ΣΥΝΘΕΣΗ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΥΝΘΕΣΗ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ"

Transcript

1 1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ» Υπεύθυνος καθηγητής: Ανδρέας Γ. ηµητρόπουλος Υπεύθυνη εργασίας: Στυλιανή Φλώρου Αριθµός Μητρώου: Εξάµηνο: Η Ακαδηµαϊκό Έτος:

2 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΕΡΟΣ Α - Το ικαίωµα του Συνεταιρίζεσθαι 1. Έννοια Προ-ερµηνευτικές Βάσεις στο πεδίο του συνταγµατικού δικαιώµατος του συνεταιρίζεσθαι Ιστορική εξέλιξη Α. Ιστορία του συνεταιριστικού θεσµού...9 Β. Αίτια της σύγχρονης συνεταιριστικής κίνησης.12 Γ. Συνεταιριστικές αξίες και αρχές.14. Προσαρµογή στην πραγµατικότητα της σύγχρονης οικονοµικής Ζωής 17 ΜΕΡΟΣ Β - Οι Αναγκαστικοί Συνεταιρισµοί 1. Έννοια Ιστορική αναδροµή Όροι συστάσεως και λειτουργίας ιάκριση αναγκαστικών συνεταιρισµών Σύγκριση µε εκούσιους συνεταιρισµούς Σύνδεση άρθρου 12 παρ. 5 Σ µε το Ευρωπαϊκό δίκαιο Ευρωπαϊκό Συνεταιριστικό ίκαιο: Ο Κανονισµός του Ευρωπαϊκού Συνεταιρισµού 30 ΜΕΡΟΣ Γ 1. Συµπέρασµα Ελληνική Περίληψη Αγγλική Περίληψη Βιβλιογραφία Ηλεκτρονική Βιβλιογραφία Νοµολογία Νοµοθεσία...40

3 3 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΚ = Αστικός Κώδικας ΑΠ = Άρειος Πάγος ΕΟΣΣ = Ευρωπαϊκός Όµιλος Οικονοµικού Σκοπού ΕΚ = Ευρωπαϊκές Κοινότητες N = Nόµος Ν.δ. = Νοµοθετικό ιάταγµα ΟλΣτΕ = Ολοµέλεια του Συµβουλίου της Επικρατείας ό.π. = όπως παραπάνω παρ. = παράγραφος Π.δ. = Προεδρικό ιάταγµα Πρβλ. = Παράβαλε Σ = Σύνταγµα ΣτΕ = Συµβούλιο της Επικρατείας τµ. = τµήµα ΤοΣ = Το Σύνταγµα (περιοδικό)

4 4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟ ΘΕΜΑ Η παρούσα εργασία πραγµατεύεται το θέµα των αναγκαστικών συνεταιρισµών. Όπως προκύπτει απ την ονοµασία του, ο αναγκαστικός είναι ο συνεταιρισµός όπου η σύσταση, η προσχώρηση, και η αποχώρηση δεν βασίζεται στην ελεύθερη θέληση του συµµετέχοντος αλλά έχει αναγκαστικό χαρακτήρα. Στην ανάπτυξη που ακολουθεί, θα γίνει εξέταση των επί µέρους ζητηµάτων που αφορούν τη θεµατική του αναγκαστικού συνεταιρισµού, τόσο ως προς το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι, όσο και ως προς τον αναγκαστικό συνεταιρισµό ως θεσµό. Το άρθρο 12 παρ. 1 Σ (δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι) εµπεριέχει διπλή συνταγµατική κατοχύρωση αντικειµενική και υποκειµενική. Ο συντακτικός νοµοθέτης προστατεύει αντικειµενικά τις κάθε µορφής ενώσεις προσώπων (σωµατεία), παράλληλα κατοχυρώνει υπέρ κάθε φορέα δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι. Το άρθρο 12 παρ. 5 Σ αναφέρεται συγκεκριµένα στον αναγκαστικό συνεταιρισµό ως θεσµό. Ο συντακτικός νοµοθέτης επιτρέπει τη σύσταση των αναγκαστικών συνεταιρισµών κάτω από συγκεκριµένες προϋποθέσεις. Με την ίδρυση του αναγκαστικού συνεταιρισµού ιδρύεται και ειδική κυριαρχική σχέση στην οποία προσαρµόζονται τα συνταγµατικά δικαιώµατα των µελών. Τέλος, η εργασία επεξεργάζεται και τα διάφορα προβλήµατα που δηµιουργούνται από την ειδική συνταγµατική κατοχύρωση του αναγκαστικού συνεταιρισµού στη χώρα µας, και συγκεκριµένα τη σύγκρουση του θεσµού µε άλλα δικαιώµατα (εµπορίου, ιδιοκτησίας) καθώς και το ζήτηµα της ενιαίας αντιµετώπισης σε Ευρωπαϊκό πλαίσιο.

5 5 ΜΕΡΟΣ Α - Το ικαίωµα του Συνεταιρίζεσθαι 1. Έννοια Άρθρο 12 παρ.1 Σ: «Οι Έλληνες έχουν το δικαίωµα να συνιστούν ενώσεις και µη κερδοσκοπικά σωµατεία, τηρώντας τους νόµους, που ποτέ όµως δεν µπορούν να εξαρτήσουν την άσκηση του δικαιώµατος αυτού από προηγούµενη άδεια». Η σύµπραξη µιας οµάδας ανθρώπων µπορεί να είναι είτε προσωρινή και µοναδική είτε διαρκής και συστηµατική 1. Στην πρώτη περίπτωση πρόκειται για «συνάθροιση» προσώπων, ενώ στη δεύτερη για «ένωση» 2. Ένωση προσώπων µε την ευρύτερη έννοια του όρου, προστατευόµενη από το άρθρο 12 του Συντάγµατος είναι κάθε τυπική (σωµατείο) ή άτυπη, διαρκής (ένωση εν στενή έννοια, µη πρόσκαιρη) οργάνωση (corpus), η οποία επιδιώκει σκοπό µη κερδοσκοπικό (animus). Το άρθρο 12 παρ. 1 Σ κατοχυρώνει κατά κύριο λόγο ένα ατοµικό δικαίωµα, το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι. Περιέχει όµως και µια θεσµική εγγύηση, την αναγνώριση δηλαδή του συντακτικού νοµοθέτη ότι οι άνθρωποι δικαιούνται να δρουν όχι µόνο ως άτοµα, αλλά και συλλογικά και µάλιστα µε συστηµατικούς και διαρκείς δεσµούς και ότι, υποκείµενα δικαίου είναι όχι µόνο άτοµα αλλά και ενώσεις προσώπων, που µπορούν να αποκτούν νοµική προσωπικότητα (σωµατεία). Ένωση προσώπων νοείται κάθε ένωση στην κυριολεξία του όρου, και όχι απλώς η πρόσκαιρη συνένωση προσώπων. Από το άρθρο 12 παρ. 1 Σ συνάγεται εποµένως και η ικανότητα δικαίου και διαδικαστική ικανότητα του νοµικού προσώπου, και (ως ορισµένο βαθµό) της ενώσεως προσώπων χωρίς νοµική προσωπικότητα, µε 1 Στην πράξη, βέβαια, είναι δυνατές και αλλεπάλληλες συναθροίσεις, όπως οι βραχύβιες ενώσεις. 2 ΑΓΤΟΓΛΟΥ Π.., ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Β, σελ. 854 παρ

6 6 εξαίρεση τις έννοµες σχέσεις που προϋποθέτουν ιδιότητες φυσικών προσώπων. Το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι εντάσσεται συστηµατικά στις προστατευτικές των θεµελιωδών δικαιωµάτων και ελευθεριών διατάξεις του Συντάγµατος. Συγκεκριµένα, εντάσσεται την ελευθερία της πνευµατικής κινήσεως, µε ευρύτερο όµως περιεχόµενο. Καθότι µόνο συλλογική νοείται η άσκησή του, µαζί µε το δικαίωµα του «συνέρχεσθαι» αποτελούν τις κλασικές «συλλογικές» ελευθερίες που βρίσκονται κατοχυρωµένες στο Σύνταγµα 3. Η διαφορά τους έγκειται στη µονιµότητα, διάρκεια και συστηµατικότητα του συνεταιρίζεσθαι, δεδοµένου ότι αποτελεί δικαίωµα που αποκλείει την οποιαδήποτε επέµβαση της κρατικής εξουσίας στις ενώσεις προσώπων, πέρα από τα όρια που διαγράφονται από το Σύνταγµα και τους νόµους. 3 ηµητρόπουλος Γ. Ανδρέας, Συνταγµατικά ικαιώµατα, Ειδικό Μέρος, Σύστηµα Συνταγµατικού ικαίου, Τόµος Γ - Τεύχος ΙV- Επόµενα, σελ. 134.

7 7 2. Προ-ερµηνευτικές βάσεις στο πεδίο του συνταγµατικού δικαιώµατος του συνεταιρίζεσθαι 4 Η γενικότερη φιλοσοφική διαπάλη υποκειµενισµού και αντικειµενισµού, µεταφερόµενη στο πεδίο των συνταγµατικών δικαιωµάτων, οδήγησε τελικά στη διαµόρφωση δύο βασικών θεωριών, της παραδοσιακής θεωρίας που είναι υποκειµενική και στρέφεται αποκλειστικά προς το δικαίωµα και της σύγχρονης αντικειµενικής θεωρίας όπου οι συνταγµατικές διατάξεις δεν περιέχουν µόνο υποκειµενικά δίκαια αλλά και αντικειµενικές αρχές. Υποκειµενισµός και αντικειµενισµός αφορούν όχι απλά την ερµηνεία αλλά αυτή την ίδια την κατανόηση της υπόστασης, της λειτουργίας και της εξέλιξης του δικαίου. Άµεση απόρροια των δύο παραπάνω θεωριών ήταν η διαµόρφωση δύο διαφορετικών αντιλήψεων, της δυαδιστικής, που ασπάζεται την διάσταση της έννοµης τάξης και της µονιστικής, σύµφωνα µε την οποία η έννοµη τάξη είναι ενιαία. Στον νοµικό συνταγµατικό χώρο, ο υποκειµενισµός συνδέεται µε το δυαδισµό, τη δυαδιστική έννοµη τάξη, τη διάκριση κράτους-κοινωνίας, δηµοσίουιδιωτικού, κυβερνώντων-κυβερνωµένων, την αντιπροσώπευση κτλ. Αντίθετα προς τον υποκειµενισµό, ο αντικειµενισµός συνδέεται µε το µονισµό, την ενιαία έννοµη τάξη, την ενότητα κράτους-κοινωνίας, την ταυτότητα κυβερνώντων-κυβερνωµένων, την εκπροσώπηση κτλ. 5 Η θεωρία τελικά που έχει επικρατήσει έως και σήµερα είναι αυτή της αντικειµενικής σχολής του δικαίου, όπου η φύση του πράγµατος είναι ενιαία. Κάθε συνταγµατικό δικαίωµα, έτσι και το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι, εµπεριέχει ένα υλικό και ένα πνευµατικό στοιχείο. Η πνευµατική και η υλική υπόσταση αποτελούν δύο στοιχεία που συνθέτουν τη φύση του πράγµατος, ύλη και πνεύµα. Κατά τον µονισµό, το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι αποτελείται από 4 ηµητρόπουλος Γ. Ανδρέας, Συνταγµατικά ικαιώµατα, Σύστηµα Συνταγµατικού ικαίου, Τόµος Γ - Τεύχος. Ι-ΙΙΙ, σελ. 19 παρ ΑΝ ΡΕΑΣ Γ. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ, ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ, ΤΟΜΟΣ Α, σελ. 7-8.

8 8 corpus και animus, δύο στοιχεία αδιαίρετα, υπαρξιακά αδιαχώριστα, που αποτελούν ενιαίο σύνολο, «ένα», «µονάδα» 6. Συνεπώς, ο ορισµός της ένωσης προσώπων περιλαµβάνει τον οντολογικό προσδιορισµό (ένωση προσώπων), το υλικό στοιχείο (οργάνωση), το πνευµατικό στοιχείο (σκοπός) και δύο εννοιολογικούς προσδιορισµούς, έναν αναγόµενο στο corpus (διαρκής οργάνωση) και έναν αναγόµενο στο animus (µη κερδοσκοπικός σκοπός). Η λεγόµενη ουσιαστική έννοια αναφέρεται στο animus της ένωσης προσώπων και η «οργανική έννοια» αναφέρεται στο corpus. 6 Αντίθετα, κατά το δυισµό, η φύση του πράγµατος είναι δυαδιστική, τύπος και ουσία διαχωρίζονται και είναι δυνατή η αυτοτελής υπόσταση των δύο διαιρετών στοιχείων καθότι η ύπαρξη του ενός δεν προϋποθέτει την ύπαρξη του άλλου.

9 9 3. Ιστορική Εξέλιξη Α. Ιστορία του συνεταιριστικού θεσµού Ιστορικά, στο δικαίωµα των ανθρώπων να συνιστούν ενώσεις αντέδρασαν, αντίστοιχα, είτε οι καρπωτές του κατεστηµένου είτε οι αποκλεισµένοι από προνοµιούχες ενώσεις. Εχθρικά διατεθειµένοι στο δικαίωµα ενώσεως δεν είναι εποµένως µόνο τα δικτατορικά καθεστώτα, αλλά µπορεί να είναι φιλελεύθεροι αντίπαλοι «κλειστών» και προνοµιούχων συντεχνιών και συνδικάτων. Ο περίφηµος νόµος Le Chapelier του 1791 όριζε στο άρθρο 1: «επειδή η κατάλυση κάθε είδους συντεχνίας πολιτών της ίδιας καταστάσεως και του ίδιου επαγγέλµατος είναι µια από τις µεγαλιωδέστερες βάσεις του γαλλικού Συντάγµατος, απαγορεύεται η επανίδρυσή τους στην πράξη µ οποιονδήποτε πρόσχηµα και οποιαδήποτε µορφή». Η εχθρότητα αυτή απέρρεε από την ολοκληρωτική φιλοσοφία του Jean- Jacques Rousseau που δεν ανεχόταν καµία «ενδιάµεση δύναµη» µεταξύ της «γενικής θελήσεως» και του ατόµου. Έτσι διαλύθηκαν όχι µόνο τα θρησκευτικά τάγµατα, αλλά και τα πολιτικά σωµατεία και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και απαγορεύτηκε η απεργία µε αποτέλεσµα τη δηµιουργία µεγάλου αριθµού µυστικών εταιριών 7. Το φαινόµενο του συνεταιρισµού σύγχρονης µορφής εµφανίστηκε για πρώτη φορά κατά το πρώτο µισό του 19 ου αιώνα, και συγκεκριµένα στην Αγγλία το 1844 από 28 εργάτες, µε την επωνυµία «ίκαιοι Σκαπανείς του Ρότσνείλ» και ήταν καταναλωτικός. Την αρχή δεν άργησαν να συνεχίσουν και δύο άλλοι, αστικοί, αυτή τη φορά, συνεταιρισµοί στη Γερµανία, από τον Hermann Schulze, η συνεταιριστική προσπάθεια του οποίου απέβλεπε κυρίως στην προστασία των επαγγελµατιών και των βιοτεχνών µε την από κοινού προµήθεια των αναγκαίων πρώτων υλών και κεφαλαίων. Σχεδόν ταυτόχρονα δηµιουργήθηκε και ο πρώτος αγροτικός συνεταιρισµός από τον Friedrich Wilchelm Raiffeisen, που ήταν πιστωτικός και είχε 7 Βλ. ΑΓΤΟΓΛΟΥ Π.., ό.π., σελ. 855.

10 10 ως σκοπό να εξασφαλίσει στα µέλη του κεφάλαια µε ευνοϊκούς όρους. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι οι αρχές στις οποίες στηρίχτηκαν οι πρώτοι αυτοί συνεταιρισµοί, συνεχίζουν σε µεγάλο βαθµό να ισχύουν, ουσιαστικά, και σήµερα και θεωρούνται οι βασικές αρχές του συνεταιρισµού 8. Από τις προ-συνεταιριστικές προσπάθειες στον ελλαδικό χώρο οφείλουµε να επισηµάνουµε την «Κοινή Συντροφιά και Αδελφότητα» στα Αµπελάκια της Θεσσαλίας ( ). Η «Κοινή Συντροφιά και Αδελφότητα» ήταν µια οργάνωση µε οικονοµική, κοινωνική και πολιτιστική δραστηριότητα αντικείµενο της οποίας ήταν η παραγωγή και εµπορία κόκκινων νηµάτων. Οι επιχειρηµατικές δραστηριότητες της Κοινής Συντροφιάς δεν περιορίζονταν στην τουρκοκρατούµενη Ελλάδα και στις πόλεις της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας, αλλά είχαν εξαπλωθεί και σε χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, όπως ήταν η Αυστρία και η Γερµανία. Η Κοινή Συντροφιά είχε ιδρύσει σχολές και βιβλιοθήκες µε ελληνικά και ξένα βιβλία, είχε µισθώσει γιατρούς για τα µέλη της, είχε ταµείο για τους ανάπηρους εργάτες, βοηθούσε νέους να σπουδάσουν στο εξωτερικό ξένες γλώσσες και λογιστικά. Μέλη της ήταν κεφαλαιούχοι, έµποροι, τεχνίτες, εργάτες και αγρότες. Από το καταστατικό της προκύπτει ότι η οργάνωσή της ήταν δηµοκρατική, για την εποχή της, και ότι διένειµε τα κέρδη της στα µέλη της όχι µόνο µε βάση τη συµµετοχή στο κεφάλαιο αλλά και µε βάση την εργασία που συνεισέφεραν σε αυτή. Η Κοινή Συντροφιά διαλύθηκε το 1812, παρά τη µεγάλη οικονοµική και κοινωνική πρόοδο που είχε δηµιουργήσει στην αµπελακιώτικη κοινωνία. Στη θεωρία επικρατεί αµφισβήτηση όσον αφορά το χαρακτήρα και την προσφορά της Κοινής Συντροφιάς. Άλλοι τη θεωρούν ως τον πρώτο συνεταιρισµό του κόσµου. Ορθότερη, ωστόσο, παρουσιάζεται η άποψη ότι η Κοινή Συντροφιά δεν υπήρξε συνεταιρισµός µε τη σύγχρονη έννοια του όρου. Μπορεί να είχε κάποια χαρακτηριστικά µε το σύγχρονο συνεταιρισµό αλλά αποτελούσε οργάνωση ευρύτερη του συγχρόνου συνεταιρισµού. Και αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι δεν απέβλεπε µόνο στην 8 ΚΙΝΤΗΣ Α. ΣΤΑΥΡΟΣ, ΙΚΑΙΟ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ, Ι, ΕΙΣΑΓΩΓΗ- ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ, σελ. 3.

11 11 εξυπηρέτηση ορισµένων αναγκών των µελών της, αλλά αφορούσε ολόκληρη τη ζωή τους. Στην Ελλάδα, ο πρώτος συνεταιρισµός σύγχρονου τύπου ιδρύθηκε το 1870 στην Αθήνα, µε βάση τις αρχές του συνεταιρισµού του Rochdale 9, ήταν και αυτός καταναλωτικός και είχε την επωνυµία «Εταιρεία εργατικού λαού, η Αυτοβοήθεια». Ο συνεταιρισµός αυτός, όπως και οι άλλοι συνεταιρισµοί που ιδρύθηκαν µέχρι το 1900, είχε περιορισµένη διάρκεια. Η συνεταιριστική κίνηση στην Ελλάδα αρχίζει ουσιαστικά το 1900 µε την ίδρυση στον Αλµυρό Θεσσαλίας του πρώτου γεωργικού συνεταιρισµού, ο οποίος αποτέλεσε και το πρότυπο των γεωργικών συνεταιρισµών που ιδρύθηκαν στη συνέχεια µέχρι το Η Ελληνική συνεταιριστική κίνηση συνεχίζεται µε γρήγορο ρυθµό µετά το 1915 µε την ψήφιση του πρώτου ελληνικού νόµου περί συνεταιρισµών (Ν. 602/1915) 9 ΚΙΝΤΗΣ,Α. ΣΤΑΥΡΟΣ, ό.π., σελ. 4.

12 12 Β. Αίτια της σύγχρονης συνεταιριστικής κίνησης 10 Η σύγχρονη συνεταιριστική κίνηση είναι απόρροια των οικονοµικών και κοινωνικών συνθηκών που δηµιουργήθηκαν από την επικράτηση του φιλελευθερισµού και την ανάπτυξη του καπιταλιστικού συστήµατος. Πράγµατι, δηµιουργήθηκε µεγάλο πρόβληµα, κοινωνικού χαρακτήρα, στις χώρες της Ευρώπης από τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής. Η κατάργηση της φεουδαρχίας και των συντεχνιών απελευθέρωσε τον αγροτικό και εργατικό πληθυσµό από την εξάρτηση και την εκµετάλλευση των µεγαλοϊδιοκτητών της γης και των συντεχνιών, δεν έλυσε όµως το κοινωνικό πρόβληµα. Ο καπιταλισµός και ο ανταγωνιστικός τρόπος εργασίας και παραγωγής δηµιούργησαν καινούργιες µορφές εξάρτησης και εκµετάλλευσης. Η κερδοσκοπία και η εκµετάλλευση του καπιταλισµού είχε ως αποτέλεσµα την οικονοµική και κοινωνική αθλιότητα των εργαζοµένων και των αγροτών, οι οποίοι στο νέο οικονοµικό σύστηµα δεν είχαν καν τις «προστατευτικές» καλύψεις των µεγαλοϊδιοκτητών της γης και των συντεχνιών. Η κατάσταση αυτή προκάλεσε την κριτική του καπιταλιστικού συστήµατος παραγωγής και τη διατύπωση των πρώτων θεωριών για την αντιµετώπισή της. Οι βασικές θεωρίες που διατυπώθηκαν ήταν η µαρξιστική και η συνεταιριστική. Η µαρξιστική θεωρία υποστήριξε την κατάργηση του καπιταλιστικού συστήµατος και την αντικατάστασή του µε το σύστηµα της κρατικής οικονοµίας. Η συνεταιριστική θεωρία διέκρινε τη λύση του προβλήµατος των οικονοµικά αδύναµων στη συνεταιριστική οργάνωση, στη δύναµη που δηµιουργείται στη συνεργασία στο συνεταιρισµό µε την αλληλέγγυο ευθύνη των µελών του. Βλέπουµε, λοιπόν, τη γέννηση του συνεταιρισµού, ο οποίος αναπτύχθηκε ως οργάνωση καταπολέµησης των ελαττωµάτων του καπιταλιστικού συστήµατος, καταπολέµησης, δηλαδή, των ανισοτήτων, της κατάχρησης της δύναµης του κεφαλαίου, της 10 ΚΙΝΤΗΣ Α. ΣΤΑΥΡΟΣ, ό.π., σελ. 6.

13 13 εκµετάλλευσης των αδύνατων από τους ισχυρούς και ακόµη προς αντιµετώπιση του προβλήµατος της άγνοιας η οποία εµπόδιζε τις ασθενέστερες οµάδες του πληθυσµού να προσαρµοστούν στις µεταβαλλόµενες οικονοµικές, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες.

14 14 Γ. Συνεταιριστικές αξίες και αρχές Οι συνεταιρισµοί, οφείλουµε να επισηµάνουµε ότι, στηρίζονται φιλοσοφικά από τη µια µεριά σε ορισµένες αξίες που είναι αποκλειστικά γνωρίσµατα της συνεταιριστικής οργάνωσης, όπως είναι η αυτοβοήθεια και η αλληλοβοήθεια, και από την άλλη µεριά, σε ορισµένες γενικές αξίες, που µεταφέρθηκαν στο συνεταιριστικό θεσµό µε συγκεκριµένο περιεχόµενο, µε τις οποίες µπορούσαν να αντιµετωπιστούν τα αίτια που προκάλεσαν τη γέννησή του. Σε αυτές τις αξίες ανήκουν οι αξίες της ισότητας, της δηµοκρατίας, της δικαιοσύνης και της ελευθερίας. Πιο συγκεκριµένα, όταν µιλάµε για ισότητα, κάνουµε λόγο για ισότητα και δηµοκρατία µε την έννοια της ίσης θέσης, των ίσων δικαιωµάτων και υποχρεώσεων των µελών, και του περιορισµού της δύναµης του κεφαλαίου µε τη σύνδεση του δικαιώµατος ψήφου και της διανοµής των κερδών µε άλλα κριτήρια από εκείνο της συµµετοχής στο κεφάλαιο. Η ελευθερία νοείται µε την έννοια της ελεύθερης συνεργασίας (όχι της αναγκαστικής, συνεπώς) και αυτονοµίας κατά το σχηµατισµό της βούλησης και τον καθορισµό των στόχων της συνεργασίας. Τέλος, η δικαιοσύνη γίνεται κατανοητή ως έννοια της δίκαιης διανοµής των εσόδων και της δίκαιης κατανοµής των βαρών 11. Με βάση τις παραπάνω ιδέες διατυπώθηκαν διεθνώς οι ειδικότερες αρχές οργάνωσης, διοίκησης και δράσης των συνεταιρισµών οι λεγόµενες συνεταιριστικές αρχές ή διεθνείς συνεταιριστικοί κανόνες. Οι αρχές αυτές τέθηκαν για πρώτη φορά στο καταστατικό του συνεταιρισµού της πόλης Rochdale και διατυπώθηκαν µε διάφορους τρόπους στις χώρες που αναπτύχθηκε το συνεταιριστικό κίνηµα. Η πρώτη επίσηµη διατύπωση των συνεταιριστικών αρχών έγινε από τη ιεθνή Συνεταιριστική Ένωση (.Σ.Ε.) στο συνέδριο του Παρισιού το Οι συνεταιριστικές αρχές αναδιατυπώθηκαν από τη.σ.ε. στο συνέδριο της Βιέννης το 11 ηλ. αποκλεισµός του πλουτισµού του ενός σε βάρος του άλλου, δυσµένεια προς τη διανοµή των αποθεµατικών και του ενεργητικού κατά τη διάλυση του συνεταιρισµού.

15 Η.Σ.Ε. αναθεώρησε εκ νέου τις συνεταιριστικές αρχές στο Συνέδριο του Μάντσεστερ το Σεπτέµβριο του Οι συνεταιριστικές αρχές, όπως έγιναν δεκτές στο Συνέδριο του Μάντσεστερ του 1995 είναι οι ακόλουθες: Η Αρχή «Εθελοντική και ελεύθερη συµµετοχή» 12, σύµφωνα µε την οποία οι συνεταιρισµοί είναι εθελοντικές οργανώσεις, ανοιχτές σε όσα άτοµα επιθυµούν να χρησιµοποιήσουν τις υπηρεσίες τους και να αποδεχθούν τις ευθύνες του µέλους, χωρίς διακρίσεις φύλου, κοινωνικού επιπέδου, φυλής, πολιτικών πεποιθήσεων ή θρησκείας. ευτερευόντως, η Αρχή «ηµοκρατική διοίκηση εκ µέρους των µελών», σύµφωνα µε την οποία οι συνεταιρισµοί είναι δηµοκρατικές ενώσεις διοικούµενες από τα µέλη τους, τα οποία συµµετέχουν ενεργά στη διαµόρφωση της πολιτικής τους και στη λήψη των αποφάσεων. Ακολουθεί η Αρχή «Οικονοµική συµµετοχή των µελών», σύµφωνα µε την οποία τα µέλη συµµετέχουν ισότιµα και διαχειρίζονται δηµοκρατικά το κεφάλαιο του συνεταιρισµού. Έπεται η Αρχή «Αυτονοµία και ανεξαρτησία», κατά την οποία οι συνεταιρισµοί είναι οργανώσεις αυτόνοµες, αυτοβοήθειας, διοικούµενες από τα µέλη τους. Ύστερα θεµελιώθηκε η Αρχή «Εκπαίδευση, πρακτική εξάσκηση και πληροφόρηση», κατά την οποία οι συνεταιρισµοί παρέχουν εκπαίδευση και πρακτική άσκηση στα µέλη τους, στα αιρετά µέλη της διοίκησης, στα διευθυντικά στελέχη και στους υπαλλήλους ώστε να µπορούν να συµβάλλουν στην ανάπτυξη των συνεταιρισµών τους. Στη συνέχεια, η Αρχή «Συνεργασία µεταξύ συνεταιρισµών», σύµφωνα µε την οποία οι συνεταιρισµοί υπηρετούν µε τη µέγιστη αποτελεσµατικότητα τα µέλη τους και ισχυροποιούν τη συνεταιριστική κίνηση όταν συνεργάζονται µεταξύ τους δια µέσου οργανώσεων τοπικού, εθνικού, περιφερειακού και διεθνούς επιπέδου. Τέλος, η Αρχή «Ενδιαφέρον για την κοινότητα», κατά την οποία οι συνεταιρισµοί ενδιαφέρονται για τη βιώσιµη ανάπτυξη των κοινοτήτων τους µε πολιτικές που εγκρίνονται από τα µέλη τους. 12 ΚΙΝΤΗΣ Α. ΣΤΑΥΡΟΣ, ό.π., σελ.17.

16 16 Οι συνεταιριστικές αρχές αποτελούν το πλαίσιο µέσα στο οποίο διαµορφώνεται και ερµηνεύεται το συνεταιριστικό δίκαιο. Οι συνεταιρισµοί, όπως αναπτύχθηκε ανωτέρω, λειτούργησαν διεθνώς πριν από τη νοµική τους ρύθµιση, οι δε συνεταιριστικές νοµοθεσίες που θεσπίστηκαν στη συνέχεια διαµορφώθηκαν σύµφωνα µε τις ιδιαιτερότητες της συνεταιριστικές οργάνωσης που ήδη λειτουργούσε και κλήθηκαν να ρυθµίσουν. Από νοµική άποψη οι συνεταιριστικές αρχές αποτελούν από τη µία µεριά, οδηγό για τους συνεταιρισµούς οι οποίοι πρέπει να τις περιλαµβάνουν στα καταστατικά τους και να τις εφαρµόζουν κατά τη λειτουργία τους.

17 17. Προσαρµογή στην πραγµατικότητα της σύγχρονης οικονοµικής ζωής Οι συνεταιριστικές αρχές αποτελούν τη βάση της συνεταιριστικής ιδεολογίας και γι αυτό παραµένουν αναλλοίωτες. Οι συνεταιριστικές αρχές, ωστόσο, αποτελούν µεν τις κατευθυντήριες γραµµές, υποδεικνύουν µε ποιο τρόπο πρέπει να οργανώνονται οι συνεταιρισµοί από το νόµο και τα καταστατικά τους, αλλά δεν είναι αναλλοίωτες. Και αυτό γιατί µπορούν να αναδιατυπώνονται, χωρίς να θίγονται οι συνεταιριστικές αξίες, να προσαρµόζονται οι συνεταιρισµοί στις ανάγκες της εξελισσόµενης οικονοµικής ζωής. Ο ίδιος ο νόµος µπορεί να εισάγει ή να αφήνει στην ελευθερία του καταστατικού την εισαγωγή κάποιων αποκλίσεων από τις συνεταιριστικές αρχές, σε καµία περίπτωση όµως δεν µπορούν να τα τις καταργήσουν. Έτσι, οι αποκλίσεις που εισάγει ο νόµος ή το καταστατικό δεν µπορούν να θίγουν το συνεταιριστικό θεσµό στην ουσία του, γιατί διαφορετικά οι οικονοµικοί οργανισµοί που θα ρυθµίζονται από αυτόν δεν θα είναι συνεταιρισµοί, αλλά κάποιος άλλος εταιρικός τύπος. Ένας τέτοιος τύπος δεν θα είναι επίσης σύµφωνος µε το Σύνταγµα, γιατί τα στοιχεία που περιέχονται στην οικονοµική έννοια του συνεταιρισµού είναι συνταγµατικά κατοχυρωµένα 13. Η προαγωγή της οικονοµίας των µελών µε αυτούσιο τρόπο είχε, παραπέρα, ως συνέπεια όχι µόνο την απαγόρευση της µεταβίβασης της συνεταιρικής µερίδας αλλά και τη µη διανοµή του ενεργητικού στα µέλη κατά τη διάλυση του συνεταιρισµού, αφού τα µέλη κατά τη διάλυση θα πλούτιζαν σε βάρος των προηγούµενων µελών µε τη διανοµή χρηµάτων. Με την αύξηση όµως των µελών των συνεταιρισµών, την ανάπτυξη των αγορών και τη δηµιουργία έντονου ανταγωνισµού, έγινε αναγκαίος ο µετριασµός ορισµένων στοιχείων του συνεταιρισµού 14. Συνεπώς, κατέστη αναγκαία η ανάθεση της 13 ΚΙΝΤΗΣ Α. ΣΤΑΥΡΟΣ, ό.π., σελ Τα οφέλη του κάθε µέλους θα έπρεπε να προέρχονται από την εκµετάλλευση των υπηρεσιών του συνεταιρισµού, η συνεταιριστική µερίδα δεν θα έπρεπε να φέρει κέρδη, αλλά να υπηρετεί.

18 18 διαχείρισης και της εκπροσώπησης σε ειδικό κατάλληλο όργανο 15, η εισαγωγή της συνέλευσης των αντιπροσώπων, η εγκατάλειψη της αρχής της απεριόριστης προσωπικής ευθύνης 16, ή δηµιουργία συνεταιριστικών ενώσεων, η συγχώνευση συνεταιριστικών οργανώσεων 17 κτλ. Οι συνεταιριστικές νοµοθεσίες θέσπισαν διάφορα µέτρα για να καταστήσουν δυνατή την προσαρµογή των συνεταιρισµών στις ανάγκες της εξελισσόµενης οικονοµικής ζωής. Τα µέτρα αυτά εισάγουν κάποια κεφαλαιουχικά στοιχεία στο συνεταιρισµό. 15 Τα µέλη όµως του οργάνου αυτού πρέπει να είναι συνέταιροι. 16 Η αρχή της απεριόριστης προσωπικής ευθύνης συνδέεται µε την άµεση συµµετοχή στη διοίκηση. 17 Η δηµιουργία µεγάλων επιχειρήσεων µε τις ενώσεις ή συγχωνεύσεις αποµακρύνει τα µέλη από τα κέντρα των αποφάσεων, παρόλο που κατά τη συνεταιριστική αντίληψη αυτά θα έπρεπε να αποφασίζουν.

19 19 ΜΕΡΟΣ Β - Οι Αναγκαστικοί Συνεταιρισµοί 1. Έννοια Άρθρο 12 παρ. 5 Σ: «Επιτρέπεται η σύσταση µε νόµο αναγκαστικών συνεταιρισµών που αποβλέπουν στην εκπλήρωση σκοπών κοινής ωφέλειας ή δηµοσίου ενδιαφέροντος ή κοινής εκµετάλλευσης γεωργικών εκτάσεων ή άλλης πλουτοπαραγωγικής πηγής, εφόσον πάντως εξασφαλίζεται η ίση µεταχείριση αυτών που συµµετέχουν» 18. Αναγκαστικός είναι ο συνεταιρισµός στον οποίο ούτε η σύσταση, ούτε η προσχώρηση ούτε η αποχώρηση είναι εκούσια. Όπως κάθε ατοµικό δικαίωµα, έτσι και το δικαίωµα της ενώσεως περιλαµβάνει και µια αρνητική πλευρά: την αρνητική ελευθερία ενώσεως, κατοχυρώνοντας το δικαίωµα της µη προσχωρήσεως και το δικαίωµα αποχωρήσεως από µια ένωση χωρίς δυσµενείς συνέπειες. Υπάρχουν όµως και περιπτώσεις, στις οποίες επιτακτικό δηµόσιο συµφέρον επιβάλλει, για ειδικούς σκοπούς, την προσχώρηση πολλών προσώπων σε µια ένωση, ανεξάρτητα από την συγκατάθεσή τους, καθώς και την απαγόρευση αποχωρήσεως 19. Η δηµόσια υγεία αποτελεί αναγκαστικού γεωργικού συνεταιρισµού. Επίσης τα στοιχειώδη συµφέροντα ενός επαγγελµατικού κλάδου και του καταναλωτικού κοινού µπορεί να επιβάλλουν τη συνένωση όλων των επαγγελµατιών σε ένα σύλλογο, όπως ο δικηγορικός ή ο ιατρικός. Ο συνεταιρισµός είναι εθελοντική ένωση προσώπων. Οι αναγκαστικοί συνεταιρισµοί δεν είναι γνήσιοι συνεταιρισµοί. Η µορφή των αναγκαστικών συνεταιρισµών καθιερώθηκε µε ειδικούς νόµους για την αντιµετώπιση ειδικών προβληµάτων σε ορισµένους 18 Σύνταγµα της Ελλάδος, άρθρο 12 παρ. 5, αναθεωρούµενο το Η δηµόσια υγεία αποτελεί τον πιο προφανή λόγο για τον οποίο, µπορεί να επιβληθεί π.χ. η ίδρυση ενός συνεταιρισµού για την ύδρευση ή αποχέτευση µιας περιοχής ή για την αποξήρανση ενός έλους. Αλλά και η κοινή γεωργική εκµετάλλευση µιας περιοχής π.χ. ενός δάσους, µπορεί να είναι τόσο αναγκαία, ώστε να επιβάλλεται η σύσταση αναγκαστικού γεωργικού συνεταιρισµού.

20 20 τοµείς της οικονοµίας. Η συνταγµατικότητα των νόµων των αναγκαστικών συνεταιρισµών είχε αρχικά αµφισβητηθεί. Το ισχύον Σύνταγµα αναγνωρίζει ρητά υπό όρους, τη συνταγµατικότητα των αναγκαστικών συνεταιρισµών (άρθρο 12 παρ. 5 Σ). Σύµφωνα µε τη διάταξη αυτή «επιτρέπεται η σύσταση µε νόµο αναγκαστικών συνεταιρισµών που αποβλέπουν στην εκπλήρωση σκοπών κοινής ωφέλειας ή δηµοσίου ενδιαφέροντος ή κοινής εκµετάλλευσης γεωργικών εκτάσεων ή άλλης πλουτοπαραγωγικής πηγής, εφόσον πάντως εξασφαλίζεται η ίση µεταχείριση αυτών που µετέχουν 20». Συνεπώς, ο νόµος δεν µπορεί να συστήσει αναγκαστικούς συνεταιρισµούς σε οποιαδήποτε περίπτωση, αλλά µόνο στις προβλεπόµενες περιοριστικά από το Σύνταγµα περιπτώσεις Πρβλ. άρθρο 73 παρ. 6 Ν 1541/1985, «αγροτικές συνεταιριστικές οργανώσεις» (Α 68). 21 ΚΙΝΤΗΣ Α. ΣΤΑΥΡΟΣ, ό.π., σελ

21 21 2. Ιστορική αναδροµή Οι αναγκαστικοί συνεταιρισµοί εµφανίστηκαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα κατά τη δεκαετία του 1920, µε το νοµοθετικό διάταγµα της , µε αφορµή την αποκατάσταση των ακτηµόνων καλλιεργητών. Πολύ γρήγορα, όµως, ο θεσµός των αναγκαστικών συνεταιρισµών επεκτάθηκε και σε άλλους τοµείς της οικονοµίας, όπου µέχρι τα µέσα της δεκαετίας του 1950 ήταν δυνατή η παρέµβαση του κράτους στη συνεταιριστική οικονοµική ζωή της χώρας µε τους αναγκαστικούς συνεταιρισµούς. Το Σύνταγµα του 1952 περιείχε ερµηνευτική δήλωση στο άρθρο 107, κατά την οποία «η κατά νόµο σύσταση αναγκαστικού συνεταιρισµού δεν αντιβαίνει ως τέτοια στο Σύνταγµα» 22. Η νοµοθεσία που θεσπίστηκε για τους συνεταιρισµούς, διακρίνει, όπως και στο άρθρο 12 παρ. 4 Σ, τους συνεταιρισµούς σε εκούσιους και αναγκαστικούς. Η πρώτη νοµοθεσία (Ν 602/15), η οποία οργάνωσε έναν τύπο συνεταιρισµού, τον αστικό, δηµιούργησε την αφορµή της πολιτικής αµφισβήτησης, παρόµοια µε εκείνη της συλλογικής οργάνωσης των ιδεολογικών επιδιώξεων. Η κατοχύρωση της αρχής της αυτοδιοίκησης των συνεταιρισµών και της ίσης µεταχείρισης των συνεταίρων κατά τη σύστασή τους θεµελιώθηκε µε το Σύνταγµα 1975/1986. Ωστόσο, η σύσταση µε νόµο των αναγκαστικών συνεταιρισµών, σύµφωνα µε το άρθρο 12 παρ. 5 Σ, δεν µπορεί να έχει ως συνέπεια την απαγόρευση παράλληλης συστάσεως εκούσιων συνεταιρισµών, αρκεί βέβαια η εκούσια αυτή ένωση να µην έχει τις εξουσίες και τα προνόµια που τυχόν έχει ο αναγκαστικός συνεταιρισµός ως νοµικό πρόσωπο δηµοσίου δικαίου, σύµφωνα µε την πρώτη άποψη που αναφέρθηκε. Άλλωστε, αυτός ο ίδιος ο αναγκαστικός συνεταιρισµός δεν αποκλείει την ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών ενώσεων των οποίων τα µέλη δεν απαλλάσσονται από την κατά το νόµο υποχρέωση να είναι µέλη του επαγγελµατικού συλλόγου που λειτουργεί ως νοµικό πρόσωπο δηµοσίου δικαίου. Το Σύνταγµα απαιτεί τυπικό νόµο για τη σύσταση 22 Γίνεται, κατ αυτόν τον τρόπο, εµφανής η δυσπιστία που εξέφραζε το κράτος απέναντι στη συλλογική οργάνωση.

22 22 αναγκαστικού συνεταιρισµού, και έτσι η συγκεκριµενοποίηση του σκοπού αυτού θα ορίζεται από τον ιδρυτικό νόµο που θα πρέπει να είναι ευρύτερος σκοπός δηµόσιας ωφέλειας ή κοινής εκµετάλλευσης.

23 23 3. Όροι συστάσεως και λειτουργίας 23 Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι οι κατά το Σύνταγµα όροι συστάσεως και λειτουργίας αναγκαστικού συνεταιρισµού είναι οι εξής: α) Η σύσταση επιτρέπεται µόνο µε νόµο, δηλαδή τόσο τυπικό νόµο, όσο και ουσιαστικό απλώς νόµο, νοµοθετικά δηλαδή εξουσιοδοτηµένη κανονιστική πράξη της διοικήσεως. ιάλυση επιτρέπεται πάλι µε νόµο και µε τον τρόπο που αυτός ορίζει 24. Στο σηµείο αυτό παρατηρούµε ότι το Σύνταγµα δεν ορίζει εάν η νοµοθετική µορφή που ο νόµος δίνει στον αναγκαστικό συνεταιρισµό είναι του νοµικού προσώπου δηµοσίου ή ιδιωτικού δικαίου. Για το ζήτηµα έχουν διατυπωθεί δύο απόψεις. Σύµφωνα µε την πρώτη, το στοιχείο του εξαναγκασµού που διέπει τον αναγκαστικό συνεταιρισµό καθιστά αναγκαία την οργάνωσή του ως νοµικού προσώπου δηµοσίου δικαίου. Κατ αυτήν την άποψη, στην περίπτωση σιωπής του νόµου αυτός είναι ο ορθός νοµικός χαρακτηρισµός του αναγκαστικού συνεταιρισµού 25. Σύµφωνα όµως µε αντίθετη γνώµη, οι αναγκαστικοί συνεταιρισµοί ως οργανώσεις ιδιωτών, παρά τον αναγκαστικό τρόπο συστάσεως και την υποχρεωτική εγγραφή σε αυτούς ορισµένων προσώπων, είναι νοµικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου. Όπως ορθά δέχεται το Συµβούλιο της Επικρατείας: «Και προβλέπεται µεν ρητά από τη τελευταία διάταξη [άρθρο 12 παρ. 5 Σ] η δυνατότητα της συστάσεως αναγκαστικών συνεταιρισµών, κατ εξαίρεση από την εξυπακοούµενη αρχή της ελεύθερης συστάσεως και της ελεύθερης συµµετοχής σε συνεταιρισµούς, η εξαίρεση όµως αυτή αφορά αποκλειστικά και µόνο στον τρόπο συστάσεως και τη µορφή της 23 ΑΓΤΟΓΛΟΥ Π.., ό.π., 904 παρ Βλ. π.χ. άρθρο 673 Ν 1541/ Βλ. την ορθή ΣτΕ 407/83 (τµ. Γ ) ΤοΣ 1884, 199, η Ολ.ΣτΕ όµως (2903/83, ΤοΣ 1984, 198) δέχτηκε χωρίς αιτιολογία ότι η προβλεπόµενη στο άρθρο 12 παρ. 5 Σ εξαίρεση από την ελεύθερη σύσταση ενώσεων «αφορά αποκλειστικά και µόνο στον τρόπο της συστάσεως και τη µορφή της συµµετοχής των µελών του συνεταιρισµού, η οποία καθίσταται υποχρεωτική χωρίς να συνεπάγεται τη µεταβολή του νοµικού χαρακτήρα των αναγκαστικών συνεταιρισµών ως νοµικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου σύµφωνα µε την έννοια της συνταγµατικής αυτής διατάξεως» (οργανισµοί εγγείων βελτιώσεων).

24 24 συµµετοχής των µελών του συνεταιρισµού, η οποία καθίσταται υποχρεωτική χωρίς να συνεπάγεται τη µεταβολή του νοµικού χαρακτήρα των αναγκαστικά ιδρυόµενων συνεταιρισµών ως νοµικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου σύµφωνα µε την έννοια της συνταγµατικής αυτής διατάξεως». β) Ο λόγος συστάσεως αναγκαστικού συνεταιρισµού δεν µπορεί να είναι πάντοτε το ατοµικό συµφέρον ορισµένων ή απλώς το ταµειακό συµφέρον ενός επαγγελµατικού κλάδου. Πρέπει πάντοτε ο αναγκαστικός συνεταιρισµός να επιβάλλεται από το δηµόσιο συµφέρον µε τρόπο που να ξεπερνά σε σηµασία ή χρόνο το τυχόν συντρέχον ατοµικό συµφέρον 26. γ) Ως αντιστάθµισµα της ελλείπουσας ελευθερίας προσχωρήσεως και αποχωρήσεως το Σύνταγµα επιτάσσει την ίση µεταχείριση των συµµετεχόντων στον αναγκαστικό συνεταιρισµό. 26 Χωρίς τη συνδροµή του λόγου αυτού, καθώς και µετά την έκλειψή του, η σύσταση και η λειτουργία αναγκαστικού συνεταιρισµού δεν είναι συνταγµατικά επιτρεπτή.

25 25 4. ιάκριση των αναγκαστικών συνεταιρισµών 27 Σύµφωνα µε τα παραπάνω, στους αναγκαστικούς συνεταιρισµούς εγγράφονται υποχρεωτικά όλοι όσοι συγκεντρώνουν ορισµένες προϋποθέσεις. Στη θεωρία οι συνεταιρισµοί αυτοί διακρίνονται ανάλογα µε την έκταση του καταναγκασµού σε τρεις κατηγορίες: α) Στους απόλυτα αναγκαστικούς συνεταιρισµούς, στους οποίους η γνώµη των ενδιαφεροµένων ατόµων δεν λαµβάνεται υπόψη, β) στους σχετικά αναγκαστικούς συνεταιρισµούς, που ιδρύονται µε την απόφαση της πλειοψηφίας, στην οποία υποτάσσεται η µειοψηφία και γ) στους συνεταιρισµούς που παρέχονται δικαιώµατα στα µέλη και επιβάλλονται αναγκαστικά, αφού όσοι δεν γίνουν µέλη τους δεν αποκτούν τα δικαιώµατα αυτά. Οι αναγκαστικοί συνεταιρισµοί διέπονται από τους ειδικούς νόµους, που τους ιδρύουν. Η νοµοθεσία των ελεύθερων συνεταιρισµών εφαρµόζεται στους αναγκαστικούς συνεταιρισµούς µόνο αν υπάρχει παραποµπή σε αυτή από τις διατάξεις των ειδικών νόµων. 27 ΚΙΝΤΗΣ Α. ΣΤΑΥΡΟΣ, ό.π., σελ. 82.

26 26 5. Σύγκριση µε εκούσιους συνεταιρισµούς Οι διατάξεις του άρθρου 12 παρ. 4 και 5 Σ αναφέρονται στις συνεταιριστικές οργανώσεις οι οποίες, σύµφωνα µε την κρατούσα άποψη, βρίσκονται έξω από το περιεχόµενο της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι. Κατά το άρθρο 12 παρ. 4 Σ (όπως αναριθµήθηκε από την αναθεώρηση του 2001) «οι γεωργικοί και αστικοί συνεταιρισµοί κάθε είδους αυτοδιοικούνται σύµφωνα µε τους όρους του νόµου και του καταστατικού τους και προστατεύονται και εποπτεύονται από το Κράτος, που είναι υποχρεωµένο να µεριµνά για την ανάπτυξή τους». Η παράγραφος 4 αναφέρεται στους αστικούς και γεωργικούς συνεταιρισµούς που αποτελούν εκούσιες ενώσεις, δηλαδή όχι αναγκαστικούς συνεταιρισµούς µε την έννοια του άρθρου 12 παρ. 5 Σ, µε κερδοσκοπικό χαρακτήρα, εποµένως δεν ανήκουν στις ενώσεις, των οποίων την ελευθερία προστατεύει το άρθρο 12 παρ Παράλληλα, έχουν σωµατειακή οργάνωση µέσω των οποίων τα µέλη τους αποβλέπουν στην οικονοµική, κοινωνική και πολιτιστική τους ανάπτυξη. Αγροτικοί συνεταιρισµοί είναι εκείνοι όπου τα µέλη τους είναι αγρότες και διέπονται από τον νόµο 1541/1985 και τον νόµο 1257/1982 και αστικοί όσοι δεν υπάγονται στην κατηγορία των αγροτικών και διέπονται από τον νόµο 1667/1986. Τόσο οι γεωργικοί όσο και οι αστικοί συνεταιρισµοί είναι νοµικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου µε εµπορική ιδιότητα 28. ιαχωρίζονται εποµένως τόσο από τους συνεταιρισµούς που έχουν την ιδιότητα νοµικού προσώπου δηµοσίου δικαίου (π.χ. οι οικοδοµικοί συνεταιρισµοί) 29 όσο και από τις ενώσεις και τα σωµατεία του άρθρου 12 παρ. 1-3 Σ που δεν έχουν κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Είναι λάθος, επίσης, να συγχέονται µε τις εµπορικές εταιρείες γιατί το κέρδος στο οποίο αποβλέπουν δεν νοείται 28 Κατά το άρθρο 1 παρ. 7 του Ν 1667/1986, «Από την κατοχύρωση ο συνεταιρισµός αποκτά νοµική προσωπικότητα και εµπορική ιδιότητα». 29 Οι οικοδοµικοί συνεταιρισµοί αποτελούν ιδιαίτερη κατηγορία συνεταιρισµών που είναι νοµικά πρόσωπα δηµοσίου δικαίου, βλ. άρθρο 42 παρ. 1 υποπαράγραφος 1 Ν 1337/1983 «Επέκταση των πολεοδοµικών σχεδίων, οικιστική ανάπτυξη και σχετικές ρυθµίσεις» (Α 33). Για την έννοια και τις κατηγορίες των οικοδοµικών συνεταιρισµών βλ. π.δ. 93/187 «Αναµόρφωση και ενοποίηση της νοµοθεσίας για τους οικοδοµικούς συνεταιρισµούς κτλ. (Α 52).

27 27 µέσω ριψοκίνδυνης δράσης αλλά µε γνώµονα την αλληλοβοήθεια και την αλληλεγγύη των µελών του, καθότι δεν είναι δυνατή η επιδίωξη κέρδους του συνεταιρισµού στις συναλλαγές που πραγµατοποιεί µε τα µέλη του. Με τη διάταξη του άρθρου 12 παρ. 4 Σ κατοχυρώνεται ένα ατοµικό και ένα κοινωνικό δικαίωµα 30. Το ατοµικό και συλλογικό δικαίωµα είναι αυτό της αυτοδιοίκησης των συνεταιρισµών. Φορείς του δικαιώµατος αυτού είναι τόσο οι συνεταιρισµοί οι ίδιοι όσο και τα µέλη τους. Περιεχόµενο του δικαιώµατος είναι η αξίωση νοµικής προσωπικότητας και ο αυτό-καθορισµός της διοικήσεως και λειτουργίας του συνεταιρισµού. Η αυτοδιοίκηση δεν αποκλείει, το δε Σύνταγµα αντιθέτως επιβάλλει την εποπτεία του κράτους επί των συνεταιρισµών. Περιορισµούς στο δικαίωµα αυτοδιοικήσεως θέτουν οι νόµοι και το καταστατικό. Η είσοδος και η έξοδος των µελών είναι ελεύθερη και όσον αφορά την πρώτη δεν πρέπει να διέπεται από διακρίσεις υπέρµετρες αλλά από την αρχή της ισότητας. Το κοινωνικό δικαίωµα είναι αυτό του συνεταιρισµού για κρατική προστασία και ανάπτυξη στο οποίο αντιστοιχεί υποχρέωση του κράτους. Κατά µια άποψη και οι αναγκαστικοί συνεταιρισµοί είναι νοµικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και διέπονται από τους νόµους που τους ιδρύουν παράλληλα µε την εφαρµογή σε αυτούς των διατάξεων που ισχύουν για τους εκούσιους όταν παραπέµπουν σε αυτές ειδικοί νόµοι. εν µπορούν να χαρακτηριστούν γνήσιοι γιατί δεν δηµιουργούνται εκούσια ως εθελοντική ένωση προσώπων όπως επιτάσσει η έννοια του «συνεταιρισµού». 30 ΑΓΤΟΓΛΟΥ Π.., ό.π., σελ. 902 παρ

28 28 6. Σύνδεση άρθρου 12 παρ. 5 Σ µε το Ευρωπαϊκό δίκαιο Άρθρο 28 παρ. 1 Σ: «Οι γενικά παραδεγµένοι κανόνες του διεθνούς δικαίου, καθώς και οι διεθνείς συµβάσεις, από την επικύρωσή τους µε νόµο και τη θέση τους σε ισχύ σύµφωνα µε τους όρους καθεµιάς, αποτελούν αναπόσπαστο µέρος τους εσωτερικού ελληνικού δικαίου και υπερισχύουν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόµου. Η εφαρµογή των κανόνων του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συµβάσεων στους αλλοδαπούς τελεί πάντοτε υπό τον όρο της αµοιβαιότητας.» Η διεθνής έννοµη τάξη αποτελείται αφενός µεν από τους κανόνες του γενικού διεθνούς δικαίου, αφετέρου από τους κανόνες των διεθνών συµβάσεων, διάκριση την οποία ακολουθεί και ο Έλληνας συντακτικός νοµοθέτης. Όπως προκύπτει από την προαναφερθείσα διάταξη, το διεθνές δίκαιο έχει υπό-συνταγµατική αλλά υπέρ-νοµοθετική ισχύ. Αποτελεί, έτσι, µια ενδιάµεση (τέταρτη) βαθµίδα, που παρεµβάλλεται στο κλασικό ιεραρχικό σχήµα: Σύνταγµα- νόµος- κανονιστική πράξη 31. Η έναντι του ελληνικού κοινού δικαίου αυξηµένη τυπική δύναµη του διεθνούς δικαίου αφορά και τα δύο βασικά είδη κανόνων του, δηλαδή τους γενικά παραδεδεγµένους κανόνες του διεθνούς δικαίου και τις διεθνείς συµβάσεις. Η άρση της αµφισβήτησης για το χαρακτηρισµό κανόνων του διεθνούς δικαίου ως γενικά παραδεδεγµένων κατά την παράγραφο 1 του άρθρου 28 Σ, ανήκει στην αρµοδιότητα του ΑΕ του άρθρου 100. Αµφιβολία για το χαρακτηρισµό κανόνων του διεθνούς δικαίου ως γενικά παραδεγµένων µπορεί να αναφανεί είτε κατά τη δικαστηριακή είτε κατά τη διοικητική διαδικασία. Πρόβληµα ανακύπτει, ωστόσο, όσον αφορά τη σύνδεση του άρθρου 12 παρ. 5 Σ µε τις επιταγές του Ευρωπαϊκού δικαίου. Πιο συγκεκριµένα, καθότι στην Ελλάδα είναι συνταγµατικά 31 ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Γ. ΑΝ ΡΕΑΣ, ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ, ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ, ΤΟΜΟΣ Α, σελ. 374 παρ. 617.

29 29 κατοχυρωµένος ο θεσµός των αναγκαστικών συνεταιρισµών και έχει υπέρ-νοµοθετική ισχύ έναντι του διεθνούς δικαίου προβλήµατα γεννώνται αναφορικά µε τη µη κατοχύρωση του θεσµού σε Ευρωπαϊκό επίπεδο. Πρόκειται, δηλαδή, για περίπτωση όπου κωλύεται η ενιαία αντιµετώπιση του ζητήµατος σε Ευρωπαϊκό και σε εθνικό πλαίσιο. Ορθότερη φαίνεται, στη συγκεκριµένη περίπτωση, η λύση που πηγάζει από το προαναφερθέν άρθρο 28 του Συντάγµατος. Εφόσον δηλαδή πρόκειται για κανόνα του γενικού διεθνούς δικαίου ή των διεθνών συµβάσεων, αυτός υποχωρεί εφόσον υφίσταται σε εθνικό επίπεδο συνταγµατικός κανόνες που υπαγορεύει το αντίθετο.

30 30 7. Ευρωπαϊκό συνεταιριστικό δίκαιο: Ο Κανονισµός του Ευρωπαϊκού Συνεταιρισµού 32 Μία οικονοµικά και κοινωνικά ενδιαφέρουσα µορφή συνεργασίας δηµιουργήθηκε από τον ευρωπαϊκό νοµοθέτη: Ο Ευρωπαϊκός Συνεταιρισµός 33, µε τον οποίο η συνεταιριστική συνεργασία υπερβαίνει τα σύνορα του εθνικού κράτους και καθίσταται δυνατή µεταξύ προσώπων από διάφορα κράτη µέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τη δηµιουργία του θεσµού του Ευρωπαϊκού Συνεταιρισµού έχει εκδοθεί ο Κανονισµός (ΕΚ), αριθ. 1435/2003 του Συµβουλίου της 22ας Ιουλίου 2003 «περί του Καταστατικού της Ευρωπαϊκής Συνεταιριστικής εταιρίας». Ο Κανονισµός αυτός συµπληρώνεται µε την Οδηγία 2003/72/ΕΚ του Συµβουλίου της 22ας Ιουλίου 2003, η οποία αφορά το ρόλο των εργαζοµένων στην Ευρωπαϊκή Συνεταιριστική Εταιρία. Η έναρξη της ισχύος του Κανονισµού συναρτάται µε την προσαρµογή των εθνικών νοµοθεσιών των κρατών µελών στην εν λόγω Οδηγία, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο συµπλήρωµα του παρόντος Κανονισµού. Σύµφωνα µε το άρθρο 16 της Οδηγίας αυτής τα κράτη-µέλη πρέπει να προσαρµόσουν τις νοµοθεσίες τους στην παρούσα οδηγία το αργότερο στις 18 Αυγούστου του Μετά την έναρξη της ισχύος του Κανονισµού για την Ευρωπαϊκή Συνεταιριστική Εταιρία, η Ελλάδα θα έχει δύο έννοµες τάξεις για τους συνεταιρισµούς: το εθνικό συνεταιριστικό δίκαιο και το δίκαιο του Ευρωπαϊκού Συνεταιρισµού, που θα συνυπάρχουν. Ο Ευρωπαϊκός Συνεταιρισµός διέπεται: Από τις διατάξεις του Κανονισµού και από τις διατάξεις που ορίζουν ελεύθερα τα µέρη στο καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συνεταιρισµού. Για θέµατα που δεν ρυθµίζονται ή ρυθµίζονται µερικώς από τον Κανονισµό: 1. Από τις διατάξεις του νόµου που εκδόθηκε από τα κράτη µέλη κατ εφαρµογή κοινοτικών µέτρων που αφορούν ειδικά τους Ευρωπαϊκούς 32 ΚΙΝΤΗΣ Α. ΣΤΑΥΡΟΣ, ό.π., Για τη δηµιουργία από τον ευρωπαϊκό νοµοθέτη του ΕΟΣΣ, ο οποίος όµως δεν είναι συνεταιρισµός.

31 31 Συνεταιρισµούς. 2) Από τις διατάξεις της νοµοθεσίας περί συνεταιρισµών του κράτους της έδρας του Ευρωπαϊκού Συνεταιρισµού.

32 32 ΜΕΡΟΣ Γ 1. Συµπέρασµα Από την διεξοδική ανάπτυξη του θέµατος που προηγήθηκε, προκύπτει σοβαρό πρόβληµα σχετικά µε την αντίφαση µεταξύ, αφενός, της ειδικής πρόβλεψης του θεσµού των αναγκαστικών συνεταιρισµών του Ελληνικού Συντάγµατος και, αφετέρου, της µη συµφωνίας του µε τις επιταγές του Ευρωπαϊκού δικαίου. Η παραπάνω αντίφαση εµποδίζει την ενιαία αντιµετώπιση του ζητήµατος, ενώ προβλήµατα δηµιουργούνται και από τον περιορισµό άλλων δικαιωµάτων, όπως αυτών της ιδιοκτησίας και της ελευθερίας του εµπορίου. Περαιτέρω, πρόβληµα επίσης γεννάται και κατά τον δικαστικό έλεγχο της νοµιµότητας που αφορά την νόµιµη ίδρυση ή µη ενός σωµατείου. Λαµβάνοντας υπόψη τα εξαιρετικά δυσδιάκριτα όρια µεταξύ των ορίων της νοµιµότητας και της σκοπιµότητας, πολύ συχνά τα δικαστήρια µε την επίφαση του ελέγχου της νοµιµότητας περιορίζουν υπέρµετρα την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι. Τα ανωτέρω ζητήµατα χρήζουν άµεσης επίλυσης, γεγονός που φαντάζει ακόµα πιο άµεσο και επιτακτικό στο κατώφλι της αυξανόµενης παγκοσµιοποίησης της οικονοµίας, προκειµένου να αποκτήσουν οι ελληνικοί συνεταιρισµοί, και δη οι αναγκαστικοί, µια θέση στο παγκόσµιο οικονοµικό στερέωµα.

33 33 2. Ελληνική Περίληψη Η παρούσα εργασία πραγµατεύεται το θέµα των αναγκαστικών συνεταιρισµών. Ουσιαστικά πρόκειται για την ανάλυση του άρθρου 12 του Συντάγµατος χωρισµένο σε δύο µέρη. Το πρώτο µέρος αναφέρεται στο δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι και ξεκινά µε την ανάλυση της έννοιας αυτού, η οποία εµπεριέχει την ελευθερία ίδρυσης και προσδιορισµού του σκοπού και προχωρεί σε µια σύντοµη ιστορική αναδροµή αναφερόµενη στις θεµελιώδεις αξίες και αρχές που απαρτίζουν το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι. Προχωρώντας πιο πέρα, το δεύτερο µέρος αναφέρεται στον αναγκαστικό συνεταιρισµό ως θεσµό και, εκτός από τη σηµασία του, συνεχίζει µε µια ιστορική αναφορά για τους συνεταιρισµούς. Έπειτα, η εργασία αναλύει τους όρους στους οποίους στηρίζεται ο αναγκαστικός συνεταιρισµός και υπογραµµίζει τα προβλήµατα που εµφανίζονται αναφορικά µε τη σύνδεση του θεσµού των αναγκαστικών συνεταιρισµών µε το Ευρωπαϊκό δίκαιο. Τέλος, το τρίτο µέρος της εργασίας αποτελείται από το συµπέρασµα, την περίληψη στην Ελληνική και την Αγγλική γλώσσα, την βιβλιογραφία καθώς και την παράθεση νοµολογίας και νοµοθεσίας.

34 34 3. Αγγλική Περίληψη The essay has as a subject the obligatory partnership. Substantially is the analysis of article 12 of the constitution separated in two parts. Part A is dealing with the right of partnership and begins with the analysis of its meaning, which includes freedom of foundation and determination of aim and goes on to a short historical retrospection referring to the main values and principals which stand for the right of partnership. Further on, part B is referring to obligatory partnership as a constitution and, apart from its notion, it continues with a historical retrospection for the cooperatives. Then, the essay analyses the grounds on which an obligatory partnership is based on and underlines the problems appeared relating to the reference of the constitution of the obligatory partnership with the European law. Finally, the third part of the essay consists of the conclusion, the summary in Greek and English language, the bibliography as well as the apposition of case- law and legislation.

35 35 4. Βιβλιογραφία Ελληνική 1. αγτόγλου Π.., Συνταγµατικό ίκαιο, Ατοµικά και κοινωνικά δικαιώµατα, 2 η έκδοση, Αθήνα- Κοµοτηνή ηµητρόπουλος Γ. Ανδρέας, Συνταγµατικά ικαιώµατα, Ειδικό Μέρος, Σύστηµα Συνταγµατικού ικαίου, Τόµος Γ - Τεύχος Ι-ΙΙΙ, Β Έκδοση, Αθήνα- Θεσσαλονίκη ηµητρόπουλος Γ. Ανδρέας, Γενική Συνταγµατική Θεωρία, Σύστηµα Συνταγµατικού ικαίου, Τόµος Α, Αθήνα Κοµοτηνή Καράκωστας Ι., Σωµατεία- συνδικαλιστικές οργανώσεις, Συνεταιρισµοί, Αθήνα Κιντής Α. Σταύρος, ίκαιο Συνεταιρισµών, Ι, Εισαγωγή Γενικό µέρος, έκδοση δ, Αθήνα Κλήµης Α., Ελληνικό Συνεταιριστικό ίκαιο, Αθήνα Οικονοµόπουλος- Κλήµης, ίκαιο Συνεταιρισµών, τόµος Ι, ΙΙ, Αθήναι Ράικος Α., Συνταγµατικό ίκαιο: Θεµελιώδη ικαιώµατα, 2 ος τόµος, 2 η έκδοση, Αθήνα Σπυρόπουλος Φ., Ερµηνεία του άρθρου 12 παρ. 4-5 Σ στο Κασιµάτη- Μαυριά, Ερµηνεία του Συντάγµατος 2 η έκδοση, Αθήνα- Κοµοτηνή Σύνταγµα της Ελλάδος (αναθεώρηση του 2001).

36 36 5. Ηλεκτρονική Βιβλιογραφία 1. home/index en.htm

37 37 6. Νοµολογία 1. Απόφαση υπ αριθµόν 1702/2003 ΣτΕ Αρµοδιότητα τµηµάτων. Αρµοδιότητα τµήµατος αναφορικά µε το θέµα της επίλυσης διαφορών που από τη νοµοθεσία για συνεταιρισµούς αποκαταστάσεων ακτηµόνων αγροτών. 2. Απόφαση υπ αριθµόν 398/1995 ΣτΕ Ανέγερση δηµοτικών ή κοινοτικών κτιρίων που έχει ως αποτέλεσµα την αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτων χάριν των δήµων και των κοινοτήτων. Ακυρωτέα κρίνεται η προσβαλλόµενη απόφαση ελλείψει αιτιολογίας. Απαραίτητος ο προσδιορισµός του ακριβούς λόγου της δηµόσιας ωφέλειας καθώς και των µελλόντων να ανεγερθούν κτιρίων. Απαγορεύεται η ανέγερση κτιρίων δηµοτικών ή κοινοτικών σε χώρους που δεν προβλέπεται η ανέγερσή τους από το σχέδιο πόλεως. Η κήρυξη της απαλλοτρίωσης πραγµατοποιείται µε απόφαση του δηµοτικού ή του κοινοτικού συµβουλίου. 3. Απόφαση υπ αριθµόν 1969/1990 ΑΠ Εισδοχή µελών στους συνεταιρισµούς. Απόρριψη αιτήσεως εισδοχής νέου µέλους που αντίκειται στα χρηστά ήθη συνιστά αδικοπραξία. Περίπτωση αποκλεισµού φαρµακοποιού από συνεταιρισµό για λόγους πολιτικούς. Αξίωση αυτού για αποζηµίωση συνιστάµενη στο ποσό που θα ελάµβανε ως µέρισµα.

38 38 4. Απόφαση υπ αριθµόν 407/1983 ΣτΕ Τοπικοί οργανισµοί εγγείων βελτιώσεων. Αρµοδιότητα των οργάνων των ΤΟΕΒ να θεσπίζουν κανόνες υποχρεωτικούς για τα µέλη τους και ν ασκούν εξουσίες διοικητικού χαρακτήρα. Νοµική φύση συνεταιρισµών. υνατότητα συστάσεως αναγκαστικών συνεταιρισµών. Τρόπος συστάσεως και µορφή συµµετοχής των µελών. 5. Απόφαση υπ αριθµόν 2903/1983 ΟλΣτΕ εκτή έγινε χωρίς αιτιολογία η προβλεπόµενη στο άρθρο 12 παρ. 4 Σ εξαίρεση από την ελεύθερη σύσταση ενώσεων «αφορά αποκλειστικά και µόνο στον τρόπο της συστάσεως και τη µορφή της συµµετοχής των µελών του συνεταιρισµού, η οποία καθίσταται υποχρεωτική χωρίς να συνεπάγεται τη µεταβολή του νοµικού χαρακτήρα των αναγκαστικά ιδρυόµενων συνεταιρισµών ως νοµικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου σύµφωνα µε την έννοια της συνταγµατικής αυτής διατάξεως». 6. Απόφαση υπ αριθµόν 407/2002 ΑΠ Συνεταιρισµοί ανοικοδόµησης σταθµών και εγκαταστάσεων λεωφορείων υπεραστικών συγκοινωνιών. Γενική συνέλευση άκυρη λόγω της µη παράστασης του δικαστικού αντιπροσώπου διορισµένου από τον προϊστάµενο του Πρωτοδικείου Αθηνών. Απορρίπτεται η αναίρεση που ασκήθηκε κατά της υπ αριθµόν 4708/2000 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

39 /1994 ΠΛΗΜΜΑΡΤ Μήνυση κατά Προέδρου διοικητικού Συµβουλίου Αναγκαστικού Συνεταιρισµού άσους και χορτονοµής για απιστία λόγω µεταβιβάσεως σε κοινότητα µε χαριστική δικαιοπραξία δασικής εκτάσεως. Άσκηση ποινικής δίωξης. Ανυπαρξία επαρκών ενδείξεων. άσος, χορτονοµή: αοριστία σχετικών εννοιών. 8. Απόφαση υπ αριθµόν 2786/1993 ΣτΕ Συνεταιρισµοί. Οι συνεταιρισµοί προστατεύονται από το Σύνταγµα, επιβολή µε νόµο αναµόρφωσης των καταστατικών ή ήδη συστηµένων συνεταιρισµών. Συνταγµατικότητα επιβολής. Πρόβλεψη µε κανονιστική πράξη των όρων δοµήσεως εκτάσεων συνεταιρισµού. ιοικητική δικονοµία. Αίτηση ακύρωσης προεδρικού διατάγµατος. Κατάργηση δίκης λόγω προηγηθείσας ακύρωσης προεδρικού διατάγµατος. 9. Απόφαση υπ αριθµόν 755/1992 ΣτΕ Συνεταιρισµοί. Τοπικοί Οργανισµοί Εγγείων Βελτιώσεων. Χαρακτήρας των ΤΟΕΒ. Επιβολή στρεµµατικής εισφοράς ή αρδευτικών τελών ή αντιτίµου χρήσεως αρδευτικού ύδατος στους οφειλόµενους γεωργούς. υνατότητα των οργάνων των ΤΟΕΒ να θεσπίσουν κανόνες υποχρεωτικούς για τα µέλη τους, χωρίς να µετατρέπονται σε ΝΠ. Προϋπολογισµός χρήσεως έτους ΤΟΕΒ. Έγκριση του προϋπολογισµού από τον Νοµάρχη. Εκτελεστή και υποκείµενη σε αίτηση ακύρωσης η εγκριτική πράξη. Αίτηση ακύρωσης. Κατάργηση της δίκης λόγω λήξεως της ισχύος της προσβαλλόµενης πράξης.

40 40 7. Νοµοθεσία Για πρώτη φορά το «δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι» κατοχυρώθηκε στη χώρα µας µε το άρθρο 11 του Συντάγµατος του 1864, κατά το υπόδειγµα του δανικού Συντάγµατος του 1849, µε εισήγηση του Ν. Ι. Σαριπόλου και παρά την έντονη αντίδραση άλλων επιφανών νοµικών της Εθνοσυνέλευσης. Το άρθρο 11 του Συντάγµατος του 1864 όριζε ότι : «Οι Έλληνες έχουν το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι, τηρούντες τους νόµους του κράτους, οίτινες όµως ουδέποτε δύνανται να υπαγάγωσι το δικαίωµα τούτο εις προηγούµενην της κυβερνήσεως άδεια». Η αναθεώρηση του 1911 πρόσθεσε την εγγύηση της διαλύσεως «συνεταιρισµού» µόνο µε δικαστική απόφαση λόγω παραβάσεως νόµου, και τη διάταξη αυτή διατήρησε το άρθρο 14 του Συντάγµατος του Το Σύνταγµα του 1952 προέβλεψε επίσης νοµοθετικούς περιορισµούς του δικαιώµατος του συνεταιρίζεσθαι των δηµοσίων υπαλλήλων και των υπαλλήλων των νοµικών προσώπων και οργανισµών δηµοσίου δικαίου, στους οποίους επίσης απαγόρευσε την απεργία. Επιπροσθέτως, έθεσε τους γεωργικούς και αστικούς συνεταιρισµούς υπό κριτική προστασία και κήρυξε τους αναγκαστικούς συνεταιρισµούς σύµφωνους µε το Σύνταγµα (άρθρο 107). Το Ισχύον Σύνταγµα δεν χρησιµοποιεί πια τους όρους «δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι» και συνεταιρισµούς» µε την έννοια της γενικής ενώσεως προσώπων, αλλά κατοχυρώνει το δικαίωµα των Ελλήνων να συνιστούν ενώσεις και σωµατεία µη κερδοσκοπικού σκοπού. Ο όρος «συνεταιρισµός» είχε αποκτήσει µετά το Ν 602/1915 «περί συνεταιρισµών» ειδική τεχνική σηµασία και η χρησιµοποίησή του ως γενικού όρου προκαλούσε (και προκαλεί) σύγχυση. Η πρώτη νοµοθετική ρύθµιση του δικαιώµατος του συνεταιρίζεσθαι έγινε µε τον Ν 281/1914 «περί σωµατείων» και τον Ν 2151/1920 «περί επαγγελµατικών σωµατείων». Η δικτατορία της 4 ης 34 ΑΓΤΟΓΛΟΥ Π.., ό.π., σελ παρ

41 41 Αυγούστου 1936 ανέστειλε το άρθρο 11 του Σ 1864/1911 και έλαβε ειδικά µέτρα κατά των σωµατείων, ειδικά των επαγγελµατικών σωµατείων. Με την εισαγωγή το 1946 του ΑΚ, του οποίου τα άρθρα ρυθµίζουν τα σωµατεία και τις απλές ενώσεις προσώπων, καταργήθηκαν τα άρθρα 1-11, 24-28, 31 και του Ν 281/1914. Το καθεστώς της 21 ης Απριλίου 1967 εξέδωσε το Νδ 795/1971 «περί σωµατείων και ενώσεων» και 890/1971 «περί επαγγελµατικών σωµατείων και ενώσεων», που καταργήθηκαν µε το άρθρο 1 παρ. 1 του Νδ 42/1974 «περί αποκαταστάσεως των συνδικαλιστικών ελευθεριών και ρυθµίσεως συναφών θεµάτων». Ο Ν 2151/1920 αντικαταστάθηκε από τον Ν 330/1976 «περί επαγγελµατικών σωµατείων και ενώσεων και διασφαλίσεως της συνδικαλιστικής ελευθερίας», ο οποίος αντικαταστάθηκε µε τη σειρά του από το Ν 1264/1982 «για τον εκδηµοκρατισµό του συνδικαλιστικού κινήµατος και την κατοχύρωση των συνδικαλιστικών ελευθεριών των εργαζοµένων». Επίσης, ο αναγκαστικός Ν 2189/1940 «περί σωµατείων των ειδικώς αναγνωρισµένων ως φιλανθρωπικών» αντικαταστάθηκε µε το Νδ1111/1972 «περί φιλανθρωπικών σωµατείων».

Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ-ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Ι. Γένεση

Διαβάστε περισσότερα

1ο Κεφάλαιο Το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι στα πλαίσια του άρθρου 12 του Συντάγµατος

1ο Κεφάλαιο Το δικαίωµα του συνεταιρίζεσθαι στα πλαίσια του άρθρου 12 του Συντάγµατος Πρόλογος Η κατοχύρωση και η προστασία του δικαιώµατος της συνένωσης ή του συνεταιρίζεσθαι στο άρθρο 12 του ελληνικού Συντάγµατος δίνει σάρκα και οστά στο εύστοχο αρχαίο απόφθεγµα «η ισχύς εν τη ενώσει».

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΚΑΤΑΧΡΗΣΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ(α.25παρ.3Σ) Με τον όρο γενικές συνταγµατικές αρχες εννοούµε ένα σύνολο

Η ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΚΑΤΑΧΡΗΣΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ(α.25παρ.3Σ) Με τον όρο γενικές συνταγµατικές αρχες εννοούµε ένα σύνολο εργασία 1η σχεδιαγραµµα 1)εισαγωγή:έννοια γενικών συνταγµατικών αρχών 2)ειδικότερα, η απαγόρευση κατάχρησης δικαιώµατος α)έννοια β)καθιέρωση της αρχής γ)εκταση εφαρµογής και σχέση α.25παρ3σ και 281 ΑΚ

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Δημόσια νομικά πρόσωπα 17/5/2016 Ίδρυση Ιδρύονται με Νομοθετική πράξη Κανονιστική πράξη βάσει νομοθετικής εξουσιοδότησης Σε ορισμένες περιπτώσεις, με βάση το εταιρικό δίκαιο Όχι

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα Θέμα: Θρησκευτική Ελευθερία Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα αναφορικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο Διδάσκοντες: Δημητρόπουλος Ανδρ., Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο Διοικητικό Δίκαιο 1 ο Μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο Διοικητικό Δίκαιο 1 ο Μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Εισαγωγή στο 1 ο Μέρος Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η :

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΗΜΟΣΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ. 1. Ν. 1667/1986,Αστικοί συνεταιρισμοί και άλλες διατάξεις.

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ. 1. Ν. 1667/1986,Αστικοί συνεταιρισμοί και άλλες διατάξεις. ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ 1. Ν. 1667/1986,Αστικοί συνεταιρισμοί και άλλες διατάξεις. Αρ. 1 1. Αστικός συνεταιρισμός είναι εκούσια ένωση προσώπων με οικονομικό σκοπό, η οποία, χωρίς να αναπτύσσει δραστηριότητες αγροτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Καθορίζοντας το γενικό περιεχόµενο ενός δικαιώµατος, µε διατάξεις δικαίου στο πλαίσιο γενικής σχέσης, προσδιορίζονται τα ανώτατα όρια άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 Κεφάλαιο πρώτο: ΙΙ. Η διοίκηση, ΙΙΙ. Το διοικητικό δίκαιο (σελ. 16 25) Σκοπός των ως

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση Διοικητικό Δίκαιο Ι Διοικητικό Δίκαιο: Κομμάτι δικαίου που μας συνοδεύει από τη γέννηση μέχρι το θάνατο μας. Είναι αδύνατον να μην βρεθούμε μέσα σε έννομες σχέσεις διοικητικού δικαίου. Μαθητική σχέση έννομη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 11 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ-ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ-ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ-ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ Στουραϊτου Παρασκευή ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ. ηµητρόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ:

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ: ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ: 2009-2010 ΘΕΜΑ: «Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΦΥΤΡΟΥ ΛΥΔΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Πρόλογος 2. Ο Κανονισμός της βουλής 3. Η αρχή της αυτονομίας 4. Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΚΟΤΣΙΝΟΝΟΥ

ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ  ΜΑΡΙΑ ΚΟΤΣΙΝΟΝΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ» ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΚΟΤΣΙΝΟΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατιωτικό προσωπικό και Ανθρώπινα Δικαιώματα. Πρόσφατες Εξελίξεις στην Ελλάδα

Στρατιωτικό προσωπικό και Ανθρώπινα Δικαιώματα. Πρόσφατες Εξελίξεις στην Ελλάδα Στρατιωτικό προσωπικό και Ανθρώπινα Δικαιώματα Πρόσφατες Εξελίξεις στην Ελλάδα Τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι εννοιολογικά αδιαίρετα και ορίζουν το κοινωνικό δικαίωμα της ανθρώπινης ύπαρξης. Πράγματι, η

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Ενότητα 4: Ο συνεταιριστικός θεσμός Ιστορική εξέλιξη και συνεταιριστικές αρχές Δρ. Ανδρονίκη Καταραχιά Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 24-12-2013 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/24-12-2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ Λάρισα, 17 Οκτωβρίου 2014 T:#211#770#0#670! F:#211#770#0#671! E:!info@gmlaw.gr! W:!www.gmlaw.gr! Πινδάρου!7,!10671!Αθήνα! Δοµή Εισήγησης I. Άρση περιορισµών συµµετοχής εργοληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η γενική αρχή του σεβασµού και της προστασίας της ανθρώπινης αξίας

Η γενική αρχή του σεβασµού και της προστασίας της ανθρώπινης αξίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΑΡΘΡΟ 49 Β ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 10.4 Κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων 10.4 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1/15 Κοινωνία Επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 4: Πηγές του Δικαίου

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 4: Πηγές του Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4: Πηγές του Δικαίου Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Σχολής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο των προσωπικών εταιρειών Δίκαιο των κεφαλαιουχικών εταιρειών

Δίκαιο των προσωπικών εταιρειών Δίκαιο των κεφαλαιουχικών εταιρειών Το εμπορικό δίκαιο διακρίνεται σε: Δίκαιο των προσωπικών εταιρειών Δίκαιο των κεφαλαιουχικών εταιρειών Προσωπικές εταιρείες: οι εταιρείες στις οποίες λαμβάνεται υπόψη το προσωπικό στοιχείο, τα πρόσωπα

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 2: Κράτος Δικαίου 2

Συνταγματικό Δίκαιο Ενότητα 2: Κράτος Δικαίου 2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2: Κράτος Δικαίου 2 Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Σχολής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο Η οικονομική ελευθερία υπό το πρίσμα της επιχειρηματικής ελευθερίας Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Σχολής Α.Π.Θ. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ,ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ,ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ,ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ,2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές 21.4.93 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. L 95/29 ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Διάγραμμα Περιεχομένων ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Εισαγωγικά...23 Ι. Θρησκευτική Ελευθερία...25 Α. Γενικά...25 Β. Ελευθερία της θρησκευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Οικονομικήελευθερία Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 3 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η Θεσµική Προσαρµογή των Συνταγµατικών ικαιωµάτων ΙΙ (ΣτΕ 438/2001)

Θέµα εργασίας. Η Θεσµική Προσαρµογή των Συνταγµατικών ικαιωµάτων ΙΙ (ΣτΕ 438/2001) Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1382/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 24/2014

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1382/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 24/2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 27-02-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1382/27-02-2014 Α Π Ο Φ Α Σ Η 24/2014 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος, στην

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 Ευθύνη του Δημοσίου Έννοια ευθύνης του Δημοσίου υποχρέωση του Δημοσίου, των ΟΤΑ, των ΝΠΔΔ, να αποζημιώσουν τρίτα πρόσωπα για ζημίες που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τοµέας ηµοσίου ικαίου Συνταγµατικό ίκαιο Αθήνα, ΤΟ ΣΛΟΒΕΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ 1991 ΚΑΙ

Τµήµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τοµέας ηµοσίου ικαίου Συνταγµατικό ίκαιο Αθήνα, ΤΟ ΣΛΟΒΕΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ 1991 ΚΑΙ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Νοµικό Τµήµα Τµήµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τοµέας ηµοσίου ικαίου Συνταγµατικό ίκαιο Αθήνα, 11 2 2004 Υπό : Ευσταθίας Αγγελοπούλου ΤΟ ΣΛΟΒΕΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ 1991 ΚΑΙ Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΜΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΜΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΜΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 1.1 Γενικά για τις εταιρικές επιχειρήσεις... 15 1.2 Διάκριση των οικονομικών μονάδων... 17 1.2.1

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ. Άρθρο 78 Σωµατείο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ. Άρθρο 78 Σωµατείο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ [ ] Άρθρο 78 Σωµατείο Ένωση προσώπων που επιδιώκει σκοπό µη κερδοσκοπικό αποκτά προσωπικότητα όταν εγγραφεί σε ειδικό δηµόσιο βιβλίο (σωµατείο) που τηρείται στο πρωτοδικείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΠΕΡΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΠΕΡΓΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Προλογικό σημείωμα... Αντί προλόγου... ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 1. Έννοια του δικαιώματος της απεργίας... 1 Εννοιολογικά γνωρίσματα... 2 α. Αποχή από την εργασία... 2 β. Συλλογική αποχή... 2 γ. Αγωνιστικός

Διαβάστε περισσότερα

94/14.04.2014) προστασίας και αξιοποίησης

94/14.04.2014) προστασίας και αξιοποίησης Άρθρο 23 του 94/14.04.2014) ν. 4258/2014 Ακίνητα του Δημοσίου Περιφερειακών Πάρκων προστασίας και αξιοποίησης (ΦΕΚ Α Δημιουργία περιβαλλοντικής 1. Ακίνητα που ανήκουν κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 6 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 6 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 6 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΝΕΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ - ΣΗΜΑΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Ενώσεις Σωµατεία

Θέµα: Ενώσεις Σωµατεία ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πανεπιστηµιακό έτος 2006 2007 Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ ΡΕΑΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΖΕΡΒΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Ορισμός εμπορικής πράξης (σελ.77) 2. Αντικειμενικό, υποκειμενικό, μικτό και σύστημα οργανωμένης επιχείρησης.(σελ.77-79) 3. Πρωτότυπα(φύσει) εμπορικές πράξεις του χερσαίου

Διαβάστε περισσότερα

1.Κατεύθυνση «ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ»

1.Κατεύθυνση «ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ» 1.Κατεύθυνση «ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ» Αστικό Δίκαιο Ενωσιακής προέλευσης (Κοινοτικό Αστικό Δίκαιο) Ερμηνεία των Νομών και Δικαιοπραξιών Ειδικά θέματα στο σύστημα της Αδικοπρακτικής Ανώμαλη εξέλιξη των συμβάσεων

Διαβάστε περισσότερα

περιεχόμενα Πρόλογος 17 Κεφ. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΑΙΚΑΙΟΥ

περιεχόμενα Πρόλογος 17 Κεφ. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΑΙΚΑΙΟΥ περιεχόμενα Πρόλογος 17 Κεφ. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΑΙΚΑΙΟΥ 1.1. Ορισμός εμπορικού δικαίου και εμπορίου 20 1.2. Συστήματα καθορισμού της εμπορικότητας 21 1.3. Το σύστη μα εμπορ ικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντάκτης ομάδας

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντάκτης ομάδας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η προστασία της Συνδικαλιστικής Δράσης... 4 1.1 Γενικά... 4 1.2 Ατομική προστασία εργαζομένων... 4 1.3 Προστασία της ίδιας της Συνδικαλιστικής Οργάνωσης... 4 1.4 Προστασία της Συνδικαλιστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος...VII

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος...VII ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...VII ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Εισαγωγή 1. Αντικείμενο έρευνας... 1 2. Ο συναλλακτικός τύπος του Κονσόρτσιουμ στην ιστορική του διάσταση... 4 Ι. Η εξελικτική πορεία του Κονσόρτσιουμ στον ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο Κοινωνικής Αλληλεγγύης & Περιφερειακής Ανάπτυξης

ίκτυο Κοινωνικής Αλληλεγγύης & Περιφερειακής Ανάπτυξης ίκτυο Κοινωνικής Αλληλεγγύης & Περιφερειακής Ανάπτυξης Κύκλος εργασιών στον κόσµο κατά το 2011 Οι 300 µεγαλύτερες συνεταιριστικές επιχειρήσεις στον κόσµο παρά την ύφεση αύξησαν τον κύκλο εργασιών του από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ Α.Σ. ΚΙΛΕΛΕΡ

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ Α.Σ. ΚΙΛΕΛΕΡ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ Α.Σ. ΚΙΛΕΛΕΡ Άρθρο 1 ο Ο παρών κανονισμός είναι υποχρεωτικός για όλα τα μέλη του Συνεταιρισμού. Άρθρο 2 ο Ο Συνεταιρισμός αποσκοπεί, με την ισότιμη συνεργασία και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο Ειδικές μορφές στέρησης της ιδιοκτησίας και λοιποί θεμιτοί περιορισμοί της/ρήτρες συλλογικής διαπραγμάτευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Δημόσια νομικά πρόσωπα 16/5/2016 Έννοια Δημόσια νομικά πρόσωπα Νομικά πρόσωπα Περιουσία με δημόσιο χαρακτήρα Προνόμια δημόσιας εξουσίας Δημόσια νομικά πρόσωπα: εφαρμογή καθ ύλην

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Συντοµογραφίες ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΙΚΑΙΟΥ 1. Εννοιολογικός προσδιορισµός 1. Σύνολο ειδικών διατάξεων 2. Η εξυγίανση ως µορφή συλλογικής εκτέλεσης 3. Ανάγκη συνύπαρξης εξυγιαντικής

Διαβάστε περισσότερα

για τα 30 χρόνια από την ίδρυση της Ένωσης των Ευρωπαίων ικαστών για τη ηµοκρατία και Ελευθερίες [MEDEL].

για τα 30 χρόνια από την ίδρυση της Ένωσης των Ευρωπαίων ικαστών για τη ηµοκρατία και Ελευθερίες [MEDEL]. ΨΗΦΙΣΜΑ για τα 30 χρόνια από την ίδρυση της Ένωσης των Ευρωπαίων ικαστών για τη ηµοκρατία και Ελευθερίες [MEDEL]. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ- ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ- ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Τον Ιούνιο 1985, µια οµάδα ευρωπαίων δικαστικών λειτουργών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η : ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Οι δημόσιες δαπάνες - Ο έλεγχος των δημοσίων δαπανών

Οι δημόσιες δαπάνες - Ο έλεγχος των δημοσίων δαπανών Δημοσιονομικό Δίκαιο ΠΜΣ 2016-2017 Οι δημόσιες δαπάνες - Ο έλεγχος των δημοσίων δαπανών Ανδρέας Τσουρουφλής 10.1.2017 Δημόσιες δαπάνες Εκτέλεση Προϋπολογισμού Διενέργεια δημοσίων εσόδων Διενέργεια δημοσίων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. 1.1.Χαρακτηριστικά του Δικαίου Ετερόνομοι κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Συντοµογραφίες 11 Πρόλογος 13 Εισαγωγή 15

Συντοµογραφίες 11 Πρόλογος 13 Εισαγωγή 15 Πίνακας περιεχοµένων Συντοµογραφίες 11 Πρόλογος 13 Εισαγωγή 15 1. Ανθρωπογεωγραφία 19 2. Οι εξελίξεις στην οικονοµία 37 2.1. Ο πρωτογενής τοµέας της οικονοµίας 37 Tεχνογνωσία, συνέχειες, τοµές 55 2.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙ. Οι επιµέρους διατάξεις

ΙΙ. Οι επιµέρους διατάξεις Εισηγητική Έκθεση επί του προεδρικού διατάγµατος «Ίδρυση νοµικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου µε τη µορφή ανώνυµης εταιρείας για την αξιοποίηση και τη διαχείριση της περιουσίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας : Ερµηνεία του Άρθρο 78 παρ. 5 του Συντάγµατος (Εξαίρεση από την απαγόρευση της κανονιστικής φορολογικής αρµοδιότητας).

Θέµα εργασίας : Ερµηνεία του Άρθρο 78 παρ. 5 του Συντάγµατος (Εξαίρεση από την απαγόρευση της κανονιστικής φορολογικής αρµοδιότητας). Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ 05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ Η αρχή της ισότητας είναι άρρηκτα συνυφασµένη µε την πολιτική και την ατοµική ελευθερία, στις οποίες θεµελιώνεται η έννοια της ηµοκρατίας. Σε όλα τα δηµοκρατικά

Διαβάστε περισσότερα

I. ΑΝΩΝΥΜΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ

I. ΑΝΩΝΥΜΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ I. ΑΝΩΝΥΜΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ α) Ι ΡΥΣΗ ΑΕ [1] Στοιχεία ΑΕ Σελ. 3 [2] Ιδρυτική πράξη και καταστατικό ΑΕ Σελ. 5 [3] Ελάχιστο υποχρεωτικό περιεχόµενο καταστατικού ΑΕ - Τροποποίηση αυτού Σελ. 6 [4] Eπωνυµία AE και

Διαβάστε περισσότερα

Τους συνεταιρισμούς τους διακρίνουμε στις εξής κατηγορίες:

Τους συνεταιρισμούς τους διακρίνουμε στις εξής κατηγορίες: Συνεταιρισμός είναι εμπορική εταιρία με νομική προσωπικότητα της οποίας ο αριθμός των συνεταίρων και το κεφάλαιο είναι μεταβλητά. Σκοπός είναι η συνεργασία των μελών η πρόοδος της ιδιωτικής οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΟΥ ΝΟΜΟΥ «ιασυνοριακές Συγχωνεύσεις Κεφαλαιουχικών Εταιρειών»

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΟΥ ΝΟΜΟΥ «ιασυνοριακές Συγχωνεύσεις Κεφαλαιουχικών Εταιρειών» B ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕ ΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΝΟΜΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΟΥ ΝΟΜΟΥ «ιασυνοριακές Συγχωνεύσεις Κεφαλαιουχικών Εταιρειών» Το φερόµενο προς συζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ: Η ΤΡΙΤΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ: Η ΤΡΙΤΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ: Η ΤΡΙΤΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Σε περίπτωση απόλυσης εργαζόµενης µε απόφαση του ιοικητικού Συµβουλίου του Συνεταιρισµού όπου εργαζόταν, λόγω οικονοµικών δυσχερειών,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ : Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΛΟΥΚΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΘΗΝΑ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2003

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ : Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΛΟΥΚΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΘΗΝΑ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2003 Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου --------------------------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Σχολιασµός της υπ αριθµ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη περιεχομένων. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Ο δικαστικός έλεγχος της διοικήσεως και η έννομη προστασία του ιδιώτη

Σύνοψη περιεχομένων. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Ο δικαστικός έλεγχος της διοικήσεως και η έννομη προστασία του ιδιώτη Σύνοψη περιεχομένων Συντομογραφίες... XVII Γενική βιβλιογραφία... XXIII Ι. Ελληνικό διοικητικό δικονομικό δίκαιο... XXIII ΙΙ. Αλλοδαπό διοικητικό δικονομικό δίκαιο...xxviii Παραπομπές στην νομοθεσία και

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 21/11/2016. Αρ. Πρωτ Προς: ΔΙΟΙΚΗΤΗ Γ.Ν ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΔΙΟΙΚ.ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

Αθήνα, 21/11/2016. Αρ. Πρωτ Προς: ΔΙΟΙΚΗΤΗ Γ.Ν ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΔΙΟΙΚ.ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΕΝΩΣΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΤΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ε.Ν.Ε.)- Ν.Π.Δ.Δ. Ταχ. Δ/ση :Β. Σοφίας 47 Τ.Κ. :106 76 Αθήνα Τηλ. :210-3648044 Φαξ :210-3648049 Email : info@enne.gr Πληρ.: Αριστείδης

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 3 Ιανουαρίου 2007 Α.Π. : 605

Αθήνα 3 Ιανουαρίου 2007 Α.Π. : 605 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΟΤΑ ΤΜΗΜΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ Πληροφορίες: Α. Κωστοπούλου Ταχ. /νση: Σταδίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΥΠ. ΑΡΙΘ.: 5 Αθήνα, 24 Μαΐου 2013 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΚ/ ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και τις Οµοσπονδίες δύναµης ΓΣΕΕ

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΥΠ. ΑΡΙΘ.: 5 Αθήνα, 24 Μαΐου 2013 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΚ/ ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και τις Οµοσπονδίες δύναµης ΓΣΕΕ 1 Γ.Σ.Ε.Ε. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΥΠ. ΑΡΙΘ.: 5 Αθήνα, 24 Μαΐου 2013 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΚ/22-5-2013 ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και τις Οµοσπονδίες δύναµης ΓΣΕΕ Θέµα: «Καθολικότητα ισχύος των όρων της ισχύουσας από 14-5-2013

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο Δημόσιος τομέας/οικονομική Ελευθερία Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Σχολής Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ.Σ.Ε.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Σας κοινοποιούµε την επιστολή που έστειλε η Γ.Σ.Ε.Ε. στην Ένωση ικαστών και Εισαγγελέων και στον ικηγορικό Σύλλογο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1 ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ Ακριβές αντίγραφο από το πρωτότυπο που κατετέθην στα βιβλία εταιρειών του Πρωτοδικείου Αθηνών µε αυξ. Αριθµό 5427 το οποίο θεωρήθηκε για την νόµιµη σήµανση, Αθήνα, 6 Απριλίου 2006. Εταίροι:

Διαβάστε περισσότερα