ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΑΡΜΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΟΥΝΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΑΡΜΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΟΥΝΑΣ"

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΜΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ : ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΑΡΜΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΟΥΝΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : ΚΑΛΟΜΕΝΙΔΟΥ ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΜΑΤΘΙΟΥ ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΜΠΙΜΠΙΚΑ ΜΑΡΙΑ Καβάλα, Νοέμβριος

2 Δηλώνουμε ότι είμαστε συγγραφείς αυτής της πτυχιακής και ότι κάθε βοήθεια την οποία είχαμε για την προετοιμασία της είναι πλήρως αναγνωρισμένη και αναφέρεται στην πτυχιακή εργασία. Επίσης, έχουμε αναφέρει τις όποιες πηγές από τις οποίες κάναμε χρήση δεδομένων, ιδεών ή λέξεων, είτε αυτές αναφέρονται ακριβώς, είτε παραφρασμένες. Επίσης, δηλώνουμε ότι αυτή η πτυχιακή εργασία προετοιμάστηκε από εμάς ειδικά για τις απαιτήσεις του προγράμματος σπουδών του Τμήματος Βιομηχανικής Πληροφορικής του ΤΕΙ Καβάλας. ΚΑΛΟΜΕΝΙΔΟΥ ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΜΑΤΘΙΟΥ ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΜΠΙΜΠΙΚΑ ΜΑΡΙΑ 1

3 Ευχαριστίες Με την ολοκλήρωση αυτής της εργασίας αισθανόμαστε την ανάγκη να ευχαριστήσουμε τα πρόσωπα που μας βοήθησαν για να γίνει αυτή η εργασία. Ευχαριστούμε, την καθηγήτρια μας κ. Αικατερίνη Μήτσα καθηγήτρια εφαρμογών, για το χρόνο της, την υπομονή και για όσα μας έχει διδάξει έως τώρα. τον κ. Λεωνίδα Πουλιόπουλο, καθηγητή εφαρμογών στο ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας στο τμήμα Διεθνούς Εμπορίου παραρτήματος Καστοριάς, για την παροχή πληροφοριών και βιβλιογραφίας. Το προσωπικό της Δημόσιας Κεντρικής Ιστορικής Βιβλιοθήκης Σιάτιστας, για τη βοήθεια που πρόσφερε στη συλλογή βιβλιογραφικών αναφορών. Τον κ. Ιωάννη Μπιμπίκα, ιδιοκτήτη εκτροφείου γουνοφόρων ζώων, για την φιλοξενία στη μονάδα του, καθώς επίσης και το προσωπικό της επιχείρησης <<BIBIKAS FURS>>, για την παροχή στοιχείων και τη δυνατότητα φωτογράφησης. Όλους όσους μας βοήθησαν με το δικό τους τρόπο και πιστεύουμε είναι αρκετοί. Τέλος, ευχαριστούμε τις οικογένειες μας για την υπομονή, κατανόηση και για όλα όσα συνεχίζουν να κάνουν για εμάς. 2

4 Περιεχόμενα Περίληψη... 4 Τι είναι το ERP... 6 Η Ιστορία της Γούνας... 9 Διαχρονική εξέλιξη του κλάδου Εκτροφεία Γουνοφόρων Ζώων Παραγωγή και Πωλήσεις Παραρτήματα Α Η Εφαρμογή Β Εγχειρίδιο Χρήσης Γ Δομή Πινάκων Βάσης Δεδομένων Δ Κώδικα Κυρίως Εφαρμογής Πηγές και Βιβλιογραφία

5 Περίληψη Περιληψη Η εταιρία μας ειχε την αναγκη για μηχανογραφηση της επιχειρησης της. Παρατηρηθηκαν ότι ευτυχως οι αναγκες σε πρωτη φαση ηταν σχετικα περιορισμενες. Και αυτό διοτι η επιχειρηση ασχολειται με την παραγωγη και απευθειας σε πωληση και όχι σε διανομη ή δικτυο πωλησεων ώστε να εχουμε περισσοτερα επιπεδα Οι βασικες λοιπον εργασιες είναι : Καταχωρηση ζωων Καταχωρηση των προιοντων που παραγουν Πωληση τους Εξοδα επιχειρησης Φυσικα στις αναγκες αυτές προστεθηκαν τοσο οι ανθρωπινοι ποροι και φυσικα σχετικες αναφορες για την εκτυπωση στατιστικων δεδομενων και συνοπτικων αποτελεσματων. Κατά συνεπεια δημιουργηθηκαν : Καταχωρηση υπαλληλων Εκτυπωσεις πωλησεων Εκτυπωσεις ζωων Τελος για την σωστη «οπτικη» εικονα της επιχειρησης, δημιουργηθηκε μια εξτρα δυνατοτητα εκτυπωσης της «κατοψης» Ετσι η διαχειριση είναι σαφως ευκολοτερη. Διοτι εχουμε έναν πληρη ελεγχο του εργατικου δυναμικου, τη κατασταση εξοδων του, εξοδα επιχειρησης. Το σημαντικοτερο είναι όμως ότι επειδη τα ζωα εχουνε έναν μοναδικο κωδικο στο κλουβι, αυτό εχει καταχωρηθει στη βαση δεδομενων και μπορει να γινει ταυτοποιηση και ελεγχος με όλα τα δεδομενα αυτου. Φυσικα μπορουμε να εχουμε πληθος επιλογων στους συνδιασμους των πωλησεων βασει της τριχας (χρωμα και υφη) και μας δινει μεγαλη ανεση στην επεκταση των προιοντων που πουλαμε. Επεκταση Μελλοντικες αλλαγες και προσθηκες θα μπορουσαν να αφορουν επεκταση της επιχειρησης όπως : Δικτυο πωλητων (κερδη, ποσοστα, πωλησεις, στοχοι) Δικτυο καταστηματων (υπαλληλοι, προμηθευτες, εξοδα, πωλησεις) Μεταφορες (οδηγοι, δρομολογια, gps) 4

6 Περίληψη Σε περιπτωση που επιχειρηση μας δυναται να επεκταθει σε ολοκληρη την Ελλαδα μπορει να δημιουργηθουν δικτυα καταστηματων (με εκ νεου υπαλληλους κλπ). Επισης δικτυο πωλητων και αντιπροσωπων και σαφως χρηση μεταφορικων με πολλαπλα οχηματα, οδηγους, δρομολογια. Ακομη και με τη χρηση της τεχνολογιας GPS, onlineκαταγραφη των σημειων των οχηματων του στολου 5

7 Τι είναι το ERP Τι είναι το ERP; ERP σημαίνει σχεδιασμός επιχειρηματικών πόρων, ένα σύστημα λογισμικού με στόχο να λειτουργήσει σαν κορμός για όλοι της επιχείρηση. Τα αρχικά ERP χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν ένα γενικό και αρκετά ασαφές σύνολο δραστηριοτήτων χάρη στις οποίες μια επιχείρηση διαχειρίζεται σημαντικά τμήματα των εργασιών της όπως ο σχεδιασμός νέων προϊόντων, η αγορά πρώτων υλών και ανταλλακτικών, η συντήρηση εξοπλισμού, η παρακολούθηση αποθήκης, η διαχείριση παραγγελιών και η εξυπηρέτηση πελατών. Συνήθως, το ERP αποτελείται από μια σειρά διαδικασίες, καθώς και λογισμικό κατασκευασμένο ειδικά για να τις υποστηρίζει. Αν και ο όρος χρησιμοποιείται ακόμη ευρέως η μόδα του ERP έχει ουσιαστικά περάσει, κυρίως επειδή το αντικείμενό του είναι τόσο γενικό που κανείς δεν καταλάβαινε τι ακριβώς εννοούσε (ή αν νόμιζε ότι καταλάβαινε, η ερμηνεία του ήταν πάντα πολύ διαφορετική από εκείνη του διπλανού του). Γι' αυτό και σήμερα αν θέλουμε να είναι "In" μια συζήτησή για επιχειρηματικές διαδικασίες είναι προτιμότερο να αναφερόμαστε στο CRM. Το ERP ενσωματώνει βασικές επιχειρηματικές και διοικητικές διαδικασίες για τη παροχή μιας αφ υψηλού εικόνα από το τι γίνεται στην επιχείρησή σας. Το ERP καταγράφει τα οικονομικά της επιχείρησης, τα δεδομένα των ανθρώπινων πόρων και (αν είναι εφικτό) όλες τις κατασκευαστικές πληροφορίες όπως η θέση στην αποθήκη και πότε πρέπει να μεταφερθεί ένα εξάρτημα από τις αποθήκες στο κατάστημα πωλήσεων. Ο ηγέτης στο ERP με το μεγαλύτερο μερίδιο, και εφευρέτης της αγοράς σε ένα βαθμό, είναι η Γερμανική SAP AG με το λογισμικό R/3. ΆλλοιμεγάλοιπαίκτεςείναιPeopleSoftInc., OracleCorp., BaanCo. NVandJ.D. Edwards&Co. Πάντα είχαμε λογισμικό για αυτές τις διαδικασίες. Ναι, αλλά κάθε κομμάτι του πάζλ ήταν από διαφορετικό κατασκευαστή λογισμικού, και αυτά τα κομμάτια δεν επικοινωνούσαν μεταξύ τους. Το λογιστικό σύστημα δεν αντάλλαζε δεδομένα με το κατασκευαστικό, για παράδειγμα. Τουλάχιστον όχι χωρίς σκάλισμα και πείραγμα και ξαναγράψιμο από τους ειδικούς το τμήματος πληροφορικής.. 6

8 Τι είναι το ERP Η ιδέα πίσω από το ERP είναι ότι το λογισμικό χρειάζεται να επικοινωνεί σε όλες τις λειτουργίες. Με ένα ERP σύστημα, το οικονομικό τμήμα μπορεί να εκδώσει ένα ένταλμα πληρωμής (επιταγή), μόλις ο υπεύθυνος αποθήκης επιβεβαιώσει ότι η παραγγελία έχει παραληφθεί από την αποθήκη. Ανάλογα, το τμήμα τιμολόγησης μπορεί να εκδώσει τιμολόγιο μόλις ο υπάλληλος για τις αποστολές επιβεβαιώσει ότι η παραγγελία είναι στο φορτηγό στο δρόμο για τον πελάτη. Όλα αυτά γίνονται με την ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση και γραφική εργασία.. Το ERP στοχεύει στην αναπαραγωγή των επιχειρηματικών διαδικασιών (πως καταγράφουμε μια πώληση, πως ελέγχουμε τις εντολές για μισθοδοσία των υπαλλήλων) στο λογισμικό, να κατευθύνει τους εργαζόμενους που είναι υπεύθυνοι για αυτές τις διαδικασίες βήμα προς βήμα και να αυτοματοποιήσει όσες διαδικασίες θέλουμε.. Η κεντρική ιδέα πίσω από το ERP είναι ότι οι διάφορες λειτουργίες του λογισμικού πρέπει να επικοινωνούν ανάμεσα στα τμήματα της επιχείρησης. Σε ένα σύστημα ERP, η λογιστική εφαρμογή μπορεί να πληρώσει έναν προμηθευτή, μόλις ο υπεύθυνος υπάλληλος επιβεβαιώσει την παραλαβή των αγαθών στην αποθήκη. Ομοίως οι εφαρμογές που τιμολογούν μπορούν να εκδώσουν ένα τιμολόγιο αμέσως μόλις ο υπεύθυνος υπάλληλος επιβεβαιώσει ότι τα εμπορεύματα είναι τοποθετημένα στο φορτηγό για αποστολή στον πελάτη. Όλα αυτά γίνονται με την ελάχιστη δυνατή ανθρώπινη παρέμβαση και γραφική εργασία. Ακούγετε υπέροχο. Κανένα πρόβλημα; Μόνο αν θεωρείτε την αποτυχία ενός πολύ δαπανηρού έργου πρόβλημα. Οι υποσχέσεις του ERP είναι μεγάλες αλλά το ίδιο και το κόστος σε χρόνο, προσπάθεια και χρήμα. Η εφαρμογή του συστήματος σε μια επιχείρηση συνήθως περιλαμβάνει την αλλαγή στις επιχειρηματικές διαδικασίες, που σημαίνει, τον τρόπο εργασίας των ανθρώπων. Οπότε οι εργαζόμενοι αντιστέκονται σε αυτές τις αλλαγές, που μπορεί να είναι μεγάλο αγκάθι για την επιχείρηση και συνήθως επιβάλει ότι τα στελέχη θα τελειοποιήσουν της ικανότητές τους για επιβολή των διοικητικών αλλαγών. Με προσεκτικό σχεδιασμό, παρόλα αυτά, το ERP μπορεί να λειτουργήσει και να βελτιώσει τις εργασίες της επιχείρησης. 7

9 Τι είναι το ERP Ο σκοπός του ERP είναι να αναπαράγει τις επιχειρηματικές διαδικασίες (πως καταγράφουμε μια πώληση, πως ελέγχουμε το ωράριο των εργαζομένων και το μισθοδοσία) με το λογισμικό, καθοδηγώντας τους υπαλλήλους της επιχείρησης που είναι αρμόδιοι για τις διαδικασίες αυτές βήμα προς βήμα και αυτοματοποιώντας όσες διαδικασίες χρειάζεται. Υπάρχουν και μειονεκτήματα: Αν θεωρείτε τις αποτυχίες που κόστισαν εκατομμύρια μειονέκτημα τότε ναι υπάρχει. Οι υποσχέσεις που δίνει το ERP είναι μεγάλες το ίδιο μεγάλες όμως είναι και οι απαιτήσεις σε χρόνο, προσπάθεια αλλά και χρήματα. Η εγκατάσταση του λογισμικού σε μία επιχείρηση περιλαμβάνει συνήθως την μεταβολή των επιχειρησιακών διαδικασιών, δηλαδή ο τρόπος που οι εργαζόμενοι κάνουν την δουλειά τους αλλάζει. Έτσι οι αντίσταση των υπαλλήλων στις αλλαγές αυτές, μπορεί να είναι ένα σημαντικό αγκάθι για την επιχείρηση και συνήθως απαιτεί από τα στελέχη της επιχείρησης να «ξεσκουριάσουν» τις διοικητικές τους δεξιότητες για αλλαγές. Με προσεκτικό προγραμματισμό όμως το ERP μπορεί να λειτουργήσει κάνοντας την λειτουργία της επιχείρησης αποτελεσματικότερη. 8

10 Η Ιστορία της Γούνας Η ιστορία της Γούνας 1. ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1.1 Γενικά Σχετικά με την προέλευση της γουνοποιίας, καθώς και την εξέλιξή της βάσει βιβλιογραφικών αναφορών, προκύπτει ότι απόψεις που υποστηριζόταν κατά καιρούς θεωρούνται αβάσιμες, όπως για παράδειγμα, ότι η γουναρική εμφανίστηκε κατά την Βυζαντινή εποχή ή πως οι Εβραίοι έφεραν αυτή στην Καστοριά. Στη συνέχεια θα γίνει ανάλυση των απόψεων αυτών, ενώ στο τέλος θα εξαχθούν και τα ανάλογα συμπεράσματα. 1.2 Ιστορικά Στοιχεία της προέλευσης της Γουναρικής για την περιοχή της Καστοριάς Σύμφωνα με τον Πουλιόπουλοπιστεύεται ότι: Η βιοτεχνία της γουνοποιίας ξεκινά να αναπτύσσεται κατά τους χρόνους της Τουρκοκρατίας (15 ος αι.) Οι Τούρκοι τιτλούχοι, και όχι οι Βυζαντινοί άρχοντες, αποτέλεσαν την αιτία να ασχοληθούν οι Καστοριανοί με την γουνοποιία Οι Καστοριανοί έμαθαν, τόσο την τέχνη της επεξεργασίας του δέρματος, όσο και την επεξεργασία των αποκομμάτων αυτών στην Κωνσταντινούπολη. Οι γούνες χρησιμοποιούνταν κατά πλείστον όχι μόνο ως ενδυμασία, αλλά και ως ένδειξη πολιτικού βαθμού, οι οποίες προσφέρονταν ως αριστείο πολιτικής και στρατιωτικής αρετής. Επί Τουρκοκρατίας γινόταν μεγάλη χρήση των δερμάτων της αλεπούς, τα οποία μεταφερόταν από την Ρωσία, την Αμερική και την Λειψία. Γενικώς τα γουναρικά από το δέρμα της αλεπούς ήταν τα πλέον συνηθισμένα χειμερινά ενδύματα των Τούρκων την εποχή αυτή. 9

11 Η Ιστορία της Γούνας Επίσης σαν γουναρικά χρησιμοποιούνταν: 1) Τα Σαμούρια, τα σημερινά Βιζόν, χρώματος βαθύ κίτρινου με μπλε απόχρωση. H χρήση αυτών των πολύτιμων γουναρικών ήταν μεγάλη. 2) Οι Σκίουροι ή βερβερίτσες (γαλλικά Petitgris). 3) Τα περιβόητα κακούμια, είδος μικρού λευκού σκίουρου. Εκείνη την εποχή, διεξαγόταν μεγάλο εμπόριο με τη Ρωσία, απ όπου αγοραζόταν κατεργασμένα τα δέρματα, τα οποία πωλούνταν σε σορούς των σαράντα δερμάτων. Για τους βασιλείς, στην Ευρώπη και τη Ρωσία κατασκευάζονταν τα κακούμια, ως βασιλικό ένδυμα, επικαλυπτόμενα με κόκκινο σηρικό ύφασμα. 4) Τα κουνάβια. 5) Ο Ζαρδαβάς (άγρια γάτα η οποία ζει στην Τουρκία). 6) Το Σιντζάπι (μικρό τεφρόχρωμο ζώο της Ρωσίας, όμοιο με το λευκό σκίουρο, το κακούμι). Από το δέρμα της ράχης αυτού γινόταν οι σιντζοπόγουνα και από το δέρμα της κοιλιάς αντίστοιχα το ψευδοκακούμι (γελαντζί). 7) Τα Καρακουλάκια (λίγκες: παρδάλεις της Αμερικής) δίνανε λευκά γουναρικά με μαύρες κηλίδες και μακρύ πέλος. 8) Οι Παρδάλεις, καπλάνια στα τούρκικα (λευκά και στη ράχη λευκόφαια με μαύρα στίγματα) χρησιμοποιήθηκαν ως χειμερινή ενδυμασία επί Τουρκοκρατίας και μάλιστα ήταν περιζήτητα διότι οι γουνοποιοί πολλαπλασιάζανε τις κηλίδες κόβοντας τες από άλλα μέρη του ζώου και τοποθετώντας τες εκεί όπου θα έδειχνε πιο όμορφο. Τις αμερικανικές παρδάλεις οι Τούρκοι τις ονόμαζαν «καρακουλάκ», δηλαδή μελανώτια, από το μαύρο χρώμα των αυτιών τους. Αν ληφθεί υπόψη ότι τα παραπάνω είδη χρησιμοποιούνταν από τους Τούρκους κατά τους χρόνους της Τουρκοκρατίας και ότι τα ίδια είδη παράγονταν από τη βιοτεχνία της Καστοριάς την ίδια εποχή, όπως προκύπτει από γραπτά κείμενα, συμπεραίνεται ότι η βιοτεχνία της γουνοποιίας της Καστοριάς έχει την αρχή της την εποχή αυτή. Διότι η ανάγκη ικανοποίησης της έντονης ζήτησης γουναρικών από τους Τούρκους, αποτέλεσε το οικονομικό κίνητρο για τη δημιουργία ανάλογων απασχολήσεων τόσο στην Καστοριά, όσο και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας. Ιστορικώς είναι βεβαιωμένο ότι υπήρξαν και αναπτύχθηκαν επί Τουρκοκρατίας βιοτεχνίες, κυρίως στις πόλεις εκείνες στις οποίες υπήρχαν εγκατεστημένοι πολλοί Τούρκοι και κυρίως στρατιωτικοί και τιτλούχοι. Οι περιορισμένοι οικονομικοί πόροι των περιοχών αυτών, η φτώχια των κατοίκων, η έλλειψη μόνιμης εργασίας, η προοπτική της διαρκούς 10

12 Η Ιστορία της Γούνας απασχόλησης, καθώς επίσης το προσοδοφόρο του επαγγέλματος και η απόκτηση ισχυρής δύναμης υπό τον Τούρκικο ζυγό, αποτέλεσαν τα κίνητρα για να ασχοληθεί ο πληθυσμός των πόλεων αυτών με τη γουνοποιία. Η Καστοριά δεν είχε το αποκλειστικό προνόμιο καθώς πιστεύεται. Υπήρξαν επί Τουρκοκρατίας και άλλες ανθούσες σχετικές βιοτεχνίες και στις: Σιάτιστα, Κοζάνη, Θεσσαλονίκη, Διδυμότειχο, Αδριανούπολη, Φιλιππούπολη Καλλίπολη, Αίνο, Σηλυβρία, Χίο και Ιωάννινα. Στις πόλεις αυτές υπήρχαν γουνοποιοί οργανωμένοι σε συντεχνίες (σινάφιαρουσφέτια) και μάλιστα από τα πιο ισχυρά του τόπου. Στα Ιωάννινα επί Τουρκοκρατίας υπήρχαν πάνω από 50 εργαστήρια γουναρικής, απασχολώντας το καθένα εργάτες. Υπήρχε συνεπώς ανθούσα βιοτεχνία ανάλογη της οποίας εμφανίζεται μόνο στην περιοχή της Καστοριάς και της Σιάτιστας μεταπολεμικώς. Το ότι αυτές οι βιοτεχνίες δεν σώζονται στις περισσότερες από αυτές τις πόλεις, οφείλεται στο γεγονός ότι αυτές περιορίστηκαν μόνο στην ικανοποίηση της τοπικής καταναλωτικής ζήτησης. Γι αυτό, όταν στα τέλη του 18ου αιώνα σημειώθηκε μεταβολή στον τρόπο ενδυμασίας (μόδας) και τα γουναρικά υποσκελίσθηκαν από τα λεπτά φθηνά Ευρωπαϊκά υφάσματα, η εργασία των γουναράδων σημείωσε κάμψη. Οι γουνοποιοί μη μπορώντας να ανταγωνιστούν αυτά, άλλαξαν επάγγελμα και αυτές οι βιοτεχνίες σιγά-σιγά έσβησαν. Το «μέγα σινάφι των γουναράδων» της Κωνσταντινούπολης έχασε και αυτό την παλιά του αίγλη, παρήκμασε και εν συνεχεία χρεοκόπησε. Το φαινόμενο αυτό άλλωστε ήταν γενικό και παρατηρήθηκε όπου λειτουργούσαν συντεχνίες των γουνοποιών επί Τουρκοκρατίας. Το ότι διατηρήθηκε η βιοτεχνία της γουνοποιίας, στην Καστοριά, την Σιάτιστα και την Θεσσαλονίκη μετά την αποχώρηση των Τούρκων, οφείλεται σε λόγους οικονομικούς. Οι βιοτεχνίες αυτές δεν αρκέσθηκαν στην τοπική κατανάλωση, αλλά διεύρυναν την αγορά τους, παρά τις δύσκολες συνθήκες από την Τουρκοκρατία. Στην Ανατολή (Κωνσταντινούπολη, Αλεξάνδρεια, Συρία, Βηρυτό), στη Δυτική Ευρώπη και στη συνέχεια στην Αμερική, μη εξαρτώμενες πια από την τοπική κατανάλωση, όπως και συνέβαινε αρχικά, αλλά από αυτή του εξωτερικού, όπως γίνεται και σήμερα στην Καστοριά και την Σιάτιστα. Ο βασικός λόγος είναι ότι ακόμη κι επί Τουρκοκρατίας, οι βιοτεχνίες αυτές κατόρθωσαν να γίνουν εξαγωγικές και ανταγωνιστικές. Γι αυτό μετά την αποχώρηση των Τούρκων ή την αλλαγή του συρμού, για να αναπληρώσουν την πτώση της ζήτησης των γουναρικών τοπικώς, στράφηκαν προς την αγορά του εξωτερικού. 11

13 Η Ιστορία της Γούνας Απομένει τώρα να καθοριστεί σε ποια εποχή της Τουρκοκρατίας δημιουργήθηκε η βιοτεχνία της Καστοριάς. Έχοντας υπ όψιν ότι αντίστοιχες βιοτεχνίες δημιουργήθηκαν σε πόλεις, όπου υπήρχαν καταναλωτικά κέντρα γουναρικών, με πελάτες τους Τούρκους, δεν μένει παρά να αναζητηθεί ιστορικώς, πότε κατελήφθη η Καστοριά και πότε εγκαταστάθηκαν σε αυτή οι Τούρκοι. Αυτό είναι γνωστό πως συνέβη το 1385 και η εγκατάσταση των Τούρκων σε αυτή, χρονολογείται από τις αρχές του 15ου αιώνα όπως προκύπτει από τα «ναμάζια» (κτήρια προσκυνήματος) του 15ου αιώνα. Από το ημερολόγιο του Ενετού άρχοντα Marinsanuto ( ) γνωστοποιείται ότι η Καστοριά ήταν έδρα του Φάιτ Πασά το Η πληροφορία αυτή είναι πολύ σημαντική, διότι βοηθά να προσδιοριστεί η αρχή της βιοτεχνίας της Καστοριάς, συσχετίζοντας αυτή με τα παρακάτω στοιχεία: 1) Το ότι η Καστοριά κατά το τέλος του 15 ου αιώνα ήταν έδρα πασά και ότι υπήρχαν κτίρια προσκυνήματος των Τούρκων από τότε, τεκμηριώνει κατ αρχήν ότι ήταν εγκατεστημένοι σ αυτή πολλοί Τούρκοι αυτή την εποχή. 2) Εάν συσχετιστεί το παραπάνω γεγονός με ιστορικά δεδομένα εκ των οποίων βεβαιώνεται ότι: οι Τούρκοι έκαναν μεγάλη χρήση γουναρικών, οι Σουλτάνοι επέβαλαν στους αξιωματικούς του στρατού να φοράνε τα γουναρικά και είχαν «πραματευτάδες» για την προμήθεια τους και ότι οι στρατιωτικοί χρησιμοποιούσαν γουνοποιούς οι οποίοι επέβλεπαν τους τεχνίτες γουναράδες στα στρατόπεδα τους, ονομαζόμενοι ως πρωτογούναροι (κιουρκζήμπασοι), είναι λογικό να προσδιοριστεί η αρχή της βιοτεχνίας στην Καστοριά, τον 15 ο αιώνα. Τα παραπάνω ιστορικά δεδομένα δικαιολογούν τη γέννηση της βιοτεχνίας, διότι η υφιστάμενη έντονη ζήτηση για γουναρικά μόνο από μία τοπική αγορά θα ήταν αδύνατο να ικανοποιηθεί, εφόσον ήταν γνωστό ότι η έλλειψη συγκοινωνιών και η μεγάλη απόσταση από την κεντρική αγορά (Κωνσταντινούπολη) θα δημιουργούσε προβλήματα επικοινωνίας. Ήταν αναγκαίο λοιπόν ως εκ τούτου να ιδρυθούν στην Καστοριά οι σχετικές απασχολήσεις και να βρεθούν οι ειδικοί τεχνίτες, οι οποίοι υπό την καθοδήγησή του αρχιγούναρη θα κατασκεύαζαν τα γουναρικά για λογαριασμό των Τούρκων. Αλλιώς, θα ήταν υποχρεωμένοι να μεταφέρουν την πρώτη ύλη (γουνοφόρο δέρμα) και τους ειδικούς τεχνίτες από την Κωνσταντινούπολη. Εάν ληφθεί υπ όψιν, ότι και σήμερα ακόμη, παρά τη μηχανοποίηση μεγάλου μέρους παραγωγικής διαδικασίας, υπάρχει έλλειψη εργατικών χεριών στη γουνοποιία, 12

14 Η Ιστορία της Γούνας γίνεταιαντιληπτό, ότι η έλλειψη εργατικής δύναμης εκείνη την εποχή ήταν μεγάλη, δεδομένου ότι η παραγωγή γουναρικών τότε, ήταν εξ ολοκλήρου χειροποίητη και ως εκ τούτου υπήρχε ανάγκη περισσοτέρων εργατών. Επομένως, λόγοι οικονομικό-εμπορικοί, επέβαλαν την εξεύρεση αυτών στην περιοχή όπου βρισκόταν. Η Καστοριά ήταν φτωχή και δεν υπήρχαν άλλοι πλουτοπαραγωγικοί πόροι εκτός της αλιείας από τη λίμνη, η οποία ήταν παγωμένη καθ όλη τη διάρκεια του χειμώνα. Υπήρχαν έτσι οι προϋποθέσεις, για τον προσανατολισμό του πληθυσμού προς το προσοδοφόρο επάγγελμα του γουνοποιού και την γέννηση αυτής της βιοτεχνίας. Η βιοτεχνία της γουνοποιίας στην Καστοριά και την Σιάτιστα, είναι βιοτεχνία κυρίως παραγωγής γουναρικών εξ αποκομμάτων 1. Η βιοτεχνία αυτή είναι δευτερογενής, από το γεγονός ότι προηγήθηκε η βιοτεχνία του δέρματος, την οποία έμαθαν οι Καστοριανοί στην Κωνσταντινούπολη από τους Τούρκους. Τουλάχιστον επί τρείς αιώνες (15ος -17ος) οι Καστοριανοί ασχολούνταν με τα δέρματα, ενώ η τέχνη της επεξεργασίας του «κομματιαστού» (το ρούχο που είναι φτιαγμένο από αποκόμματα) ακολούθησε αργότερα. Υποστηρίχθηκε ότι αυτό έγινε μετά τον 17ο αιώνα, όταν άρχισε το εμπόριο μεταξύ της Καστοριάς, της Λειψίας και της Βενετίας. Ακόμη ότι εκεί (αορίστως), έμαθαν να επεξεργάζονται αποκόμματα και να κατασκευάζουν γουναρικά. Εάν η τέχνη επεξεργασίας εξ αποκομμάτων, είναι εφεύρεση των Καστοριανών, ή αυτή μεταφέρθηκε από την Δυτική Ευρώπη ή από την Ρουμανία δεν μπορεί να υποστηριχθεί με σιγουριά λόγο έλλειψης επαρκών στοιχείων. Εάν ληφθεί όμως υπ όψιν ότι η όλη τεχνική ορολογία είναι τουρκική και ότι η τέχνη της παραγωγής γουναρικών από δέρμα, έχει προέλευση την Κωνσταντινούπολη, λογικό είναι να γίνει αποδεκτό, ότι και η τέχνη της επεξεργασίας των γουναρικών εξ αποκομμάτων, έχει πατρίδα επίσης την Κωνσταντινούπολη. Από αυτή την κεντρική αποθήκη γουναρικών διοχετεύονταν γουναρικά στην Τουρκία και την Ανατολή, στην οποία γίνεται χρήση γουναρικών και προ του 10ου αιώνα. Ήδη από τον 8ο αιώνα στο Τσάνγκ-Αν, πρωτεύουσα της Κίνας τότε, οι γούνες ήταν περισσότερο κοινό ένδυμα, απ ότι στην Νέα Υόρκη τον 20ο αιώνα. 13

15 Η Ιστορία της Γούνας 1.3 Ιστορικά Στοιχεία της προέλευσης της Γουναρικής για την περιοχή της Σιάτιστας Από το 14ο αιώνα αρχίζει η ανάπτυξη της Σιάτιστας ως εμπορικού κέντρου. Μεγάλο μέρος τον κατοίκων της ασχολούνταν με το εμπόριο των υφασμάτων, ερίων, δερμάτων, αγγείων, γουναρικών κ.α. Οι υπόλοιποι με τη βοήθεια των ζώων, ασχολούνταν με τις μεταφορές (αγωγιάτες) και ένα μικρό μερίδιο ήταν κατ αποκλειστικότητα γεωργοί και κτηνοτρόφοι. Με το πέρασμα του χρόνου κατέστη κέντρο του εμπορίου, του μεγαλύτερου μέρους της Μακεδονίας και της Ηπείρου με διακλαδώσεις των εμπορικών οίκων στην Αυστρία, τη Βενετία, τη Γερμανία και αλλού. Είναι γνωστό ότι το 1691 κατεργαζόταν στη Σιάτιστα οι «μηλόγουνες». Έτσι ονομαζόταν οι γούνες οι οποίες γινόταν από το πιο ερυθρό και πυκνό μέρος της εμπρόσθιας ωμοπλάτης της αλεπούς. Το πιο ξανθό και αραιό τμήμα του ζώου λεγόταν «πεχλές», ο λαιμός «βογάζι», η κοιλιά «ναφές», τα κεφάλια «καφάδες» και τα μάγουλα «ντίπια». Τα παραπάνω μαρτυρούν ότι κατασκευάζονταν γουναρικά από τα αντίστοιχα μέρη του ζώου και αποδεικνύουν ότι λειτουργούν ήδη από τον 17ο αιώνα βιοτεχνίες επεξεργασίας γουναρικών εξ αποκομμάτων. Οι γούνες αυτές γινόταν από τα μήλα της αλεπούς. Επίσης ένα άλλο είδος γούνας που φτιάχνανε, ήταν η αρνικόγουνα, από το δέρμα των αρνιών (Ζωγράφου, 2010). Το γεγονός ότι χρησιμοποιείται τούρκικη ορολογία, αποτελεί απόδειξη της τούρκικης πατρότητας της τέχνης. Όταν επιτράπηκε από τους Τούρκους η χρήση των γουναρικών και εκ μέρους των υπόλοιπων κατοίκων της Αυτοκρατορίας, η κατανάλωση των γουνών από τους Έλληνες, τους Αρμένιους και τους Εβραίους ήταν τόσο μεγάλη, που κατέστη αναγκαίο να εκδοθεί το 1713, σχετικό απαγορευτικό Σουλτανικό διάταγμα, διότι οι γούνες έγιναν δυσεύρετες. Αυτή η έλλειψη δερμάτων λοιπόν που παρουσιάστηκε ως αποτέλεσμα της μεγάλης επιθυμίας για κατοχή γουναρικών με σκοπό τον στολισμό και την επίδειξη, οδήγησε στην εξεύρεση και παραγωγή του υποκατάστατου του γουναρικού από δέρμα, το γουναρικό εξ αποκομμάτων. Το φθηνότερο κόστος αυτού σε σχέση με το δέρμα, καθώς και η άρση του περιορισμού από τους Τούρκους, δημιούργησε τη νέα βιοτεχνία, η οποία άνθησε στις πόλεις στις οποίες υπήρχε έντονη και διαρκή ζήτηση των νέων προϊόντων. Κατά το 1766 από τους 134 Εμπορικούς οίκους της Βιέννης, Τουρκικής υπηκοότητας, οι 82 ήταν Έλληνες, και οι περισσότεροι αυτών από τη Σιάτιστα.(Ενεπεκίδης, 1954) 14

16 Η Ιστορία της Γούνας Φαεινά δείγματα αυτής της ακμής και του πλούτου της (Φλωροχώρι αποκαλούνταν) αποτελούν τα σωζόμενα, ελάχιστα σήμερα σε αριθμό, αρχοντικά, ικανά όμως να μαρτυρήσουν το υψηλό βιοτικό οικονομικό και πολιτιστικό επίπεδο των κατοίκων της. Ο 17ος και 18ος αιώνας υπήρξαν για τη Σιάτιστα αιώνες προόδου και δόξας. Κατά τη διάρκεια αυτών ιδρύθηκαν πολλοί εμπορικοί οίκοι έχοντας κυρίως την έδρα τους στο εξωτερικό εισκομίζοντας τον πλούτο στη Σιάτιστα. Η ακμή αυτή διατηρήθηκε μέχρι το 1810, όταν εμφανίστηκε οικονομική κάμψη για λίγα χρόνια ευτυχώς. Χάρη της επέκτασης της επεξεργασίας των γουναρικών και της εντατικής αμπελοκαλλιέργειας, η Σιάτιστα ξαναβρήκε τον ρυθμό προόδου και οικονομικής ανάπτυξης που είχε. Η απασχόληση όμως αυτή των Σιατιστινών με το εμπόριο δεν ήταν ικανή να τουςαπορροφήσει και να τουςαποσπάσει από τη σκέψη της απελευθέρωσης της πατρίδας. Γι αυτό κατά τους χρόνους αυτούς πολλοί Σιατιστινοί αγωνίζονταν με όλα τα μέσα για την ελευθερία της πατρίδας. Έτσι υπό αυτές τις συνθήκες η γουνοποιία από το 1910 και μετά όχι μόνο δεν σημείωσε αύξηση της παραγωγής της, αλλά αντιθέτως κατά τα έτη υπέστη δεινή κρίση. Η ανταλλαγή των πληθυσμών μετά τη Μικρασιατική καταστροφή μείωσε την εμπορική κίνηση της Σιάτιστας. Η βιοτεχνία της επεξεργασίας δερμάτων (ταμπακαριά) βαθμιαίως εξαφανίστηκε. Έτσι κατά το 1940, 28 έτη μετά την απελευθέρωση της, η Σιάτιστα εμφάνιζε έντονα σημεία μαρασμού και οικονομικής κάμψης. Αυτή την εποχή οι κάτοικοι ασχολούνταν με τη Γεωργία (καπνοκαλλιέργεια και λιγότερο αμπελοκαλλιέργεια), κτηνοτροφία και λίγοι με την επεξεργασία της γούνας. Οι περισσότεροι ασχολούνταν όμως με την επεξεργασία του καπνού, όπου η αμοιβή ήταν ικανοποιητική σε σχέση με της υπόλοιπες ασχολίες. Σημαντικές πληροφορίες δίνονται από συνέντευξη που πραγματοποιήθηκε στις 30 Απριλίου 2003 στο πλαίσιο εργασίας της τότε φοιτήτριας Ευδοξίας Σαπνάρα, στο Τμήμα Επιστημών της Τέχνης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Η σημαντικότητα της συνέντευξης έγκειται στο γεγονός ότι ο συνεντευξιαζόμενος, κ. Αθανάσιος Τέρτης, βρισκόταν στην ηλικία των 96 χρόνων και ήταν ο μοναδικός εν ζωή γουναράς της γενιάς του. Ο κ. Αθανάσιος Τέρτης απεβίωσε λίγες μέρες μετά, στις 16 του Μάη. 15

17 Η Ιστορία της Γούνας Ο κ. Αθανάσιος Τέρτης, γεννημένος το 1907, αναμοχλεύοντας τις ζωντανές ακόμη μνήμες, ανάμεσα στα άλλα αναφέρει, με μεγάλη λεπτομέρεια και τα εξής πολύ σημαντικά για την ιστορία της γουνοποιίας στη Σιάτιστα του 19ου -20ου αιώνα: Ο παππούς του είχε τότε μαγαζί στον Μπούνο (περιοχή - γειτονιά στη Σιάτιστα), το οποίο μάλιστα περίπου το 1880 απασχολούσε 30 άτομα προσωπικό μαζί με την οικογένεια του και ως επί το πλείστον γυναίκες που έραβαν. Ο κ. Αθανάσιος Τέρτης άρχισε να δουλεύει στη γούνα από δεκατριών ετών. Τα εργαστήρια τότε ήταν κυρίως οικογενειακού χαρακτήρα, και ονομάζονταν «κιρχανάδες». Ο ένας του αδερφός, ο Μιχάλης, έφυγε και πήγε στη Γαλλία κατά το 1915 και δούλεψε εκεί ως γουναράς. Ο άλλος του αδερφός, ο Νίκος, έφυγε και αυτός για την Αμερική κατά το 1920 όπου δούλεψε και αυτός εκεί ως γουναράς. Ακολούθησαν η μητέρα του και η αδερφή του, οι οποίες ήξεραν και αυτές την τέχνη της γούνας. Γίνεται φανερό λοιπόν πως ξεκίνησε δειλά δειλά η μετανάστευση τα δύσκολα εκείνα χρόνια προς εύρεση δουλειάς και μιας καλύτερης ζωής. Χάρη σ αυτούς τους τολμηρούς μετανάστες λοιπόν, συνεχίζεται η δουλειά στη γούνα και αυτό χάρη στη συνεργασία με αυτούς που έμεναν πίσω και τη δούλευαν με πολύ κόπο. Μετά την απελευθέρωση του 1945 η μετανάστευση γινόταν πια μαζικά, κυρίως στην Αμερική και δευτερευόντως στην Αυστραλία, όπως και συνεχίστηκε μέχρι το Κατά τη δεκαετία αυτή ο αριθμός των μεταναστών είναι ο μεγαλύτερος που εμφανίζει η Σιάτιστα από το Από το 1955 άρχισε η μετάβαση στη Δυτική Γερμανία κυρίως γουνεργατών και γουνεμπόρων, με συνέπεια τη μείωση της μετανάστευσης στην Αμερική και την Αυστραλία κατά σημαντικό ποσοστό. Στη Σιάτιστα, αναφέρει ο κ. Τέρτης, η γούνα δουλεύονταν πολλά χρόνια ξεκινώντας τότε με τα αρνάκια πριν από το 1900, τα οποία τα έβαζαν σαν εσωτερικό στα γυναικεία παλτό που έκαναν και στο τέλος μπροστά, στη μόστρα θα λέγαμε σήμερα, και στον ποδόγυρο και τις μανσέτες, βάζανε ως υλικό το σαμούρι όπως ονόμαζαν τότε το βιζόν. Αυτό λοιπόν το μέρος από σαμούρι ονομάζονταν Μπορντούρα και με αυτές ασχολήθηκαν πολλά χρόνια οι γουναράδες εκείνης της εποχής. Επίσης με μικρά κομματάκια από σαμούρι, συραμμένα στο χέρι, έκαναν τις σαμουρόγουνες και σαμουροπατσιάδες (γούνες από πόδια ή αποκόμματα ποδιών του δέρματος του σαμουριού). Στη συνέχεια, περίπου το 1907, άρχισαν να δουλεύουν το κομματιαστό και έφτιαχναν τις μπότες (bodies), πλέτερ, όπως ονομάζονται σήμερα. Μεγάλα κομμάτια γούνας 16

18 Η Ιστορία της Γούνας αποτελούμενα από τα αποκόμματα των υλικών που δούλευαν εκείνη την εποχή, δηλαδή τα αρνάκια, τις αλεπούδες, και τα σαμούρια. Τότε το ήρθαν οι δύο πρώτες μηχανές γουναρικής, Singer, στη Σιάτιστα στην ιδιοκτησία του κ. Τέρτη και του Θωμά Μπόραβου, πρώτο μηχανικό γούνας στη Σιάτιστα. Ό,τι παραγόταν στη Σιάτιστα, μεταφερόταν στα Γιάννενα και στην Κωνσταντινούπολη προς πώληση. Με τα χρήματα που εισέπρατταν, αγόραζαν πάλι από εκεί την πρώτη ύλη, το σαμούρι (βιζόν) και τις αλεπούδες, η οποία εισάγονταν κυρίως από την Μόσχα. Κατά αυτό τον τρόπο λοιπόν γινόταν το εμπόριο εκείνη την εποχή. Κατά το 1930, δουλευόταν το σκούνξ, το οποίο ανήκει και αυτό στην κατηγορία των αλεπωειδών και χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα. Μ αυτό έφτιαχναν γιακάδες, εσάρπες κ.α., τα οποία τα έστελναν ως επί το πλείστον στη Γαλλία και τη Λειψία της Γερμανίας, μετά τον πόλεμο του Η Σιάτιστα, διατηρούσε 4-5 βυρσοδεψεία, ταμπακιά όπως ονομάζονταν, στα οποία κατεργάζονταν με επιμέλεια δέρματα και κατεργασμένα τα πουλούσαν στη Θεσσαλονίκη και στην Κοζάνη, τα οποία ήταν περιζήτητα. Τις χρονολογίες αυτές όπου γίνεται αναφορά, οι γουναράδες στη Σιάτιστα ήταν ελάχιστοι, περίπου 10, ίσως και λιγότεροι πριν από την ελευθέρωση της Σιάτιστας (1912). Όπως μας αναφέρει ο κ. Τέρτης, μετά τον πόλεμο του 40 ήτανε πρόεδρος των γουναράδων και τα μέλη δεν ξεπερνούσαν τα 17. Επίσης, όταν ξεκίνησε η διεθνής έκθεση γύρω στο 1950, ελάμβαναν μέρος οι Σιατιστινοί γουνοποιοί. Το 1962, άρχισε η ζήτηση των γουναρικών. Διευρύνθηκαν οι αγορές του εξωτερικού και έτσι ξεκίνησε κι η Σιάτιστα, η οποία είχε δημιουργήσει παράδοση στην επεξεργασία της γούνας, να αυξάνει την παραγωγή της και να απασχολεί κάθε μέρα όλο και μεγαλύτερο αριθμό εργατών, ώστε μετά βεβαιότητας να προβλέπεται ότι, κατά τα επόμενα χρόνια αντί ανεργίας, θα υπάρχει έλλειψη εργατικών χεριών (Βαρβέρης, 1984). Το 1962 υπήρχαν 71 εργαστήρια γουναρικής με 580 εργάτες. Ο συνολικός αριθμός των εργαζομένων με τη γούνα ανέρχονταν στους 700 περίπου. Αρκετά από τα εργαστήρια διατηρούσαν καταστήματα πωλήσεων στην Αθήνα και άλλα είχαν αντιπροσώπους και καταστήματα στο εξωτερικό, ιδίως στη Γερμανία. Τα παλιά ανεπαρκή εργαστήρια, στους στενούς και ανθυγιεινούς χώρους των σπιτιών, σχεδόν εξαφανίστηκαν, και στη θέση τους υψώθηκαν σύγχρονα, καθ όλα τέλεια εργαστήρια. 17

19 Η Ιστορία της Γούνας Γενικά, χάρη κυρίως στη γούνα ανεστάλη η οικονομική κάμψη και ο μαρασμός τον οποίο εμφάνισε η Σιάτιστα από την απελευθέρωση της από του Τούρκικου ζυγού και μετά. Στη Σιάτιστα η γούνα προόδευε σιγά-σιγά σε σύγκριση με την Καστοριά, που αυτή την περίοδο είχε πλήρη απασχόληση του ντόπιου πληθυσμού της και είχε αρχίσει από τότε να φέρνει από τα γειτονικά χωριά εργάτες και να τους μαθαίνει την τέχνη. Από το ένα μεγάλο ποσοστό των εργατικών χεριών της Σιάτιστας, που είχαν μάθει τη γουναρική, απασχολούνταν για λογαριασμό των Καστοριανών. Δούλευαν δηλαδή εργολαβία στη Σιάτιστα, παίρνοντας την πρώτη ύλη από την Καστοριά και παραδίδοντάς την επεξεργασμένη. Εκείνη την εποχή οι εργοδότες ήταν λίγοι και δεν μπορούσαν να απασχολήσουν όλους τους υπάρχοντες γουνεργάτες. Η δε διάθεση της γούνας γινόταν ως επί το πλείστον στην εγχώρια αγορά της Ελλάδας, όπου η απορροφητικότητα ήταν περιορισμένη. Η άνθιση και ακμή της γούνας και παράλληλα η οικονομική ευημερία της Σιάτιστας αρχίζει από το 1962 και μετά. Σ αυτό συνετέλεσε κατά κύριο λόγο η οικονομική ανάρρωση της Ευρώπης και κυρίως της Γερμανίας, η οποία από τότε άρχισε να εξελίσσεται στην κυριότερη δύναμη της Ευρώπης και σιγά-σιγά άρχισε να απορροφά όλο και περισσότερες ποσότητες των παραγόμενων γουναρικών της Καστοριάς και της Σιάτιστας, δίνοντας έτσι τεράστιο άλμα στη γουνοπαραγωγή εφοδιάζοντας τες συγχρόνως με την απαραίτητη πρώτη ύλη, που την εμπορία την έκαναν ορισμένοι έμποροι κυρίως Καστοριανοί Χορδατζήδες από όπου προμηθεύονταν οι μικροί, τότε, βιοτέχνες της Σιάτιστας. Θα ήταν παράλειψη την κρίσιμη αυτήν περίοδο να μην αναφερθεί η τεράστια συμβολή των αδελφών Γ. Παπαγεωργίου στο άλμα της γουνοπαραγωγής της Σιάτιστας. Ο Νίκος Παπαγεωργίου, με τον αδελφό του Λεωνίδα, ξεκίνησαν με μία βιοτεχνία στη Σιάτιστα (υπό την επίβλεψη του Νίκου Παπαγεωργίου), η οποία προμήθευε κατά κύριο λόγο την αποθήκη γουναρικών στη Γερμανία που δημιούργησε ο Λεωνίδας. Η βιοτεχνία αυτή κατέληξε να θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα εργοστάσια παγκοσμίως, καθώς 3-4 παρόμοια υπήρχαν στον κόσμο. Η οικογένεια Παπαγεωργίου, αποτέλεσε και αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους ευεργέτες της Σιάτιστας. Στο εργοστάσιο αυτό επεξεργάζονταν πάνω από άγρια ζώα, βιζόν, αλεπούδες, ρακούν και άλλα είδη, από την επεξεργασία του δέρματος μέχρι την τελική μορφή του έτοιμου ενδύματος. Στη συνέχεια εξαγόταν στη Γερμανία, όπου βρισκόταν και η έδρα και από εκεί σε όλα τα κράτη του κόσμου. 18

20 Η Ιστορία της Γούνας Γύρω στους 250 γουνεργάτες και γουνεργάτριες, όλων των ειδικοτήτων (κόπτες, μηχανικούς, φοδραρίστριες) απασχολούσε το εργοστάσιο. Επίσης, παρείχε εργασία σε άλλους εργάτες που εργάζονταν τα είδη τους εργολαβικά. Η επιχείρηση σήμερα διοικείται από τα παιδιά τους. Οι Γιώργος και Μάρκος Παπαγεωργίου, υιοί του Νίκου Παπαγεωργίου, διευθύνουν το εργοστάσιο στη Σιάτιστα, καθώς ο Αλέκος Παπαγεωργίου, υιός του Λεωνίδα, διευθύνει την αποθήκη στη Γερμανία. Το εργοστάσιο σήμερα απασχολεί 40 άτομα και δίνει εργολαβία σε 15 εργαστήρια, αποτελούμενα από δύο ή τρείς εργάτες το καθένα. Εκτός από τους αδελφούς Παπαγεωργίου, υπήρξαν και συνεχίζουν να υπάρχουν οικογένειες καθοριστικές στην ανάπτυξη της γούνας στη Σιάτιστα. Αναφέρονται εδώ μόνο οι αδελφοί Παπαγεωργίου, διότι με την εμπορία των γουναρικών τα πρώτα χρόνια συνέβαλαν τα μέγιστα στην πρόοδο της γουνοπαραγωγής της Σιάτιστας. Έτσι, από το 1962 έως το 1980 η πρόοδος της γούνας συνεχίζονταν αδιάκοπα, οι γουνοποιοί έμποροι έφτασαν από που ήταν το 1962, το 1980 αισίως τους 800 και να απασχολούν όλο το εργατικό δυναμικό της πόλης περίπου 3000 άνδρες και γυναίκες, αλλά συγχρόνως να φέρνουν και εργατικά χέρια από τα γειτονικά χωριά της Σιάτιστας και της Κοζάνης και τους μαθαίνουν την τέχνη της γούνας. Πολλοί από αυτούς εγκαταστάθηκαν μόνιμα στην πόλη μας και σιγά-σιγά άνοιξαν και αυτοί δικά τους μαγαζιά και έγιναν γουνοποιοί-έμποροι. Γύρω στους 1000 υπολογίζονται οι ξένοι εργάτες που ήρθαν από την γύρω περιοχή και έμαθαν την τέχνη της γούνας, συμβάλλοντας στην αύξηση της παραγωγής και συγχρόνως στην αύξηση των κερδών των εργοδοτών τους. Το 1983 γίνεται πλήρης απασχόληση του εργατικού δυναμικού της Σιάτιστας και έντονη ζήτηση εργατών από όλους τους βιοτέχνες. Το 80% του πληθυσμού της πόλης απασχολείται με τη γουνοπαραγωγή και όλοι οι άλλοι επαγγελματίες της Σιάτιστας οφείλουν την δική τους ευημερία στη γουνοποιία. Η μετανάστευση σταμάτησε τελείως και άρχισε η παλιννόστηση αρκετών από τους μετανάστες της περιόδου , οι οποίοι και αυτοί ασχολούνται με την γούνα. Η Σιάτιστα γνώρισε μία άνευ προηγουμένου οικονομική άνθιση και θεωρούνταν από τις πλέον ευημερούσες πόλεις της Ελλάδας, με βιοτικό επίπεδο από τα υψηλότερα της χώρας, ίσως και της Ευρώπης. Άλλοτε πάλι γνώρισε μία περίοδο οικονομικής άνθισης, όταν λεγόταν λόγω του πλούτου της «Φλωροχώρι», αλλά εκείνη η περίοδος ωχριά μπροστά σε αυτήν την οικονομική άνθηση της εποχής του

21 Η Ιστορία της Γούνας Έχει πια αναδειχθεί η Σιάτιστα ως το δεύτερο κέντρο γούνας μετά την Καστοριά. Πλήθος καταστημάτων (βιτρινών) έχουν ανοίξει με πανελλήνια φήμη και χιλιάδες επισκέπτες έρχονται από όλη την Ελλάδα να αγοράσουν την γούνα από την πηγή της, από πρώτο χέρι. 1.4 Διεθνείς συνεργασίες Σιατιστινών και Καστοριανών εμπόρων Κατά τον 7ο, 8ο και 9ο αιώνα, οι Χαζάροι, οι Σκανδιναβοί Βίκινγκς, οι Μογγόλοι και οι Ρώσοι, από τον 9ο μέχρι τον 13ο αιώνα, τροφοδοτούν την Κωνσταντινούπολη με γουναρικά, τα οποία αγόραζαν μουσουλμάνοι έμποροι από την Βαγδάτη με ανταλλαγή μπαχαρικά, μεταξωτά κ.λπ. Στην Κωνσταντινούπολη λοιπόν, συρρέουν έμποροι και τεχνίτες για να μάθουν περισσότερα πράγματα και να βελτιώσουν την τέχνη τους. Επιστρέφοντας έτσι στις πατρίδες τους, μετέφεραν και τους νέους τρόπους εργασίας, τους οποίους έμαθαν στην Πόλη. Και μόνο το γεγονός αυτό είναι αρκετό να εξηγήσει την υφιστάμενη ομοιομορφία στον επαγγελματικό και τεχνικό κλάδο των αποκομμάτων, σε πολλές πόλεις της Ελλάδας επί Τουρκοκρατίας. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατά την διάρκεια του 18ου αιώνα εκτός από ζάχαρη, καφέ, γυαλικά, κ.α. εισήγαγε και ακριβά Ρώσικα γουναρικά που έφερναν στην Κωνσταντινούπολη Έλληνες και Αρμένιοι έμποροι. Με τον φόβο ότι οι κάτοικοι της Ρωσίας, ή οι απεσταλμένοι στην Υψηλή Πύλη θα κρατούσαν το ρευστό χρήμα που θα έπαιρναν, πουλώντας τα ακριβά τους γουναρικά και δεν θα τους έδιναν παρά τις πιστωτικές επιστολές που θα είχαν εκδοθεί από τη Ρωσική Αυλή και που θα πλήρωναν με υποτιμημένο Ρωσικό νόμισμα, οι Ρώσοι έμποροι γουναρικών δεν τολμούσαν να μεταφέρουν τα εμπορεύματα τους στην Οθωμανική πρωτεύουσα. Οι Έλληνες και οι Αρμένιοι της Κωνσταντινούπολης, οι Έλληνες και οι Βλάχοι από τη Θεσσαλία, την Μακεδονία και την Ήπειρο, καθώς και ένας μικρός αριθμός Σλάβων και Βούλγαρων έγιναν έτσι οι αποκλειστικοί προμηθευτές των Οθωμανικών επικρατειών με Ρώσικα γουναρικά. Οι Ρώσοι έμποροι αποφεύγουν να πηγαίνουν στην Οθωμανική αυτοκρατορία και έτσι πήγαιναν στην Ρωσία οι Οθωμανοί έμποροι. 20

22 Η Ιστορία της Γούνας Αλλά αφ ότου οι έμποροι της Μόσχας και του Κιέβου διάλεγαν τα Ουγγρικά τσεκίνια, τα ιταλικά μεταξωτά και τα υφάσματα της Λειψίας, και αφού η Βιέννη και τα εμπορικά πανηγύρια της Λειψίας έγιναν οι καταλληλότεροι τρόποι όπου μπορούσε να βρει κανείς αυτά τα είδη, οι Οθωμανοί έμποροι πήγαιναν συχνά στη Λειψία ή στη Βιέννη πριν πάνε στην Ρωσία. Αναπτύχθηκε έτσι ένα εμπορικό τρίγωνο, που η μία κορυφή του βρισκόταν στην Κωνσταντινούπολη, στην Ονζουντζόβα και στα Ιωάννινα ή στην κοινότητα των γουναράδων της Καστοριάς, η άλλη στην Γερμανία και η τρίτη στο Nazhin, μία μικρή πόλη βορειοανατολικά του Κιέβου και στα νότια του Chernigon, ή και στο Κίεβο ή στην Μόσχα. Αυτό σημαίνει ότι η Καστοριά ήταν ήδη στις αρχές του 18ου αιώνα αναγνωρισμένη σαν βιοτεχνικό και εμπορικό κέντρο. Είναι γνωστό, από ιστορικά στοιχεία ότι το εμπόριο των γουνοποιών με τη Δυτική Ευρώπη και ιδιαίτερα με την Ιταλία, την Αυστροουγγαρία και τη Γερμανία άρχισε τον 17ο αιώνα. Πιο πριν διεξαγόταν εμπόριο με την Τουρκία και τις χώρες της Ανατολής (Αίγυπτο, Συρία). Επίσης ότι το εμπόριο δερμάτων με την Τουρκία γινόταν μέχρι τον 17ο αιώνα, όπως προκύπτει από πολλά γνωστά στοιχεία τα οποία έχουν αναφερθεί. Από το 1963 είχαν ξεκινήσει και ορισμένοι Σιατιστινοί να ταξιδεύουν στην Ευρώπη (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία) για να προμηθεύονται την πρώτη ύλη από πρώτο χέρι και σε πιο φθηνή τιμή. Έτσι, κάθε χρόνο όλο και περισσότεροι Σιατιστινοί ταξιδεύουν σε Ευρώπη και Αμερική-Καναδά, για την προμήθεια αυτής. Φυσικά όσον αφορά την Γερμανία, το επίκεντρο της γούνας εκείνη την εποχή αποτελούσε η Λειψία. Ασφαλώς από εκεί δεν έλλειπαν οι Έλληνες και οπωσδήποτε οι Καστοριανοί έμποροι, για τους οποίους αναφέρει ο Emil Brass, ότι με την γραφική τους ενδυμασία αναζωογονούσαν τους δρόμους της Λειψίας και περισσότερο φυσικά κατά τη διάρκεια της Έκθεσης, διότι από τους 300 εμπόρους οι 100 ήταν Έλληνες. Από το 1962 ο Λεωνίδας Παπαγεωργίου, επανερχόμενος από την Αμερική, εγκαταστάθηκε στη Δυτική Γερμανία. Εκεί άνοιξε αποθήκη γουναρικών και άρχισε να εφοδιάζει τα μεγάλα καταστήματα της Γερμανίας και αργότερα και άλλων χωρών με παλτά. Όσο η ζήτηση άρχισε να γίνεται μεγαλύτερη, αγόραζε όλο και περισσότερες ποσότητες παλτών που παράγονταν στη Σιάτιστα και στην Καστοριά. Το 1983 θεωρούνται οι μεγαλύτεροι γουνέμποροι της Ευρώπης μαζί με τον αδελφό του Νίκο. Ένα πολύ γνωστό όνομα από την νεώτερη Ελληνική Ιστορία, που άνηκε στην παροικία των γουναράδων της Ανατολικής Ευρώπης, είναι η οικογένεια Υψηλάντη, η οποία μαζί με 21

23 Η Ιστορία της Γούνας τους γουνεμπόρους Νικόλαο Σκουφά και Αθανάσιο Τσακάλωφ, ιδρυτικά μέλη της Φιλικής Εταιρίας, συνέβαλαν στην επανάσταση του Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα ο Ευρωπαϊκός και Ασιατικός χώρος δεν αρκεί στους γουνεμπόρους της Σιάτιστας και Καστοριάς. Έτσι, στα μέσα του προηγούμενου αιώνα, υπάρχουν στην Αργεντινή και συγκεκριμένα στο Buenos Aires, καλά οργανωμένοι Έλληνες, Σύριοι και Ιταλοί έμποροι. Στην Ευρώπη αρχίζει να έρχεται ο κορεσμός. Ο χορδάς στην Ευρώπη καταντά ασύμφορος. Ήδη οι προϋποθέσεις είχαν δημιουργηθεί, χρειαζόταν τώρα μια αφορμή, έτσι ώστε να ανοίξουν οι πόρτες για χιλιάδες γουνοποιούς, προς τις ΗΠΑ και πιο συγκεκριμένα την Νέα Υόρκη. Η μετανάστευση των γουναράδων δεν μπορεί να παρουσιαστεί, ανεξάρτητα από την μετανάστευση των υπόλοιπων Ελλήνων εκείνης της εποχής. Ήδη στατιστικές αναφέρουν ότι οι πρώτοι Έλληνες άρχισαν να μεταναστεύουν από το Λαμβάνοντας υπ όψη, ότι οι πρώτοι μετανάστες από την Σιάτιστα και την Καστοριά δεν ήταν άλλοι από τους Περπέσα και Σκαπέρδα αντίστοιχα, οι οποίοι έφυγαν το 1887, συμπεραίνεται, πως οι Σιατιστινοί και οι Καστοριανοί συγκαταλέγονται στους πρώτους μετανάστες της Αμερικής. Εκείνη την εποχή (περίπου 1885), η μόνη χώρα που προμήθευε την Καστοριά χορδάδες ήταν η Γερμανία και ιδιαίτερα η Λειψία. Όταν όμως οι γουνέμποροι, πληροφορήθηκαν ότι στην Νέα Υόρκη υπήρχαν πολλοί χορδάδες πάμφθηνοι και επειδή κανείς δεν τους αγόραζε τους πετούσαν αφού ήταν άχρηστοι, αποτέλεσε την αφορμή ώστε να ξεκινήσουν γουνέμποροι και τεχνίτες να βρουν την τύχη τους στην μακρινή Αμερική. Εκεί μετά από πολλές προσπάθειες, αποτυχίες και απογοητεύσεις, διάφορες μικροδουλειές και μεγάλη φτώχεια, κατάφεραν, ο ένας μετά τον άλλο, να μαζέψουν χρήματα ώστε να αγοράσουν ένα σακουλάκι χορδά. Έτσι σιγά-σιγά βρήκαν τον προσανατολισμό τους, ίδρυσαν εργαστήρια όπου και εκεί άρχισαν να δουλεύουν και να στέλνουν χορδάδες στην πατρίδα. Το 1894 φτάνει στην Καστοριά η πρώτη ραπτομηχανή γουναρικής, γεγονός το οποίο έφερε αντιδράσεις διότι οι Καστοριανοί νόμιζαν πως η μηχανή θα αντικαταστούσε τη δουλειά των εργατών, πράγμα το οποίο, όπως αποδείχτηκε στη συνέχεια μόνο το αντίθετο αποτέλεσμα είχε. 22

24 Η Ιστορία της Γούνας Μετά τον πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο ενώ πήγαιναν όλο και λιγότεροι Έλληνες για αγορές στην Λειψία, δημιουργήθηκε μία μεγάλη Ελληνική παροικία, η οποία αποτελούνταν από δύο τάξεις. Η μία από επιφανείς φίρμες που ασχολούνταν με το χονδρεμπόριο και τις μεσιτείες, των οποίων οι εμπορικές σχέσεις ξεκινούσαν από την Ασιατική Τουρκία και έφθαναν μέχρι την Γαλλία, την Αγγλία και την Αμερική. Η δεύτερη τάξη αποτελούνταν από γουνοποιούς και μικροεμπόρους που είχαν εργαστήρια στα οποία δούλευαν τα κομματιαστά. Κέντρα, στα οποία ρίζωσαν, ύστερα από αυτή την τεράστια εξάπλωση, και κατά καιρούς, αποτελούσαν και τις αγορές προμηθείας χορδάδων ήταν: 1) Τουρκία, Κωνσταντινούπολη, απ όπου προμηθεύονταν ντόπια δέρματα, όχι ακριβά. 2) Ρωσία 3) Γερμανία (Λειψία) 4) Γερμανία (Φραγκφούρτη), όπου πηγαίνουν πολλοί γουναράδες με δουλεμένα παλτά, ιδίως Αστρακάν (το δέρμα από αρνί) και γυρνούν με χορδάδες και χρήμα. 5) Αγγλία (Λονδίνο ) 6) Γαλλία (Παρίσι) 7) Αμερική-Καναδάς 8) Αυστραλία 23

25 Διαχρονική Εξέλιξη του Κλάδου της Γούνας 2. ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΓΟΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ: ΦΑΣΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΚΡΙΣΗΣ 2.1 Γενικά Στην μεταπολεμική ιστορία του κλάδου της γουνοποιίας διακρίνονται πέντε διαφορετικές φάσεις ανάπτυξης και κρίσης μέχρι το 2002 στην περιοχή της Σιάτιστας και της Καστοριάς. 2.2 Πρώτη περίοδος: Από τη λήξη του Β Παγκοσμίου Πολέμου έως και το 1970 Με την ανασυγκρότηση και την οικονομική ανάπτυξη των χωρών της Κεντρικής Ευρώπης που ακολούθησαν τη λήξη του Β Παγκόσμιου Πολέμου, παρουσιάστηκε αυξημένη ζήτηση προϊόντων γούνας, την οποία δεν μπορούσαν να καλύψουν οι περιορισμένης παραγωγικής δυναμικότητας μονάδες που λειτουργούσαν στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας. Την περίοδο εκείνη λειτουργούσαν λίγες μεγάλες βιοτεχνικές μονάδες γουναρικών και περιορισμένος αριθμός μικρών επιχειρήσεων στην περιοχή, που παρήγαγαν προϊόντα για λογαριασμό οίκων γούνας που έδρευαν στις ΗΠΑ και σε χώρες της βόρειας Ευρώπης. Άμεση συνέπεια της αυξημένης ζήτησης των προϊόντων γούνας ήταν να αναπτυχθούν γουνοποιητικές δραστηριότητες στις χώρες όπου εκδηλωνόταν η αυξημένη ζήτηση, δραστηριότητες που σε μεγάλο βαθμό στηρίχτηκαν σε Έλληνες τεχνίτες που μετανάστευσαν εκεί και προέρχονταν κυρίως από τις περιοχές της Σιάτιστας και της Καστοριάς. Η εξέλιξη αυτή επέδρασε σε πρώτη φάση αρνητικά στον ελληνικό κλάδο της γούνας, γιατί αφενός αναπτύχθηκαν στο εξωτερικό κέντρα παραγωγής και εμπορίας προϊόντων γούνας που λειτουργούσαν ανταγωνιστικά προς την ελληνική παραγωγή και αφετέρου διότι η ελληνική παραγωγική δραστηριότητα δέχτηκε σοβαρό πλήγμα από την απώλεια εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, που κατείχε την τεχνογνωσία της επεξεργασίας γουνοδερμάτων. 24

26 Διαχρονική Εξέλιξη του Κλάδου της Γούνας 2.3 Δεύτερη περίοδος: Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, και στο πλαίσιο του γενικότερου φαινομένου του μαζικού επαναπατρισμού των Ελλήνων μεταναστών, παρατηρείται και στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας επιστροφή των τεχνικών επεξεργασίας γουνοδερμάτων, κυρίως από την Κεντρική Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Οι τεχνίτες αυτοί εκτός από σημαντική εμπειρία, κυρίως στον τομέα του σχεδιασμού των προϊόντων της γούνας, μετέφεραν και τεχνογνωσία που είχαν αποκτήσει στην παραγωγή γούνινων ενδυμάτων, εκσυγχρονίζοντας με τον τρόπο αυτό την παραγωγική δραστηριότητα των επιχειρήσεων γούνας. Η περίοδος αυτή ήταν και η πλέον κερδοφόρα για τον κλάδο της γούνας στην Σιάτιστα και την Καστοριά και είχε σαν αποτέλεσμα την μεγάλη οικονομική ανάπτυξή της περιοχής η οποία κατέστη το σημαντικότερο κέντρο παραγωγής και επεξεργασίας γουναρικών στον κόσμο. 2.4 Τρίτη περίοδος: Από τα μέσα του 1987 ξεκίνησε η κάμψη της δραστηριότητας του κλάδου, η οποία εξελίχθηκε σε βαθιά κρίση κατά την περίοδο Η δραματική μείωση της ζήτησης των χωρών της κεντρικής Ευρώπης για προϊόντα γούνας ξεκίνησε με την παγκόσμια οικονομική κρίση το 1987 και σε συνδυασμό με την συγκέντρωση των ελληνικών εξαγωγών στις χώρες αυτές ήταν η βασική αιτία της παρατηρούμενης κάμψης στον κλάδο. Αυτή η εξέλιξη έφερε στην επιφάνεια μια σειρά από εσωτερικά προβλήματα που μέχρι τότε δεν είχαν απασχολήσει τους παραγωγούς και τους φορείς του κλάδου. 2.5 Τέταρτη περίοδος: Αν και η κρίση στον κλάδο της γούνας δεν είχε ξεπεραστεί πλήρως η θετική εξέλιξη του ανοίγματος των αγορών της Ευρώπης, μετά το 1992 και ειδικότερα της Ρωσίας οδήγησε στην υιοθέτηση της τέταρτης «εν δυνάμει» περιόδου άνθισης. Τις νέες συνθήκες δεν φάνηκαν να τις αντιλαμβάνονται πλήρως οι ελληνικές επιχειρήσεις, με συνέπεια να είναι ευάλωτες σε μια σειρά από φαινόμενα κερδοσκοπίας και εμπλοκής των μεσαζόντων σε βάρος τους. Η όξυνση του ανταγωνισμού κατά τηδιάρκεια 25

27 Διαχρονική Εξέλιξη του Κλάδου της Γούνας της τέταρτης περιόδου και η λανθασμένη εμπορική αντιμετώπιση της θετικής συγκυρίας για τον κλάδο, άρχισε να δείχνει σημάδια μιας νέας και περισσότερο πολύπλοκης κρίσης που ακολουθούσε. 2.6 Πέμπτη περίοδος: Στο πλαίσιο των αλλαγών των συνθηκών των αγορών εντάσσεται και η πιο πρόσφατη εξέλιξη της οικονομικής κρίσης το 1998 στη Ρωσία, που προκάλεσε τη δραματική μείωση της ζήτησης για προϊόντα γούνας από τη μοναδική ίσως χώρα που απορροφούσε τα τελευταία χρόνια την εγχώρια παραγωγή. Άμεση συνέπεια της εξέλιξης αυτής ήταν η ανατροπή της διαφαινόμενης ανάκαμψης για την ελληνική γούνα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ελληνική παραγωγή στο σύνολο της είχε ετοιμάσει με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που της είχαν ζητηθεί από την αγορά της Ρωσίας και ένα σημαντικό μέρος της συνολικής παραγωγής του 1998 παρέμεινε αδιάθετο τα επόμενα έτη. Η κρίση της ρωσικής αγοράς και η μεγάλη κάμψη των πωλήσεων οδήγησε τον κλάδο της γούνας σε μία κρίση η οποία είναι η χειρότερη από καταβολής του. Ωστόσο το διάστημα παρατηρούνται σημάδια ανάκαμψης του κλάδου στην περιοχή, λόγω και της σταθεροποίησης της αγοράς της Ρωσίας. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η κατάσταση που επικρατεί στον κλάδο είναι αντιστρέψιμη, ενώ η έντονη κρίση μπορεί εν τέλει να αποτελέσει το έναυσμα της ολοκληρωτικής αναδιάρθρωσης του κλάδου της γουνοποιίας στη Σιάτιστα και την Καστοριά, εφόσον γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες από τις επιχειρήσεις που συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται στην περιοχή. 2.7 Περίοδος από το 2002 μέχρι σήμερα Την τελευταία δεκαετία παρατηρείται σχετική ανάκαμψη στην βιοτεχνία της γουνοποιίας, παρουσιάζοντας όμως δείγματα πτωτικής τάσης στον παραγωγικό τομέα. Η μεγάλη κρίση της προηγούμενης περιόδου, οδήγησε στην όλο και μικρότερη ενασχόληση με την παραγωγή της γούνας νέων εργατών και στην αναζήτηση νέων ή διαφορετικών επαγγελμάτων. Αποτέλεσμα αυτού ήταν ο σημερινός μέσος όρος ηλικίας του εργατικού δυναμικού να είναι τα 50 έτη. Λίγοι είναι οι νέοι που ασχολούνται με την παραγωγή γούνας, συγκριτικά 26

28 Διαχρονική Εξέλιξη του Κλάδου της Γούνας με τις απαιτήσεις της αγοράς. Ο κλάδος της γούνας έχει μεγάλη δυνατότητα απασχόλησης των νέων, συμβάλλοντας στη μείωση της ανεργίας στην περιοχή. Η δημιουργία σχολής εκμάθησης της τέχνης της γούνας στην περιοχή, πριν χαθεί το έμπειρο ενεργό εργατικό δυναμικό, κρίνεται απαραίτητη. Κρίνεται απαραίτητο να σημειωθεί ότι η αναζήτηση φθηνότερων εργατικών χεριών για τη μείωση των εξόδων πολλών μεγάλων επιχειρήσεων, οδήγησε στην επεξεργασία των γουνοδερμάτων σε περιοχές του εξωτερικού, κυρίως στην Κίνα, χωρίς όμως να συγκρίνεται η ποιότητα των προϊόντων. Η τεχνογνωσία στην επεξεργασία και παραγωγή της γούνας, όπως αναλύθηκε στο προηγούμενο κεφάλαιο, αναπτύχτηκε κυρίως στην περιοχή Σιάτιστας- Καστοριάς και πρόκειται για τέχνη που μαθαίνεται από γενιά σε γενιά και έχει το μέγιστο αποτέλεσμα όταν γίνεται με μεράκι. Την περίοδο αυτή αρχίζει και αναπτύσσεται η εκτροφή γουνοφόρων ζώων, στο πλαίσιο της καθετοποίησης του κλάδου της γουνοποιίας. Με τον τρόπο αυτό δίνεται η δυνατότητα φθηνότερης πρώτης ύλης, η οποία παράγεται στον τόπο επεξεργασίας και διάθεσης των προϊόντων. Η Κίνα εμφανίζεται την περίοδο αυτή ως τεράστια ανερχόμενη οικονομική δύναμη στον κλάδο της γούνας, τόσο στην παραγωγή έτοιμου ρουχισμού, όσο και στην παραγωγή πρώτης ύλης. Δεδομένου ότι το Α.Ε.Π. είναι ένα μέγεθος που πληροφορεί για την οικονομική ευημερία μιας χώρας, αναφέρεται ότι το Α.Ε.Π. της Κίνας είναι πολύ υψηλό (>10). Όσον αφορά την εκτροφή γουνοφόρων ζώων, δεν έχει καταφέρει ακόμη να αναπτυχθεί πολύ, λόγω του οικονομικού χάσματος του βιοτικού επιπέδου της χώρας. Οι τροφές που απαιτούνται για τη διατροφή των ζώων καταναλώνονται από τον πληθυσμό χαμηλού βιοτικού επιπέδου. Η κατάσταση αυτή έρχεται σε αντιπαράθεση με τον αριθμό των υπερκαταναλωτικών νεόπλουτων που αγγίζουν τον αριθμό των ετησίως. 27

29 Εκτροφεία Γουνοφόρων Ζώων 3. ΕΚΤΡΟΦΕΙΑ ΓΟΥΝΟΦΟΡΩΝ ΖΩΩΝ 3.1 Οικολογία και γουνοφόρα ζώα Τελευταία παρουσιάστηκαν στο προσκήνιο οργανωμένες ομάδες, οι οποίες εκμεταλλευόμενες την ευαισθησία του κοινωνικού συνόλου, η οποία είναι δικαιολογημένη μέχρι ορισμένου σημείου, με διάφορα συναισθήματα αλλά και πρακτική, επιτίθενται εναντίον της βιοτεχνίας της γούνας με το πρόσχημα ότι για την κατασκευή μιας γούνας απαιτείται σημαντικός αριθμός γουνοδερμάτων και κατά συνέπεια ζώων που θανατώνονται, με αποτέλεσμα την οικολογική διατάραξη του οικοσυστήματος. Από τους γουνοποιούς βέβαια υποστηρίζεται ότι: Το οικοσύστημα διαταράσσεται, όταν χωρίς κανένα προγραμματισμό, με το «κυνήγι», ο άνθρωπος διαταράσσει την ισορροπία των ειδών και στο σημείο αυτό έχουν απόλυτο δίκαιο οι οικολόγοι. Στα εκτροφεία όμως κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Τουναντίον μάλιστα, εάν το οικολογικό ενδιαφέρον εκδηλωθεί σήμερα και απελευθερωθεί, υπό την επήρεια της «ευαισθησίας», τα χιλιάδες ζώα που υπάρχουν στα εκτροφεία, είναι βέβαιο ότι θα διαταράξουν την υπάρχουσα οικολογική ισορροπία, διότι σαν σαρκοφάγα ζώα που είναι θα εξαφανίσουν άλλα είδη. Είναι πολύ πιθανό να μην έχουν και τη δυνατότητα της επιβίωσης, διότι με την πάροδο του χρόνου και τη διατήρησή τους στα εκτροφεία που αποτελούν ελεγχόμενες παραγωγικές μονάδες, εξασθενίσουν βασικά χαρακτηριστικά που είναι συνδεδεμένα με την επιβίωση. Από τα παραπάνω συμπεραίνεται ότι αφενός τα εκτροφεία αποτελούν μία πραγματικότητα, αφετέρου δεδομένη είναι η ανάγκη των γουνοδερμάτων για ενδυματολογικούς λόγους, αλλά και γιατί ήδη πολλοί άνθρωποι απασχολούνται εργασιακά με τον ευρύτερο κλάδο της γουνοποιίας. Δεν θα πρέπει λοιπόν αβασάνιστα να ερμηνεύονται οι όροι και ο όρος «οικολογία» που άπτεται της αρμονικής συνύπαρξης των ειδών της πανίδας και της χλωρίδας, να μην αποτελεί όργανο σε χέρια ατόμων που εκμεταλλευόμενοι την δικαιολογημένη ευαισθησία του κοινωνικού συνόλου, προωθούν βαθύτερα συμφέροντα. Είναι γνωστό σήμερα ότι, μέσω της χημείας, έχουν σημειωθεί μεγάλα άλματα στην κατασκευή συνθετικών ινών, αλλά και οι βιομηχανίες υφασμάτων αποτελούν οικονομικά μεγαθήρια. 28

30 Εκτροφεία Γουνοφόρων Ζώων Είναι οξύμωρο σχήμα να εκδηλώνεται ευαισθησία για τα ζώα των εκτροφών που παράγουν γουνοδέρματα και ταυτόχρονα εμείς οι ίδιοι να έχουμε σαν βασικό τρόπο διατροφής το κρέας άλλων ζώων. Το ενδιαφέρον των οικολόγων είναι ουσιαστικό και έχει τη συμπαράσταση όταν: o Οι εκτροφείς συμπεριφέρονται στα ζώα με απολίτιστο τρόπο και το στρες των ζώων είναι καθημερινή πρακτική. o Όταν ο τρόπος της θανάτωσης των ζώων ακολουθεί βάρβαρες μεθόδους. o Κύρια, όταν κατά απρογραμμάτιστο τρόπο θανατώνονται ή συλλαμβάνονται ζώα που προέρχονται από την κατά τόπους πανίδα. Τώρα όσον αφορά τη μόλυνση του περιβάλλοντος από τα απόβλητα των εκτροφείων, ακολουθούνται οι ισχύοντες νόμοι προστασίας του περιβάλλοντος και είναι βασική αρχή λειτουργίας της μονάδας. Σε περιπτώσεις όπου δεν τηρούνται οι κανόνες, υποχρέωση και καθήκον του κάθε πολίτη είναι να καταγγέλλει στα αρμόδια υγειονομικά όργανα κάθε παράλειψη. Κύρια είδη των γουνοφόρων ζώων τα οποία έχουν οικονομική σημασία είναι το βιζόν, η αλεπού, το τσιντσιλά, ο κάστορας, το καρακούλ, το κουνέλι, το Rexrabbis. 3.2 Συνθήκες Περιβάλλοντος Η ανάπτυξη των βιζόν στον Ελλαδικό χώρο ευδοκιμεί στη Βόρεια Ελλάδα και συγκεκριμένα, η ιδανικότερη περιοχή είναι αυτή που ορίζεται από την οροσειρά του Γράμμου, του Βιτσίου και την περιοχή των Πρεσπών, χωρίς να αποκλείονται άλλες περιοχές του ευρύτερου Ελλαδικού χώρου που εμφανίζουν ανάλογο υψόμετρο και κλίμα. Πρωταρχικός παράγοντας για την επιτυχία εκτροφής βιζόν είναι η επιλογή του χώρου όπου θα ιδρυθεί η εκμετάλλευση. Απαραίτητη προϋπόθεση που πρέπει να λαμβάνεται σταθερά υπ όψη είναι οι συνθήκες θερμοκρασίας. Για τα Ελληνικά δεδομένα ιδανικές θερμοκρασίες κατά εποχή έχουν ως εξής: - Άνοιξη: 12,3 ο C - Καλοκαίρι: 23 ο C - Φθινόπωρο: 14,3 ο C - Χειμώνας:3,5 ο C 29

31 Εκτροφεία Γουνοφόρων Ζώων Όσο ψυχρότερη και δροσερότερη είναι η περιοχή, τόσο ιδανικότερη παρουσιάζεται για την επιχείρηση. Το γεγονός ότι η άνοιξη είναι ψυχρότερη από το φθινόπωρο, μας παρέχει τη δυνατότητα να αξιοποιούμε τα δέρματα των ζώων αναπαραγωγής που χρησιμοποιούνται. Εικ : Υπόστεγα κατά τη διάρκεια του χειμώνα (Αγγελής, 2003). Θερμοκρασίες ο C, για αρκετές ημέρες είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες γιατί είναι άμεσος ο κίνδυνος θερμοπληξίας. Οι δείκτες νεφώσεως θα πρέπει να είναι υψηλοί και για αυτό όσον αφορά στην ελληνική πραγματικότητα μόνο οι βόρειες περιοχές προσφέρονται. Το εκτροφείο πρέπει να είναι απομονωμένο, μακριά από τεχνικούς θορύβους, να περιβάλλεται από πλούσια άγρια βλάστηση και να μην υπάρχουν στην περιοχή ισχυρά ρεύματα αέρος. Το έδαφος κατά προτίμηση να είναι αμμώδες, για να υπάρχει καλή αποστράγγιση των λυμάτων και επικλινές για την καλή ροή αυτών. Ο σωστός φωτισμός κρίνεται απαραίτητος για την καλή διατήρηση και ανάπτυξη των ζώων ειδικότερα δε των νεογνών. Η απόδοση των ζώων είναι αποτέλεσμα τόσο των καταβολών κληρονομικότητας όσο και του περιβάλλοντος κλίματος. Για παράδειγμα, εάν τα βιζόν τοποθετούνται έτσι που να είναι εκτεθειμένα στον αέρα και επομένως σε πιο γενικές ενοχλήσεις, θα είναι στρεσαρισμένα και αυτό έχει αρνητική επίδραση, ακόμη και σε ζώα με ισχυρή γενετική ικανότητα. 30

32 Εκτροφεία Γουνοφόρων Ζώων Οι στεγαστικές συνθήκες και η πυκνότητα πληθυσμού είναι σημαντικά καθοριστικοί παράγοντες για μία σωστή εκτροφή. Ένα καλό στεγαστικό περιβάλλον σημαίνει ευρύχωρα κλουβιά, με τον σωστό αριθμό ζώων για να προσεγγίζει το φυσικό τους περιβάλλον. Η τακτική απολύμανση του χώρου, των σκευών, των εργαλείων, των μέσων μεταφοράς, αλλά και των υποδημάτων των επισκεπτών, είναι βασική προϋπόθεση για ένα άριστο και απαλλαγμένο από μικρόβια περιβάλλον. 31

33 Εκτροφεία Γουνοφόρων Ζώων 3.3 Κτιριακές Εγκαταστάσεις - Εξοπλισμός Σύγχρονης Εκτροφής Μία σύγχρονη μονάδα εκτροφής, θα πρέπει να αποτελείται: 1. Από τα υπόστεγα. Εικ : Εσωτερικό υπόστεγων και οι κλωβοί εκατέρωθεν του διαδρόμου. 2. Από τους κλωβούς των ζώων. Εικ : Κλωβοί των ζώων. 3. Από το μηχανοστάσιο. 4. Από την αποθήκη τροφίμων. 5. Από το ψυγείο διατήρησης των τροφών. 32

34 Εκτροφεία Γουνοφόρων Ζώων 6. Από την δεξαμενή νερού. 7. Από το χώρο αναπαύσεως του προσωπικού. 8. Από την περιμετρική περίφραξη. 9. Από τους βόθρους αποχετεύσεως των λυμάτων. 10. Από το τρακτέρ μεταφοράς τροφής 11. Από το φορτηγό - ψυγείο μεταφοράς τροφών από τα κέντρα παραγωγής τους. 12. Από το φαρμακείο που θα διαθέτει τα απαραίτητα φάρμακα. Εικ :Φορτηγό ψυγείο μεταφοράς τροφής. 3.4 Μηχανικός Εξοπλισμός Μονάδας Εκτροφής Ο μηχανικός εξοπλισμός του εκτροφείου, αναπροσαρμόζεται ανάλογα με την εξέλιξη της τεχνολογίας. Ακολουθεί ονομαστικά ο απαραίτητος εξοπλισμός: 1. Αναμικτήρας τροφής. 2. Μηχάνημα ημιαυτόματης ή αυτόματης τροφοδοσίας. 33

35 Εκτροφεία Γουνοφόρων Ζώων 3. Αλεστική μηχανή Υποπροϊόντων. 4. Μηχανήματα εκδοράς των ζώων. 5. Μηχάνημα απολιπάνσεως του δέρματος. 6. Μηχάνημα καθαρισμού των δερμάτων. 7. Ειδικά χειρόκτια και ράβδοι σύλληψης των ζώων. 8. Αυτοκίνητο ψυγείο για τη μεταφορά των νωπών τροφών (ψάρια, υπολείμματα σφαγείων και πτηνοσφαγείων). 3.5 Καταγραφή Διαδικασιών Μονάδας Εκτροφής Κατά την επίσκεψη σε μια μονάδα εκτροφής βιζόν, η οποία είναι η μεγαλύτερη στην περιοχή, αλλά και σε όλη τη Ελλάδα, συλλέχθηκαν οι πληροφορίες και καταγράφηκαν οι διαδικασίες έτσι όπως ακολουθούνται κατά τη διάρκεια του χρόνου: Να σημειωθεί αρχικά ότι οι απαιτήσεις τροφής ζώων είναι 4 τόνοι την ημέρα. Το μήνα Μάρτιο, λαμβάνει χώρα το ζευγάρωμα των ζώων. Οι γέννες έρχονται μετά από 50 με 60 ημέρες και από την κάθε γέννα αναπαράγονται 8 με 9 ζώα. Στα τέλη Ιουνίου με αρχές Ιούλη, εμβολιάζονται τα νεογέννητα ζώα. Το μήνα Οκτώβριο, γίνονται οι εξετάσεις αίματος προς εύρεση οποιασδήποτε πιθανής νόσου (π.χ. μόρβα), διαρκώντας τρείς μήνες η διαδικασία αυτή. Τα άρρωστα ζώα απομακρύνονται, διότι οι αρρώστιες είναι μεταδοτικές. 34

36 Εκτροφεία Γουνοφόρων Ζώων 3.6 Αξιοποίηση γουνοφόρων ζώων Τρόπος θανατώσεως Βέβαια το θέμα είναι μακάβριο, πλην όμως είναι το τελικό στάδιο αξιοποίησης της επίμονης προσπάθειας και είναι αναγκαίο κακό. Τα στάδια της διαδικασίας αυτής παρατίθενται παρακάτω: 1) Δια ασφυξίας σε ατμόσφαιρα μονοξειδίου του άνθρακα: εντός προκαθορισμένου χώρου, αποκλεισμένου από το περιβάλλον διοχετεύεται μονοξείδιο του άνθρακα. 2) Στη συνέχεια μπαίνουν στο μηχάνημα Droms (Τονός), όπου χτυπιούνται με πριονίδι, ώστε να απομακρυνθούν η υγρασία και τα σάλια. 3) Ακολουθεί η «μασέλα» (μηχάνημα εκδοράς του ζώου), όπου ξεχωρίζεται το σώμα από το δέρμα. Τα απορρίμματα οδηγούνται στον ειδικό κλίβανο στην Πτολεμαΐδα (μοναδικό στην περιοχή), ενώ μέχρι τότε διατηρούνται στην κατάψυξη. 4) Ακολουθεί η απολίπανση των δερμάτων στην «ξεμεσιάστρα» (μηχάνημα απολιπάνσεως). 5) Κατόπιν, τα δέρματα με το τρίχωμα γυρισμένο από μέσα τοποθετούνται σε άλλο Τονό, όπου χτυπιούνται με πριονίδι για να απορροφηθεί το λίπος. Στη συνέχεια με ειδική φυσούνα το τρίχωμα επανέρχεται και τα δέρματα γυρνάνε από την καλή μεριά τριχώματος. 6) Ακολουθεί ο τελευταίος Τονός, όπου χτυπιόνται τα δέρματα με ζεστό πριονίδι, ώστε να καθαρίσει και να φουντώσει η τρίχα τους Στέγνωμα δερμάτων 1) Το κάθε δέρμα ανάλογα με το γένος (αρσενικά πιο μεγάλα, θηλυκά πιο μικρά σε μέγεθος) τοποθετείται στο κατάλληλο ξύλο κωνικής μορφής, στο οποίο έχει πριν τοποθετηθεί ειδικό χαρτί απορρόφησης λίπους. Στη συνέχεια περνάνε ως έχουν από τη μηχανή σταθεροποίησης των διαστάσεων με κάρφωμα. 35

37 Εκτροφεία Γουνοφόρων Ζώων Εικ : Μηχανή σταθεροποίησης διαστάσεων. 2) Ακολουθεί το «Πιστόλι», ειδικό μηχάνημα όπου σταθεροποιούνται ακόμη περισσότερο τα δέρματα, καρφώνοντας αυτή τη φορά τα πόδια και τις ουρές τους. 3) Στη συνέχεια, περνιόνται ένα - ένα από ειδική βούρτσα (χειρονακτική εργασία), με χλιαρό νερό και απορρυπαντικό πιάτων, ώστε να καθαριστούν πλήρως. 4) Μετά καταλήγουν στο στεγνωτήριο. Κρεμιούνται σε θάλαμο με ζεστό αέρα (18 22 ο C) και υγρασία 55 με 65%, για 4 ημέρες τα αρσενικά και 3 ημέρες τα θηλυκά. 36

38 Εκτροφεία Γουνοφόρων Ζώων Εικ : Στεγνωτήριο. 5) Στη συνέχεια, αφού ξεκαρφωθούν και αφαιρεθούν από τα ξύλα, μένουν σε ειδικές κρεμάστρες για 7 ώρες κάτω από τον αέρα. 6) Τέλος, παραμένουν στο θάλαμο-ψυγείο για μία ημέρα και αφού βγουν από το θάλαμο είναι έτοιμα προς επεξεργασία. Σχετικά με τα χρώματα των απογόνων - υβριδίων, μπορούν αυτά να επιλεχθούν και προκύπτουν βάσει των γνωρισμάτων των εκάστοτε γονέων (π.χ. χρώμα) (Νόμοι του Μέντελ). Η τελική μορφή των δερμάτων που παρουσιάζονται στις κατά τόπους δημοπρασίες είναι αυτή που απεικονίζεται στην εικ Στη συνέχεια, η εταιρεία η οποία θα τα αγοράσει, τα στέλνει στο βυρσοδεψείο ώστε να γίνει η δέψη τους, να ωραιοποιηθούν και να καταστεί έτσι το δέρμα επεξεργάσιμο υλικό. 37

39 Εκτροφεία Γουνοφόρων Ζώων Εικ : Αποχρώσεις-τύπων των βιζόν. Εικ : Τελική μορφή βιζόν μετά από διεργασίες που γίνονται στη φάρμα. Στην εικόνα 3.6.4, απεικονίζονται τρία θυληκά βιζόν ξεκινώντας από αριστερά και στη συνέχειατρία αρσενικά. Είναι φανερή η διαφορά του μεγέθους τους. Τα αρσενικά είναι μεγαλύτερα και φέρουν πιο βαρύ τρίχωμα. Οι διαφορές αυτές αιτιολογούν την επιλογή του γένους και του μεγέθους του ζώου για την κατασκευή ενός μοντέλου, αναλόγως των αναγκών του. 38

40 Εκτροφεία Γουνοφόρων Ζώων Τα θηλυκά είναι συνήθως κατά 30% φθηνότερα από τα αρσενικά, αλλά χρειάζονται πολύ περισσότερα σε ποσότητα συγκριτικά με τα αρσενικά για την κατασκευή ενός μοντέλου, με αποτέλεσμα να είναι και πιο ακριβό. Στην εικόνα απεικονίζεται ένα θηλυκό βιζόν, μεγέθους 3. Πρόκειται για ένα μικρό βιζόν, αφού τα μεγέθη των θηλυκών ξεκινάνε από το 4, το οποίο είναι το μικρότερο, φτάνοντας ως το 0 που είναι και το μεγαλύτερο. Το μέγεθος των αρσενικών ξεκινάει από το «1», που είναι το πιο μικρό και φτάνει το «0000», που είναι και το μεγαλύτερο. Εικ : Μέτρο μεγέθους βιζόν - θηλυκό βιζόν μεγέθους 3. 39

41 Παραγωγή και Πωλήσεις 4. Παραγωγή και Πωλήσεων Η όλο και αυξανόμενη ενασχόληση των Σιατιστινών και Καστοριανών με την τέχνη της γούνας οδήγησε στην μεγάλη ανάπτυξη της περιοχής ( ), της προσέδωσε διεθνή αναγνωρισιμότητα, κατατάσσοντάς τη το σημαντικότερο κέντρο παραγωγής και επεξεργασίας γουναρικών στον κόσμο. Κύριο χαρακτηριστικό της ανάπτυξης αυτής ήταν (και είναι) το εμπόριο με χώρες του εξωτερικού. Όπως και είναι λογικό, η διαχρονική εξέλιξη του συγκεκριμένου κλάδου χαρακτηρίζεται τόσο από φάσεις ανάπτυξης όσο και από φάσεις κρίσης. Σταθερός παράγοντας όμως παραμένει η αγάπη και το μεράκι των τεχνιτών για τη δουλειά της γούνας και η συνεχής εξέλιξη της. Η παραγωγή της πρώτης ύλης, με την εγκατάσταση εκτροφείων γουνοφόρων ζώων, στην περιοχή όπου γίνεται η επεξεργασία και η παραγωγή των προιόντων, συμβάλλει στην καθετοποίηση και αυτονομία του κλάδου. Σήμερα, η εξαγωγή των προιόντων γίνεται πέρα από τις μέχρι πρότινος γνωστές αγορές, όπως είναι αυτές της Ρωσίας, της Ιταλίας, των Η.Π.Α και της γερμανίας. Επεκτείνεται σε <<Νέες>> αγορές όπως είναι το Dubai, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η αγορά της Κίνας. Στόχος της εργασίας αυτής είναι η παρουσίαση ενός κλάδου με μεγάλο ενδιαφέρον, αλλά άγνωστο στον περισσότερο κόσμο, καθώς και η συμβολή της στην βάσιμη καταγραφή των στοιχείων αυτών από τους έμπειρους τεχνίτες τους. 40

42 Η Εφαρμογή Η Εφαρμογή Ξεκινώντας την εφαρμογή, εμφανίζονται οι παρακάτω επιλογές ΖΩΑ Καταχώρηση και επεξεργασία των ζώων που έχουμε 2. ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ Καταχώρηση και επεξεργασία των υπαλλήλων της επιχείρησης 3. ΠΑΡΑΓΩΓΗ Προσθήκη των προϊόντων που παράγουμε και μπορούμε να πουλήσουμε με την αντίστοιχη τιμή 4. ΕΞΟΔΑ Καταχώρηση των εξόδων της επιχείρησης (όπως τροφή ζώων, νερό, ΔΕΗ, ΟΤΕ, service κλπ) 5. ΠΩΛΗΣΕΙΣ Δυνατότητα καταχώρησης κίνησης πώλησης για πελάτη. Μπορούμε να εισάγουμε το προϊόν, τη ποσότητα και σαφώς έκπτωση και ΦΠΑ. 6. ΤΟΜΕΙΣ Η διαχείριση των τομέων με τα χαρακτηριστικά τους όπως εμβαδόν, υγρασία, θερμοκρασία, ώρες τροφοδοσίας ρεύματος, ωράριο τροφής & νερού κλπ 41

43 Η Εφαρμογή 7. ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ Κάτοψη της φάρμας με τους 7 τομείς και τα δεδομένα του καθενός 8. ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΕΚΤΥΠΩΣΕΙΣ Εκτύπωση είτε στην οθόνη είτε στον εκτυπωτή πληροφοριακά δεδομένα της εφαρμογής όπως a. Πωλήσεις ανα ημέρα b. Έξοδα ανα ημέρα c. Πωλήσεις ανα προϊόν d. Έξοδα ανα υπάλληλο e. Σύνολα ανα Τμήμα f. Συνολικά ζώα με κωδικούς 42

44 Εγχειρίδιο Χρήσης Εγχειρίδιο Χρήσης Σε όλες τις καρτέλες μπορούμε από το πλήκτρο ΠΡΟΣΘΗΚΗ/ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ που υπάρχει στο κάτω μέρος να ΕΙΣΑΓΟΥΜΕ ή να ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΟΥΜΕ κάποια εγγραφή. Μπορούμε να διαγράψουμε την εγγραφή που βρισκόμαστε πατώντας Όταν κάνουμε επεξεργασία, με το πλήκτρο ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗΣ αποθηκεύονται τα νέα δεδομένα που θέλουμε. Στις καρτέλες των ΑΝΑΦΟΡΩΝ, στο πάνω δεξί μέρος μπορούμε να πατήσουμε το πλήκτρο ώστε να εκτυπώσουμε αντίστοιχα. Μας εμφανίζεται ένα πλαίσιο διαλόγου και επιλέγουμε τον επιθυμητό εκτυπωτή και τα αντίγραφα 43

45 Εγχειρίδιο Χρήσης Για οποιαδήποτε στιγμή που θέλουμε να φύγουμε από μία καρτέλα ΧΩΡΙΣ να αποθηκεύσουμε, πατάμε ΖΩΑ 1. Για να καταχωρήσουμε ένα ΝΕΟ ζώο πατάμε το πλήκτρο ΠΡΟΣΘΗΚΗ 2. Βάζουμε τον ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΣΕΙΡΙΑΚΟ ΑΡΙΘΜΟ που βρίσκεται στο κλουβί του ζώου 3. Ορίζουμε την ηλικία 4. Επιλέγουμε το χρώμα από τα διαθέσιμα (λευκό, μαύρο, καφέ, άσπρο-μαύρο, γκρί, μπεζ) 5. Ορίζουμε το βάρος του ζώου ακόμη και με δεκαδικά (πχ 3,5) 6. Τομέας / Υπόστεγο στο οποίο βρίσκεται το ζώο 7. Αρμονία : Ορίζουμε με αριθμό dropdown1 έως 10, το οποίο εξαρτάται από την κρίση του επιβλέπων υπεύθυνου των ζώων. Για την αξιολόγηση λαμβάνεται υπόψη το χρώμα, τύπος τρίχας, μέγεθος ύψος και το φύλο 8. Παραγωγικότητα : Πάλι και εδώ ορίζουμε με dropdownαπό 1 έως 10 το σύνολο των γεννών από ένα θηλυκό ζώο που επιβλέπεται από τον υπεύθυνο. ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Τα αρσενικά, βαθμολογούνται με 1 διότι δεν μπορούν να γεννήσουν ενώ τα θηλυκά από 2 έως Ορίζουμε την ημερομηνία γέννησης 10. Ορίζουμε την προγραμματισμένη ημερομηνία θανάτου του ζώου που μετά θα οδηγηθεί προς επεξεργασία Μετά το τέλος των παραπάνω καταχωρήσεων πατάμε για αποθήκευση. 44

46 Εγχειρίδιο Χρήσης ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ 1. Για καταχώρηση / επεξεργασία πατάμε το πλήκτρο αυτό 2. Όνομα υπαλλήλου 3. Επώνυμο υπαλλήλου 4. Ημερομηνία πρόσληψης 5. Ημερομηνία απόλυσης 6. Τομέας / Υπόστεγο στο οποίο είναι υπεύθυνος 7. Ώρα έναρξης βάρδιας 8. Ώρα λήξης βάρδιας 9. Ημέρες εργασίας ανά εβδομάδα 10. Μισθός Μετά την καταχώρηση πατάμε 45

47 Εγχειρίδιο Χρήσης ΠΑΡΑΓΩΓΗ Εδώ καταχωρούμε τα προϊόντα που μπορούμε να εξάγουμε/πουλήσουμε από τη φάρμα μας. 1. Πατάμε το πλήκτρο προσθήκη 2. Ορίζουμε ΤΙΤΛΟ προϊοντος 3. Επιλέγουμε με dropdownτο τύπο γούνας (minkήvizon) 4. Ποιότητα τρίχας με dropdown(όπως ϊσια λεπτή, σγουρή λεπτή κλπ) 5. Καταχωρούμε την καθαρή αξία του προϊόντος Για ολοκλήρωση της εργασίας μας πατάμε 46

48 Εγχειρίδιο Χρήσης ΕΞΟΔΑ 1. Πατάμε το πλήκτρο για να καταχωρήσουμε έξοδο της επιχείρισης 2. Ημερομηνία αγοράς 3. Τύπος προϊόντος από dropdown(πχ τροφή, νερό, service, αναλώσιμα, κλπ) 4. Μάρκα προϊόντος 5. Προμηθευτής του προϊόντος ή της υπηρεσίας 6. Ποσότητα 7. Τιμή 8. Σύνολο που υπολογίζεται αυτόματα 9. ΦΠΑ (πχ 23%) 10. Το σύνολο ΦΠΑ υπολογίζεται επίσης αυτόματα 11. Γενικό σύνολο που υπολογίζεται αυτόματα Για ολοκλήρωση της εργασίας μας πατάμε 47

49 Εγχειρίδιο Χρήσης ΠΩΛΗΣΕΙΣ Για την καταχώρηση πώλησης 1. Ξεκινάμε πατώντας το πλήκτρο αυτό 2. Ημερομηνία καταχώρησης πώλησης 3. Όνομα πελάτη 4. Επώνυμο πελάτη 5. Τηλέφωνο Επιλογή προϊόντος (γίνεται dropdown και μας εμφανίζονται τα προϊόντα από το πίνακα ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 8. Ορίζουμε την ποσότητα 9. Η τιμή εμφανίζεται αυτόματα από το πίνακα ΠΑΡΑΓΩΓΗ που ορίσαμε το συγκεκριμένο προϊόν 10. Σύνολο (υπολογίζεται αυτόματα) 11. Ορίζουμε το ποσοστό της έκπτωσης 12. Σύνολο Έκπτωσης (υπολογίζεται αυτόματα) 13. Το νέο σύνολο του προϊόντος (μαζί με την έκπτωση πλέον) 14. Ορίζουμε το ποσοστό ΦΠΑ 15. Σύνολο του ΦΠΑ (υπολογίζεται αυτόματα) 16. Γενικό σύνολο (υπολογίζεται αυτόματα) που πρέπει να πληρώσει ο πελάτης Για ολοκλήρωση της εργασίας μας πατάμε 48

50 Εγχειρίδιο Χρήσης ΤΟΜΕΙΣ Στη καρτέλα αυτή ΔΕΝ θα μπορούμε να κάνουμε ΝΕΑ καταχώρηση παρα μόνο ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ της υπάρχουσας γιατί η φάρμα μας έχει επτά (7) τομείς / υπόστεγα. Οπότε διορθώνουμε μόνο τα δεδομένα που υπάρχουν σε αυτήν 1. Επιλέγουμε τον αριθμό τομέα 2. Πατάμε το πλήκτρο αυτό 3. Ορίζουμε τα τετραγωνικά (αν τυχόν τα επεκτείνουμε μελλοντικά) 4. Θερμοκρασία χώρου 5. Βάρος τροφής το πρωί σε kg 6. Σύνολο νερού το πρωί σε lt 7. Υγρασία χώρου 8. Βάρος τροφής το απόγευμα σε kg 9. Σύνολο νερού το απόγευμα σε lt 10. Ώρα που τα φώτα ανοίγουν (ON) 11. Ώρα που τα φώτα σβήνουν (OFF) 12. Ώρα τροφοδοσίας φαγητού το πρωί 13. Ώρα τροφοδοσίας νερού το πρωί 14. Ώρα τροφοδοσίας φαγητού το απόγευμα 15. Ώρα τροφοδοσίας νερού το απόγευμα Για ολοκλήρωση της εργασίας μας πατάμε 49

51 Εγχειρίδιο Χρήσης ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ Βλέπουμε μια κάτοψη της φάρμας μας, ώστε να έχουμε με μία ματιά ένα γενικό πλάνο ανα πάσα στίγμη όταν το θελήσουμε 1. Οι χώροι διοίκησης κλπ (όπως γραφεία, WC κλπ) 2. Ο κάθε τομέας μας εμφανίζει a. Τίτλος (πχ ΥΠΟΣΤΕΓΟ 1 έως 7) b. Υπάλληλος που είναι υπεύθυνος c. Ώρα τροφοδοσίας τροφής το πρωί d. Ώρα τροφοδοσίας νερού το πρωί e. Ώρα τροφοδοσίας τροφής το απόγευμα f. Ώρα τροφοδοσίας νερού το απόγευμα g. Υγρασία h. Θερμοκρασία Για να κλείσουμε τη καρτέλα αυτή, πατάμε το που βρίσκεται πάνω δεξιά 50

52 Εγχειρίδιο Χρήσης Εκτυπώσεις Στη κεντρική σελίδα της εφαρμογής μας, στο πάνω δεξι μέρος έχουμε τις παρακάτω επιλογές Πωλήσεις ανά ημέρα Εμφανίζει τα σύνολα των πωλήσεων ανά ημέρα. Συγκεκριμένα : 1. Ημερομηνία 2. Ποσότητα 3. Σύνολο 4. Σύνολο έκπτωσης 5. Νέο Σύνολο 6. Σύνολο ΦΠΑ 7. Γενικό Σύνολο Για να εκτυπώσουμε, πατάμε το πλήκτρο που βρίσκεται πάνω δεξιά και επιλέγουμε τον αντίστοιχο εκτυπωτή. Για να κλείσουμε τη καρτέλα, πατάμε το πλήκτρο 51

53 Εγχειρίδιο Χρήσης Έξοδα ανα ημέρα Αντίστοιχα όπως στα έσοδα έτσι και εδώ έχουμε τα συνολικά ποσά ανα ημέρα 1. Ημερομηνία 2. Σύνολο 3. Σύνολο ΦΠΑ 4. Γενικό Σύνολο Για να εκτυπώσουμε, πατάμε το πλήκτρο που βρίσκεται πάνω δεξιά και επιλέγουμε τον αντίστοιχο εκτυπωτή. Για να κλείσουμε τη καρτέλα, πατάμε το πλήκτρο 52

54 Εγχειρίδιο Χρήσης Πωλήσεις ανα προϊόν Τα σύνολα του κάθε προϊόντος όπως 1. Τίτλος 2. Ποσότητα 3. Σύνολο 4. Σύνολο έκπτωσης 5. Σύνολο ΦΠΑ 6. Γενικό Σύνολο Για να εκτυπώσουμε, πατάμε το πλήκτρο που βρίσκεται πάνω δεξιά και επιλέγουμε τον αντίστοιχο εκτυπωτή. Για να κλείσουμε τη καρτέλα, πατάμε το πλήκτρο 53

55 Εγχειρίδιο Χρήσης Έξοδα ανα υπάλληλο Η γενική κατάσταση των υπαλλήλων μας όπως 1. Όνομα 2. Επίθετο 3. Ημερομηνία πρόσληψης 4. Ημερομηνία απόλυσης 5. Τομέας που εργάζεται 6. Ώρα έναρξης βάρδιας 7. Ώρα λήξης βάρδιας 8. Ημέρες εργασίας ανά εβδομάδα 9. Μισθός ανά μήνα Για να εκτυπώσουμε, πατάμε το πλήκτρο που βρίσκεται πάνω δεξιά και επιλέγουμε τον αντίστοιχο εκτυπωτή. Για να κλείσουμε τη καρτέλα, πατάμε το πλήκτρο 54

56 Εγχειρίδιο Χρήσης Σύνολα ανα Τμήμα Τα στοιχεία δεδομένα της λειτουργίας των τομέων / υπόστεγων της φάρμας μας 1. Αριθμός τομέα 2. Περιγραφή 3. Τετραγωνικά 4. Θερμοκρασία 5. Τροφή το πρωί σε kg 6. Νερό το πρωί σε lt 7. Υγρασία 8. Τροφή το απόγευμα σε kg 9. Νερό το απόγευμα σε lt 10. Ώρα που τα φώτα ανοίγουν 11. Ώρα που τα φώτα σβήνουν 12. Ώρα τροφοδοσίας φαγητού το πρωί 13. Ώρα τροφοδοσίας νερού το πρωί 14. Ώρα τροφοδοσίας φαγητού το απόγευμα 15. Ώρα τροφοδοσίας νερού το απόγευμα Για να εκτυπώσουμε, πατάμε το πλήκτρο που βρίσκεται πάνω δεξιά και επιλέγουμε τον αντίστοιχο εκτυπωτή. Για να κλείσουμε τη καρτέλα, πατάμε το πλήκτρο 55

57 Εγχειρίδιο Χρήσης Συνολικά ζώα με κωδικούς 1. Σειριακός αριθμός 2. Ηλικία 3. Χρώμα 4. Βάρος 5. Τομέας / Υπόστεγο στο οποίο βρίσκεται το ζώο 6. Αρμονία 7. Παραγωγικότητα 8. Ημερομηνία γέννησης 9. Προγραμματισμένη ημερομηνία θανάτου του ζώου Για να εκτυπώσουμε, πατάμε το πλήκτρο που βρίσκεται πάνω δεξιά και επιλέγουμε τον αντίστοιχο εκτυπωτή. Για να κλείσουμε τη καρτέλα, πατάμε το πλήκτρο 56

58 Δομή Πινάκων Βάσης Δεδομένων Η δομή των πινάκων ΒΔ Η εφαρμογή χωρίζεται στους εξής πίνακες ΠΙΝΑΚΑΣ ΖΩΩΝ ID NUMBER Μοναδικος αυξων αριθμος SERIAL_NUMBER NUMBER Κωδικος του ζωου (καρτελακι) AGE NUMBER Ηλικια COLOR VARCHAR2(20 CHAR) Χρωμα (dropdown για ευκολια) χαρακτηρες WEIGHT NUMBER Βαρος SECTIONID NUMBER Οα/ατουυποστεγου HARMONY VARCHAR2(20 CHAR) Αρμονια (dropdown) PRODUCTIVITY VARCHAR2(20 CHAR) Παραγωγικοτητα (dropdown) START_DATE DATE Ημερομηνια γεννησης END_DATE DATE Ημερομηνια θανατου 57

59 Δομή Πινάκων Βάσης Δεδομένων ΠΙΝΑΚΑΣΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ID NUMBER Μοναδικος αυξων αριθμος καταχωρησης NAME VARCHAR2(50 CHAR) Ονομα (χαρακτηρες) SUR_NAME VARCHAR2(50 CHAR) Επιθετο (χαρακτηρες) START_AGRE DATE Ημερομηνια προσληψης END_AGRE DATE Ημερομηνια απολυσης SECTIONID NUMBER Σε ποιο υποστεγο ειναι υπευθυνος START_TIME VARCHAR2(20 CHAR) Ωρα Εναρξης FINISH_TIME VARCHAR2(20 CHAR) Ωρα Ληξης WORKDAYS NUMBER Αριθμος ημερων εργασιας ανα εβδομαδα SALARY NUMBER Μισθος ανα μηνα 58

60 Δομή Πινάκων Βάσης Δεδομένων ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ID NUMBER Μοναδικος αυξων αριθμος PRODUCT_NAME VARCHAR2(100 CHAR) Ονομασια προιοντος που πουλαμε ANIMAL_TYPE VARCHAR2(50 CHAR) Τυπος γουνας (dropdown ) ANIMAL_HAIR_QUALITY VARCHAR2(20 CHAR) Τυπος τριχας (dropdown 1..10) SALES_PRICE NUMBER Τιμη πωλησης 59

61 Δομή Πινάκων Βάσης Δεδομένων ΠΙΝΑΚΑΣΕΞΟΔΩΝ ID NUMBER Μοναδικος αυξωνα ριθμος καταχωρησης DATE_EXPENCE DATE Ημερομηνια καταχωρησης εξοδου TYPE VARCHAR2(50 CHAR) Τυπος εξοδου (dropdown διαφορα) BRAND VARCHAR2(50 CHAR) Μαρκα SUPPLIER VARCHAR2(50 CHAR) Προμηθευτης QUANTITY NUMBER Ποσοτητα PRICE NUMBER Τιμηανατεμαχιο TOTAL NUMBER Συνολο (Ποσοτητα * Τιμη) VAT VARCHAR2(20 CHAR) ΦΠΑ (ακεραιοπχ 23% βαζουμε 23) VAT_TOTAL NUMBER Συνολο ΦΠΑ (total * vat / 100) GRAND_TOTAL NUMBER Γενικο Συνολο (total + vat_total) 60

62 Δομή Πινάκων Βάσης Δεδομένων ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ID NUMBER Μοναδικος αυξων αριθμος καταχωρησης DATE_SALE DATE Ημερομηνια πωλησης CUSTOMER_NAME VARCHAR2(50 CHAR) Ονομα πελατη CUSTOMER_SURNAME VARCHAR2(50 CHAR) Επιθετο πελατη CUSTOMER_PHONE VARCHAR2(50 CHAR) Τηλ CUSTOMER_ VARCHAR2(150 CHAR) PRODUCT_NAME VARCHAR2(100 CHAR) Προιον (απο Production.Product_Name) QUANTITY NUMBER Ποσοτητα PRICE NUMBER Τιμη (από Production.SALES_PRICE) TOTAL NUMBER Συνολο (quantity * price) DISCOUNT_PERCENT NUMBER Ποσοστο εκπτωσης DISCOUNT_TOTAL NUMBER Ποσο εκπτωσης (total * discount_percent / 100) NEW_TOTAL NUMBER Νεο ποσο (total - discount_total) VAT NUMBER ΦΠΑ (ακεραιοπχ 23% βαζουμε 23) VAT_TOTAL NUMBER Συνολο ΦΠΑ (new_total * vat / 100) GRAND_TOTAL NUMBER Τελικο πληρωτεο (new_total + vat_total) 61

63 Δομή Πινάκων Βάσης Δεδομένων ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΜΕΩΝ ID NUMBER Μοναδικος αυξων αριθμος NAME VARCHAR2(20 CHAR) Ονομα AREA VARCHAR2(20 CHAR) Τετραγωγικα μετρα/εκταση TEMPERATURE NUMBER Θερμοκρασια FOOD_MORNING_QTY NUMBER Ποσοτητα τροφης πρωι WATER_MORNING_QTY NUMBER Ποσοτητα νερου πρωι HUMIDITY NUMBER Υγρασια FOOD_EVENING_QTY NUMBER Ποσοτητα τροφης απογευμα WATER_EVENING_QTY NUMBER Ποσοτητα νερου απογευμα LIGHTS_ON_TIME VARCHAR2(20 CHAR) Ωρα εναρξης φωτισμου LIGHTS_OFF_TIME VARCHAR2(20 CHAR) Ωρα ληξης φωτισμου MORNING_FOOD VARCHAR2(20 CHAR) Ωρατ ροφης πρωι MORNING_WATER VARCHAR2(20 CHAR) Ωρα νερου πρωι EVENING_FOOD VARCHAR2(20 CHAR) Ωρα τροφης απογευμα EVENING_WATER VARCHAR2(20 CHAR) Ωρα νερου απογευμα 62

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Παράρτημα Κατερίνης Τμήμα Τυποποίησης και Διακίνησης Προϊόντων (Logistics)

AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Παράρτημα Κατερίνης Τμήμα Τυποποίησης και Διακίνησης Προϊόντων (Logistics) AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Διακίνησης Προϊόντων (Logistics) www.logistics.teithe.gr Επίκουρος Καθηγητής dfolinas@gmail.com Στόχοι Θέματα παρουσίασης παρουσίασης Επιστήμη των Logistics Επιχειρηματικό ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Περιεχόμενα Η εταιρεία Γενικά... 3 Η πορεία της εταιρείας... 4 Προϊόντα... 4 Υπηρεσίες...

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ Οι πρόσφατες εξελίξεις στους κλάδους μόδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ Οι πρόσφατες εξελίξεις στους κλάδους μόδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα ΣΥΝΕΔΡΙΟ Οι πρόσφατες εξελίξεις στους κλάδους μόδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα Οι βασικές προτεραιότητες της περιόδου 2014-2020 Θεσσαλονίκη, 18 Φεβρουαρίου 2014 Θεόφιλος Ασλανίδης Γενικός Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Περιπτωσιακή μελέτη μεθόδων κοστολόγησης σε μικρομεσαία εταιρία επεξεργασίας μαρμάρου και γρανιτών

Περιπτωσιακή μελέτη μεθόδων κοστολόγησης σε μικρομεσαία εταιρία επεξεργασίας μαρμάρου και γρανιτών Περιπτωσιακή μελέτη μεθόδων κοστολόγησης σε μικρομεσαία εταιρία επεξεργασίας μαρμάρου και γρανιτών Εισαγωγικά Η παγκοσμιοποίηση της αγοράς και η αύξηση της έντασης του ανταγωνισμού οδηγούν τις επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (ΑΤΕΙ) ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (ΑΤΕΙ) ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (ΑΤΕΙ) ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Η Βιοτεχνία της Γούνας στη Δυτική Μακεδονία και η πορεία του Κλάδου τα τελευταία 50 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος Ο Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος επεξεργάζεται και εκδίδει κάθε δύο χρόνια τον Κατάλογο Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος, έναν πλήρη οδηγό των παραγωγικών, µεταποιητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ "LOGISTICS" ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ LOGISTICS ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ "LOGISTICS" ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΑΣΛΑΝΗΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΘΑΝΑΣΗΣ ΦΙΒΑΝΗΣ ΦΑΝΗ ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΙ ΟΥ ΤΗΝ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΘΗΚΕ: ΤΣΙΛΙΚΕΡ ΣΠΟΡΙ ΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 2013-14 Τμήμα Α 1. Ερευνητική Εργασία. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος

11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 2013-14 Τμήμα Α 1. Ερευνητική Εργασία. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος Ερευνητική Εργασία 11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 013-1 Τμήμα Α 1 1. Κριτήρια επιλογής θέματος α. Εργασία πολλών συγγενικών προσώπων στη βεσο. β. Πληθώρα πληροφοριών για το συγκεκριμένο εργοστάσιο γ. Περιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 01: «ΜΈΣΟ-ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΗ ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΏΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΎ ΠΟΥ ΥΦΊΣΤΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΩΝ ΤΟΠΙΚΏΝ Ή ΤΟΜΕΑΚΏΝ ΚΡΊΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 1 Κεφάλαιο 1 ο Επιχειρήσεις και Οργανισμοί Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού άθους Α1) Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ: Κυρίες και κύριοι χαίρετε. Στα επόμενα λεπτά της παρουσίασής μου πρόκειται να εστιάσω κυρίως στο εμπορικό κομμάτι, στην εμπορική διάσταση που έχουν οι εξελίξεις στην περιοχή μας όσον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ. Η ΠΕΤΑ Α.Ε. τηρεί το Μητρώο των Δημοτικών Επιχειρήσεων της Αυτοδιοίκησης Α

ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ. Η ΠΕΤΑ Α.Ε. τηρεί το Μητρώο των Δημοτικών Επιχειρήσεων της Αυτοδιοίκησης Α ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Η ΠΕΤΑ Α.Ε. τηρεί το Μητρώο των Δημοτικών Επιχειρήσεων της Αυτοδιοίκησης Α βαθμού εδώ και μία δεκαετία, μετά από αναθέσεις της Κ.Ε.Δ.Κ.Ε. και του ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α. Στο διάστημα αυτό έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5 Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας....5 Page 1Τ Το κυνήγι της φώκιας Λεξιλόγιο Καταλαβαίνεις τις λέξεις; 1. Ολοκληρώνομαι

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και της βιοτεχνίας είναι αρκετά χαμηλή, παρότι είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ιονύσης Σκαρµέας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ

ρ. ιονύσης Σκαρµέας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Μάρκετινγκ; Ηδιαδικασία σχεδιασµού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ 3121 Με την ολοκλήρωση των σπουδών τους οι πτυχιούχοι του τμήματος Εφαρμοσμένης Πληροφορικής και Πολυμέσων αποκτούν

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τιμολόγηση Παράγοντες επηρεασμού της τιμής Στόχος της τιμολογιακής πολιτικής πρέπει να είναι ο καθορισμός μιας ιδανικής τιμής η οποία θα ικανοποιεί τόσο τους πωλητές όσο και τους αγοραστές.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

E-SHOP.GR Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΜΙΑΣ ΚΛΑΣΣΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΧΑΡΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

E-SHOP.GR Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΜΙΑΣ ΚΛΑΣΣΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΧΑΡΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ E-SHOP.GR Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΜΙΑΣ ΚΛΑΣΣΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΧΑΡΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Ιανουάριος 2006-1 - AGENDA E-shop.gr με μια ματιά Πληροφορική:μια κλασσική αγορά Καινοτομία στην e-shop.gr Αποτελέσματα/Συμπεράσματα - 2

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία

Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία Περιγραφή Η Ελλάδα και η Νορβηγία είναι δύο ευρωπαϊκές χώρες. Η πρώτη είναι μέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; Οικονοµική είναι η µελέτη του τρόπου µε τον οποίο οι άνθρωποι επιλέγουν να κατανείµουν τους σπάνιους πόρους τους. Λόγω της σπανιότητας δεν είναι δυνατόν να εκπληρωθούν όλες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΝΕΑΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Έντυπο Υποβολής Πρότασης

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΝΕΑΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Έντυπο Υποβολής Πρότασης ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΝΕΑΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Έντυπο Υποβολής Πρότασης Κωδικός * Επωνυµία Φορέα Ηµεροµηνία * Αριθµός Συστηµένου * * Συµπληρώνονται από το Υπουργείο Εµπορίου, Βιοµηχανίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1 1 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΕ ΕΣΠΑ Κατάρτιση ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 / Οργανωτική δομή ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ Κοινωνικοί Εταίροι Εμπειρογνώμονες 2 Δημιουργικές Βιομηχανίες Κλωστοϋφαντουργία - έτοιμο ένδυμα Υποδήματα-

Διαβάστε περισσότερα

http://www.economics.edu.gr 7

http://www.economics.edu.gr 7 6 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1.3 Λειτουργίες της Επιχείρησης 1.3.1 Η αλυσίδα των Επιχειρησιακών Λειτουργιών Όπως κάθε οργανισµός, έτσι και η επιχείρηση, προκειµένου να ζήσει, ν ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ)

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ) Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ) Γιώργος Μανής Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τι είναι οι Τεχνολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Ανάπτυξη νέων προϊόντων Τμηματοποίηση της αγοράς ΚΑΝΑΛΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τιμολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένες λύσεις ERP για κάθε επιχείρηση

Ολοκληρωµένες λύσεις ERP για κάθε επιχείρηση Ολοκληρωµένες λύσεις ERP για κάθε επιχείρηση Η εταιρία H Data Communication ΑΕ ιδρύθηκε το 1987 στην Αθήνα µε αντικείµενο την ανάπτυξη λογισµικού για επιχειρήσεις και την παροχή ολοκληρωµένων λύσεων πληροφορικής.

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Η ZENTIVA ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ. Στόχος μας είναι να γίνουμε ο πολύτιμος εταίρος σας στα γενόσημα φάρμακα

Η ZENTIVA ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ. Στόχος μας είναι να γίνουμε ο πολύτιμος εταίρος σας στα γενόσημα φάρμακα Η ZENTIVA ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ Στόχος μας είναι να γίνουμε ο πολύτιμος εταίρος σας στα γενόσημα φάρμακα Ηνωμένο Βασίλειο Γαλλία Πορτογαλία Πολωνία Δημοκρατία της Τσεχίας Γερμανία Εσθονία Λετονία Λιθουανία Σλοβακία

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία

Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΥΦΕΣΗΣ Ο Δεκάλογος των Προβλημάτων που αντιμετωπίζει το Φαρμακείο 1. Μεγάλος αριθμός φαρμακείων 3. Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία 2. 4. 5. 6. 7. 8.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger Ενότητα 2 Σχέδιο Μάρκετινγκ Κεφάλαιο 4 Τιμολόγηση Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2 ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεφάλαιο 4: Τιμολόγηση Συγγραφείς: Δρ.Andrea Grimm, Δρ.Astin Malschinger

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Πάνω από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι μέλη συνεταιρισμών Οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις, παρέχουν πάνω από 100.000.000

Διαβάστε περισσότερα

Η Εμπορική και Εξαγωγική δραστηριότητα του κλάδου της γούνας τα τελευταία 20 χρονιά. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του. Κωστακάκη Γεώργιου

Η Εμπορική και Εξαγωγική δραστηριότητα του κλάδου της γούνας τα τελευταία 20 χρονιά. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του. Κωστακάκη Γεώργιου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ (A.Τ.Ε.Ι.) ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Η Εμπορική και Εξαγωγική δραστηριότητα του κλάδου της γούνας τα τελευταία 20 χρονιά. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ σελ. 1 Κατανοώντας το Ηλεκτρονικό Εμπόριο Τι είναι; Ο όρος ηλεκτρονικό εμπόριο (e-commerce) αφορά στις επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

2010-2020 2010-2020 ISBN: 978-9963-43-830-3

2010-2020 2010-2020 ISBN: 978-9963-43-830-3 2010-2020 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2 0 1 0-2 0 2 0 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Υπεύθυνοι Λειτουργοί Κυριάκος Κυριάκου,

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος και το έργο των Διπλωματούχων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων» Πέμπτη 09.06.2005

«Ο ρόλος και το έργο των Διπλωματούχων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων» Πέμπτη 09.06.2005 Καθ. Bασίλης Ασημακόπουλος Ειδικός Γραμματέας για την Κοινωνία της Πληροφορίας Χαιρετισμός στο πλαίσιο της Ημερίδας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων

Διαβάστε περισσότερα

Απασχολησιμότητα Ανεργία & Ψηφιακές δεξιότητες Προτάσεις για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας

Απασχολησιμότητα Ανεργία & Ψηφιακές δεξιότητες Προτάσεις για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας Απασχολησιμότητα Ανεργία & Ψηφιακές δεξιότητες Προτάσεις για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας Α. Βύρων Νικολαΐδης Πρόεδρος Συμβουλίου Ευρωπαϊκών Ενώσεων Πληροφορικής(CEPIS) To Όραμα Δημιουργώντας 500.000

Διαβάστε περισσότερα

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες Συνοπτική παρουσίαση του ευνητικού έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Ενοποίηση τρίτων παρόχων υπηρεσιών με ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα σε πολυλειτουργικές πλατφόρμες

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τις ηλεκτρονικές αγορές

Συμβουλές για τις ηλεκτρονικές αγορές ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΕΛΛΑΔΑΣ Συμβουλές για τις ηλεκτρονικές αγορές Χρήσιμες συμβουλές για τις ηλεκτρονικές αγορές των εορτών Τις αγορές του από ηλεκτρονικά καταστήματα πραγματοποιεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΜΕΣΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΜΕΣΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΜΕΣΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1999 1 ΣΥΝΟΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέες μορφές απασχόλησης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ποιες είναι οι νέες μορφές απασχόλησης; Σύμβαση ορισμένου χρόνου Μερική απασχόληση Προσωρινή απασχόληση Σύμβαση έργου Υπεργολαβία Εκ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ *

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * Διαπιστώσεις Διαπίστωση Ι: Ο όγκος και η αξία των εξαγωγών ελληνικών ελιών στην Ιαπωνία -αν και σε αυξητική πορεία την τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Εκτροφή γουνοφόρων ζώων και παράλληλες δραστηριότητες. Γακίδης Ζώης Κτηνίατρος Διευθυντής Κτηνιατρικής Π.Δ.Μ.

Εκτροφή γουνοφόρων ζώων και παράλληλες δραστηριότητες. Γακίδης Ζώης Κτηνίατρος Διευθυντής Κτηνιατρικής Π.Δ.Μ. Εκτροφή γουνοφόρων ζώων και παράλληλες δραστηριότητες Γακίδης Ζώης Κτηνίατρος Διευθυντής Κτηνιατρικής Π.Δ.Μ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΓΟΥΝΑΣ Ξενοδοχείο DEDIS Καστοριά ( 9 ο χιλ. ΕΟ Καστοριάς-Αμυνταίου)

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας. Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας. Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες Τίτλος πράξης: Κατηγορία Πράξης: Ενέργεια: Μέτρο: Επιστ. Υπεύθυνος: "Επιμόρφωση - Πιστοποίηση Γυναικών Αρχικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Η Γενική Ταχυδρομική είναι η κορυφαία εταιρεία ταχυμεταφορών στην Ελλάδα

Η Γενική Ταχυδρομική είναι η κορυφαία εταιρεία ταχυμεταφορών στην Ελλάδα Ποιοι είμαστε Η Γενική Ταχυδρομική είναι η κορυφαία εταιρεία ταχυμεταφορών στην Ελλάδα και ιδρύθηκε το 1994 από τους πρωτοπόρους της υπηρεσίας ταχυμεταφορών στην Ελλάδα Σε αριθμούς έχει δίκτυο άνω των

Διαβάστε περισσότερα

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010 Management Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 Εισαγωγή Έννοια και Περιεχόμενο του Μάνατζμεντ Ποια είναι τα διοικητικά στελέχη και ποιος ο ρόλος τους στα διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας Βάσικες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 31: «η εθνική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ»

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη ελληνική επιχείρηση

Η σύγχρονη ελληνική επιχείρηση Κεφάλαιο Η σύγχρονη ελληνική επιχείρηση Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Θα ήταν μεγάλη παράλειψη να αναλυθεί η επιστήμη της Οργάνωσης και Διοίκησης χωρίς προηγουμένως να προσδιοριστεί το πεδίο δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 5 Συλλογή Δεδομένων & Δειγματοληψία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 5 Συλλογή Δεδομένων & Δειγματοληψία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ARCHIVING@CONNECT ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΥΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ PAPERLESS@CONNECT CASE STUDY PHARMATHEN SA

ΛΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ARCHIVING@CONNECT ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΥΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ PAPERLESS@CONNECT CASE STUDY PHARMATHEN SA ΛΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ARCHIVING@CONNECT ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΥΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ PAPERLESS@CONNECT CASE STUDY PHARMATHEN SA ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ PHARMATHEN ΑΒΕΕ... 3 2. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Ελένη Χήτα, Ευθύμιος Ζέρβας Σχολή Θετικών Επιστημών και Τεχνολογίας, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Το ERP είναι ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης επιχειρησιακών πόρων. Διαχειρίζεται και συντονίζει όλες τις λειτουργίες και διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα σε μια επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 11η: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Τα Χαρακτηριστικά µας I

Τα Χαρακτηριστικά µας I d.d. Synergy Hellas Τα Χαρακτηριστικά µας I Οι Σύµβουλοί µας Η Φιλοσοφία µας Οι Ικανότητές µας υναµική & Έµπειρη οµάδα Συµβούλων Μέση Εµπειρία > 7 χρόνια Ενεργοί Σύµβουλοι µε Εµπειρία 17 ετών Οµαδικό πνεύµα

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 2004 ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διασύνδεσης. Λαμίας ως γέφυρα πληροφόρησης & επικοινωνίας με την αγορά εργασίας. Δρ. Θ. Γκανέτσος Επιστημονικός Υπεύθυνος του Γραφείου

Διασύνδεσης. Λαμίας ως γέφυρα πληροφόρησης & επικοινωνίας με την αγορά εργασίας. Δρ. Θ. Γκανέτσος Επιστημονικός Υπεύθυνος του Γραφείου Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Τ.Ε.I. ΛΑΜΙΑΣ «ΤοΤο Γραφείο Διασύνδεσης του Τ.Ε.Ι. Λαμίας ως γέφυρα πληροφόρησης & επικοινωνίας με την αγορά εργασίας Δρ. Θ. Γκανέτσος Επιστημονικός Υπεύθυνος του Γραφείου

Διαβάστε περισσότερα

Έτοιμο Φαγητό σε Πακέτο

Έτοιμο Φαγητό σε Πακέτο Πρακτική Εξάσκηση Μάρκετινγκ Έτοιμο Φαγητό σε Πακέτο Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΑΣΚΗΣΗ Έτοιμο Φαγητό σε Πακέτο Συγγραφείς: Δρ. Andrea Grimm, Δρ. Astin Malschinger Παραπομπή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Α: ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ MARKETING ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΜΗΜΑ Α: ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ MARKETING ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ Α: ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ MARKETING ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 1. Πληροφοριακά Στοιχεία για την επιχείρηση 1.1. Στοιχεία επικοινωνίας Επωνυµία επιχείρησης: ιακριτικός τίτλος Τηλέφωνο: Φαξ: Ε-mail: Url:

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 3: Ηλεκτρονικό Επιχειρηματικό Σχέδιο Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 3: Ηλεκτρονικό Επιχειρηματικό Σχέδιο Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ενότητα 3: Ηλεκτρονικό Επιχειρηματικό Σχέδιο Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Η αλήθεια για το γάλα

Η αλήθεια για το γάλα Η αλήθεια για το γάλα Υφιστάµενο πλαίσιο Σύµφωνα µε το υφιστάµενο πλαίσιο στην Ελλάδα υπάρχει γάλα χαµηλής παστερίωσης διάρκειας µέχρι 5 ηµερών, που µπορεί να ονοµάζεται και «φρέσκο» και γάλα υψηλής παστερίωσης-

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ» Γιώργος Πηγαδάς

«ΤΟ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ» Γιώργος Πηγαδάς «ΤΟ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ» Γιώργος Πηγαδάς ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Έτος ίδρυσης: 1991 Χώρα Προέλευσης: Ελλάδα ραστηριότητα: Ανδρική Ένδυση Ανάπτυξη µε: Εταιρικά Καταστήµατα Franchise

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ CHRISTOPHER STOPES ΠΡΟΕΔΡΟΥ IFOAM (ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΚΙΝΗΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ) ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΔΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Φορέας Υλοποίησης Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Λεωνίδα Πασχαλίδη, ιευθυντή Εκπαίδευσης και Ανάπτυξης

Λεωνίδα Πασχαλίδη, ιευθυντή Εκπαίδευσης και Ανάπτυξης ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Λευκωσία, 27 εκεμβρίου 2013 ΠΡΟΣ: ΑΠΟ: Όλους τους ενδιαφερόμενους Λεωνίδα Πασχαλίδη, ιευθυντή Εκπαίδευσης και Ανάπτυξης ΘΕΜΑ: ιερεύνηση με την αγορά για το σχεδιασμό των κατάλληλων σχεδίων χορηγιών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΛΕΩΝΙ ΑΣ ΜΟΣΧΟΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Η υπεροχή του σιδηρόδροµου σε ταχύτητα, οικονοµία, προστασία περιβάλλοντος, ασφάλεια κλπ. έναντι των

Διαβάστε περισσότερα