1 ο ΓΕΛ ΧΑΛΚΙ ΑΣ ΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ : Α4 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : «ΕΞΑΡΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1 ο ΓΕΛ ΧΑΛΚΙ ΑΣ ΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ : Α4 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2013-2014 «ΕΞΑΡΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ"

Transcript

1 1 ο ΓΕΛ ΧΑΛΚΙ ΑΣ ΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ : Α4 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : «ΕΞΑΡΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ» 1

2 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος σελ 4-10 Γενικά περί εξαρτήσεων..σελ 5-12 Εξάρτηση από τα ναρκωτικά σελ Εξάρτηση από το αλκοόλ.σελ Εξάρτηση από το τσιγάρο.σελ Εξάρτηση από τον Η/Υ...σελ Εξάρτηση από το φαγητό.σελ Επίλογος..σελ137 3

4 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Φέτος ως µαθητές της Α λυκείου µέτα από θέµατα που µας προτάθηκαν από την υπεύθυνη καθηγήτρια, αποφασίσαµε να ασχοληθούµε µε ένα θέµα που µας απασχολεί, τις εξαρτήσεις των νέων. Οι λόγοι για τους οποίους επιλέξαµε το συγκεκριµένο θέµα είναι γιατί θέλαµε να κινητοποιήσουµε αλλά και να κινητοποιηθούµε και εµείς οι ίδιοι έχοντας προβληµατιστεί για της έξαρση κρουσµάτων εξαρτήσεως από το φιλικό και το σχολικό περιβάλλον. Τα ερευνητικά ερωήµατα στα οποία απαντήσαµε µέσω της έρευνας πάνω στο θέµα ήταν τα εξής : Ποια είναι τα αίτια εξαρτήσεως των νέων Ποια τα είδη εξαρτήσεως των νέων στην χώρα µας αλλά και σε άλλες χώρες της Ευρώπης Ποιες είναι οι συνέπειες στο άτοµο και στο κοινωνικό σύνολο Πως µπορεί να αποφευχθεί η εξάρτηση των νέων από διάφορες ουσίες και καταστάσεις 4

5 Εξάρτηση Είναι η κατάσταση, η οποία χαρακτηρίζεται από την επιτακτική ανάγκη για λήψη της ουσίας σε συνεχή ή περιοδική βάση, µε σκοπό να βιώσει ο χρήστης τα αποτελέσµατα της δράσης της ουσίας ή να αποφύγει τη δυσφορική κατάσταση που προκαλεί η στέρησή της. ιακρίνεται σε ψυχολογική και σε σωµατική εξάρτηση. Η εξάρτηση υποδηλώνεται από την παρουσία τριών τουλάχιστον από τα παρακάτω συµπτώµατα: Έντονη επιθυµία χρήσης της ουσίας Ανάπτυξη ανοχής στη χρήση της ουσίας Παρουσία στερητικού συνδρόµου µε τη µείωση ή τη διακοπή της χρήσης της ουσίας Ανάλωση σηµαντικού χρόνου γύρω από τη συµπεριφορά χρήσης Εγκατάληψη σηµαντικών δραστηριοτήτων κοινωνικών, επαγγελµατικών ή ψυχαγωγικών λόγω της χρήσης. Εµµονή στη χρήση της ουσίας, παρά το γεγονός ότι προκαλεί στο χρήστη σοβαρά σωµατικά ή ψυχολογικά προβλήµατα και δυσλειτουργίες σε κύριους τοµείς της ζωής του. Ψυχολογική Εξάρτηση ονοµάζεται η κατάσταση που συνοδεύει όλες σχεδόν τις περιπτώσεις της εξάρτησης και κατά την οποία η 5

6 προοπτική λήψης της ουσίας προκαλεί ένα συναίσθηµα ευχαρίστησης. Έτσι γίνεται ισχυρότερο το κίνητρο για την επανάληψη της χρήσης, µε σκοπό την ένταση της ευχαρίστησης ή την αποφυγή της δυσφορίας από την πιθανή στέρηση της ουσίας. Το αντικείµενο της εξάρτησης έχει την ικανότητα να δένεται µε τον ψυχισµό του χρήστη προκαλώντας ψυχικό εθισµό. Η σωµατική εξάρτηση σε κάποιες περιπτώσεις ισχύει (π.χ. στην περίπτωση των ναρκωτικών), αλλά στην πραγµατικότητα δεν αποτελεί το βασικό πρόβληµα, αφού τα στερητικά συµπτώµατα του σώµατος αντιµετωπίζονται µέσα σε µερικές µέρες. Ωστόσο ο σωµατικός εθισµός χρησιµοποιείται από τα πρόσωπα ως δικαιολογία για να παραµένουν σε σχέση εξάρτησης, προκειµένου να ικανοποιούν τον ψυχικό εθισµό τους Σωµατική εξάρτηση Στην περίπτωση όµως που η χρήση γίνει πιο συχνή εύκολα αναπτύσσεται η σωµατική εξάρτηση εξαιτίας της ανάπτυξης «ανοχής». Ανοχή σηµαίνει ότι το σώµα εύκολα συνηθίζει την ναρκωτική ουσια και ότι χρειάζεται σταθερά µεγαλύτερες δόσεις για να επιτύχει τις ίδιες συνέπειες. Όταν η ουσία έχει χάσει την επίδρασή της εµφανίζονται τα στερητικά συµπτώµατα: ο χρήστης αισθάνεται άρρωστος, ιδρώνει και κρυώνει, έχει καταρροή, στοµαχικούς πόνους και πόνους στα πόδια και τα χέρια. Πιθανά συµπτώµατα είναι ο εµετός και η διάρροια. Τα συµπτώµατα εξαφανίζονται µόλις γίνει ξανά χρήση αυτής της ουσίας. Έτσι ο χρήστης εύκολα οδηγείται σε ένα φαύλο κύκλο.είναι µια κατάσταση του οργανισµού, που εκφράζεται µε την παρουσία σωµατικών και ψυχοπαθολογικών 6

7 συµπτωµάτων στις περιπτώσεις που το ποσό της ουσίας, στην οποία γίνεται κατάχρηση, µειώνεται απότοµα σε σηµαντικό βαθµό. Αρχικά για να µπορέσουµε να κατανοήσουµε την συµπεριφορά των εθισµένων ατόµων θα πρέπει πρώτα να ξεκινήσουµε µε µια εντρύφηση στην έννοια του εθισµού και της εξάρτησης.εθισµός είναι η εξάρτηση από ουσίες ή από συγκεκριµένη συµπεριφορά, που εκδηλώνεται µε µία σειρά εµπειριών που προκαλούν αλλαγή στον εσωτερικό κόσµο του ατόµου.είναι η τάση του εθισµένου να επαναλαµβάνει µε καταναγκαστικό τρόπο συγκεκριµένες συµπεριφορές (χρήση ουσιών, αλκοόλ, σεξ, τζόγο, κ.α.) ; Ο εθισµένος συνεχίζει τη χρήση των ουσιών ή την καταναγκαστική συµπεριφορά, παρόλα τα επιβλαβή επακόλουθα και προσπαθεί να αποφεύγει συστηµατικά την υπευθυνότητα και την πραγµατικότητα, ενώ τείνει να αποµονώνει τον εαυτό του από τους άλλους λόγω της ενοχής και του πόνου που νοιώθει. Αυτό τον οδηγεί στη µοναξιά και την αυτοκαταστροφή. Ο εθισµός έχει τις ρίζες του σε κάθε πλευρά της ύπαρξης του ανθρώπου και επιδρά σε όλες τις πτυχές της. Ο εθισµένος ακολουθεί την λογική της εξάρτησης του. Η σκέψη του τον οδηγεί στο αλκοόλ ή στα ναρκωτικά ή σε συγκεκριµένη συµπεριφορά που νοµίζει ότι θα 7

8 τον βοηθήσουν να ξεχάσει τα προβλήµατά του και να νοιώσει καλύτερα. ιαταράσσονται οι οικογενειακές, οι επαγγελµατικές και οι κοινωνικές του σχέσεις. Ναρκωτικό µπορεί να είναι κάθε τι που ναρκώνει το µυαλό σου. Κάθε τι που σκοτώνει από την αρχή την ψυχή σου και σαν σαράκι τρώει σιγά σιγά και λίγο λίγο το κορµί σου. Ναρκωτικό είναι αυτό που σε εθίζει, και σε κάνει να εξαρτηθείς από αυτό. εν θα µιλήσουµε για αυτά που σκοτώνουν την ψυχή σου αλλά για αυτά που σκοτώνουν και το κορµί σου. Αυτά που σε οδηγούν στο ψέµα, στο κλέψιµο στον φόνο. 8

9 Αιτίες που οδηγούν στην εξάρτηση από ουσίες Η χρήση ουσιών ή η κατάχρησή τους από ένα άτοµο ή µια οµάδα ανθρώπων σπάνια είναι αποτέλεσµα ενός µόνο αιτιολογικού παράγοντα. Η εξάρτηση δεν εµφανίζεται ξαφνικά στη ζωή ενός ανθρώπου. Οι παράγοντες που συντελούν και δηµιουργούν προϋποθέσεις για την εµφάνισή της αναπτύσσονται τις περισσότερες φορές κατά την παιδική ηλικία. Στην ηλικία αυτή µπαίνουν οι πρώτες βάσεις για τη δηµιουργία αξιών, αρχών και στάσεων. Συµβαίνουν ραγδαίες αλλαγές και οι επιδράσεις που δέχεται σ αυτή την ηλικία το παιδί είναι καθοριστικές για τη µετέπειτα εξέλιξη. Αυτή η περίοδος καθορίζεται άµεσα από την οικογένεια, το σχολείο αλλά και από το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Έρευνες δείχνουν ότι για την εµφάνιση της χρήσης, κατάχρησης και εξάρτησης από ουσίες συµβάλλουν πολλοί και σύνθετοι παράγοντες που αλληλεπιδρούν και διακρίνονται σε τρεις βασικές κατηγορίες (ο βαθµός συµµετοχής της καθεµιάς είναι διαφορετικός σε κάθε περίπτωση): Το οικογενειακό, κοινωνικό και πολιτιστικό περιβάλλον στο οποίο ζει το άτοµο Οι βιολογικοί παράγοντες και η προσωπικότητα του ατόµου 9

10 Η δράση της ουσίας Kάποιοι από τους επιβαρυντικούς παράγοντες Η ανοχή ως προς τη χρήση ουσιών Η διαθεσιµότητα των ουσιών Ο κοινωνικός αποκλεισµός Η αποξένωση Η έλλειψη υποστηρικτικών κοινωνικών δοµών Ο καταναλωτικός τρόπος ζωής Η πίεση, το άγχος Η έλλειψη ευκαιριών επαγγελµατικής απασχόλησης Η παρέα µε χρήστες ουσιών Το χαοτικό οικογενειακό περιβάλλον Η χρήση και κατάχρηση ουσιών από τους γονείς Η έλλειψη συναισθηµατικών δεσµών στην οικογένεια Η βία, η παραµέληση, οι υπέρµετρες οικογενειακές συγκρούσεις Η αναποτελεσµατική επίβλεψη από τους γονείς Οι υπέρµετρες και µη ρεαλιστικές προσδοκίες Ο ψυχικός πόνος Η µοναξιά 10

11 Η χαµηλή αυτοεκτίµηση Η έλλειψη ορίων Η αβεβαιότητα ως προς αξίες, στόχους,προτεραιότητες Η έλλειψη δεξιοτήτων ζωής (λήψης αποφάσεων, αυτοελέγχου, υπευθυνότητας, αντίστασης, διεκδίκησης κ.α.) Η έλλειψη επικοινωνίας Η αδυναµία διαχείρισης έντονων συναισθηµάτων και µαταιώσεων Η ασυγκράτητη παρορµητικότητα Η ανία, η πλήξη Η αναζήτηση διαρκούς ευτυχίας και ευχαρίστησης Η αρχική χρήση ουσιών κατά την προεφηβεία Η σχολική αποτυχία σε σταθερή βάση Η πρόωρη αντικοινωνική συµπεριφορά 11

12 ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ Οποιαδήποτε ουσία σε υγρή µορφή, σε σκόνη, σε ταµπλέτα, σε φυτική σύσταση, σε σπρέι, που επιδρά στο Κεντρικό Νευρικό Σύστηµα και αλλάζει την αντίληψη, το συναίσθηµα, τη διάθεση, τη συµπεριφορά, τον τρόπο λειτουργίας του σώµατος του ατόµου που τα χρησιµοποιεί, κατηγοριοποιείται µε τον όρο «ναρκωτικό». Τα ναρκωτικά ανάλογα µε το είδος τους, επηρεάζουν τόσο το σώµα όσο και τον ψυχισµό του ανθρώπου και µπορούν να προκαλέσουν σωµατική ή/και ψυχική εξάρτηση. Γιατί παίρνουν οι άνθρωποι ναρκωτικά; Πολλοί λόγοι έχουν προταθεί για να εξηγήσουν γιατί οι άνθρωποι παίρνουν ναρκωτικά και γιατί µερικοί χρήστες εξαρτώνται από αυτά. Οι περισσότερες θεωρίες για τις αιτίες της χρήσης ή της εξάρτησης από τα ναρκωτικά βασίζονται σε περιγραφές των ίδιων των χρηστών. Υπάρχουν πολύ λίγα στοιχεία για τα χαρακτηριστικά αυτών των ατόµων, πριν εµπλακούν µε τα ναρκωτικά. Παρ όλα αυτά, είναι µάλλον απίθανο να οφείλεται είτε η 12

13 χρήση των ναρκωτικών είτε η εξάρτηση από αυτά σε έναν και µόνο παράγοντα. Φαίνεται ότι η χρήση ναρκωτικών γενικά είναι το αποτέλεσµα της αλληλεπίδρασης ανάµεσα στο ναρκωτικό και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ατόµου και του περιβάλλοντός του. Στη συνέχεια (σειρά είναι τυχαία) αναφέρονται κάποιοι λόγοι για τους οποίους οι άνθρωποι παίρνουν ουσίες (συµπεριλαµβανοµένων του αλκοόλ και του καπνού). Γενετικοί Η χρήση ψυχοδραστικών ναρκωτικών είναι παγκόσµια, µε τη µια ή την άλλη µορφή, και η ιστορία της φτάνει µέχρι πολύ παλιά, στις απαρχές της εµφάνισης του ανθρώπου και πέρα από αυτήν. Υπάρχουν άφθονα παραδείγµατα ζώων που αναζητούν τις επιδράσεις των ναρκωτικών. Στο εργαστήριο, οι πίθηκοι θα πατήσουν το µοχλό για την κοκαΐνη, προτιµώντας τον από εκείνον του φαγητού. Οι γάτες τρελαίνονται από το φυτό κάτνιπ ή νεπέτα η γατόφιλη (Nepeta cataria) και ο αφρικανικός ελέφαντας θα ταξιδέψει χιλιόµετρα µόνο και µόνο για να µεθύσει µε τον καρπό ενός συγκειµένου δέντρου, που έχει υποστεί ζύµωση. Τίποτε στη φύση δεν είναι τυχαίο, όµως δεν έχει ακόµα διατυπωθεί η θεωρία που εξηγεί γιατί αντιδρούµε στα ναρκωτικά µε το συγκεκριµένο τρόπο. Όσον αφορά ξεχωριστές περιπτώσεις και όχι ολόκληρα είδη, η έρευνα πάνω σε ζώα έχει δείξει ότι µερικές φορές υπάρχει µια γενετική προδιάθεση για την χρήση 13

14 ορισµένων ουσιών. Ολοένα και περισσότερα στοιχεία συνηγορούν υπέρ του ότι κληρονοµικοί παράγοντες µπορούν να προδιαθέσουν κάποιους ανθρώπους να αναπτύξουν προβλήµατα σχετικά µε το αλκοόλ. Τέτοιοι παράγοντες αλληλεπιδρούν µε τη διαθεσιµότητα, τον κοινωνικό περίγυρο και άλλους σηµαντικούς παράγοντες. ιασκέδαση Οι ουσίες µπορεί να είναι συναρπαστικές για κάποιους, καθώς προσφέρουν ένα προσιτό και συχνά αξιόπιστο µέσο για την απόκτηση «απολαυστικών» εµπειριών. Όποιος αµφιβάλλει για αυτό θα πρέπει να θυµηθεί ότι οι περισσότεροι ενήλικες χρησιµοποιούν ουσίες (αλκοόλ, καπνό, καφέ) και προφανώς δέχονται άκριτα ότι µια τέτοια χρήση είναι πολύτιµη. Οι χρήστες ουσιών οµολογούν ότι παίρνουν ουσίες κυρίως επειδή τους αρέσει. Εξ ορισµού, οι ουσίες τροποποιούν την ψυχική κατάσταση του χρήση επιβραδύνοντας, επιταχύνοντας ή διαστρεβλώνοντας την αντίληψη - και πολλές αυτοβιογραφικές καταγραφές χρήσης ουσιών τονίζουν τη γοητεία ακριβώς αυτών των επιδράσεων. Αυτοκαταστροφική ριψοκίνδυνη συµπεριφορά Οι προφανείς κίνδυνοι από την κατάχρηση ή την υπερβολική χρήση ουσιών έχουν οδηγήσει στην υπόθεση ότι µερικές φορές η χρήση παρακινείται από αυτοκαταστροφικές τάσεις. Η εξάρτηση από το αλκοόλ, 14

15 για παράδειγµα, έχει χαρακτηριστεί «χρόνια αυτοκτονία». Έχει παρατηρηθεί συχνά ότι οι χρόνιοι χρήστες ουσιών εµφανίζουν χαµηλή αυτοεκτίµηση και µερικές φορές έχουν έντονα αισθήµατα επιθετικότητας απέναντι στον εαυτό τους. Πίεση/προτιµήσεις συνοµηλίκων Οι πρώτοι πειραµατισµοί µε τις ουσίες συχνά εντοπίζονται στην εφηβεία. Τότε αυξάνεται η περιέργεια των νέων για τον κόσµο γύρω τους και συχνά ψάχνουν για τρόπους αντίδρασης προς τη γονεϊκή εξουσία. Κατά παράδοξο τρόπο οι νέοι, ενώ από τη µία επαναστατούν, από την άλλη θέλουν και να προσαρµόζονται στην οµάδα των συνοµηλίκων τους. Έτσι συχνά εξωθούνται στο να δοκιµάσουν ουσίες από το φόβο µήπως «µείνουν στην απέξω». Ενώ η παραπάνω θεωρία ίσως ταιριάζει µε τις απόψεις κάποιων γονέων, που θεωρούν ότι το παιδί τους δε θα είχε δοκιµάσει διαφορετικά κάτι τόσο επικίνδυνο, η πραγµατικότητα είναι συχνά πιο σύνθετη. Είναι πολύ πιθανό να υπάρχουν νέοι που δοκιµάζουν ουσίες κάτω από αυτές τις συνθήκες, όµως κατά κύριο λόγο οι νέοι άνθρωποι επιλέγουν τους φίλους µε τους οποίους θέλουν να κάνουν παρέα. Εάν ένας νέος γίνει συστηµατικός χρήστης, είναι σχεδόν βέβαιο ότι αυτός ο νέος ή η νέα έχει διαλέξει να ανήκει σε µια οµάδα συνοµηλίκων που µοιράζονται αυτή τη δραστηριότητα. Περιβάλλον 15

16 Η χρήση ουσιών γίνεται σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας και η οικονοµική άνεση δεν αποτρέπει το πρόβληµα, εάν υπάρχει έλλειψη συναισθηµατικής στήριξης και αρµονικής συνύπαρξης µε την οικογένεια. Παρ όλα αυτά, σε γενικές γραµµές, τα πιο σοβαρά προβλήµατα ουσιών είναι πιθανό να συνδέονται µε την φτώχεια και τη στέρηση σε κοινωνίες µε υψηλά επίπεδα ανεργίας και µε µια ολόκληρη σειρά κοινωνικής και οικονοµικής δυσπραγίας. Για τους νέους που ζουν σε τέτοιες συνθήκες, οι ουσίες µπορεί να επιτελέσουν µια σειρά λειτουργίες: έναν τρόπο να απωθούνται τα προβλήµατα, µια καθηµερινή ρουτίνα που οικοδοµείται γύρω από την εξεύρεση χρηµάτων για ναρκωτικά για την αγορά τους, καθώς και µια πηγή εισοδήµατος από την πώλησή τους. Αυτός είναι ο λόγος που η «οικονοµία των ναρκωτικών» συχνά επικρατεί εκεί όπου οι πολιτικοί, οικονοµικοί και κοινωνικοί θεσµοί έχουν αποτύχει στην τοπική κοινότητα. Η ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ 16

17 Τα ναρκωτικά αποτελούν µέρος της κουλτούρας µας από τα µέσα του περασµένου αιώνα. ιαδόθηκαν ευρέως τη δεκαετία του 1960 και µέσω της µουσικής και των µέσων µαζικής ενηµέρωσης εισέβαλαν σε κάθε τοµέα της ζωής. Εκτιµάται ότι 208 εκατοµµύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσµο κάνουν χρήση απαγορευµένων ουσιών. Στις Ηνωµένες Πολιτείες της Αµερικής τα αποτελέσµατα από την Εθνική Έρευνα που διεξήχθηκε το 2007 για τη χρήση ναρκωτικών ουσιών και την υγεία, έδειξε ότι 19,9 εκατοµµύρια Αµερικανών (ή το 8% του πληθυσµού από 12 ετών και πάνω) έκανε χρήση παράνοµων ναρκωτικών τον µήνα που προηγήθηκε της έρευνας. Είναι πολύ πιθανό να γνωρίζεις κάποιον που έχει άµεση ή έµµεση σχέση µε τα ναρκωτικά. Το ευρύτερα διαδεδοµένο ναρκωτικό στις ΗΠΑ είναι το αλκοόλ. Τα αυτοκινητικά ατυχήµατα που έχουν σχέση µε τη χρήση ή κατάχρηση αλκοόλ αποτελούν τη δεύτερη κατά σειρά αιτία θανάτου των εφήβων στις Ηνωµένες Πολιτείες. Το ευρύτερα διαδεδοµένο ναρκωτικό είναι η µαριχουάνα. Σύµφωνα µε την Παγκόσµια αναφορά των Ηνωµένων Εθνών για τα Ναρκωτικά του 2008, το 3,9% του παγκόσµιου πληθυσµού µεταξύ των 15 και 64 ετών κάνουν χρήση µαριχουάνας. Οι νέοι σήµερα εκτίθενται στα ναρκωτικά νωρίτερα από ποτέ. Βάσει έρευνας του Κέντρου Ελέγχου Ασθενειών των ΗΠΑ για το 2007, το 45% των µαθητών λυκείου σε όλη τη χώρα έχουν πιει αλκοόλ και το 19,7% έχει 17

18 καπνίσει µαριχουάνα κατά τη διάρκεια ενός µήνα. Στην Ευρώπη, πρόσφατες µελέτες σε 15χρονα παιδιά έδειξαν ότι η χρήση µαριχουάνας κυµαίνεται από το 10% έως το 40%. Το υψηλότερο ποσοστό έχει αναφερθεί για τους εφήβους της Τσεχίας (44%), ακολουθεί η Ιρλανδία (39%), το Ηνωµένο Βασίλειο (38%) και η Γαλλία (38%) Στην Ισπανία και στη Μεγάλη Βρετανία η χρήση κοκαΐνης στα παιδιά µεταξύ 15 και 16 ετών είναι 4-6%. Η χρήση κοκαΐνης από τους νέους αυξήθηκε σε ανία, Ιταλία, Ισπανία, Ηνωµένο Βασίλειο, Νορβηγία και Γαλλία. «Ο σκοπός µου στη ζωή δεν ήταν να ζω... ήταν να φτιάχνοµαι. Μέσα σε αυτά τα χρόνια στράφηκα στην κοκαΐνη, τη µαριχουάνα και το αλκοόλ, έχοντας τη λανθασµένη εντύπωση ότι θα µου επέτρεπαν να δραπετεύσω από τα προβλήµατά µου. Απλά έκανε τα πράγµατα χειρότερα. Συνέχιζα να λέω στον εαυτό µου ότι θα σταµατήσω οριστικά µετά από µια ακόµα τελευταία χρήση. Ποτέ δε συνέβη.» Τζον «Ξεκίνησα µε το χόρτο, µετά µε χάπια (Έκσταση) και LSD, φτιάχνοντας κοκτέιλ µε όλων των ειδών τα ναρκωτικά, και έπαιρνα ακόµα και υπερβολικές δόσεις για να κάνω τα συµπτώµατα να κρατήσουν περισσότερο. Είχα ένα κακό ταξίδι µια νύχτα... Έκλαιγα και προσευχόµουν να περάσει αυτό το συναίσθηµα, άκουγα φωνές µέσα στο κεφάλι µου, είχα τρεµούλες και δεν µπορούσα να βγω από το σπίτι για έξι µήνες. Νόµιζα οτι όλοι µε παρακολουθούσαν. εν 18

19 µπορούσα να περπατήσω σε δηµόσιους χώρους. Ποπό! εν µπορούσα ούτε καν να οδηγήσω.»κατέληξα άστεγος,στους δρόµους, ζούσα και κοιµόµουν σε ένα χάρτινο κουτί, ζητιάνευα και προσπαθούσα να βρω τρόπους να πάρω το επόµενο γεύµα µου». Μπεν Κατάχρηση νόµιµων ουσιών: Η κατάχρηση νόµιµων ουσιών αφορά την πρόθεση αλλαγής της διάθεσης µε τη χρήση ψυχοδραστικών φαρµάκων χωρίς ιατρική συνταγή και τη χρήση «εισπνεόµενων ουσιών» (χρήση οργανικών διαλυτών). 19

20 Το 2003 το 13,4% εφήβων χρονών δηλώνει ότι χρησιµοποίησε εισπνεόµενες ουσίες έστω µια φορά. Η χρήση εισπνεόµενων ουσιών είναι περισσότερο διαδεδοµένη στους έφηβους χρονών και περισσότερο στα αγόρια από ότι στα κορίτσια. Το ποσοστό αυτό παραµένει σταθερό τα τελευταία χρόνια Το 3,9% των εφήβων χρονών έχει κάνει χρήση ηρεµιστικών/ υπνωτικών χαπιών χωρίς ιατρική συνταγή, µε µεγαλύτερο ποσοστό στα κορίτσια. ΠΩΣ ΕΝΕΡΓΟΥΝ ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ; Τα ναρκωτικά είναι, στην ουσία, δηλητήρια. Η ποσότητα που λαµβάνεται καθορίζει και το αποτέλεσµα που θα 20

21 έχουν. Μια µικρή ποσότητα δρα ως διεγερτικό (αυξάνει τη δραστηριότητα). Μια µεγαλύτερη ποσότητα δρα ως ηρεµιστικό (µειώνει τη δραστηριότητα). Μια ακόµα µεγαλύτερη ποσότητα ενεργεί ως δηλητήριο και µπορεί να σκοτώσει. Αυτό ισχύει για όλα τα ναρκωτικά. Αυτό που διαφέρει είναι µόνο η ποσότητα που χρειάζεται για να επιτευχθεί το αποτέλεσµα. Αλλά πολλά ναρκωτικά είναι επικίνδυνα για έναν ακόµα λόγο: επηρεάζουν άµεσα το νου. Αλλοιώνουν την αντίληψη του χρήστη για το τι συµβαίνει γύρω του. Ως αποτέλεσµα, το άτοµο ενεργεί παράξενα, παράλογα, λανθασµένα, ακόµα και καταστροφικά. Τα ναρκωτικά µπλοκάρουν τις αισθήσεις, τόσο τις ανεπιθύµητες όσο και τις επιθυµητές. Έτσι, ενώ προσφέρουν βραχυπρόθεσµη βοήθεια στην ανακούφιση του πόνου, ταυτόχρονα εξαλείφουν τις ικανότητες, την εγρήγορση και θολώνουν τη σκέψη. Τα φάρµακα είναι ουσίες που σκοπό έχουν να επιταχύνουν ή να επιβραδύνουν ή να αλλάξουν κάτι στον τρόπο λειτουργίας του σώµατος, να το κάνουν να λειτουργεί καλύτερα. Μερικές φορές είναι απαραίτητα. Αλλά δεν παύουν να είναι ναρκωτικά: δρουν ως διεγερτικά ή ηρεµιστικά και σε µεγάλη ποσότητα µπορούν να σε σκοτώσουν. Αν, λοιπόν, δεν χρησιµοποιείς τα φάρµακα όπως πρέπει, µπορεί να γίνουν τόσο επικίνδυνα όσο και τα παράνοµα ναρκωτικά. 21

22 ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΙΑΝΟΙΑ Κανονικά, όταν ένα άτοµο θυµάται κάτι, η διάνοια είναι πολύ γρήγορη και του φέρνει πολύ γρήγορα την πληροφορία. Τα ναρκωτικά, όµως, θολώνουν τη µνήµη, δηµιουργώντας κενά σηµεία. Όταν ένα άτοµο προσπαθεί να πάρει πληροφορίες µέσα από ένα σύννεφο, δεν µπορεί. Τα ναρκωτικά κάνουν ένα άτοµο να νιώθει αργό και χαζό και του προκαλούν αποτυχίες στη ζωή. Όσες περισσότερες αποτυχίες έχει τόσο πιο δύσκολη γίνεται η ζωή και τόσο περισσότερο θέλει ναρκωτικά για να τον βοηθήσουν να επιλύσει το πρόβληµα. ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΟΥΝ ΤΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ Ένα ψέµα που λέγεται σχετικά µε τα ναρκωτικά είναι ότι θα βοηθήσουν ένα άτοµο να γίνει πιο δηµιουργικό. Η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική. Κάποιος που είναι θλιµµένος µπορεί να κάνει χρήση ναρκωτικών για να νιώσει χαρούµενος, αλλά αυτό δεν έχει αποτέλεσµα. Τα ναρκωτικά µπορεί να τον ανεβάσουν σε µια κατάσταση ψεύτικης ευθυµίας, αλλά όταν η επήρεια του ναρκωτικού περάσει καταποντίζεται συναισθηµατικά ακόµα χαµηλότερα από πριν. Και κάθε φορά βυθίζεται όλο και περισσότερο συναισθηµατικά. Τελικά, τα ναρκωτικά θα καταστρέψουν εντελώς κάθε 22

23 ίχνος δηµιουργικότητας του ατόµου. «Όλο το διάστηµα που έπαιρνα ναρκωτικά πίστευα ότι είχα τον έλεγχο της ζωής µου και ότι ήταν υπέροχη. Αλλά είχα καταστρέψει οτιδήποτε είχα χτίσει και για το οποίο είχα αγωνιστεί στη ζωή µου. Έκοψα τους δεσµούς µε όλους τους φίλους που δεν έπαιρναν ναρκωτικά και την οικογένειά µου, έτσι δεν είχα κανένα φίλο πέρα από αυτούς µε τους οποίους έκανα χρήση. Η κάθε µέρα περιστρεφόταν γύρω από ένα πράγµα: το σχέδιό µου για να βρω τα χρήµατα που χρειαζόµουν για τα ναρκωτικά. Μπορούσα να κάνω τα πάντα για να αποκτήσω την αµφεταµίνη µου ήταν το µόνο πράγµα στη ζωή µου». Πατ «Ένιωθα ότι ήµουν πιο εύθυµη όταν ήµουν µεθυσµένη. Λίγο µετά [που άρχισα το ποτά] µπήκα στη µαριχουάνα... Αργότερα, ήµουν στο σπίτι ενός φίλου καπνίζοντας µαριχουάνα, όταν κάποιος έβγαλε ένα σακουλάκι µε κοκαΐνη. Οι ρουφηξιές κοκαΐνης γρήγορα έγιναν µια καθηµερινή συνήθεια. Έκλεβα χρήµατα από την επιχείρηση των γονιών µου και από τους παππούδες µου σε καθηµερινή βάση για να µπορώ να έχω το αλκοόλ µου, την κοκαΐνη, τη µαριχουάνα και το LSD µου. Τότε ξεκίνησα το Οξικοντίν και άρχισα να το χρησιµοποιώ σε τακτική βάση. Μέχρι τη στιγµή που συνειδητοποίησα, έχοντας φτάσει σε σηµείο να σνιφάρω Οξικοντίν σε καθηµερινή βάση, ότι ήµουν εθισµένη. Χρειαζόµουν κάτι ισχυρότερο και µπήκα στην ηρωίνη. εν ήθελα να σταµατήσει µε τίποτα το "φτιάξιµο". Ο εθισµός µε είχε κερδίσει. Και κάθε φορά 23

24 που προσπαθούσα να σταµατήσω, η σωµατική επιθυµία µε έσπρωχνε σε µεγαλύτερες δόσεις». Ίντιθ ΒΑΣΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΥΡΕΩΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ Οι αληθινές πληροφορίες σχετικά µε τα πιο διαδεδοµένα ναρκωτικά έχουν συλλεγεί από πολλαπλές αναφορές. Έχουν συµπεριληφθεί εδώ για να σας παρέχουν την αλήθεια για το ποια είναι αυτά τα ναρκωτικά και τι κάνουν. Μαριχουάνα Αλκοόλ Έκσταση Κοκαΐνη και Κρακ Κοκαΐνης Κρίσταλ Μεθ και Μεθαµφεταµίνη Εισπνεόµενα Ναρκωτικά Ηρωίνη LSD Κατάχρηση Συνταγογραφούµενων ναρκωτικών Η ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΩΝ 24

25 Από έρευνα που έγινε µεταξύ εφήβων για να εντοπιστεί η αιτία που τους έκανε να πάρουν ναρκωτικά για πρώτη φορά, προέκυψε ότι το 55% υπέκυψε στις πιέσεις φίλων. Ήθελαν να είναι κουλ και δηµοφιλείς. Οι έµποροι το γνωρίζουν αυτό. Σε πλησιάζουν ως φίλοι και προσφέρονται να σε «βοηθήσουν» µε «κάτι που θα σε ανεβάσει». Το ναρκωτικό θα σε «βοηθήσει να µπεις στην παρέα» ή «θα σε κάνει κουλ». Οι έµποροι ναρκωτικών, που το κίνητρό τους είναι το κέρδος, θα πουν οτιδήποτε για να σε κάνουν να αγοράσεις τα ναρκωτικά τους. Θα σου πούνε ότι «η κοκαΐνη κάνει τη ζωή σου ένα πάρτι» και ότι «η ηρωίνη είναι σαν ζεστή κουβέρτα». Θα σου πούνε ότι αν πάρεις Έκσταση «θα έχεις πολλά κορίτσια». εν τους ενδιαφέρει που τα ναρκωτικά καταστρέφουν τη ζωή σου, φτάνει να πληρώνονται. Το µόνο που τους ενδιαφέρει είναι το χρήµα. Πρώην έµποροι παραδέχτηκαν ότι βλέπουν τους πελάτες τους σαν «πιόνια σ ένα παιχνίδι σκακιού». Συχνές ερωτήσεις για τα ναρκωτικά 1. Τι εννοούµε όταν λέµε ότι τα ναρκωτικά µπορούν να επηρεάσουν την ψυχική µας ζωή (τα συναισθήµατα, τη συµπεριφορά και την αντίληψη); Όλα τα ναρκωτικά επιδρούν στον εγκέφαλο 25

26 επηρεάζοντας έτσι την ψυχική µας ζωή, δηλαδή τα συναισθήµατα, τις σκέψεις και την αντίληψή µας. Όταν ένα άτοµο είναι υπό την επήρεια κάποιου ναρκωτικού, περνά σε µια διαφορετική και ασυνήθιστη συνειδησιακή κατάσταση, καθώς όσα βλέπει, σκέφτεται και αισθάνεται είναι νέα και άγνωστα. Τα πάντα µπορεί να µοιάζουν πρωτόγνωρα, µε πιο χτυπητά χρώµατα, πιο σκοτεινά, πιο χαρούµενα, πιο λυπηµένα, πιο έντονα ή απλώς άγνωστα και τροµακτικά. 2. Γιατί τα ναρκωτικά είναι επικίνδυνα; Όλα τα ναρκωτικά έχουν αρνητικές επιπτώσεις και στο σώµα και στην ψυχή. Κατά συνέπεια, κάθε χρήση (ακόµη και για δοκιµή) είναι επικίνδυνη για την υγεία. Ένας από τους µεγαλύτερους κινδύνους των ναρκωτικών είναι ότι µπορεί να εξαρτηθείς από αυτά. 3. Η επίδραση της ουσίας αυξάνεται ανάλογα µε την ποσότητα; ΝΑΙ. Αυτό όµως δε σηµαίνει ότι η µεγαλύτερη δόση θα σε κάνει να αισθανθείς καλύτερα. Αν, π.χ., κάποιος έρχεται σε κατάσταση ευθυµίας µε δύο ποτήρια µπύρα, αυτό δε σηµαίνει πως αν πιει πέντε αντί για δύο θα νιώσει ακόµη µεγαλύτερη ευθυµία. Το πιθανότερο είναι να νιώσει τάση για εµετό. Το ίδιο ισχύει και για τις άλλες ουσίες. 4. Τα ναρκωτικά έχουν το ίδιο αποτέλεσµα για όλους; ΟΧΙ. Υπάρχουν πολύ µεγάλες διαφορές στον τρόπο που επιδρούν τα ναρκωτικά. Το κατά πόσο θα σε κάνουν να αισθανθείς ευφορία ή όχι εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, π.χ. από 26

27 τον τρόπο χρήσης, από τη διάθεσή σου, από τους γύρω σου, από τη φυσική σου κατάσταση και από το πώς αισθανόσουν πριν τη χρήση. Ένας από τους σηµαντικότερους παράγοντες είναι οι προσδοκίες που έχεις. Παράδειγµα: αν κάποιος ρίξει ένα ναρκωτικό στο ποτό σου χωρίς να το ξέρεις, τότε το πιθανότερο είναι να αισθανθείς µόνο αδιαθεσία. Αν, όµως, περιµένεις ότι το ναρκωτικό θα σε κάνει να αισθανθείς θαυµάσια και θα αυξήσει τις ικανότητές σου, τότε προφανώς θα επικεντρωθείς µόνο σε αυτά που περιµένεις και θα αγνοήσεις την αδιαθεσία ή τα άσχηµα συναισθήµατα. 5. Τα ναρκωτικά είναι περισσότερο επικίνδυνα για τα κορίτσια παρά για τα αγόρια; ΝΑΙ. Οι νέοι γενικά κινδυνεύουν περισσότερο γιατί το σώµα και η ψυχή τους ακόµη διαµορφώνονται και, κατά συνέπεια, είναι πιο ευαίσθητοι. Τα κορίτσια ενδέχεται να επηρεαστούν περισσότερο λόγω των σωµατικών τους διαφορών (συνήθως έχουν µικρότερο σωµατικό βάρος και µικρότερη περιεκτικότητα νερού στο σώµα τους από τα αγόρια) και να αισθανθούν πιο έντονα τις αρνητικές συνέπειες των ναρκωτικών. 6. Τα ναρκωτικά χρησιµοποιούνται και σαν φάρµακα για τη θεραπεία ασθενειών; ΝΑΙ. Πολλά ναρκωτικά χρησιµοποιούνταν ή χρησιµοποιούνται ακόµη και σήµερα για θεραπευτικούς σκοπούς. Λόγω των ισχυρών και επικίνδυνων παρενεργειών τους, οι γιατροί τα χρησιµοποιούν σε αυστηρά συγκεκριµένες περιπτώσεις και µε µεγάλη προσοχή. 27

28 7. Υπάρχουν ναρκωτικά που δεν προκαλούν εξάρτηση; ΟΧΙ. εν υπάρχουν ναρκωτικά που δεν προκαλούν εξάρτηση. Ο κίνδυνος της εξάρτησης είναι κάτι δεδοµένο για όλες τις ουσίες, ανεξάρτητα αν πρόκειται για αλκοόλ, έκσταση ή ηρωίνη. Ο κίνδυνος είναι µεγαλύτερος όταν η ουσία καπνίζεται, εισπνέεται ή λαµβάνεται ενδοφλέβια, επειδή η επίδρασή της στο σώµα γίνεται αισθητή πολύ γρήγορα και πολύ έντονα. Καθώς όµως η επίδραση αυτή δεν διαρκεί πολύ, ο χρήστης ίσως θελήσει να ξανακάνει χρήση αµέσως µετά χάνοντας, έτσι, εύκολα τον έλεγχο. 8. Γιατί οι νέοι δοκιµάζουν τα ναρκωτικά; Για πολλούς λόγους. Ένας πιθανός λόγος είναι η περιέργεια, ένας άλλος η τάση να δοκιµάσουµε τα όριά µας και να «παίξουµε µε τη φωτιά». Μπορεί να υπάρχουν και «βαθύτεροι» λόγοι, π.χ. να νοµίζει κάποιος ότι µε τα ναρκωτικά θα ξεχάσει τα προβλήµατά του ή θα αποκτήσει περισσότερο θάρρος και αυτοπεποίθηση. 9. Θα αρέσω περισσότερο στους άλλους αν κάνω χρήση ναρκωτικών; ΟΧΙ. Ο ριψοκίνδυνος άνθρωπος συχνά προκαλεί τον αρχικό θαυµασµό των άλλων και ίσως να κερδίσει και τη συµπάθειά τους για ένα διάστηµα. Μακροπρόθεσµα, όµως, οι άνθρωποι που κερδίζουν την προτίµηση και την αγάπη των άλλων, είναι αυτοί που παίρνουν τη ζωή τους στα χέρια τους κι αυτό µάλλον δεν είναι χαρακτηριστικό των ανθρώπων που κάνουν χρήση ναρκωτικών. 10. Τα ναρκωτικά µας βοηθάνε να λύσουµε τα 28

29 προβλήµατά µας; ΟΧΙ. Με τα ναρκωτικά µπορεί κάποιος να ξεχάσει για λίγο τις σκοτούρες του και τα προβλήµατά του, αλλά η χρήση θα του δηµιουργήσει ακόµη µεγαλύτερα προβλήµατα, επειδή τα ναρκωτικά έχουν και σοβαρές παρενέργειες και νοµικές συνέπειες, ορισµένες φορές. ΠΡΟΛΗΨΗ Στόχος των µέτρων πρόληψης των ναρκωτικών είναι η µείωση του αριθµού των ατόµων που αρχίζουν τη χρήση ουσιών ή, συχνότερα, η καθυστέρηση της χρήσης ναρκωτικών σε µεταγενέστερη ηλικία, µειώνοντας τουλάχιστον µε τον τρόπο αυτό το µέγεθος του προβλήµατος των ναρκωτικών. Η πρόληψη των ναρκωτικών περιλαµβάνει, χωρίς να περιορίζεται στα θέµατα αυτά, την εκπαίδευση σχετικά µε τα ναρκωτικά και την ενηµέρωση σχετικά µε τους κινδύνους που περικλείουν. Στην πραγµατικότητα, η συνιστώσα αυτή που συνδέεται ειδικά µε τα ναρκωτικά αποτελεί µικρό µόνον µέρος της πρόληψης των ναρκωτικών. Οι αποτελεσµατικές στρατηγικές συνδυάζουν την πληροφόρηση σχετικά µε τις ουσίες µαζί µε επιλεγµένες συµπεριφορικές και γνωστικές (κανονιστικές πεποιθήσεις) τεχνικές, οι οποίες δρουν προληπτικά όσον αφορά τη χρήση ναρκωτικών. Η πρόληψη ταξινοµείται ανάλογα µε την οµάδα-στόχο. Η καθολική πρόληψη απευθύνεται στον γενικό πληθυσµό (συνήθως τους νέους), π.χ. στα σχολεία, χωρίς να λαµβάνονται υπόψη ειδικές οµάδες κινδύνου, ενώ η επικεντρωµένη πρόληψη στοχεύει ευπαθείς οµάδες και η εξειδικευµένη πρόληψη στοχεύει ευάλωτα άτοµα. Ωστόσο, µολονότι η πρόληψη στα σχολεία αποτελεί συχνά πολιτική προτεραιότητα, είναι αµφισβητήσιµο κατά πόσον συνιστά πραγµατικά βασικό πυλώνα της πρόληψης. Καθώς η χρηµατοδότηση για την πρόληψη είναι περιορισµένη, και 29

30 σε ορισµένες χώρες έχει µειωθεί (π.χ. στη Γαλλία ο προϋπολογισµός για την πρόληψη των ναρκωτικών (κρατικές επιδοτήσεις) µειώθηκε από 15 εκατοµµύρια ευρώ το 2001 σε 11 εκατοµµύρια ευρώ το 2002), η υψηλής ποιότητας πρόληψη των ναρκωτικών που βασίζεται σε τεκµηριωµένα επιστηµονικά δεδοµένα αποκτά ακόµη µεγαλύτερη σηµασία. Υπό ιδανικές συνθήκες, οι πολιτικές πρόληψης που σχεδιάζονται και εφαρµόζονται από τη σκοπιά της δηµόσιας υγείας, µε στόχο την παροχή βασικής και οικονοµικά συµφέρουσας καθολικής πρόληψης σε ευρύ πληθυσµό-στόχο, πρέπει να συµπληρώνονται από πιο εντατικές και εξατοµικευµένες παρεµβάσεις που απευθύνονται ιδίως σε ευπαθείς οµάδες και άτοµα Θεραπεία ψυχολογικής απεξάρτησης Η αποτοξίνωση από τα ναρκωτικά, δηλαδή η αντιµετώπιση των συµπτωµάτων στέρησης είναι µόνο το πρώτο βήµα στην καταπολέµηση του εθισµού. Αν το στάδιο της αποτοξίνωσης ολοκληρωθεί επιτυχώς, το σώµα του ασθενούς είναι καθαρό και οι σωµατικές λειτουργίες επανέρχονται στο φυσιολογικό. Ωστόσο, η ψυχική κατάσταση του ασθενούς παραµένει αρκετά ασταθής. Η έντονη επιθυµία για ναρκωτικά είναι ιδιαιτέρως έντονη την περίοδο µετά την αποτοξίνωση. Οι ασθενείς επιθυµούν να νιώσουν αυτήν την άµεση αίσθηση ευχαρίστησης (το «ανέβασµα»), την ευφορική δράση των ναρκωτικών, µια σκέψη που τους καταβάλλει και είναι συνεχώς παρούσα στο µυαλό τους αυτή την περίοδο. Θεραπεία ψυχολογικής απεξάρτησης«το πρώτο πράγµα που σου έρχεται στο µυαλό αµέσως µόλις ξυπνήσεις είναι πώς να βρεις τα χρήµατα, από πού να αγοράσεις ναρκωτικά και πού να κάνεις χρήση. Είναι σαν πλοηγός 30

31 GPS µέσα στο κεφάλι σου», έτσι περιέγραψε ένας από τους ασθενείς µας την ψυχολογική εξάρτηση από τα ναρκωτικά. Οι ψυχαναγκαστικές σκέψεις που αφορούν τα ναρκωτικά είναι ανεξέλεγκτες. Η συνεχής ανάγκη να βρεθεί κανείς υπό την επήρεια των ναρκωτικών ουσιών, οι συχνές εναλλαγές της διάθεσης, η νευρικότητα, η αϋπνία και τα όνειρα που σχετίζονται µε τα ναρκωτικά αποτελούν αποδείξεις της ψυχολογικής εξάρτησης των χρηστών. Η έντονη επιθυµία για χρήση ναρκωτικών ουσιών αγγίζει το επίπεδο βιολογικού ενστίκτου παρόµοιου µε εκείνου της πείνας ή της δίψας. Τέτοιες στιγµές, όλες οι αισθήσεις, η προσοχή και η συµπεριφορά του ατόµου επικεντρώνονται στην ανεύρεση τροφής ή νερού. Για παράδειγµα, αν κάποιος δεν έχει φάει όλη µέρα, θα µυρίσει το φαγητό από µακριά, τα µάτια του θα ψάχνουν πού έχει φαγητό και τα πόδια του θα τον οδηγήσουν σε κάποιο κοντινό εστιατόριο. Αφού ολοκληρωθεί το στάδιο της αποτοξίνωσης, το εξαρτηµένο άτοµο νιώθει διαρκώς την έντονη ανάγκη να κάνει χρήση και αναζητάει επίµονα τρόπους για να την ικανοποιήσει. Σε αυτό το σηµείο είναι ανώφελο να του µιλήσουµε για τους κινδύνους που ενέχει ο εθισµός στα ναρκωτικά. Ο ασθενής χρήζει ιατρικής βοήθειας ώστε να ανακτήσει τον έλεγχο των σκέψεων και της συµπεριφοράς του. Πρέπει να γίνει το «κλικ» στο κεφάλι του. Πέρα από τις παραδοσιακές µεθόδους ψυχοθεραπείας και λήψης φαρµακευτικών αγωγών, υπάρχουν αρκετές νέες αποτελεσµατικές τεχνικές ψυχολογικής απεξάρτησης: 1. Θεραπεία µε ιµπογκαΐνη 2. Θεραπεία µε ξένον 3. Νευροηλεκτρική θεραπεία (N.E.T.) 4. Κεντρικός αποκλεισµός µε αντιχοληνεργικά. 31

32 Όλες αυτές οι µέθοδοι στοχεύουν στη διόρθωση της χαοτικής κατάστασης των νευροδιαβιβαστών στο µυαλό του εξαρτηµένου. Το αυξηµένο επίπεδο ντοπαµίνης σε ένα τµήµα του εγκεφάλου και η έλλειψή του σε άλλο, οι έντονες διακυµάνσεις στα επίπεδα της σεροτονίνης και της νορεπινεφρίνης σε συνδυασµό µε την έλλειψη ενδογενών ενδορφινών προκαλούν ψυχολογική αστάθεια. Ωστόσο, ό,τι και αν κάνει ο ασθενής, είτε κλαίει, είτε γελάει, σκέφτεται επίµονα τα ναρκωτικά. Η θεραπεία απαλλάσσει αποτελεσµατικά το συνειδητό και το υποσυνείδητο του ασθενούς από αναµνήσεις που σχετίζονται µε τα ναρκωτικά, σταθεροποιεί τον ύπνο, τη διάθεση και τη βούληση. Πολλοί από τους ασθενείς µας λένε ότι µόνο αφού ολοκληρώσουν µε επιτυχία τη θεραπεία απεξάρτησης από τα ναρκωτικά αρχίζουν να νιώθουν και πάλι φυσιολογικά, σαν να πέρασαν πολλά χρόνια από τότε που ήταν χρήστες. Η ιµπογκαΐνη θεωρείται θαυµατουργή διότι θεραπεύει ανθρώπους που έχουν χάσει κάθε ελπίδα να θεραπευτούν µε τις παραδοσιακές µεθόδους. Η θεραπεία µε ξένον αποτελεί αυτή τη στιγµή την πλέον αποτελεσµατική µέθοδο ενάντια στην εξάρτηση από την κοκαΐνη, το κρακ, την αµφεταµίνη και την κρυσταλλική µεθαµφεταµίνη. Η νευροηλεκτρική θεραπεία αποκαθιστά την ισορροπία των νευροδιαβιβαστών και την αρµονική αλληλεπίδραση µεταξύ των διαφόρων δοµών του εγκεφάλου. Ο κεντρικός αποκλεισµός µε αντιχοληνεργικά επιδρά αποτελεσµατικά στις συνειρµικές περιοχές και δηµιουργεί νέα συµπεριφορικά µοτίβα. Μετά τη θεραπεία απεξάρτησης από τα ναρκωτικά οι ασθενείς χάνουν κάθε ενδιαφέρον για τις ναρκωτικές ουσίες, δεν νιώθουν πια την επιθυµία να περιέλθουν σε αυτήν την κατάσταση ευφορίας (να «ανέβουν») που τους µετέφεραν τα ναρκωτικά και υιοθετούν µια στάση αδιαφορίας και αποστροφής προς 32

33 αυτά. Στην ουσία, η θεραπεία απεξάρτησης από τα ναρκωτικά είναι µια διαδικασία αναδόµησης των θεµελίων της ψυχής, των συναισθηµάτων και της συµπεριφοράς. Πιστεύουµε ακράδαντα ότι το πρόγραµµα ψυχολογικής απεξάρτησης από τα ναρκωτικά αποτελεί βασικό σκέλος της θεραπείας του εθισµού στα ναρκωτικά. Η επιτυχηµένη ψυχολογική απεξάρτηση αποτελεί εχέγγυο για την πλήρη ανάρρωση από τον εθισµό στα ναρκωτικά και είναι το πιο σηµαντικό βήµα προς µια ζωή χωρίς ναρκωτικά. Ερωτηµατολόγιο α) Σηµειώστε το φύλο σας. i) Αγόρι ii)κορίτσι β)την τάξη σας. i) Β' ii) Γ' 1)Γνωρίζετε τι ακριβώς είναι τα ναρκωτικά; i) Ναι ii) Όχι iii) εν ξέρω 2) Έχετε υπόψιν σας τις λειτουργείες και τις επιβλαβείς επιπτώσεις στην υγεία; i)naι ii) Όχι iii) εν ξέρω 3)Πιστεύετε ότι υπάρχει περίπτωση κάποια στιγµή να µπείτε στον πειρασµό να δοκιµάσετε; i)naι ii) Όχι iii) εν ξέρω 33

34 4)Σε περίπτωση που ένας φίλος σας,ήταν χρήστης, θα προσφέρατε τη βοήθειά σας; i)naι ii) Όχι iii) εν ξέρω 5)Θα πέρνατε µέρος σε µία οργάνωση κατά των ναρκωτικών; i)naι ii) Όχι iii) εν ξέρω 6)Γνωρίζετε το ποσοστό των χρηστών στην Ελλάδα; i)naι ii) Όχι 7)Γνωρίζετε άτοµα από το σχολείο µας,τα οποία κάνουν χρήση; i)naι ii) Όχι iii) εν απαντώ 8)Γνωρίζετε κάποιου είδους πρόληψης; i)naι ii) Όχι iii) εν απαντώ 9)Μπορείτε να διακρίνετε τα συµπτώµατα σε έναν χρήστη; i)naι ii) Όχι 10) Έχει προσπαθήσει ποτέ κάποιος να σας παροτρύνει να το δοκιµάσετε; i)naι ii) Όχι iii) εν απαντώ 11) Θα απαντούσατε θετικά στην ερώτηση του χρήστη για οικονοµική ενίσχυση; i)naι ii) Όχι iii) εν απαντώ 12)Πιστεύετε ότι πρέπει να αφιερώνεται χρόνο στο σχολείο έτσι ώστε να ενηµερώνονται οι µαθητές; i)naι ii) Όχι 34

35 13) Συµφωνείτε µε την νοµιµοποίηση των µαλακών ναρκωτικών; i)naι ii) Όχι iii) εν απαντώ 35

36 36

37 37

38 ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η περιοχή του κόσµου µε το µεγαλύτερο ποσοστό ατόµων που καταναλώνουν αλκοόλ και µε τα υψηλότερα επίπεδα κατανάλωσης αλκοόλ ανά πληθυσµό. Το αλκοόλ είναι ο τρίτος σηµαντικότερος παράγοντας κινδύνου ασθενειών και πρόωρου θανάτου, µετά το κάπνισµα και την υψηλή αρτηριακή πίεση, όντας σηµαντικότερος από τα υψηλά επίπεδα χοληστερόλης και την παχυσαρκία. Εκτός από το γεγονός ότι προκαλεί εξάρτηση και ευθύνεται για 60 ή και περισσότερους διαφορετικούς τύπους ασθενειών και τραυµατισµών, το αλκοόλ είναι υπεύθυνο και για εκτεταµένες κοινωνικές, πνευµατικές και συναισθηµατικές βλάβες, συµπεριλαµβανοµένου του εγκλήµατος και της ενδοοικογενειακής βίας, οδηγώντας και σε τεράστιο κοινωνικό κόστος. Το αλκοόλ δεν προκαλεί βλάβες µόνο στο χρήστη, αλλά και σε όσους τονπεριβάλλουν, ακόµη και στα έµβρυα, τα παιδιά, τα µέλη της οικογένειας και όσους υποφέρουν από εγκλήµατα, βία και τροχαία ατυχήµατα οφειλόµενα στο αλκοόλ. Ορισµος : 38

39 Ο Αλκοολισµός είναι µια πρωτογενής και χρόνια ασθένεια, της οποίας η εξέλιξη και οι εκδηλώσεις επηρεάζονται από γενετικούς, ψυχο-κοινωνικούς και περιβαλλοντολογικούς παράγοντες. Η εν λόγω ασθένεια είναι συχνά προϊούσα και θανατηφόρα. Χαρακτηρίζεται, σε συνεχή ή περιοδική βάση, από: µειωµένη ικανότητα ελέγχου χρήσης της ουσίας, έντονη και συνεχή πνευµατική ενασχόληση µε το «ναρκωτικό» αλκοόλ, τη χρήση αλκοόλ παρόλες τις δυσµενείς συνέπειες, όπως επίσης διαστρεβλωµένο τρόπο σκέψης και ιδιαίτερα άρνηση. Πως δηµιουργείται ο αλκοολισµός; Πως γίνεται κανείς αλκοολικός; Γεννιέται µε την προδιάθεση ή τον σπρώχνουν στο πιοτό τα βάσανα της ζωής; Η Ψυχιατρική έχει πολλά να πεί σχετικά µε την εξάρτηση από το αλκοόλ. 39

40 Πολλοί παράγοντες έχουν επιπτώσεις στην απόφαση να αρχίσει κάποιος να πίνει, στην ανάπτυξη των προσωρινών προβληµάτων µε το αλκοόλ στα εφηβικά έτη και στη δεκαετία των 20 ετών, και στην ανάπτυξη τελικά της εξάρτησης από το αλκοόλ. Η έναρξη της κατανάλωσης οινοπνεύµατος εξαρτάται κατά ένα µεγάλο µέρος από κοινωνικούς, θρησκευτικούς, και ψυχολογικούς παράγοντες, αν και τα γενετικά χαρακτηριστικά φαίνεται επίσης ότι συµβάλουν Αλλά οι παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση να συνεχίσει κανείς να πίνει µέχρι το στάδιο της εξάρτησης από το αλκοόλ είναι µάλλον διαφορετικοί. Μια παρόµοια αλληλεπίδραση µεταξύ των γενετικών και περιβαλλοντικών επιρροών συµβάλλει σε πολλές άλλες ιατρικές και ψυχιατρικές παθήσεις, και εποµένως, µια ανασκόπηση αυτών των παραγόντων στον αλκοολισµό, προσφέρει ικανές πληροφορίες για τις σύνθετες γενετικές διαταραχές συνολικά. Τα κυρίαρχα ή υπολειπόµενα γονίδια, αν και σηµαντικά, εξηγούν µόνο σχετικά σπάνιες καταστάσεις. Οι περισσότερες διαταραχές έχουν κάποιο επίπεδο γενετικής προδιάθεσης που αφορά συνήθως µια σειρά διαφορετικών γενετικά επηρεασµένων χαρακτηριστικών, κάθε ένα από τα οποία αυξάνει ή µειώνει τον κίνδυνο για κάποια διαταραχή. Είναι πιθανό ότι µια σειρά γενετικών επιρροών εξηγεί περίπου 60% του ποσοστού του κινδύνου για τον αλκοολισµό, µε το περιβάλλον υπεύθυνο για το υπόλοιπο 40% της διαφοράς. Η κατηγοριοποίηση που ακολουθεί παρακάτω, είναι εποµένως, περισσότερο για ευρετηριακούς λόγους παρά για πραγµατικούς, επειδή ακριβώς είναι ο συνδυασµός µιας σειράς ψυχολογικών, 40

41 κοινωνικών, πολιτιστικών, βιολογικών και άλλων παραγόντων που είναι υπεύθυνος για την ανάπτυξη των σοβαρών και επαναλαµβανόµενων προβληµάτων του αλκοολισµού. Ψυχολογικές θεωρίες εξάρτησης από το αλκοόλ Ποικίλες θεωρίες συσχετίζουν τη χρήση του αλκοόλ σαν αντίµετρο για να µειώσει την ένταση και το άγχος, να αυξήσει τα υποκειµενικά συναισθήµατα δύναµης, και να µειώσει τον ψυχολογικό πόνο. Ίσως το µέγιστο ενδιαφέρον έχει αποδοθεί στην παρατήρηση ότι οι αλκοολικοί συχνά αναφέρουν ότι το οινόπνευµα µειώνει τα συναισθήµατα νευρικότητάς τους και ότι τους βοηθά να αντιµετωπίσουν τις καθηµερινές πιέσεις της ζωής και να χαλαρώσουν. 41

42 Οι ψυχολογικές θεωρίες στηρίζονται, εν µέρει, στην παρατήρηση µεταξύ των µη αλκοολικών ανθρώπων, ότι η χρήση χαµηλών δόσεων αλκοόλ σε µια τεταµένη κοινωνική κατάσταση ή µετά από µια δύσκολη ηµέρα, µπορεί να συνδεθεί µε ένα ενισχυµένο συναίσθηµα ευηµερίας και µια βελτιωµένη ευκολία των κοινωνικών σχέσεων. Σε υψηλές δόσεις εντούτοις, ειδικά όταν πέφτει το επίπεδο του αλκοόλ στο αίµα, η ένταση των µυών και τα ψυχολογικά συναισθήµατα της νευρικότητας και της ταραχής αυξάνονται. Κατά συνέπεια, τα χαλαρωτικά αποτελέσµατα του αλκοόλ, µπορεί να ασκούν επίδραση σε µικρές ή το πολύ µέτριες δόσεις στους περιστασιακούς πότες ή να ανακουφίζουν από τα συµπτώµατα στέρησης τους εξαρτηµένους αλκοολικούς πότες, αλλά πάντως διαδραµατίζουν έναν δευτερεύοντα ρόλο στην πρόκληση, στην αιτιολογία δηλαδή του αλκοολισµού. Οι θεωρίες ότι η δυνατότητα του αλκοόλ να ενισχύει τα συναισθήµατα της ύπαρξης ισχυρής και σεξουαλικά ελκυστικής εικόνας του εαυτού και να µειώνει τα αποτελέσµατα του ψυχολογικού πόνου είναι δύσκολο να αξιολογηθούν οριστικά. Ψυχοδυναµικές Θεωρίες Ίσως σχετική µε την άρση των αναστολών ή τη µείωση του άγχους που προκαλούν οι χαµηλότερες δόσεις του αλκοόλ, να είναι η υπόθεση ότι µερικοί άνθρωποι χρησιµοποιούν το αλκοόλ σαν φάρµακο για να τους βοηθήσει να αντιµετωπίσουν τα αυτό-τιµωρούµενο 42

43 σκληρό Υπερεγώ τους και για να µειώσουν τα ασυνείδητα (υπό την ψυχαναλυτική έννοια) επίπεδα εσωτερικής σύγκρουσής τους. Επίσης, η κλασική ψυχαναλυτική θεωρία υποθέτει ότι τουλάχιστον µερικοί αλκοολικοί µπορεί να έχουν καθηλωθεί στο στοµατικό στάδιο ψυχο-σεξουαλικής ανάπτυξης και χρησιµοποιούν το αλκοόλ για να ανακουφίσουν τις απογοητεύσεις τους, παίρνοντας την ουσία από το στόµα. Οι υποθέσεις σχετικά µε καθηλωµένες φάσεις ψυχοσεξουαλικής ανάπτυξης, αν και χρήσιµες, είχαν µικρό αποτέλεσµα στις συνηθισµένες θεραπευτικές προσεγγίσεις απεξάρτησης του αλκοολισµού και δεν είναι η εστίαση της τρέχουσας εκτενούς κλινικής έρευνας. Οµοίως, οι περισσότερες µελέτες δεν ήταν σε θέση να τεκµηριώσουν µια "εθιστική προσωπικότητα" παρούσα στους περισσότερους αλκοολικούς και δεν έχουν συνδέσει κάποια ροπή στην έλλειψη ελέγχου της λήψης ενός ευρέος φάσµατος ουσιών και τροφίµων. Αν και παθολογικά αποτελέσµατα στις δοκιµές προσωπικότητας ευρίσκονται συχνά κατά τη διάρκεια της µέθης, της απεξάρτησης από το αλκοόλ και της πρώιµης αποκατάστασης, πολλά από αυτά τα παθολογικά χαρακτηριστικά δεν βρίσκονται να προηγούνται χρονικά του αλκοολισµού, τα περισσότερα δε, εξαφανίζονται µε την αποχή! Οµοίως, µελέτες των παιδιών των αλκοολικών που οι ίδιοι δεν έχουν καµία άλλη συνυπάρχουσα διαταραχή, τεκµηριώνουν συνήθως τους υψηλούς κινδύνους των τέκνων κυρίως για αλκοολισµό. Όπως θα περιγραφεί παρακάτω, µια µερική εξαίρεση σε αυτά τα σχόλια εµφανίζεται µε τα ακραία επίπεδα 43

44 παρορµητικότητας που φαίνονται στα 15% έως 20% των αλκοολικών µε αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας, επειδή αυτοί έχουν υψηλούς κινδύνους για εγκληµατικότητα, βία και πολλαπλές εξαρτήσεις ουσιών. Συµπεριφοριστικές θεωρίες Οι προσδοκίες για τα αποτελέσµατα ανταµοιβής (rewarding effects) του ποτού, η γνωστική στάση απέναντι στην ευθύνη για τη συµπεριφορά κάποιου, και η συνεπαγόµενη ενίσχυση µετά από την κατανάλωση αλκοόλ, όλες συµβάλλουν στην απόφαση των ατόµων να πιούν πάλι µετά από την πρώτη εµπειρία µε το αλκοόλ και να συνεχίζουν το ποτό, παρά τα προβλήµατα υγείας. Αυτά τα ζητήµατα είναι σηµαντικά στις προσπάθειες να τροποποιηθούν οι συµπεριφορές κατανάλωσης αλκοόλ στο γενικό πληθυσµό, και συµβάλλουν σε µερικές σηµαντικές πτυχές της απεξάρτησης. Κοινωνικο-πολιτιστικές θεωρίες Οι κοινωνικοπολιτιστικές θεωρίες είναι συχνά βασισµένες σε προεκτάσεις παρατηρήσεων από τις κοινωνικές οµάδες που έχουν υψηλά και χαµηλά ποσοστά αλκοολισµού. Οι θεωρητικοί υποθέτουν ότι εθνικές οµάδες, όπως οι Εβραίοι, που εισάγουν τα παιδιά στα µέτρια επίπεδα κατανάλωσης αλκοόλ σε µια οικογενειακή ατµόσφαιρα και αποφεύγουν τη µέθη, έχουν τα χαµηλά ποσοστά αλκοολισµού. 44

45 Μερικές άλλες οµάδες, όπως οι Ιρλανδοί άτοµα ή µερικές αµερικανικές ινδικές φυλές µε υψηλά ποσοστά αποχής αλλά µιας παράδοσης κατανάλωσης στο σηµείο της µέθης, θεωρούνται ότι έχουν υψηλά ποσοστά αλκοολισµού. Αυτές οι θεωρίες, εντούτοις, εξαρτώνται συχνά από στερεότυπα που τείνουν να είναι λανθασµένα, και οι προεξέχουσες εξαιρέσεις σε αυτούς τους κανόνες υπάρχουν. Παραδείγµατος χάριν, µερικές θεωρίες βασισµένες στις παρατηρήσεις των Ιρλανδών και των Γάλλων, έχουν προβλέψει εσφαλµένα υψηλά ποσοστά αλκοολισµού µεταξύ των Ιταλών. Ακόµα, περιβαλλοντικά γεγονότα, πιθανώς συµπεριλαµβανοµένων των πολιτιστικών παραγόντων, ευθύνονται για τουλάχιστον 40% του κινδύνου αλκοολισµού. Κατά συνέπεια, αν και αυτοί είναι δύσκολο να µελετηθούν, είναι πιθανό ότι η πολιτιστική στάση απέναντι στην κατανάλωση αλκοόλ, στη µέθη, και στην προσωπική ευθύνη για τις σχετικές συνέπειες, είναι σηµαντικοί συνεισφέροντες παράγοντες στα ποσοστά προβληµάτων αλκοολισµού σε µια κοινωνία. Σε τελική ανάλυση, οι κοινωνικές και ψυχολογικές θεωρίες είναι πιθανώς ιδιαίτερα συσχετιζόµενες µεταξύ τους, επειδή περιγράφουν τους παράγοντες που συµβάλλουν στην αρχή της κατανάλωσης, της ανάπτυξης των προσωρινών προβληµάτων µε το αλκοόλ, και ακόµη και του αλκοολισµού. Το πρόβληµα είναι πώς να συγκεντρώσει κάποιος, οριστικά στοιχεία για να υποστηρίξει ή να αντικρούσει αυτές τις θεωρίες. 45

46 Ο αλκοολισµός είναι µια χρόνια ασθένεια όπου το σώµα παθαίνει εξάρτηση από το αλκοόλ. Το άτοµο δεν µπορεί να ελέγξει πότε ή πόσο πίνει και συνεχίζει να πίνει παρότι αυτό του δηµιουργεί προβλήµατα στις σχέσεις του, στην υγεία του, στη δουλειά του ή στην οικονοµική του κατάσταση. Μπορεί κάποιος να έχει πρόβληµα µε το αλκοόλ αλλά να µην έχει όλα τα συµπτώµατα του αλκοολισµού. Μπορεί δηλαδή να πίνει πολύ και αυτό να του δηµιουργεί προβλήµατα στη ζωή του αλλά το σώµα του να µην έχει πάθει εξάρτηση, οπότε δεν έχει ανεκτικότητα στο αλκοόλ και στερητικά συµπτώµατα (τρέµουλο, ευερεθιστότητα, ναυτία) όταν δεν πίνει, όπως ο αλκοολικός, Τότε µιλάµε για κατάχρηση αλκοόλ. Όσοι κάνουν κατάχρηση αλκοόλ µπορεί να αποκτήσουν εξάρτηση µε το πέρασµα του χρόνου. 46

47 Ο χρόνιος αλκοολισµός µπορεί να επιφέρει διαταραχές στο µεταβολισµό του ατόµου, στο γαστρεντερικό σύστηµα, στο νευρικό σύστηµα και στο µυελό των οστών. Μπορεί επίσης να προκαλέσει ενδοκρινολογικά προβλήµατα και ανεπάρκειες σε θρεπτικά συστατικά. Συνήθεις ιατρικές επιπλοκές που συνδέονται µε το αλκοόλ είναι: ελλείψεις βιταµινών, µεταβολή στα επίπεδα λίπους και σακχάρου στο αίµα, ηπατίτιδα, κύρωση, οισοφαγίτιδα (φλεγµονή στον οισοφάγο), γαστρίτιδα (φλεγµονή στην εσωτερική επένδυση του στοµάχου), άνοια, διαταραχές στον καρδιακό παλµό κ.α. 47

48 Αιτίες Οι άνθρωποι µπορεί να πίνουν µέχρι του σηµείου της εξάρτησης λόγω της πίεσης των συνοµηλίκων τους και επειδή θέλουν να είναι αποδεκτοί στην παρέα ή γιατί το ποτό τους κάνει πιο ευχάριστους, χαλαρούς, ήρεµους, κοινωνικούς, τα οποία χρειάζονται για να αναπτύξουν κοντινές σχέσεις. Σε βιολογικό επίπεδο, η επαναλαµβανόµενη χρήση αλκοόλ µπορεί να µειώσει σηµαντικά τα επίπεδα ντοπαµίνης στον εγκέφαλο. Η ντοπαµίνη είναι ένας νευροδιαβιβαστής, δηλ. µια χηµική ουσία στον εγκέφαλο που είναι υπεύθυνη για τα συναισθήµατα ευχαρίστησης. Όταν ένα άτοµο έχει εξάρτηση από το αλκοόλ, οι περιοχές 48

49 του εγκεφάλου του που παράγουν ντοπαµίνη εξαντλούνται και δεν µπορεί να απολαύσει τις χαρές της καθηµερινότητας. Η χηµεία του εγκεφάλου του έχει επαναρυθµιστεί έτσι ώστε να εξαρτάται από το αλκοόλ για την προσωρινή ευφορία (κατάσταση ευτυχίας). Μελέτες γενετικής έχουν εντοπίσει ένα γονίδιο που προκαλεί εξάρτηση από το αλκοόλ και το οποίο µεταδίδεται συνήθως από πατέρες που έχουν εξάρτηση στους γιούς τους. Άλλες µελέτες έχουν δείξει ότι οι στενοί συγγενείς ενός αλκοολικού έχουν τέσσερις φορές µεγαλύτερη πιθανότητα να γίνουν κι αυτοί αλκοολικοί. Συµπτώµατα Τα άτοµα που έχουν εξάρτηση από το αλκοόλ πίνουν συνεχώς µέχρι του σηµείου της µέθης, όπου αρχικά νιώθουν ευφορία και µετά αν συνεχίσουν να αυξάνονται τα επίπεδα αλκοόλ στο αίµα, µπορεί να γίνουν ιδιαίτερα επιθετικοί. Νευρολογικά, η έντονη µέθη εξασθενεί τη σκέψη και την όραση, επιφέρει έλλειψη συντονισµού και αργές ή ακανόνιστες κινήσεις στα µάτια. Με το πέρασµα του χρόνου, καθώς το άτοµο εξακολουθεί να πίνει, το σώµα αναπτύσσει µειωµένη αντίδραση στο αλκοόλ, δηλ. µεγαλύτερη ανεκτικότητα στη µέθη που προκαλεί το αλκοόλ, οπότε χρειάζεται όλο και µεγαλύτερη ποσότητα αλκοόλ για να φτάσει σε µέθη. Οι άνθρωποι που έχουν χρόνια ανεκτικότητα µπορεί να φαίνονται νηφάλιοι ακόµα και µετά την κατανάλωση τέτοιας ποσότητας αλκοόλ που θα µπορούσε να προκαλέσει το θάνατο σε µη-πότες. Επίσης µπορεί να 49

50 έχουν επεισόδια απώλειας αισθήσεων µετά από µεγάλες ποσότητες αλκοόλ, τα οποία χαρακτηρίζονται από αµνησία που κρατά αρκετές ώρες, χωρίς όµως απώλεια συνείδησης. ηλαδή φαίνονται να έχουν τις αισθήσεις τους, αλλά όταν έχει περάσει η µέθη, δεν θυµούνται τι έκαναν κατά τη διάρκεια αυτών των επεισοδίων. Οι άνθρωποι που έχουν εξάρτηση από το αλκοόλ αναπτύσσουν και στερητικό σύνδροµο. Το νευρικό σύστηµα προσαρµόζεται στην χρόνια έκθεση στο αλκοόλ, αυξάνοντας τη δραστηριότητα του µηχανισµού των νευρώνων που εξουδετερώνει τις κατευναστικές επιδράσεις του αλκοόλ. Έτσι, όταν µειωθεί ξαφνικά η πρόσληψη ποτού, το εξαρτηµένο άτοµο εµφανίζει αποδιοργανωµένη αντίληψη, επιληπτικές κρίσεις, τρέµουλο (που συχνά συνοδεύεται από ευερεθιστότητα, ναυτία και εµετό). Το τρέµουλο στα χέρια εµφανίζεται συνήθως το πρωί λόγω της νυχτερινής αποχής. Για να διαγνωστεί ότι ένα άτοµο κάνει κατάχρηση αλκοόλ, θα πρέπει να ικανοποιείται τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω κριτήρια. Λόγω του ποτού το άτοµο επανειληµµένα: αποτυγχάνει να ανταποκριθεί στις πιο σηµαντικές του ευθύνες θέτει τον εαυτό του ή άλλους σε κίνδυνο (για παράδειγµα, πίνει ενώ οδηγεί) µπαίνει σε φασαρίες µε το νόµο αντιµετωπίζει δυσκολίες σε σχέσεις ή στην εργασία του 50

51 ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟ Κίρρωση - Καρκίνος Ένας αλκοολικός δεν γίνεται µόνο δυσάρεστος στην οικογένεια και τον κοινωνικό περίγυρο, αλλά χρειάζεται όλο και µεγαλύτερες ποσότητες οινοπνεύµατος, αναπτύσσει στερητικό σύνδροµο από την έλλειψη οινοπνεύµατος, χάνει µε τον καιρό την ανθεκτικότητα στο πιοτό, αφού " στις φλέβες τους δεν κυλά πλέον αίµα, αλλά οινό-πνευµα ", όπως λένε οι γνώστες των πραγµάτων. Τι σηµαίνουν για την υγεία όλα αυτά ; ηλητηρίαση του σώµατος, µε πρώτο και καλύτερο το ήπαρ, που δεν µπορεί πλέον να µεταβολίσει το οινόπνευµα, και ανάπτυξη ασθενειών όπως η κίρρωση του ήπατος, ο καρκίνος του οργάνου, καθώς και ένα είδος ηπατίτιδας. 51

52 στη συνέχεια έχουµε τους καρκίνους του λαιµού, του στόµατος και του ανώτερου αναπνευστικού συστήµατος, καθώς και την υπέρταση, την καρδιοπάθεια, την καρδιακή ανεπάρκεια, τα εγκεφαλικά και την νεφρική ανεπάρκεια. Καρδιοαγγειακές διαταραχές Η καρδιά είναι ένα άλλο σηµαντικό όργανο, η λειτουργία του οποίου επηρεάζεται από την κατάχρηση της αλκοόλης. Πρόσφατα ερευνητικά στοιχεία δεν αφήνουν καµιά αµφιβολία για τον ουσιαστικό ρόλο της αλκοόλης στη µυοκαρδιοπάθεια, παρόλο που η παράλληλη λήψη άλλων τοξικών ουσιών και η κακή διατροφή συµβάλλουν ουσιαστικά σ αυτή την διαταραχή. Τέλος µια σειρά από µελέτες τόνισαν τη σχέση µεταξύ κατανάλωσης της αλκοόλης και υπέρτασης. Τα αποτελέσµατα της έρευνας έδειξαν ότι τόσο η συστολική όσο και η διαστολική πίεση ήταν υψηλότερες στους καταναλωτές του αλκοόλ σε σύγκριση µε τα άτοµα που δεν έπιναν καθόλου. Περαιτέρω ανάλυση των αποτελεσµάτων έδειξαν ότι το ύψος και των δύο πιέσεων είχε άµεση σχέση µε την ποσότητα των αλκοολούχων ποτών που κατανάλωσε ο πότης. Ηπατικές βλάβες Οι ηπατικές βλάβες εξαιτίας της κατάχρησης της αλκοόλης είναι γνωστές περισσότερο από κάθε άλλη οργανική διαταραχή. Στην Μ. Βρετανία και στις ΗΠΑ οι θάνατοι εξαιτίας της αλκοολικής κιρρώσεως του ήπατος, στα τελευταία 15 χρόνια έχουν αυξηθεί κατά 25% περίπου. Εξάλλου, όπως φαίνεται από έναν πίνακα, η σχέση µεταξύ θνησιµότητας από κίρρωση του ήπατος και κατά κεφαλή κατανάλωσης σε διάφορες χώρες είναι άµεση 52

53 Έτσι ο δείκτης θνησιµότητας από αλκοολική κίρρωση του ήπατος είναι µεγαλύτερος στους αλκοολικούς σε σύγκριση µε µετριοπαθείς πότες. Οι γυναίκες είναι περισσότερο ευάλωτες στην κίρρωση και την αλκοολική ηπατίτιδα απ ότι είναι οι άνδρες. Είναι κοινή η αντίληψη ότι τα " σκληρά ποτά " προξενούν µεγαλύτερη βλάβη από τα " µαλακά ποτά " ( π.χ. µπίρα, κρασί κ.λπ. ). Αυτή η άποψη είναι λανθασµένη στο βαθµό που το ήπαρ δεν διαφορο-ποιεί τα σκληρά από τα µαλακά ποτά. Απλά µεταβολίζει την αλκοόλη σε οποιαδήποτε µορφή αυτή καταναλώνεται, κατά συνέπεια, η κατάχρηση κρασιού ή µπίρας είναι τόσο βλαβερή όσο και η κατάχρηση ουίσκι ή τζιν. Οι πιο γνωστές διαταραχές του ήπατος σχετικές µε την κατάχρηση της αλκοόλης είναι η οξεία αλκοολική ηπατίτιδα και βέβαια η κίρρωση του ήπατος. Είναι όµως ενδιαφέρον, ότι οι παραπάνω διαταραχές παρουσιάζονται σε σχετικά µικρό ποσοστό ατόµων που συνήθως χαρακτηρίζονται ως " χρόνιοι αλκοολικοί ". Νευρολογικές διαταραχές Οι νευρολογικές διαταραχές είναι από τις κύριες επιπτώσεις της κατάχρησης της αλκοόλης και παρουσιάζουν ανάλογο ενδιαφέρον µε τις ηπατικές δυσλειτουργίες. Η περιφερειακή νευροπάθεια η πολυνευρίτιδα, το σύνδροµο Wernicke Korsakaff και η αλκοολική άνοια είναι µερικές από τις νευρολογικές διαταραχές που έχουν άµεση σχέση µε τον αλκοολισµό Ο ρόλος της ελλιπούς διατροφής έχει σηµαντική θέση στις παραπάνω νευρολογικές διαταραχές αλλά και στη γενικότερη λειτουργία του εγκεφάλου. Ανεπάρκεια βιταµινών της σειράς Β και ιδιαίτερα έλλειψης βιταµίνης Β 12 είναι το κυριότερο αίτιο των νευρολογικών διαταραχών. 53

54 Πολλοί ασθενείς εκδηλώνουν και πρόσθετα συµπτώµατα ( π.χ. επιληψία, εκφυλισµό του πρόσθιου λοβού της παρεγκεφαλίδας κ.λπ. ) κατά την διάρκεια της εξάρτησης από αλκοόλ. Η περιφερειακή νευροπάθεια είναι αδυναµία των µυών και σηµαντική ανεπάρκεια των αισθητήριων οργάνων. Το σύνδροµο Wernicke - Korsakaff είναι η πιο σοβαρή περίπτωση µε συµπτώµατα όπως διανοητική διαταραχή οργανικής µορφής, µυϊκής ασυνεργίας και αµνησία. Τέλος η αλκοολική άνοια µε κυριότερες επιπτώσεις που έχουν σχέση µε τις γνωστικές λειτουργίες του ασθενούς και ιδιαίτερα µε τη δυνατότητα µάθησης και οπτικής αντίληψης, όπως επίσης και µε τη δυνατότητα της αφαιρετικής σκέψης και της ψυχοκινητικής λειτουργίας. Συνοψίζοντας πρέπει να τονισθεί ότι οι νευρολογικές διαταραχές παρουσιάζονται συχνά στο χρόνιο αλκοολικό και προσβάλλουν περίπου το 10-20% αυτού του πληθωρισµού. Επίσης οι νευρολογικές διαταραχές µπορεί να συνυπάρχουν µε ψυχιατρικά σύνδροµα ή να εµφανίζονται αυτοτελώς. Εγκυµοσύνη Τα µωρά, ως προϊόν των γονιών τους και κάθε ουσίας που αυτοί καταναλώνουν διατρέχουν κινδύνους, όταν ο ένας ή οι δύο γονείς συνηθίζουν να πίνουν πολύ. Όλοι σχεδόν οι µέχρι τώρα µετρήσεις και έρευνες έχουν γίνει σε γυναίκες, αλλά όσο το µωρό µπορεί να έχει τη µύτη του µπαµπά του, άλλο τόσο µπορεί να έχει και γενετικές ανωµαλίες λόγω του αλκοολισµού του πατέρα. Από τα φαινόµενα που συνδέονται µε την έξη των γονιών στο οινόπνευµα, εκείνο που έχει ερευνηθεί πιο συστηµατικά είναι το λεγόµενο Εµβρυϊκό Αλκοολικό Σύνδροµο. Ο όρος καθιερώθηκε στη δεκαετία του 70, αλλά το φαινόµενο ήταν γνωστό πολλούς αιώνες πριν. 54

55 Τη στιγµή του τοκετού το νεογέννητο είναι µικρόσωµο και ελαφρύ και ακόµα και µετά από ένα χρόνο το βάρος του εξακολουθεί να είναι χαµηλότερο του κανονικού. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου παρουσιάζουν κι αυτά ιδιοµορφίες : πλατύ και επίπεδο πρόσωπο, κοντή και ανασηκωµένη µύτη και " µογ-γολικές " πτυχές στις εσωτερικές γωνίες των µατιών. Οι διανοητικές βλάβες αποτελούν την πιο σοβαρή εκδήλωση του συνδρόµου. Υπάρχουν βέβαια και πάρα πολλοί " γεροί πότες " που τα παιδιά τους είναι απόλυτα φυσιολογικά, γιατί παρ όλο που η σχέση όλων των παραπάνω µε το αλκοόλ έχει αποδειχθεί, θεωρείται γενικά ότι ο κίνδυνος είναι µικρός. ΠΡΟΛΗΨΗ Υπάρχουν πολλά µέτρα πρόληψης από τα οποία κάποιο γνωρίζουν οι άνθρωποι αλλά τα περισσότερα τα µαθαίνουν από γιατρούς, από περιοδικά, από εφηµερίδες, από διάφορα ειδικά βιβλία και µερικές φορές από την τηλεόραση. Γι αυτό θα πρέπει να καταναλώνουµε όσο µπορούµε λιγότερο αλκοόλ Ο καθένας µας ξεχωριστά πρέπει να προφυλάγεται. Αν κάποιοι δεν µπορούν να βάλουν ένα µέτρο στο ποτό τους θα πρέπει να τους προστατεύουν οι δικοί τους. 55

56 Σηµαντικό ρόλο παίζει οι οικογένεια στην πρόληψη του αλκοολισµού. Ένας καλός τρόπος πρόληψης του αλκοόλ που µπορεί να πάρει ο κάθε άνθρωπος ξεχωριστά είναι να συµβουλευθεί κάποιο γιατρό και να µην πηγαίνει σε µέρη που υπάρχουν αλκοολούχα ποτά π.χ. µπάρ, µπουζούκια, ντίσκο κ.λπ. γιατί µπορεί να παρασυρθεί. Επίσης θα πρέπει να µην παίρνει στο σπίτι του ποτά µε αλκοόλ και να µην πίνει από αυτά τα ποτά, όταν του τα προσφέρουν. εν αρκεί όµως µόνο η προσπάθεια πρόληψης του αλκοόλ µόνο από κάθε άτοµο ξεχωριστά. Θα πρέπει η κοινωνία να ενηµερώνεται και να µην φοβάται, όπως στην περίπτωση των ναρκωτικών, να γίνεται ενηµέρωση στο κοινωνικό σύνολο για θέµατα χρήσης και κατάχρησης της αλκοόλης. Είναι απαραίτητα εκπαιδευτικά προγράµµατα µε αποκλειστικό αντικείµενο τις ουσίες εξάρτησης σε προγράµµατα σπουδών, όπως ιατρικής, της ψυχολογίας, της οικονοµίας της υγείας αλλά και της νοσηλευτικής και πολλά άλλα. Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έµφαση στις αρνητικές στάσεις που διακρίνουν το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό απέναντι στον αλκοολισµό. Να καταγραφούν τα παραπτώµατα, οι εγκληµατικές πράξεις και τα ατυχήµατα εξαιτίας της χρήσης του αλκοόλ. Έτσι ώστε να διαµορφωθεί η εικόνα για το µέγεθος του προβλήµατος στη χώρα. Επίσης να δηµιουργηθούν και να αναπτυχθούν επιστηµονικά αποδεκτά κριτήρια για την έγκυρη και έγκαιρη αναγνώριση του προβληµατικού πότη. Επιπλέον να µην προβάλλονται διαφηµίσεις που προβάλουν το αλκοόλ σαν απόλαυση. Να τονίσουµε ότι η ποτο-απαγόρευση και η υψηλή φορολογία στα αλκοολούχα ποτά ΕΝ αποτελούν παράγοντες πρόληψης. 56

57 Τέλος, πρέπει να τονιστεί ιδιαιτέρως ότι οι προσπάθειες πρόληψης πρέπει να είναι απόλυτα συντονισµένες και εµπεριέχουν, οπωσδήποτε, ερευνητικό πρόγραµµα αξιολόγησης της αποτελεσµατικότητάς τους. ΘΕΡΑΠΕΙΑ [ Οι βασικές παράµετροι που θα µπορούσαν να συµβάλουν θετικά σε οποιοδήποτε θεραπευτικό πρόγραµµα είναι οι εξής : Αναγνώριση και αξιολόγηση του προβλήµατος. Μεγάλη σηµασία έχει η στάση µας στη πρώτη επαφή µε τον προβληµατικό πότη. Χρειάζεται επίµονη προσπάθεια για τη λεπτοµερή αξιολόγηση κάθε πτυχής της γενικότερης υγείας και των δραστηριοτήτων του ατόµου. Κατάρτιση θεραπευτικού προγράµµατος. Με βάση το δεδοµένο ότι όλοι οι αλκοολικοί ΕΝ παρουσιάζουν την αυτή κλινική εικόνα ( π.χ. συµπτώµατα, βαθµό εξάρτησης κ.λπ. ), η κατάρτιση του θρεπτικού προγράµµατος απαιτεί δύο βασικά στοιχεία : 1. Τα αποτελέσµατα της αξιολόγησης που προαναφέρθηκε και 2. Την ενεργό συµµετοχή του ασθενούν στις αποφάσεις σχετικά µε τη θεραπευτική διαδικασία. ] Ανάλογα µε την κλινική εικόνα του προβληµατικού πότη, τα πρώτα στάδια ενός θεραπευτικού προγράµµατος µπορεί να απαιτήσουν : - Αποτοξίνωση : Η αποτοξίνωση δεν είναι θεραπεία για αλκοολισµό αλλά είναι µια περίοδο αποχής από το αλκοόλ µε στόχο την προετοιµασία του ατόµου για απεξάρτηση και ανάρρωση. - Αντιµετώπιση οργανικών ή και ψυχιατρικών διαταραχών : Όπως και στην προηγούµενη περίπτωση, ανάγκη εισαγωγής σε νοσοκοµείο ή ψυχιατρείο για την αντιµετώπιση πιθανών διαταραχών εξαρτάται από την κατάσταση που βρίσκεται ο αλκοολικός. 57

58 Συνήθως πολλά από τα προβλήµατα που παρουσιάζουν οι προβληµατι-κοί πότες µπορούν να αντιµετωπιστούν στα εξωτερικά ιατρεία και όχι στα νοσοκοµεία και στις κλινικές. Θεραπευτικό πρόγραµµα. Θα πρέπει η σχέση του θεράποντος και του θεραπευοµένου να είναι ειλικρινής και να υπάρχει µεταξύ τους εµπιστοσύνη. εν θα πρέπει ο θεράπων να λέει ψέµατα στον θεραπεύοµενο αλλά να του λέει την αλήθεια. Επίσης κάθε θεραπευτική παρέµβαση πρέπει να εµπεριέχει κατάρτιση εφικτών θεραπευτικών στόχων. Επιπλέον απαραίτητη είναι η υποστήριξη της οικογένειας του αλκοολικού. ιαχρονική παρακολούθηση. Η διαχρονική παρακολούθηση του προβληµατικού πότη και η συνεχής υποστήριξη του ίδιου και της οικογένειας του επιβάλλεται για διάστηµα τουλάχιστον ενός έτους. 58

59 Κάπνισµα και νέοι Οι πρώτοι που ανακάλυψαν τις χαλαρωτικές ιδιότητες του καπνού ήταν οι Ινδιάνοι, ενώ µε την άφιξη των πρώτων Ευρωπαίων στην αµερικανική ήπειρο τον 15ο αιώνα, η συνήθεια αυτή πέρασε στην Ευρώπη και σταδιακά και στον υπόλοιπο κόσµο. Από τότε υπήρχαν ήδη αντιδράσεις. Το 1604 ο βασιλιάς της Αγγλίας, Ιάκωβος Α, κατήγγειλε τη χρήση του καπνού ως «απαίσια για τα µάτια, µισητή για τη µύτη, καταστροφική για το µυαλό και επικίνδυνη για τους πνεύµονες». Το πέρασµα από τη χρήση ακατέργαστου καπνού στο τσιγάρο έγινε µόλις τον 20ο αιώνα, όταν δηµιουργήθηκαν οι πρώτες καπνοβιοµηχανίες, που σηµείωσαν µεγάλη άνοδο στην παραγωγή τους κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσµίου πολέµου, καθώς οι στρατιώτες, κάτω από συνθήκες άγχους, κάπνιζαν τόσο ώστε να εθιστούν στη νικοτίνη. Κατά τη δεκαετία του 20 το τσιγάρο πέρασε στο χώρο της διαφήµισης και έγινε το σύµβολο της ανέµελης ζωής. Η εικόνα αυτή συνεχίστηκε µέχρι τη δεκαετία του 60, όταν η ιατρική κοινότητα και οι κυβερνήσεις, άρχισαν να επιβάλλουν σταδιακά απαγορεύσεις και µέτρα για τη δηµόσια υγεία, συνειδητοποιώντας τις βλαπτικές συνέπειες του καπνίσµατος. Η πρώτη επιστηµονική έρευνα επί του θέµατος έγινε το 1962, από τον ιατρικό σύλλογο της Μ. Βρετανίας. ύο χρόνια αργότερα, αµερικανική έκθεση µε τίτλο «Καπνός 59

60 και υγεία», συνέδεσε για πρώτη φορά το κάπνισµα µε τον καρκίνο των πνευµόνων και τη χρόνια βρογχίτιδα. Τότε έκαναν την εµφάνισή τους και οι πρώτες αντικαπνιστικές καµπάνιες, οι οποίες οδήγησαν το 1965 σε θέσπιση νόµου, που προέβλεπε, µεταξύ πολλών άλλων, την αναγραφή στα πακέτα των τσιγάρων της φράσης «Το κάπνισµα βλάπτει σοβαρά την υγεία». 60

61 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΤΣΙΓΑΡΟ ; Το τσιγάρο (στην Καθαρεύουσα σιγαρέτο) αποτελείται από µικρά κοµµάτια επεξεργασµένου καπνού που είναι τυλιγµένα σε χαρτί. Έχει κυλινδρικό σχήµα και µπορεί να έχει στο ένα του άκρο επιστόµιο µε φίλτρο. Το µήκος του δεν υπερβαίνει τα 120 χιλιοστά και η διάµετρός του τα 10 χιλιοστά. Το τσιγάρο χρησιµοποιείται για το κάπνισµα. Για αυτόν το σκοπό το ένα του (άφιλτρο) άκρο αναφλέγεται καθώς το άλλο τοποθετείται στο στόµα του καπνιστή, από όπου εισπνέεται περιστασιακά ο καπνός που παράγεται. Το κάπνισµα τσιγάρων αυξάνει την πιθανότητα για προβλήµατα υγείας, όπως είδη καρκίνων, µε σηµαντικότερο αυτόν του πνεύµονα, τα οποία µπορεί να οδηγήσουν στο θάνατο. Η διαδικασία της ρουφηξιάς ή τζούρας προκαλεί ρεύµα αέρα από το καιόµενο τµήµα του τσιγάρου (καύτρα) και έτσι η καύση του προχωρά σταδιακά προς το άκρο από το οποίο το τσιγάρο κρατείται. Το τσιγάρο σιγά σιγά µετατρέπεται σε στάχτη, η οποία τινάζεται µε τον αντίχειρα ή µε το δείκτη του χεριού που το κρατάει σε σταχτοδοχείο ή στο κενό. Το κυριότερο προϊόν της καύσης είναι η πίσσα, αλλά έχει βρεθεί ότι στους πνεύµονες του καπνιστή µεταφέρονται εκτός από την πίσσα και άλλες περίπου χηµικές ενώσεις, τοξικές ή µη. Ο όρος τσιγάρο συνήθως αναφέρεται στα τσιγάρα που περιέχουν καπνό, αλλά µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως αναφορά σε παρόµοια αντικείµενα καπνίσµατος που περιέχουν και άλλα φυτά όπως το χασίς. Εκτιµήσεις ειδικών επιστηµόνων ανέφεραν στις αρχές του 2008 ότι νοσήµατα που σχετίζονται µε το κάπνισµα αποτελούν την αιτία θανάτου για Έλληνες ετησίως. 61

62 Γιατί καπνίζουν οι νέοι; Σύµφωνα µε έρευνα οι ακόλουθοι παράγοντες καθορίζουν την αιτία που οι νέοι αρχίζουν το κάπνισµα : Συνήθεια γονέων Φίλοι, µεγαλύτερα αδέλφια, κοινωνικό περιβάλλον ιαφήµιση και εµπορική σύνδεση µε την εικόνα του ιαφήµιση και εµπορική σύνδεση µε τον αθλητισµό Σχέσεις / οικογενειακή δοµή Επίπεδο εκπαίδευσης Κοινωνικό-οικονοµικό επίπεδο ιαχείριση άγχους και καταπίεσης Αποδοχή 62

63 Οι έφηβοι συχνά αγνοούν τη δυνατότητα εθισµού στον καπνό - 61% των νέων θεωρούν ότι δεν πειράζει να δοκιµάσουν το τσιγάρο εφόσον το κόψουν πριν γίνει συνήθεια - 26% θεωρούν ότι οι κανονικοί καπνιστές µπορούν να το κόψουν οποτεδήποτε το θελήσουν. Παράγοντες που προδιαθέτουν τους νέους για κάπνισµα Ισχύουν µία σειρά από σύνθετους και ενδογενείς παράγοντες που προδιαθέτουν τους νέους να καπνίσουν και αυτοί ποικίλουν σχεδόν ανά άτοµο και λαό. Πολυετής έρευνες καθορίζουν ορισµένους παράγοντες που είναι κοινοί στο ρόλο που παίζουν στη µύση των νέων στο κάπνισµα. Αυτοί περιλαµβάνουν υψηλά επίπεδα κοινωνικής αποδοχής για τα προϊόντα καπνού, έκθεση και αδυναµία αντίδρασης απέναντι στη διαφήµιση, διαθεσιµότητα και εύκολη πρόσβαση, ρόλος προτύπου από τους γονείς και άλλους ενήλικες και κοινωνική πίεση της οµάδας. Λόγοι για τους οποίους καπνίζουν οι έφηβοι Πολύ συχνά το κάπνισµα αρχίζει τυχαία. Χωρίς να το πολυσκεφτούν οι έφηβοι ακολουθούν το ρεύµα. Για αρκετούς το κάπνισµα σηµαίνει να έχουν κάτι να κάνουν. Μερικοί έφηβοι ζητούν την απόλαυση από το κάπνισµα και προσπαθούν να ηρεµήσουν τα νεύρα τους µε αυτό τον τρόπο. 63

64 Μερικοί θεωρούν ότι το κάπνισµα τους ενεργοποιεί και τους βοηθά στη συγκέντρωση. Αρκετοί έφηβοι θεωρούν ότι µε το κάπνισµα µεγάλωσαν. Για µερικούς, το κάπνισµα αποτελεί ένα µέσον για να εισχωρήσουν και να ανήκουν στους σωστούς κύκλους / οµάδες. Ορισµένοι πιστεύουν ότι το κάπνισµα τους δίνει κάποιο στυλ. Ιδιαίτερα οι νεαροί θεωρούν ότι οι κοπέλες το βρίσκουν ελκυστικό και µπορεί να συνδεθεί µε ένα γενικό τρόπο ζωής. Άλλοι θεωρούν ότι τους προσδίδει αυτοπεποίθηση και καπνίζοντας την προβάλλουν. Άλλοι πάλι δοκιµάζουν τον καπνό από περιέργεια. Μερικοί έφηβοι καπνίζουν από αντίδραση στους κανονισµούς. Άλλοι επηρεάζονται από τη διαφήµιση. Επίσης, οι νέοι µπορεί να εθιστούν στη νικοτίνη, η οποία είναι συστατικό του καπνού. Ο εθισµός αυτός, κάνει δύσκολη τη διακοπή του καπνίσµατος, ακόµη και αν το θέλετε. Το κάπνισµα έχει γίνει συνήθεια για αρκετούς νέους. Μερικοί συνηθίζουν να καπνίζουν στα διαλείµµατα και σε άλλους αρέσει να καπνίζουν µετά το γεύµα. Όταν µία συνήθεια εδραιωθεί είναι δύσκολο να την κόψει κανείς. 64

65 ιάφοροι τύποι καπνιστών Γνώστες - γνωρίζουν σχετικά µε το κάπνισµα αλλά δεν έχουν αποφασίσει αν θα το αρχίσουν ή όχι Πειραµατιζόµενοι - καπνίζουν σποραδικά, πιθανώς µόνο στα πάρτυ, συχνά περνούν πολλοί µήνες χωρίς να έχουν καπνίσει Τακτικοί - καπνίζουν τακτικά, π.χ. το σαββατοκύριακο ή τακτικά µέσα στην ηµέρα Εθισµένοι - έχουν εθιστεί στη νικοτίνη και υποφέρουν από στερητικά συµπτώµατα όταν δεν µπορούν να καπνίσουν Έρευνα αποφαίνεται ότι µεσολαβούν περίπου 2 χρόνια για τη µετάβαση από την <<κατηγορία>> του γνώστη στον εθισµένο. Γιατί καπνίζουν οι καπνιστές; Οι περισσότεροι καπνιστές δεν θυµούνται γιατί άναψαν το πρώτο τους τσιγάρο. Σίγουρα, όµως, για 65

66 τη συντριπτική πλειοψηφία δεν ήταν η καλύτερη δυνατή εµπειρία. Συνέχισαν, όµως, όπως το έκανανκαι το κάνουν εκατοµµύρια καπνιστές σ' όλο τον κόσµο. Στο ερώτηµα γιατί συνεχίζουν το κάπνισµα, οι πιο συνηθισµένες απαντήσεις που δίνουν οι καπνιστές είναι: 1. Για να ηρεµήσουν, να ανακουφιστούν, από κάποια συναισθηµατική φόρτιση (συγκίνηση): π.χ. όταν έχουν νεύρα, γιατί κάτι δεν έγινε όπως το ήθελαν, όταν κάτι που περιµένουν µαταιώνεται, όταν στενοχωριούνται ή αισθάνονται πίεση κ.λ.π. 2. Από ευχαρίστηση: π.χ. µετά από κάποια επιτυχία το κάπνισµα τους προκαλεί ακόµα µεγαλύτερη ευχαρίστηση, το θεωρούν ως µια ανταµοιβή για να γιορτάσουν αυτό που ολοκλήρωσαν µε επιτυχία. 3. Γιατί διασκεδάζει τη µοναξιά και γεµίζει το χρόνο τους: Πολλοί θεωρούν το τσιγάρο µια καλή παρέα, όταν είναι µόνοι τους και δεν έχουν τι να κάνουν. 4. Για να αισθάνονται κοινωνικά προσαρµοσµένοι: π.χ. όταν η παρέα τους είναι καπνιστές και δεν θέλουν να αποτελούν εξαίρεση. 5. Γιατί αυξάνει την ενεργητικότητα τους και τους βοηθά στην εργασία, ιδίως όταν αυτή είναι πνευµατική. Πολλοί αναφέρουν ότι τους βοηθά να αντέξουν και να αποδώσουν σ' αυτό που κάνουν. 6. Από συνήθεια: για την ικανοποίηση που προσφέρει η επαναλαµβανόµενη, χωρίς ιδιαίτερη σκέψη τελετουργία του καπνίσµατος. 7. Για να µην παχύνουν, αν και συνήθως αυτός ο λόγος παρουσιάζεται µε ανάστροφη φορά, δηλ. από το φόβο ότι η διακοπή θα τους παχύνει συνεχίζουν να καπνίζουν. 66

67 8. Γιατί βοηθά στη λειτουργία του εντέρου, ιδίως αυτή η σύνδεση γίνεται συνήθως από γυναίκες για το πρωινό τσιγάρο που συνοδεύει τον καφέ. Φαίνεται, λοιπόν, ότι οι καπνιστές συνδέουν το κάπνισµα µε ορισµένες καταστάσεις και γεγονότα, µε την παρουσία τους σε συγκεκριµένους χώρους, µε τις διαθέσεις αλλά και µε τις φοβίες τους. Μία αιτία, όµως, που είναι κοινή σε όλους τους καπνιστές και η οποία ωθεί τους καπνιστές ν' ανάψουν τσιγάρο είναι: η εξάρτηση (ο εθισµός). Πολλά τσιγάρα καπνίζονται ηµερησίως για να ικανοποιηθεί η ανάγκη να µη στερηθεί ο οργανισµός των καπνιστών τη νικοτίνη, µία από τις πιο εθιστικές ουσίες που γνώρισε ο άνθρωπος. Πολλοί καπνιστές γνωρίζουν ότι το κάπνισµα προκαλεί εθισµό, λίγοι, όµως, τον αναδεικνύουν ως την σηµαντικότερη αιτία για την οποία συνεχίζουν να καπνίζουν. Όσοι καπνιστές είναι ώριµοι να διακόψουν, αισθάνονται πολύ εντονότερα την υποτέλεια στο τσιγάρο. 67

68 Τι είναι αυτό που ρουφούν (καπνίζουν) οι καπνιστές; Οι καπνοβιοµηχανίες προσπαθούν να πείσουν ότι καπνίζοντας οι άνθρωποι θα είναι πιο στιλάτοι, πιο δυναµικοί, πιο ερωτικοί! Χρησιµοποιούν εικόνες οµορφιάς και "γκλαµουριάς" ή προσπαθούν να συνδέσουν το κάπνισµα (και τη φίρµα τους) µε τον αθλητισµό και τις δραστηριότητες στη φύση. Σκεφθείτε για λίγο πόσο σοβαρό είναι να σας διαφηµίζουν οτιδήποτε άλλο, εκτός από αυτό που πραγµατικά είναι το προϊόν που θέλουν να σας πουλήσουν. Αναλογιστείτε πόσο ηθεληµένο ή αθέλητο µπορεί να είναι αυτό. Βέβαια για όσους γνωρίζουν τα δεδοµένα, αυτή η τακτική των καπνοβιοµηχανιών είναι επιχειρηµατικά η µόνη δυνατή, αφού δεν µπορούν να διαφηµίσουν ότι: Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει πάνω από χηµικές ουσίες. Οι περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν γενικά ότι τα τσιγάρα περιέχουν πίσσα (που προκαλεί καρκίνο) και νικοτίνη (που προκαλεί εθισµό). Ελαχιστότατοι έχουν υπόψη τους και κάποιες από τις άλλες ουσίες που περιέχονται στον καπνό των τσιγάρων. Ενδεικτικά, λόγω του περιορισµένου χώρου, ιδού µερικές µόνο από αυτές, ανάµεσα στις χιλιάδες άλλες, που εισπνέει και ακετόνη (ουσία που υπάρχει και στα καθαριστικά των νυχιών, το γνωστό ασετόν), αµµωνία (που χρησιµοποιείται στα καθαριστικά πατωµάτων και που προστίθεται στα τσιγάρα για να αυξήσει την απορρόφηση της νικοτίνης), αρσενικό (το γνωστό δηλητήριο, που χρησιµοποιείται και για τα ποντικοφάρµακα), 68

69 µονοξείδιο του άνθρακα (βασικό συστατικό των καυσαερίων, που δεσµεύει την αιµοσφαιρίνη και στερεί οξυγόνο από τα κύτταρα), ανιλίνη (βασικό χηµικό συστατικό χρωµάτων), ναφθαλίνη (η γνωστή ουσία που χρησιµοποιούµε για την προστασία των ρούχων από το σκώρο), κυανιούχες ενώσεις, προπάνιο, µεθάνιο, φορµαλδεΰδη (γνωστή καρκινογόνος ουσία), ραδιενεργά κατάλοιπα (από την µόλυνση των καλλιεργειών), µυρµηγκικό οξύ, λευκαντικές ουσίες κ.ο.κ. Τουλάχιστον 43 από τις χηµικές ουσίες που βρίσκονται στον καπνό αποδεδειγµένα έχουν καρκινογόνες ιδιότητες, δηλ. προκαλούν καρκίνο. 69

70 Πως αντιδρά ο οργανισµός στην εισπνοή καπνού; Η νικοτίνη διεισδύει στους πνεύµονες και φτάνει στον εγκέφαλο µέσα από την κυκλοφορία του αίµατος σε λιγότερο από 10 δευτερόλεπτα. Λόγω αυτής της µεγάλης ταχύτητας, ο καπνιστής αισθάνεται την επίδραση της νικοτίνης πολύ γρήγορα. Η νικοτίνη επηρεάζει διάφορες περιοχές του εγκεφάλου και προκαλεί αλλαγές σε ολόκληρο το σώµα. Αυξάνονται οι καρδιακοί παλµοί, ανεβαίνει η πίεση κ.λ.π. Ποιες είναι οι επιπτώσεις του καπνίσµατος; Το κάπνισµα προκαλεί κάθε χρόνο σ' όλο τον κόσµο θανάτους! Το 2025 ο αριθµός αυτός θα φτάσει τα Στις αναπτυγµένες χώρες το κάπνισµα αποτελεί την κυριότερη αιτία ασθενειών και πρόωρων θανάτων. Έχει υπολογιστεί ότι ότι οι θάνατοι που προκαλεί το κάπνισµα κάθε χρόνο στις ανεπτυγµένες χώρες είναι περισσότεροι από όσους προκαλούν µαζί: το ΑΙDS, τα τροχαία ατυχήµατα, οι ανθρωποκτονίες, οι αυτοκτονίες, η κατανάλωση οινοπνευµατωδών ποτών και τα ναρκωτικά. Μεταξύ των σοβαρών ασθενειώνπου προκαλεί το κάπνισµα συγκαταλέγονται: Ο καρκίνος των πνευµόνων, που είναι η συχνότερη αιτία θανάτων από καρκίνο σε άνδρες και γυναίκες. Η σχέση καπνίσµατος και καρκίνου των πνευµόνων είναι απόλυτη. Οι πνεύµονες είναι το όργανο που είναι άµεσα εκτεθειµένο στις καρκινογόνες ουσίες του καπνού. Οι χρόνιες πνευµονοπάθειες, όπως είναι η χρόνια βρογχίτιδα, το εµφύσηµα, το άσθµα. Οι καπνιστές 70

71 καταστρέφουν σταδιακά την υγεία των πνευµόνων τους. Η πίσσα µε όλα τα βλαπτικά συστατικά της κατακάθεται και καλύπτει τους βρόγχους και τις κυψελίδες των πνευµόνων, όπως ο καπνός της σόµπας κολλά στο εσωτερικό της καµινάδας. Οι παθήσεις των στεφανιαίων αγγείων της καρδιάς, του εγκεφάλου και των αγγείων των άκρων του σώµατος. Ο καπνός στενεύει τα τοιχώµατα των αγγείων και δυσκολεύει την αιµάτωση των κυττάρων. Είναι η κύρια αιτία πρόκλησης εµφραγµάτων, εγκεφαλικών επεισοδίων και γάγγραινας των άκρων. Ο συνδυασµός καπνίσµατος και λήψης αντισυλληπτικών χαπιών αυξάνει σηµαντικά τον κίνδυνο να εµφανίσουν οι γυναίκες θροµβώσεις των φλεβών. Η οστεοπόρωση. Οι καπνίστριες υποφέρουν πιο έντονα από την εξέλιξη της οστεοπόρωσης και τις επιπτώσεις της. Οι καρκίνοι του στόµατος, του οισοφάγου, του παγκρέατος, της ουροδόχου κύστεως κ.λ.π. Εκτός από τον καρκίνο των πνευµόνων, το κάπνισµα ενοχοποιείται για πολλές µορφές καρκίνου, που εµφανίζονται είτε σε θέσεις άµεσα εκτεθειµένες στον καπνό, είτε σε θέσεις που δρούν τα τοξικά προϊόντα του καπνού που απορροφώνται από τους πνεύµονες και κυκλοφορούν στο αίµα. Προβλήµατα γονιµότητας και εγκυµοσύνης. Οι καπνιστές εµφανίζουν συχνότερα προβλήµατα σεξουαλικής ικανότητας. Στους καπνιστές το σπέρµα είναι συχνά αδύναµο, ενώ στις καπνίστριες η σύλληψη µπορεί να είναι δυσκολότερη και έχουν συχνά αποβολές. Πέρα, όµως, από τα προβλήµατα υγείας, το κάπνισµα επιδρά αρνητικά στην εµφάνιση και την παρουσία των καπνιστών. 71

72 Το δέρµα τους γερνάει πιο γρήγορα. Εµφανίζει νωρίτερα περισσότερες ρυτίδες, ιδίως γύρω από το στόµα και τα µάτια. Τα νύχια είναι πιο ευαίσθητα και συχνά χρωµατίζονται µε την κιτρινίλα του τσιγάρου. Τα δόντια µαυρίζουν γρηγορότερα και χάνουν την στιλπνότητά τους. Ο καπνιστής µυρίζει "καπνίλα". Και αυτό γίνεται έντονα αισθητό όταν βρίσκεται πολύ κοντά σε άλλους ανθρώπους (στο διπλανό κάθισµα, στο ασανσέρ, στο αυτοκίνητο κ.λ.π.). Στατιστικά στοιχεία Το κάπνισµα προκαλεί : Το θάνατο 3,5 εκατοµµυρίων ανθρώπων στον κόσµο κάθε χρόνο 72

73 Το 25% των θανάτων από καρδιοπάθεια Το 83% των θανάτων από χρόνια βρογχίτιδα και εµφύσηµα Το 90% των περιφερειακών νόσων, που συχνά οδηγούν σε ακρωτηριασµό Το 82% των θανάτων από καρκίνο του πνεύµονα Οικονοµική «αιµορραγία» 200 δισεκατοµµυρίων δολαρίων κάθε χρόνο στους πάσχοντες από νόσους που σχετίζονται µε το κάπνισµα, σύµφωνα µε στοιχεία της Παγκόσµιας Τράπεζας. Σύµφωνα µε στοιχεία της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας Οι καπνιστές στη χώρα µας αυξήθηκαν κατά 10% από το 1996, πράγµα που συµβαίνει και µε τους θανάτους από καρκίνο του πνεύµονα, που ξεπερνούν πλέον τους ετησίως. Οι Έλληνες δοκιµάζουν το τσιγάρο ακόµη και από την ηλικία των 10 ετών, µέχρι τα 14 οι µισοί έφηβοι το έχουν δοκιµάσει, ενώ στα 18 ένας στους δύο µαθητές καπνίζει συστηµατικά. Μόλις το 3% των µαθητών του Γυµνασίου και το 11% των µαθητών του Λυκείου καταφέρνει να σταµατήσει το κάπνισµα µετά από συστηµατική χρήση. Αυξάνονται όλο και περισσότερο οι νέες γυναίκες καπνίστριες, αλλά και εκείνες που δε συµµορφώνονται σε ευαίσθητες περιόδους, όπως εκείνη της εγκυµοσύνης. εν είναι τυχαίο, σύµφωνα µε τους επιστήµονες, ότι η πιθανότητα για έµφραγµα του µυοκαρδίου, αυξήθηκε κατά 50% τα τελευταία χρόνια για τις γυναίκες σε σχέση µε τους άνδρες. 73

74 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΚΑΝΙΣΜΑΤΟΣ Αν έχετε προσπαθήσει να κόψετε το τσιγάρο, γνωρίζετε πόσο δύσκολο είναι. Η νικοτίνη είναι πολύ εξαρτησιογόνος ουσία. Σε ορισµένους ανθρώπους προκαλεί τόση εξάρτηση όση και η ηρωίνη ή η κοκαΐνη! Το να το κόψει κανείς είναι δύσκολο. Ωστόσο δεν είναι ακατόρθωτο. Ιδού τα 5 σηµεία-κλειδιά, τα οποία, σύµφωνα µε τις έρευνες που έχουν γίνει, θα σας βοηθήσουν να τα καταφέρετε: 1. Προετοιµαστείτε o o Ορίστε µια σύντοµη ηµεροµηνία για να ξεκινήσετε. Αλλάξτε το περιβάλλον. Απαλλαγείτε από όλα τα τσιγάρα, τα τασάκια και τους αναπτήρες στο σπίτι, στο αυτοκίνητο και στο χώρο εργασίας. Μην επιτρέπετε σε άλλους να καπνίζουν στο σπίτι. 74

75 o Κάνετε µια ανασκόπηση στις τυχόν παλαιότερες προσπάθειές σας. Σκεφθείτε τι πήγε σωστά και τι λάθος. o Μόλις τα καταφέρετε και το κόψετε, µην καπνίσετε ξανά - ούτε µια ρουφηξιά! 2. Λάβετε υποστήριξη και ενθάρρυνση. Οι µελέτες έχουν δείξει ότι υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες να πετύχετε αν έχετε βοήθεια. Το ποσοστό των ατόµων που επιχειρούν να διακόψουν από µόνα τους το κάπνισµα και τελικά τα καταφέρνουν δεν ξεπερνά το 3%. Μπορείτε να λάβετε υποστήριξη µε πολλούς τρόπους: o o Πείτε σε φίλους, συγγενείς και συναδέλφους ότι πρόκειται να το κόψετε και ότι έχετε ανάγκη την υποστήριξή τους. Ζητήστε τους να µην καπνίζουν µπροστά σας ή να αφήνουν τσιγάρα σε... κοινή θέα. Ζητήστε τη συµβουλή ενός κατάλληλα εκπαιδευµένου επαγγελµατία υγείας (γιατρού, φαρµακοποιού, ψυχολόγου). o Αναζητήστε ατοµική ή οµαδική υποστήριξη. Όσο περισσότερη υποστήριξη και συµβουλές λάβετε από κάποιον ειδικό, τόσο πιο πολλές πιθανότητες έχετε να το κόψετε. 3. Αναπτύξτε νέες ικανότητες και συµπεριφορές. o Προσπαθήστε να αποσπάσετε τον εαυτό σας από την ανάγκη να καπνίσετε. Μιλήστε µε κάποιον, πηγαίνετε για έναν περίπατο ή απασχοληθείτε µε κάποιο έργο. 75

76 o o o Όταν ξεκινήσετε την προσπάθεια να το κόψετε, αλλάξτε κάποιες καθηµερινές σας συνήθειες. Χρησιµοποιήστε µια διαφορετική διαδροµή για να πάτε στη δουλειά σας. Πιείτε τσάι αντί για καφέ. Πάρτε πρωινό σε διαφορετικό µέρος. Κάντε κάτι για να µειώσετε το στρες. Κάντε ένα ζεστό µπάνιο, δοκιµάστε τη σωµατική άσκηση ή διαβάστε ένα βιβλίο. Προγραµµατίστε κάθε µέρα να κάνετε κάτι που σας ευχαριστεί. o Καταναλώστε πολύ νερό, χυµούς ή άλλα υγρά (αποφύγετε το αλκοόλ). 4. Επισκεφθείτε κάποιο από τα ιατρεία διακοπής καπνίσµατος. Θα εξετάσουν την περίπτωσή σας κι ενδεχοµένως να σας δώσουν κάποια θεραπεία που να σας βοηθήσει να διακόψετε το κάπνισµα και να µειώσει την ανάγκη σας για τσιγάρο. o o o Σήµερα κυκλοφορούν θεραπείες κατά του τσιγάρου (τσίχλες ή διαδερµικά αυτοκόλλητα νικοτίνης, τα σκευάσµατα Champix και Zyban κλπ). Ρωτήστε το γιατρό ή το φαρµακοποιό για την ορθή χρήση τους και διαβάστε προσεκτικά τις οδηγίες χρήσης. Τα σκευάσµατα αυτά έχει βρεθεί ότι µπορεί να διπλασιάσουν τις πιθανότητες να το κόψετε. 76

77 5. Ετοιµαστείτε για υποτροπή ή δύσκολες καταστάσεις. Οι περισσότερες υποτροπές συµβαίνουν µέσα στους πρώτους τρεις µήνες. Μην απελπίζεστε αν το ξαναρχίσετε. Έχετε πάντα υπόψη σας ότι οι περισσότεροι προσπαθούν πολλές φορές πριν τα καταφέρουν. Για να αντέξετε, έχετε το νου σας στα παρακάτω: o o o o Αλκοόλ. Αποφύγετέ το. Η κατανάλωσή του µειώνει τις πιθανότητες να καταφέρετε να αντισταθείτε στο να ξαναρχίσετε το κάπνισµα. Aλλοι καπνιστές. Αν κάνετε παρέα µε άτοµα που καπνίζουν, µπορεί να σας παρασύρουν. Αύξηση βάρους. Οι περισσότεροι καπνιστές παίρνουν 3-6 κιλά στην προσπάθειά τους να κόψουν το τσιγάρο. Μην αφήσετε την αύξηση του βάρους να σας αποσπάσει την προσοχή από το βασικό σας στόχο. Κακή διάθεση ή κατάθλιψη. Υπάρχουν πολλοί τρόποι - πέραν του τσιγάρου - για να βελτιώσετε τη διάθεσή σας. 77

78 Εξάρτηση από τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές Τι είναι ηλεκτρονικός υπολογιστής; Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής είναι µια µηχανή κατασκευασµένη κυρίως από ψηφιακά ηλεκτρονικά κυκλώµατα και δευτερευόντως από ηλεκτρικά και µηχανικά συστήµατα, και έχει ως σκοπό να επεξεργάζεται πληροφορίες. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής είναι ένα αυτοµατοποιηµένο, ηλεκτρονικό, ψηφιακό επαναπρογραµµατιζόµενο σύστηµα γενικής χρήσης το οποίο µπορεί να επεξεργάζεται δεδοµένα βάσει ενός συνόλου προκαθορισµένων οδηγιών, των εντολών που συνολικά ονοµάζονται πρόγραµµα. Μορφές εξάρτησης από τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές: 78

79 1. Εξάρτηση από τα ηλεκτρονικά παιχνίδια - βιντεοπαιχνίδια 2. Εξάρτηση από το διαδίκτυο και τα κοινωνικά δίκτυα 1. Εξάρτηση από τα ηλεκτρονικά παιχνίδια - βιντεοπαιχνίδια Τι είναι τα ηλεκτρονικά παιχνίδια βιντεοπαιχνίδια; Με τον όρο ηλεκτρονικό παιχνίδι αναφερόµαστε σε οποιοδήποτε παιχνίδι παίζεται µε τη χρήση κάποιας ηλεκτρονικής συσκευής. Αυτή η συσκευή µπορεί να είναι ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής, µια κονσόλα παιχνιδιών, ένα κινητό τηλέφωνο. 79

80 ΟΡΙΣΜΟΣ: Εξάρτηση από τα ηλεκτρονικά παιχνίδια βιντεοπαιχνίδια. Η συστηµατική και παρατεταµένη χρήση ηλεκτρονικών παιχνιδιών µπορεί να οδηγήσει ένα παιδί στον εθισµό. Η ακρότητα θεµατολογίας των ηλεκτρονικών παιχνιδιών τροµάζει: αιµατηρές µάχες, µαζικές καταστροφές και σκοτωµοί, ωµή και αλόγιστη χρήση βίας, η οποία επιβραβεύεται µε πόντους όσο περισσότερο το παιδί τη χρησιµοποιεί! ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ: Κατανάλωση σταδιακά περισσότερου χρόνου στα ηλεκτρονικά παιχνίδια Ανάγκη για περισσότερο χρόνο χρήσης. Εµµονές ή φαντασιώσεις µε θέµατα και ρόλους που διαδραµατίζονται στην πλοκή ενός ηλεκτρονικού παιχνιδιού, τρέµουλο, άγχος, ανησυχία, αϋπνία, εφιάλτες (παρουσιάζονται µε τη µείωση - διακοπή της χρήσης των ηλεκτρονικών παιχνιδιών). Σταδιακή µείωση του κινήτρου για το σχολικό διάβασµα και τη συµµετοχή σε σχολικές δραστηριότητες, όπως και περιορισµός της κοινωνικοποίησης µε συνοµηλίκους, µε αποτέλεσµα το παιδί να αποµονώνεται και να παρουσιάζεται σοβαρή πτώση στη σχολική επίδοση. ΑΙΤΙΑ: 80

81 Η ντροπαλότητα ή ο φόβος να επικοινωνούν µε άλλους ανθρώπους εν µπορούν να ικανοποιούν κοινωνικές και συναισθηµατικές ανάγκες και δεν µπορούν να ελέγξουν τη χρήση Μοναξιά, άγχος, Κατάθλιψη και η χαµηλή αυτοεκτίµηση. Η αναβλητικότητα και η συναισθηµατική απόρριψη 2. Εξάρτηση από το διαδίκτυο και τα κοινωνικά δίκτυα Τι είναι το διαδίκτυο; Το ιαδίκτυο (αγγλ. Internet) είναι παγκόσµιο σύστηµα διασυνδεδεµένων δικτύων υπολογιστών, οι οποίοι χρησιµοποιούν καθιερωµένη οµάδα πρωτοκόλλων, η οποία συχνά αποκαλείται "TCP/IP" (αν και αυτή δεν χρησιµοποιείται από όλες τις υπηρεσίες του ιαδικτύου) για να εξυπηρετεί εκατοµµύρια χρηστών καθηµερινά σε ολόκληρο τον κόσµο. Οι διασυνδεδεµένοι ηλεκτρονικοί υπολογιστές ανά τον κόσµο, οι οποίοι βρίσκονται σε ένα κοινό δίκτυο επικοινωνίας, ανταλλάσσουν µηνύµατα (πακέτα) µε τη χρήση διαφόρων πρωτοκόλλων (τυποποιηµένοι κανόνες επικοινωνίας), τα οποία υλοποιούνται σε επίπεδο υλικού και λογισµικού. Το κοινό αυτό δίκτυο καλείται ιαδίκτυο. 81

82 Εξάρτηση από το διαδίκτυο ΟΡΙΣΜΟΣ: Ο εθισµός στο ιαδίκτυο (Ιnternet addiction) µια σχετικά νέα µορφή εξάρτησης, προτάθηκε ως όρος πρώτη φορά από τον Goldberg (1995) και έγινε δηµοφιλής µε την καινοτόµο έρευνα της Young (1996), αναφέρεται στην «καταναγκαστική, υπερβολική χρήση του διαδικτύου και τον εκνευρισµό ή δυσθυµική συµπεριφορά που παρουσιάζεται κατά τη στέρησή της» (Mitchell, 2000). Ο εθισµός στο ιαδίκτυο αν και δεν έχει επισήµως αναγνωρισθεί ως κλινική οντότητα παρά µόνο σε Κίνα, Ν.Κορέα και Ταιβάν, αποτελεί µια κατάσταση, που προκαλεί σηµαντική έκπτωση στην κοινωνική και επαγγελµατική ή ακαδηµαϊκή λειτουργικότητα του ατόµου. Οι ειδικοί της ψυχικής υγείας όλο και συχνότερα καλούνται, να προσεγγίσουν θεραπευτικά άτοµα µε προβληµατική χρήση του ιαδικτύου. Ήδη στην επόµενη έκδοση του διαγνωστικού εγχειριδίου της Αµερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας, DSM-V, θα συµπεριληφθεί ως χρήζουσα περισσότερη έρευνα η οντότητα "Internet Use Gaming Disorder", ένας όρος που δεν έχει χρησιµοποιηθεί σε έρευνες ως σήµερα. Συνηθέστερη ορολογία πέρα από τον εθισµό στο ιαδίκτυο (Internet Addiction Disorder - IAD) είναι επίσης οι "Pathological Internet Use" (Παθολογική χρήση του διαδικτύου)», "Problematic Internet Use" (Προβληµατική χρήση του διαδικτύου), "Excessive Internet Use" (Υπερβολική χρήση του διαδικτύου) και "Compulsive Internet Use" (Καταναγκαστική χρήση του διαδικτύου) (Widyanto & Griffiths, 2006). 82

83 ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ: Συµπτώµατα συνδρόµου απόσυρσης, όπως ψυχοκινητική διέγερση, εκούσια ή ακούσια κίνηση δακτυλογράφησης των δακτύλων του χεριού,άγχος, έµµονη σκέψη για το διαδίκτυο και όνειρα για το διαδίκτυο. Κατανάλωση υπερβολικού χρόνου ή και χρήµατος σε δραστηριότητες σχετικές µε το διαδίκτυο (λογισµικά, σκληροί δίσκοι κ.λ.π) Έκπτωση λειτουργικότητας του ατόµου σε κοινωνικό, οικογενειακό αλλά και προσωπικό επίπεδο. Μειωµένη επίδοση στο σχολείο λόγω των πολλών ωρών που περνάει ο έφηβος στο διαδίκτυο. Σε προχωρηµένες περιπτώσεις ο έφηβος δεν κοιµάται, παραµελεί την προσωπική του υγιεινή, µπορεί να σταµατήσει ακόµα και το σχολείο. Ακόµη, αποµονώνεται, από την οικογένεια και τους φίλους του, γίνεται επιθετικός, µπορεί να κλέβει χρήµατα από του γονείς για να παίζει. Τέλος, φτάνει σε σηµείο να µην τρώει ή και το αντίθετο ΑΙΤΙΑ: Το ιαδίκτυο έχει την ικανότητα να καλύψει συγκεκριµένες ψυχολογικές ανάγκες ενός ατόµου. Ένα από τα χαρακτηριστικά του µέσου που προκύπτει από τη φύση του είναι ότι µπορεί να δηµιουργήσει µια «ιδανική 83

84 κατάσταση εαυτού», όπου το άτοµο µπορεί να εξερευνήσει διάφορες πτυχές της προσωπικότητας του χωρίς να έχει περιορισµούς και συνέπειες. Στο ιαδίκτυο δεν υπάρχουν άµεσες συνέπειες των πράξεων, ο χρήστης µπορεί να µπει και να βγει όποτε θέλει, ενώ µπορεί να καλύψει την όποια εξωτερική εµφάνιση, αφού δεν υπάρχει οπτική επαφή. Ταυτόχρονα, ο έφηβος µπορεί να ενσαρκώσει διαφορετικούς ρόλους, ή να υιοθετήσει διαφορετικές ταυτότητες ανάλογα µε την εκάστοτε διαδικτυακή εµπειρία, εξαιτίας της ανωνυµίας, που συνιστά κατεξοχήν χαρακτηριστικό του ιαδικτύου. Συνήθως, τα παιδιά που αντιµετωπίζουν το πρόβληµα του εθισµού στο διαδίκτυο είναι αγόρια και µεγαλώνουν σε δύσκολες καταστάσεις (δυσλειτουργικές οικογένειες). Πρόσφατες έρευνες στην Ελλάδα κατέδειξαν τη σηµασία της γονικής µέριµνας και φροντίδας στην ανάπτυξη του εθισµού στο ιαδίκτυο (Siomos, 2012). Η βέλτιστη παροχή γονικής µέριµνας χαρακτηρίζεται από φροντίδα και υγιή προστατευτικότητα, ούτως ώστε το παιδί να κατευθύνεται και να καθοδηγείται µε επάρκεια σε ένα ασφαλές περιβάλλον, χωρίς να παρεµποδίζονται οι προσπάθειες του για την ανάδειξη προσωπικής ταυτότητας και αυτονόµησης. Αντίθετα, υπερπροστατευτικότα των γονέων και χαµηλά επίπεδα φροντίδας συνιστούν το πρότυπο µέριµνας 'affectionless control' (έλεγχος χωρίς στοργή) το οποίο συνδέθηκε µε υψηλότερες βαθµολογίες εθισµού στο ιαδίκτυο. Εξάρτηση από τα κοινωνικά δίκτυα Τι είναι τα κοινωνικά δίκτυα; Οι ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν εικονικές κοινότητες, όπου οι χρήστες του ιαδικτύου 84

85 έχουν τη δυνατότητα να δηµιουργήσουν τα εικονικά τους προφίλ και να αναπτύξουν ένα δίκτυο επαφών, µε τις οποίες µπορούν να επικοινωνούν µέσω της ιστοσελίδας. Οι πιο διαδεδοµένες πλατφόρµες κοινωνικής δικτύωσης παγκοσµίως αυτή τη στιγµή είναι το Myspace και το Facebook. Τι είναι εξάρτηση από τα κοινωνικά δίκτυα; ΟΡΙΣΜΟΣ: Εξάρτηση από τα κοινωνικά δίκτυα είναι µία έκφραση η οποία συνήθως χρησιµοποιείται όταν απευθυνόµαστε στην κατάσταση κατά την οποία κάποιος σπαταλάει πολλές ώρες της ηµέρας χρησιµοποιώντας κοινωνικά δίκτυα όπως το Facebook και το Twitter- τόσες πολλές µάλιστα που καταλήγει να παρεµβαίνει και µε καταστάσεις της κανονικής ζωής του ατόµου. Παρόλο που η εξάρτηση από τα κοινωνικά δίκτυα δεν έχει αναγνωριστεί ιατρικά ως µία µορφή αρρώστιας ή διαταραχής, το σύµπλεγµα των συµπεριφορών που σχετίζονται µε βαριά ή υπερβολική χρήση των κοινωνικών µέσων µαζικής ενηµέρωσης έχει γίνει αντικείµενο πολλών συζητήσεων και ερευνών. Στατιστικά στοιχεία Ηλεκτρονικός υπολογιστής Ηλεκτρονικός υπολογιστής και ίντερνετ τις καθηµερινές 85

86 Ένας στους 4 µαθητές (25,4%) δεν ασχολείται καθόλου µε τον ηλεκτρονικό υπολογιστή ή το ίντερνετ τις ηµέρες του σχολείου. Οι µισοί µαθητές (50,4%) αφιερώνουν συνήθως από µισή έως και 2 ώρες, ενώ 1 στους 4 εφήβους (24,3%) αναφέρει ότι ασχολείται τουλάχιστον 3 ώρες τις καθηµερινές. Το ποσοστό των µαθητών που χρησιµοποιούν τον Η/Υ για τουλάχιστον 3 ώρες την ηµέρα τις καθηµερινές αυξάνεται µε την ηλικία: 14,1% των 11χρονων, 25,8% των 13χρονων και 33,7% των 15χρονων. Επιπλέον, περισσότερα αγόρια (26,8%) από κορίτσια (21,9%) χρησιµοποιούν τον Η/Υ για τουλάχιστον 3 ώρες την ηµέρα τις καθηµερινές. Από το 2006 έως το 2010 έχουν αυξηθεί σηµαντικά τα ποσοστά των εφήβων που ασχολούνται µε τον Η/Υ και το ίντερνετ τις καθηµερινές. Χαρακτηριστικό είναι δε ότι η συντριπτική πλειονότητα των µαθητών (61,5%) δεν χρησιµοποιούσαν καθόλου Η/Υ τις καθηµερινές το 2006, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό το 2010 υποδιπλασιάστηκε (25,4%). Ηλεκτρονικός υπολογιστής και ίντερνετ το Σαββατοκύριακο Οι έφηβοι βρίσκονται στον Η/Υ και το ίντερνετ περισσότερες ώρες το Σαββατοκύριακο από ό,τι τις καθηµερινές. Για παράδειγµα, τουλάχιστον 3 ώρες την ηµέρα χρησιµοποιεί τον Η/Υ σχεδόν διπλάσιο ποσοστό εφήβων (41%) το Σαββατοκύριακο συγκριτικά µε τις καθηµερινές (24,3%). Η διαφορά αυτή ισχύει και για τα 86

87 δύο φύλα (αγόρια: 42,6% έναντι 26,8%, κορίτσια: 39,5% έναντι 21,9%). Την περίοδο καταγράφεται σηµαντική αύξηση στα ποσοστά των µαθητών που χρησιµοποιούν τον Η/Υ και το ίντερνετ το Σαββατοκύριακο ανεξάρτητα από τη διάρκεια χρήσης. Έτσι, για παράδειγµα, τουλάχιστον 4 ώρες την ηµέρα αφιερώνουν στον Η/Υ και το ίντερνετ το Σαββατοκύριακο τριπλάσιο ποσοστό εφήβων το 2010 συγκριτικά µε το 2006 (27,4% έναντι 8,7%). Από το 2006 έως το 2010 καταγράφεται αύξηση στα ποσοστά των µαθητών που παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια το Σαββατοκύριακο. Ηλεκτρονικά παιχνίδια Ηλεκτρονικά παιχνίδια τις καθηµερινές Ένας στους 3 µαθητές (33,6%) δεν παίζει ηλεκτρονικά παιχνίδια τις ηµέρες του σχολείου, κυρίως τα κορίτσια (46,6%, έναντι 19,7% των αγοριών). Ένας στους 2 εφήβους (47,8%) παίζει τις καθηµερινές από µισή έως και 2 ώρες την ηµέρα, ενώ σχεδόν 1 στους 5 (18,6%) παίζει τουλάχιστον 3 ώρες. Τα αγόρια παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια τις καθηµερινές σε υψηλότερο ποσοστό από τα κορίτσια. Έτσι, από µισή έως 2 ώρες αφιερώνουν στα ηλεκτρονικά παιχνίδια το 52,4% των αγοριών, έναντι του 43,5% των κοριτσιών. Με την ηλικία µειώνεται το ποσοστό των εφήβων που παίζουν µέχρι 2 ώρες τις ηµέρες του σχολείου, αλλά αυξάνεται το ποσοστό εκείνων που παίζουν υπερβολικά. Έτσι, από µισή έως 2 ώρες παίζουν το 54,4% των 11χρονων, το 48,2% των 13χρονων και το 40,1% των 15χρονων, αλλά 87

88 τουλάχιστον 3 ώρες παίζουν το 15,3% των 11χρονων και το 20,3% των 13χρονων και των 15χρονων. Ηλεκτρονικά παιχνίδια το Σαββατοκύριακο Οι έφηβοι παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια περισσότερες ώρες τα Σαββατοκύριακα σε σύγκριση µε τις καθηµερινές. Έτσι, διπλάσιος αριθµός εφήβων παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια τουλάχιστον 3 ώρες την ηµέρα τα Σαββατοκύριακα (37,4%) από ό,τι τις καθηµερινές (18,6%). Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια αποτελούν βασική διασκέδαση των αγοριών και το Σαββατοκύριακο, τα οποία, επίσης, µε την ηλικία αυξάνουν τις ώρες που παίζουν. Συγκεκριµένα, ασχολούνται για τουλάχιστον 4 ώρες την ηµέρα το 29,3% των 11χρονων αγοριών σε σύγκριση µε το 41,8% και το 38,9% των 13χρονων και των 15χρονων, αντίστοιχα. FACEBOOK Όταν µιλάµε για εξάρτηση από τα κοινωνικά δίκτυα το πρώτο πράγµα που µας έρχεται στο µυαλό είναι το Facebook. Ας δούµε λοιπόν µερικά πράγµατα σχετικά µε αυτό το µέσο κοινωνικής δικτύωσης. 88

89 Παλαιότερα ήταν η τηλεόραση, µετά ήρθαν τα κινητά, το dvd και τώρα το Internet, δηλαδή τέσσερις πολύ καλοί λόγοι για να µην ξεκολλάµε τα µάτια µας από µία οθόνη, όποια κι αν είναι αυτοί. Θα σταθούµε στο Internet και µάλιστα στα social networks που έχουν µπει για τα καλά στη ζωή µας τα τελευταία χρόνια µε πρώτο και καλύτερο το Facebook. Το facebook είναι ένας κοινωνικός ιστοχώρος δικτύωσης που έχει την αφετηρία του στις 4 Φεβρουαρίου του Ιδρυτής του είναι ο Mark Zuckerberg, ο οποίος ίδρυσε το facebook όταν ήταν ακόµα φοιτητής του Harvard. Αρχικά δικαίωµα συµµετοχής είχαν µόνο οι φοιτητές του Harvard, αλλά αργότερα το δικαίωµα αυτό επεκτάθηκε για όλους του µαθητές και φοιτητές αµερικάνικων σχολείων και πανεπιστηµίων και τέλος για κάθε άνθρωπο του πλανήτη, αρκεί να έχει κλέισει τα 13 του χρόνια. Το facebook είναι αυτή τη στιγµή το δηµοφιλέστερο site κοινωνικής δικτύωσης και έχει πάνω από µέλη, ενώ κάθε µέρα οι χρήστες του ανεβάζουν πάνω από φωτογραφίες και βίντεο. Φυσικό είναι λοιπόν το facebook εξαιτίας της µαζικότητάς του να µην θεωρείται πλέον ως ένας απλός ιστοχώρος, αλλά να θεωρείται ένα κοινωνικό φαινόµενο του δυτικού κόσµου που χρήζει επιστηµονικής αλλά και γενικότερης ανάλυσης. Μετρηµένοι στα δάκτυλα είναι εκείνοι που έχουν ξεφύγει από τη µανία και δεν έχουν προφίλ, ενώ οι υπόλοιποι πειραζόµαστε µεταξύ µας για να αναδείξουµε τον περισσότερο "κολληµένο" από την παρέα τη στιγµή που εµείς θέλουµε να δείχνουµε ότι κρατάµε υπό έλεγχο το συνολικό χρόνο που περνάµε σε αυτό. 89

90 Με ευκαιρία την συµπλήρωση πέντε χρόνων επιτυχούς παρουσίας του facebook στον κυβερνοχώρο, το ELTRUN (Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Επιχειρείν) του Οικονοµικού Πανεπιστηµίου Αθηνών, παρουσίασε µία πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα σχετικά µε την ηλεκτρονική δικτύωση των Ελλήνων χρηστών. Σύµφωνα µε την έρευνα αυτή το 75% των Ελλήνων χρηστών ηλικίας ετών κάνουν συστηµατική χρήση του facebook, ενώ µάλιστα δεν είναι εγγεγραµµένοι σε καµία άλλη αντίστοιχη σελίδα κοινωνικής δικτύωσης. Είναι δε σηµαντικό ότι το 59% των χρηστών αυτών επισκέπτεται το facebook συχνότερα από µία φορά την ηµέρα. Το 34% των χρηστών επισκέπτεται το facebook 2-3 την ηµέρα, ενώ ένα ποσοστό της τάξης του 24% "ελέγχει" το διαδικτυακό προφίλ του ακόµα πιο συχνά. Όσον αφορά τώρα τον χρόνο χρήσης του facebook, το 75% δηλώνει ότι ο χρόνος της κάθε του επίσκεψης δεν ξεπερνά τα 30 λεπτά, ενώ το 50% ξοδεύει για κάθε του επίσκεψη λιγότερο από 15 λεπτά. Αυτό το στοιχείο σε συνδυασµό µε την συχνότητα των επισκέψεων του ιστοχώρου αυτού, αποδεικνύει ότι το facebook έχει γίνει αναπόσπαστο µέρος της καθηµερινότητας των χρηστών. Τέλος οι λόγοι και τα κίνητρα της δηµιουργίας του διαδικτυακού προφίλ στον ιστοχώρο αυτό είναι πρώτον η εύρεση παλιών γνωστών και φίλων σε ποσοστό 92%, ενώ 90

91 ο δεύτερος λόγος είναι η διασκέδαση µέσω των τεστ, των κουίζ, των βίντεο κλπ που προσφέρουν διάφορες εφαρµογές του facebook. Επίσης δεν θα έπρεπε να παραλειφθεί από τα κίνητρα των χρηστών και το νέο είδος κοινωνικού σχολιασµού ή πιο απλά κουτσοµπολιού, "το ηλεκτρονικό κουτσοµπολιό". Πρόκειται πολύ απλά για τη δυνατότητα που προσφέρει το facebook να µαθαίνει κανείς µέσα από τα προφίλ των φίλων και των γνωστών του, κάθε νέο που αφορά τη ζωή τους και κυρίως την προσωπική τους ζωή φυσικά. Ένας ψεύτικος κόσµος Κάθε προφίλ αποτελεί για το άτοµο ένα προσωπείο, το οποίο αποτελείται περισσότερο από επιθυµητές ιδιότητες παρά από πραγµατικές. Οι χρήστες του facebook λοιπόν αναφέρονται περισσότερο στο φαντασιακό αγνοώντας και υποτιµώντας την πραγµατικότητα. Ακόµα και όταν η επικοινωνία γίνεται µέσω κάµερας η γλώσσα του σώµατος δεν υπάρχει, ο χρήστης δείχνει το "καλό" του προφίλ, προσέχει τον φωτισµό, το ντύσιµο, το χτένισµα κλπ, ενώ και οι φωτογραφίες που ανεβάζει στο προφίλ είναι πάντα προσεγµένες, επιλεκτικές και συχνά δε ιδιαίτερα προκλητικές. Όταν επιπλέον οι χρήστες αποφασίσουν να συναντηθούν από κοντά, αυτό που συνήθως ακολουθεί είναι η απόλυτη και βαθύτατη απογοήτευση, αφού το προσωπείο πέφτει και το είδωλο γκρεµίζεται. Στο facebook και γενικότερα στο διαδίκτυο ο κόσµος δεν έχει διακρίσεις τάξεων, φύλου, εθνικότητας. Το παρελθόν, η ηλικία, οι εµπειρίες, τα επιτεύγµατα δεν παίζουν ρόλο, ενώ τη ταυτότητα του κάθε ατόµου δύναται να κατασκευαστεί κατά το δοκούν, ενώ 91

92 ανά πάσα στιγµή µπορεί να ανακατασκευαστεί. Αρκεί να δηλώσει κανείς κάτι και αµέσως γίνεται αποδεκτό εφόσον δεν υπάρχει κανενός είδους έλεγχος. Όταν λοιπόν και στην περίπτωση που η νέοι απογοητευτούν από την "φτωχή" πραγµατικότητα βυθίζονται ακόµα πιο πολύ στον εικονικό µικρόκοσµό τους, ο οποίος κατασκευάζεται και ανακατασκευάζεται αέναα µε γνώµονα τις επιθυµίες τους. Και εν τέλει αυτή η µόνιµη αναντιστοιχία ανάµεσα στο εικονικό και το πραγµατικό είναι που οδηγεί τον νέο στη κατάθλιψη, εφόσον στον πραγµατικό κόσµο δεν φτάνει να δηλώνει κανείς κάτι, πρέπει και να το υποστηρίζει µε τις πράξεις και την συνεχή του προσπάθεια. Facebook και κατάθλιψη Σύµφωνα µε την Susan Greenfield, Νευροεπιστήµονα και ιευθύντρια του Βασιλικού Ινστιτούτου της Μεγάλης Βρετανίας, οι ιστοσελίδες τύπου facebook ενθαρρύνουν σαφώς τη στιγµιαία ικανοποίηση και αναγνώριση, καθιστούν τους νέουν πιο εγωκεντρικούς, ενώ παράλληλα µειώνουν αισθητά τον χρόνο που µπορεί κάποιος να παραµείνει συγκεντρωµένος σε µία και µόνο εργασία. Από την αντίπερα όµως όχθη υπάρχουν και οι υποστηρικτές των διαδικτυακών αυτών εφαρµογών οι οποίοι τονίζουν τις θετικές επιδράσεις που έχουν αυτές στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Σύµφωνα λοιπόν µε πολλούς νευροεπιστήµονες ο εγκέφαλος ευεργετείται σηµαντικά από τις νέες εµπειρίες που του προσφέρει το διαδίκτυο, ενώ παράλληλα το ίντερνετ δύναται να βοηθήσει ανθρώπους µε προβλήµατα συµπεριφοράς και κοινωνικοποίησης να ενταχθούν σε διάφορες οµάδες και 92

93 να νιώσουν πιο αποδεκτοί. Επιπλέον οι νευροεπιστήµονες θεωρούν ότι το διαδίκτυο και οι εφαρµογές του είναι ιδιαίτερα ευεργετικές για τους ηλικιωµένους καθώς τους βοηθά και τους παρέχει κίνητρα προκειµένου να κρατήσουν τον εγκεφαλό τους σε εγρήγορση παρέχοντάς τους συνέχεια νέα ερεθίσµατα και µάλιστα ιδιαίτερα έντονα. Από καθαρά τώρα ψυχολογική µατιά, σύµφωνα µε τον Γεράσιµο Προδροµίτη, Επίκουρο Καθηγητή στο Πάντειο Πανεπιστήµιο, το διαδίκτυο και η εικονική πραγµατικότητα µπορούν να αποτελέσουν προέκταση, εµβάθυνση ή συµπλήρωµα της φυσικής πραγµατικότητας. Αυτό που στις µέρες µας αποτελεί επίκεντρο των ιδιωτικών αλλά και δηµόσιων συζητήσεων, το online social networking, ίσως τελικά αποτελεί την βαθύτερη ανάγκη ορισµένων ανθρώπων (και µάλλον της πλειοψηφίας των ανθρώπων) να συναντήσουν δυνητικά ή και πραγµατικά άλλα άτοµα και παράλληλα να νιώσουν ορατοί στο δηµόσιο χώρο. Σύµφωνα µε πολλούς κοινωνικούς επιστήµονες το facebook και γενικότερα η διαδικτυακή επικοινωνία δίνει την ευκαιρία σε ανθρώπους από κάθε γωνιά του πλανήτη να επικοινωνήσουν επί ίσοις όροις, εφόσον στο µέσο αυτό η κοινωνική τάξη, η καταγωγή, η µόρφωση και το οικονοµικό status δεν παίζουν κανέναν ρόλο. Επιπλέον µέσω του διαδικτύου συχνά θίγει κανείς θέµατα που υπό κανονικές συνθήκες διαπροσωπικής επαφής δεν θα έθιγε. Μάλλον λοιπόν το facebook αποτελεί µία απάντηση απόλυτα φυσιολογική και ίσως µάλιστα αναµενόµενη σε µία κοινωνία όπου η πραγµατική και ουσιαστική 93

94 διαπροσωπική επαφή και επικοινωνία καθίστανται όλο και πιο προβληµατικές. Η µορφή αυτή επικοινωνίας είναι ιδιαίτερα "οφέληµη" για ανθρώπους µε όχι και τόσο ικανοποιητικές κοινωνικές δεξιότητες, ή για ανθρώπους που δεν µπορούν να αντέξουν την σκληρότητα των δυνητικών διαπροσωπικών συγκρούσεων και προτιµούν να κρύβονται πίσω από ψεύτικες ταυτότητες σε διάφορα διαδικτυακά προφίλ. Έρευνα Τα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης (social network) γοητεύουν τους µαθητές, που βρίσκουν ότι η ηλεκτρονική κοινωνική δικτύωση είναι ο βολικότερος τρόπος επικοινωνίας. Σε έρευνα που έγινε για τη χρήση του facebook από µαθητές διαπιστώθηκαν τα εξής: - Τα κορίτσια καταλαµβάνουν ακραίες θέσεις, δηλαδή είτε χρησιµοποιούν το Facebook πολλές ώρες ή είναι περιστασιακοί χρήστες. Τα αγόρια εµφανίζονται πιο ευνοϊκά διακείµενα απέναντι στην κοινωνική δικτύωση από ό,τι τα κορίτσια και είναι περισσότερο εξαρτηµένα από τη χρήση του Facebook. - Οι πολύωροι χρήστες του Facebook έχουν χαµηλή συµµετοχή σε δηµιουργικές δραστηριότητες κατά τον ελεύθερο χρόνο τους. - Πολλοί θεώρησαν ότι η ηλεκτρονική κοινωνική δικτύωση είναι ο βολικότερος τρόπος επικοινωνίας, που θα αντικαταστήσει το και τις πιο συµβατικές µορφές 94

95 διάδρασης. Κανόνιζαν τα ραντεβού τους µέσω του Facebook αντί να τηλεφωνήσουν, συζητούσαν γι' αυτό µε τους φίλους τους και χρησιµοποιούσαν την ηλεκτρονική ιδιόλεκτο (αργκώ). - Πολλοί χρήστες δήλωσαν ότι αυτό που τους συναρπάζει στο Facebook είναι ότι γνωρίζουν άτοµα που µοιράζονται τα ίδια ενδιαφέροντα, ότι έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες που τους ενδιαφέρουν, ακόµη και ότι συγκροτούν οµάδες µελέτης για τις εξετάσεις. - Η ευχαρίστηση που προέρχεται από την ενασχόληση µε το Facebook και η φυγή από το διάβασµα είναι η βασικότεροι λόγοι ενασχόλησης µε αυτό (στους µαθητές Λυκείου). Το Facebook δεν είναι πια εργαλείο, αλλά εναλλακτικός τρόπος ζωής. - Οι περισσότεροι δήλωσαν ότι µέσω της εφαρµογής αυτής κατάφεραν να επανασυνδεθούν µε άτοµα ή φίλους που είχαν χάσει εδώ και καιρό. - Το κυριότερο χαρακτηριστικό του Facebook, που τους προσέλκυσε εξαρχής, ήταν η απλότητα των λειτουργιών του, η δυνατότητα επιλογής των εφαρµογών µε τις οποίες θα πλαισίωναν το προφίλ τους - Αρκετοί χρήστες είχαν κουραστεί από το 'φακέλωµα' µέσω Facebook, µέσω του οποίου ο καθένας γνώριζε και µετέδιδε ποια η ψυχική διάθεση του χρήστη, τι έκανε όλες τις χρονικές στιγµές κλπ. Οι περισσότεροι από αυτούς πιστεύουν ότι η µόδα του Facebook θα περάσει και θα αντικατασταθεί µε κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον, επειδή ξεπέρασε το µέτρο. Το διαδίκτυο έχει κανόνες αυτορρύθµισης. 95

96 -Πολλοί άνοιξαν λογαριασµό στο Facebook, επειδή είναι µόδα. -Οι χρήστες µε µεγαλύτερη εξάρτηση από το Facebook, παρουσίαζαν την ίδια νοσηρή σχέση και µε τα ηλεκτρονικά παιχνίδια και τον υπολογιστή γενικότερα. -Οι περισσότεροι χρήστες δεν κατάλαβαν την εξάρτηση από το facebook µέχρι που κατέληξαν να αναλώνουν πολλές ώρες ασχολούµενοι µε τις εφαρµογές του και σκεφτόταν γι' αυτό ακόµη κι όταν έκλειναν τον υπολογιστή. -Το γλωσσικό επίπεδο των χρηστών του Facebook πολλές φορές κατρακυλάει σε ύβρεις και χυδαιολογίες, ενώ η ελληνική ορθογραφία παραχαράσσεται. Η γλώσσα είναι ένα συνονθύλευµα αγγλικών συντµήσεων και ελληνικών. Συχνή είναι η χρήση emoticons που όµως γίνονται δύσκολα στην αποκρυπτογράφησή τους και δυσχεραίνουν τη φόρτωση της σελίδας. -Το Facebook αποτελεί µέσο επικοινωνίας, ειδικά για νέους επαρχιακών πόλεων, που δεν έχουν πολλές ευκαιρίες να γνωρίσουν όσους θα επιθυµούσαν. Παράλληλα προσφέρει τα δυνατότητα είτε για ιδιωτική συνοµιλία είτε για µαζική συζήτηση. -Οι γυναίκες χρήστες προβάλλουν τις περισσότερες φορές ένα µυστηριώδη εαυτό, που περιµένει να ανακαλυφθεί από κάποιο χρήστη µε έξοχα προσόντα, γρήγορο στη γραφή και µε καλές ατάκες. Οι φωτογραφίες που τοποθετούν στο προφίλ τους είναι προκλητικές µερικές φορές ή παρµένες από τον κόσµο των κινουµένων σχεδίων. Οι άντρες χρήστες συνήθως επαίρονται για τα σωµατικά τους προσόντα και για τον 'τσαµπουκά' που µπορούν να επιδείξουν. 96

97 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ Ολονυχτίες µπροστά στον υπολογιστή. Εµµονή µε τις επιδόσεις στο παιχνίδι. Ανύπαρκτη κοινωνική ζωή. Αυτά είναι µερικά από τα συµπτώµατα που µαρτυρούν εθισµό στον απατηλό κόσµο των video games του ιαδικτύου Μένει ξάγρυπνος όλη τη νύχτα προκειµένου να ολοκληρώσει την αποστολή του στο online παιχνίδι. Κατά τη διάρκεια της ηµέρας, σκέφτεται µόνο τον εικονικό χαρακτήρα που έχει φτιάξει στο διαδραστικό παιχνίδι και µιλά γι αυτόν. Αδιαφορεί για όλα όσα συµβαίνουν στον πραγµατικό κόσµο και περιµένει πώς και πώς την ώρα που θα κάνει «κλικ» και θα µπει στον ελκυστικό χώρο της εικονικής πραγµατικότητας. Οι γονείς πρέπει να απαγορεύουν στα παιδιά τη χρήση ηλεκτρονικών παιχνιδιών; Τι πολιτική να κρατούν. Να µιλούν και να µοιράζονται µε τα παιδιά τους τις ανησυχίες τους. Να µη χρησιµοποιήσουν την απαγόρευση ως λύση, καθότι το απαγορευµένο εύκολα µετατρέπεται σε 97

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί.

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. 1 Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. Η θεραπεία απεξάρτησης μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα στο

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcoholism-and-problem-drinking) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Αλκοολισμός είναι η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Τα ναρκωτικά μπορούν να διακριθούν σε ομάδες με διάφορους τρόπους: για παράδειγμα νόμιμες (νομικά αποδεκτές) και παράνομες (απαγορευμένες) ουσίες.

Τα ναρκωτικά μπορούν να διακριθούν σε ομάδες με διάφορους τρόπους: για παράδειγμα νόμιμες (νομικά αποδεκτές) και παράνομες (απαγορευμένες) ουσίες. Τι είναι ναρκωτικά; Τα ναρκωτικά είναι ουσίες που επιδρούν στον εγκέφαλο και γι' αυτό προκαλούν εθισμό. Οι άνθρωποι που τα χρησιμοποιούν θέλουν να βιώσουν τις συνέπειες των ναρκωτικών. Ορισμένα φάρμακα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Εξαρτησιογόνες ουσίες ονοµάζονται όλες οι ουσίες που προκαλούν εξάρτηση ψυχική ή σωµατική και που η χρήση τους δηµιουργεί µεταβολές στον εγκέφαλο (γνωστικές λειτουργίες και συναισθήµατα)

Διαβάστε περισσότερα

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Εξαρτησιογόνες ουσίες ονοµάζονται όλες οι ουσίες που προκαλούν εξάρτηση ψυχική ή σωµατική και που η χρήση τους δηµιουργεί µεταβολές στον εγκέφαλο (γνωστικές λειτουργίες και συναισθήµατα)

Διαβάστε περισσότερα

b) Στη διάρκεια των 12 τελευταίων ηµερών µέχρι και σήµερα... c) Στη διάρκεια των 30 τελευταίων 1. Ποιο είναι το φύλο σου; 1 αγόρι 2 κορίτσι

b) Στη διάρκεια των 12 τελευταίων ηµερών µέχρι και σήµερα... c) Στη διάρκεια των 30 τελευταίων 1. Ποιο είναι το φύλο σου; 1 αγόρι 2 κορίτσι 1. Ποιο είναι το φύλο σου; 1 αγόρι 2 κορίτσι 2. Πότε γεννήθηκες; Έτος: 19 3. Ποια από τα παρακάτω άτοµα ζουν στο σπίτι σου; Σηµείωσε όλα όσα ισχύουν 1 Πατέρας 1 Πατριός 1 Μητέρα 1 Μητριά 1 Αδέλφια / ετεροθαλή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ Ορισμός αλκοολισμού Αλκοολούχα ποτά ονομάζονται όλα τα ποτά που περιέχουν αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) γεωργικής προέλευσης, σε οποιοδήποτε ποσοστό το

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

Η ευθραστότητα της εφηβείας

Η ευθραστότητα της εφηβείας Η ευθραστότητα της εφηβείας Άννα Κοκκέβη Αναπλ. Καθηγήτρια Α Ψυχιατρικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16 Φεβρουαρίου 2010 Tυπικά χαρακτηριστικά της εφηβείας που κάνουν το άτοµο ευάλωτο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ!

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! Είναι αλήθεια ότι η άσκηση βοηθά σημαντικά στην διατήρηση της υγείας. Μπορεί όμως να γίνει επικίνδυνη όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο!

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΡΤΗΣΕΙΣ ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΤΖΟΓΟ:ΜΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙ ΗΣ ΗΜΗΤΡΗΣ ΗΛΙΑ ΟΥ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΙΛΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΚΟΒΟΛΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΒΙΣΒΙΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ Είναι γνωστό το πρόβλημα της χρήσης ναρκωτικών ουσιών. Με τα χρόνια παρουσιάζεται ραγδαία αύξηση των θυμάτων που εθίζονται σε εξαρτισιογόνες ουσίες. Πιο συγκεκριμένα,τα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά )

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) Ασθένειες: AIDS, ηπατίτιδα Β, Μεσογειακή αναιμία, καρδιαγγειακά νοσήματα, ασθένειες στο εργασιακό περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο;

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο; Εισαγωγή Τι είναι ''social media''; Ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ορίζονται τα μέσα, τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ ομάδων ανθρώπων μέσω των διαδικτυακών κοινοτήτων. Υπάρχουν διάφορες μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ [1] Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ «ΙΝΔΙΑΝΩΝ ΣΗΜΕΙΑ! ΚΑΠΝΙΣΜΑ;» Παρακαλούμε να απαντήσετε στο παρακάτω ερωτηματολόγιο με ειλικρίνεια.

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015

Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015 Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015 Περιεχόμενα: Η νικοτίνη και ο εγκέφαλος Τι είναι η ακετυλοχολίνη; Συνέπειες Η νικοτίνη και ο εγκέφαλος Ο καπνός προέρχεται από το φυτό Nicotiana tabacum. Αν και

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8 Διατροφικές Διαταραχές Κεφάλαια 7 8 7. Πώς να βοηθήσουμε τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία Στόχος η πάσχουσα να τρέφεται κανονικά ώστε να αποκατασταθεί το φυσιολογικό της βάρος. Ο στόχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

διαρκεί ένα µικρό χρονικό διάστηµα 2. Τέτοιες ασθένειες είναι σοβαρές καταστάσεις για την υγεία

διαρκεί ένα µικρό χρονικό διάστηµα 2. Τέτοιες ασθένειες είναι σοβαρές καταστάσεις για την υγεία Σας παρακαλούµε να µας πείτε πόσο συµφωνείτε ή διαφωνείτε µε τις ακόλουθες προτάσεις σχετικά µε ασθένειες, όπως ο καρκίνος µαστού σηµειώνοντας ένα a στο αντίστοιχο κουτάκι. ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΑΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους

Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Φυσική αγωγή και προαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη µη κερδοσκοπική εταιρεία στην Ελλάδα µε στόχο την ενηµέρωση, πρόληψη και υποστήριξη των ανθρώπων που πάσχουν από ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής.

Η πρώτη µη κερδοσκοπική εταιρεία στην Ελλάδα µε στόχο την ενηµέρωση, πρόληψη και υποστήριξη των ανθρώπων που πάσχουν από ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής. CREATIVE BRIEF Η πρώτη µη κερδοσκοπική εταιρεία στην Ελλάδα µε στόχο την ενηµέρωση, πρόληψη και υποστήριξη των ανθρώπων που πάσχουν από ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής. ΟΙ (ΨΥΧΟΓΕΝΕΙΣ) ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα.

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Το ΚΕΣΑΝ - Κέντρο Πρόληψη Ηρακλείου, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, λειτουργεί με σκοπό την πρόληψη της χρήσης ψυχοδραστικών

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 Το παρακάτω ερωτηματολόγιο είναι αυθεντικό και διαμορφώθηκε στις συναντήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΕΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥΣ ΕΞΑΡΤΗΣΙΟΓΟΝΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΚΥΜΑΤΑ

ΟΙ ΝΕΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥΣ ΕΞΑΡΤΗΣΙΟΓΟΝΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΚΥΜΑΤΑ ΟΙ ΝΕΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥΣ ΕΞΑΡΤΗΣΙΟΓΟΝΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΚΥΜΑΤΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ΛΟΥΙΖΑ 9ο ΓΕΛ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΤΡΑ 2012-2013 ΜΑΘΗΤΡΙΕΣ: ΒΑΣΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΑΤΖΗ ΣΤΑΜΑΤΙΑ ΠΟΛΥΖΩΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΠΥΛΑΡΙΝΟΥ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ

ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ? Πως? ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ 6+1 συμβουλές για να διατηρήσετε τα κίνητρά σας για άσκηση ισχυρά! Πολλοί είναι αυτοί που ξεκινούν ένα πρόγραμμα γυμναστικής γεμάτοι

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ 1 ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 2 Εφηβεία είναι η περίοδος της αύξησης και της ανάπτυξης του ατόμου κατά την ο- ποία συμβαίνουν σημαντικές μεταβολές στο σώμα, στη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Δωδεκανήσου Σε συνεργασία με το Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Όπως όλοι γνωρίζουμε η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Γίνονται γρήγορες αλλαγές στο σώμα και στο

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας Σε συνεργασία με τη Δημοτική Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε;

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Οι Αισθήσεις Οι αισθήσεις είναι η πηγή όλων των γνώσεων μας για την υλική εξωτερική πραγματικότητα. Οι αισθήσεις (του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Το άγχος είναι μια επώδυνη συναισθηματική εμπειρία εσωτερικής δυσφορίας, απροσδιόριστης προέλευσης όπου κυριαρχεί

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Γεράσιμος Νοταράς, πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ Η διεθνής οικονομική κρίση και τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόζονται σε πολλές χώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: Τι είναι άγχος: Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το μυαλό και το σώμα σας σε κάθε νέα απειλητική ή συγκινησιακή ( συναρπαστική ) κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ 5.1 Εισαγωγή Στην ενότητα αυτήν θα παρουσιάσουµε µία αναλυτική περιγραφή της γνώµης των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά µε τα ναρκωτικά. Καθώς είναι γνωστό, στις µέρες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΚΡΕΚΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΛΙΟΠΑΝΟΥ ΝΑΝΤΙΑ ΤΣΟΜΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΣΠΟΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΚΡΕΚΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΛΙΟΠΑΝΟΥ ΝΑΝΤΙΑ ΤΣΟΜΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΣΠΟΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΚΡΕΚΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΛΙΟΠΑΝΟΥ ΝΑΝΤΙΑ ΤΣΟΜΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΣΠΟΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ Είναι αναµφισβήτητη αλήθεια πια ότι η νικοτίνη(τοτσιγάρο) προκαλείταχύτατα

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Στην εργασία αυτή συμμετέχουν: Διάφα Κλεοπάτρα Αντωνοπούλου Χριστίνα Κανονίδης Γιώργος Ορφανίδης Θοδωρής Καραπέτσας Θοδωρής

Διατροφικές Διαταραχές. Στην εργασία αυτή συμμετέχουν: Διάφα Κλεοπάτρα Αντωνοπούλου Χριστίνα Κανονίδης Γιώργος Ορφανίδης Θοδωρής Καραπέτσας Θοδωρής Διατροφικές Διαταραχές Στην εργασία αυτή συμμετέχουν: Διάφα Κλεοπάτρα Αντωνοπούλου Χριστίνα Κανονίδης Γιώργος Ορφανίδης Θοδωρής Καραπέτσας Θοδωρής Οι διαταραχές της διατροφής είναι μια ομάδα ψυχοσωματικών

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την. Κατάθλιψη. Απόδοση: Αγγελίνα Δροσίτη, κλινικός ψυχολόγος Επιμέλεια: Στάθης Παναγούλιας, ψυχίατρος-δ/ντής Ε.Σ.Υ.

Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την. Κατάθλιψη. Απόδοση: Αγγελίνα Δροσίτη, κλινικός ψυχολόγος Επιμέλεια: Στάθης Παναγούλιας, ψυχίατρος-δ/ντής Ε.Σ.Υ. Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την Κατάθλιψη Απόδοση: Αγγελίνα Δροσίτη, κλινικός ψυχολόγος Επιμέλεια: Στάθης Παναγούλιας, ψυχίατρος-δ/ντής Ε.Σ.Υ. ΚΕΝΤΡΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ Εκδότης:

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί;

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί; Δασκάλα: Λουίζα Σόλου Πιττάκαρα Μάιος 2008 ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο Στόχοι: Τα παιδιά: να ονομάζουν τις δυσάρεστες συνέπειες του καπνίσματος στην υγεία, την κοινωνία, το περιβάλλον και την οικονομία να συμπεράνουν και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΑΙΣΘΗΜΑ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΑΙΣΘΗΜΑ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΜΣ: «Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ» ΜΑΘΗΜΑ ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΑΙΣΘΗΜΑ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Καποδίστρια Βασιλική,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΑΛ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΩΡΩΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» Παρακαλούμε να απαντήσετε ανώνυμα ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1.Καπνίζεις; Αν ναι γιατί; 2. Αν καπνίζεις πότε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΎΛΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Τρέφοµαι σωστά - Ζω µε υγεία 1.1 ιατροφή και Υγεία 1.2 ιατροφή και καρδιοαγγειακά νοσήµατα 1.2.1 Υπερλιπιδαιµία Υπερχοληστερολαιµία 1.2.2 Αρτηριακή πίεση - Υπέρταση 1.3 ιατροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Το Άγχος στην εφηβεία

Το Άγχος στην εφηβεία Το Άγχος στην εφηβεία Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΕΚΠΟΝΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Β 2 ΤΑΞΗΣ : ΚΕΡΜΠΙΖΙ ΦΑΤΜΙΡΑ, ΜΑΓΝΗΣΑΛΗ ΑΘΑΝΑΣΙΟ, ΜΑΖΑΡΑΚΑ ΙΩΑΝΝΑ, ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΑΚΗ ΧΡΗΣΤΟ, ΜΕΡΛΟ ΑΝΤΩΝΗ, ΜΟΥΡΓΕΛΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ, ΜΠΑΝΟ ΚΩΝ/ΝΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου που αντιμετωπίζει ψυχικά προβλήματα λόγω της σωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς

Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς Ευάγγελος Χ. Καραδήμας Αναπληρωτής Καθηγητής Κλινικής Ψυχολογίας της Υγείας, Πανεπιστήμιο Κρήτης Στην ενότητα που

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Ηβραχείαςµορφής Συµβουλευτική διαδικασία Η εφαρµογή του Γνωσιακού-Συµπερι φοριστικού µοντέλου ψυχοθεραπείας στη διακοπή του καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Το διαθεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Επιβλέπων καθηγητής: Μαρράς Σωτήρης Τάξη: Α Λυκείου Έτος: 2013-2014 Περίγραμμα παρουσίασης: Τα βασικά αίτια της παχυσαρκίας. Oι συνέπειες της παχυσαρκίας. Oι τρόποι αντιμετώπισης

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Ο ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Η Έρευνα μας Ο Εθισμός στο Διαδίκτυο 2008-2010 Γενικότερα τι σημαίνει ο εθισμός, ειδικότερα τι σημαίνει εθισμός στο Διαδίκτυο και πως αυτό ορίζεται; Ως εθισμός αντιμετωπίζεται

Διαβάστε περισσότερα