Η Χρήση Δευτερογενών Υλικών και Καυσίμων κατά την Έψηση του Μίγματος των Πρώτων Υλών στη Βιομηχανία Τσιμέντου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Χρήση Δευτερογενών Υλικών και Καυσίμων κατά την Έψηση του Μίγματος των Πρώτων Υλών στη Βιομηχανία Τσιμέντου"

Transcript

1 Τεχν. Χρον. Επιστ. Έκδ. ΤΕΕ, V, τεύχ , Tech. Chron. Sci. J. TCG, V, No Η Χρήση Δευτερογενών Υλικών και Καυσίμων κατά την Έψηση του Μίγματος των Πρώτων Υλών στη Βιομηχανία Τσιμέντου Κ. Γ. ΚΟΛΟΒΟΣ Σ. ΤΣΙΒΙΛΗΣ Γ. ΚΑΚΑΛΗ Δρ Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Επίκουρος Καθηγήτρια ΕΜΠ Περίληψη Το τσιμέντο, το κύριο δομικό υλικό της σύγχρονης εποχής, παρόλο που παράγεται από φθηνές και άφθονες πρώτες ύλες είναι προϊόν υψηλής προστιθεμένης αξίας, εξαιτίας της παραγωγικής διαδικασίας που απαιτεί έψηση των πρώτων υλών σε υψηλή θερμοκρασία ( ºC). Η μείωση της ενέργειας, που καταναλώνεται για την έψηση, αποτελεί έναν από τους πρωταρχικούς στόχους της έρευνας και της τεχνολογίας στην παραγωγή τσιμέντου. Η διεθνής τάση, που αναπτύσσεται δυναμικά τα τελευταία χρόνια, είναι η αξιοποίηση δευτερογενών υλικών όπως αποβλήτων, παραπροϊόντων, βιομηχανικών ορυκτών ως δευτερογενή καύσιμα ή εναλλακτικές πρώτες ύλες. Μια τέτοια πιθανή χρήση μπορεί να εκμεταλλευθεί τα πλεονεκτήματα μιας περιβαλλοντικά φιλικής, καθαρής τεχνολογίας, που διατηρεί τα αποθέματα των φυσικών πρώτων υλών, αλλά και μειώνει το κόστος χρήσης πρώτων υλών και καυσίμων κατά τη διαδικασία παραγωγής του τσιμέντου. Η παρούσα εργασία πραγματεύεται εν συντομία το υπάρχον πλαίσιο αλλά και τις πρόσφατες ερευνητικές τάσεις στον τομέα της χρήσης μη συμβατικών πρώτων υλών και καυσίμων και την επίδρασή τους στη χημεία σχηματισμού του κλίνκερ, στη διαδικασία παραγωγής, στην ποιότητα του τσιμέντου και στο περιβάλλον. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γενικότερα, η διεργασία έψησης του κλίνκερ προσφέρει μια σειρά από ευκαιρίες για την εκμετάλλευση παραπροϊόντων από διάφορες παραγωγικές διαδικασίες, εξοικονομώντας έμμεσα φυσικές πρώτες ύλες. Παραπροϊόντα μπορούν να χρησιμοποιηθούν, σε συνδυασμό με τις παραδοσιακές πρώτες ύλες, ως δευτερογενείς πρώτες ύλες ή δευτερογενή καύσιμα, κατά τέτοιο τρόπο ώστε να πληρούν ταυτόχρονα τις προδιαγραφές για την ποιότητα του κλίνκερ αλλά και την προστασία του περιβάλλοντος (μειωμένες εκπομπές ρύπων, αποφυγή δημιουργίας περαιτέρω αποβλήτων) και τους όρους ασφαλείας για τη λειτουργία της βιομηχανικής μονάδας. Παρόλα αυτά, τα αναγκαία μέτρα που πρέπει να ληφθούν για τη διαφύλαξη της ποιότητας μπορούν να περιορίσουν τα οικονομικά οφέλη μιας τέτοιας χρήσης. Η διεθνής πρακτική υποδεικνύει ότι αναλόγως του είδους αλλά και των αποθεμά- Υποβλήθηκε: Έγινε δεκτή: των των εκάστοτε δευτερογενών πρώτων υλών, επιπρόσθετες προϋποθέσεις πρέπει να επιβάλλονται κάθε φορά και για την πιθανή ύπαρξη δευτερευόντων στοιχείων, κυρίως βαρέων μετάλλων, τα οποία παρουσιάζουν και διαφορετική πτητικότητα εντός της καμίνου. Η πιθανότητα χρήσης μπορεί να αυξηθεί αν οι ιδιότητές τους προσαρμοστούν, ώστε να ικανοποιούν τις απαιτήσεις της παραγωγικής διαδικασίας του κλίνκερ. Οι ενότητες που ακολουθούν πραγματεύονται εν συντομία το υπάρχον πλαίσιο αλλά και τις πρόσφατες ερευνητικές τάσεις στον τομέα της χρήσης μη συμβατικών πρώτων υλών και καυσίμων και την επίδρασή τους στη χημεία σχηματισμού του κλίνκερ, τη διαδικασία παραγωγής, την ποιότητα του τσιμέντου και την επίπτωση της χρήσης τους στο περιβάλλον. 2. ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΕΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ Η εξάντληση των φυσικών πηγών πρώτων υλών υψηλής καθαρότητας και η επείγουσα ανάγκη για διατήρησή τους, έκανε επιτακτική την αναζήτηση τρόπων και μέσων για τη χρήση υλικών χαμηλής καθαρότητας, κυρίως ορυκτών, γεωργικών και βιομηχανικών αποβλήτων και παραπροϊόντων αλλά και δευτερογενών καυσίμων. Παραδείγματα τέτοιων υλικών περιλαμβάνουν τη χρήση ιλύων πλούσιων σε άσβεστο και ανθρακικά άλατα, προερχόμενες από τη βιομηχανία χαρτιού, ζάχαρης και λιπασμάτων, Ca(OH) 2 από μονάδες παραγωγής ακετυλενίου, σκωριών προερχομένων από τη βιομηχανία παραγωγής σιδήρου και χάλυβα, ερυθράς ιλύος από μονάδες παραγωγής αλουμινίου, ιπτάμενων τεφρών από θερμοηλεκτρικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας βασισμένες στην καύση άνθρακα κ.ά. Παρά τις αρκετές προσπάθειες που έχουν καταβληθεί για την εξεύρεση τεχνολογικών λύσεων στα προβλήματα χρήσης, η πραγματική τους εκμετάλλευση συνεχίζει να είναι περιορισμένη, κυρίως, λόγω της υψηλής και μη ελέγξιμης σε ορισμένες περιπτώσεις μεταβλητότητας της σύστασής τους, αλλά και του, πολλές φορές, υψηλού κόστους για τη συλλογή, διαχείριση, απο-

2 8 Τεχν. Χρον. Επιστ. Έκδ. ΤΕΕ, V, τεύχ , Tech. Chron. Sci. J. TCG, V, No 1-2 θήκευση, μεταφορά και προετοιμασία τους. Η χρήση τους, κατά κανόνα, οδηγεί όχι άμεσα αλλά έμμεσα σε μείωση της ειδικής κατανάλωσης ενέργειας κατά την έψηση. Αξιόλογη πρόοδος έχει αναφερθεί στον σχεδιασμό και την κατασκευή εγκαταστάσεων που χρησιμοποιούν απόβλητα και παραπροϊόντα ως δευτερογενή καύσιμα, όπως για τα παραπροϊόντα από την αποφλοίωση ρυζιού και σιτηρών (rice husk and straw), σκόνη από την επεξεργασία bamboo (bamboo dust), ιλύ από την επεξεργασία αστικών αποβλήτων (sewage sludge), σχιστόλιθους με προσμίξεις πετρελαίου (oil shale), ελαστικά οχημάτων, πλαστικά, όξινη ιλύ (acid sludge), ιλύ ασφαλτικών παραπροϊόντων (asphalt sludge) κ.ά. Επίσης, πολλά υποσχόμενη είναι η περίπτωση αποβλήτων από πετρελαιοειδή όπως βαριά κατάλοιπα διαχωρισμού καυσίμων, ορυκτέλαια, αποπλύματα δεξαμενών πλοίων, νερά ιζημάτων τα οποία περιέχουν υδρογονάνθρακες (σεντινόνερα), πετρελαιοειδή που προέρχονται από πετρελαιοκηλίδες, βαριά και ελαφρά υπολείμματα απόσταξης χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων και λιπαρών οξέων. Στον Πίνακα 1 δίνονται παραδείγματα υλικών που χρησιμοποιούνται ως εναλλακτικές πρώτες ύλες, οι ποσότητες χρήσης τους και η ενδεικτική συγκέντρωση των δευτερογενών στοιχείων σ αυτές. Πίνακας 1: Είδη και ποσότητες υλικών ως εναλλακτικές πρώτες ύλες στην παραγωγή κλίνκερ [1]. Υλικό Ιλύς αστικών λυμάτων Μεταλλουργικές σκωρίες Ιπτάμενες τέφρες Τέφρα άνθρακα Αστικά απόβλητα Τέφρα αστικών αποβλήτων Προέλευση Υλικό καταβύθισης κατά τη διαχείριση αστικών λυμάτων Υλικό από το διαχωρισμό των προσμίξεων τηγμένων μετάλλων στη μεταλλουργία σιδήρου και χάλυβα Τέφρα ανακτώμενη από τα απαέρια κατά την καύση άνθρακα σε μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ισχύος Καθιζάνουσα τέφρα από την καύση άνθρακα σε μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ισχύος Υλικά από οικιακές και λοιπές χρήσεις Τέφρα κατά τη θερμική επεξεργασία αστικών αποβλήτων Τα χαρακτηριστικά εκείνα που καθιστούν την περιστροφική κάμινο ικανή να αξιοποιήσει θερμικά δευτερογενείς πρώτες ύλες και καύσιμα είναι τα εξής: - θερμοκρασία έψησης ( ºC), - χρόνος παραμονής, - δέσμευση των προϊόντων καύσης, - συνθήκες καύσης, - σταθερότητα και έλεγχος των συνθηκών λειτουργίας, - μειωμένες εκπομπές. Λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της καμίνου, οι τοξικές οργανικές ενώσεις διασπώνται και τα προκύπτοντα ιχνοστοιχεία καθίστανται ακίνδυνα καθώς ενσωματώνονται στις φάσεις του κλίνκερ, παρέχοντας ένα χαμηλού κόστους καύσιμο αλλά και λύση στην απόθεσή τους στο περιβάλλον, χωρίς να επιδρούν αρνητικά στην ποιότητα του παραγόμενου κλίνκερ και τσιμέντου. Επιπρόσθετα, η χρήση δευτερογενών καυσίμων παρέχει και τη δυνατότητα για μείωση, αν και σε περιορισμένη έκταση, των εκπομπών CO 2 και άλλων αερίων που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, εξοικονομώντας ισοδύναμες ποσότητες συμβατικών καυσίμων [2-6]. Δευτερογενές στοιχείο Ποσότητα που χρησιμοποιείται (kg/t κλίνκερ) P 2 O 5 : 0.4% 50 TiO 2 < 3% MnO < 2% P 2 O 5 < 3% TiO 2 < 3.5% 3. ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗ ΚΑΥΣΙΜΑ Στον Πίνακα 2 δίνεται ένας κατάλογος των δευτερογενών καυσίμων που έχουν κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί από τη βιομηχανία τσιμέντου. Η χρήση εναλλακτικών καυσίμων στη βιομηχανία τσιμέντου έχει καθιερωθεί στις περισσότερες από τις ανεπτυγμένες χώρες τα τελευταία 10 χρόνια, με πρωταγωνιστές, κυρίως, τις Ιαπωνία, Ελβετία, Η.Π.Α., Γερμανία, Γαλλία και το Βέλγιο. Για την ώρα άνω του 10% των καυσίμων, που καταναλώνει η βιομηχανία τσιμέντου στην Ευρώπη, είναι μη συμβατικά. Περίπου το ένα τρίτο των περιστροφικών καμίνων σε λειτουργία (περί τις 150 από τις 450 συνολικά εν ενεργεία) χρησιμοποιούν εναλλακτικά καύσιμα σε ποσότητες που αντιστοιχούν σχεδόν σε t ισοδύναμου άνθρακα. Ο βαθμός αντικατάστασης στερεών από δευτερογενή καύσιμα βαίνει αυξανόμενος, έχοντας ήδη ξεπεράσει σε ορισμένες περιπτώσεις το 50% Cu : 511 ppm 2 Cl : 1.1% 0 Cr : 2000 ppm Cl : % 0

3 Τεχν. Χρον. Επιστ. Έκδ. ΤΕΕ, V, τεύχ , Tech. Chron. Sci. J. TCG, V, No Πίνακας 2: Υλικά που χρησιμοποιούνται ως εναλλακτικά καύσιμα από τις βιομηχανίες τσιμέντου [6]. Βιομηχανικά απόβλητα Συνθετικά υλικά Γεωργικά απόβλητα Πετρελαιοειδή, λιπαντικά Ιλύς από την παραγωγή ασφάλτου Απόβλητα χημικής βιομηχανίας Απόβλητα άνθρακα από μονάδες παραγωγής λιπασμάτων Διαλύτες Επαναχρησιμοποιημένα ελαστικά Πλαστικά Πολυμερή Σκόνη από την παραγωγή γραφίτη Χρησιμοποιημένες μπαταρίες Παραπροϊόντα από την αποφλοίωση ρυζιού, σιτηρών, καρύδας, κακάο Παραπροϊόντα της βιομηχανίας ξύλου και χάρτου Παραπροϊόντα της βιομηχανίας τροφίμων Η δυναμική της αλλαγής από παραδοσιακά σε μη συμβατικά καύσιμα μπορεί να συμπεριλάβει πρακτικά όλη την καταναλισκόμενη ενέργεια, η οποία ανέρχεται περί τα t καυσίμων ετησίως. Ανάλογα με την τιμή του καυσίμου, η συμμετοχή του στη διαμόρφωση του εργοστασιακού κόστους είναι σήμερα της τάξης του 25%. Αν και η σημερινή κατάσταση δεν αναμένεται να αλλάξει ριζικά τα επόμενα χρόνια, εν τούτοις προσδοκάται μια μέση τιμή αντικατάστασης στερεών από δευτερογενή καύσιμα της τάξης του 20%, που ισοδυναμεί με κατανάλωση t οργανικών παραπροϊόντων ετησίως. Εκτός των παραδειγμάτων που δίνονται στους Πίνακες 3 και 4, τσιμεντοβιομηχανίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση χρησιμοποιούν κατάλοιπα γεωργικών βιομηχανιών, της βιομηχανίας ελαστικών, ξύλου και χάρτου που συμμορφώνονται με τις προϋποθέσεις που θα τεθούν. Πίνακας 3: Παραδείγματα χρήσης εναλλακτικών καυσίμων από βιομηχανίες τσιμέντου στην Ευρωπαϊκή Ένωση [Πηγή: CEMBUREAU, BRITISH CEMENT ASSOCIATION, OFICEMEN]. Παραπροϊόν Χώρα Συνολική κατανάλωση (t) Υγρά καύσιμα (λιπαντικά, διαλύτες, χρώματα) Χρησιμοποιημένα ελαστικά Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Μεγάλη Βρετανία Αυστρία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Σουηδία, Μεγάλη Βρετανία Κατάλοιπα βιομηχανίας χαρτιού Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία Κατάλοιπα βιομηχανίας πολυμερών Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Σουηδία

4 10 Τεχν. Χρον. Επιστ. Έκδ. ΤΕΕ, V, τεύχ , Tech. Chron. Sci. J. TCG, V, No 1-2 Πίνακας 4: Παραδείγματα τσιμεντοβιομηχανιών που χρησιμοποιούν δευτερογενή καύσιμα [7-8]. Μονάδα Είδος δευτερογενούς καυσίμου Ποσοστό αντικατάστασης συμβατικού καυσίμου (%) Κόστος επενδύσεων ( 10 6 EURO) Εξοικονόμηση ενέργειας (%) Hisalba-Lorca, Ισπανία Marker Zementwerke GmbH, Γερμανία Χρησιμοποιημένα ελαστικά, υγροί διαλύτες και έλαια Χρησιμοποιημένα ελαστικά, υγροί διαλύτες και έλαια Gmunder Zementwerke, Αυστρία Τεμαχισμένα ελαστικά, πολυμερή Italcementi Group, Βέλγιο Χρησιμοποιημένα ελαστικά, υγροί διαλύτες και έλαια, πολυμερή, ορυκτό diatomite earth, ιλύς βιομηχανίας χάρτου CCB Italcimenti group, Βέλγιο Τεμαχισμένα ελαστικά Lemona, Ισπανία Τεμαχισμένα ελαστικά Origny Rochefort, Γαλλία MBM GmbH, Ahlen, Γερμανία Υγροί διαλύτες και έλαια, χρώματα, πολυμερή, ελαστικά, ιλύς βιομηχανίας χάρτου, υλικά συσκευασιών Αστικά απορρίμματα (RDF) έως και Blue Circle Cement, Atlanta, Η.Π.Α. Calaveras Cement, California, ΗΠΑ Arizona Portland Cement, Arizona, Η.Π.Α. Blue Circle Cement, Staffordshire, Ηνωμένο Βασίλειο Ελαστικά Ελαστικά Ελαστικά Τεμαχισμένα ελαστικά Η παραγωγική δυναμικότητα των εγκατεστημένων στην Ελλάδα βιομηχανιών τσιμέντου είναι περίπου 15 εκατομμύρια t τσιμέντου ετησίως και η συνολική κατανάλωση καυσίμου υπερβαίνει το 1.5 εκατομμύρια τόνους άνθρακα.

5 Τεχν. Χρον. Επιστ. Έκδ. ΤΕΕ, V, τεύχ , Tech. Chron. Sci. J. TCG, V, No Πίνακας 5: Ελληνικές μονάδες παραγωγής τσιμέντου και κατανάλωση καυσίμων [9]. Όπως φαίνεται από τον Πίνακα 5, με βάση στοιχεία του έτους 2000, η κατανάλωση άνθρακα ανέρχεται σε 1.5 εκατομμύρια τόνους, για δυναμικότητα μονάδων 13 εκατομμύρια τόνους τσιμέντου [9]. Με μέση θερμογόνο δύναμη των δευτερογενών καυσίμων τα Kcal/kg, ένας t άνθρακα ισοδυναμεί με δύο t δευτερογενούς καυσίμου. Αυτό σημαίνει ότι η τσιμεντοβιομηχανία μπορεί να χρησιμοποιήσει 1-2 εκατομμύρια τόνους εναλλακτικού καυσίμου αν αντικαταστήσει το 50-70% του παραδοσιακού με εναλλακτικό καύσιμο, μια ποσότητα αρκετά μεγάλη που θα έδινε λύση σε πολλά προβλήματα σχετικά με τη διάθεση παραπροϊόντων στην Ελλάδα. Μείζονος σημασίας στη βιομηχανική πρακτική είναι η περίπτωση της χρήσης ελαστικών ως δευτερογενών καυσίμων στη διαδικασία παραγωγής τσιμέντου Portland. Σύμφωνα με στοιχεία του 1996 της European Tyre Recycling Association (ETRA), στην Ευρώπη παράγονται t ελαστικών ετησίως με μέση σύσταση που δίνεται στον Πίνακα 6, απ όπου t στην Ελλάδα (Πίνακας 7), αριθμός που ισοδυναμεί με το 5% των θερμικών καταναλώσεων των τσιμεντοβιομηχανιών. Εταιρεία Τοποθεσία Κάμινοι Καύσιμα (t/έτος) ΑΓΕΤ Ηρακλής Βόλος Μηλάκι 1 Τσιμέντα ΤΙΤΑΝ Θεσσαλονίκη Ελευσίνα 2 Πάτρα 2 ΧΑΛΥΨ Ασπρόπυργος Τσιμέντα Χαλκίδος Χαλκίδα Σύνολο Πίνακας 6: % w/w σύσταση των χρησιμοποιημένων ελαστικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση [7]. Υλικό Ελαστικά επιβατικών οχημάτων Ελαστικά βαρέων οχημάτων Ελαστομερές Carbon black Μέταλλα Πλέγμα 5 - Οξείδιο του Ψευδαργύρου (ZnO) 1 2 Θείο (S) 1 1 Πρόσθετα 8 6 Πίνακας 7: % κατανομή χρησιμοποιημένων ελαστικών στην Ελλάδα ετησίως (δεδομένα έτους 2001). Αττική 54 Πελοπόννησος 5 Θεσσαλονίκη 12 Νησιά Αιγαίου 5 Μακεδονία και Θράκη 9 Κρήτη 5 Θεσσαλία 5 Ήπειρος 3

6 12 Τεχν. Χρον. Επιστ. Έκδ. ΤΕΕ, V, τεύχ , Tech. Chron. Sci. J. TCG, V, No 1-2 Σύμφωνα με οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέχρι το 2005 το 65% κατ ελάχιστο θα πρέπει είτε να ανακυκλώνεται είτε να αξιοποιείται ενεργειακά, ενώ το 25% να αναγομώνεται. Στις Η.Π.Α., 9 από τις 200 περίπου βιομηχανικές μονάδες παραγωγής τσιμέντου χρησιμοποιούν χρησιμοποιημένα ελαστικά ως δευτερογενή καύσιμα [8] και ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί. Αν εξαιρέσουμε την περίπτωση της ελεγχόμενης πυρόλυσης, η οποία παρουσιάζει μεγάλα τεχνολογικά προβλήματα σχετικά με την ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων που δεν είναι ικανά να επαναχρησιμοποιηθούν (carbon black), η κύρια λύση διαχείρισης των χρησιμοποιημένων ελαστικών είναι η καύση στις τσιμεντοβιομηχανίες. Χρησιμοποιημένα ελαστικά διατίθενται σε διάφορες γεωγραφικές περιοχές μιας χώρας. Βασικό μειονέκτημα, είναι το κόστος μεταφοράς, το οποίο είναι πολύ υψηλό, καθώς και το φαινόμενο βάρος τους κυμαίνεται μεταξύ 100 έως 150 kg/m 3. Γι αυτό και στις χώρες όπου λόγω γεωγραφίας απαιτούνται μεγάλες αποστάσεις μεταφοράς, τα ελαστικά τεμαχίζονται σε κομμάτια με διαστάσεις μικρότερες των 50 mm, οπότε και το φαινόμενο βάρος τους πενταπλασιάζεται. Η πρακτική που εφαρμόζεται σήμερα διεθνώς ακολουθεί δύο δρόμους, αυτόν της καύσης ολόκληρων των ελαστικών και εκείνον της καύσης τεμαχισμένων. Για την καύση ολόκληρων ελαστικών απαιτούνται υψηλά κόστη μεταφοράς και πολύ υψηλές επενδύσεις σε εξοπλισμό, προκειμένου να γίνεται ασφαλής και σταθερή τροφοδοσία των καμίνων, αν και αποφεύγεται το κόστος κοπής και τεμαχισμού. Η χρήση τεμαχισμένων ελαστικών πλεονεκτεί στη λειτουργία των μονάδων και την περιβαλλοντική απόδοση αφού, εκτός των παραπάνω λόγων, υλικά παρόμοια με τα ελαστικά (π.χ. πολυμερή) μπορούν να χρησιμοποιηθούν με τον ίδιο εξοπλισμό. Σε ελληνικό επίπεδο έχει αναφερθεί προσπάθεια χρήσης εναλλακτικού καυσίμου από την περισυλλογή και τυποποίηση οργανικών αποβλήτων στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος ΕΠΕΤ ΙΙ με συμμετοχή της Α.Ε. Τσιμέντων ΤΙΤΑΝ [10]. Τα ποσοστά αντικατάστασης συμβατικού καυσίμου που επιλέχθηκαν ήταν 10, 20 και 30% w/w. Παρατηρήθηκε δέσμευση του Cr, Be και Cd στο κλίνκερ που προέκυψε, με 10% w/w αντικατάσταση, των οποίων η εκπλυσιμότητα ήταν μηδαμινή. Στην τέφρα της καμινάδας οι συγκεντρώσεις του Cr και Cd ήταν κάτω των επιτρεπόμενων ορίων. Στο κλίνκερ που προέκυψε, με 20% w/w αντικατάσταση, παρατηρήθηκε αύξηση του Zn και Pb κατά 83 και 51% αντίστοιχα, όπως αύξηση παρατηρήθηκε για τις εκπομπές των στοιχείων αυτών στην τέφρα της καμινάδας, που παρέμειναν όμως πολύ χαμηλότερα από τις επιτρεπόμενες τιμές. Παρόμοια αύξηση παρατηρήθηκε στις τιμές του Cd και Tl στο κλίνκερ που προέκυψε με 30% αντικατάσταση. Ελέγχθηκε η πιθανή αλλαγή των ιδιοτήτων του κλίνκερ αλλά και του παραγόμενου τσιμέντου από την εισαγωγή των βαρέων μετάλλων στις φάσεις του και δεν προέκυψαν μετρήσιμες διαφορές σε σχέση με τη λειτουργία της μονάδας χωρίς καύση οργανικών αποβλήτων. Ο ρυθμός ανάπτυξης του Ca(OH) 2, ο ρυθμός ενυδάτωσης και οι αντοχές του τσιμέντου ομοίως δεν επηρεάστηκαν. 4. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΥΛΙΚΩΝ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΕΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΚΑΙ ΚΑΥΣΙΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ Η χρήση υλικών ως δευτερογενών πρώτων υλών και καυσίμων υπόκειται σε συμμόρφωση με διάφορους περιορισμούς, οι οποίοι προκύπτουν κυρίως από : την υπάρχουσα εθνική ή διεθνή νομοθεσία, τη σταθερότητα στην ποιότητα του τελικού προϊόντος, τη διαδικασία παραγωγής, επιπρόσθετη περιβαλλοντική επιβάρυνση, υγιεινή και ασφάλεια στους χώρους εργασίας, αποδοχή από τις αρχές, την τοπική κοινωνία αλλά και τους ίδιους τους εργαζομένους, επίδραση στις λειτουργικές δαπάνες και κόστος επενδύσεων. Οι σημαντικότεροι περιορισμοί για την εκτίμηση της γενικότερης χρησιμότητας υλικών δευτερογενών πρώτων υλών και καυσίμων δίνονται στον Πίνακα 8. Παρόμοιοι περιορισμοί εφαρμόζονται επίσης και στην περίπτωση των δευτερογενών καυσίμων, όπως επίσης είναι προφανές ότι οι ίδιοι περιορισμοί ισχύουν και για τις συμβατικές πρώτες ύλες και καύσιμα. Πίνακας 8: Όροι και απαιτήσεις κατά τη χρήση δευτερογενών πρώτων υλών [2-4]. Όροι και απαιτήσεις κατά τη χρήση δευτερογενών πρώτων υλών ανεπηρέαστες μηχανικές ιδιότητες και δομική συμπεριφορά του παραγόμενου τσιμέντου περιβαλλοντική συμβατότητα του παραγόμενου τσιμέντου και σκυροδέματος περιβαλλοντική συμβατότητα της παραγωγικής διαδικασίας σταθερή και ομοιόμορφη παραγωγική διαδικασία μείωση του κόστους ανά μονάδα παραγόμενου προϊόντος

7 Τεχν. Χρον. Επιστ. Έκδ. ΤΕΕ, V, τεύχ , Tech. Chron. Sci. J. TCG, V, No Ο σημαντικότερος όρος, που πρέπει να πληρείται, είναι η απαίτηση ότι κατά τη χρήση οποιασδήποτε δευτερογενούς πρώτης ύλης ή καυσίμου, οι φυσικομηχανικές ιδιότητες του προκύπτοντος τσιμέντου και η συμπεριφορά του ως δομικό υλικό πρέπει να παραμένουν ανεπηρέαστες. Παράλληλα, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα αναγκαία μέτρα σχετικά με την περιβαλλοντική συμβατότητα του τσιμέντου που παράχθηκε με χρήση δευτερογενών πρώτων υλών ή καυσίμων, αλλά και οι πιθανές τροποποιήσεις της παραγωγικής διαδικασίας. Εκτός των παραπάνω, οι δευτερογενείς πρώτες ύλες θα πρέπει να βρίσκονται σε επάρκεια τέτοια που να εξασφαλίζει την αξιοποίησή τους σε βιομηχανική κλίμακα, να χαρακτηρίζονται από μια σταθερότητα στη σύσταση, ενώ να βρίσκονται ήδη σε μια μορφή που να εξασφαλίζει έναν υψηλό βαθμό ομοιογένειας. Ως λύση που συνήθως ακολουθείται στη βιομηχανική πρακτική είναι η συλλογή μεταβλητών ποσοτήτων υλικού από διάφορες περιοχές και η ανάμιξή τους μετά από ενδιάμεση αποθήκευση, οπότε έτσι προκύπτει ικανό απόθεμα σταθερής σύστασης. Πάντως, και αυτό αποτελεί κανόνα, κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται μεμονωμένα στο πλαίσιο μιας κατά περίπτωση μελέτης (case study). Προσοχή επίσης πρέπει να δίδεται και στο βαθμό που επηρεάζεται το συνολικό κόστος από τη χρήση αλλά και τα επιμέρους μερικά κόστη από ποιοτικούς, περιβαλλοντικούς περιορισμούς, κόστος επενδύσεων και λειτουργίας που συχνά συνοδεύουν τέτοιες κινήσεις. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να προηγείται δοκιμαστική λειτουργία της μονάδας, ώστε να αποδεικνύεται ότι η χρήση δευτερογενών πρώτων υλών δε δημιουργεί επιπρόσθετα περιβαλλοντικά προβλήματα. Ένα κριτήριο που ορισμένες φορές θέτει φραγμούς για τη χρήση δευτερογενών πρώτων υλών και καυσίμων και συχνά είναι αξεπέραστο, είναι η αποδοχή ενός τέτοιου σχεδίου και του τρόπου λειτουργίας του από τις τοπικές αρχές διοίκησης, τους κατοίκους των γειτνιαζόντων περιοχών και ορισμένες φορές και των ίδιων των εργαζομένων στη βιομηχανική μονάδα. Η εμπειρία σε τέτοια θέματα, που στις μέρες μας όλο και πιο συχνά συνοδεύονται από ισχυρές αντιδράσεις, έχει δείξει ότι με συνεχή και εμπεριστατωμένη ενημέρωση, πληροφόρηση και διαφάνεια, είναι δυνατόν να επιτευχθεί η σύγκλιση όλων των εμπλεκόμενων πλευρών. Ως επί το πλείστον, η νομοθεσία είναι αυτή που κυρίως θέτει τους περισσότερους από τους περιορισμούς για τη χρήση δευτερογενών πρώτων υλών και καυσίμων, σύμφωνα με το είδος, τον τύπο και την ποσότητα, από όπου προκύπτει συνήθως και μια ταξινόμηση-προτυποποίηση. Στην Ελλάδα το πεδίο εφαρμογής καθορίζεται από τις νομοθετικές διατάξεις ΚΥΑ 2487/455/199, ΦΕΚ 196/Β/1999 και την οδηγία ΕΕ 94/67 της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πρόληψη και τον περιορισμό της ρύπανσης του περιβάλλοντος από τη συναποτέφρωση αποβλήτων στην τσιμεντοβιομηχανία. Στον Πίνακα 9 δίνονται οι οριακές τιμές εκπομπής για εγκαταστάσεις τσιμεντοβιομηχανίας, που χρησιμοποιεί δευτερογενείς πρώτες ύλες και καύσιμα. Πίνακας 9: Οριακές τιμές εκπομπής για εγκαταστάσεις τσιμεντοβιομηχανίας που χρησιμοποιεί δευτερογενείς πρώτες ύλες και καύσιμα [ΕΕ 94/67, ΚΥΑ 2487/455/199, ΦΕΚ 196/Β/1999]. Μετρούμενη παράμετρος Μέσες ημερήσιες τιμές (mg/m 3 ) Μέσες τιμές ημιώρου (mg/ m 3 ) Μονοξείδιο του άνθρακα (CO) 50 - Ολική σκόνη Οργανικές ουσίες υπό τη μορφή αερίων και ατμών (TOC) Υδροχλώριο (HCI) Υδροφθόριο (HF) 1 4 Διοξείδιο του Θείου (SO 2 ) Μέσες τιμές ημιώρου έως το πολύ 8 ωρών (mg/m 3 ) Για νέες μονάδες Για υφιστάμενες μονάδες Κάδμιο (Cd) και ενώσεις του Θάλλιο (Tl) και ενώσεις του Υδράργυρος (Hg) και ενώσεις του Αντιμόνιο (Sb) και ενώσεις του Αρσενικό (As) και ενώσεις του Μόλυβδος (Pb) και ενώσεις του Χρώμιο (Cr) και ενώσεις του Κοβάλτιο (Co) και ενώσεις του Χαλκός (Cu) και ενώσεις του Μαγγάνιο (Mn) και ενώσεις του Νικέλιο (Ni) και ενώσεις του Βανάδιο (V) και ενώσεις του Κασσίτερος (Sn) και ενώσεις του

8 14 Τεχν. Χρον. Επιστ. Έκδ. ΤΕΕ, V, τεύχ , Tech. Chron. Sci. J. TCG, V, No 1-2 Τα βαρέα μέταλλα, που εισάγονται στο σύστημα της καμίνου από τα χρησιμοποιούμενα υλικά, εκπέμπονται στην ατμόσφαιρα ή ενσωματώνονται στις φάσεις του κλίνκερ και κατά κανόνα δεν επηρεάζουν αρνητικά τις ιδιότητες του τσιμέντου, όταν η συγκέντρωσή τους δεν υπερβαίνει τα mg/kg (ppm) [3]. Με εξαίρεση τα μέταλλα που εμφανίζουν μεγάλη πτητικότητα, όπως ο υδράργυρος Hg και τo θάλλιο Tl, η κατακράτηση από το κλίνκερ για το αρσενικό (As), αντιμόνιο (Sb), βάριο (Ba), βηρύλλιο (Be), κάδμιο (Cd), χρώμιο (Cr), μόλυβδο (Pb), νικέλιο (Ni), βανάδιο (V) και ψευδάργυρο (Zn) πλησιάζει το 100% [8, 11], διασφαλίζοντας ότι οι εκπομπές μετάλλων στην ατμόσφαιρα ικανοποιούν ακόμη και τους πιο αυστηρούς περιορισμούς. Οι Sprung et al. διαπίστωσαν ότι περίπου το 97% του νικελίου και το 93% του χρωμίου εισάγονται στο κλίνκερ, αν και τα δύο αυτά μέταλλα είναι λιγότερο πτητικά από το μόλυβδο (72-96%) και το κάδμιο (51%) [2]. Το 75 με 90% του χρωμίου και νικελίου στην παραγωγική διαδικασία του τσιμέντου εισάγεται από τις πρώτες ύλες. Η εκπλυσιμότητα (toxicity characteristic leaching procedure TCLP) των βαρέων μετάλλων As, Cd, Cr, Cu, Hg, Ni, Pb, Zn υπόκειται σε πολύ αυστηρά όρια σύμφωνα με τα κατά τόπους ισχύοντα πρότυπα και είναι μια από τις βασικές δοκιμές, η οποία πραγματοποιείται [12]. Έτσι στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχει ένας πολύ μεγάλος αριθμός εργασιών σχετικός με το θέμα. Εδώ αναφέρονται ορισμένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα που έχουν μελετηθεί για την περίπτωση τσιμέντων από κλίνκερ με δευτερογενείς πρώτες ύλες. Ο Van der Sloot αναφέρει ότι σε τσιμέντο το οποίο προέκυψε από κλίνκερ με δευτερογενείς πρώτες ύλες, στο οποίο προστέθηκαν 10-80% αποβλήτων για χημική σταθεροποίηση [13], σύμφωνα με το Ολλανδικό πρότυπο ΝΕΝ 7341, 7343 και 7345, η μέγιστη εκπλυσιμότητα των ειδών Ba 2+, CrO 4 2-, MoO 4-, VO 4 3-, Zn 2+, AsO 4 3- και SO 4 2- εμφανίζεται για ουδέτερα έως ελαφρώς αλκαλικά ph, παραμένοντας όμως εντός αποδεκτών ορίων. Παρόμοια αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν από τον Sanchez et al. στην περίπτωση των μετάλλων As, Cd και Pb [14] και την Moudilou et al. [15] για τα μέταλλα Cr, Cu, Ni, Pb, V και Zn. Χαμηλά επίπεδα εκπλυσιμότητας των βαρέων μετάλλων Cr (ολικό Cr και Cr 6+ ), Pb, Cd, Zn, Mn, Co, V, Ti, Ni και Cu αναφέρονται και στην περίπτωση κονιαμάτων με ιπτάμενη τέφρα (fly ash cement mortars), ενώ η εξάρτηση από το ph ήταν σχεδόν η ίδια [16]. Η εκπλυσιμότητα των βαρέων μετάλλων έχει μελετηθεί επίσης στην περίπτωση κλίνκερ, τσιμέντου και σκόνης της καμίνου σε 97 μονάδες παραγωγής τσιμέντου στις Η.Π.Α. που έκαναν χρήση δευτερογενών καυσίμων, ορισμένα από τα οποία ήταν επικίνδυνα τοξικά απόβλητα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η εκπλυσιμότητα παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή, συνήθως μικρότερη των ορίων ανίχνευσης των αναλυτικών τεχνικών που χρησιμοποιούνται στον προσδιορισμό και πολύ χαμηλότερη των προδιαγραφών που ισχύουν για πόσιμο νερό [8]. Ιδιαίτερα δε, η εκπλυσιμότητα των μετάλλων As, Be, Cd, Cr, Pb, Ba, Hg, Ag, Sb, Tl, Ni, Se, V, Zn προσδιορίστηκε με ένα πολύ μεγάλο αριθμό μετρήσεων στην περίπτωση χρήσης τοξικών αποβλήτων ως δευτερογενή καύσιμα, όπου και βρέθηκε να είναι κάτω των ορίων ανίχνευσης για κάθε στοιχείο [17]. Οι εκπομπές SO 2, CO και πτητικών οργανικών ενώσεων (Volatile Organic Compounds, VOC) οφείλονται κυρίως στον οργανικό άνθρακα και το θειούχο σίδηρο FeS των πρώτων υλών, με την Ελλάδα να έχει ελάχιστες ή μηδαμινές ποσότητες FeS στις πρώτες ύλες της. Οι τιμές εκπομπών για διοξίνες είναι μικρότερες των 0.05 ng/t. Τα ισοζύγια για τον υδράργυρο Hg και το μόλυβδο Pb δίνουν ποσοστά δέσμευσης περίπου 99.5% και εκπομπές τους στην ατμόσφαιρα χαμηλότερες του 0.05 mg/m 3. Στην περίπτωση που το παραπροϊόν περιέχει χλώριο ή θείο, η καύση οδηγεί σε σχηματισμό όξινων αερίων όπως HCI και οξείδια του θείου. Τα αέρια αυτά εξουδετερώνονται κατά την κατακράτησή τους από το αλκαλικό περιεχόμενο της καμίνου σχηματίζοντας χλωριούχα και θειικά άλατα του ασβεστίου, καλίου και νατρίου. Το ποσοστό του χλωρίου στο τσιμέντο πρέπει να μην υπερβαίνει το 0.1% w/w, γεγονός με το οποίο πρέπει να συμμορφώνεται η πιθανή χρήση εναλλακτικών καυσίμων. Επίσης, οι παραγωγοί τσιμέντου αποφεύγουν να χρησιμοποιήσουν ραδιενεργά ή οργανικά κατάλοιπα από εγκαταστάσεις νοσοκομείων, αν και τεχνολογικοί περιορισμοί για τέτοιου είδους υλικά δεν υπάρχουν. 5. ΟΦΕΛΗ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΚΑΙ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Τα κυριότερα οφέλη, τα οποία προκύπτουν από τη χρήση δευτερογενών πρώτων υλών και καυσίμων, αφορούν στη μείωση του κόστους και την αποτελεσματικότερη λειτουργία της μονάδας ως αποτέλεσμα της μείωσης του κόστους προμήθειας των πρώτων υλών και καυσίμων, αλλά και της πιθανής θετικής επίδρασης στην εψησιμότητα του μίγματος των πρώτων υλών και της θερμικής τους αξιοποίησης. Η μείωση της χρήσης φυσικών πρώτων υλών είναι σημαντική αφενός μεν για τη λειτουργία των εγκαταστάσεων, ιδιαίτερα αν παρατείνει περισσότερο τα αποθέματά τους για μελλοντική χρήση για αυτές τις εφαρμογές, αφετέρου δε για το γενικότερο δημόσιο συμφέρον: οι κίνδυνοι από την απόθεση (κατάλληλη ή μη) υλικών (πιθανώς μη φιλικών, επικίνδυνων προς το περιβάλλον ή και τοξικών) ελαχιστοποιούνται εφαρμόζοντας μια ασφαλή αλλά και καθαρή τεχνική. Η συνεχώς αυξανόμενη περιβαλλοντική συνείδηση σε συνδυασμό με την επιθυμία για άθικτο και βιώσιμο περιβάλλον προκαλεί τεράστια προβλήματα στην αναζήτηση και μια μόνιμη άρνηση στην εξεύρεση νέων περιοχών υγειονομικής ταφής για απόθεση αποβλήτων και παραπροϊόντων αλλά και τη λειτουργία νέων μονάδων ελεγχόμενης καύσης. Έτσι, η εναλλακτική αξιοποίηση των βιομηχανικών μονάδων παρα-

9 Τεχν. Χρον. Επιστ. Έκδ. ΤΕΕ, V, τεύχ , Tech. Chron. Sci. J. TCG, V, No γωγής τσιμέντου προς την κατεύθυνση αυτή αποτελεί μια εκλογικευμένη και πιο φιλική προς το περιβάλλον αντιμετώπιση του προβλήματος. Η μείωση στις εκπεμπόμενες τιμές οξειδίων του αζώτου (NO X ) και διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) από τη χρήση δευτερογενών καυσίμων (κυρίως παλαιών ελαστικών) οφείλεται στο συνδυασμό αλλαγής των χαρακτηριστικών της φλόγας, μετατόπιση του θερμικού φορτίου σε μεσαίες θερμοκρασιακές περιοχές της καμίνου και στην αναγωγική αντίδραση των NO X και των υδρογονανθράκων προς N 2. Δεδομένα της εταιρίας Blue Circle Industries (BCI) για μονάδα στην Ατλάντα των Η.Π.Α., που χρησιμοποιεί υγρά δευτερογενή καύσιμα, αναφέρουνι μείωση στις εκπεμπόμενες τιμές των NO X κατά 50%, με προβλεπόμενη μέση τιμή μείωσης των NO X το 20% για οποιαδήποτε τέτοια εγκατάσταση [18]. 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Συνολικά, η χρήση δευτερογενών υλικών ως εναλλακτικών πρώτων υλών και καυσίμων μπορεί να εκμεταλλευθεί τα πλεονεκτήματα μιας περιβαλλοντικά φιλικής, καθαρής τεχνολογίας που διατηρεί τα αποθέματα των φυσικών πρώτων υλών αλλά και μειώνει το κόστος χρήσης πρώτων υλών και καυσίμων κατά τη διαδικασία παραγωγής του τσιμέντου. Επειδή, όμως, οι διαδικασίες της έψησης και ενυδάτωσης είναι σύνθετες και επειδή η ταυτόχρονη δράση πολλών δευτερευόντων στοιχείων, παρόντων στο τροποποιημένο με δευτερογενή υλικά μίγμα των πρώτων υλών, δεν μπορεί να θεωρηθεί αθροιστική, η χρήση συγκεκριμένων υλικών θα πρέπει πάντα να αντιμετωπίζεται στα πλαίσια μιας κατά περίπτωση μελέτης (case study) που θα καλύπτει, εκτός των οικονομοτεχνικών στόχων, τόσο το στάδιο της έψησης όσο και τις ιδιότητες του τελικού προϊόντος. 7. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. T. Shirasaka, S. Hanehara, H. Uchikawa, Influence of six minor and trace elements in raw material on the composition and structure of clinker, World Cement Research and Development 49 (3) (1996) S. Sprung, Reducing environmental pollution by using secondary raw materials, Zement-Kalk-Gips 45 (5) (1992) S. Sprung, M. Delort, Effect of energy conservation and environmental control measures on clinker properties, Proceedings of the 9 th International Congress on the Chemistry of Cement, New Delhi, India (1992), Vol. 1, pp P. Liebl, W. Gerger, Benefits and limitations when using secondary materials, Zement-Kalk-Gips 46 (10) (1993) H. Hünlich, H. Bogdanski, Thoughts on the use of modern cement kilns for waste disposal, Zement-Kalk-Gips 49 (10) (1996) S. C. Ahluwalia, C. H. Page, Effect of low-grade fuels, combustible wastes and non-traditional raw materials, Proceedings of the 9 th International Congress on the Chemistry of Cement, New Delhi, India (1992), Vol. 1, pp European Commission, The use of Industrial Waste as Alternative Fuels in the Cement Industry, ENERGIE, DIS ES. 8. M. A. Barlaz, W. E. Eleazer, D. J. Whittle, Potential to use waste tires as supplemental fuel in pulp and paper mill boilers, cement kilns and in road pavement, Waste Management & Research 11 (1993) Κ. Γκίζας, Ο ρόλος της ελληνικής τσιμεντοβιομηχανίας στη διάθεση των παλαιών ελαστικών αυτοκινήτων, Πρακτικά Ημερίδας ΤΕΕ Τσιμεντοβιομηχανία και διαχείριση ειδικών και επικίνδυνων αποβλήτων, Αθήνα (Οκτώβριος 2000). 10. Κ. Συμεωνίδης, Καθαρή καύση οργανικών αποβλήτων στην τσιμεντοβιομηχανία, Πρακτικά Ημερίδας ΤΕΕ Τσιμεντοβιομηχανία και διαχείριση ειδικών και επικίνδυνων αποβλήτων, Αθήνα (Οκτώβριος 2000). 11. Q. Guo, J. O. Eckert Jr, Heavy metal outputs from a cement kiln co-fired with hazardous waste fuels, Journal of Hazardous Materials 51 (1-3) (1996) B. Laenen, K. Vrancken, V. Dutré, R. Dreesen, The assesment of the leaching properties of secondary building materials by petrographical and chemical methods, Proceedings of the 8 th Euroseminar on Microscopy Applied to Building Materials, Athens, Greece (2001), pp H. A. van der Sloot, Characterization of the leaching behavior of concrete mortars and of cement-stabilized wastes with different waste loading for long term environmental assessment, Waste Management 22 (2002) F. Sanchez, C. Gervais, A. C. Garrabrants, R. Barna, D. S. Kosson, Leaching of inorganic contaminants from cement-based waste materials as a result of carbonation during intermittent wetting, Waste Management 22 (2002) E. Moudilou, M. Bellotto, C. Defosse, I. Serclérat, P. Baillif, J. C. Touray, A dynamic leaching method for the assessment of trace metals released from hydraulic binders, Waste Management 22 (2002) S. Nagataki, Q. Yu, M. Hisada, Effect of leaching conditions and curing time on the leaching of heavy metals in fly ash cement mortars, Advances in Cement Research 14 (2) (2002) D. Gossman, Typical metal concentrations in RCRA Waste burned in cement kilns, Proceedings of the 1993 Incineration Conference, Knoxville, U.S.A. (1993). 18. T. Lowes, BCI Experiences and best practice in the use of alternative fuels, Πρακτικά Ημερίδας ΤΕΕ Τσιμεντοβιομηχανία και διαχείριση ειδικών και επικίνδυνων αποβλήτων, Αθήνα (Οκτώβριος 2000). Κωνσταντίνος Γ. Κολοβός Δρ Χημικός Μηχανικός Ε.Μ.Π., Μεταδιδακτορικός Υπότροφος Ι.Κ.Υ., Εργαστήριο Ανόργανης και Αναλυτικής Χημείας, Σχολή Χημικών Μηχανικών Ε.Μ.Π., Ηρώων Πολυτεχνείου 9, 15773, Αθήνα. Σωτήριος Τσιβιλής Αναπληρωτής Καθηγητής Ε.Μ.Π., Εργαστήριο Ανόργανης και Αναλυτικής Χημείας, Σχολή Χημικών Μηχανικών Ε.Μ.Π., Ηρώων Πολυτεχνείου 9, 15773, Αθήνα. Γλυκερία Κακάλη Επίκουρος Καθηγήτρια Ε.Μ.Π., Εργαστήριο Ανόργανης και Αναλυτικής Χημείας, Σχολή Χημικών Μηχανικών Ε.Μ.Π., Ηρώων Πολυτεχνείου 9, 15773, Αθήνα.

10 16 Τεχν. Χρον. Επιστ. Έκδ. ΤΕΕ, V, τεύχ , Tech. Chron. Sci. J. TCG, V, No 1-2 Extended summary The Use of Secondary Raw Materials and Fuels in the Cement Industry K. G. KOLOVOS S. TSIVILIS G. KAKALI Dr Chemical Engineer NTUA Associated Professor NTUA Assistant Professor NTUA Abstract In principle, the clinker burning process offers a series of opportunities for using residual materials from other production processes, and hence for protecting natural resources. Secondary raw materials which contain SiO 2, Al 2 O 3, Fe 2 O 3 and/or CaO as their main constituents and other minor elements can be combined with natural raw materials in such a way that if they are distributed homogeneously it is possible to fulfil the requirements, not only for the clinker quality, but also for environmental precautions and operational safety. However, measures that are indispensable for ensuring quality can restrict the cost-effectiveness. Investigations also indicate that, depending on the type of deposit, other preconditions may apply to the use of secondary raw materials. In individual cases their use can be precluded by minor constituents such as carbon, chlorine, and alkalis in the secondary raw materials, as well as by the greater input of slightly volatile or volatile heavy metals into the kiln system, compared with natural raw materials. A general evaluation of the opportunities for using secondary raw materials shows that the usable quantities are rather on the low side when compared with the total quantities available. The usability of secondary raw materials can be increased if their properties are adapted to suit the requirements of the clinker burning process. Depletion in the resources of good grade raw materials, and the urgent need to conserve them, has made it imperative to find ways and means of utilising low-grade raw materials, industrial and agricultural wastes and waste fuels. Researches have established the feasibility of using a large number of low-grade materials and industrial waste, such as lime bearing carbonate sludges from paper, sugar and fertilizer industries, Ca(OH) 2 from acetylene plants, slags from iron, steel and other allied industries, fly ash from coal based thermal power stations, red mud from the aluminum industry, as alternate and substitute raw materials with specific technical advantages in some cases. Despite considerable efforts being made to find technical and technological solutions to the problems of utilisation, their actual use has remained limited, Submitted: Apr Accepted: Nov primarily as a result of problems related to collection, handling, storage, transportation and the cost involved. Recycling of hazardous and non-hazardous waste fuels in cement manufacture has been a very promising development in the past two decades. Considerable progress has been reported in the design, engineering and construction of waste-derived fuel facilities for the use of fuels such as rice husk and straw, bamboo dust, bagasse, sewage sludge, oil shale, residues from mineral oil refineries, rubber waste, scrap motor tyres, plastic waste, acid sludge, asphalt sludge, organic solvents and solvent mixtures, wastes from paints and varnishes etc., as a partial substitute for the conventional fuels in cement manufacture. Due to the unique characteristics of the cement kiln, hazardous organic compounds are destroyed and trace elements present are incorporated in clinker minerals and rendered harmless, in addition to providing a cost-saving fuel and solving problems of disposal and environmental pollution without affecting the quality of clinker and cement. As a precondition, and on the basis of the present experience, secondary materials must fulfil a number of requirements for their utilisation in the cement industry. They shall not cause a deterioration in the structural properties of cement, infringe the environmental compatibility of cement and concrete and legal licensing regulations, increase the environmental burden from the production process, impair the uniformity, stability or operational health and safety of the production process, provoke unacceptability with authorities, neighbours and clients. Furthermore, economical incentives should stimulate their use. The use of secondary materials results in a reduction of emissions as a whole, in particular a reduction of the total emission of CO 2. The reduction in nitrogen oxides (NO X ), such as normally occurs when using old tyres in the secondary firing system due to the CO concentrations produced lo-

11 Τεχν. Χρον. Επιστ. Έκδ. ΤΕΕ, V, τεύχ , Tech. Chron. Sci. J. TCG, V, No cally, should be regarded as a benefit in the sense of a lessening of emission. Continuous emission measurements, technical safety process monitoring and specialised checking of the deliveries, as well as the capability of the personnel, can create an important basis for trust, which ultimately benefits not only the environment but also the company s image. Experience has shown that there are principally a number of possibilities for the use of secondary raw materials and fuels in the clinker burning process. As a rule, the specific energy consumption is not or is only indirectly reduced. Nevertheless, natural resources can be preserved, the cost of fuel reduced and the emissions of the greenhouse gas CO 2 diminished. Although the potential for energy conservation is rather limited since, for technical reasons, for reasons of clinker quality, environmental protection, and nowadays also the compatibility of the product, the requirements for the use of secondary materials are high and will probably increase even further in the future. However, because of the complexity of the sintering and hydration processes and the fact that the simultaneous action of a great number of minor elements, present in the modified raw materials, cannot be considered as cumulative, the use of specific substances as secondary materials in the cement industry must be dealt with on a case by case basis, taking into account not only cost-effectiveness but also the sintering stage and the properties of the final product. Konstantinos G. Kolovos Dr Chemical Engineer NTUA, Postdoctoral Researcher, Labs of Inorganic and Analytical Chemistry, School of Chemical Engineering, National Technical University of Athens, 9 Heroon Polytechniou St., Athens, Greece. Sotirios Tsivilis Associated Professor NTUA, Labs of Inorganic and Analytical Chemistry, School of Chemical Engineering, National Technical University of Athens, 9 Heroon Polytechniou St., Athens, Greece. Glykeria Kakali Assistant Professor NTUA, Labs of Inorganic and Analytical Chemistry, School of Chemical Engineering, National Technical University of Athens, 9 Heroon Polytechniou St., Athens, Greece.

Η ΧΡΗΣΗ ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ

Η ΧΡΗΣΗ ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ Η ΧΡΗΣΗ ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γ. ΚΟΛΟΒΟΣ ρ. Χηµικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γενικότερα, η διεργασία έψησης του κλίνκερ προσφέρει µια σειρά από ευκαιρίες

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση σκόνης φίλτρων ηλεκτροκαµίνων (EAFD) σε δοµικά κεραµικά υλικά

Αξιοποίηση σκόνης φίλτρων ηλεκτροκαµίνων (EAFD) σε δοµικά κεραµικά υλικά Environmental problem solving, Case study for the steel industry Αξιοποίηση σκόνης φίλτρων ηλεκτροκαµίνων (EAFD) σε δοµικά κεραµικά υλικά «Συστήµατα Περιβαλλοντικής Πιστοποίησης στους τοµείς της κατεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ Αύγουστος 1999 Μεθοδολογία Οι δοκιμές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΑΒΡΑΑΜ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ-ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΘ Εργαστήριο Μετάδοσης Θερμότητας & Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ Αρ. Μελέτης: 2 / 2015 ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: Υπηρεσίες περιβαλλοντικής παρακολούθησης και ελέγχου του ανενεργού ΧΥΤΑ και του αποκαταστημένου ΧΔΑ Δήμου Σερρών έτους

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων με τη Τεχνολογία της Αεριοποίησης Πλάσματος

Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων με τη Τεχνολογία της Αεριοποίησης Πλάσματος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργαστήριο Θερμοδυναμικής και Φαινομένων Μεταφοράς Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου, 15780, Αθήνα Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ 2 η Ημερίδα Έργου ENERGY WASTE Ενεργειακή Αξιοποίηση Κλάσματος Μη Ανακυκλώσιμων Αστικών Απορριμμάτων σε μία Βιώσιμη Αγορά Παραγωγής Ενέργειας από Απορρίμματα

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, χαρακτηρισμός και αξιοποίηση στερεών εναλλακτικών καυσίμων RDF-SRF

Παραγωγή, χαρακτηρισμός και αξιοποίηση στερεών εναλλακτικών καυσίμων RDF-SRF Παραγωγή, χαρακτηρισμός και αξιοποίηση στερεών εναλλακτικών καυσίμων RDF-SRF Χρήστος Τσομπανίδης Αντιπρόεδρος Διεθνών Σχέσεων Ελληνικής Εταιρείας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Αθήνα, 21 Νοεμβρίου, 2014

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Columbia Water Purification System (διπλό σύστηµα) Στους παρακάτω πίνακες δίνονται τα αποτελέσµατα των δοκιµών αποµάκρυνσης ρύπων: Columbia Water

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Β. Tσιρίδης 1, Π. Σαμαράς 2, Α. Κούγκολος 3 και Γ. Π. Σακελλαρόπουλος 1 1 Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση υπολειμμάτων από τη θερμική επεξεργασία αστικών απορριμμάτων

Διαχείριση υπολειμμάτων από τη θερμική επεξεργασία αστικών απορριμμάτων Διαχείριση υπολειμμάτων από τη θερμική επεξεργασία αστικών απορριμμάτων Πέτρος Σαμαράς Καθηγητής, ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης Παρασκευή 8 Απριλίου 2011 Στόχοι Από τη θερμική επεξεργασία ΑΣΑ με ταυτόχρονη παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟΣ ΔΙΑΒΑΘΜΙΔΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΕΙΔΙΚΟΣ ΔΙΑΒΑΘΜΙΔΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΔΙΑΒΑΘΜΙΔΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Ε.Δ.Σ.Ν.Α Περιβαλλοντικό Αποτύπωμα και Αξιολόγηση Παραγωγικής Λειτουργίας Εργοστασίου Μηχανικής Ανακύκλωσης (Ε.Μ.Α.), Άνω Λιοσίων ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management ndustrial aste management quality waste management nvironmental rotection sustainable development Το Ιστορικό µας H POLYECO A.E. ιδρύθηκε το 2001, από την ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΕ, µε στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων στον κόσμο Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων Πηγές: Eurostat (SBS), Being wise with waste: the EU s approach to waste management (European Union 2010) Στο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Κεφάλαιο 04-04 σελ. 1 04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Εισαγωγή Γενικά, υπάρχουν πέντε διαφορετικές διεργασίες που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς για να παραχθεί χρήσιμη ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ν. Κεφαλά, Α. Βασιλάκης, Λ. Ζουμπουλάκης Εργαστηριακή Μονάδα Προηγμένων και Συνθέτων Υλικών, Σχολή Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση απορριπτόμενων υλικών από μονάδες έτοιμου σκυροδέματος και κονιαμάτων: Πρώτη προσέγγιση

Αξιοποίηση απορριπτόμενων υλικών από μονάδες έτοιμου σκυροδέματος και κονιαμάτων: Πρώτη προσέγγιση Πρακτικά 2ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Παραπροϊόντων στη Δόμηση, ΕΒΙΠΑΡ, Αιανή Κοζάνης, 1-3 Ιουνίου 2009 Αξιοποίηση απορριπτόμενων υλικών από μονάδες έτοιμου σκυροδέματος

Διαβάστε περισσότερα

Σκυρόδεμα οπλισμένο με χαλύβδινες ίνες ανακυκλωμένες από μεταχειρισμένα ελαστικά οχημάτων

Σκυρόδεμα οπλισμένο με χαλύβδινες ίνες ανακυκλωμένες από μεταχειρισμένα ελαστικά οχημάτων Σκυρόδεμα οπλισμένο με χαλύβδινες ίνες ανακυκλωμένες από μεταχειρισμένα ελαστικά οχημάτων Κυριάκος Νεοκλέους, Κύπρος Πηλακούτας, Peter Waldron Centre for Cement and Concrete, Department of Civil and Structural

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Φόρουμ Επίκαιρων Θεμάτων Δημόσιας Υγείας «Χρώμιο και Περιβάλλον- Απειλή & Αντιμετώπιση» Αθήνα Μάρτιος 2013 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης

Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χημικών Μηχανικών Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης Καθηγήτρια Μαρία Λοϊζίδου Αθήνα, 3/4/2014 Βιομηχανική Συμβίωση Ως Βιομηχανική Συμβίωση (Industrial

Διαβάστε περισσότερα

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά 21 Απριλίου 2007 Συνεδριακό Κέντρο «Ν. Γερμανός» EXPOLINK 07 Ν. Ζαχαριάδης Περιεχόμενα Τι είναι βιοκαύσιμα Νομοθεσία για τη διάθεση στην Ελληνική αγορά Τάσεις στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Ο ΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ : ΕΝΑ ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Ο ΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ : ΕΝΑ ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Ο ΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ : ΕΝΑ ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Κεχαγιά Φωτεινή*, Τσώχος Γεώργιος** * Πολιτικός Μηχανικός, Υπ. ιδ., Τµήµα Πολιτικών Μηχανικών Α.Π.Θ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις στην Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων: Δύο Προτάσεις για την Αττική

Επενδύσεις στην Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων: Δύο Προτάσεις για την Αττική Αθήνα, Δεκέμβριος 2010 Επενδύσεις στην Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων: Δύο Προτάσεις για την Αττική Κωστής Μαγουλάς (1), Επαμεινώντας Βουτσάς (2), Δημήτρης Τασιός (3) (1) Καθηγητής ΕΜΠ, (2)

Διαβάστε περισσότερα

T E S T R E P O R T ΕΥΑ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΑΣ. Εθν. Αντίστασης 42, Αλεξάνδρεια. Νερά. Waters. Από πελάτη κατά δήλωσή του. As stated by client 24/11/11

T E S T R E P O R T ΕΥΑ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΑΣ. Εθν. Αντίστασης 42, Αλεξάνδρεια. Νερά. Waters. Από πελάτη κατά δήλωσή του. As stated by client 24/11/11 Εργαστήριο Περιβάλλοντος, Σίνδος Σελ.(page) 1/10 ΕΚΘΕΣΗ ΟΚΙΜΩΝ T E S T R E P O R T Πελάτης Client ιεύθυνση πελάτη Client s address Περιγραφή δειγµάτων Samples description ειγµατοληψία Sampling Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ Συμβούλιο Ενεργειακής Αξιοποίησης Αποβλήτων

ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ Συμβούλιο Ενεργειακής Αξιοποίησης Αποβλήτων ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ Συμβούλιο Ενεργειακής Αξιοποίησης Αποβλήτων ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ «Θερμική Επεξεργασία Αστικών Στερεών Απορριμμάτων με Ανάκτηση Ενέργειας» Τετάρτη 1 Φεβρουαρίου 2011 Δρ. Ευστράτιος Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπος οπλισμός Νεοκλέους, Πηλακούτας και Tlemat. σκυροδέματος: χαλύβδινες ίνες ανακυκλωμένες από μεταχειρισμένα ελαστικά αυτοκινήτων

Πρότυπος οπλισμός Νεοκλέους, Πηλακούτας και Tlemat. σκυροδέματος: χαλύβδινες ίνες ανακυκλωμένες από μεταχειρισμένα ελαστικά αυτοκινήτων Πρότυπος οπλισμός σκυροδέματος: χαλύβδινες ίνες ανακυκλωμένες από μεταχειρισμένα ελαστικά αυτοκινήτων Κυριάκος Νεοκλέους Κύπρος Πηλακούτας Houssam Tlemat Centre for Cement and Concrete, Department of Civil

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κεντρικό: 6 ο χλμ. oδού Χαριλάου-Θέρμης Τ.Θ. 60361 570 01 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-498100 Fax: 2310-498180

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΣΙΜΕΝΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ»

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΣΙΜΕΝΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ» ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΣΙΜΕΝΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ» Στην Αθήνα, σήμερα 29 του μηνός Μαρτίου 2012, οι πιο κάτω φορείς: 1. Το Ελληνικό Δημόσιο, νόμιμα

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιμες πρακτικές ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων

Βιώσιμες πρακτικές ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων Βιώσιμες πρακτικές ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων ΕΠ.ΑΝ.Α. Α.Ε. Επεξεργασία Ανάκτηση Αποβλήτων Α.Ε. Α.Ε. Corporate Waste & Recycling Conference, Conference, 26.06.2012, Αμφιθέατρο ΟΤΕ Academy,

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός Αέρια ρύπανση: Θεσμικό πλαίσιο, πηγές & υφιστάμενη κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός ΤΕΕ τμ. Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας, Μ.Ε. Περιβάλλοντος & Αειφορίας ΙΟΥΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης Α.Ε. Παράρτημα F1/Α14 του Πιστοποιητικού Αρ. 139-6

Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης Α.Ε. Παράρτημα F1/Α14 του Πιστοποιητικού Αρ. 139-6 Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης Α.Ε. Παράρτημα F1/Α14 του Πιστοποιητικού Αρ. 139-6 ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ της ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ του Αναλυτικού Εργαστηρίου της BIOLAB Μονοπρόσωπη Ι.Κ.Ε στην Άρτα Υλικά /Προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ»

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» Διπλωματική Εργασία Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακό περιεχόμενο Αστικών Στερεών Αποβλήτων και Υπολειμμάτων και οι επιπτώσεις του στη σκοπιμότητα Μονάδων Θερμικής Επεξεργασίας

Ενεργειακό περιεχόμενο Αστικών Στερεών Αποβλήτων και Υπολειμμάτων και οι επιπτώσεις του στη σκοπιμότητα Μονάδων Θερμικής Επεξεργασίας Εργαστήριο Μετάδοσης Θερμότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ενεργειακό περιεχόμενο Αστικών Στερεών Αποβλήτων και Υπολειμμάτων και οι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΙΠΤΑΜΕΝΗΣ ΤΕΦΡΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΣΙΜΕΝΤΟΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΙΠΤΑΜΕΝΗΣ ΤΕΦΡΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΣΙΜΕΝΤΟΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Πρακτικά 1ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Παραπροϊόντων στη Δόμηση, ΕΒΙΠΑΡ, Θεσσαλονίκη, 24-26 Νοεμβρίου 2005 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΙΠΤΑΜΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ

4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ 4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Οι γενικοί κανόνες που περιγράφονται στον ακόλουθο πίνακα [βλ. και βιβλιογραφία 7, 8, 10, 11, 13, 14, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26,

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 *.Βαρθολοµαίος 1,Β.Μπαρλάκας 2,Κ.Βασδέκης 1 1 Εργαστήριο Εφαρµοσµένης Φυσικής, Τµήµα οχηµάτων, ΑΤΕΙΘ 2 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξης Αμάρυνθος 25/2/2013 Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Ι. Πειραιά ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ WTERT (www.wtert.gr)

ανάπτυξης Αμάρυνθος 25/2/2013 Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Ι. Πειραιά ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ WTERT (www.wtert.gr) Η ενεργειακή αξιοποίηση αποβλήτων ως μοχλός ανάπτυξης Αμάρυνθος 25/2/2013 Δρ. Ευστράτιος Καλογήρου Πρόεδρος Δρ. Κων/νος Ψωμόπουλος Αντιπρόεδρος Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Ι. Πειραιά 1 ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ Συμβούλιο Ενεργειακής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 22 (1) Mέταλλα και Κράματα

Άρθρο 22 (1) Mέταλλα και Κράματα Άρθρο 22 (1) Mέταλλα και Κράματα 1. Στις διατάξεις του παρόντος άρθρου υπόκεινται τα μέταλλα και κράμματα από τα οποία κατασκευάζονται υλικά και αντικείμενα, τα οποία προορίζονται να έλθουν ή έρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΓΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟ ΚΑΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΣΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ Στέφανη Χατζηπροκοπίου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΕ.Δ.Ε.Α, ΑΠΘ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κωνσταντίνος Α. Λυμπερόπουλος Μηχανολόγος Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις

Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις Κώστας Νικολάου Δρ. Χημικός Περιβαλλοντολόγος Καθηγητής-Σύμβουλος Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού Πόλεων, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο 1 ΑΣΑ: Κυρίαρχο πρόβλημα Τα

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση κόστους θέρµανσης από διάφορες τεχνολογίες

Σύγκριση κόστους θέρµανσης από διάφορες τεχνολογίες ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΤΜΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΚΑΙ ΛΕΒΗΤΩΝ Δρ. Εμμανουήλ Κακαράς, Καθηγητής ΕΜΠ Δρ. Σωτήριος Καρέλλας, Επικ. Καθηγητής ΕΜΠ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥΠΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Απαιτήσεις Επάρκειας - Οικονομικότητας & Προστασίας Περιβάλλοντος στα Αυτόνομα Νησιωτικά Συστήματα. Ισίδωρος Βιτέλλας Διεύθυνση Διαχείρισης Νησιών

Απαιτήσεις Επάρκειας - Οικονομικότητας & Προστασίας Περιβάλλοντος στα Αυτόνομα Νησιωτικά Συστήματα. Ισίδωρος Βιτέλλας Διεύθυνση Διαχείρισης Νησιών Απαιτήσεις Επάρκειας - Οικονομικότητας & Προστασίας Περιβάλλοντος στα Αυτόνομα Νησιωτικά Συστήματα. Ισίδωρος Βιτέλλας Διεύθυνση Διαχείρισης Νησιών Παραγωγή στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά 36 Θερμικοί MW Σταθμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΞΙΝΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΑΥΣΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΥΣΙΜΟΥ RDF ΣΕ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΞΙΝΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΑΥΣΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΥΣΙΜΟΥ RDF ΣΕ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΞΙΝΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΑΥΣΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΥΣΙΜΟΥ RDF ΣΕ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ Μ. Χριστόλη (1), Ε. Καπετάνιου (2), Γ. Σταυρακάκη (1), Α. Λυγερού (1), Ν.Χ. Μαρκάτου (1) (1) ΕΜΠ Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

: ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΝΕΡΟΥ. : Ι ΙΟΙ ΠΟΡΟΙ : 19.000,00 πλέον του αναλογούντος Φ.Π.Α.

: ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΝΕΡΟΥ. : Ι ΙΟΙ ΠΟΡΟΙ : 19.000,00 πλέον του αναλογούντος Φ.Π.Α. ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ : Ι ΙΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τεχνική Έκθεση Ενδεικτικός Προϋπολογισµός Ειδική Συγγραφή Υποχρεώσεων -Τεχνικές Προδιαγραφές Σχέδιο ιακήρυξης Έντυπο Οικονοµικής Προσφοράς ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ Περίληψη Η κίνηση των οχηµάτων µε φυσικό αέριο εν συγκρίση µε τα συµβατικά καύσιµα συντελεί στη µείωση της ατµοσφαιρικής ρύπανσης στα αστικά κέντρα, µε λειτουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΩΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ. Dr. Ing. B. Pickert και Δ. Κανακόπουλος

ΣΠΟΝΔΥΛΩΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ. Dr. Ing. B. Pickert και Δ. Κανακόπουλος ΣΠΟΝΔΥΛΩΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Dr. Ing. B. Pickert και Δ. Κανακόπουλος Eggersmann Anlagenbau, Max-Planck-St. 15 33428 Marienfeld, Germany T.: +49 (0)5247 9808 0, F: +49 (0)5247 9808 40,

Διαβάστε περισσότερα

Course: Renewable Energy Sources

Course: Renewable Energy Sources Course: Renewable Energy Sources Interdisciplinary programme of postgraduate studies Environment & Development, National Technical University of Athens C.J. Koroneos (koroneos@aix.meng.auth.gr) G. Xydis

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΑΝΤ/ΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΛΟΙΠΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στην Κύπρο

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στην Κύπρο Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στην Κύπρο Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακού Γραφείου Κυπρίων Πολιτών Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Δομή παρουσίασης Νέα ενεργειακά δεδομένα σε παγκόσμιο επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευστράτιος Καλογήρου

Δρ. Ευστράτιος Καλογήρου Δρ. Ευστράτιος Καλογήρου Earth Engineering Center, Columbia University, NY, USA, Πρόεδρος ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ,Ελλάδα synergia@synergia.com.gr Ο Δρ Ευστράτιος Καλογήρου από το Earth Engineering Center, Columbia University

Διαβάστε περισσότερα

Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures. LVS 3 Project

Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures. LVS 3 Project Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures LVS 3 Project Στόχος Προγράμματος Η διάδοση της γνώσης που αποκτήθηκε κατά τα τελευταία χρόνια σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

η ενέργεια του μέλλοντος

η ενέργεια του μέλλοντος η ενέργεια του μέλλοντος τι είναι τα pellets; Τα Pellets ή αλλιώς συσσωματώματα ή σύμπηκτα, είναι είδος φυσικού βιολογικού καυσίμου. Τα pellets έχουν τη μορφή μικρών κυλίνδρων μήκους 30 χιλιοστών και διαμέτρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΕΛΙΔΑ 1 Περιβαλλοντική Πολιτική 2 2 Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ISO14001:2004 & EMAS 761/2001) 2 3 Μετρήσεις 4 4 Στόχοι του Σ.Π.Δ. 5 5 Ανασκόπηση Σ.Π.Δ. 6 6 Επικύρωση Δήλωσης 8 7 Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΡΑΞΗ Υ.Σ. 144 ΤΗΣ 2 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1987 Προστασία του υδάτινου περιβάλλοντος από τη ρύπανση που προκαλείται από ορισµένες επικίνδυνες ουσίες που εκχέονται σ αυτό και ειδικότερα καθορισµός οριακών τιµών ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Konstantinos Tzanakoulis Mayor of Larissa, Greece

Konstantinos Tzanakoulis Mayor of Larissa, Greece Konstantinos Tzanakoulis Mayor of Larissa, Greece Waste management for energy purposes The response of the municipalities EU initiatives to be implemented The significance of strategic alliances Athens,

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Α. Χατζοπούλου Υπεύθυνη Τμήματος Επιθεωρήσεων Πληροφορικής TÜV AUSTRIA HELLAS Οκτώβριος 2014 CLOSE YOUR EYES & THINK OF RISK Μήπως κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4159, 18/4/2008 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4159, 18/4/2008 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΝΟΜΟ Εφημερίδα της Ε.Ε.: L 257, 10.10.1996, σ. 26. L 33, 4.2.2006, σ. 1. Για σκοπούς πληρέστερης εναρμόνισης με την πράξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΣΦΑΛΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΞΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ GWS Ltd. Γιαννιτσών 200, 54628 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310 523245, Φαξ.: 2310 523241 info@gws.gr www.gws.gr Η Global

Διαβάστε περισσότερα

PVC + ABS Door Panels

PVC + ABS Door Panels PVC + ABS Door Panels Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 με αντικείμενο τις ηλεκτροστατικές βαφές μετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις δραστηριότητες της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Ι Κ Η Π Ε Ρ Ι Γ Ρ Α Φ Η Τ Ε Χ Ν Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ι Α Γ Ρ Α Φ Ε Σ

Τ Ε Χ Ν Ι Κ Η Π Ε Ρ Ι Γ Ρ Α Φ Η Τ Ε Χ Ν Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ι Α Γ Ρ Α Φ Ε Σ ΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Υ ΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΛΕΣΒΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ: ΠΡΟΫΠ/ΣΜΟΣ: Υποχλωριώδους νατρίου14,5% σε ενεργό χλώριο α) για τη χλωρίωση του πόσιµου νερού, β) για τη χλωρίωση του επεξεργασµένου

Διαβάστε περισσότερα

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να γνωρίζουμε τα κυριότερα συστατικά του πετρελαίου Να περιγράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική Αποκοµιδή. Μεταφόρτωση. Ανάκτηση και Ανακύκλωση. Μηχανική Επεξεργασία & Αξιοποίηση Υγειονοµική Ταφή. ιαχείριση Ειδικών Απορριµµάτων

Μηχανική Αποκοµιδή. Μεταφόρτωση. Ανάκτηση και Ανακύκλωση. Μηχανική Επεξεργασία & Αξιοποίηση Υγειονοµική Ταφή. ιαχείριση Ειδικών Απορριµµάτων Κύριο αντικείµενο της Εταιρίας είναι ο σχεδιασµός, η υλοποίηση και η λειτουργία του ΟΣ Α της υτικής Μακεδονίας, σύµφωνα µε το Σχέδιο ιαχείρισης του 1995. Μέτοχοι: Οι ήµοι Γρεβενών, Καστοριάς, Φλώρινας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κουρκούμπας, Γ. Θεοπούλου, Π. Γραμμέλης, Σ. Καρέλλας

Δ. Κουρκούμπας, Γ. Θεοπούλου, Π. Γραμμέλης, Σ. Καρέλλας Chemical Process and Energy Resources Institute Centre for Research and Technology Hellas ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΛΕΓΜΕΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΟΥ ΚΛΑΣΜΑΤΟΣ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΝΗΣΙ Σάββατο 1 Δεκεμβρίου 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 98 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ Με τον όρο επιμετάλλωση εννοούμε τη δημιουργία ενός στρώματος μετάλλου πάνω στο μέταλλο βάσης για την προσθήκη ορισμένων επιθυμητών ιδιοτήτων. Οι ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Κάτια Λαζαρίδη Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο klasaridi@hua.gr 1 ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΚΟΠΟΣ Οδηγία 1999/31/ΕΚ για την Υγειονοµική Ταφή Εναρµόνιση Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΛΗΝΕΣ ΕΥΘΕΙΑΣ ΡΑΦΗΣ LONGITUDINALLY WELDED STEEL PIPES

ΣΩΛΗΝΕΣ ΕΥΘΕΙΑΣ ΡΑΦΗΣ LONGITUDINALLY WELDED STEEL PIPES Βιομηχανικός Όμιλος Επεξεργασίας & Εμπορίας Χάλυβα (ΒΟΕΕΧ) Industrial Steel Processing & Trading Group (ISPTG) ΣΩΛΗΝΕΣ ΕΥΘΕΙΑΣ ΡΑΦΗΣ LONGITUDINALLY WELDED STEEL PIPES EXT DIAMETER INCHES ΕΞΩΤ ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Ανακύκλωση αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού» Ημερίδα 27 Ιουνίου 2008 «Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων» Εισηγήτρια: Κατερίνα Παπαοικονόμου Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τοποθέτηση του προβλήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ Εκπομπές Αερίων Θερμοκηπίου - Μέτρα/Εργαλεία Αγοράς για τον Περιορισμό τους (ΜΒΜ/ΜΒΙ) ΝΙΚΟΛΑΟΣ Π. ΒΕΝΤΙΚΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Βιοδιύλιση ως Αειφόρος Μέθοδος Παραγωγής Ενέργειας και Χημικών Εφοδίων από Βιομάζα

Η Βιοδιύλιση ως Αειφόρος Μέθοδος Παραγωγής Ενέργειας και Χημικών Εφοδίων από Βιομάζα Η Βιοδιύλιση ως Αειφόρος Μέθοδος Παραγωγής Ενέργειας και Χημικών Εφοδίων από Βιομάζα Ειρήνη Αγγελιδάκη Department of Environmental Engineering, Technical University of Denmark Περιεχόμενα της Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικές Υδραυλικές κονίες Οδοστρωµάτων (Road Binders ENV 13282)

Ειδικές Υδραυλικές κονίες Οδοστρωµάτων (Road Binders ENV 13282) Ι. ΜΑΡΙΝΟΣ, Χηµικός Μηχανικός /ντής Ποιότητας- ιεργασιών και Περιβάλλοντος ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ Σταθεροποίηση-Κατεργασία εδαφικών ή αδρανών υλικών µε υδραυλικές κονίες ΕΛΟΤ/ΕΝ 14227-01έως 14 Το πρότυπο αυτό τυποποιεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση 3 ο κεφάλαιο καύσιμα και καύση 1. Τι ονομάζουμε καύσιμο ; 122 Είναι διάφοροι τύποι υδρογονανθράκων ΗC ( υγρών ή αέριων ) που χρησιμοποιούνται από τις ΜΕΚ για την παραγωγή έργου κίνησης. Το καλύτερο καύσιμο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΜΕΝΩΝ ΕΛΑΣΤΙΚΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΣΙΜΕΝΤΟΛΙΘΩΝ

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΜΕΝΩΝ ΕΛΑΣΤΙΚΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΣΙΜΕΝΤΟΛΙΘΩΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΜΕΝΩΝ ΕΛΑΣΤΙΚΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΣΙΜΕΝΤΟΛΙΘΩΝ Μαυρίδου Σ. 1, Σικαλίδης Κ. 2 και Οικονόμου Ν. 3 1 Δρ. Πολιτικός Μηχανικός ΑΠΘ, Χηλής 29, 55132, Θεσσαλονίκη, E-mail: smavrido@civil.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές CCS στην Ελλάδα

Προοπτικές CCS στην Ελλάδα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ» ΕΡΓΟ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ»

Διαβάστε περισσότερα

SIEMENS TELE INDUSTRY SA ECO DESIGN

SIEMENS TELE INDUSTRY SA ECO DESIGN SIEMENS in the Balkans SIEMENS TELE INDUSTRY SA Regional Offices/ Representatives THESSALONIKI ALBANIA FYROM CYPRUS ARMENIA Albania FYROM Production Sites Greece Siemens Tele Industry SA Software center

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα