Εμπειρία διαλέκτου σημαίνει δια-λεκτική εμπειρία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εμπειρία διαλέκτου σημαίνει δια-λεκτική εμπειρία"

Transcript

1 Εμπειρία διαλέκτου σημαίνει δια-λεκτική εμπειρία Κωνσταντίνου Κώστας, Ηράκλειο Κρήτης Η εμπειρία είναι απλή και αναμφίβολη. Όλοι μας έτυχε να ακούσουμε να ομιλείται μια διαφορετική εκδοχή της γλώσσας μας: Είναι αυτό που χαρακτηρίζουμε ως ιδίωμα ή διάλεκτο. Μιλάμε βεβαίως για τη ζώσα πλευρά της γλώσσας και όχι ενδεχομένως για την ιστορική της αποτύπωση σε οποιοδήποτε συνονθύλευμα συγχρονικών και διαχρονικών τύπων και μάλιστα από διαφορετικές πιθανόν γεωγραφικές περιοχές. Γιατί όταν γίνεται λόγος για διάλεκτο πρέπει να ορίζουμε τουλάχιστο το χρονικό πλαίσιο αναφοράς και, όπου είναι δυνατόν και επιβεβλημένο, και τον τόπο των μαρτυριών. Έτσι μόνο αποκτά νόημα η δια-συστηματική αντιπαράθεση με την λεγόμενη «επίσημη» γλώσσα. Στην παρούσα μου εργασία αναφέρομαι στη σύγχρονη κυπριακή διάλεκτο ή μάλλον από την πλευρά των ομιλητών στο ευρύτερο γλωσσικό της πλαίσιο ως προς την κοινή νέα Ελληνική (ΚΝΕ). Εδώ είναι που τίθεται ένα καίριο ζήτημα αντίφασης. Από τη μια να θεωρούμε ότι ζωντανή απόδειξη των διαλέκτων είναι οι ομιλητές τους και από την άλλη να μην α- ποδεχόμαστε συγχρόνως ότι ό,τι συστηματικά αρθρώνεται απ αυτούς είναι διάλεκτος. Να εξηγούμαστε: Είναι το μόπαϊλ, το τάσπιν διάλεκτος; Όχι θα απαντήσουμε αυθόρμητα όλοι. όλοι, όσοι έχουμε λίγο ή πολύ μια κάποια ιστορική γνώση του πράγματος και βλέπουμε ίσως στον όρο διάλεκτος μια ρομαντική διάθεση ιστορικής καθαρότητας. Όμως, η συγχρονική πλευρά της ομιλίας είναι η μόνη δικαίωση της γλώσσας ως χρήσης. Δεν ανήκω σ αυτούς που νομίζουν ότι η διαφύλαξη των διαλέκτων αποτελεί από μόνο του εχέγγυο για την όποια ταυτότητα. Τα κινήματα των κάθε είδους καθαρολόγων πάντα αποτυγχάνουν προς όποια κατεύθυνση κι αν πορεύονται, συσσωρεύοντας μάλιστα και ουκ ολίγα δεινά. Είμαι όμως απ αυτούς που πιστεύουν ότι η μια καλοζυγισμένη σκοποθεσία δεν μπορεί να παραβλέπει τον καίριο ρόλο της γλώσσας στη διατήρηση μιας ταυτότητας. Εάν η γλώσσα του καθενός μας είναι μια ιδιάζουσα αποθήκη εμπειριών, με το να την αρνούμαστε από τα παιδιά μας δεν τους στερούμε α- πλώς τις εμπειρίες μας. Κάνουμε κάτι πιο εγωιστικό. Τους αφαιρούμε το δικαίωμα της συμμετοχής στο παρόν και στο παρελθόν. Ίσως είναι ένας τρόπος να μπαίνουμε έτσι στο απυρόβλητο. Εάν για τον ορισμένο ομιλητή η γλώσσα είναι λέξεις, η διάλεκτος είναι διαφορετικές λέξεις. Η ζωντάνια της δεν κρίνεται μόνο από την προφορικότητα αλλά είναι και ευθέως ανάλογη των «ιχνών» που αφήνει στον γραπτό λόγο. Στα βιβλία της υπηρεσίας ανάπτυξης προγραμμάτων Μέσης Εκπαίδευσης υπό τον τίτλο «Συνάντηση με τη Γλώσσα» για το Γυμνάσιο (για την α' τάξη πρώτη έκδοση 1991, επανέκδοση 1995 και ανατύπωση 1997, για τη β' πρώτη έκδοση 1992, για τη γ' τρίτη έκδοση 1995) ε- ντόπισα τους παρακάτω διαλεκτισμούς. Ενδιαφέρει εδώ στο σημείο που ο μη διαλεκτόφωνος έχοντας έγγραφη εμπειρία εντοπίζει σαφώς τη διάλεκτο και ο ερευνητής έχει κάποιες απτές αποδείξεις για την ισχύ της (σε παρένθεση το τεύχος και η σελίδα): ψήλωσαν το χέρι (α' 18), το σβηστήρι (α' 29), η αγκάλη μου (α' 40), η κεφαλή (α' 52, 98), σπιρτοκούτια (α' 53), σκάμνος (α' 68), με όρισεν επιμελητή (α' 72), τους γονιούς (α' 74), πλαστισίνη, τέλλα (α' 96), πούληση (α' 116), σκετς (α' 139), συνομιλά (α' 140, 3 φορές), σφογγαράς (α' 142), αφίσιες (α' 145), πονεί το λαιμό του (α' 149), άφηκαν (β' 1

2 49), είχεν ήδη (β' 103), χρυσοχός (β' 107, γ' 7 δύο φορές), παραλάλησε (β' 127), πετεινάρι (β' 148), παραμάσκαλα (γ' 61), ράντισε την αυλή (γ' 7). Σε μία ζωντανή επαφή με μία διάλεκτο τον μέσο δέκτη δεν είναι οι όποιες αναλύσεις των διαλεκτολόγων που τον ενδιαφέρουν αλλά η αίσθηση του διαφορετικού που νιώθει. Οι ομιλητές πάντως των διαλέκτων μπορούν να νιώθουν υπερήφανοι για τη γλώσσα τους 1. Μία μαθήτρια στην Κρήτη έγραψε σχετικά: «επιπλέον ένα άλλο αίσθημα που με περιβάλλει όταν μιλάω τη διάλεκτο είναι ότι νιώθω πολύ έξυπνη σαν να ξέρω του κόσμου τις γλώσσες» [από έκθεση, Α' Λυκείου, 1999). Όταν ο Ελλαδίτης 2 (ΕΛ) συνομιλεί με κάποιον διαλεκτόφωνο το σύστημα αποκωδικοποίησης και ερμηνείας των σειρών του λόγου διεγείρεται σε εντονότερο βαθμό (πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για ξένη γλώσσα). Ο ΕΛ θα υποχρεωθεί να θέσει σε κίνηση το μηχανισμό μετατροπής της γραμμικής σειράς όσων ακούει σε δομική τέτοια, ενώ ο διαλεκτόφωνος, αν θέλει ή πρέπει να συμμορφωθεί προς τη νόρμα κύρους, θα κάνει το αντίθετο. Από εμπειρικής πλευράς τρία μπορούν να συμβούν στον μη διαλεκτόφωνο: α) να ακούει σειρές ήχων τους οποίους κατανοεί, παρ όλο που σημειώνει τη διαφορετικότητά τους β) να ακούει σειρές ήχων που δεν καταλαβαίνει καθόλου και γ) να ακούει σειρές ήχων για τους οποίους νιώθει αβεβαιότητα. Γιατί, όσο σχετικά εύκολο είναι να πει ο γνώστης της Κοινής τι δεν είναι διάλεκτος άλλο τόσο πιο δύσκολο είναι να πει με βεβαιότητα τι είναι διάλεκτος. Είναι όπως η συζήτηση για την τρομοκρατία: Όλοι γνωρίζουν τι είναι αλλά κανείς δεν μπορεί να την ορίσει επακριβώς. Ό, τι ακολουθεί βασίζεται κυρίως στην εμπειρία Κυπρίων (ΚΥ) και ΕΛ, μέσα στο ευρύτερο γλωσσικό πλαίσιο των δύο πλευρών, και νομίζω ότι δίνει μια γενική εικόνα παρατηρήσεων, που κατά πάσα πιθανότητα έχει κάνει ο καθένας από μας μέσα από το φακό της ΚΝΕ. Δεν πρόκειται εδώ να επαναλάβω τις γνωστές χιλιοδιατυπωμένες ιδιαιτερότητες της ΚΔ. Πρέπει όμως να υπενθυμίσω ότι για τη γλωσσολογία δεν υ- πάρχουν καλοί και κακοί ήχοι. Οι χαρακτηρισμοί είναι υποκειμενικοί και βασίζονται σε εξωγλωσσικά κριτήρια. Άλλωστε ό,τι γράφεται πιο κάτω είναι μία κατά κάποιο τρόπο «συλλογή αναφορών». Είπαμε ότι μιλάμε για εμπειρία διαλέκτου. εμπειρία που διατυπώνεται σε παρατήρηση τάσεων και όχι σε διαπίστωση κανόνων 3. 1) Η προφορά α) Η λεγόμενη βαριά προφορά αλλά και η προφορά των ιστορικών διπλών (αλλά και των αυθαίρετα αναπτυσσόμενων) και των λεγομένων παχέων, είναι για την Κυπριακή ένα ιδιάζον χαρακτηριστικό. Εκατέρωθεν εσφαλμένη είναι βεβαίως και η διαφορετική προφορά συμφώνων ξένων γλωσσών, της αγγλικής κυρίως. Ενώ παλιότερα όμως η απόδοση κυρίων ονομάτων ελλαδίτικης προέλευσης προσαρμοζόταν συνήθως στη διαλεκτική φωνητική, τον τελευταίο καιρό (βοηθούσης και της τηλεοπτικής σύνδεσης με την Ελλάδα) δεν είναι σπάνιο να αποφεύγεται. Οι «νησίδες» αυτές ομοιότητες δείχνουν με τον πιο φανερό τρόπο τη δύναμη των ΜΜΕ. β) Η εντονότερη άρθρωση των συριστικών (σ, ζ) είναι επίσης κάτι που αναφέρουν συχνά οι ΕΛ. Οι ΚΥ δίνουν την εντύπωση ότι ασκούν μεγαλύτερη πίεση στα δόντια και στα φατνία. 1 Είναι όντως μία θέση που υποστηρίζεται από διαλεκτόφωνους σε όλο τον κόσμο. 2 Όρος με μεγάλο αφαιρετικό περιεχόμενο για αυτήν εδώ την εργασία. 3 Να θεωρηθεί ως καθαρά φωνητικός και χρηστικός ο τρόπος γραφής των λεξικών παραδειγμάτων. 2

3 γ) Η αντίληψη των ΕΛ ότι οι ΚΥ «μιλούν αγγλικά» 4. Εκ πρώτης όψεως θα νόμιζε κανείς ότι υπονοούνται απλώς οι «πολλές αγγλικές λέξεις», πράγμα για το οποίο δεν χρειάζεται κανένας σχολιασμός. Δεν πρόκειται όμως μόνο περί αυτού. Οι ΕΛ παρατηρούν και τη δασεία προφορά των ψιλών συμφώνων όχι μόνο στην άρθρωση μη διαλεκτικών τύπων (π.χ: έφιππος, κόκκος) αλλά και στην με τα μέτρα της ΚΝΕ αυθαίρετη παρουσία τους (απ το σχολείο, περίπτωση, κέφι). 2) Η ρινικότητα και τα παρείσακτα ένρινα. Πολλές φορές, όταν θέλουν οι Ελλαδίτες να μιμηθούν τους Κυπρίους ως προς το ν, υπερβάλλοντας το προσκολλούν α- διακρίτως στο τέλος λέξεων (και όχι μόνον κλιτών και σε αιτιατική) 5. Συχνά, επίσης, κατά τη διάρκεια της μίμησης, υψώνουν τονικά τη φωνή προσπαθώντας να μιλήσουν με τη μύτη. Τελικά, όπως αποδεικνύεται, ο τρόπος αυτός της μίμησης δικαιολογείται πέρα για πέρα, αν προσθέσουμε στα κανονικά εμφανιζόμενα τελικά ν και μια σειρά παρείσακτων ένρινων και ρινικοποιημένων φωνηέντων. Διαπιστώνεται, ότι υπάρχει μεγάλη απόσταση μεταξύ του τι πραγματικά νομίζει ότι αρθρώνει κανείς και του τι ό- ντως εκφωνεί 6. 4 Τα "κυπροαγγλικά" δεν είναι η καθεστηκυΐα κυπριακή διάλεκτος, προϊδεάζουν πιθανώς για μία μελλοντική κρεολοποίηση, αφού αδυνατίζουν το διαλεκτικό σύστημα προωθώντας εντός των τειχών της διαλέκτου μία άλλου τύπου διγλωσσία. Διαφορετικά ομιλεί ο Κύπριος τη διάλεκτό του και διαφορετική αντίληψη έχει για το συγχρονικό της περιεχόμενο. Η παραδοσιακή του γλώσσα απομένει έτσι ο μόνος δρόμος που εξακολουθεί να οδηγεί την κυπριακή ομιλία προς το ιστορικά μοναδικό κέντρο αναφοράς της, την καθόλου ελληνική φωνή δηλαδή. Παρά τα όσα λέγονται, δεν βλέπω με ποιο τρόπο η χρήση της παραδοσιακής διαλέκτου μπορεί να αντιστρατευτεί την ελληνικότητα της Κύπρου. Νομίζω ότι καθήκον της κυπριακής πολιτείας είναι να ξεκαθαρίσει και μέσα από μια τολμηρή εκπαιδευτική πολιτική προς τους υπόλοιπους συνέλληνες - οι οποίοι με πικρία όντως σχολιάζουν το ότι «οι Κύπριοι μιλούν αγγλικά» - ότι η απαραίτητη γνώση της ΚΝΕ δεν σημαίνει καταπίεση της διαλέκτου, ούτε ότι υποστήριξη της διαλέκτου φανερώνει οποιουδήποτε είδους «ανταρσία». Η ανοχή της διαλέκτου σε ό- λες τις σχολικές βαθμίδες (εντονότερη στο Δημοτικό) θα ερχόταν να νομιμοποιήσει κατά κάποιο τρόπο μια ήδη υπάρχουσα κατάσταση και θα μπορούσε να εξοπλίσει το μαθητή με αυτοπεποίθηση δωρίζοντάς του πραγματικά το αίσθημα της αναγνώρισης. Κακά τα ψέματα. Ο άνθρωπος δένεται πρώτα με τα αντικείμενα και ύστερα με τις ιδέες. Μια εκπαιδευτική πολιτική μιας ηθελημένης διμορφίας δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση αλλαγή του στόχου, που πρέπει να είναι, ούτως ή άλλως, η κατάκτηση της Κοινής Νέας Ελληνικής. Οι δομές της κυπριακής θα καλλιεργούν έτσι τη δομή της πανελλήνιας γλώσσας και δεν θα απομακρύνουν το δέκτη από την ιστορικά καθορισμένη γλωσσική του ταυτότητα. Η αναγνώριση της ελληνικής από τη νέα γενιά θα εξακολουθήσει με αυτό τον τρόπο να θεωρείται δεδομένη. Κατά τη γνώμη μου, εντός αυτών των ορίων το περιεχόμενο της ελληνοκυπριακής ταυτότητας λαμβάνει εντελώς τοπικό χαρακτήρα, ενώ χρωματίζει με ζωηρότερες πινελιές την ελληνική πολυμορφία. Από αυτή την άποψη, όντως θα εκφράζει ελληνική ταυτότητα. 5 Χαρακτηριστικό είναι και το, γνωστό πλέον, παρακάτω ανέκδοτο για τους Κυπρίους (είναι ένα από τα πολλά που κυκλοφόρησαν και στην Ελλάδα μετά το τρομοκρατικό κτύπημα στις ΗΠΑ): Κατηγορούν οι Αμερικανοί την Κύπρο ότι υποθάλπει την τρομοκρατία και ο εκπρόσωπος των Κυπρίων αμύνεται λέγοντας ότι η Κύπρος δεν έχει τέτοια πράγματα. Εμείς, λέει, «παράγομεν φοιτητές, επιστήμονες, σιουτζούκκον, τραχανάν και εε και ταλιπάν και ταλιπάν και ταλιπάν»! Με ένα σμπάρο δύο τρυγόνια δηλαδή στο μεταγλωσσικό σχόλιο: όχι μόνο και η αυθαίρετη παρουσία του ν αλλά και η αηχοποίηση των μέσων (ταλιπάν = τα λοιπά = ταλιμπάν)! Είναι πάντως γεγονός ότι τα ανέκδοτα που κυκλοφορούν στην Ελλάδα για τους ΚΥ, σε αντίθεση με τα αναφερόμενα στους Πόντιους και τους Χιώτες, έχουν ως επίκεντρο τη διάλεκτο. 6 Το μέγεθος αυτής της ρινικότητας της ΚΔ γίνεται φανερό αν τη συγκρίνουμε με την Κρήτη. Ευκολότερα εν προκειμένω ο Κρητικός αποβάλλει στην ανάγνωση ένα τελικό ν από παλαιότερες φάσεις της Ελληνικής, ακόμα και αν είναι αναγκαίο (πρβ. τον Ερωτόκριτο, το ίδιο σήμερα και στην ανάγνωση εκκλησιαστικού λόγου). Πολύ δυσκολότερα όμως στην Κύπρο. Επιβεβαιώνεται δηλαδή και εδώ η μεγάλη δέσμευση του Κύπριου κατά την ανάγνωση από τον γραπτό τύπο και του Κρητικού από την προφορικότητα. Δίνεται μάλιστα η εντύπωση ότι ο πρώτος ευχαριστιέται το ν, ενώ ο δεύτερος αισθάνεται μάλλον άβολα. Φαίνεται πράγματι ότι ο Κύπριος συμμορφώνεται πιο πολύ με το γραπτό λόγο απ ότι ο Κρητικός. Έτσι, ένας κύπριος ιερέας ποτέ δεν θα αναγνώσει το τσιερό ετσίνω, σε αντίθεση με έναν 3

4 3) Ο επιτονισμός. α) Το σύρσιμο της φωνής (ουδέτερος χαρακτηρισμός), η μουσικότητα (θετικός χαρακτηρισμός) όπως χαρακτηρίζεται πολλές φορές. Είναι κάτι που συχνότατα σχολιάζουν οι ΕΛ. Να επισημάνουμε εδώ ότι οι διαλεκτόφωνοι εκπλήσσονται όταν προσπαθούν να μιμηθούν άλλοι την ομιλία τους. Και οι ίδιοι άλλωστε έχουν ανάλογους χαρακτηρισμούς. β) Η συχνή τονική υπερύψωση, γεγονός που συνδέεται και με την αυξημένη ρινικότητα. Είναι ένα από τα χαρακτηριστικά τα οποία επίσης προσπαθούν να αποδώσουν οι ΕΛ μιμούμενοι τους ΚΥ. Αποτέλεσμα είναι μια πιο υψηλή θέση του κεντρικού μέρους της γλώσσας στη στοματική κοιλότητα με αντίστοιχη χαμηλή του μπροστινού. Ως προς τον υπερτεμαχιακό τόνο και τη διαλεκτική μουσικότητα, διακρίνουμε γενικά με βάση τον κορμό της περί ής ο λόγος φωνητικής σειράς δύο κυρίως περιπτώσεις: α) με παράταση της φωνής και τονική ανύψωση συγχρόνως, β) με παράταση της φωνής μόνο. Άλλωστε η μορφολογία της Κυπριακής επιβάλλει στατιστικά στην ομιλία περισσότερες άτονες σειρές. 4) Η γρήγορη ομιλία. α) Οι ΕΛ θεωρούν ότι οι ΚΥ μιλούν γρήγορα και δεν τους καταλαβαίνουν. Την ίδια αυτή άποψη έχουν συχνά και οι ΚΥ για τους ΕΛ, όχι όμως στον ίδιο βαθμό. Είναι προφανές ότι πρόκειται για μία εκατέρωθεν αδυναμία διάκρισης κάποιων μορφολογικών ορίων. Έτσι κι αλλιώς υπάρχουν και λόγοι αντικειμενικοί οι οποίοι στηρίζουν αυτή την άποψη, όπως είναι: β) Η ασάφεια στην άρθρωση και η διαγραφή φωνηέντων μεταξύ συμφώνων. Η τονική υπερύψωση και η ρινικότητα που είπαμε πιο πριν, πιθανόν να είναι και ο λόγος για τον οποίο γενικά οι ΚΥ εμφανίζουν κάποια δυσκολία στην εκφώνηση μπροστινότερων ενδοφωνηεντικών συμφώνων (κυρίως π, τ, κ), όταν περιβάλλονται από οπισθιότερα φωνήεντα. Φαίνονται ως εκ τούτου ότι αρθρώνουν ένα μέρος, τουλάχιστον, του λόγου τους πιο πίσω στη στοματική κοιλότητα. Συνήθως, δηλαδή, συνθλίβεται το τ της λέξης κατάταξη, ενώ σχεδόν πάντα προφέρεται στο κουτούλησε. Στην πρώτη περίπτωση διακρίνεται μία δυσκολία προσαρμογής στην αλλαγή του τόπου άρθρωσης, κάτι που δεν υπάρχει στο δεύτερο παράδειγμα. Αυτό προκαλεί μεγάλες δυσκολίες στους ΕΛ, οι οποίοι ακούν αλλεπάλληλες χασμωδικές σειρές. γ) Η ελλειπτικότητα της Κυπριακής. Είναι ένα γενικότερο φαινόμενο η συμπύκνωση της ομιλίας. Αρχίζει κατά περίπτωση και κατά ομιλητή από μη αναμενόμενες διαγραφές στοιχείων μικρότερων της συλλαβής, οι οποίες δεν είναι κανονικές και ι- στορικά αποδεκτές φωνητικές εξελίξεις, και φτάνουν μέχρι ολόκληρο ρήμα ή ρηματικό σύνολο. Από την πλευρά του χρήστη όμως αυτά τα στοιχεία σαφώς "υπάρχουν", ε- νώ από την πλευρά του μη διαλεκτόφωνου απουσιάζουν. Πρόβλημα βεβαίως αρχίζει να δημιουργείται όταν ένα θέμα αρθρωτικής οικονομίας μπορεί να έχει και σημασιολογικές προεκτάσεις. Φαίνεται πράγματι ότι το ζήτημα είναι ευρύτερο. Ενδεικτικότατο παράδειγμα ελλειπτικότητας και βραχυλογίας (γραπτής μάλιστα) - που δεν έχει να κάνει όμως με τη διάλεκτο αλλά ενδιαφέρει μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο όσων συζητώ εδώ - είναι οι οδηγίες για τις διάφορες ασκήσεις στα εγχειρίδια για τη γλώσσα στο Γυμνάσιο που ανάφερα πιο πριν. Η παράλειψη, κυρίως, των διαφόρων κρητικό (όπως το κυπριακό «και» αλλά πιο μαλακό) ο οποίος μάλιστα θα διαβάσει και «εν τη πολυλοζία αυτών εισακουσθήσονται» (πολυλογία, ζ, όπως το γαλλ. agir). 4

5 τύπων του άρθρου και της αντωνυμίας είναι η χαρακτηριστικότερη των περιπτώσεων. Είναι μάλιστα τόσο συχνή, ώστε η σποραδική τοποθέτησή τους να δίνει την εντύπωση εξαίρεσης. Να γίνω πιο σαφής. Τα παιδιά παρακινούνται με εκφράσεις όπως (με τονισμένους χαρακτήρες ό,τι παραλείπεται, σε παρένθεση το τεύχος και η σελίδα): γράψτε μια επιστολή (α' 12, β' 14, γ' 12, 20, "κανονικά" όμως γράψτε μια επιστολή, α' 145) περιγράψτε του τη ζωή και συγκρίνετε τη με το Δημοτικό (α' 12) / σας δίνεται ένα διάγραμμα (α' 13) / όμως, ένας έμπειρος κηπουρός μας επισκέπτεται (α' 14) / γράψτε ένα παρόμοιο κείμενο (α' 14, "κανονικά" όμως γράψτε ένα παρόμοιο κείμενο, α' 143) / ό- ταν διαβάζετε, να προσπαθείτε πρώτα να καταλαβαίνετε (α' 18) / εφαρμόστε τα στην τάξη (α' 25) / τα βασικά στοιχεία και τις ιδέες του κειμένου / τα βασικά του στοιχεία ή τις βασικές του ιδέες / αποσπούμε τις ουσιώδεις προτάσεις - και/ή τις ουσιώδεις σκέψεις και τους ουσιώδεις όρους (α' 26) / Ποιος είναι; Ποια (είναι) η ηλικία του; Πώς είναι το σώμα του, η κεφαλή του, ο κορμός του, τα άκρα του, ποια είναι η γενική εντύπωση που παρέχει; Ποια η πνευματική του κατάσταση, ποια τα συναισθήματα σας(;), ποια τα προτερήματα, τα ελαττώματά του (α' 52) / γράψτε μια ανακοίνωση του Ομίλου Φίλων (β' 136). Συνεχίζοντας, με μια πρώτη ματιά μπορούν να αναφερθούν πολλά τέτοια παραδείγματα: να δίνετε εξελικτικά ένα μέρος από ένα/κάποιο γεγονός (α' 27) / ετοιμάστε μια περίληψη (α' 28) / γράψτε ένα παρόμοιο κείμενο (α' 50) / γράψε μια επιστολή / γράψτε τις/μερικές/κάποιες οδηγίες (α' 58) / σημειώστε τις παρατηρήσεις σας (α' 88) / να α- σκήσετε κριτική στο περιοδικό ή στην εφημερίδα / να γράψετε μια επιστολή / τα θετικά και τα αρνητικά (α' 91) χωρίς ελεύθερο χώρο για τον άνθρωπο, τον εργαζόμενο, τον κάτοικο ή τον επισκέπτη / αποσυμφόρηση της παλιάς πόλης από την κίνηση (α' 105) / ζητά πληροφορίες για το πώς να (α' 106) / γράψτε μια επιστολή (α' 121) / χωρίστε το (κείμενο) σε ενότητες (α' 121) / γράφει μια επιστολή / βρείτε τα σημεία (β' 23) / τα κύρια επαγγέλματα και οι άλλες ασχολίες (β' 25) / καλλιέργεια των πνευματικών, καλλιτεχνικών και αθλητικών διαφερόντων (β' 32) / έκθεση για ένα ατύχημα (β' 33) / για τη συγγραφή του πρακτικού (β' 33) / τρόπους ετοιμασίας μιας ταμιακής έκθεσης, με την οποία ο ταμίας να δίνει λόγο (β' 33) / η μαθητική ζωή των περασμένων γενιών (β' 59) / που να εκφράζουν το πραγματικό, το δυνατό (β' 63) / γράψτε στα κενά τι φανερώνει η οριστική: το πραγματικό, το δυνατό, το πιθανό (β' 63) / γράψτε έ- να δικός σας κείμενο (β' 66) / γράψτε μια έκθεση (β' 83) / να ανταποκρίνεται στις α- τομικές του αλλά και στις συνολικές ανάγκες (β' 109) / τα διεθνή γεγονότα τα πληροφορούμαστε (β' 122) / κέρδιζε τα προς το ζην, ενώ οι (;) άλλοι ζούσαν (β' 142) / πλένω το πρόσωπο μου (;) στη βρύση (γ' 6) / γράψτε μια έκθεση (γ' 38) / θέματα για μια επιστολή (γ' 108) / χρησιμοποιείστε το/ένα φάκελλο (sic) για την αποστολή της (γ' 108) / γράψτε μια περίληψη του κειμένου (γ' 115). Ακόμα και στην ενυπόγραφη από τους υπεύθυνους της έκδοσης εισαγωγή του β' τεύχους δεν απουσιάζουν τα ελλειπτικά παραδείγματα, όπως: «επιτυγχάνεται με τις θεματικές ενότητες, όπου δίνεται η ευκαιρία στο μαθητή / ανατρέχοντας στη Νεοελληνική Γραμματική και στο Συντακτικό της Νεοελληνικής Γλώσσας, όποτε το απαιτούν οι περιστάσεις» (β' 9). Το γεγονός ότι εδώ σε σχολικά εγχειρίδια, τα οποία έχουν ελεγχθεί επανειλημμένα, συναντάται με τόσο ξεκάθαρο τρόπο και σε τόσο έντονο βαθμό αυτή η "βραχυλο- 5

6 γία", φανερώνει κατά πάσα πιθανότητα μία διαφορετική πρόταση και μία τάση αποκέντρωσης της κυπριακής από την ΚΝΕ, θέμα ενδιαφέρον αλλά όχι του παρόντος 7. 5) Ο τρόπος πρόσληψης και απόδοσης μέρους του ακουστικού και οπτικού ινδάλματος από ξένες γλώσσες. Αναφέρομαι στον πολύ κόσμο. Ο ΚΥ καταλαβαίνει π.χ. το multi- ως μάλτι, ενώ ο ελλαδίτης προφέρει μούλτι (μουλτιμίντια). Στην Ελλάδα η γνωστή τρομοκρατική οργάνωση προφέρεται κυρίως αλ καΐντα (Σεπτέμβριος 2001), ενώ άκουσα το ΡΙΚ να προφέρει αλ καέντα 8. Κατά παρόμοιο τρόπο ο ΚΥ θα πει το village βίλειτς, ενώ ο ΕΛ βίλατζ ή βιλέιτζ (υπάρχουν πάμπολλα τέτοια παραδείγματα, σύγκρ. πιο κάτω με «γαλλικισμό»). Η αλήθεια είναι κάπου στο μέσον. Εκτός αυτού, μέχρι τώρα τουλάχιστον, στην Ελλάδα καταβάλλεται μία προσπάθεια εκφοράς των ξένων λέξεων από τους διαφημιστές όσο πιο κοντά γίνεται προς το ελληνικό ηχητικό αλφαβητικό πρότυπο. Π.χ. λινέτες (linettes μάρκα χαρτοπετσετών), ράφλες (ruffles, πατατάκια τσιπς) 9. Ο Κύπριος πιθανότατα να πρoφέρει λάινετς και ράφολς. Το γνωστό στην Κύπρο απορρυπαντικό έιτζαξ στην Ελλάδα είναι γνωστό μόνο ως άζαξ 10. 6) Ο «γαλλικισμός» 11 των Ελλαδιτών. Ο τονισμός δηλαδή ξένων λέξεων (ακόμα και αν η πηγή είναι αγγλική ή άλλη - αλλά και ελληνικών συντομογραφιών) στη λήγουσα, όπως π.χ. κριστάλ κολόρ, αϊνστάιν 12. Σε ξένες λέξεις με δύο τόνους είναι αυτονόητο ότι, όταν ο πρώτος παραβιάζει την τρισυλλαβία, αγνοείται. Έτσι κουμπιουτεράιζ η αίθουσα τύπου 13. Στην Κύπρο, αντίθετα, ακούγονται λίγο ή πολύ και οι δύο (κομπιούτεράιζτ), αφού καταβάλλεται προσπάθεια «πιστής» απόδοσης). Στην Ελλάδα, ιδιαίτερα όταν πρωτοακούγεται ή πρωτοδιαβάζεται ένας ξένος όρος οι πιθανότητες να 7 Χαρακτηριστική είναι η επιστολή, η οποία απεστάλη στους ενδιαφερόμενους για διορισμό καθηγητές το 1998 στην Κύπρο και υπογράφεται στο τέλος ως εξής: Με τιμή, (ονοματεπώνυμο) για Πρόεδρο Επιτροπής εκπαιδευτικής υπηρεσίας και όχι ενδεχομένως για τον Πρόεδρο της Επιτροπής. Η πρακτική αυτή είναι φαίνεται ευρύτερη και πανελλήνια. Στο κείμενο της Οργανωτικής Επιτροπής του "Αθήνα 2004" η υπογεγραμμένη "Οργανωτική Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων" στερείται από τα δύο γραμματικά άρθρα της (1999). 8 Ενδιαφέρον έχει εδώ η μεταφορά της αγγλ. απόδοσης caeda, παρ όλο τον τόνο στην προπαραλήγουσα, γιατί είναι σχεδόν σίγουρο ότι αυτός είναι δίαυλος εισαγωγής. 9 Δυστυχώς και εδώ τα τελευταία χρόνια είναι όλο και πιο εμφανής η προσπάθεια μίμησης όσο το δυνατόν της ξένης προφοράς. Λέω δυστυχώς γιατί προκαλείται έτσι μια εκβιασμένη σύγκρουση με το σύστημα της Ελληνικής. 10 Κοινή βέβαια είναι η προφορά της ποδοσφαιρικής ομάδας άγιαξ. 11 Όρος που χρησιμοποιήθηκε μετά την επανάσταση στην Ελλάδα για την προτίμηση πολιτικού προς τη Γαλλία. Το χρησιμοποιώ εδώ σε αντιδιαστολή προς τους γαλλισμούς, που είναι εντελώς άλλο πράγμα. Ενδιαφέρουσα για την περίπτωσή μας ως προς τον τρόπο και τον χρόνο εισαγωγής είναι στην Κύπρο σε σχέση με την Ελλάδα η ορολογία για το αυτοκίνητο. Στην Κύπρο χρησιμοποιείται, αποκλειστικά σχεδόν, η αγγλική, εκεί όπου η ΚΝΕ έχει είτε ελληνικές, είτε γαλλικές λέξεις. Από τις λίγες μου γνώσει γύρω από το θέμα αναφέρω πρόχειρα κάποιες αντιστοιχίες (σε παρένθεση ο ΕΛ όρος): τα στόπερ (τα φρένα), τα rims (οι ζάντες), το clutch (ο συμπλέκτης, d'embrayage), το spark (το μπουζί), το ε- ξώς (η εξάτμιση), τα switch (τα κλειδιά), το starter (η μίζα, το σύστημα ανάφλεξης), το spare (η ρεζέρβα), το gear-box (κιβώτιο ταχυτήτων, σασμάν), φρίγουιλ (το ralenti), ρεκτιφιέ (άννοιμαν της μηχανής). Όμως: το ραδιατέρ (ψυγείο, από γαλλ. radiateur) και όχι ενδεχομένως το "ραδιέιτον" από αγγλ. radiator (κατά το τράκτον < tractor). Κοινά, αντιθέτως είναι τα καπώ (στην Κύπρο όμως και για το χώρο αποσκευών), σασί (στην Κύπρο Sa'Si). Επιπλέον (και όχι μόνο για το αυτοκίνητο) λέγεται κανονικά το τάγκιν της πεζίνας (ρεζερβουάρ, fuel tank), η πόμπα (αντλία, pump). Ακόμα, είναι κοινή διαπίστωση και η προτίμηση σε μια σειρά άλλων όροων, όπως κομπλέ / κκομπλίτ, μπετόν / κουγκρίν κλπ. 12 Μ. Πλωρίτης, Βήμα, 07/11/99. Ο Κύπριος θα πει άινσταιν. 13 Computerized, εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, σ. 11, 12/10/

7 κατέβει ο τόνος μέχρι τη λήγουσα είναι υψηλές. Προοδευτικά τα πράγματα ρυθμίζονται από διάφορους παράγοντες (ΜΜΕ, σχολείο κλπ). Μεταξύ δύο τόνων προτιμάται ο δεύτερος, όπως φουτμπόλ, σεξαπίλ. Στην Ελλάδα ακούει κανείς εξίσου νόμπελ και νομπέλ ενώ οι περισσότεροι το πολιτικό κόμμα της Κύπρου ΔΗ.ΣΥ το προφέρουν ως δισί. Η Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης (ΟΛΜΕ) προφέρεται ολμέ και σπανιότερα όλμε. Η αντίστοιχη της Κύπρου (Ο- ΕΛΜΕΚ) ποτέ οελμέκ. Πάντες στην Ελλάδα λέγουν Γιασέρ Αραφάτ, ενώ στην Κύπρο Γιάσερ Αράφατ. Όλοι οι ΕΛ λένε νισσάν, οι Κύπριοι πάντα νίσσαν και ποτέ αουντί. Το τελευταίο το άκουσα αρκετές φορές και εδώ στη Κρήτη, όπως και το Ολάφ Παλμέ 14 (ο γνωστός σουηδός πολιτικός). Ποτέ δεν θα προφέρει ο ΚΥ ραλλί αλλά πάντα ράλλι. Οι ΕΛ χρησιμοποιούν σαμπουάν ενώ οι ΚΥ σιαππού 15. Τα κρεπερί και σουβλακερί είναι αδιανόητα για την Κύπρο τα οποία ως κρεπερία και σουβλακερία θα σχηματίζονταν, όπως φρουταρία, παγωταρία. Το τελευταίο τρομοκρατικό κτύπημα στην Αμερική προσέφερε «νέο υλικό». Στην αρχή άκουε κανείς σούρα αλλά και σουρά (ισλαμικός νόμος), αλ κάιντα αλλά και σπανιότερα αλ καϊντά (δες και πιο πάνω το 5), ραβαλπιντί (πόλη του Πακιστάν, στην Κύπρο ραβαλπίντι) και σπανιότερα μουσαράφ (ο ηγέτης του Πακιστάν). Οπωσδήποτε παίζει καθοριστικό ρόλο η πύλη εισόδου αυτών των λέξεων. Για την ΚΝΕ σε κάποιες περιπτώσεις η θέση του τόνου στις συντομογραφίες αποτελεί και διαφοροποιητικό χαρακτηριστικό, όπως τοτάλ/τόταλ (ονομασία γιαουρτιού/οδοντόκρεμας αντίστοιχα), δοέ/δόε (Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδος/Δημόσια Οικονομική Εφορία). Αν στην πρώτη περίπτωση είναι εμφανής η επιρροή της διαφήμισης, στη δεύτερη δεν φαίνεται κανένας αποχρών λόγος γι αυτή τη διαφοροποίηση. Σε περίπτωση σύμπτωσης τύπων το πιθανότερο είναι να προτιμάται το γαλλικό: ιντεάλ (αλλά όχι σταντάρ). Ετσι ιντεάλ στάνταρτ (μάρκα ειδών υγιεινής). 7) Οι διαφορές στο γένος. Ενδιαφέρει η δια-συστηματική σύγκρουση. Σε λέξεις ίδιου ετύμου και διαφορετικού (ή και διαφορετικού) γένους και σε λέξεις διαφορετικού ετύμου και διαφορετικού γένους δίνεται η εντύπωση με μια πρώτη ματιά - χρειάζεται όμως βαθύτερη έρευνα για το επιβεβαιώσει ή να το απορρίψει κανείς - ότι ευνοείται στην κυπριακή διάλεκτο το αρσενικό 16. Ο γλωσσικός αυτός αντίκτυπος την καθιστά στα αυτιά των ΕΛ πιο σεξιστική ως προς την ΚΝΕ. 8) Οι διαφορές στη σημασία. Ενδιαφέρουν στο σημείο που δυσχεραίνεται η επικοινωνία. Υπάρχουν στην Κυπριακή λέξεις - για μέρη του σώματος κυρίως αλλά και άλλες - των οποίων η σημασία κατά κάποιο τρόπο εμφανίζει μια «νοηματική μετατόπιση». Η ζάμπα δεν είναι η γάμπα αλλά το μπούτι, τα νεβρά δεν είναι τα νεφρά αλλά ολόκληρη η περιοχή στη βάση της σπονδυλικής στήλης. Η κάρα δεν είναι το κεφάλι ενός αγίου αλλά η σπονδυλική στήλη 17, η καρκιά έχει την έννοια του στέρνου, του 14 Αξίζει να σημειωθεί ότι εδώ στην Κρήτη αρκετοί μαθητές στην τάξη μέσα διαβάζουν Ολάφ παρόλο που βλέπουν Όλαφ. 15 Ένα προϊόν με το βότανο jojoba (ισπαν.) προφέρθηκε αρχικά ως ζοζομπά. 16 Π.χ (πρώτα ο τύπος της ΚΝΕ): η σφήκα / ο σφήκουος, η γάτα / ο κάττος, το βούτυρο / ο βούτυρος, η άμμος / ο άμμος, η όχθη / ο όχτος, η αχλαδιά / ο άππης (η αππιδκιά), η ζάχαρη / ο ζάχαρης, το πεύκο / ο πεύκος, το τσιγάρο / ο τσιάρος, η ουρά / ο νούρος, η ρίγανη / ο ρούανος αλλά και η βελανιδιά / ο δρυς, το στασίδι / ο σκάμνος. Πολλά από τα παραπάνω δεν είναι χαρακτηριστικό μόνο της ΚΔ. Άλλωστε θα μπορούσε κανείς να αναφέρει και παραδείγματα προς την αντίθετη κατεύθυνση (ο μπαλτάς / η ππάλα, ο πρίνος / η περνιά, το μπαλόνι / η φούσκα) όπως και με προτίμηση προς το ουδέτερο (ο παγετός / το πάος, η φλογέρα / το πιδκιαύλιν). Η εντύπωση πάντως τους αρσενικού παραμένει. 17 Φαντάζεται κανείς τον αναγκαστικό συνειρμό των κυπρίων μαθητών από τον πρώτο στίχο της Αντιγόνης (Ω κοινόν αυτάδελφον Ισμήνης κάρα)! 7

8 στήθους, ενώ το μάουλον είναι το πηγούνι 18.Το βραστόν υποβιβάζεται στη δήλωση του ζεστού και έτσι το ζέσταμα αποδίδεται με το βράσιμο της ΚΝΕ, το οποίο στην Κυπριακή αντιπροσωπεύεται από το χόχλασμαν. Γι αυτό, φαίνεται ίσως ακατανόητη για τον αυστηρά διαλεκτόφωνο αυτό που αναγράφεται στην Ελλάδα σε συσκευασίες φρέσκου γάλακτος: Το φρέσκο γάλα... δεν χρειάζεται βράσιμο. Εάν το πίνετε ζεστό φροντίστε να μη βράσει 19. Τέλος ειδικά από την πλευρά των ΚΥ σχολιάζονται: 1) Τα κάθε είδους συγκινησιακά υποκοριστικά των ΕΛ. Εκφράσεις όπως είχε κάτι λεφτουδάκια και αγόρασε ένα οικοπεδάκι προκαλούν μάλλον ακουστική δυσανεξία στον ΚΥ. Δεν αναφέρομαι στη μορφολογική διαφοροποίηση αλλά στη συχνότητα εμφάνισής τους στην ομιλία. 2) Οι θεωρούμενες ως υπερβολές στην προφορά. Αναφέρομαι σε περιπτώσεις όπως η προφορά του συμπλέγματος κσε-, το οποίο σχολιάζετε αρνητικά (όπως τονγκζένο, τον ξένο). Ακούει κανείς π.χ, και γραμμένο, τα εγκζέ φάιλς (.exe) 20. Επίσης, τα εντελώς απορινικοποιημένα συμπλέγματα μπ, ντ, γκ, τα οποία προφέρονται πολύ μπροστά, είναι κάτι που σχολιάζεται αρνητικά. Ειδικά το τελευταίο έχει να κάνει και με την αρθρωτική δυσκολία των ΚΥ που ανάφερα πιο πάνω (4 β). 3) Απόψεις που θεωρούν ότι «οι ΕΛ μιλούν πολλά». Σίγουρα ένα πράγμα μπορούν να εγγυηθούν οι διάλεκτοι για τη γλώσσα, εξ ορισμού πολύτιμο, αφού έχει αυθεντική πηγή τους ομιλητές και όχι τους ειδικούς: το μεταγλωσσικό σχολιασμό της. 18 Όπως από το γαλλ. flancs έγινε το βλαντζίν. 19 Θα μπορούσε κανείς να αναφέρει κι άλλα παραδείγματα: Εάν ένας Κύπριος πει ότι πονεί την κοιλιάν του (ο Ελλαδίτης θα πει με πονεί η κοιλιά μου), πιθανόν να εννοεί το για τους Ελλαδίτες στομάχι του, ενώ αν ζητήσει να αγοράσει ένα κρεβάτι θα το δείξουν μόνο τη βάση στήριξης του στρώματος, την ο- ποία ενδεχομένως εννοεί πράγματι ότι θέλει να αγοράσει αλλά δεν θα του δείξουν και το στρώμα, το οποίο πιθανόν επίσης να θέλει να αγοράσει (συγκρ. αγγλ. bed). Τα μωρά ενός Κυπρίου δεν είναι κατ ανάγκην παιδιά νηπιακής ηλικίας αλλά απλώς τα παιδιά του, ακόμα και σε εφηβική ηλικία. Ευκολότερα χαρακτηρίζεται κάποιος στην ελλαδική Κοινή ως ξανθός παρά στην Κυπριακή, στην οποία αντιστοιχεί μάλλον το καστανόξανθος, του ξανθός σημαίνοντος τον αποκλειστικά ξανθό (βλέπε και αγγλ., γαλλ., γερμ.). 20 Περιοδικό Μετρό (τεύχος 52/Φεβρ. 2000), για τη γλώσσα των νέων. 8

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα.

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διατριβή έχει ως στόχο τη μελέτη ορισμένων δεικτών (γλωσσολογικών χαρακτηριστικών με κανονική κοινωνική κατανομή) της σημερινής κυπριακής διαλέκτου, όπως χρησιμοποιούνται από μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ)

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) VAK Learning Styles Self-Assessment Questionnaire Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) Κυκλώστε ή επιλέξτε την απάντηση που αντιπροσωπεύει καλύτερα τη γενικότερη συμπεριφορά σας. Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεόραση και διαφήμιση

Τηλεόραση και διαφήμιση Τηλεόραση και διαφήμιση Δείτε τι έγραψαν μερικά παιδιά για τις διαφημίσεις:... Σε κάθε σπίτι σήμερα έχει μπει η τηλεόραση και, όπως γνωρίζουμε, κάθε μέρα βομβαρδιζόμαστε από τις διάφορες διαφημίσεις που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Ι. Εισαγωγή Το σενάριο είναι κατά βάση ένα σχέδιο μαθήματος, αυτό που πάντα έχει στο μυαλό του ο εκπαιδευτικός πριν μπει στην τάξη να διδάξει.

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ Σπουδάστρια: Αθηνά Κατσαντώνη (9923) Εποπτεύων καθηγητής: κ ος Πέσχος Δημήτριος. Τριμελής

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση φύλου στα καναρίνια

Αναγνώριση φύλου στα καναρίνια Αναγνώριση φύλου στα καναρίνια Η διάκριση του φύλου στα καναρίνια αποτελούσε και αποτελεί ένα πάγιο ερώτημα των ερασιτεχνών εκτροφέων καναρινιών. Πόσοι από μας που ερασιτεχνικά και μόνο από αγάπη εκτρέφουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Το μικρό μας δεν μιλάει όπως τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Τι μπορεί να συμβαίνει; Το κοινωνικό περιβάλλον, οι συνθήκες ζωής, και οι παραδόσεις επηρεάζουν θετικά

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Α) ΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Α) ΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Α) ΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ Ο Κώδικας αφορά όλες τις διαφημίσεις για κάθε είδους προϊόντα και υπηρεσίες. Ο Κώδικας ορίζει τους κανόνες επαγγελματικής δεοντολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

«Στα μονοπάτια της ιστορίας & των λέξεων!»

«Στα μονοπάτια της ιστορίας & των λέξεων!» 1 ΟΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 2 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2016 «Στα μονοπάτια της ιστορίας & των λέξεων!» Προκήρυξη Φιλολογικών Αγώνων «ΔΕΛΑΣΑΛ» Το Τμήμα Φιλολογικών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ CYPRUS COLLEGE ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (µε αποτίµηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων ΜΠΟΡΩ ΝΑ Επίπεδο Α1 για παιδιά Κατανόηση προφορικού λόγου Μπορώ, όταν ο λόγος είναι αργός, καθαρός με μεγάλες παύσεις και επαναλήψεις και χρήση οπτικών μέσων:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Οι διαφημίσεις μπήκαν στο στόχαστρο της 12χρονης Κατερίνας: «Το μεγαλύτερο ποσοστό των διαφημίσεων προσπαθούν να μας παραπλανήσουν και να μας κάνουν

Οι διαφημίσεις μπήκαν στο στόχαστρο της 12χρονης Κατερίνας: «Το μεγαλύτερο ποσοστό των διαφημίσεων προσπαθούν να μας παραπλανήσουν και να μας κάνουν ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 26 ΜΑΪΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ & ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ - ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ: Η μικρή Κατερίνα, μαθήτρια της 6 ης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Λαχτάρα για φαγητό Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ Περιεχόμενα : Α) Προτάσεις-Σύνθεση προτάσεων Β)Απόδειξη μιας πρότασης Α 1 ) Τι είναι πρόταση Β 1 ) Βασικές έννοιες Α ) Συνεπαγωγή Β ) Βασικές μέθοδοι απόδειξης Α 3 ) Ισοδυναμία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου): «Παιχνίδια, παιχνίδια, παιχνίδια» (β τεύχος, σ.

Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου): «Παιχνίδια, παιχνίδια, παιχνίδια» (β τεύχος, σ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2014-2015) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο 13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο «Δυσλεξία: Μια λέξη δύσκολη και μόνο να την πεις φαντάσου το μαρτύριο όμως να τη ζεις» Μαρία Χριστοπούλου, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική αγωγή

Μουσικοκινητική αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσικοκινητική αγωγή Η μουσικότητα των ήχων και της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Συμβουλευτικής & Προσανατολισμού Φλώρινας. 20 ερωτήσεις και απαντήσεις. Πώς να συμπληρώσω το μηχανογραφικό μου;

Κέντρο Συμβουλευτικής & Προσανατολισμού Φλώρινας. 20 ερωτήσεις και απαντήσεις. Πώς να συμπληρώσω το μηχανογραφικό μου; Κέντρο Συμβουλευτικής & Προσανατολισμού Φλώρινας 20 ερωτήσεις και απαντήσεις Πώς να συμπληρώσω το μηχανογραφικό μου; Μάιος 2010 Πώς να συμπληρώσω το μηχανογραφικό μου; 20 ερωτήσεις και απαντήσεις Μια καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ .1 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Διαφήµιση ΚΕΙΜΕΝΟ Υπάρχει µια ιδιαίτερη κατηγορία διαφήµισης που απευθύνεται στα παιδιά, ιδίως τα µικρής ηλικίας, τα οποία µε δυσκολία µπορούν να

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ 32. Μέτρια 18.9% Καλή 40.2% Πολύ καλή 40.8% ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 31. 10 Αττική. Φαίνεται πως οι μαθητές στην Αττική έχουν καλύτερες γνώσεις Αγγλικών.

ΠΙΝΑΚΑΣ 32. Μέτρια 18.9% Καλή 40.2% Πολύ καλή 40.8% ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 31. 10 Αττική. Φαίνεται πως οι μαθητές στην Αττική έχουν καλύτερες γνώσεις Αγγλικών. Β. Ενδιαφέροντα κι εξωσχολικές δραστηριότητες. Γνώση Αγγλικών Ένα εξαιρετικά μεγάλο ποσοστό της τάξεως του 97.9% των ερωτηθέντων μαθητών γνωρίζει Αγγλικά. Το επίπεδο γνώσεών τους εκτιμάται απ τους ίδιους

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός ενός επίπεδου απλού αρμονικού κύματος από τις ταλαντώσεις σημείων του

Προσδιορισμός ενός επίπεδου απλού αρμονικού κύματος από τις ταλαντώσεις σημείων του A A N A B P Y T A ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΙΠΕΔΑ ΑΠΛΑ ΑΡΜΟΝΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ 9 5 0 Προσδιορισμός ενός επίπεδου απλού αρμονικού κύματος από τις ταλαντώσεις σημείων του Περιεχόμενα Εισαγωγή και παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Παιχνίδια «Μαντεύω» Η δασκάλα ή ένα παιδί περιγράφει με 1-2 προτάσεις το αντικείμενο της κρυμμένης εικόνας ή ένα πρόσωπο και τα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε.

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε. 103-112_22ENOTHTA5 4/3/2013 12:35 µµ Page 103 ENOTHTA 5 ENOTHTA 5 ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ (Άτομο - Άνθρωπος) Ένας «χάρτης» από λέξεις μυς αρθρώσεις σκελετό άλλα όργανα: μάτια, έχει έχει έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Στόχοι της γλωσσικής παρέμβασης Νηπιακή ηλικία : Η ανάπτυξη να παραλληλιστεί με την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/

Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/ Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/ Φοιτήτρια : Τεκτονίδου Βαρβάρα (12871) Καθηγήτρια: Παίλα Νικολέτα T.E.I Ηπείρου, 2014 Ταξινόμηση φωνολογικών/αρθρωτικών διαταραχών Αναπτυξιαξή

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. 2ο ΛΥΚΕΙΟ ΜΟΝΑΧΟΥ - 1 -

ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. 2ο ΛΥΚΕΙΟ ΜΟΝΑΧΟΥ - 1 - - 1 - 1.Τίτλος της έρευνας...σελ. 3 2.Παρουσίαση του προβλήματος...σελ. 4 3.Παρουσίαση του σκοπού της έρευνας...σελ. 5 4.Κοινωνικές ανάγκες τις οποίες εξυπηρετεί η έρευνα...σελ. 7 5.Διαμόρφωση της υπόθεσης

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΝΤΕΡΗΣ, Ph.D. ΑΛΛΑ ΘΕΛΩ ΚΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΩ. Εκδόσεις Ψυχογιός

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΝΤΕΡΗΣ, Ph.D. ΑΛΛΑ ΘΕΛΩ ΚΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΩ. Εκδόσεις Ψυχογιός ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΝΤΕΡΗΣ, Ph.D. ΑΛΛΑ ΘΕΛΩ ΚΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΩ Εκδόσεις Ψυχογιός Τον Γιώργο Πιντέρη, τον γνώρισα πολλά χρόνια πριν. Συγκεκριμένα σε μια εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Επιμελητήριο Ηρακλείου, όπου με

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 09/10/2011 ΣΕΙΡΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του αποσπάσματος σε 80-100 λέξεις, χωρίς δικά σας σχόλια. Στο συγκεκριμένο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία

Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία Λίγα λόγια για την εργασία Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες, σήμερα, αποτελούν μια πολύ συνηθισμένη κατάσταση στο σχολείο. Ωστόσο πολλά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ Είτε κάνετε αίτηση για θέση εργασίας, είτε για τη συμμετοχή σας σε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών (ή ακόμα και σε πρόγραμμα προπτυχιακών σε περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης Το Βυζαντινό Κάστρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΕΣ: 3.2. Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων 3.3 Διαπολιτισμικότητα - Αποδοχή και Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα