η άγρια σκέψη, Παπαζήσης, Αθήνα 1977, ειδικά τα κεφ. 2 και Βλ. ενδεικτικά τις εργασίες: Δ. Β. Οικονομίδης, «Όνομα και ονοματοθεσία εις τας δοξασίας και συνηθείας του ελληνικού λαού», Λαογραφία 20 (1962), Jossiane Boutet, Εισαγωγή στην Κοινωνιογλωσσολογία. Εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήνα Αλ. Φλωράκης, «Ιστέρνια - «Υστέρνια» Τήνου. Τοπονομασία, παρετυμολογία και ιδεολόγημα», Εθνολογία 2/1993», Μ. Γ. Μερακλής, «Σύγχρονες τάσεις της Λαογραφίας: Ένα παράδειγμα από την Κάρπαθο», στο βιβλίο του Θέματα Λαογραφίας, Καστανιώτης, Αθήνα 1999, 37 κ.ε. - B. Vernier, Η κοινωνική γένεση των αισθημάτων Πρωτότοκοι και υστερότοκοι στην Κάρπαθο, μετάφρ. Ευγενία Τσελέντη, Αλεξάνδρεια, Αθήνα Χριστίνα Βέικου, «Το όνομα ως όριο ανάμεσα στη φύση και στον πολιτισμό. Ανθρωπολογικό σχόλιο στο στίχο Ι, 366 της Οδύσσειας», Εθνολογία 6-7 (2000), Ελ. Αλεξάκης, «Ονοματοθεσία και στρατηγικές μεταβίβασης της περιουσίας στην Κέα Κυκλάδων», στον τόμο Η Ελλάδα των νησιών από τη Φραγκοκρατία ως σήμερα, Πρακτικά Β Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Νεοελληνικών Σπουδών (Ρέθυμνο, Μαýου 2002), τ. Β, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2004, Αντ. Γεωργούλας, Αφανείς διαδρομές. Διαφοροποίηση, ταυτότητα, ονοματοθεσία, Gutenberg, Αθήνα Άρης Τσαντηρό- 389 ΣΕΡΓΗΣ.indd 389

6 Μανολης Γ. Σεργης τότητα, έτσι συμβαίνει, π.χ., και με ένα χωριό. Τα ονόματα βοηθούν στη συμβολική συγκρότηση ή την ανασυγκρότηση του όλου πρότερου ιστορικού βίου των κατοίκων του, ενισχύουν τη συλλογική τους μνήμη. Είναι, με άλλα λόγια, σημείο πολιτισμικής νοηματοδότησης. Η σημασία της μελέτης των τοπωνυμίων έχει επισημανθεί πολλάκις από τους τοπωνυμιολόγους και ιστορικούς ερευνητές, παλαιούς και νεότερους, «παραδοσιακούς» και «σύγχρονους». Είναι γνωστές και αναλυμένες κατά καιρούς η σημασία της γλωσσικής τους ανάλυσης (ετυμολογικής, μορφοφωνολογικής, σημασιολογικής) και της ιστορικής τους αξίας ως πηγών για τη μελέτη της ιστορίας ενός τόπου. Η ιστορία, το παρελθόν χαράσσουν επάνω στον τόπο τα χνάρια τους, ο χρόνος γίνεται τόπος (η τοπογραφία είναι και χρονογραφία), αφού εγχαράσσει στον τόπο τον πολιτισμό του 12, γίνεται πολιτισμικός χώρος, νοηματοδοτείται πλέον ως ιστορική κατηγορία. Ο χρόνος παγιδεύεται σε κάθε τοπωνύμιο, το τοπωνύμιο τον ακινητοποιεί σε κάποιο του σημείο, που μένει εσαεί (τις περισσότερες φορές) το ίδιο, για να διαδίδεται, προφορικά και γραπτά, στις επόμενες γενιές. Το όνομα ενός χωριού το «ανασταίνει» 13, εγκαθιδρύει συνέχειες, μεταφέρει πνευματικά αποθέματα από τη γενιά των προγόνων στους νεότερους, μετασχηματίζει την κοσμοαντίληψη της ανθρώπινης κοινότητάς του, καθορίζει (παράλληλα) τη σχέση της με το παρόν. Άρα, τα τοπωνύμια εκφράζουν την δια του ονόματος συμβολική οικειοποίηση του χώρου που έχει οικειοποιηθεί μια ομάδα. Η σύγχρονη λαογραφική έρευνα έχει προχωρήσει σε μια ακόμη πιο ενδιαφέρουσα παράμετρο της μελέτης τους: τη σχέση μεταξύ χώρου, ονόματος και ονοματοθετούσας κοινωνίας. Πώς ονοματοθετεί μια κοινωνία; Με ποια κριτήρια επιλέγεται ένα συγκεκριμένο στοιχείο, από το σύνολο όσων χαρακτηρίζουν έναν τόπο, για να δώσει το όνομά του σ αυτόν; Πώς οικειοποιήθηκε το χώρο η κοινωνία, πώς οργάνωσε την παραγωγή του, ποιοι τον οικειοποιήθηκαν πρωτίστως (θέμα που καταδεικνύει την κοινωνική σύνθεση της εποχής); Τα τοπωνύμια είναι, λοιπόν, δείκτες με ποικίλο περιεχόμενο και δη κοινωνικό. Επιπλέον: για τη Σύγχρονη Λαογραφία είναι κοινός τόπος ότι τα τοπωνύμια είναι φορείς ιδεολογίας και ιδεολογημάτων, εθνικών και τοπικών μυθολογιών, συμμετέχουν δηλαδή στο σχηματισμό του πολιτισμικού περιγράμματος μιας κοινότητας 14. Οι μυθολογίες και πουλος, «Σχέσεις και ομάδες συγγένειας στο σύγχρονο πλαίσιό τους. Η περίπτωση της ορεινής Κρήτης», Εθνολογία 12/2006, 28 κ.ε. Μ. Γ. Σέργης, «Ένα χωρίο ποντιακό δεν μπορεί να έχ ένα ξένο όνομα: ιδεολογήματα, παρετυμολογίες και ιστορική ερμηνεία του τοπωνυμίου ενός ποντιακού χωριού της Ροδόπης, στον τόμο Μ. Γ. Σέργης (επιμ.), Πόντος. Θέματα Λαογραφίας του ποντιακού ελληνισμού, Αλήθεια, Αθήνα 2008, Μ. Μερακλής, Ελληνική λαογραφία, Οδυσσέας 2004, Μ. Μερακλής, «Σύγχρονες τάσεις της Λαογραφίας», ό.π. - B. Vernier, Η κοινωνική γένεση των αισθημάτων, ό.π Αλέκος Φλωράκης, «Ιστέρνια - Υστέρνια Τήνου», ό.π., 107. Ο ίδιος, «Τοπωνύμια και τεχνολογία: τεχνολογικά και επαγγελματικά τοπωνύμια της Τήνου», Ονόματα, τ. 19 (Ονοματολογικά Κυκλάδων, Τήνος Οκτωβρίου 2005, Πρακτικά Δ Ονομα- 390 ΣΕΡΓΗΣ.indd 390

7 Προς το Γερσανί, από τους δρόμους της Ιστορίας και της Κοινωνικής Λαογραφίας τα περί αυτές ιδεολογήματα, οι παρετυμολογίες τους, οι αυθαίρετες μεταβολές τους, η μελέτη των σκοπών και των στόχων που αυτές εξυπηρετούν κατά περιόδους, η έννοια της τοπικής ταυτότητας, η ιδεολογία της εντοπιότητας, είναι μερικά ακόμη ενδιαφέροντα στοιχεία που μπορεί να αποκαλύψει η σύγχρονη λαογραφική προσέγγιση των τοπωνυμίων. Η αυθαίρετη μετατροπή του ονόματος του χωριού (Α)γερσανί (μαρτυρημένου από τον 15 ο αι.) σε Άγιο Αρσένιο από την Πολιτεία το 1940 όπως αποδεικνύω στα επόμενα με τις μέχρι σήμερα γνωστές σε μένα ιστορικές πηγές και τις λαογραφικές ερμηνείες μου- αποτελεί την αφόρμηση για τη σύνταξη της παρούσας εργασίας. 3. Οι μαρτυρίες της Ιστορίας Εν πρώτοις οι ιστορικές μαρτυρίες για το τοπωνύμιο, από τα δεκάδες δικαιοπρακτικά και άλλα έγγραφα, εκδεδομένα και μη, που άντλησα: 1. από τις γνωστές στη ναξιακή βιβλιογραφία συλλογές των Στυλ. Γ. Κορρέ 15, Ιάκ. Βισβίζη 16, Αντ. Κατσουρού 17, Ανδρέα Μαρούλη 18, Βασ. Σφυρόερα 19, Περ. Ζερλέντη, από το χ/φο των Γ.Α.Κ. αριθμ. 86 (τον κώδικα του νοταρίου Νάξου Ιωάννου Μηνιάτη, με πράξεις μεταξύ των ετών ) των επιμελητών Αν. Σιφωνίου-Καράπα, Γ. Ροδολάκη, Λ. Αρτεμιάδη 21, 3. από αρχειακές πηγές, αποκείμενες στο Ιστορικό Αρχείο Νάξου, το αρχείο της Μητροπόλεως Παροναξίας, το αρχείο της κοινότητας Αγερσανίου, τολογικού Συνεδρίου, Αθήνα 2007, ), όπου και άλλες σχετικές εργασίες του. Μ. Γ. Σέργης, «Ένα χωρίο ποντιακό», ό.π., «Ανέκδοτα έγγραφα των Φράγκων της Νάξου», Byzantinische Neugriechische Jahrbucher 8 (1931), «Ναξιακά νοταριακά έγγραφα», Επετηρίς Αρχείου Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου, 4 (1951), «Ναξιακά δικαιοπρακτικά έγγραφα του 17 ου αιώνος», Επετηρίς Εταιρείας Κυκλαδικών Μελετών, 7 (1968), Του ιδίου, «Ναξιακά έγγραφα της Τουρκοκρατίας. Δικαιοπραξίαι Ιωάννου Γα», Επετηρίς του Μεσαιωνικού Αρχείου, 8-9 ( ), «Ναξιακά έγγραφα ( )», Επετηρίς Εταιρείας Κυκλαδικών Μελετών 4 (1964), «Κυκλαδικά έγγραφα εξ ιδιωτικών συλλογών. Σειρά πρώτη: Ναξιακά», Επετηρίς Εταιρείας Κυκλαδικών Μελετών 5 (1965), «Γράμματα Φράγκων δουκών του Αιγαίου Πελάγους (αυλγ - αφξδ ), Byzantinische Zeitschrift, 13 (1904), Του ιδίου, Γράμματα των τελευταίων Φράγκων δουκών του Αιγαίου Πελάγους, Ιωσήφ Νάκης, Ιουδαίος δουξ του Αιγαίου Πελάγους, Το σαντζάκ των νήσων Νάξου, Άνδρου, Πάρου, Σαντορίνης, Μήλου, Σύρας, , εν Ερμουπόλει Του ιδίου, Ιστορικά σημειώματα εκ του βιβλίου των εν Νάξω Καπουκίνων, , εν Ερμουπόλει Του ιδίου, Φεουδαλική πολιτεία εν τη νήσω Νάξω, Ερμούπολις Αν. Σιφωνίου-Καράπα, Γ. Ροδολάκης, Λ. Αρτεμιάδη (επιμ.), Ο κώδικας του νοταρίου Νάξου Ιωάννου Μηνιάτη, (χφ. Γ.Α.Κ. 86), ανάτυπον εκ της Επετηρίδος του Κέντρου Ερεύνης της Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου της Ακαδημίας Αθηνών, τ ( ), εν Αθήναις ΣΕΡΓΗΣ.indd 391

8 Μανολης Γ. Σεργης 4. από το βιβλίο του Ν. Κεφαλληνιάδη, Αγερσανί Νάξου (1987) 22, κ.ά. Η παλαιότερη καταγεγραμμένη -γνωστή μέχρι σήμερα- αναφορά του χωριού βρίσκεται σε έγγραφο της 13 ης Απριλίου 1434, της δουκίσσης Αρχιπελάγους Φρανσέσκας Κρίσπου, όπου διαβάζουμε τα εξής: «Item da for a dalla clusa del ditto ser Pietro terren de morale otto in lo luoco de Gersanì confina dover ponente cum il suo trafo dove ha lo puzo et dover levante per fina la via che serra su alle Tripode» 23. Στο κείμενο του Ζερλέντη, το i του τοπωνυμίου έχει τονιστεί με βαρεία, όπερ σημαίνει ότι δεν πρόκειται ούτε για *Γέρσανι, ούτε για *Γερσάνι. Πρόκειται -κατά πάσαν πιθανότητα- για τον τύπο *Γερσανή, για θηλυκού γένους δηλαδή τοπωνύμιο, όπως αναλύω διεξοδικά παρακάτω. Παραθέτουμε ακολούθως, εντελώς ενδεικτικά, κατά χρονολογική σειρά, μερικές μαρτυρημένες καταγραφές του τοπωνυμίου: 19 Ιανουαρίου 1538: ακόμει και το αμπέλ(ην), οπού έχει εις τ Αγερσανή Μαρτίου 1541: (και) το άλλον εις τ Αγερσανή Νοεμβρίου 1575: το αμπέλ(ην) οπού έχει στ Αγερσανή Οκτωβρίου 1576: το άνωγεγραμμένον της αμπέλ(ην) του Αγερσανίου 27 στον κώδικα του νοταρίου Νάξου Ιωάννου Μηνιάτου το τοπωνύμιο συναντάται συνολικά 52 φορές, με τους εξής τύπους: Αγερσανί (εις το, στο, 27 φορές), του Αγερσανίου (15 φορές), του Αγερσανιού (9 φορές) και σε μία περίπτωση με τον τύπο του Αγιαρσανιού («το αμπέλι του Αγιαρσανιού.) σε έγγραφο της 17 ης Οκτωβρίου 1682) 28 6 Νοεμβρίου 1693:.εις το μοναστήριον του αγίου Ιωάννου στο Αγερσανί : ευρισκόμενο το μοναστήριον του αγίου Ιωάννου στο Γερσανί (αψα ): εκκλησία της υπεραγίας μου Θεοτόκου εν τόπω καλουμένω Γερσανί 31 6 Μαΐου 1708: ένα εκκλησίδιον της Κυρίας Θεοτόκου εις χωρίον Αγερσανί : στο αντίγραφο του τουρκικού κατάστιχου της Καπέλας Καζάντζας 22. Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., 23. Π. Ζερλέντης, «Γράμματα Φράγκων δουκών του Αιγαίου Πελάγους (αυλγ -αφξδ ), Byzantinische Zeitschrift, 13 (1904), Ιάκωβος Βισβίζης, «Ναξιακά νοταριακά έγγραφα», ό.π., 13. Ο ίδιος τύπος στις σελ. 14, Ιάκωβος Βισβίζης, «Ναξιακά νοταριακά έγγραφα», ό.π., Ιάκωβος Βισβίζης, «Ναξιακά νοταριακά έγγραφα», Ιάκωβος Βισβίζης, «Ναξιακά νοταριακά έγγραφα», Βλ. Αν. Σιφωνίου-Καράπα, Γ. Ροδολάκης, Λ. Αρτεμιάδη (επιμ.), Ο κώδικας του νοταρίου Νάξου Ιωάννου Μηνιάτη, ό.π., στο ευρετήριο. 29. Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., ΣΕΡΓΗΣ.indd 392

9 Προς το Γερσανί, από τους δρόμους της Ιστορίας και της Κοινωνικής Λαογραφίας που απόκειται στο Ι. Α. Νάξου: Αγιαρσανί (τουρκιστί) 33 Αγιαρσανί σε δεκατέσσερα κείμενα του νοτάριου Τρουμπίνου Φεβρουαρίου 1784, 29 Μαΐου 1785, 5 Δεκεμβρίου 1786: το μοναστήριον του τον Τίμιον Πρόδρομον εις τ Αγιαρσανί : στη Χάρτα του Ρήγα Φεραίου, υπό τον τύπο Αερσανί. 36 στην ανέκδοτη ιστορία του Λίχτλε, που απόκειται στο Ι.Α.Ν.: Αγερσανή. 11 Αυγούστου 1808: εις την τοποθεσίαν του Αγερσανιού 37 4 Δεκεμβρίου 1820: εις την τοποθεσίαν του Αγερσανιού 38 ΓΑΚ, χ/φο 122 (δεκαετία 1820): οι υποσημειούμενοι κάτοικοι του χωρίου Αρσανιού και. εις τα χωράφια της αυτής τοποθεσίας του Αρσανιού Απριλίου 1825: από χωρίον Αγιαρσανί 40 5 Νοεμβρίου 1832: έγγραφον μαρτυρίαν των εγκατοίκων του χωρίου Αγερσανί Ιουνίου 1832: οι υποσημειούμενοι συμπολίται εκ του χωρίου Αερσανιού Σεπτεμβρίου 1832: το εις Αγερσανίον τοποθεμένον μητρικόν τους αμπέλιον 43 8 Νοεμβρίου 1832, 13 Δεκεμβρίου 1832: εκ του χωρίου Αγερσανίου Φεβρουαρίου 1835: Κωνσταντίνος Φωτεινού Ζώρος εκ του χωρίου Αγερσανί 45 1 Ιουλίου 1842: εφημέριος εις το χωρίον Αγερσανί 46 Ο Ernest Dugit, στο έργο του Naxos. Les etablissments Latin de l Archipel (του 1861) αναφέρει τον τύπο Ajersani , 1872, 1907: εφημέριος εις το αυτό χωρίον Αγιαρσενίου και της εκκλησίας του χωρίου Αγιαρσενίου, Ο εφημέριος Αγιαρσενίου Νικόλαος 33. Την ανάγνωσή του οφείλω στον κ. Κοκολάκη, τ. δ/ντή του Ι.Α.Ν., τον οποίο και από τη θέση αυτήν ευχαριστώ. 34. Βλ. Στέφ. Ψαρράς, M. Campagnolo Ο νοτάριος της Νάξου Στέφανος Τ(ρ)ουμπίνος ( ), Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κυκλάδων, Αθήνα 2010, στο λήμμα Αγιαρσανί, σ Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., 381. Πρβλ. σελ. 64, 380, 382 και Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., 386. Πρβλ. ίδια γραφή του 1825, στη σελ Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., 390, 391. Πρβλ. τρία έγγραφα του 1833 στις σελ. 393, 394, 395, με την ίδια γραφή και πάμπολλα άλλα της ίδιας περιόδου στις σελ , Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., 392, Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., Στη σελ Βλ. και στον χάρτη της Νάξου που παρατίθεται στο ίδιο πόνημα. 393 ΣΕΡΓΗΣ.indd 393

10 Μανολης Γ. Σεργης Ορφανός (από ενθύμηση του ιερέως Ν. Ορφανού, ) 48. Ακολουθούν καταγραφές, ενδεικτικές, ειλημμένες από επίσημα κείμενα (Εφημερίδες της Κυβερνήσεως, απογραφές). Στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως του Βασιλείου της Ελλάδος: αριθμ. 4 (26 Φεβρουαρίου 1835) αναφέρεται ως Αγιερσανή (με 99 οικογένειες και 375 κατοίκους. Η αντίστοιχη γραφή στα γερμανικά, μια και η εφημερίδα συντασσόταν δίγλωσση εκείνη την περίοδο, είναι Agiersani). στο ΦΕΚ 22 ( ) με θέμα τη συγχώνευση των δήμων Νάξου, αναφέρεται ως Αγερσανί. στο ΦΕΚ 261 Α/1912, στο Βασιλικό Διάταγμα της 29 ης Αυγούστου 1912 (Στοιχεία αρχικής αναγνωρίσεως), αναφέρεται ως κοινότης Αγερσανών 49 στο αριθμ. φ. 261 (31 Αυγούστου 1912), Περί αναγνωρίσεως των δήμων και κοινοτήτων του νομού των Κυκλάδων, αναφέρεται ως Αγερσανί. Στις επίσημες απογραφές: α) του έτους 1920: Αγερσανοί (με πληθυσμό 362 κατοίκους 50 ) β) του έτους 1928: Άνω Αγερσανοί, Κάτω Αγερσανοί, Ακακία, Κούλουρις, Πέρα Χωριό, Στελίδα (σύνολο κατοίκων ) γ) με τον ίδιο τύπο παρουσιάζεται στη Γεωργική Απογραφή του έτους 1911, της επαρχίας Νάξου 52. Το 1940, στο ΦΕΚ της 16 ης Οκτωβρίου 1940, το χωριό μετονομάζεται σε Άγιο Αρσένιο, ονομασία που διατηρεί επισήμως μέχρι σήμερα 53. «Η κοινότητα [Αγ. Αρσενίου] προήλθε από τη διόρθωση του ονόματος της κοινότητας Αγερσανών» αναφέρεται στο σχετικό ΦΕΚ. Μετά το 1940 στα δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου, στις γραφειοκρατικές συναλλαγές (παρά, δηλαδή, την επίσημη καθιέρωση του ονόματος) κυριαρχεί ο τύπος Αγερσανί (γενική Αγερσανίου, Αγιερσανίου), εν Αγερσανί (βλ. προϋπολογισμούς «του εν Αγερσανίω Ιερού Ενοριακού Ναού Αγ. Σπυρίδωνος» χρήσεως 1940 κ.ε., στο Αρχείο της Μητροπόλεως Παροναξίας στη Χώρα Νάξου). Την περίοδο της Εφταετίας η (τυπική στη συμπεριφορά της) εκκλησιαστική γραφειοκρατία επιβάλλει σε πολλά έγγραφά της τον τύπο Άγιος Αρσένιος, ενώ ο εφημέριος του χωριού εκείνη την περίοδο άλλοτε υπογράφει εν Αγερσανί και άλλοτε (μετά το 1970) εν αγίω Αρσενίω. 48. Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., 120, 121, Πρβλ. Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Κ.Ε.), Λεξικό διοικητικών μεταβολών των δήμων και κοινοτήτων ( ), τ. Α, Αθήνα 2000, 5/ Τον μεγάλο αυτόν οικισμό συμπληρώνουν δύο μικρότεροι, η Ακακία, το Αλωνάκι και ο Ποταμός, που έχουν συνολικά 357 κατοίκους. Άρα σύνολο κατοίκων Βλ. Κεντρική Ένωσις Δήμων και Κοινοτήτων της Ελλάδος (εκδ.), Στοιχεία συστάσεως και εξελίξεως των δήμων και κοινοτήτων (από της εφαρμογής του νόμου ΔΝΖ του έτους 1912 και εφεξής), (Νομός Κυκλάδων), Αθήναι 1962, 182, Βασίλειον της Ελλάδος, Υπουργείον Εθνικής Οικονομίας, Διεύθυνσις Στατιστικής, Γεωργική απογραφή του έτους Α Γεωργικαί εκτάσεις, γεωργική παραγωγή και αξία αυτής, Εν Αθήναις Πρβλ. Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Κ.Ε.), Λεξικό διοικητικών μεταβολών, ό.π., 5/580 και 16/ ΣΕΡΓΗΣ.indd 394

11 Προς το Γερσανί, από τους δρόμους της Ιστορίας και της Κοινωνικής Λαογραφίας Σήμερα, οι λαϊκές εκφορές του τοπωνυμίου συνεχίζουν τη λαϊκή παράδοση: Αγερσανί σε ολόκληρη τη Νάξο, Αρεσανί, Αρεσανιώτες στο Γλινάδο (εκτός φυσικά του παραπάνω κοινού τύπου), Αερσανί οι γείτονες Τριποδιώτες. Ουδείς κάτοικος του χωριού και του νησιού το αποκαλεί Άγιο Αρσένιο στην καθημερινή του επικοινωνία. Είναι η πάλη της Μικρής (Συμβολικής) Παράδοσης του νησιού με την Μεγάλη, καίτοι αυτές ανέκαθεν συναποτελούν μία ενότητα και βρίσκονται σε συνεχή διαδικασία «επιμειξίας» 54. Εδώ η Μικρή κατανικά τη Μεγάλη. 4. Η «διαλεκτολογική λογική» της μετονομασίας Οι προτείναντες την αλλαγή κοινοτικοί άρχοντες του χωριού το 1938 (βλ. αμέσως παρακάτω αναλυτικά) θεώρησαν βέβαιο ότι το τοπωνύμιο σχετίζεται με τον άγιο Αρσένιο τον Μεγάλο (εκοιμήθη κατά τον Συναξαριστή της Εκκλησίας την 8 η Μαΐου του 449 μ.χ.) κατά το γλωσσικό σχήμα: στον τόπο (στα μέρη) του Αγίου Αρσενίου στ Αγιαρσενίου στ Αγιαρσενιού στ Αγιερσανί (με αμοιβαία μετάθεση των α και ε) 55 το Αγερσανί. Η σύνδεση αυτή δεν ήταν όμως μόνον δική τους, των κοινοτικών αρχόντων εννοώ ήταν παλαιότερη, ευρύτερα αποδεκτή, παγιωμένη στη λαϊκή συνείδηση, αφού, π.χ., η παλαιά σφραγίδα της κοινότητος έφερε μεν την εικόνα του αγίου (με το όνομά του ΑΓΙΟΣ ΑΡΣΕΝΙΟΣ στο κάτω μέρος της) πολύ πριν τις καθοριστικές χρονολογίες των ετών 1938 και 1940, αλλά ταυτόχρονα έφερε και την ονομασία ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΑΓΕΡΣΑΝΙΟΥ στο επάνω της. Άρα, το χωριό ονομάζεται σταθερά Αγερσανί και η λαϊκή ετυμολογία του παραπέμπει στον άγιο Αρσένιο 56. Η οικοδόμηση του μικρού ομώνυμου ναού το 1855 ήρθε εκ των υστέρων να ισχυροποιήσει την υποτιθέμενη αυτήν οργανική σύνδεση. Ο απλός Αγερσανιώτης συνέδεε το χωριό του με τον άγιο, επειδή το όνομα του χωριού ηχητικά παρέπεμπε σ αυτόν, και οι εκκλησιαστικοί και οι λοιποί λόγιοι του χωριού είχαν φροντίσει, ακόμη και πριν το 1855, να ενισχύσουν αυτήν την ιστορικοθρησκευτική παράδοση: ήταν μια ακόμη «επινοημένη παράδοση» 57 δηλαδή, που ισχύει μέχρι σήμερα. Άρα, η επιλογή των κοινοτικών αρχόντων του το 1938 είχε ισχυρή «λαϊκή βάση», αφού μάλιστα συνδεόταν με την ορθόδοξη θρησκευτική πί- 54. Π.χ., στα έργα του The little community: Wiewpoints for the study of a human whole, Chicago University Press, Chicago 1960 και Little community and peasant society and culture, University of Chicago Press, Chicago Αντ. Κατσουρός, «Τοπωνύμια της Νάξου», Ναξιακόν Αρχείον 10 (Οκτ. 1947), Βλ., π.χ., ένα έγγραφο του 1918, στο Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., Αναφέρουμε σύντομα εδώ ότι ο όρος «επινοημένη παράδοση» περιλαμβάνει πρακτικές που κατασκευάστηκαν και θεσπίστηκαν επισήμως (από την επίσημη Εξουσία) ή εκείνες που αναδύονται (με δύσκολα αναγνωρίσιμο τρόπο) σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο, και οι οποίες πρακτικές διέπονται συνήθως από αποδεκτούς κανόνες, έχουν τελετουργικό (και συμβολικό χαρακτήρα), με σκοπό να επιβάλλουν ορισμένες αξίες και κανόνες συμπεριφοράς στα μέλη των κοινωνιών, μέσω της επανάληψης. Πρβλ. Hobsbawm και T. Ranger, The invention of tradition, Cambridge Τώρα βλ. και την ελληνική του μετάφραση: Η επινόηση της παράδοσης, Θεμέλιο, Αθήνα ΣΕΡΓΗΣ.indd 395

12 Μανολης Γ. Σεργης στη τους απλώς, σε κάποιο δεδομένο ιστορικό και ιδεολογικό πλαίσιο, νομιμοποίησαν την αυθαίρετη (όπως θεωρώ και αποδεικνύω) γλωσσική διασύνδεση χωριού και αγίου. Ιστορικά στοιχεία που να προσδιορίζουν επακριβώς τη χρονολογία ιδρύσεως τού προαναφερθέντος ναϋδρίου του αγίου Αρσενίου (λίγο έξω από το χωριό, μακριά από την πρώτη οικιστική μονάδα, το Παλιάμπελο) δεν ανακάλυψα. Πιθανότατο έτος της ιδρύσεώς του πρέπει να θεωρήσουμε το 1855, χρονολογία που αναγράφεται στην εικόνα του αγίου, όπου και η επιγραφή: Αδελφοί δι ο εξήλθετε αγωνίσεσθε εμαυτών σωτηρίας μη αμελήσετε, Άλλες ενδείξεις (θεμέλια ή θραύσματα παλαιότερου ναού, κ.ά.) που να μαρτυρούν παλαιότερη της προαναφερθείσης ιστορική ύπαρξη του ναϋδρίου δεν υπάρχουν ή δεν κατόρθωσα να επισημάνω στις σχετικές επιτόπιες αναζητήσεις μου. Αλλά ούτε και στην «έρευνα γραφείου» που πραγματοποίησα: στο διάβα των 410 περίπου χρόνων ( ) δεν συνάντησα ούτε μία γραπτή αναφορά σε ομώνυμο ναό, γι αυτό θεωρώ πως αποκλείεται αυτή η μικρή εκκλησία να είναι ένας (παλαιότερος, αμαρτύρητος στα έγγραφα) ναός που έδωσε το όνομά του στο χωριό τον 15 ο αιώνα 59. Την κυρίαρχη ιδέα περί οργανικής ονοματικής σχέσεως αγίου και χωριού μετουσιώνει σε πράξη το (διορισμένο από το μεταξικό καθεστώς) κοινοτικό συμβούλιο του χωριού, το οποίο (με το αδημοσίευτο έγγραφο που παραθέτουμε) εισηγείται το 1938 την αλλαγή του ονόματος του χωριού, αυτήν που πραγματώνει η Πολιτεία με το προαναφερθέν ΦΕΚ του Είναι η Πράξις 49 του Βιβλίου Πράξεων Κοινοτικού Συμβουλίου Κοινότητος Αγερσανίου Νάξου 60, που απόκειται στο Κοινοτικό Κατάστημα του χωριού και φέρει την υπογραφή του Προέδρου του Ιωάννου Εμμ. Αρτσάνου και των μελών Β. Μαργαρίτη, Α. Μαργαρίτη, Δ. Κάββουρα και Δ. Δημητροκάλη 61. Το περιεχόμενό της έχει αυτολεξεί ως εξής: Αρ. Πράξ. 49 Το Συμβούλιον της Κοινότητος Αγερσανίου συνελθόν εν τω Κοινοτ. Καταστήματι σήμερον την 31 ην Ιουλίου 1938 και ώραν 9½ π.μ. κατόπιν της υπ αριθμ. Δ6 προσκλήσεως του κ. Προέδρου της 28 ης τρέχ. υπό την προεδρείαν του κ. Ιωάν. Αρτσάνου, παρόντων και των κάτωθι υπογεγραμμένων μελών, ακούσαν του Προέδρου προτείναντος όπως γείνη μεταρρύθμισις εις την σφραγίδα της Κοινότητος και αφαιρεθή απ αυτής ο άγιος Αρσένιος, 58. Πρβλ. Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., 72. Φυσικά η εικόνα μπορεί να είναι νεότερη, να τοποθετήθηκε εκεί δηλαδή εκ των υστέρων, στη θέση μιας παλαιότερης, και να με παραπλανά στη χρονολόγηση του μικρού ναού. 59. Ο σημερινός ενοριακός ναός του χωριού, του αγίου Σπυρίδωνος, είναι νεότερος, του 1872, και εγκαινιάστηκε το Πρβλ. Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., Της περιόδου από 10 Οκτωβρίου 1937 έως 20 Μαΐου Αποδεικνύει άλλη μια φορά τη σημασία των Πρακτικών των Κοινοτικών Συμβουλίων για τη σύγχρονη λαογραφική μελέτη. Βλ. Ευ. Αυδίκος, Πρεβεζάνικα Χρονικά 25 (1990), σσ ΣΕΡΓΗΣ.indd 396

13 Προς το Γερσανί, από τους δρόμους της Ιστορίας και της Κοινωνικής Λαογραφίας η δε νέα σφραγίς να φέρη κυκλοτερώς τας λέξεις Κοινότης Αγίου Αρσενίου εις δε το μέσον τας λέξεις Βασίλειον της Ελλάδος προτείνατος δ όπως αποφανθή Σκεφθέν Επειδή η πρότασις του κ. Προέδρου τυγχάνει δικαία και νόμιμος Αποφαίνεται ψηφίζει την μεταρρύθμισιν της σφραγίδος της Κοινότητος, να αφαιρεθή απ αυτής ο υπάρχων άγιος Αρσένιος, να τεθούν δε κυκλοτερώς της νέας σφραγίδος αι λέξεις Κοινότης Αγίου Αρσενίου και εις το μέσον αι λέξεις Βασίλειον της Ελλάδος. Εφ ω συνετάγη η παρούσα ήτις αναγνωσθείσα και βεβαιωθείσα υπογράφεται δεόντως. Ο Πρόεδρος Τα μέλη [Η παραπάνω πράξη -πλην των στοιχείων που συνεισφέρει στη μελέτη του θέματός μας- είναι ένα ακόμη δείγμα της πάλης ανάμεσα στο τοπικό και το εθνικό, ανάμεσα στην τοπική αυτονομία και την εθνική ομογενοποίηση που προσπαθεί να πετύχει η μεταξική δικτατορία, με την κατάργηση τού - κατά την άποψή της - «διασπώντος τοπικού» και την καθιέρωση τού «ενοποιού εθνικού», όπως έχω αποδείξει και σε άλλη μου εργασία 62 : η εικόνα του αγίου Αρσενίου στην κοινοτική σφραγίδα, σύμβολο της τοπικότητας και της τοπικής ταυτότητας, πρέπει να αντικατασταθεί με το κοινότυπο σ ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο εθνόσημο. Η δικτατορία εδώ παλεύει με τον εαυτόν της, αφού αντιμάχονται δύο συστατικά στοιχεία του εποικοδομήματός της: η θρησκευτικότητα και ο άκρατος εθνισμός]. 5. Η συνηγορία της Κοινωνικής Λαογραφίας Όμως, θα αποδείξω και λαογραφικά ότι η βάση της παραπάνω ( 4) (ορθής διαλεκτολογικά) γλωσσικής διαδικασίας για τη σύνδεση του ονόματος του χωριού με τον άγιο, είναι αναληθής. Ως πρώτο επιχείρημά μου επικαλούμαι τη βασική λαογραφική θέση ότι για να ονομασθεί ένα χωριό με αγιωνύμιο τον 15 ο αι. θα πρέπει να υπήρχε σ αυτό, ως συμβολική και πραγματική αρχή του, ομώνυμο ιερό καθίδρυμα. Η Λαογραφία διδάσκει ότι η ίδια η ίδρυση του χωριού, ως χωρικής κοινότητας, συνδέεται με το χτίσιμο της κεντρικής του εκκλησίας, η οικοδόμησή της είναι η αρχή της οικειοποίησης του πρώην άξενου χώρου, του Έξω χώρου, πάνω στον οποίο επενέβησαν οι πρώτοι κάτοικοί του, για να τον «πολιτισμικοποιήσουν», για να τον μετατρέψουν σε τόπο, δηλαδή σε ιερό, ιε- 62. Μ. Σέργης, «Λαογραφική θεώρηση των τριών πρώτων σφραγίδων της κοινότητας Γλινάδου Νάξου (ή, Μια περίπτωση κατάργησης της τοπικής πολιτισμικής αυτονομίας από το ίδιο το Κράτος», Αιγαιοπελαγίτικα Θέματα, τχ. 56 (Μάιος Ιούνιος 1997), ΣΕΡΓΗΣ.indd 397

14 Μανολης Γ. Σεργης ροποιημένο, πλέον, χώρο. Ο άνθρωπος καθώς οικειοποιείται τον φυσικό χώρο (τον εκτός των ορίων της κοινότητας, τον χώρο των Άλλων, τον μη ιεροποιημένο, των επίβουλων δυνάμεων) τον «πολιτισμικοποιεί» και τον καθιστά επίκεντρο της ταυτότητας του τόπου 63. Η εκκλησία ενός χωριού είναι σημείο αυτοαναφοράς των κατοίκων του, η δημιουργία της παραπέμπει στην αφετηρία του οικισμού, θυμίζει τη δύσκολη αρχή του, γίνεται το κέντρο της συλλογικής του συνείδησης. Είναι λοιπόν τόσο δυνατή στην περίπτωσή μας η τυχαιότητα, ώστε σε μια μακροσκελέστατη περίοδο (από το 1434 μέχρι το 1855) να μην συναντήσω (στα δεκάδες έγγραφα που έχουν δημοσιευθεί και σ άλλα αδημοσίευτα που έχω υπ όψιν μου) μία φορά μαρτυρημένο ναό, στον οποίο να τιμάται ο άγιος Αρσένιος; Θα το θεωρούσα απίθανο, όταν, αντιθέτως, έχουμε δεκάδες δημοσιευμένα έγγραφα με αναφορές στην Κυρία Παναγία την Αγερσανιώτισσα (Άγιο Νικόλαο). Δεύτερο επιχείρημα: η επίδραση του ονόματος του αγίου μιας οποιασδήποτε ενοριακής εκκλησίας στη στρατηγική ονοματοθεσίας των κατοίκων που την τιμούν είναι καθοριστική. Το παράδειγμα, π.χ., των αγίων Σπυρίδωνος στην Κέρκυρα και Γερασίμου στην Κεφαλληνία είναι τα γνωστότερα. Βαπτιστικό όνομα Αρσένιος δεν απαντήσαμε ούτε ένα στα έγγραφα που μελετήσαμε. Τρίτο επιχείρημα: για τη λαογραφική επιστήμη υπάρχει άμεση σχέση της κοινότητας με το πανηγύρι της (με την θρησκευτική, κοσμική, οικονομική και κοινωνική του διάσταση), αφού αυτό: παρακολουθεί ιστορικά την εξέλιξη της πρώτης, εκφράζει (σε τελετουργικό επίπεδο) τις κοινωνικές δομές, συμβάλλει στην ίδια τη συγκρότηση της κοινότητας με τη συμβολική του σημασία. Είναι πασίγνωστο ότι η ημέρα της εορτής του αγίου είναι σύμβολο της ενότητας του χωριού, επιστρέφουν σ αυτό οι ξενιτεμένοι, ενισχύουν την τοπική τους ταυτότητα, την αίσθηση του ανήκειν στην ίδια κοινότητα,δίνει την ευκαιρία να προβληθεί το χωριό προς τα έξω, στους ξένους, να επιδείξει την (υποτιθέμενη ή υπαρκτή) ανωτερότητά του στους γείτονες - Άλλους και να ενισχύσει την αυτοεικόνα του, γίνεται αφορμή να εκδηλωθούν οι κοινωνικές διαφορές, η επίδειξη κάποιων μελών του, να ενισχυθεί το κοινωνικό κύρος τους κ.ά. Άρα, το πανηγύρι συνιστά όχι μόνον το πεδίο της εκδήλωσης των κοινωνικών δομών, αλλά κοινωνική και πολιτισμική πρακτική, μέσω της οποίας πραγματώνονται οι κοινωνικές ομάδες, συγκροτείται και ανασυγκροτείται η κοινωνία (συμβολικά) μέσα στο χρόνο. Και όμως: δεν εντόπισα στα έγγραφα την παραμικρή πληροφορία ή κάποια σχετική μνεία του πανηγυριού του αγίου, οι δε πληροφορητές μου (γέροντες Γλιναδιώτες και Αγερσανιώτες) είναι κατηγορηματικοί ότι ουδέποτε γνωρίζουν ή έχουν ακούσει από τους παππούδες τους να ετελείτο αυτό, ενώ (αντιθέτως) αναφέρονται νο- 63. M. Kenna, «Greek urban immigrants and their rural patron saint», Ethnic Studies 1 (1977), Η ίδια, «Icons in theory and practice: An orthodox Christian example», History of religions 24:4 (1985), ΣΕΡΓΗΣ.indd 398

15 Προς το Γερσανί, από τους δρόμους της Ιστορίας και της Κοινωνικής Λαογραφίας σταλγικά στα άλλα αγερσανιώτικα πανηγύρια: του αγίου Προκοπίου, της αγ. Άννας, του αγ. Παντελεήμονα, των αγ. Πάντων, του αγ. Ιωάννου (29 Αυγούστου) και του αγ. Σπυρίδωνος. Οι πληροφορίες του Κεφαλληνιάδη ενισχύουν τη θέση μου αυτήν 64. Τέταρτο επιχείρημα: η εικόνα είναι ένα θρησκευτικό ιερό αντικείμενο. Στη Λαογραφία είναι γνωστό ότι τα αντικείμενα (επειδή βρίσκονται σε συνεχή σχέση επικοινωνίας με το άτομο ή τις ομάδες) αποκτούν ποικίλες σημασίες κατά τη διάρκεια της «συμβίωσής» τους με τους ανθρώπους, σημασίες ιστορικά και κοινωνικά προσδιορισμένες γίνονται φορείς νέων σημασιών, συναισθημάτων, αναμνήσεων, κ.λπ. Είναι ταυτόχρονα η αποτύπωση της ανθρώπινης επικοινωνίας με αυτά επάνω στην ύλη, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η B. Badcock 65. Γνωρίζουμε, π.χ., ότι παλαιότερα η εικόνα ενός αγίου (ή ενός θρησκευτικού γεγονότος, της Μεταμορφώσεως, π.χ. του Σωτήρος) και η ευχή των γονέων γραφόταν πρώτα απ όλα σε κάθε σχετική δικαιοπραξία, και ήταν ενδεικτική: - της θρησκευτικότητας και της ιδιαίτερης συναισθηματικής σχέσης που έτρεφε ολόκληρη η οικογένεια σε συγκεκριμένες ιερές μορφές, παραδεδομένες σ αυτήν από γενεάς εις γενεάν. Στην πίσω επιφάνεια της εικόνας ήταν εξιστορημένη η ζωή της οικογένειας και των μελών της στα οποία παραδιδόταν, - της σημασίας της ως ιδεατού ακρογωνιαίου λίθου του νέου σπιτιού, ως φορέα των ηθικών αξιών της οικογένειας, ως διδακτικής απεικόνισης, ως υλικής έκφρασης του «ιερού» 66. Στις δεκάδες δικαιοπραξίες (και δη σε διαθήκες) που σχετίζονται με το Αγερσανί και τους ανθρώπους του μέχρι το 1855 δεν ανακάλυψα ούτε μία περίπτωση κατά την οποία οι γονείς κληρονομούν στα παιδιά τους εικόνα του αγίου Αρσενίου. Η εικόνα της Παναγίας, αντιθέτως, αναφέρεται πάμπολλες φορές, και σχετίζεται φυσικά με την πανελλήνια λατρεία της Θεομήτορος, με τον κυκλαδικό χώρο και ειδικότερα με τον ναό Της στο εν λόγω χωριό. Με τα παραπάνω απέδειξα ότι ο εν λόγω άγιος δεν ανήκε στη χορεία των γνωστών και προσφιλών στο χωριό ιερών μορφών, άρα αποκλείεται να συνδέεται πραγματικά με το όνομα εκείνου. Αυτό που υποστηρίζω, λοιπόν, είναι ότι η μετά το 1855 ίδρυση του ναϋδρίου του αγ. Αρσενίου έδωσε ισχυρότερη λαβή στο κοινοτικό συμβούλιο του χωριού και στην κυρίαρχη λαϊκή ιδεολογία να υποστηρίξουν το 1938 την επίσημη (την κρατική) μετονομασία του Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., 291 κ.ε. 65. B. Badcock, «Artifact», στον τόμο R. Bauman(ed.), Folklore, caltural perfomances and popular entertainments, Oxford University Press, New York, 1992, Γ. Κόρδης, Εικόνα, εικόνισμα, εικονουργία, Αρμός, Αθήνα 1998, Για την εικόνα βλ. γενικά V. Turner - Edith Turner, Image and pilgrimage in christian culture, Columbia University Press, Νέα Υόρκη Peter Burke, Αυτοψία. Οι χρήσεις των εικόνων ως ιστορικών μαρτυριών, μετάφρ. Ανδρέας Π. Ανδρέου, Μεταίχμιο, Αθήνα 2003, ΣΕΡΓΗΣ.indd 399

16 Μανολης Γ. Σεργης 6. Μετονομασία και πολιτικοκοινωνικό πλαίσιο Θεωρώ ότι η λογική της μετονομασίας του χωριού το 1940 δεν θα πρέπει να αποσυνδεθεί παντελώς από την ισχύουσα εκείνη την περίοδο πολιτική και ιδεολογική κατάσταση νομίζω πως δεν είναι άσχετη με το όλο πολιτικό, κοινωνικό και ιδεολογικό πλαίσιο της μεταξικής δικτατορίας. Η ενδυνάμωση του καταπεπτωκότος (κατά το Νέον Κράτος) θρησκευτικού συναισθήματος του ορθοδόξου Ελληνισμού (εξ αιτίας κυρίως της αποτυχημένης βενιζελικής Μεγάλης Ιδέας, της επεκτάσεως των αθεϊστικών κομμουνιστικών ιδεών ή της «ανηθικότητας του φιλελευθερισμού και του φθοροποιού υλισμού» κατά τους τότε ιθύνοντες) έπρεπε να αποτελέσει μέλημα όλων των θεσμοποιημένων (και μη) παραγόντων και των φορέων τους. Το Νέον Κράτος με σειρά μέτρων (λαϊκού περιεχομένου) ενισχύει, τελικά, την επιρροή του κλήρου στην ελληνική κοινωνία, επιτυχία που η καταργημένη αστική δημοκρατία δεν είχε καταγάγει μέχρι τότε. Η Εκκλησία, λοιπόν, ως θεσμός και ως οργανισμός, γίνεται ολονέν το προσφορότερο και επιτυχέστερο μέσον για την ένταξη των ατόμων στην κοινότητα του πνευματικού κόσμου, για την κατίσχυση των ιδεών του ελληνοχριστιανισμού 67. Η επίσημη ταύτιση του ονόματος του χωριού με τον άγιο θα ενίσχυε τη χριστιανική-θρησκευτική ταυτότητα των κατοίκων, άρα και την τοπική 68. Βεβαίως υπενθυμίζω ότι η επιλογή ανήκε στην ίδια την τοπική κοινωνία, έγινε με τη σιωπηλή συναίνεσή της, το κράτος απλώς άδραξε την ευκαιρία να ενισχύσει τη λαϊκή πίστη και τη θρησκευτικότητα. Οι παρετυμολογίες και κάθε προσπάθεια να δοθεί άλλο όνομα σε έναν τόπο 69 είναι και ένας έμμεσος τρόπος να τον ελέγχεις. Δίδοντας νέο όνομα σε έναν τόπο τού αναγνωρίζεις μια νέα μορφή κοινωνικής ύπαρξης, τον ξαναγεννάς, αφού το νέο όνομα λειτουργεί ως σύμβολό του, είναι ο φορέας της νέας του ταυτότητας. Τέτοιες πρακτικές αποκαλύπτουν τον ιδεολογικό κόσμο της ομάδας που διαχειρίζεται την ιδεολογία μιας συγκεκριμένης εποχής. Στην περίπτωσή μας, λοιπόν, δεν έχουμε την κατίσχυση της «αρχαιολα- 67. Ποιμενάρχης της παροναξιακής εκκλησίας από το 1935 έως το 1945 (στα χρόνια δηλαδή εκείνα, των οποίων το ιδεολογικό περίβλημα παρουσιάσαμε ακροθιγώς παραπάνω) ήταν ο γεννημένος στο Ληξούρι Κεφαλλονιάς Χερουβείμ Άννινος ( ). Βλ. Ιάκ. Εμμ. Καμπανέλλης, Η Ιερά Μητρόπολις Παροναξίας δια μέσου των αιώνων, Ομοσπονδία Ναξιακών Συλλόγων, Αθήνα 1991, Για τις συχνά συναντώμενες εδώ έννοιες (α) «ταυτότητα» και τα συμπληρώματά της («πολιτισμική», «τοπική», κ.λπ.), (β) «Εμείς - Άλλοι», (γ) «τοπικότητα», «εντοπιότητα» βλ. ενδεικτικά Μ. Σέργης, Ακληρήματα.., ό.π., Δήμητρα Γκέφου-Μαδιανού, Εαυτός και Άλλος. Εννοιολογήσεις, ταυτότητες και πρακτικές στην Ελλάδα και την Κύπρο, Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών - Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Αθήνα 2003, όπου και συγκεντρωμένη ξενόγλωσση βιβλιογραφία. 69. Για τη σημασία της ετυμολογίας στη μελέτη ενός οικισμού βλ. ενδεικτικά Γ. Σαρρηγιάννης, «Η έννοια, η γένεση και η εξέλιξη του οικισμού μέσα από την ετυμολογία των σχετικών λέξεων», Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, τ (1978), ΣΕΡΓΗΣ.indd 400

17 Προς το Γερσανί, από τους δρόμους της Ιστορίας και της Κοινωνικής Λαογραφίας Φωτ. 1 & 2. Η Παναγία η Αρφανή, όπως είναι σήμερα 401 ΣΕΡΓΗΣ.indd 401

18 Μανολης Γ. Σεργης τρικής μανίας» κατά την αλλαγή των τοπωνυμίων, όπως συνέβη σε δεκάδες περιπτώσεων στον ελληνικό χώρο, ως απόρροια της εθνικής προσπάθειας για απόδειξη της ιστορικής συνέχειας (που επεκράτησε από την επαύριο της εθνικής ανεξαρτησίας και εξής) στη «μεγάλη κλίμακα» και (με τους επιτόπιους επιμερισμούς) στην επιτόπια, την «μικρή». Εδώ έχουμε (κατά πάσαν πιθανότητα) την κατίσχυση της θρησκευτικής ιδεολογίας επί της ιστορικής πραγματικότητας. Το θέμα μας λοιπόν μπορεί να επεκταθεί στο πώς ο κυρίαρχος εθνικοθρησκευτικός λόγος ανασημασιοδοτεί (συνειδητά ή όχι) και ανατρέπει το περιεχόμενο της ιστορικής αλήθειας. 7. Η νέα θεώρηση του θέματος Η δική μου ερμηνεία του τοπωνυμίου μάς οδηγεί στο Αγία Ιερουσαλήμ, με οδηγό τον (αείμνηστο) διαλεκτολόγο Ι. Α. Θωμόπουλο, ο οποίος, χωρίς να επεξηγεί αναλυτικότερα, γράφει τα εξής διαφωτιστικά, που αναπαράγουν οι νεότεροι γλωσσολόγοι 70 : «Κάποτε η λ. Άγιος ή Αγία συγχωνεύεται με το αγιωνύμιο σε τρόπο που σχεδόν αφανίζεται και δεν αναγνωρίζεται αμέσως και μερικές φορές παρετυμολογείται: Αστρύφος Άγιος Τρύφων, Σφυρίος Άγιος Σπυρίδων, Σαντριάς Άγιος Ανδρέας, Ασοφιά Αγία Σοφία, Αρσανή ή Γερσανή Αγία Ιερουσαλήμ» 71. Έχει σχέση η Γερσανή του Θωμόπουλου με το «δικό μας» Αγερσανί; Το ότι ένα θηλυκού ή αρσενικού γένους τοπωνύμιο μπορεί να μετατραπεί σε ουδέτερο είναι αποδεδειγμένο φαινόμενο: π.χ., Χαϊδάρης, Γουδής Χαϊδάρι, Γουδί 72. Τους τύπους Γερσανί / Αγερσανί τους συναντήσαμε αρκετές φορές στα έγγραφα. Είναι το Γερσανί με την προσθήκη σ αυτό του προθετικού Α για λόγους ευφωνίας (στο Γερσανί - στ Αγερσανί). Ενδιαφέρον προκαλεί ο τύπος Αρσανή /Αρσανί (γενική: Αρσανιού) τον οποίο συναντήσαμε πιο πάνω σε έγγραφα της δεκαετίας του 1820: οι υποσημειούμενοι κάτοικοι του χωρίου Αρσανιού και. εις τα χωράφια της αυτής τοποθεσίας του Αρσανιού 73. Η ερμηνεία της πιθανής μετατροπής του τύπου από θηλυκού σε ουδέτερο γένος είναι όμοια με την προαναφερθείσα, και έχει σημαντική αξία, επειδή ερμηνεύει το Αρσανή του Θωμόπουλου (βλ. συνέχεια παρακάτω). Ο φιλόλογος και διαλεκτολόγος Αθ. Βελέντζας, επικαλούμενος τους διαλεκτικούς τύπους Αγιαρσαλή (στην Τιθορέα και την Αμφίκλεια Λοκρίδας, στη Λιβαδειά, στη Δαύλεια, στην Υπάτη, στην Κέα), Αρσαλή (στα Καμ- 70. Αθανάσιος Βελέντζας, «Το τοπωνύμιο Αγιαρσαλή», περιοδ. Φωνή της Καστανιάς, τχ. 80 (Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2000), Βλ. και Χ. Συμεωνίδης, Εισαγωγή στην ελληνική ονοματολογία, Εκδοτικός Οίκος Αφων Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 1992, Ι. Α. Θωμόπουλος, Τα τοπωνύμιά μας. Η αξία και τα προβλήματά τους, Θεσσαλονίκη Την αναλυτική τους παρουσίαση βλ. στο Αθανάσιος Βελέντζας, «Το τοπωνύμιο Αγιαρσαλή», ό.π., Βλ. εδώ την παραπομπή υπ αριθμ ΣΕΡΓΗΣ.indd 402

19 Προς το Γερσανί, από τους δρόμους της Ιστορίας και της Κοινωνικής Λαογραφίας μένα Βούρλα), Γερσαλή και Αροσαλή (στη Ρόδο), και άλλους συναφείς, που αναφέρονται στην Παναγία, υποστηρίζει ότι η Θεομήτωρ συνταυτίστηκε στη λαϊκή λατρεία με την αγία Ιερουσαλήμ 74 και ότι στις περιπτώσεις που πραγματώθηκε η προαναφερθείσα συνταύτιση επρόκειτο για ιερά καθιδρύματα οικοδομημένα σε υψηλές τοποθεσίες, σε βραχώδεις και σπηλαιώδεις περιοχές, με χαρακτηριστική την παρουσία του νερού, ως βασικού στοιχείου ταυτότητας των ιερών τόπων 75, γι αυτό και η λατρεία της Παναγίας - Ζωοδόχου Πηγής σ αυτά. Στα ενδιαφέροντα αυτά στοιχεία προσθέτω τα επόμενα ιστορικά επιχειρήματα που μαρτυρούν για την παρουσία του εβραϊκού στοιχείου στις Κυκλάδες α) τα ιεραποστολικά ταξίδια των μοναχών του Αγίου Τάφου στον ελλαδικό χώρο, β) το τοπωνύμιο Αγιαρσαλή στην Τζια, σε κυκλαδίτικο δηλαδή νησί, γ) τις λαϊκές θρησκευτικές παραδόσεις που μαρτυρούν για την (διά θαλάσσης) άφιξη της εικόνας της Χοζοβιώτισσας στην Αμοργό από το Χοζιβά ή Κοζιβά της Παλαιστίνης. Ο χρονογράφος Θεοφάνης αναφέρει διωγμούς των χριστιανών της Παλαιστίνης από τους Άραβες τον 9 ο αι. 76, δ) την εβραϊκή κοινότητα στη Χώρα της Νάξου (πρβλ. ακόμη σήμερα την Οβριακή). Ο Περικλής Ζερλέντης αναφέρει την ύπαρξη πωλητηρίου γράμματος του έτους 1539, στο οποίο αναφέρονται Εβραίοι κάτοικοι του Μπούργου της Χώρας 77. Είναι γνωστό το ζήτημα της εγκατάστασης των Σεφαραδιτών Εβραίων το 16ο αιώνα και στις Κυκλάδες, μετά την εκδίωξή τους από την Ισπανία (1492 κ.ε.) και μάλιστα μετά την κατάλυση του δουκάτου του Αιγαίου απο του Οθωμανούς (1566) και την παραχώρησή του στον Πορτογαλοεβραίο Ιωσήφ Νάζι 78. Ποιος λοιπόν ναός της Παναγίας στο Αγερσανί «ταυτίστηκε» με τον ομώνυμο της Ιερουσαλήμ, αν το χωριό οφείλει το όνομά του σε ναωνύμιο; Η επιστημονική μου πρόταση, στηριγμένη σε γλωσσικά στοιχεία, είναι η εξής: Πρόκειται για τον ναΐσκο της Παναγίας της Αρφανής ή της Μαρμαριώτισσας, όπως την αποκαλούν σήμερα, ο οποίος ήταν μετόχι της Παναγίας της Αγερσανιώτισσας το , αλλά πολύ παλαιότερος, όπως εικάζω, του 74. Ναός της Αγίας Ιερουσαλήμ υπήρχε στη Βέροια, όπου εμαρτύρησαν η αγία και τα τρία παιδιά της, επί αυτοκράτορος Ρώμης Μάρκου Αυρήλιου Δέκιου ( μ.χ.). Βλ. Παντελεήμων Καλπακίδης, Η ασκήτρια της Βέροιας οσιομάρτυς Ιερουσαλήμ, Βέροια Ιω. Σερδάρης και Κ. Έξαρχος, Οι άγιοι Ηρωδίωνας και Ιερουσαλήμ πρωτεργάτες εκχριστιανισμού της Φθιώτιδας, Λαμία Άλκη Κυριακίδου - Νέστορος, Λαογραφικά μελετήματα Ι, Εταιρεία Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου, Αθήνα 1989, 20 κ.ε. 76. Μ. Γ. Σέργης, Μονές των Κυκλάδων, τ. Α, Σύρου, Πάρου, Νάξου, Αμοργού, Χελάνδιον, Αθήνα 2007, Π. Ζερλέντης, Γράμματα των τελευταίων Φράγκων δουκών του Αιγαίου Πελάγους, ό.π., Πρβλ. Ιάκ. Καμπανέλλης, «Η εβραϊκή κοινότητα της Νάξου», Χρονικά 73 (Δεκ. 1984), Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., ΣΕΡΓΗΣ.indd 403

20 Μανολης Γ. Σεργης 15ου αι. επειδή δεν έχουμε ιστορικές μαρτυρίες γι αυτόν, και -δυστυχώς- οι παλαιότεροι εκκλησιαστικοί άρχοντες του χωριού και οι επιμελούμενοι την ευπρέπειάν του λαϊκοί έχουν «ασελγήσει» πάνω του και έχουν αποκρύψει την ιστορία του. Όπως μου ανέφεραν «παλιοί» Αγερσανιώτες ο αχρονολόγητος ναΐσκος οικοδομήθηκε σε χώρο όπου υπήρχε σπηλιά 80, ήταν μικρότερος του σημερινού (διακρίνονται ολοφάνερα οι προς δυσμάς του προσθήκες), είχε δίπλα του δύο μικρότερα δωμάτια (κελιά;), υψηλό περίβολο με αναλόγου ύψους εξώθυρα. Το παλιό ξυλόγλυπτο τέμπλο του έχει αντικατασταθεί από μαρμάρινο στη θέση της εικόνας της Ζωοδόχου Πηγής Ιεροσολυμίτισσας, που εικάζω ότι πρωτοτοποθετήθηκε εκεί, έχει τοποθετηθεί από τον 17 ο αι. εικόνα της Παναγίας της Μαρμαριώτισσας, ποιηθείσα «δια χειρός πρωτονοταρίου δρυμαλείας», όπως διαβάζουμε στο κάτω δεξιό τμήμα της. Παρόμοιες εικόνες (του τύπου «Παναγίας της Ελεούσας»), που φέρουν μάλιστα την υπογραφή του ίδιου δημιουργού, βρίσκουμε στην Παναγιά την Αγερσανιώτισσα, και ανήκουν κατά πάσαν πιθανότητα στον Αναπλιώτη. 81 Η εικόνα της Μαρμαριώτισσας, κατά τις νεότερες τοπικές λαϊκές παραδόσεις, ήλθε στο νησί με θαυμαστό τρόπο από τα Μάρμαρα της Πάρου (ή από τον Μαρμαρά της Πόλης), ένα καντηλάκι έδειχνε την ιεροφάνειά της μέσα σε βάτο, βρέθηκε από τους κατοίκους, πρωτοτοποθετήθηκε σε χώρο που δεν ενέκρινε η εμφανιζόμενη σε όνειρα Παναγία (γνωστότατο μοτίβο στον ελλαδικό χώρο) και οικοδομήθηκε ο ναΐσκος που την φιλοξένησε οριστικά 82. Σημειωτέον ότι η Παναγία η Αρφανή βρίσκεται στον πρώτο (ιστορικά) οικισμό του χωριού, στο Παλιάμπελο. Προαναφέρθηκε ως πρώτη λαϊκή ονομασία της εν λόγω μικρής εκκλησίας το Παναγία η Αρφανή (= Ορφανή). Πόσον εύκολο (ή δύσκολο) είναι στο διάβα τόσων αιώνων να «εκπέσει» ο τύπος Αρσανή, που από κάποιο χρονικό σημείο και εξής δεν συσχετιζόταν πλέον με τίποτα, δεν σήμαινε τίποτα για τους αγερσανιώτες πιστούς, στον εύκολα εξηγήσιμο από τη λαϊκή σκέψη τύπο Αρφανή; Στη Νάξο γνωρίζω τρεις περιπτώσεις ναών της Θεοτόκου με το ίδιο προσωνύμιο: την αγερσανιώτικη, την τριποδιώτικη (ή «Πέρα Παναγιά» για τους Τριποδιώτες) και την σαγκριώτικη, πλησίον του Πύργου Παλαιολόγου 83. Η τρίτη πρόταση που καταθέτω είναι μήπως το όνομα σχετίζεται με κάποιον άλλον ναΐσκο, τιμώμενον επ ονόματι της Παναγίας της Ιεροσολυμίτισσας που δεν υφίσταται σήμερα. 80. Πρβλ. όσα αναφέρει ο Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., 72, στην αφήγηση του Κυρ. Δημητροκάλλη. Ευχαριστώ και από τη θέση αυτήν τον αιδ. Συμεών Τελόπουλο, τον κ. Μανόλη Δημητροκάλλη (Τζαγκάρη) και τον πρ. Πρόεδρο του Αγερσανιού κ. Ν. Καραμπάτση για τη βοήθεια που μου παρείχαν κατά την έρευνά μου. 81. Πρβλ. Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., Ν. Κεφαλληνιάδης, Αγερσανί Νάξου, ό.π., 70 κ.ε. 83. Γ. Μαστορόπουλος, Νάξος: το άλλο κάλλος. Περιηγήσεις σε βυζαντινά μνημεία, Ελληνικές Ομοιογραφικές Εκδόσεις, Αθήνα, χ.χ., ΣΕΡΓΗΣ.indd 404

21 Προς το Γερσανί, από τους δρόμους της Ιστορίας και της Κοινωνικής Λαογραφίας Φωτ. 3. Φορητή εικόνα της Παναγίας της Ιεροσολυμίτισσας στον ναýσκο της Παναγίας της Αρφανής, το μοναδικό «φανερό» στοιχείο της σχέσης του με τον πρώην ναýσκο της Αγιαρσανής (Αγίας Ιερουσαλήμ). 8. Συμπεράσματα: Με βάση ιστορικές πηγές και λαογραφικές ερμηνείες του θρησκευτικού φαινομένου και της διαχρονικής λαϊκής θρησκευτικής συμπεριφοράς των ορθοδόξων Ελλήνων θεωρώ πως η μετονομασία του χωριού το 1940 (από Γερσανή / Γερσανί / Αγερσανί σε Άγιο Αρσένιο) δεν είχε καμία σχέση με τον άγιο και τον υφιστάμενο εκεί από τα μέσα του 19 ου αι. μικρό ναό του. Το όνομα του χωριού (μαρτυρημένο από το 1443) πρέπει να σχετισθεί με τον διαλεκτικό τύπο Γερσανή (αγία Ιερουσαλήμ), και κατά πάσα πιθανότητα με τον ναýσκο της (Παναγίας) Αγιαρσανής, της Παναγίας της Αρφανής (κατά τη λαϊκή παρετυμολογία), τιμώμενο μέχρι τον 17ο αι. επ ονόματι της Παναγίας της Ιεροσολυμίτισσας. 405 ΣΕΡΓΗΣ.indd 405

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΛΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΡΠΑΘΟΥ ***

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΛΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΡΠΑΘΟΥ *** ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΛΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΡΠΑΘΟΥ *** ΚΑΡΠΑΘΟΣ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 20 4 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ -23. ΠΡΑΚΤΙΚΑ διε ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΟΜΟΣ Α ΤΟΜΟΣ Α AΘHNA 2012

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ -23. ΠΡΑΚΤΙΚΑ διε ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΟΜΟΣ Α ΤΟΜΟΣ Α AΘHNA 2012 Ο Νικόλαος Γ. Πολίτης και το Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ -23 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ISBN 978-960-404-237-1 Ο Νικόλαος Γ. Πολίτης και το

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Ελένη Χριστοπούλου Δημήτριος Ρίγγας Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Πληροφορικής Συλλογικές Μνήμες μιας Πόλης στο Χώρο και στο

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Συγγραφής και Μορφοποίησης Κειμένου

Οδηγίες Συγγραφής και Μορφοποίησης Κειμένου Οδηγίες Συγγραφής και Μορφοποίησης Κειμένου Περιεχόμενα 1. Στοιχεία κειμένου 5 2. Διαμόρφωση και διάταξη σελίδας 5 2.1. Έκταση κειμένου 5 2.2. Μορφοποίηση σελίδας 5 2.3. Μορφοποίηση κειμένου 5 2.4. Τίτλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ 1 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟΥ Η περιφερειακή ανάλυση που ακολουθεί βασίζεται στις έρευνες Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ Εισαγωγικά: Τι είναι λογοτεχνικό αρχείο; Τι περιέχει το αρχείο ενός ποιητή; Ποιος είναι ο πονοκέφαλος ενός εκδότη; Τι ηθικά διλήμματα

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987.

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987. Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (14501830), τ. 1, Αθήνα 1987. Παναγιώτης Λ. Βοκοτόπουλος, Εικόνες της Κέρκυρας, Αθήνα 1990. Κερκυραίοι ζωγράφοι: 19ος20ος αι., επιμ. Αθ. Χρήστου, Κέρκυρα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικασία της δημιουργίας αντιγράφων (φωτοτυπίες ή scannering )θα γίνεται στο δημαρχείο, από υπαλλήλους του Δήμου

Η διαδικασία της δημιουργίας αντιγράφων (φωτοτυπίες ή scannering )θα γίνεται στο δημαρχείο, από υπαλλήλους του Δήμου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ΔΗΜΟΣ ΔΕΣΚΑΤΗΣ Ημερομηνία: 23/11/2015 ΘΕΜΑ: ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ (ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΚΩΝ) Προσκαλούμε όλους τους δημότες του ΔΗΜΟΥ ΔΕΣΚΑΤΗΣ να υποβάλουν δήλωση ακινήτων,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com ΤΟ ΤΕΤΡΑΓΡΑΜΜΑΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΑΛΤΑΟΥΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Η παρούσα μελέτη σκοπό έχει να ανασκευάσει μια τεράστια πλάνη των λεγομένων Μαρτύρων του Ιεχωβά σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1989 Διδακτορικό Δίπλωμα Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Τομέας Λαογραφίας)

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1989 Διδακτορικό Δίπλωμα Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Τομέας Λαογραφίας) ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο : Μαγδαληνή Ζωγράφου Διεύθυνση Επικοινωνίας : Εθνικής Αντίστασης 41, Δάφνη 17237 Tηλέφωνο Επικοινωνίας : 210-9760310, 210-6668198 Fax : - E-mail : zografou@phed.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006,

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006, 1 Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Copyright 2006 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Αναμνηστική φωτογραφία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ξάνθη. Στο μέσον ο τότε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Το λήμμα αποτελείται από τα εξής μέρη: Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Τίτλος λήμματος Δελτίο λήμματος Κυρίως λήμμα Χρονολόγιο Προτεινόμενη βιβλιογραφία (βλ. Γενικές Οδηγίες Σύνταξης Λημμάτων) Γλωσσάρι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΑΛΕΣΒΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΑΓΙΑΣΟΥ-ΑΕΣΒΟΥ

ΠΑΑΛΕΣΒΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΑΓΙΑΣΟΥ-ΑΕΣΒΟΥ ΠΑΑΛΕΣΒΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΑΓΙΑΣΟΥ-ΑΕΣΒΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ Από Ι1^ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ μέχρι 15^ Σεπτεμβρίου 2015 ΣΑΒΒΑΤΟ 1η ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ Ώρα 7-10 π.μ. Η τελετή της Προόδου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Σε κάθε κεφάλαιο αναφέρει πρώτα την ιστορία της κάθε Μονής και μετά συμπληρώνει τις συνταγές που υλοποιούνται από τους μαγείρους μοναχούς.

Σε κάθε κεφάλαιο αναφέρει πρώτα την ιστορία της κάθε Μονής και μετά συμπληρώνει τις συνταγές που υλοποιούνται από τους μαγείρους μοναχούς. Μια γυναίκα γράφει «συνταγές από το Περιβόλι της Παναγιάς» Δημοσιεύτηκε στις 21/02/2012 στις 11:41 μμ στις κατηγορίες: ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ στο PSEMA, ΜΑΓΕΙΡΕΜΑΤΑ, ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Η συγγραφέας Μαριάνθη Μυλωνά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση»

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Κοινωνική Σύμπραξη στο Ν. Κυκλάδων» σας καλωσορίζει στην Ημερίδα: «Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» 23 Οκτωβρίου 2015 Πνευματικό Κέντρο Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Εβραϊκές Ταυτότητες (Προπτυχιακό Σεμινάριο)

Εβραϊκές Ταυτότητες (Προπτυχιακό Σεμινάριο) Εβραϊκές Ταυτότητες (Προπτυχιακό Σεμινάριο) Μάθημα 5: Αντισημιτισμός και εθνικισμός μέσα στο ελληνικό έθνοςκράτος. Η Θεσσαλονίκη ως περίπτωση μελέτης ΙΙ: Συζήτηση για την 1η γραπτή εργασία Βασιλική Γιακουμάκη

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας Τίτλος Τίτλος (ελληνικά) Κατηγορία α/α τόμου

Συγγραφέας Τίτλος Τίτλος (ελληνικά) Κατηγορία α/α τόμου 1. Ζώρας Γ. Θ. Ο ποιητής Μαρίνος Φαλιέρος Ο ποιητής Μαρίνος Φαλιέρος ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΕΣ 2 7 46 1948 Ελληνικά 2. Τωμαδάκης Ν. Ο άγιος Ιωάννης ο Ξένος και η διαθήκη αυτού 3. Σπανάκης Στ. Κανονισμός της

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας Αθήνα, 12.05.2010 Α.Π.: 10100/08/2.3 Χειριστής: Λάμπρος Μπαλτσιώτης Τηλ.: 210-7289709 Φαξ: 210-7289643 Διεύθυνση Ιθαγένειας Τμήμα Α Υπουργείο Εσωτερικών Σταδίου 31 ΑΘΗΝΑ Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Γης και Ιδιοκτησιακού καθεστώτος του Αγίου Όρους με χρήση G.I.S.

Διαχείριση Γης και Ιδιοκτησιακού καθεστώτος του Αγίου Όρους με χρήση G.I.S. Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Αγρονόμων & Τοπογράφων Μηχανικών ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 22η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών Διαχείριση Γης και Ιδιοκτησιακού

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που ονομάζεται ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ποια σύγχρονα κράτη αποτελούν την περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της μορφής του εγχειρήματος του 'Μουσείου', ως προνομιακού πεδίου για την

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου Τμήμα: Β 2 Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: Γιάννης Περιβολάρης Χριστίνα Μπενάκη Γιώργος Ρέτσας Στέλλα Φάσο Μαρία Τάλο Παναγιώτης Παναγιώτου Μαρία Σταμέλου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ»

«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΦΑΓΕΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ «ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΠΡΩΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου»

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου» Ιανουάριος 1 Πέμπτη Θεία Λειτουργία «Περιτομή Του Κυρίου» 4 Κυριακή Θεία Λειτουργία 5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός 6 Τρίτη Θεία Λειτουργία & Αγιασμός «Άγια Θεοφάνεια» 7 Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή - Εισαγωγη: Μέσα στην περιοχή του χωριού µας, όπου

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου.

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου. «Η Τουριστική αγορά και η δυναμική του Θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού» ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΛΩΝΗΣ, Πρόεδρος ΗΑΤΤΑ Θεσσαλονίκη, Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2012 Παναγιώτατε, Σεβάσμιοι Μητροπολίτες,. Αξιότιμε κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ Νο2- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού για την Τουριστική Προβολή του ήµου Νέας Προποντίδας.

Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού για την Τουριστική Προβολή του ήµου Νέας Προποντίδας. Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α Από το υπ αρ. 4/2011 πρακτικό Συνεδριάσεων Τ.Σ. της Τοπικής Κοινότητας Ν.Σιλάτων του ήµου Νέας Προποντίδας Χαλκιδικής 7/2011 Απόφ. Αριθ. Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 1. Εισαγωγικά στο μάθημα. Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.

ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 1. Εισαγωγικά στο μάθημα. Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean. ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 1. Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.gr 1 Δραστηριότητα Πόσο διεθνοποιημένος είναι ο ρόλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. Έχοντας υπόψη:

ΑΠΟΦΑΣΗ. Έχοντας υπόψη: ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ EΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 5. 11. 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ, ΕΚΘΕΣΕΩΝ & ΕΚΠ/ΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ 1. Ιστορία της έρευνας 2. Ο Μελχισεδέκ στην Παλαιά Διαθήκη 3. Ο Μελχισεδέκ στην απόκρυφη γραμματεία 4. Ο Μελχισεδέκ στα χειρόγραφα του Κουμράν 5. Ο Μελχισεδέκ στους Φίλωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ. Το Δ.Σ. του Συνεταιρισμού Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία

ΠΡΟΣ. Το Δ.Σ. του Συνεταιρισμού Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΘΗΝΑ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΠΟΛΥΧΡΟΝΗ ΘΩΜΟΠΟΥΛΟΥ ΧΑΡ. ΤΡΙΚΟΥΠΗ 41 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103808079 FAX 2103828958 Κινητό 6977650982 ΠΡΟΣ Το Δ.Σ. του Συνεταιρισμού Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία Η

Διαβάστε περισσότερα

Παύλεια. digitalarchive

Παύλεια. digitalarchive digitalarchive publishing by tag Γιορτή που διεξάγεται στη Βέροια προς τιμήν του Αποστόλου Παύλου. Τα γιορτάζονται κάθε Ιούνιο, στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου, στο σημείο, δηλαδή, από όπου εκείνος μίλησε

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΕΙΔ. ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΕΙΔ. ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΕΙΔ. ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΚΕΦ. ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΙ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ ΟΡΟΙ ΔΟΜΗΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ/ ΣΧΟΛΙΑ 1 ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓ.ΠΕΡΙΟΧΩΝ ( ΑΡΘΡΑ 4 & 5 Χωρική Οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

Αυτός που το τοιχοκόλλησε ΖΑΡΡΑ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΘΕΜΑ. Ακύρωση Χρηματικών Ενταλμάτων Πληρωμής ΣΕΙΡΑΣ Β, λόγω μη εξόφλησής τους μέχρι 31-12-2012

Αυτός που το τοιχοκόλλησε ΖΑΡΡΑ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΘΕΜΑ. Ακύρωση Χρηματικών Ενταλμάτων Πληρωμής ΣΕΙΡΑΣ Β, λόγω μη εξόφλησής τους μέχρι 31-12-2012 Α Π Ο Ε Ι Κ Τ Ι Κ Ο Τ Ο Ι Χ Ο Κ Ο Λ Λ Η Σ Η Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΚΑΡ ΙΤΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 4 Στην Καρδίτσα σήμερα την 22α του μηνό Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνεδρίαση άσκησε καθήκοντα γραµµατέα ο µόνιµος υπάλληλος του ήµου Πεντέλης Κλεφτάκης Γ. Σωτήριος κλάδου.ε 1 ιοικητικού.

Στη συνεδρίαση άσκησε καθήκοντα γραµµατέα ο µόνιµος υπάλληλος του ήµου Πεντέλης Κλεφτάκης Γ. Σωτήριος κλάδου.ε 1 ιοικητικού. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΠΕΝΤΕΛΗΣ ΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΕΝΤΕΛΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το πρακτικό της 1 ης /27-1-2015 συνεδρίασης του Συµβουλίου ηµοτικής Κοινότητας Πεντέλης Αριθµός Απόφασης

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Συνδιοργάνωση του Γραφείου Στήριξης και Ηλεκτρονικής Προσβασιμότητας Α.με.Α τουα.τ.ε.ι.θ. με το Γραφείο Διασύνδεσης Παρασκευή 2 Δεκεμβρίου 2011

Συνδιοργάνωση του Γραφείου Στήριξης και Ηλεκτρονικής Προσβασιμότητας Α.με.Α τουα.τ.ε.ι.θ. με το Γραφείο Διασύνδεσης Παρασκευή 2 Δεκεμβρίου 2011 A.Τ.Ε.Ι.Θ Παγκόσμια Ημέρα A.με.A. Ενημερωτική Ημερίδα Συνδιοργάνωση του Γραφείου Στήριξης και Ηλεκτρονικής Προσβασιμότητας Α.με.Α τουα.τ.ε.ι.θ. με το Γραφείο Διασύνδεσης Παρασκευή 2 Δεκεμβρίου 2011 Αμφιθέατρο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ: 401/93 Τροποποίηση του Π.Δ. 143/89 που αφορά διατάξεις σχετικές με όρους και προϋποθέσεις εγκαταστάσεως και λειτουργίας αντλιών καυσίμων και κυκλοφοριακής σύνδεσης εγκαταστάσεων μετά

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία ανοικτών μαθημάτων- ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Δημιουργία ανοικτών μαθημάτων- ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Δημιουργία ανοικτών μαθημάτων- ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 2. ΑΔΕΙΕΣ Creative

Διαβάστε περισσότερα

Μασονία. Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη. Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory. Παγκόσμια οργάνωση

Μασονία. Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη. Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory. Παγκόσμια οργάνωση Μασονία Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory Παγκόσμια οργάνωση Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη masson Τεχνίτης ή τέκτονας Σωματεία οικοδόμων Συνθηματική γλώσσα Μυστικά

Διαβάστε περισσότερα