Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ 1. Η μόδα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ 1. Η μόδα"

Transcript

1 - 1 - Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ 1. Η μόδα (Βενετσάνου Ελένη, Κουτσούκου Αναστασία, Μωυσίδου Αλεξάνδρα, Σακελλαρίου Σπύρος, Σοφρά Ελένη) 2. Ο πολίτης (Δήμογλης Άγγελος, Κλεφτακης Κωνσταντίνος, Τζαλία Ειρήνη, Χατζοβούλου Κατερίνα) 3. Η διατροφή (Βουδούρη Ανθούλα, Γρηγοροπούλου Γεωργία, Μαντή Αικατερίνη Μπούταλη Αθανασία) 4. Οι δούλοι (Γεράρδη Μαρία, Μπιθιζή Σοφία, Ξηρικός Δημήτριος, Παπαϊωάννου Παναγιώτης)

2 - 2 - Πρόλογος του υπεύθυνου καθηγητή Η εργασία με θέμα Η καθημερινή ζωή στην Αρχαία Ελλάδα εκπονήθηκε κατά τη διάρκεια του Α τετραμήνου του σχολικού έτους στο πλαίσιο του «μαθήματος» της Ερευνητικής Εργασίας, που από το ίδιο σχολικό έτος περιλαμβάνεται στο αναλυτικό πρόγραμμα. Οι μαθητές ασχολήθηκαν με ορισμένες όψεις του θέματος χρησιμοποιώντας ως βασικά ερευνητικά εργαλεία τόσο ορισμένα βασικά βοηθήματα όσο και ιστοσελίδες με αναφορές στο θέμα αυτό. Μέσα από την προσπάθεια αναζήτησης υλικού για τα επιλεγμένα υποθέματα οι μαθητές και οι μαθήτριες αντιμετώπισαν τα βασικά προβλήματα της μεθοδολογίας της έρευνας. Η συλλογή, αξιολόγηση και αξιοποίηση του υλικού (έντυπου και ηλεκτρονικού) αποτέλεσε μια γόνιμη διαδικασία που εισήγαγε τα παιδιά στην προβληματική της έρευνας. Δεδομένης της έλλειψης εμπειρίας αλλά και της ελλιπούς υποδομής θεωρώ ότι το αποτέλεσμα είναι πολύ ικανοποιητικό και σίγουρα ενθαρρυντικό για το μέλλον. Σημείωση: Εκ μέρους μου και για διευκόλυνση τέθηκαν υπόψη των μαθητών για το όλο θέμα τα παρακάτω βοηθήματα. Η σε όποιο βαθμό και τρόπο αξιοποίησή τους τέθηκε στη διακριτική ευχέρεια των μαθητών μας. Lorna Hardwick, Κοινωνική ιστορία της Αρχαίας Αθήνας, Αθήνα, 1985 K.M. Kolobova E.L. Ozereckaja, Η καθημερινή ζωή στην Αρχαία Ελλάδα, Αθήνα, 2005 Robert Flaceliere, Ο δημόσιος και ιδιωτικός βίος των αρχαίων Ελλήνων, Αθήνα, 1986 Ο υπεύθυνος καθηγητής Αντώνης Ζέρβας Σαλαμίνα, Ιανουάριος 2012

3 Η ΜΟΔΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Συντάκτες 1.ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ (ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΥ ΕΛΕΝΗ) 2.ΥΠΟΔΗΣΗ (ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ) 3.ΚΑΛΛΩΠΙΣΜΟΣ(ΜΩΥΣΙΔΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ) 4.ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ (ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ ΣΠΥΡΟΣ) 5.ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ (ΣΟΦΡΑ ΕΛΕΝΗ)

4 - 4-1.ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Η ένδυση από την αρχή του ανθρώπινου είδους έπαιζε καθοριστικό ρόλο στην ζωή του και περισσότερο στο καθορισμό της μετέπειτα ζωής του. Από αυτό προκύπτει ότι η ένδυση αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι της κουλτούρας και του πολιτισμού του. Πρώτες ιστορικές αναφορές για την ένδυση, γίνονται από τον Όµηρο στην Οδύσσεια και συγκεκριμένα στις ραψωδίες (ε) και (ζ). Αρχικά μαθαίνουμε ότι υπάρχουν δύο καταγεγραμμένα αποσπάσματα για την ένδυση. Το πρώτο για την εμφάνιση της «ευπέπλου» Ναυσικάς, η οποία μεταφέρει με τις θεραπαινίδες της τα φημισμένα ρούχα της. Το δεύτερο με την προκλητική εμφάνιση του Οδυσσέα, ο οποίος είναι εντελώς γυμνός και η Ναυσικά τον βοηθάει δίνοντάς του έναν μανδύα. Μέσα από αυτό κατανοούμε την σημαντικότητα της ένδυσης, η οποία παίζει αντίστοιχο ρόλο στην κοινωνία στην οποία διαδραματίζονταν κάθε είδους στοιχείο, το οποίο μελετάμε. Φυσικά την εποχή της αρχαίας Αθήνας, υπήρχε και το στοιχείο της απογύμνωσης, μέσα από το οποίο γίνεται ο διαχωρισμός του αντρικού από το γυναικείο φύλο. Ακόμα ο Βαγγέλης Πανταζής υποστηρίζει ότι η υφαντουργία την γεωμετρική περίοδο επηρεάζει και άλλες τέχνες. Όπως αυτές της ξυλογλυπτικής και της οπλουργίας. Στην εποχή του Περικλή στα 450 π.χ. περίπου, με την αλλαγή του πολιτειακού συστήματος αλλάζει σημαντικά ο τρόπος ντυσίματος των ευπορότερων μελών της Αθηναϊκής ελίτ. Από τα πολυτελή σκιάδεια, τους πανάκριβους χιτώνες και τα ταιριαστά χτενίσματα επικράτησε η «αυτοσυγκράτηση» στο ντύσιμο. Δηλαδή όλοι πλέον ντύνονταν πιο απλά. Την εποχή του Θουκυδίδη συναντάμε μια ποικιλία ενδυμάτων: 1) Το πέπλο 2) Η χλαµύδα 3) Η χλαίνα 4) Το τρίβωνα 5) Η εξωµίδα. Κάτω από τα παραπάνω ενδύματα συναντάμε: 1) Ένα μεγάλο μάλλινο ορθογώνιο ύφασμα, που τυλίγεται γύρω από το σώμα και ονομάζεται «ιµάτιον».

5 - 5-2) Ένα βασικό εσωτερικό ρούχο ο λεγόμενος «χιτών». ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΙΜΑΤΙΟΥ Στιλ πτυχώσεων Ποιότητα και είδος υφάσματος Το χρώμα και η διακόσμηση του Η γραμμή και το σχήμα του Καθώς γίνεται η διάκριση του υφάσματος λογικά θα υπάρξουν και διαφορετικά στιλ, έτσι ώστε να υπάρχει διαφοροποίηση ανάμεσα στα άτομα. Έτσι μπορούμε να βγάλουμε τα κατάλληλα συμπεράσματα για εκείνον που φοράει τον χιτώνα. Άρα μπορούμε να μαντέψουμε την ηλικία του ατόμου, αλλά και να καταλάβουμε την κοινωνική τάξη στην οποία ανήκει το άτομο. Τέλος ένα θέμα που τίθεται προς εξέταση είναι ο τρόπος που στερεωνόταν ο χιτώνας. Οι χιτώνες δεν δένονταν με κάποια ζώνη, ούτε συγκρατούνταν με κάποια περόνη. Έτσι υπήρχε μεγάλος κίνδυνος ο χιτώνας να γλιστρήσει ή να πέσει, εφόσον ήταν πολύ ευαίσθητος στην κίνηση. Τέλος από την γέννηση του ένας Αθηναίος ήταν βαριά καλυμμένο με φασκιές και κατά την διάρκεια της εφηβείας με φαρδιά ιμάτια αποκαλύπτοντας μόνο το κεφάλι. ΕΝΔΥΣΗ ΓΥΝΑΙΚΑΣ Κύριο μέρος ενδυμασίας της γυναίκας ήταν το ιμάτιο. Οι χιτώνες των γυναικών ήταν πιο μακριές από των αντρών. Φορούσαν ένα απλό μακρύ πουκάμισο που έπεφτε ελεύθερα κατά μήκος του σώματος και πιανόταν με ένα κορδόνι. Οι νύφες φορούσαν πέπλο, το οποίο κάλυπτε το πρόσωπο και το σώμα. Οι παντρεμένες γυναίκες φορούσαν το κορδόνι κάτω από το στήθος τους, ενώ τα νεαρά κορίτσια φορούσαν το κορδόνι στο θώρακα τους ή στους γοφούς τους. Το ύφασμα ποτέ δεν κοβόταν, αλλά διπλώνεται και καρφιτσώνεται ή δένεται με ταινίες, ώστε να καλύπτει το σώμα. Το ρούχο ακολουθεί την κίνηση του σώματος, σούρες και πιέτες εκφράζουν τον ρυθμό της κίνησης. Οι άκρες πιάνονται με μια πόρση από τον δεξιό ώμο ή τις δέουν φιόγκο πάνω στο στήθος. Κάπου κάπου συναντάμε σχιστά μανίκια. Στις παρυφές ο χιτώνας ήταν στολισμένος με μία ταινία άλλου χρώματος, συνήθως στο χρώμα του κρόκου. Τα υφάσματα φτιάχνονταν από μάλλινο ύφασμα, πανί από λινάρι και ένα ύφασμα από άγνωστο υλικό πολύ λεπτό και διάφανο. Τα χρώματα που χρησιμοποιούνταν ήταν :κίτρινο, κόκκινο, ερυθρό, πράσινο ανοιχτό, πράσινο λαδί, γκριζογάλανο, καφετί ανοιχτό και λευκό. Στο σπίτι φορούσαν μόνο χιτώνα. Στο

6 - 6 - δρόμο φορούσαν χιτώνα και από πάνω πέπλο. ( δηλαδή ένα κομμάτι υφάσματος πλατύ στο 1,5 μ και μακρύ στα 3-4 μ, το οποίο καλύπτονταν επιδέξια, αφήνοντας το να πέσει σε πτυχές ). Όταν δεν φορούσαν βέλο άφηναν ελεύθερη μια άκρη του πέπλου και καλύπτανε με αυτήν το κεφάλι. Στο δρόμο σπάνια φορούσαν καλύμματα στο κεφάλι, μόνο όταν έβγαιναν από την πόλη (στρογγυλά καλύμματα με μυτερή άκρη). ΕΝΔΥΣΗ ΑΝΔΡΑ Στην ανδροκρατούμενη αθηναϊκή κοινωνία υιοθετούνται δύο μέτρα: 1) Η γυμνότητα Η γυμνότητα θεωρούνταν ως τρόπος ένδυσης αφού έλκυε την ομορφιά του άντρα και την παρομοίαζε ως ένα πανέμορφο ύφασμα. Αυτό βοηθούσε και στην σεξουαλικότητα του ατόμου. Αυτό γινόταν γιατί τα υφάσματα θεωρούνταν γυναικεία προϊόντα. (γυμνότητα υπήρχε μόνο στην γυναικεία κοινωνία της Σπάρτη. 2) Ένας αυστηρός ενδυματολογικός κώδικας ως προς τον συνδυασμό ιματίου και χιτώνα. ΕΝΔΥΣΗ ΠΑΙΔΙΟΥ Για την ένδυση του παιδιού υπάρχουν ελάχιστες πηγές. Το μόνο γνωστό είναι ότι το παιδί ήταν σχεδόν γυμνό και ξυπόλυτο. Μοναδικό ένδυμα ήταν ένας κοντός χιτώνας χωρίς σχοινί. ΕΝΔΥΣΗ ΔΟΥΛΟΥ Για την ένδυση του δούλου υπάρχουν λίγα στοιχεία. Για αυτό γνωρίζουμε ότι όταν κάποιος αποκτούσε δούλο, του έκοβε τα μαλλιά για να ξεχωρίζει από τους άλλους και του έδιναν μία χλαμίδα με κοντά φύλλα και μία κύνη ( ένας σκούφος από δέρμα σκύλου ) και ένα σκέπασμα από δύο δέρματα προβάτων, με τα οποία σκεπαζόταν την νύχτα. Τέλος είχαν χιτώνες από σκληρό μαλλί.

7 - 7 - Οδηγίες για το πως να φτιάξεις έναν πέπλο: 1. Χρειάζεσαι ένα µεγάλο κοµµάτι ύφασµα. Το µάκρος του πρέπει να είναι αρκετά µεγαλύτερο απ' ότι το ύψος σου. Επίσης, όταν θα το διπλώνεις στα δύο πρέπει να φτάνει από τον έναν αγκώνα σου στον άλλον. ίπλωσέ το στο σηµείο που δείχνει το σκίτσο. 2. Τύλιξέ το γύρω σου και καρφίτσωσέ το στους ώµους µε δύο παραµάνες. 3. έσε µια ζώνη γύρω από τη µέση σου και τράβα λίγο το ύφασµα ώστε να φαίνεται χαλαρό. Ο πέπλος σου είναι έτοιµος! Οδηγίες για το πως θα φτιάξεις ένα χιτώνα: 1. Το µάκρος του υφάσµατος πρέπει να είναι τουλάχιστον ίσο µε το ύψος σου. Όταν το διπλώσεις στα δύο πρέπει να φτάνει από τη µία άκρη του ενός χεριού στην άλλη άκρη του άλλου χεριού. 2. Ράψε το πλάι του υφάσµατος όπως δείχνει το σκίτσο. Ράψε το ύφασµα ώστε να µην ανοίγει. Μην ξεχάσεις να αφήσεις ανοίγµατα για το κεφάλι και τα χέρια. Φόρεσε τον χιτώνα. 3. έσε µια ζώνη γύρω από τη µέση και τράβα λίγο το ύφασµα ώστε να «πέφτει» ελαφρώς. Ο χιτώνας σου είναι έτοιµος!

8 - 8-2.ΥΠΟΔΗΣΗ Η αρχαία αγγειογραφία, καθώς και οι σχετικές πηγές μας παρέχουν ένα πλήθος πληροφοριών σχετικά με τα υποδήματα των αρχαίων Ελλήνων. Η ποικιλία μάλιστα των αρχαίων υποδημάτων φανερώνει τις ποικίλες τεχνικές γνώσεις που προφανώς κατείχαν οι αρχαίοι υποδηματοποιοί για την κατασκευή όλων αυτών των παπουτσιών. Για το σύνολο των αρχαίων υποδημάτων κυρίαρχη πρώτη ύλη υπήρξε το δέρμα. Γνωρίζουμε σχετικά ότι συχνά το δέρμα ήταν εισαγόμενο προϊόν, όπως μάλιστα κατά περιπτώσεις και τα ίδια τα υποδήματα. Χοντρικά τα βασικά είδη υποδημάτων της αρχαιότητας ήταν: τα σανδάλια, αποτελούμενα από τη σόλα η οποία συγκρατούνταν με ιμάντες στο πόδι, τα καθαυτό υποδήματα που κάλυπταν το πόδι μέχρι τον αστράγαλο και οι μπότες που κάλυπταν το πόδι μαζί με την κνήμη. Ανάμεσα σ' αυτούς τους βασικούς τύπους υπήρχαν ενδιάμεσα σχέδια σε μεγάλη ποικιλία. Περιγραφή- Τεχνικές κατασκευής Αναλυτικότερα, τα υποδήματα των αρχαίων Ελλήνων ήταν τα εξής: οι κνημίδες, υφασμάτινες, δερμάτινες ή μεταλλικές τα «κλειστά» υποδήματα μπότες, οι λεγόμενες ενδρομίδες ή εμβάδες τα περιμήρια που κάλυπταν τους μηρούς των πολεμιστών τα σανδάλια οι κόθορνοι οι κρηπίδες Γενικά οι τύποι των υποδημάτων αυτών όπως παρουσιάζονται στην αγγειογραφία, διαθέτουν μεγάλη ποικιλία ως προς τη διακόσμηση και τα μοτίβα που φέρουν. Από τον Αλκαίο και τη Σαπφώ αναφέρονται υποδήματα από τους Σκύθες και σανδάλια από τη Λυδία. Σε γενικές γραμμές οι αρχαίοι σπάνια φορούσαν κλειστά υποδήματα. Προτιμούσαν τα σανδάλια, καθώς σκοπός τους ήταν η προστασία από το έδαφος και η διατήρηση των ποδιών καθαρών. Τα σανδάλια ήταν επίσης ο συνηθέστερος τύπος υποδημάτων τα οποία φορούσαν οι γυναίκες οι οποίες περνούσαν και τις περισσότερες ώρες τους στο σπίτι. Τα ελληνικά σανδάλια διέφεραν από τα αρχαία αιγυπτιακά ως προς το ότι τα ελληνικά διέθεταν ένα πλήθος από λουρίδες με τις οποίες στερεώνονταν με ασφάλεια στο πόδι. Οι πλούσιοι ήταν αυτοί που φορούσαν δερμάτινα σανδάλια, ενώ οι φτωχοί φορούσαν αυτά με τους ξύλινους πάτους. Το επάνω μέρος των σανδαλιών ήταν συνήθως από δέρμα χρωματιστό, πιθανόν από

9 - 9 - αίγα. Οι σόλες ήταν από δέρμα βοοειδών και μάλιστα καλύτερης ποιότητας και αποτελούνταν από πολλές στρώσεις. Οι πηγές αναφέρουν ότι πλούσιοι πολίτες, όπως ο Αλκιβιάδης και ο Ιφικράτης δημιουργούσαν μόδα με τα σανδάλια τους, καθώς και ότι συχνά οι δούλοι κουβαλούσαν τα υποδήματα των κυρίων τους. Η κρηπίς ήταν ένα υπόδημα κάτι ανάμεσα στο σανδάλι και το χαμηλό παπούτσι και αναφέρεται ότι φοριόταν από τους στρατιώτες. Διέθετε καρφιά και θεωρούνταν ένα σχετικά «άξεστο» υπόδημα. Ενδιάμεσος τύπος ανάμεσα σε σανδάλι και κλειστό υπόδημα, δεν κάλυπτε τελείως το πόδι και αποτελούνταν από ιμάντες που ανεβαίνουν ψηλά στη γάμπα (13β). Τη φορούσαν κυρίως οι στρατιώτες, οι κυνηγοί και οι οδοιπόροι, συχνά πάνω από τις κάλτσες. Ο κόθορνος φοριόταν συχνά από γυναίκες και άνδρες. Ήταν ένα κλειστό υπόδημα χωρίς σόλα, που περνούσε πάνω από τον αστράγαλο, φτιαγμένο από τόσο μαλακό δέρμα που ταίριαζε και στα δύο πόδια (13γ Blanck/21). Ο κόθορνος ανήκε επίσης και στην ενδυμασία των τραγικών ηθοποιών. Θεωρούνταν μάλιστα ως το υπόδημα που ανακαλύφθηκε από τον Αισχύλο για την αύξηση του ύψους των θεών στις θεατρικές παραστάσεις, καθώς διέθετε υψηλή σόλα. Η ενδρομίς ή εμβάς ήταν μία μπότα που φοριόταν κυρίως στο κυνήγι ή από τους ιππείς, ανοιχτή στα πλάγια μέχρι κάτω και με ιμάντες για να κλείνει (13θ). Οι ιππείς φορούσαν συχνά μία μπότα το επάνω τμήμα της οποίας γύριζε προς τα έξω. Ήταν κατασκευασμένη συνήθως από δορά και προερχόταν πιθανόν από τη Θράκη (13ζ). Άλλα υποδήματα ήταν το blaution το οποίο φοριόταν στα δείπνα. Το απλό παπούτσι, το κarabatine, αποτελούνταν από ακατέργαστο δέρμα τυλιγμένο γύρω από το πόδι, ένα υπόδημα κυρίως για τους φτωχούς και τους αγρότες. Η baucis ήταν ένα κομψό γυναικείο υπόδημα. Το κοινό υπόδημα ήταν μαύρο στο χρώμα και καθαρίζονταν από ένα σφουγγάρι. Τα χρωματιστά κόκκινα, κίτρινα ή λευκά υποδήματα φοριόταν από άντρες και γυναίκες παράλληλα. Σόλες από φελλό ή τσόχα φοριόταν μόνο από εταίρες. Στα δείπνα οι συμμετέχοντες έβγαζαν τα υποδήματά τους. Σχετικές απεικονίσεις Σε μία κύλικα του 6ου αιώνα απεικονίζεται υποδηματοποιός που χρησιμοποιεί μαχαίρι σε σχήμα μισοφέγγαρου. Στους τοίχους κρέμονται καλαπόδια καθώς και ένα ακόμη μαχαίρι. Σε έναν αμφορέα της ίδιας εποχής απεικονίζεται στο υποδηματοποιείο ο πελάτης να στέκεται όρθιος επάνω στον πάγκο εργασίας του τεχνίτη, πατώντας πάνω στο δέρμα στο οποίο αποτυπώνεται το περίγραμμα του ποδιού του για να κοπεί η σόλα στο νούμερό του. Ραβδιά για μέτρημα χρησιμοποιούνταν από τότε, όπως και σήμερα. Ως προς την αξία των υποδημάτων ο Λυσίας αναφέρει ότι οκτώ μνες το χρόνο ήταν υπερβολικό ποσό για ρούχα, παπούτσια, πλύσιμο και κούρεμα για δύο μικρά αγόρια και ένα κοριτσάκι. Ο Αριστοφάνης θεωρεί 8 δραχμές πολλά λεφτά για ένα ζευγάρι σανδάλια.

10 ΚΑΛΛΩΠΙΣΜΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΑΚΙΓΙΑΖ Ενώ σήμερα δεκάδες εταιρείες καλλυντικών ανά τον κόσμο ανταγωνίζονται για το πιο σταθερό make up της αγοράς, η ελληνική μυθολογία έχει ήδη παραδεχτεί ότι η θεά Αφροδίτη ανακάλυψε τα καλλυντικά και η ωραία Ελένη φρόντισε για την διάδοση τους. Μια λιπαρή ουσία με βάση το ασβέστιο, την κιμωλία και το αλεύρι φώτιζε το δέρμα των Αρχαίων Ελληνίδων και αυτό σήμερα εμείς το λέμε fond de teint. Η απλότητα της κλασικής αρχαιότητας φαίνεται και στον καλλωπισμό τους και μας θυμίζει το σημερινό nude look ή την τάση για φυσικές εμφανίσεις. Η ιστορία της κομμωτικής τέχνης ξεκινάει από την προϊστορική εποχή. Υπάρχουν πολλά ευρήματα που βρεθήκαν σε σπήλαια και μας το επιβεβαιώνουν: ξυράφια από πέτρα, χτένια από κόκαλα ζώων και ζωγραφικές παραστάσεις. Οι άνθρωποι τότε φρόντιζαν και διακοσμούσαν τόσο τα μαλλιά και το πρόσωπο όσο και το υπόλοιπο σώμα. Στην αρχαία Ελλάδα, όπου υπήρξε το λίκνο του πνεύματος και του πολιτισμού, καθώς επίσης και της ομορφιάς. Στους άντρες συναντάμε μακριά κόμη με βοστρύχους που έφταναν ως την μέση. Παρόμοια ήταν και αυτή των γυναικών που επιπλέον, έπλεκαν τα μαλλιά σε μορφή στεφανίου ή γύρω από τη μέση τους. Κατά τους ελληνιστικούς χρόνους τα μαλλιά των αντρών είναι κοντά, υπήρχαν βέβαια και οι εξαιρέσεις που αφήνανε μακριά τα μαλλιά και τις γενειάδες τους, όπως ήταν οι φιλόσοφοι και οι αριστοκράτες. Τα μαλλιά των γυναικών είναι χτενισμένα μακριά και άλλοτε μαζεμένα, δεμένα με ιμάντες σε μορφή κότσων και με μπουκλίτσες που έπεφταν στο μέτωπο. Οι Αθηναίοι της εποχής, είχαν δούλους ειδικά για να τους φροντίζουν τα μαλλιά και το υπόλοιπο σώμα, να τους ντύνουν και να τους διακοσμούν. Οι πιο πλούσιοι διακοσμούσαν τα μαλλιά τους με διάφορα κοσμήματα, όπως διαδήματα, στεφάνια κλπ. Τα κουρεία στην αρχαία Ελλάδα έκαναν την εμφάνιση τους στην αρχή ως υπαίθρια, με πρώτα κύρια εργαλεία, το ψαλίδι ( κουρίδα ) και το ξυράφι (ξυρόν). Αργότερα στεγάσθηκαν σε μέρη, όπως οι αγορές που ήταν προσφιλή κέντρα συγκεντρώσεις, συζητήσεων και ανακοινώσεων. Ταυτόχρονα παρείχαν και άλλες παραϊατρικές υπηρεσίες, όπως περιποίησης δοντιών, νυχιών, μικροχειρουργικής και παθολογίας. ΠΕΡΙΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΣΩΠΟΥ Οι αρχαίοι Έλληνες έδιναν ιδιαίτερη σημασία στην καθαριότητα και η χρήση των καλλυντικών ήταν ευρέως διαδεδομένη. Τα καλλυντικά ήταν παρασκευάσματα με βάση κυρίως φυτικά έλαια- ελιά, αμύγδαλο, σουσάμι - και τα χρησιμοποιούσαν για να περιποιηθούν τα μαλλιά τους, το πρόσωπο και το σώμα τους. Στην αρχαία Ελλάδα, και ειδικότερα στην Αθήνα, το μακιγιάζ ήταν προνόμιο της αριστοκρατίας.

11 Μέχρι τον 3ο αι. π.χ. χρησιμοποιούσαν ελάχιστο μακιγιάζ, για να βάψουν τα φρύδια τους σε σχήμα αψίδας χρώματος μαύρο. Αργότερα εισήγαγαν από την Αίγυπτο και τη Μέση Ανατολή πούδρες και αρώματα τα οποία χρησιμοποιούσαν μετά το μπάνιο, τόσο για αισθητικούς (όσο και για ιαματικούς σκοπούς). Κατά το 2ο αι. π.χ. οι γυναίκες χρησιμοποιούσαν το ψιμύθιο ( ανθρακικός μόλυβδος με λευκό χρώμα ) για να πουδράρουν το πρόσωπό τους, έβαφαν έντονα τα βλέφαρά τους χρωματίζοντας τα με σκούρα πράσινα χρώματα απ την εξωτερική γωνία έως και την εσωτερική, κάτω από τα φρύδια χρωμάτιζαν την περιοχή με κόκκινο - καφέ ( τερακότα ), τόνιζαν το δέρμα τους με ζωηρά χρώματα και τόνιζαν τα χείλη και τα μάγουλα με καφέ - κόκκινα χρώματα.το πρόσωπό τους δεν το πρόσεχαν ιδιαίτερα, απλά προσπαθούσαν να τονίσουνε κάποια από τα χαρακτηριστικά τους. Χρησιμοποιούσανε την καμφορά για να δίνουνε στο πρόσωπο λευκότητα. Για το βάψιμο των χειλιών χρησιμοποιούσαν τη ρίζα του φυτού αλκέα. Τα φρύδια τους τα τόνιζαν με κάρβουνο και καπνιά, ενώ τα ματοτσίνορα τα περνούσαν πρώτα με μαύρο και έπειτα με ένα μείγμα από ασπράδι αυγού, αμμωνία και ρετσίνα. ΠΕΡΙΠΟΙΗΣΗ ΣΩΜΑΤΟΣ Το πρωινό πλύσιμο γινόταν στα γρήγορα, πριν από το πρωινό κολατσιό. Οι άνθρωποι της εποχής του Ομήρου δεν ασχολούνταν με το σώμα τους το πρωί, αλλά στο τέλος του απογεύματος, πριν το δείπνο και ύστερα από τη δουλειά της ημέρας. Σε ειδική αίθουσα που βρίσκεται στην ακτίνα των γυναικών, η οποία είναι εφοδιασμένη με λουτήρες, δούλες ραντίζουν τον λουόμενο, από το κεφάλι μέχρι τα πόδια, με ζεστό νερό. Τρίβουν το σώμα του και το αλείφουν ύστερα ελαφρά με εκλεκτό λάδι, που καμιά φορά είναι αρωματισμένο.οι Έλληνες γιατροί έδιναν πολύ μεγάλη σημασία στην υγιεινή, στην περιποίηση του σώματος και στις σωματικές ασκήσεις. Για τους άντρες, τουλάχιστον στη Σπάρτη, και για τις γυναίκες η γυμναστική φαινόταν απαραίτητη για την υγεία και την ευεξία. Τα παιδιά μάθαιναν από μικρά να πλένονται και να κολυμπάνε στη θάλασσα και στα ποτάμια. Οι γυναίκες δεν πλένονταν σε ανοικτό χώρο παρά μόνο σε ορισμένες θρησκευτικές γιορτές. Ο Πεισίστρατος και οι γιοι του, στον έκτο αιώνα, εφοδίασαν την Αθήνα με κρήνες μνημειώδεις, όπου έρχονταν οι γυναίκες να γεμίσουν τις στάμνες τους, μα που μπορούσαν ακόμη, επειδή οι κρήνες είχαν ψηλά τους κρουνούς τους, να σταθούν ακριβώς κάτω από τον κρουνό και να κάνουν έτσι το << ντους >> τους. Αν η κρήνη έχει και μια λεκάνη, που μαζεύει τα νερά,απαγορεύεται να κάνει κανείς εκεί το μπάνιο του, για να αποφεύγεται κάθε μίανση. Στην Αθήνα του πέμπτου αι., έκαναν σπάνια το λουτρό τους στις δημόσιες κρήνες, γιατί άλλες συνήθειες έκαναν την εμφάνισή τους. Είναι η εποχή που πληθαίνουν οι παλαίστρες και τα γυμναστήρια, που ήταν εφοδιασμένα με κρήνες, με στρογγυλές και χωρίς βάθος λεκάνες για καθαρισμό κι ακόμη και με πισίνες. Οι αθλητές χωρίς αμφιβολία πρώτα θα πλένονταν στις γούρνες που ήταν κάτω από τις κρήνες και μετά θα έκαναν το

12 μπάνιο τους ομαδικά στην πισίνα. Προς το τέλος του πέμπτου αιώνα το μπάνιο σε ανοικτό χώρο έχει γενικά εγκαταλειφθεί και γίνεται σε αίθουσα λουτρού πιο κατάλληλη γι αυτή τη δουλειά. Αργότερα τα γυμναστήρια εφοδιάστηκαν με αφιδρωτήρια, όπου η υπερβολική ζέστη προκαλούσε μεγάλη εφίδρωση. Οι Έλληνες της κλασσικής εποχής γνώριζαν επίσης το λουτρό της καθαριότητας και της ξεκούρασης σε μπάνιο ατομικό, όπως έκαναν ήδη οι ήρωες του Ομήρου.Το μπάνιο είναι από πηλό χυμένο σε καλούπι και σπάζει πολύ εύκολα. Μπορεί, επίσης, να είναι σκαλισμένο σε βράχο ή φτιαγμένο με μικρούς πλίνθους, που είναι κοπανισμένοι σ ένα γουδί. Αυτός που έκανε το μπάνιο του έπρεπε να ρίχνει νερό επάνω του μόνος του ή να βάζει ένα δούλο να του ρίχνει νερό με ένα βάζο ή μ ένα σφουγγάρι. Τα μπάνια, τα μεγάλα και βαθειά που μπορεί κανείς να ξαπλώσει ολόκληρος μέσα στο νερό, έλεγαν πως αυτά ήταν για τους Συβαρίτες, που φημίζονταν για την πολυτελή ζωή τους. Οι κάδοι ή οι κυκλικές ή σε σχήμα αυγού λεκάνες, μετάλλινες ή πήλινες ή ξύλινες, χρησίμευαν για το πλύσιμο ορισμένων μερών του σώματος ή για το μπάνιο των μικρών παιδιών. Για να πλένουν τα πόδια, χρησιμοποιούσαν έναν κάδο μετάλλινο, ρηχό, που στηριζόταν σε τρία πόδια που κατέληγαν σε νύχια λιονταριού. Οι Έλληνες δε γνώριζαν το σαπούνι. Οι αθλητές στο γυμναστήριο αλείφονταν με λάδι και με άμμο, μετά καθάριζαν το δέρμα τους με τη στλεγγίδα και κατόπιν πλένονταν. Στο μπάνιο,χρησιμοποιούσαν ή ανθρακικό άλας από ακάθαρτη σόδα, ορυκτό ή διάλυση ποτάσας που την έφτιαχναν με στάχτη από ξύλα ( χωρίς αμφιβολία την ίδια χρησιμοποιούσαν και για να πλένουν τα ρούχα - αλκαλική σκόνη που τη χρησιμοποιούσαν όπως εμείς το σαπούνι - ) ή μια ειδική άργιλο ( σμήγμα χαλαστρίου, κιμωλία ). Σήμερα η Κίμωλος, μια απ τις Κυκλάδες,παράγει ακόμη ένα είδος ασβεστολιθικής πέτρας πλούσιας σε σόδα, που ονομάζεται κιμωλία. Αι Συρακόσιαι του Θεόκριτου, στον τρίτο αι., φαίνεται ότι χρησιμοποιούσαν για να πλύνουν τα χέρια τους μια πάστα όχι και πολύ σφιχτή, ένα είδος κρέμας.πλένονταν πάντα το βράδυ πριν από το δείπνο. Ήταν μια συνήθεια τόσο διαδεδομένη, ώστε οι λέξεις << λούομαι >> και << πηγαίνω να δειπνήσω >> ήταν ουσιαστικά συνώνυμες. Ο Σωκράτης καθώς ξέρουμε, φρόντιζε περισσότερο για την ψυχή του παρά για το σώμα του, μα όταν τον καλούσαν να δειπνήσει, έκανε το μπάνιο του πριν πάει στο σπίτι αυτού που θα τον φιλοξενούσε για το δείπνο. Σε τέτοιες περιπτώσεις, πήγαιναν επίσης και στον κουρέα αφού οι Αθηναίοι έδιναν μεγάλη σημασία στο να είναι καλά τακτοποιημένα τα μαλλιά τους, το μουστάκι τους και τα γένια τους,που ήταν μακριά ή ούτε μακριά ούτε και κοντά ανάλογα με τη μόδα κάθε εποχής και ανάλογα με την κοινωνική τάξη. Ο κουρέας περιποιείται επίσης τα νύχια των χεριών και των ποδιών. Μόνο στα χρόνια μετά το Μ. Αλέξανδρο οι Έλληνες άρχισαν να ξυρίζουν τελείως τα γένια και το μουστάκι τους. Στην κλασσική εποχή το ξυράφι είναι πάντα << αξεσουάρ >> της γυναικείας τουαλέτας κι όχι της αντρικής, γιατί για να εξαφανίζουν παραπανίσιες τρίχες, οι γυναίκες τις έκαιγαν στο λύχνο ή τις έβγαζαν με ειδικές κρέμες. Ωστόσο, όμως, χρησιμοποιούσαν και τα ξυράφια.τ αρώματα που χρησιμοποιούσαν ήταν πάντα

13 αρκετά έντονα και διαφορετικά ανάλογα με την περίσταση. Η βάση των αρωμάτων αυτών ήτανε το λάδι, μέσα στο οποίο προσέθεταν αποξηραμένα πέταλα λουλουδιών. Ένα πολύ διαδεδομένο επάγγελμα ήταν του παρασκευαστή αρωμάτων,αλοιφών, και ψιμυθίων. Τα καλλυντικά δεν προορίζονταν μόνο να σκεπάζουν τις φοβερές μυρωδιές των ανθρώπων που πλένονταν λίγο ή καθόλου ή ακόμη για να διεγείρουν τις ερωτικές επιθυμίες : σε όλο τον κόσμο της Εγγύς Ανατολής, όπου θεωρούσαν την μυρωδιά σαν την εκδήλωση των βασικών ιδιοτήτων κάθε ατόμου, ανθρώπου ή θεού, έπαιζαν τεράστιο μαγικό, θρησκευτικό ρόλο, ακόμη και ιατρικό. Ήταν λάδια ζωής, ικανά να ξανανιώσουν, να αναμορφώσουν, ακόμη και να αναστήσουν. Τα χρησιμοποιούσαν τόσο για να αλείφουν τους ζωντανούς, όσο και τους νεκρούς ή τα θεϊκά είδωλα. Υπήρχαν και τα υγρά αρώματα που περιείχαν μια ουσία αποσταγμένη από το χυμό του φυτού, ένα λάδι που χρησίμευε σαν βάση και σαν διαλυτικό, όπως για παράδειγμα κάποια ρητίνη ή γόμμα. Μικροί χειροκίνητοι πέτρινοι μύλοι, γουδιά και ραβδιά περασμένα σε σχοινιά για το στύψιμο, χρησίμευαν διαδοχικά για να θρυμματίζουν, να κοπανίζουν και να ξεζουμίζουν τα αρωματικά μέρη των φυτών. Εκείνοι που τα διύλιζαν, ζέσταιναν, και καμιά φορά έβραζαν μέσα στο νερό μεγάλων καζανιών, τους βολβούς, τα κοτσάνια, τα φύλλα, τα αρωματισμένα πέταλα και μάζευαν από την επιφάνεια ή από το σκέπασμα των καζανιών τα στερεοποιημένα αιθέρια έλαια ή άφηναν τα φυτά να μουλιάζουν στο λάδι και τα ανανέωναν αδιάκοπα. Τα ζέσταιναν για λίγο για να επιταχύνουν τη δουλειά, ή ακόμα έβαζαν τα άνθη ανάμεσα σε δύο στρώσεις από λίπος και ξανάβαζαν νέα άνθη ώσπου τα λίπη να κορεστούν με άρωμα. Τα πιο κοινά αρώματα ήταν αυτά της μυκηναϊκής εποχής, το τριαντάφυλλο, η κύπερη, η φασκομηλιά η ίρις, ο αρωματικός σχοίνος. Τα χρωμάτιζαν για να τραβούν τα βλέμματα και τα αλάτιζαν για να μην ταγγίζουν.τα αρώματα, τα καλλυντικά και οι αλοιφές χρησίμευαν ταυτόχρονα για τον καλλωπισμό αντρών και γυναικών καθώς και των ειδώλων. Καθένας καλλωπιζόταν ανάλογα με την περιουσία του. Η σύνθεση των αρωμάτων και η δοσολογία τους ήταν το αντικείμενο μιας πραγματικής επιστήμης, με τις εικασίες, τους πειραματισμούς και τους υπολογισμούς της.μπορεί να σπάνιζαν οι πραγματικές αίθουσες λουτρού, ξέρουμε, ωστόσο, ότι οι χώροι καθαρμού αφθονούσαν στα μεγάλα ιερά. Όσοι παρασκεύαζαν αρώματα, άντρες ή γυναίκες, έκοβαν με κοπίδι και κατόπιν χτυπούσαν στο γουδί τα αρωματικά μέρη της ίριδος, του σάφρα, του κρίνου, της μαντζουράνας, της μυρτιάς, του καλοκασιού, της φασκομηλιάς, της κύπειρου, λουλουδιών και των καρπών της κυδωνιάς και άφηναν πολλές μέρες τον πολτό να μουσκέψει στο νερό μιας λεκάνης. Ο οπός ή αιθέριο έλαιο ανέβαινε στην επιφάνεια. Επιτάχυναν το ανέβασμά του με ένα ελαφρύ βράσιμο ή έστυβαν τον πολτό μέσα σ ένα λινό πολύ λεπτό πανί. Έτσι το αιθέριο έλαιο έβγαινε μέσα από τις ίνες του υφάσματος.μετάγγιζαν κατόπιν το υγρό και το ανακάτευαν μ ένα λιπαρό διαλυτικό, είτε με κάποιο φυτικό λάδι, όπως της ελιάς του σουσαμιού, του πικραμύγδαλου, του ρίκινου, της κολοκύθας, του λιναριού ή του κάρδαμου, είτε με κάποιο ζωικό λίπος, κατά κανόνα του βοδιού,

14 στο οποίο πρόσθεταν λίγο αλάτι για να μη ταγγίζει. Σύμφωνα με άλλη τεχνική μέθοδο, το ξάφρισμα, έβαζαν τα τριαντάφυλλα να μουσκέψουν στο λάδι. Ανάμεσα στις ρητίνες και τις γόμες δέντρων που χρησίμευαν ως ύλη. Κατά τον καλλωπισμό που άρχιζε μετά το κλείσιμο των ματιών και του στόματος του νεκρού από τους πλησιέστερους συγγενείς, οι οικείες γυναίκες, από 60 ετών και πάνω, αναλάμβαναν την ετοιμασία του νεκρού η οποία περιλάμβανε σκέπασμα του προσώπου, λούσιμο και άλειμμα του σώματος με αρωματικό λάδι, περιτύλιγμα του σώματος με ταινίες και ύστερα με λινό σεντόνι, το ονομαζόμενο φάρος ( στους εφήβους το σεντόνι το αντικαθιστούσε η χλαμύδα στη Σπάρτη το σώμα του άντρα περιτυλισσόταν με τη στρατιωτική του στολή ), στεφάνωμα του κεφαλιού με στεφάνι από φρέσκα άνθη ή χρυσό ή άλλο μέταλλο, ως έπαθλο του αγώνα της ζωής, και στόλισμα με κορδέλες και κοσμήματα ( περιδέραια, δαχτυλίδια, πόρπες περίαπτα { φυλακτά }, ψέλια. ΠΕΡΙΠΟΙΗΣΗ ΜΑΛΛΙΩΝ Πλένουν και στεγνώνουν με ιδιαίτερη φροντίδα τα μακριά μαλλιά και τα γένια,όπως κάνει ο Οδυσσέας στη διάρκεια του μπάνιου, που μπαίνει μόνος του στον ποταμό, παράμερα από τη Ναυσικά και τις δούλες της. Τους χτενίζουν ή μάλλον τους ξεμπλέκουν τα μαλλιά με τη βοήθεια αυτής της φυσικής χτένας που σχηματίζεται από τα δέκα δάχτυλα των χεριών. Γιατί ο Όμηρος δεν μνημονεύει πουθενά το χτένι, που το γνώριζαν οι κλασσικοί συγγραφείς και μας δείχνει ακόμη και την Ήρα να χτενίζει μόνη της τα θεϊκά μαλλιά της μ αυτό τον πρωτόγονο τρόπο, πριν τα πλέξει. Τα μακριά μαλλιά και η περιποιημένη γενειάδα είναι διακριτική ένδειξη κι ακόμη προνόμιο των ευγενών και της τάξεως των πολεμιστών. Η κόμη των ομηρικών ηρώων, είναι συνήθως ξανθιά,δείγμα κάποιας ίσως αριστοκρατικότητας. Υπάρχει, όμως, μια περίπτωση που αποτελεί εξαίρεση.όταν ο Οδυσσέας, ύστερα από το μπάνιο του στο ποτάμι, επανεμφανίζεται μπροστά στη Ναυσικά και στη συντροφιά της, το κεφάλι του είναι πλαισιωμένο από μακριές μπούκλες, βαμμένες με το χρώμα του λουλουδιού που λέγεται υάκινθος. Στα πιο πρόσφατα μέρη της οδύσσειας, είναι αλήθεια, ξαναγίνονται ξανθές. Το ξανθό ήταν το χρώμα που το εκτιμούσαν περισσότερο απ όλα.ίσως η μόδα είχε αλλάξει στη διάρκεια του αιώνος. Ίσως, επίσης, το ξανθό χρώμα των μαλλιών των μεγάλων αρχηγών να ήταν τεχνητό, γιατί η γενειάδα του Οδυσσέα παραμένει μαύρη. Στις αρχαίες Ελληνίδες άρεσε να περιποιούνται τα μαλλιά τους και τόνιζαν το χρώμα τους με διάφορες βαφές που γίνονταν από όστρακα ή χένα. Σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία, στην αρχαία Ελλάδα υπήρχαν όλοι οι χρωματικοί τύποι μαλλιών με επικρατέστερο το καστανόξανθο χρώμα. Οι κομμώσεις δήλωναν την κοινωνική θέση της γυναίκας : οι παντρεμένες είχαν μαλλιά μαζεμένα σε ψηλούς κότσους, οι ανύπαντρες άφηναν ελεύθερα τα μαλλιά τους, οι νεαρές είχαν αλογοουρές, ενώ οι εταίρες είχαν περίτεχνα χτενίσματα με πλεξίδες γύρω από το κεφάλι τους. Όλες χρησιμοποιούσαν κορδέλες, μπούκλες ή κοσμήματα για να στολίσουν το κεφάλι τους. Ορισμένοι άντρες έβαφαν τα μαλλιά τους ξανθά ή κόκκινα, ενώ οι μεγαλύτεροι είχαν γένια ή μούσια. Οι στρατιώτες είχαν ξυρισμένο πρόσωπο και τα μαλλιά τους ήταν συνήθως σπαστά και κομμένα κοντά.οι άντρες χτένιζαν τα μαλλιά τους με την ίδια εκζήτηση που τα χτένιζαν και αι κόραι της Ακρόπολης. Αλλά, μετά τους μηδικούς πολέμους, σχεδόν μόνο τα παιδιά έχουν μακριά μαλλιά. Όταν πλησιάζουν την εφηβεία, τα κόβουν και τα αφιερώνουν στους

15 θεούς. Ακριβώς το αντίθετο συμβαίνει στη Σπάρτη : τα παιδιά έχουν κομμένα σύρριζα τα μαλλιά τους κι οι ενήλικοι έχουν αυτή τη μακριά κόμη, που μιμούνται στην Αθήνα μόνο οι κομψευόμενοι της τάξης των ιππέων. Οι δούλοι είναι πάντα κουρεμένοι. Οι περισσότεροι ελεύθεροι Αθηναίοι της κλασσικής εποχής είχαν τα μαλλιά τους αρκετά κοντά, όπως λόγου χάρη οι άρχοντες της ζωοφόρου των Παναθηναίων. Οι γυναίκες φροντίζανε να έχουν πυκνά και μακριά μαλλιά, που τα πλέκανε και τα κάνανε διάφορα χτενίσματα. Τα γένια τους τα έκοβαν συχνά σαν κολιέ στην αρχαϊκή εποχή, αλλά στην εποχή του Περικλή τα άφηναν κι επάνω στα μάγουλα και στο πηγούνι τα έκοβαν σε σχήμα οβάλ ή μυτερά. Άντρες και γυναίκες χτενίζονταν κατά τον ίδιο σχεδόν τρόπο κατά την αρχαϊκή εποχή αλλά οι Αθηναίες της κλασσικής εποχής διατήρησαν και μάλιστα έκαναν και πιο περίτεχνα τα χτενίσματα που οι άντρες τους είχαν πια εγκαταλείψει.

16 ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ Τα κοσμήματα εμφανίζονται σε παγκόσμια κλίμακα από τις πρώιμες φάσεις του πολιτισμού, όταν ο άνθρωπος, με την πίστη του στην ύπαρξη υπερφυσικών δυνάμεων και την μαγεία, διαμόρφωνε τις υποδομές της θρησκείας. Στα χρόνια εκείνα και για πολλούς αιώνες αργότερα το κόσμημα θεωρήθηκε ότι είχε την δύναμη να προσελκύει ευνοϊκές δυνάμεις ή να αποτρέπει το κακό και λειτούργησε ως μαγικό μέσο. Η σύνδεση του με τα μέταλλα υπήρξε καθοριστική, ιδιαίτερα με τον χρυσό που, όντας άφθαρτος και με αθάνατη λάμψη, ήταν και από μόνος του φορτωμένος με υπερφυσικές ιδιότητες. Ο νους του ανθρώπου παραμέρισε με τα χρόνια τον μαγικό χαρακτήρα του κοσμήματος, ο οποίος όμως δεν αποβλήθηκε ποτέ ολότελα. Στις αρχές της πρώτης χιλιετίας π.χ. στην οποία ανήκουν τα έργα της ελληνικής χρυσοχοϊκής τέχνης, το κόσμημα είχε ήδη πίσω του μια μακραίωνη παράδοση. Την μορφή του επηρέασαν πολλές φορές θρησκευτικές και μεταφυσικές αντιλήψεις κάθε εποχής. Η κατασκευή των ελληνικών χρυσών κοσμημάτων εξαρτήθηκε από την δυνατότητα απόκτησης του πολύτιμου μετάλλου. Με την ίδρυση των αποικιών αρχικά και με την μακεδονική εξάπλωση αργότερα ήρθαν οι Έλληνες κοντά στις πηγές της πρώτης ύλης και σε παραδοσιακά κέντρα χρυσοχοϊκής τέχνης. Εξαπλώθηκε από τα βόρεια παράλια του Εύξεινου Πόντου έως την Αίγυπτο και από την Ιταλία έως την Ασία. Οι μορφολογικές μεταβολές των κοσμημάτων εξετάζονται κατά είδη και μαρτυρούν την επίδραση των ίδιων ιστορικών παραγόντων που συντέλεσαν στην εξέλιξη της μεγάλης ελληνικής τέχνης, τα όρια της οποίας πολλές φορές προσέγγισαν οι Έλληνες χρυσοχόοι, δίνοντας και σε αυτό το είδος την λεγόμενη μικροτεχνία, μοναδικά έργα τέχνης. Στα ομηρικά έπη τα κοσμήματα είναι είτε ομορφοδουλεμένα χρηστικά αντικείμενα, είτε στολίδια που τονίζουν την ομορφιά. Τα περισσότερα στολίδια αυτών των χρόνων δεν μαρτυρούν κάποιο ιδιαίτερο περιεχόμενο αλλά χρησιμοποιούνται ως διακοσμητικά αντικείμενα. Η αντίληψη για το χρυσό. Τα κοσμήματα παίρνουν θρησκευτική διάσταση κατά τον 6 ο -5 ο αιώνα π.χ. όταν οι αντιλήψεις για τη μετά θάνατον ζωή, όπως και σε άλλα είδη τέχνης, προβάλλονται στα κοσμήματα μέσα από μυθολογικά πλαίσια. Το κύριο υλικό που ήταν φτιαγμένα τα περισσότερα κοσμήματα ήταν ο χρυσός. Ο χρυσός ήταν φορτωμένος με υπερφυσικές ιδιότητες με την αφθαρσία της ύλης του και την αθανασία της λάμψης του θα ήταν λόγος ύπαρξης υπερφυσικών, μαγικών δυνάμεων και την καταφυγή στην μαγεία για προστασία. Αργότερα ο μύθος θα προσδώσει στον χρυσό μια άλλη διάσταση, σχετίζοντάς τον με Θεούς και δαιμονικά τέρατα.

17 Τεχνικές κατεργασίας και διακόσμησης Ο χρυσός είναι αρκετά σπάνιο μέταλλο. Η Ελλάδα είναι φτωχή γενικά η ίδια σε χρυσό οπότε πιστεύεται πως προμηθευόταν το πολύτιμο μέταλλο από άλλες χώρες. Οι κύριες περιοχές εξαγωγής χρυσού από τα πρώιμα χρόνια, βρίσκονταν βασικά στην Αφρική και την Ασία. Κατά τον 9 ο αιώνα και μετά η Ελλάδα προμηθευόταν τον χρυσό από την Εγγύς Ανατολή. Τα χρυσά αντικείμενα κατατάσσονται από άποψη τεχνικής σε δύο μεγάλες κατηγορίες από τις οποίες η μία περιλαμβάνει τα κατασκευασμένα από έλασμα και η άλλη τα χυτά αντικείμενα. Όλα τα χρυσά ελάσματα ήταν σφυρήλατα και η τεχνική της κατασκευής τους απαιτούσε δύο βασικά και μόνιμα εργαλεία, το σφυρί και το αμόνι. Για να λεπτύνει και να τανυθεί ένα έλασμα ήταν δουλεία επίπονη. Ο τεχνίτης τοποθετούσε πάνω στο αμόνι ένα κομμάτι μέταλλο και το σφυροκοπούσε. Όταν με την συνεχή σφυρηλάτηση το μέταλλο σκλήραινε και υπήρχε κίνδυνος το χρυσό φύλλο να παρουσιάσει ρήγματα, το θέρμαινε σε ένα ανοιχτό καμίνι για να το μαλακώσει και αυτό επαναλαμβανόταν έως ότου επιτύχει την επιθυμητή λεπτότητα του φύλλου. Χρυσά Κοσμήματα Στεφάνια Επίχρυσα ή ασημένια φύλλα του 7 ου αιώνα π.χ. αφορούν γενικά τιμητικές απονομές σε εξέχοντα πρόσωπα, αναθήματα στην Ακρόπολη και έπαθλα νικητών στους μουσικούς αγώνες των Παναθηναίων. Τα χρυσά στεφάνια μιμούνται τα φυσικά, αυτά δηλαδή που γίνονται από φυσικούς κλάδους καρπούς και άνθη. Η προτίμηση σε ένα συγκεκριμένο φυτικό είδος που μιμούνται τα μεταλλικά στεφάνια ίσως να είχε σχέση με τη θεότητα που λάτρευε η οικογένεια και η ευρύτερη πολιτική ή θρησκευτική κοινότητα. Τα στεφάνια ήταν από παλιά συνυφασμένα στη συνείδηση των αρχαίων με γιορτή και θρίαμβο. Ήταν έπαθλο για τους νικητές σε αγώνες.

18 Διαδήματα Είχαν πρωτοεμφανιστεί στις Μυκήνες την Τρίτη χιλιετία αλλά μετά ξαναεμφανίστηκαν τον 9 ο αιώνα π.χ. Από τον 9 ο αιώνα και μετά υπάρχει μια σημαντική εξέλιξη στην παραγωγή αλλά και τελικά στην εμφάνιση των διαδημάτων μέχρι τον 3 ο αιώνα. Η κύρια μορφή των διαδημάτων ήταν οι χρυσές ταινίες με εγχάρακτα κοσμήματα όπου μεγάλη σημασία έχουν οι ταινίες με έκτυπες παραστάσεις, χτυπημένες πάνω σε κοίλες μήτρες. Ουσιαστικά οι παραστάσεις μεταβάλλονται από αιώνα σε αιώνα. Σκουλαρίκια Τα σκουλαρίκια ίσως παρουσιάζουν την μεγαλύτερη ποικιλία στα κοσμήματα. Ήταν σύμβολο των πλουσίων και των ευγενών και τα φόραγαν οι γυναίκες σε γιορτές, αγώνες αλλά και σε θρησκευτικές τελετές. Τα πρώτα δείγματα σκουλαρικιών από τους τάφους του 11 ου αιώνα είναι απλοί χρυσοί κρίκοι από σύρμα. Μέχρι τον 3 ο αιώνα τα σκουλαρίκια αλλάζουν τρόπο σχηματισμού τους, αλλάζουν μορφή αλλά παραμένουν χρήσιμα για τον ίδιο σκοπό δηλαδή ως στολίδια διακόσμησης και καλλωπισμού. Βραχιόλια Τα βραχιόλια στην αρχαιότητα στόλιζαν κατά κανόνα και τα δύο χέρια, φορεμένα είτε ως περιβραχίονια πάνω από τον αγκώνα, είτε ως περικάρπια, όπως σήμερα. Η πιο συχνή και με μεγαλύτερη χρονική διάρκεια διακοσμητική μορφή βραχιολιών είναι εκείνη με κεφαλή φιδιού στα δύο πέρατα. Επίσης συνηθισμένα είναι και τα βραχιόλια όπου παίρνουν την νέα μορφή φιδιού, με την επίδραση ίσως φιδόμορφων συμβόλων που συνδέονται με αιγυπτιακές λατρείες.

19 Δαχτυλίδια Τα δαχτυλίδια συγκαταλέγονται ανάμεσα στα πιο παλιά χρυσά κοσμήματα που φόρεσε ο άνθρωπος. Αρκετά δαχτυλίδια χρησιμοποιήθηκαν στην νεολιθική περίοδο ως ταφικά κτερίσματα ή αναθήματα σε ιερά. Τα δαχτυλίδια δεν τα φορούσαν όπως την σημερινή εποχή. Αρκετά δαχτυλίδια φορέθηκαν κρεμασμένα από το λαιμό ή τον καρπό του χεριού. Το εσωτερικό των δαχτυλιδιών είναι χαραγμένο ακόμα και από ολόκληρες παραστάσεις κυριώς με θεικές μορφές. Επίσης πολλές φορές βρίσκονται μέσα στους τάφους δαχτυλίδια όπου στο εσωτερικό τους μπορεί να διακριθεί πως ήταν χαραγμένη η λέξη ΩΡΟΝ.

20 Επαγγέλματα της πόλης («άστυ») και ο πολίτης και η ψυχαγωγία του. Περιεχόμενα: 1. Διάφορα επαγγέλματα της πόλης (τραπεζίτες, γλύπτες, ιατροί, έμποροι) 2. Ο πολίτης (σύντομη αναφορά στην ιδιότητα του πολίτη) 3. Ψυχαγωγία (θέατρο, αθλήματα) Συντάκτες: Ειρήνη Τζαλία Κατερίνα Χατζοβούλου Άγγελος Δήμογλης Κώστας Κλεφτακης

21 Διάφορα επαγγέλματα της πόλης Οι τραπεζίτες Ιδιώτες που προσφέρουν τρεις υπηρεσίες στους πελάτες τους : έντοκο δανεισμό, αλλαγή νομισμάτων και κατάθεση κεφαλαίων. Ασκούν το επάγγελμα τους στις αγορές και το μακρύ τραπέζι πάνω στο οποίο κάνουν τις συναλλαγές τους, η αγγλική λέξη για την τράπεζα (bank = πάγκος) βρίσκεται στη ρίζα του ονόματος τους. Όταν χρεοκοπήσουν, το δείχνουν «αναποδογυρίζοντας το τραπέζι». Χάρη στα πλούτη τους πάντως είναι σεβαστοί, αν και συνήθως πρόκειται για μέτοικους ή απελεύθερους.

22 Γλύπτες Οι γλύπτες ασχολούνται με υλικά όπως πέτρα, μάρμαρο, χαλκός, και ελεφαντόδοντο. Τα έργα τους προορίζονται για ναούς και δημόσια οικοδομήματα. Πολλοί καλλιτέχνες όμως εργάζονται και για λογαριασμό ιδιωτών.

23 Ιατροί Οι γιατροί που δεν ήταν δεμένοι με κάποιο ναό κέρδιζαν το ψωμί τους ασκώντας την τέχνη τους. Αφού δώσουν τον περίφημο όρκο τους που καθορίζει τους κανόνες της ιατρικής ηθικής και δεοντολογίας, κάποιοι επιλέγουν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους από πόλη σε πόλη, ενώ άλλοι προτιμούν να εγκατασταθούν κάπου μόνιμα. Σε μερικές πόλεις βρίσκουμε εξάλλου, γιατρούς του δημοσίου, οι οποίοι, αφού επιλεγούν από τη συνέλευση του λαού, πληρώνονται από την πολιτεία. Εμπόριο και συναλλαγές Διάφορες κοινωνικές ομάδες απασχολούνταν με τη διεξαγωγή του αθηναϊκού εμπορίου: κάπηλοι - μικροπωλητές δηλαδή που πουλούσαν τα αγαθά τους σε πάγκους στην αγοράαχθοφόροι, βαρκάρηδες, ναύκληροι - ιδιοκτήτες πλοίων που εμπορεύονταν δικά τους προϊόντα- και έμποροι που ταξίδευαν με ξένα πλοία. Επίσης, πλούσιοι Αθηναίοι, ιδιοκτήτες γης ή εργαστηρίων με δούλους, συχνά επένδυαν σε προσοδοφόρα εμπορικά ταξίδια, χωρίς ωστόσο ποτέ οι ίδιοι να εμπλακούν άμεσα στις εμπορικές διαδικασίες. Σε περιόδους που σημειωνόταν κρίση στην προμήθεια σιτηρών, οι Αθηναίοι έπαιρναν μέτρα έκτακτης ανάγκης. Επιλεγόταν ένα συγκεκριμένο μέρος από όπου οι πολίτες μπορούσαν να προμηθευτούν το μερίδιο που τους αναλογούσε και διορίζονταν οι σιτώνες, οι υπεύθυνοι για το χειρισμό και τη διανομή του σιταριού που είτε είχε αγοράσει η πόλη είτε της είχε δοθεί ως δώρο. Επίσης ήταν παράνομο για κάθε Αθηναίο, πολίτη ή μέτοικο, να δανείζει χρήματα σε άτομα που χρησιμοποιούσαν τα πλοία τους για τη μεταφορά προϊόντων σε άλλες πόλεις εκτός της Αθήνας. Έτσι, η πόλη επηρέαζε έμμεσα το εισαγωγικό εμπόριο ορίζοντας με νομοθεσία ότι ναυτικά δάνεια που συνάπτονταν μέσα στην επικράτειά της ίσχυαν μόνο για τις μεταφορές φορτίων προς την Αθήνα. Για την εξέταση των παρανομιών και την επιβολή ποινών υπεύθυνος ήταν ο επιμελητής του εμπορίου.

24 Ο πολίτης (σύντομη αναφορά στην ιδιότητα του πολίτη) Όταν χρησιμοποιούμε τη λέξη «πολίτες» που είναι συνήθως αναφέρεται σε μια ομάδα ανθρώπων που ζουν στην ίδια πόλη, με κοινή καταγωγή, γλώσσα, έθιμα και τους νόμους Οι άρρενες κατοίκους της Αθήνας χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: τους πολίτες, μέτοικοι και σκλάβους. Αθηναίοι πολίτες ήταν μόνο άνδρες 18 ετών και άνω των οποίων οι πρόγονοι είχαν οι Αθηναίοι για τρεις γενιές. Οι τυχεροί άνθρωποι που απολαμβάνουν όλα τα δικαιώματα των ελεύθερων ανθρώπων και θα μπορούσε να εκλεγεί σε όλες τις υπηρεσίες του κράτους. Ο χωρικός που έφθασαν τα ξημερώματα από τις Αχαρνές, προκειμένου να λάβουν μέρος στην καθημερινή κλήρωση για τη συμμετοχή σε κάποια υπηρεσία, είχαν την ίδια δυνατότητα να εκλεγεί ως ο γιος του παλιού χρόνου αριστοκράτη. Αυτή η δυνατότητα να αφορούν τον εαυτό του με τις δημόσιες υποθέσεις και φυσικά την ύπαρξη του ελεύθερου χρόνου. Αθηναίοι πολίτες προτίμησε να μην εργάζονται, αλλά προσπάθησε να είναι άνδρες των ανεξάρτητων μέσων, έχοντας άλλοι φροντίζουν την καλλιέργεια των εδαφών τους και τη διαχείριση της περιουσίας τους. Όμως, οι φτωχοί πολίτες ήταν υποχρεωμένοι να παρουσιάσουν ένα ορισμένο ελάχιστο συμμετοχή στη Γενική Συνέλευση, και για το λόγο αυτό το κράτος είχε τη διορατικότητα να προσφέρει κάποια χρήματα για εκείνους που εκπροσωπούνται φυλής τους στις συνόδους και δοκιμών, με αποτέλεσμα τουλάχιστον σε καλό τα διαφυγόντα κέρδη τους. Όλοι οι κάτοικοι πλήρωναν τους ίδιους φόρους. Επιπλέον, οι πλούσιοι ανέλαβε χορηγίες αποκτώντας τόσο την ηθική ικανοποίηση της συμμετοχής τους και το κοινωνικό κύρος Οι φτωχοί, αλλά περήφανοι θήτες προτιμάται συχνά τη σκληρή ζωή του κωπηλάτης, αποκλειστικά και μόνο για να δείξει την ταυτότητά τους ως ισότιμοι πολίτες δωρεάν, παρόλο που τα κέρδη ήταν πενιχρά Θα περνούν τα βράδια τους με τη μουσική από λύρα συνοδεύει συνομιλία τους ή ίσως με την περιστασιακή τραγούδι δημόσιες υποθέσεις. Η αθηναϊκή φαντασία δικαιολογείται στερεί από τις γυναίκες για τα δικαιώματά τους από την θεά Αθηνά είχε κερδίσει το διαγωνισμό για την ονομασία της πόλης με μία μόνο γυναίκα ψηφοφορία. Τότε ήταν που η μητριαρχία ήταν σχεδόν που δεσμεύονται υπέρ της προστασίας της πολεμιστή, ο οποίος ποτέ δεν είναι ανεκτή θηλυκό

25 πρωτοβουλίες, οι οποίες είναι γιατί οι γυναίκες είχαν τιμωρηθεί με αποκλεισμό από κάθε μελλοντική σημαντική απόφαση. Αυτό συνέβη κατά τη στιγμή του Κέκροπα, που ιδρύθηκε το γάμο ως παρηγοριά, καθιστώντας την το πρωταρχικό στόχο στη ζωή των Αθηναίων γυναικών. Και φυσικά, ο γάμος σήμαινε έχοντας τα παιδιά, γι 'αυτό από τη γέννηση μέχρι το θάνατο, το θηλυκό Αθηναίος παρέμεινε περιορισμένο μέσα στο σπίτι. Τα κορίτσια ήταν παντρεμένα πολύ νέος για ένα σύζυγο που επιλέγονται από τους πατέρες τους, στους οποίους οφείλεται απόλυτη υπακοή. Έπρεπε να είναι πλήρως εξοικειωμένοι με νοικοκυριό, εντολή η τήρηση των δούλων και των νοικοκυριών να είναι εμποτισμένη με το πνεύμα της οικονομίας. Εάν ένας μορφωμένος σκλάβο έτυχε να ζει στο σπίτι τότε υπάρχει μια πιθανότητα ότι τα κορίτσια θα μάθουν κάποια ανάγνωση και γραφή? Αλλά πιο συχνά διδάχθηκαν μόνο μουσική και χορό. Εάν μια κόρη έτυχε να είναι ο μοναδικός κληρονόμος της πατριαρχικής περιουσίας, αυτή θα πρέπει να δοθεί στο γάμο με τον πιο κοντινό συγγενή στο πλάι του πατέρα της, ακόμη και με τον αδελφό του τον ίδιο τον πατέρα, αλλά ποτέ μία από την ίδια μητέρα, επειδή το γνήσιο αίμα γραμμή αυτή θεωρείται ότι μόνο από την πλευρά της μητέρας. Σε περίπτωση αίτησης για ένα διαζύγιο, τα ενδιαφερόμενα γυναίκα είχε να παρουσιάσει τον εαυτό της για να τον άρχοντα, ένα σχεδόν ακούσει-της διαδικασίας. Αλλά ακόμα και αν κάποιες απελπισμένες γυναίκες τόλμησαν, οι δυνατότητες να ακουστεί ήταν ελάχιστες. Όταν κάποιος αγοράσει ένα σκλάβο και τον πήρε στο σπίτι, την κυρία του σπιτιού έκανε να καθίσει στην οικογενειακή εστία και τα άλλα μέλη της οικογένειας του πασπαλίζονται με καρύδια, δίνοντάς του ένα όνομα. Από εκείνη τη στιγμή, ο δούλος ήταν αναπόσπαστο μέλος της οικογένειας και θα έπρεπε να συμμετέχει σε ιερές τελετουργίες. Αν είχε τα παιδιά, που ανήκε στην οικογένεια και όταν πέθανε, τον έθαψαν στον τάφο της οικογένειας. Δεν είχε κανένα δικαίωμα, εκτός από τη δυνατότητα προσφυγής στο βωμό στην Αγορά, και να ζητήσουν καταφύγιο εάν η ζωή του ήταν αφόρητη. Αλλά έπρεπε να αποδείξει την υπόθεσή του. Δεν Αθηναίος πολίτης θεωρούσε τον εαυτό του άξιο του σεβασμού χωρίς λίγα σκλάβους. Πιστεύεται ότι σε κάθε σπίτι είχε κατά μέσο όρο περίπου 10 σκλάβους, που φρόντιζε το οικιακές εργασίες και να συνοδεύεται επίσης τα αφεντικά τους στις δημόσιες εμφανίσεις τους. Σε περίοδο πολέμου, οι σκλάβοι ακολούθησε με τα πόδια, κουβαλώντας τα όπλα του αφέντη τους ή που κατέχουν σφεντόνες. Σε περίπτωση που ένας δούλος ήταν μορφωμένος, υπηρέτησε ως δάσκαλος των νέων της οικογένειας, που περνά τις γνώσεις

26 του σε αυτούς και τους συνοδεύουν με την υψηλότερη σχολεία και γυμνάσια. Οι πληροφορίες έχει έρθει σε εμάς ότι αρκετά σκλάβους τους δόθηκε η ελευθερία τους, την προώθησή τους στην ομάδα της ελεύθεροι, αλλά οι δεσμοί με την οικογένεια πάντα παρέμεινε πολύ ισχυρή Ψυχαγωγία (θέατρο, αθλήματα) Το Θέατρο Αρχαίο θέατρο Δελφών τόσο με την τραγωδία όσο και με την κωμωδία. Όλες οι δραματικές παραστάσεις διδάσκονταν κατά τη διάρκεια των γιορτασμών προς τιμήν του Διόνυσου. Ο Διόνυσος, ως θεός της γονιμότητας και της βλάστησης συνδέεται με το πάθος, την έκσταση των συμμετεχόντων στη λατρεία του, τη χαρά, τον τρόμο και κάλλιστα μπορεί να ενωθεί Σε γενικές γραμμές η τραγωδία διαθέτει άρρηκτους δεσμούς με τη μυθολογική παράδοση, καθώς οι ποιητές αντλούν το υλικό τους από το λατρευτικό υπόβαθρο της ηρωολατρείας και της λατρείας των θεών. Η παρουσία των θεών, άλλωστε, είναι καθοριστική στην ελληνική σκέψη και αποτελεί σημαντικό μέρος της ζωής της πόλης. Οι δραματικοί αγώνες διεξάγονται κατά τη διάρκεια θρησκευτικών γιορτασμών στην πόλη. Είναι αφιερωμένοι στο θεό Διόνυσο, έστω και αν ο θεός δεν αποτελεί το θέμα για τα περισσότερα έργα. Το ίδιο το θεατρικό κτήριο βρίσκεται εντός του ιερού χώρου του θεού και ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό το συμβολισμό του. Η σκευή (προσωπείο/κοστούμι) συνδέεται άμεσα με βαθύτερα στρώματα της διονυσιακής λατρείας. Εξάλλου, το προσωπείο ανθρώπου που χρησιμοποιεί το δράμα εντάσσει τον υποκριτή στην κατηγορία των ηρώων, αφού τον χωρίζει από τον χορό-πολίτες, που αρχικά μάλλον δε φορούσε μάσκες. Ο διάλογος υποκριτή - χορού υποδηλώνει σε ένα βαθμό τον διάλογο που διεξάγει η πόλη με το ηρωικό παρελθόν της. Γενόμενος δράμα ο μύθος υφίσταται μια χωροχρονική επέκταση. Οι λόγοι και οι αντίλογοι των πρωταγωνιστών, όπως και η συνδιαλλαγή με το χορό προορίζονταν να καλύψουν το μεγαλύτερο μέρος του έργου και αποκαλύπτουν σε μεγάλο βαθμό τα κίνητρα της πράξης. Κίνητρα που ενίοτε είναι σημαντικότερα από την ίδια την πράξη, γιατί είναι πύλες προς την ψυχολογική διερεύνηση του μυθολογικού υλικού.

27 Αυτός είναι πιθανώς και ο λόγος για τον οποίο η συμμετοχή, η μέθεξη του κοινού είναι έντονη τόσο στις θρησκευτικές γιορτές όσο και στους δραματικούς αγώνες. Στην Αθήνα γίνονταν συνολικά τέσσερις εορτές προς τιμήν του Διονύσου, κατά τους χειμερινούς και τους εαρινούς μήνες. Στα εν άστει Διονύσια, που τελούνταν στην αρχή της άνοιξης, κατά τον μήνα Ελαφηβολιώνα (Μάρτιος-Απρίλιος), διεξάγονταν οι δραματικοί αγώνες, που η προετοιμασία τους διαρκούσε τουλάχιστον έξι μήνες. Σε ανάμνηση της άφιξης του Διονύσου από τις Ελευθερές στην Αθήνα, γινόταν κάθε χρόνο η συμβολική αναπαράσταση του ταξιδιού του. Το λατρευτικό άγαλμα του θεού, την παραμονή και μετά τη δύση του ήλιου, κατέληγε στη μόνιμη θέση του στο ιερό, κοντά στο θέατρο. Όταν στην πόλη έφτανε η είδηση της παρουσίας του θεού, ξεκινούσε μία σειρά γιορταστικών και θεατρικών εκδηλώσεων. Η πρώτη μέρα των Μεγάλων Διονυσίων ξεκινούσε με τη μεγάλη πομπή της θυσίας, που κατέληγε μπροστά στο ναό του Διονύσου, ενώ δύο μέρες νωρίτερα (στη γιορτή του Ασκληπιού, την 8η ημέρα του μηνός Ελαφηβολιώνα), γινόταν η επίσημη παρουσίαση όλων των διαγωνιζομένων δραμάτων. Πριν από τις παραστάσεις τελούνταν θυσίες, που υπογραμμίζουν τον θρησκευτικό χαρακτήρα τους. Μετά τη θυσία του ζώου έκαναν καθαρμούς ραντίζοντας με το αίμα το θέατρο και τους θεατές. Στη συνέχεια, και αφού οι κριτές καταλάμβαναν τις ειδικές τιμητικές θέσεις τους, άρχιζαν οι παραστάσεις, που έκλειναν με την ανάδειξη των νικητών του τραγικού αγώνα το βράδυ της πέμπτης ημέρας της εορτής. Στα Μεγάλα Διονύσια, οι τρεις τραγικοί ποιητές που λάμβαναν μέρος αγωνίζονταν με τέσσερα δράματα, τρεις τραγωδίες (τριλογία) και ένα σατυρικό δράμα, ενώ στην κωμωδία αγωνίζονταν πέντε ποιητές, που παρουσίαζαν ένα μόνον έργο τους. Στα Λήναια, που δεν είχαν πανελλήνιο χαρακτήρα όπως τα Διονύσια, η τραγωδία είχε σαφώς υποδεέστερη θέση σε σχέση με την κωμωδία και έτσι έλειπε η συμμετοχή των μεγάλων τραγικών. Κατά τη διάρκεια του πελοποννησιακού πολέμου ( π.χ.) διδάσκονταν τρεις κωμωδίες, η καθεμία μετά την τετραλογία κάθε τραγικού ποιητή. Οι παράλληλες θεωρίες για την καταγωγή του θεάτρου ανιχνεύουν τους συσχετισμούς της τραγωδίας με θρησκευτικές εκδηλώσεις και θεσμικές τελετές της αρχαιοελληνικής κοινωνίας, που έχουν ενίοτε προταθεί ως προβαθμίδες του δράματος. Έτσι, η θεματική απομάκρυνση από το διονυσιακό υλικό και ο εντοπισμός του στους μύθους των ηρώων οδήγησε ορισμένους μελετητές στη θεώρηση της λατρείας των ηρώων ως πρωτογενούς υλικού του δράματος. Παράδειγμα αποτελεί το προσωπείο που τονίζει τη συγγένεια της τραγωδίας με τις ιερουργικές μεταμφιέσεις. Το τραγικό προσωπείο, όμως, από τη φύση και τη λειτουργία του, διαφέρει από την καθαρή θρησκευτική μεταμφίεση. Έχει μεν ιερουργικό υπόβαθρο, αλλά η διάσταση της μεταμφίεσης παραμένει ανθρώπινη, δίχως ανιμιστικές τάσεις. Ο ρόλος του είναι περισσότερο αισθητικός και το ιερουργικό στοιχείο κινείται στην ανθρώπινη εξελικτική γραμμή. Το προσωπείο μπορεί κοντά στα άλλα, να χρησιμεύει

28 για να υπογραμμίζει την απόσταση, τη διαφοροποίηση ανάμεσα στα δύο στοιχεία που κατέχουν την τραγική σκηνή, στοιχεία αντίθετα και συνάμα πολύ στενά δεμένα. Από τη μία μεριά, έχουμε το χορό ένα συλλογικό πρόσωπο που το ενσάρκωνε ένα σώμα πολιτών και που κατ' αρχήν φαίνεται δεν φορούσε προσωπείο, αλλά ήταν μόνο μεταμφιεσμένος, και από την άλλη μεριά έχουμε ένα τραγικό πρόσωπο, που το υποδυόταν ο ηθοποιός, ξεχωρίζοντας με το προσωπείο του από την ανώνυμη ομάδα χορού. Το προσωπείο ενσωματώνει το τραγικό πρόσωπο σε μια πολύ καθορισμένη κοινωνική και θρησκευτική κατηγορία, την κατηγορία των ηρώων. Αθλητισμός Τα αγωνίσματα της αρχαίας Ελλάδας είναι αυτά που έχουν φτάσει ως τις μέρες μας και αποτελούν τα κλασικά αθλήματα. Τα αγωνίσματα αυτά είναι ο δρόμος η πάλη, η πυγμαχία, το παγκράτιο, η δισκοβολία, ο ακοντισμός, το άλμα, το πένταθλο, καθώς και τα αγωνίσματα του ιπποδρόμου. Από αυτά το παγκράτιο και οι αρματοδρομίες δεν αποτελούν σήμερα αγωνίσματα. Οι αγώνες δρόμου Τα αγωνίσματα των δρόμων στα Ολύμπια ήταν τέσσερα, το στάδιο, ο δίαυλος, ο δόλιχος και ο οπλίτης δρόμος. Επίσης υπήρχαν ο Ίππιος και η λαμπαδηδρομία. Το στάδιο ήταν δρόμος οπού οι δρομείς έτρεχαν μια φορά από την μια άκρη του σταδίου στην άλλη σε μια απόσταση 180 μέχρι 200 μ. Ήταν δρόμος ταχύτητας κάτι ανάλογο με το σημερινό 200άρι. Ο δίαυλος ήταν δρόμος δύο σταδίων, λέγονταν και κάμπειος, γιατί οι αθλητές έκαμπταν τον ξύλινο (κατά πάσα πιθανότητα) πάσαλο για να γυρίσουν στον τερματισμό. Αντίστοιχος σήμερα είναι ο δρόμος των 400 μ. Ο δόλιχος δρόμος, ήταν καμπτός δρόμος 7, 10, 12, 20 ή 24 σταδίων δηλαδή από μ. περίπου. Στους Ολυμπιακούς υποστηρίζεται η άποψη ότι ο δόλιχος ήταν 24 στάδια. Σήμερα αντίστοιχοι δρόμοι είναι των 1500μ.και των 5000μ. Ο οπλίτης δρόμος εμφανίσθηκε 65η Ολυμπιάδα το 520π.Χ. Σε αυτόν οι δρομείς έτρεχαν με πανοπλία στη συνέχεια όμως φορούσαν μόνο το κράνος και την ασπίδα ή μόνο την ασπίδα. Δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο σήμερα Ο ίππιος ήταν δρόμος 4άρων σταδίων σήμερα τα 800μ.

29 Η λαμπαδηδρομία ήταν δρόμος μ. και ήταν σαν τη σημερινή σκυταλοδρομία. Η πάλη - Το στάδιο δρόμο που ήταν και ανεξάρτητο άθλημα. - Τη πάλη η οποία ήταν και αυτή ανεξάρτητο αγώνισμα. Ένα από τα αρχαιότερα και δημοφιλέστερα αγωνίσματα των αρχαίων. Πάλευαν σε ένα σκαμμένο μέρος που το γέμιζαν με άμμο. Με ποιο τρόπο ακριβώς πάλευαν δεν είναι εξακριβωμένοι μέθοδοι που χρησιμοποιούσαν για την ανατροπή του αντιπάλου, η στάση των παλαιστών στις πρώτες φάσεις του αγωνίσματος, οι λαβές του λαιμού, της μέσης, από τους καρπούς, καθώς και η αρχική στάση των παλαιστών ήταν παρόμοια με σήμερα. μας είναι με ακρίβεια γνωστά. Αρκετές μαρτυρίες μας Ένα σκληρό αλλά αγαπητό στην αρχαιότητα άθλημα. Οι αθλητές εδώ έδεναν ιμάντες τα χέρια του φτιάχνοντας έτσι ένα είδος γαντιού. Δεν υπήρχε ειδικός χώρος (ρινγκ) όπως σήμερα, οι αθλητές χωρίζονταν σε κατηγορίες ανάλογα με την ηλικία αλλά όχι και το σωματικό βάρος όπως σήμερα, ο κάθε αγώνας δεν είχε γύρους αλλά παίζονταν ως που ένας από τους αθλητές να εγκαταλείψει σηκώνοντας το δείκτη του χεριού του. Ακόμα φαίνεται πως επιτρέπονταν τα κτυπήματα σε όλο το σώμα. Πένταθλο Το πένταθλο περιλάμβανε πέντε αγωνίσματα: - Το στάδιο δρόμο που ήταν και ανεξάρτητο άθλημα. - Το άλμα σε μήκος, που πιθανών να ήταν τριπλούν. Το άλμα γινόταν με φορά που πρέπει να ήταν καθορισμένο το μήκος της και οι άλτες κρατούσαν στα χέρια τους αλτήρες, βάρη από πέτρα ή μέταλλο, τους οποίους πιθανότατα άφηναν κατά τη προσγείωση. - Tο ακόντιο. Δυο ήταν οι τρόποι ρίψης του ακοντίου, η ρίψη σε στόχο (στοχαστικόν) και σε απόσταση (εκηβόλον), που ήταν, μάλλον και ο τρόπος που έριχναν στους ιερούς αγώνες. Χαρακτηριστική ήταν η λαβή που διαφέρει από τη σημερινή. Υπήρχε στο κέντρο του μια δερμάτινη λωρίδα, η αγκύλη, που γινόταν θηλιά και σε αυτή πέρναγε τα δύο ή το ένα δάκτυλα ο αθλητής.

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους.

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 3 Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. Αρχαϊκή, Κλασσική, Ελληνιστική, Ρωμαϊκή Περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ: Μινωικός Πολιτισμός(3.000-1420) Μυκηναϊκός Πολιτισμός(1.600-1.100) Αρχαϊκή Εποχή(800-500)

Διαβάστε περισσότερα

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 2 Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους Ομάδα 2 Οι Θεές των Όφεων Η ενδυμασία στους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 Ιμάτιο, Από τι υλικό είναι; - Πώς είναι (σχήμα); 1) Το ιμάτιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση ΠΗΓΕΣ 1 2 Φύλλο εργασίας:1 Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση 1) Ο Ηρακλής πρώτος, κατά την παράδοση, έφερε την -- -- -- -- -- -- -- -- στο χώρο της Ολυμπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΦΑΝΣΗ ΚΑΙ ΓΝΕΣΙΜΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ

ΥΦΑΝΣΗ ΚΑΙ ΓΝΕΣΙΜΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ομάδα 5 Μαρία Στεφανία - Ευάγγελος Σχολικό έτος 2013 2014 1 Ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ. Tμήμα Δ2 Ερωτήσεις 1. Τί υλικά χρησιμοποιούσαν για την ύφανση και από ποιες

Διαβάστε περισσότερα

8 ΓΕΛ Πατρών Σχολικό Έτος: 2012-2013 Ερευνητική Εργασία Τάξη Α Όνοµα καθηγήτριας : κα. Άννα Γλαρού Οµάδα : Αλουξάριστοι Μέλη Οµάδας : Μενύχτας

8 ΓΕΛ Πατρών Σχολικό Έτος: 2012-2013 Ερευνητική Εργασία Τάξη Α Όνοµα καθηγήτριας : κα. Άννα Γλαρού Οµάδα : Αλουξάριστοι Μέλη Οµάδας : Μενύχτας 8 ΓΕΛ Πατρών Σχολικό Έτος: 2012-2013 Ερευνητική Εργασία Τάξη Α Όνοµα καθηγήτριας : κα. Άννα Γλαρού Οµάδα : Αλουξάριστοι Μέλη Οµάδας : Μενύχτας Γιώργος,Σαψάνης Βασίλης,Χριστοδουλόπουλος ιονύσης Αίγυπτος

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π. ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7 Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ 2013-2014 Περιεχόμενα: Α Τι φορούσαν στα συμπόσια οι άντρες; Τι φορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο Η ενδυμασία αποτελείται από κάθε τι με το οποίο ο άνθρωπος καλύπτει και στολίζει το σώμα του. Περιλαμβάνει δηλαδή τα ρούχα και

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό!

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Στα αρχαία χρόνια δεν υπήρχε ηλεκτρισμός, όπως σήμερα. Όμως οι άνθρωποι της εποχής ήθελαν να φωτίσουν τα σπίτια τους και τους ναούς τους! Χρησιμοποιούσαν, λοιπόν, τα., μικρά πήλινα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Είδη άσκησης άθλησης

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Άθληση στην αρχαία Ελλάδα

Θέμα: Άθληση στην αρχαία Ελλάδα Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ Θέμα: Άθληση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Καβάφης «Ἀλεξανδρινοί Βασιλεῖς»

Κωνσταντίνος Καβάφης «Ἀλεξανδρινοί Βασιλεῖς» Κωνσταντίνος Καβάφης «Ἀλεξανδρινοί Βασιλεῖς» O ποιητής αντλεί τις πληροφορίες για τη σύνθεση του ποιήματός του από την ιστορία του Πλουτάρχου. Σκοπός του δεν είναι να γράψει ένα ιστορικό κείμενο, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Ι ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΦΟΥ Σχολική χρονιά: 2013-2014 ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Εργασία από τα παιδιά της Γ2 Υπεύθυνη δασκάλα: Χριστίνα Αγαθοκλέους Ο παπλωματάς Ο παπλωματάς είναι ένα από τα παραδοσιακά επαγγέλματα

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΟΜ 102 Α'ΤΡΙΜΗΝΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2014 ΕΒΔΟΜΑΔΑ 7 Μια μαύρη δεκαετία για την ανθρωπότητα καθώς ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος είναι στο προσκήνιο. Η επιβίωση του ανθρώπου είναι πιο

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΔΑ ΚΑΙ VINTAGE ΑΝΑ ΤΙΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ

ΜΟΔΑ ΚΑΙ VINTAGE ΑΝΑ ΤΙΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΜΟΔΑ ΚΑΙ VINTAGE ΑΝΑ ΤΙΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΜΟΔΑΣ Μόδα είναι μια συνήθως παροδική συνήθεια αναφορικά με πολλά θέματα που αφορούν τον άνθρωπο όπως είναι ο τρόπος ζωής, το ντύσιμο, η διακόσμηση του σπιτιού,

Διαβάστε περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά!

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Αυτές τις γιορτές βλέπουμε τη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση με πολλή δημιουργικότητα και λιγότερα έξοδα! Το Sofan Handmade και η ομάδα του Ftiaxto.gr μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΘΕΟΙ - ΛΑΤΡΕΙΑ: Αφροδίτη: Πεζογραφία, Β3, σ. 100. Πεζογραφία, Β16, σ. 116. Λατρεία Αφροδίτη : Κύπρια έπη, σ. 37. Κινύρα, Α12, σ. 42. ΔΙΑΤΡΟΦΗ: Αλάτι: Διατροφή

Διαβάστε περισσότερα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Χριστούγεννα και την πρωτοχρονιά. Colindul românesc: Το

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου Καλλιεργώντας τη γη άλετρο βουκάνη ή δουκάνη νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου πενταδόντιν δρεπάνι Οι άνθρωποι όργωναν τη γη με το ξύλινο άλετρο που το έσερναν τα βόδια και έβαζαν τους σπόρους του σιταριού.

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες»

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Ονομάζομαι Μαρία, είμαι συνταξιούχα, και κατασκευάζω «μαρτενίτσες» από χόμπι αλλά και για ένα μικρό εισόδημα. Πρώτα, όμως, θα σας εξηγήσω τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μιλάμε απλά για οποιoδήποτε κούρεμα όμως, μιλάμε για ένα από τα πιο εμβληματικά και διάσημα κουρέματα τα τελευταία 100 χρονια.

Δεν μιλάμε απλά για οποιoδήποτε κούρεμα όμως, μιλάμε για ένα από τα πιο εμβληματικά και διάσημα κουρέματα τα τελευταία 100 χρονια. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Κομμωτική τέχνη δεν είναι μια απλή χειρωνακτική τέχνη. Είναι μια καλλιτεχνική δημιουργία που απαιτεί και γνώση και ταλέντο που προδίδει στον άνθρωπο το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό γνώρισμα του

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Τα αθλήματα: Δρόμος Το παλαιότερο και σημαντικότερο άθλημα των Ολυμπιακών Αγώνων ήταν ο δρόμος. Ο νικητής του σταδίου δρόμου ήταν εκείνος που έδινε και το όνομά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΝ ΥΜΑΣΙΑΣ ΕΧΟΕ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΝ ΥΜΑΣΙΑΣ ΕΧΟΕ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΝ ΥΜΑΣΙΑΣ ΕΧΟΕ Οι κανονισµοί αυτοί αποτελούν µέρος των κανονισµών αγώνων της EXOE. ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Οι κανονισµοί αυτοί ενδυµασίας εφαρµόζονται σε όλους τους αναγνωρισµένους αγώνες IDSF και

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι.

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι. Το ψωμί (άρτος) είναι βασικό είδος τροφίμου με ιδιαίτερη θρεπτική αξία. Ανήκει στην παραδοσιακή διατροφή, ιδιαίτερα αυτής των φτωχών. Το ψωμί είναι η βασική τροφή στην Ευρώπη, αλλά και στους πολιτισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες τεχνικές σχεδιασμού κομμωτικής

Σύγχρονες τεχνικές σχεδιασμού κομμωτικής Σύγχρονες τεχνικές σχεδιασμού κομμωτικής ΚΟΜ 108 ΕΒΔΟΜΑΔΑ 11 ΧΡΙΣΤΟΣ ΜΙΧΑΗΛ Γενειάδες Κάποτε τα μούσια ήταν (κυρίως) τα διακριτικά του σεβάσμιου γέροντα ή του ναυαγού ή του καταθλιπτικού. Σήμερα το μούσι

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα 8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα υπεύθυνου τµήµατος : Γλαρού Άννα ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Την Πέµπτη 24 του Οκτώβρη επισκεφτήκαµε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που βρίσκεται σε ένα χωριό της Πάφου τη Γεροσκήπου. Εκεί έχει πολλά αντικείµενα που χρησιµοποιούσαν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο...

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο... ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑ - ΘΕΠΡΩΤΙΑ ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... Η ΕΦΟ Ρ ΕΙΑ Π ΡΟ Ϊ ΤΟ ΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Θέμα της διδακτικής πρότασης Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να εξοικειωθούν με τους τύπους, τα ονόματα και τις χρήσεις των αγγείων της αρχαιότητας.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Αρχαϊκή εποχή: o 6 ος αι. π.χ. Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης: Εποχή του Χαλκού

Διαβάστε περισσότερα

Κέρδισε μάχες στην Αρένα Μόδας!

Κέρδισε μάχες στην Αρένα Μόδας! Αν θες να ζήσεις τη συγκίνηση του να είσαι η πιο δημοφιλής κοπέλα αν θες να δείξεις στον κόσμο τις ικανότητές και τις ιδέες σου στη μόδα αν θες να νοιώσεις τη μοναδική ατμόσφαιρα ενώ ανταγωνίζεσαι άλλα

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Α 2 τάξης

Από τα παιδιά της Α 2 τάξης Από τα παιδιά της Α 2 τάξης Αυγοδρομίες Οι αυγοδρομίες ήταν ένα παιχνίδι που έπαιζαν τα παιδιά το Πάσχα στην πλατεία του χωριού. Είναι ένας διαγωνισμός όπου τα παιδιά κρατούν στο στόμα τους κουτάλια με

Διαβάστε περισσότερα

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Οι Έλληνες ανέκαθεν ήταν στενά δεμένοι με τον κόσμο των μελισσών. Ο πρώτος που ασχολήθηκε επιστημονικά με αυτές 300 χρόνια π.χ., ήταν ο Αριστοτέλης. Την εποχή εκείνη, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Ποιες ήταν οι αιτίες της διάσπασης του φυλετικού κράτους; Η αύξηση του πληθυσμού και η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Η καταπίεση που ασκούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΛΛΩΠΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΛΛΩΠΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕΥΠ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ & ΚΟΣΜΕΤΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΛΛΩΠΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. Ενδιαφέρον θέμα. Μας δίνετε η ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τους Ολυμπιακούς αγώνες και την παιδεία μέσα από αυτούς.. Επίσης μπορούμε να γνωρίζουμε και να μάθουμε

Διαβάστε περισσότερα

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια.

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. 3E ERGASION_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 3:02 μ.μ. Page 1 Aνοίγει η αυλαία Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. θέατρο παράσταση σκηνή χορός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η μέλισσα έχει τρίχωμα διαφορετικού χρώματος στο σώμα της που κάνουν τις ρίγες των μελισσών να φαίνονται καφέ και κίτρινες. Στο κεφάλι της έχει δεξιά και αριστερά δύο μεγάλα μάτια,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Υποδοχή και Οργάνωση του Χώρου του Κομμωτηρίου

Υποδοχή και Οργάνωση του Χώρου του Κομμωτηρίου Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α Υποδοχή και Οργάνωση του Χώρου του Κομμωτηρίου Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι οι μαθητές/τριες να μπορούν: να υποδέχονται ευγενικά τον πελάτη ή την πελάτισσα, να τους εξυπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΤΑΞΗ: Α3 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΟΝΟΜ/ΜΟ : ΠΕΠΠΑΣ ΦΟΙΒΟΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή... σελ. 3 Νεκρικές Μάσκες... σελ. 4 Θεατρικές Μάσκες... σελ. 4 Εορταστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα 1. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του δράματος και τι νέο προσέφερε στο κοινό σε σχέση με το έπος και τη λυρική ποίηση; 2. Ποια είναι η προσέλευση του δράματος και με ποια γιορτή συνδέθηκε;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ.

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ. Εικόνα 1 ΒΙΟΛΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΕΓΧΟΡΔΟ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ «ΚΕΦΑΛΙ» ΜΟΥ ΤΑ Ι ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΡΔΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩ ΗΧΟ ΟΤΑΝ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ ΠΙΕΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΟΞΑΡΙ ΤΙΣ ΧΑΪΔΕΥΕΙ. ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΑ ΓΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΙΑ ΑΛΛΟΤΕ ΚΑΙ ΤΩΡΑ

ΟΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΙΑ ΑΛΛΟΤΕ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΟΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΙΑ ΑΛΛΟΤΕ ΚΑΙ ΤΩΡΑ Πρόλογος Σε διάφορες περιοχές της χώρας μας γίνονται κατα καιρούς εκδηλώσεις με αποκλειστικό θέμα το πολύτιμο ελαιόλαδο και την ελιά. Έτσι και το έτος 2011 στην Ερμιονίδα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΜΙΝΩΪΚΗ ΚΡΗΤΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Η ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΜΙΝΩΪΚΗ ΚΡΗΤΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΜΙΝΩΪΚΗ ΚΡΗΤΗ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ενότητα: Αθλητισμός (3 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 6 ώρες (3 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: 1. Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής με

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικές εξαγωγές στην Γερμανία - Ανάλυση ανά διψήφια δασμολογική κατηγορία

Ελληνικές εξαγωγές στην Γερμανία - Ανάλυση ανά διψήφια δασμολογική κατηγορία Ελληνικές εξαγωγές στην Γερμανία - Ανάλυση ανά διψήφια δασμολογική κατηγορία Μεταβολή Μεταβολή Μερίδιο 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 04/12 11/12 2012 Αξία σε Αξία σε Αξία σε Αξία σε Αξία

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ Οδυσσέας Περαντζάκης Α 2 Η Σπάρτη ήταν πόλη-κράτος στην Αρχαία Ελλάδα. Ήταν χτισμένη στις όχθες του ποταμού Ευρώτα στη Λακωνία. Η Σπάρτη έχει μείνει γνωστή στην παγκόσμια ιστορία για τη στρατιωτική

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μια ποιήτρια την ονόμασε «θυγατέρα του ήλιου»

Μια ποιήτρια την ονόμασε «θυγατέρα του ήλιου» Τάξη Γ Μάστορα Έλλη Η ελιά είναι ένα δέντρο που ζει πάρα πολλά χρόνια, είναι δηλ. αιωνόβια. Αγαπάει τον ήλιο και τη ζέστη, γι αυτό φυτρώνει σε χώρες που έχουν γλυκό κλίμα, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία.

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα στη ζωή μιας καλαθοποιού

Μια μέρα στη ζωή μιας καλαθοποιού Μια μέρα στη ζωή μιας καλαθοποιού Γεια σας, ονομάζομαι Χέλεν. Είμαι εργάτρια σε πρεμνοφυές δάσος και καλαθοποιός. Τα πρεμνοφυή δάση γεννιούνται από αραβλαστήματα και δίνουν ξύλο μικρών διαστάσεων. Το ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Κλάδος Λυκόπουλων Περιφέρεια Αθηνών ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Ένας μήνας γεμάτος εκδηλώσεις Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Τα Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου περιμένουν για 9η χρονιά μικρούς και μεγάλους να ανακαλύψουν,

Διαβάστε περισσότερα

Κυψέλη - το σπίτι της μέλισσας

Κυψέλη - το σπίτι της μέλισσας Κυψέλη - το σπίτι της μέλισσας Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ του ΣΠΥΡΟΥ ΣΚΑΡΕΑ, Γεωπόνου-Εντομολόγου Όλοι μας έχουμε δει μέλισσες να πετούν από λουλούδι σε λουλούδι. Όλοι μας έχουμε απολαύσει το μέλι,

Διαβάστε περισσότερα

8 ο ΓΕΛΠάτρας ΕρευνητικήΕργασία Μάιος 2012

8 ο ΓΕΛΠάτρας ΕρευνητικήΕργασία Μάιος 2012 8 ο ΓΕΛΠάτρας ΕρευνητικήΕργασία Μάιος 2012 ΗΕξέλιξηκαιη Ιστορίατης Εκπαίδευσηςανά τουςαιώνες Τομάθημαστην αρχαίαελλάδα. Αντί για βιβλία είχαν πήλινες πλάκες και το μάθημα γινόταν με δύο άτομα, τον μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΟΜ 102 Α'ΤΡΙΜΗΝΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2014 ΕΒΔΟΜΑΔΑ 5

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΟΜ 102 Α'ΤΡΙΜΗΝΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2014 ΕΒΔΟΜΑΔΑ 5 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΟΜ 102 Α'ΤΡΙΜΗΝΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2014 ΕΒΔΟΜΑΔΑ 5 Μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο η τον μεγάλο πόλεμο όπως τον αποκαλούσαν τότε μη γνωρίζοντας το μέλλον, οι κοινωνικές και οι οικονομικές

Διαβάστε περισσότερα