ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ"

Transcript

1 ΙΕ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΑΡΟΚΗΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ ΜΑΡΤΙΝΟΣ ΛΥΚΟΣ ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004

2 Περίληψη Ο τοµέας της Οικονοµικής Γεωγραφίας θεωρείται ένα πολύ χρήσιµο εργαλείο ανάλυσης των οικονοµικών φαινοµένων στο χώρο. Αναδεικνύει ενδιαφέρουσες πτυχές των οικονοµικών δραστηριοτήτων οι οποίες δεν είναι εµφανείς µε µία πρώτη µατιά και σίγουρα όχι µε βάση την ανάλυση που προκύπτει από τις κλασσικές ιδεολογικές µατιές. Ο χώρος της υγείας, ως παραγωγική δραστηριότητα, και ιδιαίτερα η κατανοµή των παραγωγών υγείας (γιατρών) στο χώρο οφείλει να εξεταστεί και µέσα από αυτό το πρίσµα. Μερικές από τις βασικότερες θεωρίες χωροθέτησης της παραγωγικής διαδικασίας χρησιµοποιούνται για αυτό το σκοπό υπόδειγµα θέσης / παραγωγής, θεωρία χωροθετικής αλληλεξάρτησης / περιοχής αγοράς, υπόδειγµα γενικής χωρικής ισορροπίας και η συµπεριφορική προσέγγιση (µπιχεβιοραλισµός). Όλες αυτές οι προσεγγίσεις δίνουν ενδιαφέροντα στοιχεία µε την τελευταία να προσεγγίζει καλύτερα τις επιλογές του γιατρού όσον αφορά στο χώρο δράσης του. Το Ελληνικό παράδειγµα µελετάται µέσα από δύο πρίσµατα: τις φυσικής γεωγραφίας (γεωφυσικοί παράγοντες που παίζουν ιδιαίτερο οικονοµικό ρόλο στην παραγωγή του αγαθού «υγεία») και της ανθρώπινης γεωγραφίας (δηµογραφικά και άλλα χαρακτηριστικά µε την ίδια σηµασία). Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δεύτερη κατηγορία των παραγόντων που έχουν να κάνουν µε τις επιλογές χωροθέτησης των γιατρών. 2

3 Abstract The field of Economic Geography is concerned to be a very useful tool in analysing economic phenomena, having in mind the spatial character of economic activities. It can reveal some profound parametres that influence production function that are not easily visible, and, for sure, the classic economic and ideological streams are unable to uncover. The field of health, as a production function itself, and especially the distribution of health producers (physicians) can be an excellent example of such an analysis. This analysis adopts some basic theories about spatial location of production function: the location of production model, the market areas model, the general spatial equilibrium and the school of behavioralism in economic location theory. All previous approaches give significant results, especially the latter that seems to be closer to a physicians mind, regarding its spatial decisions. The Greek example can be seen through two different prisms: physical geography (factors of physical geography that affect health as an economic product) and human geography (demographic factors with the same, if not more important, results). The second prism is the most important, according to this analysis, because it has to do with physician s decisions per se. 3

4 Περιεχόµενα Εισαγωγή ΜΕΡΟΣ Α ΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ 1. Οικονοµική Γεωγραφία 2. Υγειονοµικό υναµικό ΜΕΡΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ Εισαγωγή 1. Υπόδειγµα Θέσης Παραγωγής 2. Χωροθετική Αλληλεξάρτηση / Περιοχή Αγοράς 3. Γενική Χωρική Ισορροπία 4. Μπιχεβιοραλιστική Προσέγγιση Συµπεράσµατα ΜΕΡΟΣ Γ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΟΣ 1. Ελληνική γεωγραφία και υγειονοµική παροχή η φυσική παράµετρος 2. Ελληνική γεωγραφία και υγειονοµική παροχή η ανθρώπινη παράµετρος Συµπεράσµατα Παράρτηµα Βιβλιογραφικές Αναφορές 4

5 Εισαγωγή Η οικονοµική γεωγραφία ως γνωστικό αντικείµενο είναι κάτι αρκετά παλιό και αποτελεί σύµπραξη των επιστηµών της γεωγραφίας και της οικονοµίας. Τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει µία ιδιαίτερη ανάπτυξη στη βιβλιογραφία, εµφανίζοντας εντονότατο ρυθµό ανάπτυξης κυρίως από τις αρχές της δεκαετίας του 90 πιθανότατα και σαν αποτέλεσµα της άµβλυνσης των ιδεολογικών αντιπαλοτήτων που προέκυψε από την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισµού. Χωρίς να αποτελεί τον τρίτο δρόµο, αλλά µάλλον µία τρίτη σκέψη, το ρεύµα της νέας οικονοµικής γεωγραφίας, το οποίο αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια και παρέσυρε µαζί του το ενδιαφέρον για τον όλο κλάδο, επιχειρεί να προσπεράσει το κλασσικό ιδεολογικό δίπολο που επί δεκαετίες µονοπωλούσε το οικονοµολογικό ενδιαφέρον (φιλελεύθερη / νεοφιλελεύθερη σκέψη έναντι σοσιαλιστικής / κοµµουνιστικής) όσον αφορά στη µελέτη των οικονοµικών φαινοµένων. Θεωρείται µάλιστα και µία από τις πιο επιτυχηµένες εκφάνσεις της διανόησης προς αυτήν την κατεύθυνση, δηλαδή την υπέρβαση των ιδεολογικών πεπατηµένων. Σε κάθε περίπτωση, αποτελεί ρεύµα υπό διαµόρφωση ενώ παράλληλα υπάρχει µία σειρά παγιωµένων θεωριών που συνάδουν µε τα δύο γνωστά ιδεολογικά ρεύµατα. Η συσχέτιση του χώρου της υγείας µε την οικονοµική επιστήµη είναι συνηθέστατη στη βιβλιογραφία εδώ και δεκαετίες της οικονοµικής γεωγραφίας όµως µε την υγεία είναι κάτι πολύ σπάνιο. Το γεγονός δεν προκαλεί έκπληξη αφού είναι γενικά σύνηθες να παραγκωνίζεται ο ρόλος του παράγοντα χώρος προς όφελος άλλων παραγόντων, κυρίως αυτών που σχετίζονται µε τη συµπεριφορά των οικονοµικών δρώντων. Επίσης, η οικονοµική γεωγραφία σχετίζεται µε το κυρίως σώµα της οικονοµικής επιστήµης (κυρίως µακροοικονοµία) και όχι µε ζητήµατα διαχείρισης (management) τα οποία τείνουν να «επιβληθούν» στο χώρο της υγειονοµικής παροχής υπηρεσιών. Η στροφή της παρούσας µελέτης προς την οικονοµική γεωγραφία σηµαίνει, κατά κάποιο τρόπο, στροφή προς το γενικό, κάτι που κανονικά θα έπρεπε να είχε προηγηθεί της συσχέτισης µε το ειδικό, χωρίς σε καµία περίπτωση να υποτιµάται η 5

6 σηµασία του υγειονοµικού management και των παρακλαδιών του (διαχείριση ποιότητας κ.λπ.). Η επιλογή του χώρου του υγειονοµικού δυναµικού σαν δεύτερο µέρος της συσχέτισης είναι λίγο έως πολύ αυτονόητη, όχι απαραίτητα σε όρους οικονοµικών της υγείας όσο σε όρους οικονοµικής γεωγραφίας. Ο πληθυσµός σαν παραγωγικός πόρος (πηγή εργασίας), υπόκειται σε διαφόρων ειδών κατανοµές: δηµογραφική, κοινωνική, οικονοµική, γεωγραφική κ.λπ. Η τελευταία κατανοµή, πέρα από την έως ταυτολογίας σχέσης της µε την επιστήµη της γεωγραφίας, υποδηλώνει και την έννοια του χώρου σαν παράγοντα επιρροής της µορφής, της ποιότητας και της αξίας του τελικού παραγόµενου αγαθού. Αυτό, προφανώς, είναι κάτι που δεν ισχύει µόνο για την περίπτωση της σφαίρας των οικονοµικών της υγείας αλλά χωρίς αµφιβολία ισχύει και εκεί. Εδώ αξίζει να σηµειωθεί ότι η αναφορά του παραγόµενου αγαθού «υγειονοµική παροχή» ως κάτι το απολύτως οικονοµικό δε σηµαίνει σε καµία περίπτωση υποβάθµιση της σηµασίας της ανθρώπινης υγείας ή ακόµη και της ανθρώπινης ζωής. Απλά αποσκοπεί σε µία θεώρηση σε σωστή βάση, πέρα από την συναισθηµατικά φορτισµένη κατάσταση των υγειονοµικών προβληµάτων και του θανάτου µε κριτήρια βιολογικά. Αυτή η νοοτροπία αποτέλεσε συχνά «όπλο» στα χέρια των γιατρών µε σκοπό τη κερδοσκοπία και µε αποτέλεσµα την διαστρέβλωση των όρων της αγοράς (όπου αυτοί υφίστανται) βλέπε υπερκοστολόγηση υπηρεσιών κ.λπ. Σε κάθε περίπτωση, η ανάλυση που ακολουθεί δεν έχει ως σκοπό την επίλυση κάποιων συγκεκριµένων οικονοµικών προβληµάτων που σχετίζονται µε το χώρο της υγείας. Πολύ προσγειωµένα, αποτελεί µία προσπάθεια ανάδειξης κάποιων πλευρών (κυρίως οικονοµικών) του φαινοµένου «υγειονοµική παροχή» οι οποίες πολύ πιθανά περνούν απαρατήρητες χωρίς την επισήµανση τους και είναι γεγονός αναµφίβολο το ότι η γεωγραφική υπόσταση των υγειονοµικών δραστηριοτήτων είναι µία παράµετρος µάλλον παρεξηγηµένη ή, καλύτερα, παραγκωνισµένη από τους µελετητές. 6

7 Στο πρώτο τµήµα αναφέρονται κάποιες απαραίτητες διευκρινήσεις ορολογίας. Στο δεύτερο αναπτύσσεται το κυρίως τµήµα της µελέτης, πρόκειται δηλαδή µία εκτενή αναφορά στο θεωρητικό υπόβαθρο της οικονοµικής γεωγραφίας, κάποιες από τις κλασσικές αλλά και τις νεότερες θεωρίες, ιδιαίτερα δε των πτυχών εκείνων που µπορούν να συσχετιστούν µε το υγειονοµικό δυναµικό. Το τρίτο µέρος αποτελεί µία σύντοµη αναφορά στο ελληνικό παράδειγµα µερικά χρήσιµα στοιχεία µε βάση τη γεωγραφική ανάλυση. Τέλος, παρατίθενται κάποιες συµπερασµατικές παρατηρήσεις ως κατακλείδα. 7

8 ΜΕΡΟΣ Α ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ Οι όροι που σχετίζονται µε την οικονοµική γεωγραφία είναι πολυάριθµοι και πολύ συχνά παρεξηγηµένοι. Η παρουσίαση της ορολογίας στο µέρος αυτό δεν επεκτείνεται σε λεπτοµέρειες παρά µόνο στην οικονοµική γεωγραφία ως σύνολο (τµήµα 1). Το δεύτερο στοιχείο που αξίζει παρουσίασης δεν είναι άλλο παρά ο δεύτερος όρος που αναφέρεται στον τίτλο της µελέτης, δηλαδή το υγειονοµικό δυναµικό. εν είναι εύκολο να περιγραφεί ένας τέτοιος όρος, παρ όλα αυτά αξίζει µία προσπάθεια παρουσίασης κάποιων ενδιαφερόντων χαρακτηριστικών αυτού του σώµατος, πάντα σε συσχέτιση µε τη γενική ιδέα της µελέτης (τµήµα 2). 8

9 1. Οικονοµική Γεωγραφία Γενικά περί γεωγραφίας Πολύ γενικά, η επιστήµη της γεωγραφίας διερευνά και ερµηνεύει τα αίτια και τις επιπτώσεις των χωρικών φαινοµένων (Λαµπριανίδης 2000). Τι πρακτικά σηµαίνει αυτό: α) ο κλάδος της φυσικής γεωγραφίας µελετά την επιφάνεια της γης από άποψης γαιοµορφολογίας κ.λπ. γ) ο κλάδος της ανθρώπινης γεωγραφίας µελετά την κατανοµή των ανθρώπινων πόρων στο χώρο, τα αίτια αυτής της κατανοµής κ.λπ. Ο διαχωρισµός της γεωγραφίας σε φυσική και ανθρώπινη είναι το πρώτο βήµα στην εµβάθυνση από πλευράς µεθοδολογίας. Άλλοι διαχωρισµοί (κυρίως σε επόµενο επίπεδο) είναι επίσης γνωστοί όπως η κοινωνική γεωγραφία, η οικονοµική γεωγραφία κ.λπ. Οι αποφάσεις που αφορούν στη χωροθέτηση, όταν αυτές λαµβάνονται από ρασιοναλιστικό άτοµο, έχουν σαν κριτήριο την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων της απόστασης µε βάση την αρχή της ελάττωσης της ανθρώπινης προσπάθειας. Αυτό γιατί η απόσταση αποτελεί τροχοπέδη σε ζητήµατα µεταφορών / µετακινήσεων, επικοινωνιών κ.λπ. Με την ίδια λογική που ένα άτοµο επιλέγει να κατοικεί κοντά στον τόπο εργασίας του, επιλέγει να ψωνίζει από το πλησιέστερο κατάστηµα (όταν αντιµετωπίζει ίδιες τιµές και ποιότητα), να απευθύνεται στον πλησιέστερο γιατρό (µε τις ίδιες υποθέσεις) κ.λπ. Η εξεύρεση του κατάλληλου τόπου 1 εγκατάστασης ενός οικονοµικού παραγωγού καθορίζει σε µεγάλο βαθµό την επιτυχία και τη βιωσιµότητα του οικονοµικού εγχειρήµατος. Αυτό γιατί παρατηρούνται τεράστιες διαφορές από τόπο σε τόπο όσον αφορά τόσο στη φυσική γεωγραφία (µορφολογία, πόροι κ.λπ.) όσο και στην κοινωνική γεωγραφία (εργατικό δυναµικό, ειδικότητες κ.λπ). Ενώ η σηµασία 1 Αξίζει να σηµειωθεί ότι ως τόπος θεωρείται ένα συγκεκριµένο σηµείο του γεωγραφικού χώρου και ως περιοχή µία τοµή του. 9

10 του πρώτου παράγοντα είναι µάλλον προφανής, αξίζει µία πιο εκτεταµένη αναφορά στο ζήτηµα του πληθυσµού ως παραµέτρου επιρροής της χωροθέτησης µίας δραστηριότητας. Πληθυσµός και οικονοµική γεωγραφία Η οικονοµική γεωγραφία ασχολείται µε τον παράγοντα «πληθυσµός» πρωτογενώς γιατί ο άνθρωπος αποτελεί τόσο το υποκείµενο όσο και το αντικείµενο της παραγωγικής δραστηριότητας. Υποκείµενο γιατί αποτελεί παραγωγικό συντελεστή στον οποίο βασίζεται η παραγωγή, αντικείµενο γιατί αποτελεί την ίδια στιγµή τον στόχο και σκοπό της, τον αποδέκτη του οτιδήποτε παράγεται, τον αυτοσκοπό της αναπτυξιακής διαδικασίας κ.λπ. Εποµένως η γνώση των πληθυσµιακών χαρακτηριστικών σε επίπεδο επιµέρους περιοχών αποτελεί αναγκαία συνθήκη για την ανάλυση χωροθέτησης. Ως βασικότερα πληθυσµιακά χαρακτηριστικά, τα οποία παίζουν σοβαρό ρόλο και µε όρους οικονοµικής γεωγραφίας, θεωρούνται τα ακόλουθα: α) Το πληθυσµιακό µέγεθος. Από την εποχή του Thomas Malthus και του επιδραστικού έργο του Principles of Population (1798), το µέγεθος του πληθυσµού γίνεται αντιληπτό ως η παράµετρος γύρω από τη οποία περιστρέφεται η πολιτική σε όλες τις εκφάνσεις της (κοινωνική, οικονοµική κ.λπ). Η αύξηση του πληθυσµού δροµολογεί νέες ανάγκες σε επίπεδο ποσοτικό, απαιτεί αναδιανοµή µε νέους όρους κ.λπ. β) Το µέγεθος της προσφερόµενης εργασίας. Ποτέ και πουθενά δεν είναι το σύνολο του πληθυσµού ίσο µε την προσφερόµενη εργασία παιδιά και ηλικιωµένοι, γυναίκες, άτοµα µε φυσική ή πνευµατική ανικανότητα κ.λπ. εξαιρούνται από την παραγωγική διαδικασία. Ο βαθµός ή η αναλογία αυτής της εξαίρεσης εξαρτάται τόσο από δηµογραφικές όσο και από πολιτισµικές παραµέτρους (όπως η πληθυσµιακή κατανοµή στο πρώτο παράδειγµα, η αποδοχή ή µη της γυναικείας εργασίας στο δεύτερο κ.λπ). 10

11 γ) Η ποιότητα της προσφερόµενης εργασίας. Το επίπεδο εκπαίδευσης (και άρα το επίπεδο ειδίκευσης), το µέσο επίπεδο υγείας κ.α. αποτελούν ειδοποιούς παράγοντες διαφοροποίησης της παραγωγικής ποιότητας µεταξύ πληθυσµιακών τµηµάτων. Αυτοί οι παράγοντες επιδρούν στην ποιότητα του παραγόµενου προϊόντος στο βαθµό που ο ανθρώπινος παράγοντας παίζει σηµαντικό ή µη ρόλο στην παραγωγή 2. Εν τέλει ο πληθυσµός είναι πολύ σηµαντικός και µε γεωγραφικά κριτήρια γιατί η άνιση κατανοµή του στο χώρο σηµαίνει διαφορετικές παραγωγικές δυνατότητες. Οι διαφορετικές παραγωγικές δυνατότητες µε τη σειρά τους σηµαίνουν διαρκεί µετακινήσεις ή ακόµη και χωρική εξάρτηση µίας περιοχής από µία άλλη, όλα αυτά συνεπάγονται αυξηµένη δαπάνη και ανακατανοµή εισοδήµατος µέσω της αγοράς κ.λπ. Κατά συνέπεια, δεν είναι µόνο ουµανιστικοί οι λόγοι οι οποίοι θέτουν τον πληθυσµό στο επίκεντρο παρ ότι στην περίπτωση της υγείας είναι ξεκάθαρα και τέτοιοι. 2 Είναι αυτονόητο ότι ο χώρος της υγείας θεωρείται από τους ιδιαίτερα ευαίσθητους όσον αφορά στο ρόλο του ανθρώπινου παράγοντα, εν αντιθέση µε κάποια παραδείγµατα, π.χ., βιοµηχανικής παραγωγής τα οποία βασίζονται πρωτευόντως σε µηχανολογικό εξοπλισµό. 11

12 2. Υγειονοµικό υναµικό Γενικά Η παροχή υγειονοµικής υπηρεσίας από το ιατρικό σώµα είναι εντόπια 3 άρα το γεωγραφικό εύρος κάλυψης του πληθυσµού από τον κάθε γιατρό µεµονωµένα είναι περιορισµένο από φυσικούς παράγοντες. Το κυριότερο πρόβληµα εστιάζεται στην χωρική ανισοκατανοµή του ιατρικού προσωπικού. Πρακτικά, τα γεωγραφικά τµήµατα µε υψηλή πληθυσµιακή πυκνότητα παρουσιάζουν συσσώρευση ιατρικού προσωπικού δυσανάλογα µεγαλύτερη από ότι επιβάλει το ούτως ή άλλως υψηλό πληθυσµιακό τους βάρος. Κάτι τέτοιο συνεπάγεται µεγαλύτερους χρόνους µετακινήσεων για τους κατοίκους αραιοκατοικηµένων περιοχών, αυξηµένο (συνολικό) κόστος κ.λπ. Οι παράγοντες που επιδρούν σε αυτό το φαινόµενο µπορούν να αναζητηθούν σε διάφορα επίπεδα. Συγκεκριµένα: - τα οφέλη από την συγκέντρωση των υπηρεσιών κάτι αντίστοιχο µε τις οικονοµίες κλίµακας που ισχύουν για κάθε οικονοµική δραστηριότητα. - η σύνδεση του ιατρικού επαγγέλµατος µε ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήµια και λοιπούς φορείς οι οποίοι εδρεύουν κατά κανόνα στις αστικές συγκεντρώσεις - το γεγονός ότι για ειδικότητες που σχετίζονται µε σπάνιες παθήσεις απαιτείται σηµαντικά µεγάλος αναλογούν πληθυσµός ούτως ώστε να καθίσταται βιώσιµη η τοποθέτηση του γιατρού στο συγκεκριµένο τόπο Επίσης η συγκέντρωση των γιατρών σε συγκεκριµένο γεωγραφικό τόπο σχετίζεται µε παράγοντες που αφορούν στο κοινό στο οποίο απευθύνονται, όπως - το υγειονοµικό προφίλ του πληθυσµού, το οποίο ενδέχεται να προσελκύει συγκεκριµένες ειδικότητες περισσότερο από άλλες, 3 Τα σύγχρονα µέσα τηλεϊατρικής αποσκοπούν στην υπέρβαση αυτού του περιορισµού, όµως πρόκειται για µία πρακτική εξαιρετικά περιορισµένου εύρους και σίγουρα εκτός της παρούσας ανάλυσης. 12

13 - το κοινωνικό οικονοµικό προφίλ του πληθυσµού, όπως το ύψος του εισοδήµατος, - το δηµογραφικό προφίλ, π.χ. η ύπαρξη ή µη µεγάλου αριθµού παιδιών ή ηλικιωµένων, κ.α. Γιατροί Πόσοι και πού Η ιατρική ειδικότητα αποτέλεσε ένα θαυµάσιο πεδίο καθορισµού του εργατικού αποθέµατος σε πολλά εθνικά παραδείγµατα, κύρια µέσω ελέγχου του αριθµού εισακτέων στις ιατρικές σχολές 4 (Maynard & Walker 1995). Το ίδιο ισχύει και για τη χωρική κατανοµή αυτού του δυναµικού µε διαφορετικά όµως µέσα και σκοπεύοντας σε διαφορετικά αποτελέσµατα. Χοντρικά, πρόκειται για τις δύο όψεις του ίδιο νοµίσµατος, µε τον καθορισµό του αριθµού των γιατρών αποτελεί την ποσοτική όψη και τη χωρική κατανοµή τους την ποιοτική. Όµως γιατί ενδιαφέρει τόσο ο έλεγχος του µεγέθους του ιατρικού σώµατος, περισσότερο από άλλες επιστηµονικών ειδικοτήτων, και γιατί θεωρείται ως πιθανά αναγκαίος ο έλεγχος του αριθµού των γιατρών ακόµη και από φιλελεύθερους κύκλους; Από τις σχετικές µελέτες προκύπτει ότι η δυνατότητα του γιατρού να δηµιουργεί προκλητή ζήτηση των υπηρεσιών του δηµιουργεί σοβαρό κλονισµό στην ισορροπία προσφοράς και ζήτησης, ουσιαστικά καταργώντας τη λειτουργία της αγοράς. Το εάν αυτό πραγµατικά συµβαίνει δεν είναι απολύτως σαφές η σχετική βιβλιογραφία παρουσιάζει ασυµφωνίες, κύρια λόγω µεθοδολογικής ασυµβατότητας των ερευνών που διενεργήθηκαν (Carlsen & Grytten 1998). Σε κάθε περίπτωση, η αναλογία «πληθυσµός ανά γιατρό» επιδρά σε σηµαντικούς παράγοντες όπως το ύψος της ιατρικής αµοιβής, την ποσότητα των 4 Η δυνατότητα κρατικού ελέγχου επί του αριθµού των αποφοίτων είναι ισχυρότερη όσο σηµαντικότερη είναι η κρατική περέµβαση στο χώρο της πανεπιστηµιακής εκπαίδευσης. Εν προκειµένω, η δοµή του εκπαιδευτικού συστήµατος αποδεικνύεται εξ ίσου σηµαντική, αν όχι σηµαντικότερη, µε τη δοµή του συστήµατος υγείας αυτού καθ αυτού. Το γεγονός ότι στην πράξη ο κρατικός έλεγχος είτε εφαρµόζεται στο σύνολο των συστηµάτων είτε όχι απλουστεύει την ανάλυση. 13

14 ιατρικών πράξεων και το ιατρικό εισόδηµα. Η αρνητική σχέση µεταξύ της κατά κεφαλή χρήσης ιατρικών υπηρεσιών και της αναλογίας πληθυσµού ανά γιατρό εξηγείται από κάποιους λόγους περισσότερο ή λιγότερο προφανείς (ibid). Καταρχάς, η αυξηµένη διαθεσιµότητα ιατρικών υπηρεσιών που προκαλείται από ενδεχόµενη αύξηση του αριθµού των γιατρών οδηγεί σε αύξηση των επιλογών από πλευράς καταναλωτή υπηρεσιών υγείας, χαµηλότερους χρόνους αναµονής και µικρότερες µετακινήσεις. Επίσης, σε ιδεατό επίπεδο, η πυκνότητα των γιατρών σε κάθε γεωγραφική περιοχή µπορεί να καθορίζεται από αγοραίους παράγοντες όπως πιθανό εντόπιο έλλειµµα ή πλεόνασµα, µέσω µετακίνησης του ιατρικού δυναµικού. Τέλος, η σχέση της τιµής των ιατρικών υπηρεσιών και της αυξηµένης παραγωγής τους αναµένεται αρνητική. Αύξηση των γιατρών οδηγεί σε υπερβάλλουσα προσφορά υπηρεσιών, λογικά σε µείωση τιµής της ιατρικής υπηρεσίας που µε τη σειρά της οδηγεί σε αύξηση της ζήτησης και τη συνολική χρησιµοποίηση των σχετικών υπηρεσιών. Το ιατρικό επάγγελµα θεωρείται, και όχι άδικα, ως έντασης γνώσης και το αντίστοιχο κόστος απόκτησης αυτής της γνώσης είναι πολύ αυξηµένο. Η µακροχρόνια διάρκεια των ιατρικών σπουδών και το υψηλό κόστος των προπτυχιακών και µεταπτυχιακών µαθηµάτων δηµιουργούν την αίσθηση µιας µακροχρόνιας επένδυσης, τόσο σε επίπεδο ατοµικό όσο και κοινωνικό, η οποία οφείλει να αποδώσει άµεσα και σηµαντικά κέρδη (Folland et.al. 1997). Αυτό το φαινόµενο έχει αποκτήσει ευρεία κοινωνική αποδοχή δικαιολογώντας τις αναµενόµενες υψηλές αµοιβές των γιατρών. Κάτι τέτοιο όµως απέχει πολύ από την απαίτηση µονοµερούς καθορισµού του ύψους του εισοδήµατος, απαίτηση η οποία από την πλευρά των γιατρών εµφανίζεται επιτακτικότερη από ότι σε άλλες επαγγελµατικές οµάδες. Ίσως γι αυτό και η σηµαντικότερη παράµετρος προς διερεύνηση από µια ενδεχόµενη αύξηση του ιατρικού δυναµικού αποδεικνύεται η νέα ισορροπία στο ύψος των ιατρικών εισοδηµάτων. Σε γενικές γραµµές, ο προγραµµατισµός των αναγκών σε υγειονοµικό (και όχι αυστηρά ιατρικό) δυναµικό προέρχεται από πρότερη αποτίµηση των αναγκών. Η 14

15 σχετική µεθοδολογία του Π.Ο.Υ. περιλαµβάνει τέσσερις µεθόδους (Υφαντόπουλος 2003): α) αναλογία υγειονοµικού δυναµικού ως προς τον πληθυσµό β) εκτίµηση των αναγκών από ειδικούς γ) προσφορά του ιατρικού δυναµικού βάσει στόχων λειτουργίας δ) εκτίµηση της ενεργού ζήτησης για χρήση υπηρεσιών υγείας. Ανεξάρτητα από την υιοθέτηση της µίας ή της άλλης µεθόδου (µε την πρώτη να είναι η πλέον διαδεδοµένη 5 ) το ζητούµενο είναι πάντα η λειτουργικότητα µεταξύ υγειονοµικών ζητούµενων και υγειονοµικών προσφερόµενων. Κατά βάση η αύξηση του αριθµού των γιατρών δεν ενδείκνυται να µελετηθεί in extractis, αφού έτσι µεθοδολογικά καλύπτεται µόνο το τµήµα της προσφοράς, αλλά ακόµη και µια αποσπασµατική µελέτη του ενδεχοµένου αυτού µπορεί να βοηθήσει στην πρόγνωση των µελλοντικών δεδοµένων µε την προϋπόθεση της ουσιαστικής τήρησης των ceteris paribus παραµέτρων και της ασφαλούς µεθοδολογίας. 5 Η µέθοδος της αναλογίας υγειονοµικού δυναµικού ως προς τον πληθυσµό υποθέτει ως οµοιογενείς τις υγειονοµικές ανάγκες του πληθυσµού καθώς επίσης οµοιογενείς και τις προσφερόµενες υπηρεσίες από τους παροχείς των υγειονοµικών υπηρεσιών. 15

16 ΜΕΡΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ Η Οικονοµική Γεωγραφία περιλαµβάνει πληθώρα θεωριών, περισσότερο ή λιγότερο επιδραστικών στην εξέλιξη της οικονοµικής σκέψης. Στο συγκεκριµένο τµήµα της µελέτης έχουν επιλεγεί µόνο µερικές από αυτές µε βάση την έκτασή της και τη χρησιµότητά τους στο παράδειγµα συσχέτισης µε το υγειονοµικό δυναµικό (µε ευθύνη του συγγραφέα). Συγκεκριµένα, πρόκειται για το συνδυασµό των προσεγγίσεων χωροθετικής αλληλεξάρτησης και περιοχής αγοράς (τµήµα 1), γενικής χωρικής ισορροπίας (τµήµα 2) και µπιχεβιοραλισµού (τµήµα 3). 16

17 Εισαγωγή Το επίπεδο παραγωγικής δραστηριότητας σε µία γεωγραφική περιοχή εξαρτάται από την ποσότητα εισροών που παραγωγικών συντελεστών που ασχολούνται στην περιοχή αυτή. Αντίστοιχα, ο πλούτος της περιοχής εξαρτάται από το σύνολο των πληρωµών που εισπράττουν οι συντελεστές αυτοί (McCann 2002). Το ιατρικό δυναµικό µίας περιοχής αποτελεί τµήµα των παραγωγικών συντελεστών (εργασία) και η ιατρική αµοιβή τµήµα του πλούτου (αµοιβή από εργασία). Βασικό ερώτηµα προς απάντηση που προκύπτει: τι καθορίζει τον αριθµό των γιατρών οι οποίοι βρίσκονται εγκατεστηµένοι σε µία συγκεκριµένη χωρική περιφέρεια; Αυτό το ερώτηµα δεν είναι ανεξάρτητο και αυτόνοµο αλλά αποτελεί τµήµα του γενικότερου ερωτήµατος: ποιοι µηχανισµοί καθορίζουν την κατανοµή των οικονοµικών και λοιπών δραστηριοτήτων στο χώρο; Πρέπει να θεωρείται ως δεδοµένο το γεγονός ότι η αριστοποίηση της χωροθέτησης µίας οικονοµικής δραστηριότητας δεν είναι κάτι το απολύτως αντικειµενικό αυτό που µε οικονοµικά κριτήρια θεωρείται άριστο, µε κοινωνικά ή οικολογικά κριτήρια µπορεί να θεωρείται µη βέλτιστο ή ακόµη και απαράδεκτο. Αυτό το γεγονός, σε συνδυασµό µε την τεράστια ποικιλότητα του χώρου τόσο µε φυσικά (µορφολογία, φυσικοί πόροι κ.λπ.) όσο και µε κοινωνικά κριτήρια (εργατικό δυναµικό, ειδικότητες κ.λπ.) δηµιουργούν ένα µωσαϊκό οικονοµικών επιλογών που δύσκολα. Οι θεωρίες που έχουν αναπτυχθεί κατά καιρούς σχετικά µε τη χωροθέτηση των οικονοµικών δραστηριοτήτων επιτρέπουν τόσο την κατανόηση της κοινωνικής και οικονοµικής πραγµατικότητας όσο και τις σχέσεις και αλληλεξαρτήσεις που καθορίζουν την εγκατάσταση των δραστηριοτήτων στο χώρο. Κατά συνέπεια, επιτρέπουν την άσκηση πολιτικής µε αντικείµενο τη διαφοροποίηση της χωρικής κατανοµής των δραστηριοτήτων µέσω επηρεασµού του αριθµού του ανθρώπινου δυναµικού, της ροής επενδύσεων / κεφαλαίου, πάντα µε γνώµονα κάποιες εκ των προτέρων επιλογές (οικονοµικές, κοινωνικές κ.λπ.) και µέσα (κίνητρα, αντικίνητρα κ.λπ) (Λαµπριανίδης 2000). Γενικά, η ύπαρξη παραγόντων και µηχανισµών που

18 οδηγούν ορισµένους οικονοµικούς δρώντες σε µία συγκεκριµένη περιοχή είναι γνωστή, παρ ότι δεν είναι απόλυτα γνωστή η διαδικασία των σχετικών επιλογών 6. Η υγειονοµική παροχή, όπως έχει ήδη αναφερθεί, δεν υπόκειται ή δεν πρέπει να υπόκειται σε αυτόν τον κανόνα αφού η αναγκαιότητά της είναι δεδοµένη στο σύνολο του χώρου και η µεταφορά της σχετικής υπηρεσίας από δύσκολη έως αδύνατη. Τα βασικά θεωρητικά εργαλεία όµως παραµένουν ίδια για κάθε οικονοµική δραστηριότητα απλά οφείλουν να αποκτούν ευελιξία σε σχέση µε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε δραστηριότητας. Τα σχετικά υποδείγµατα βασίζονται κυρίως σε κλασσικές νεοκλασσικές οικονοµικές αρχές µε την µπιχεβιοραλιστική ανάλυση να ξεφεύγει λίγο από αυτήν την πεπατηµένη. Επίσης προσπάθειες ερµηνείας έχουν γίνει κι µε βάση το ρεύµα τη νέας οικονοµικής γεωγραφίας. Ακολουθεί µία βασική παρουσίαση µερικών εξ αυτών (κατ επιλογή). 6 Είναι πολύ ευκολότερα κατανοητή η κατάσταση κατά την οποία κάποια προϊόντα παράγονται σε µία γεωγραφική περιοχή και όχι σε άλλη γεγονός που σχετίζεται µε την ύπαρξη πόρων κ.λπ. 18

19 1. Υπόδειγµα θέσης παραγωγής Ο Alfred Weber (1909) ξεκίνησε την ανάλυση των επιλογών χωροθέτησης µίας βιοµηχανικής επιχείρησης µε βάση κλασσικές υποθέσεις (γεωγραφική οµοιογένεια κ.λπ.), θεωρώντας ότι η εν λόγω επιχείρηση θα προσπαθούσε να βελτιστοποιήσει τη θέση της µε βάση ορισµένα πράγµατα όπως η θέση των πρώτων υλών, η θέση της αγοράς των παραγωγικών εκροών της και η θέση (δεξαµενή) του εργατικού δυναµικού. Ο Weber δηµιούργησε ένα τρίγωνο µέσα στο οποίο ο παραγωγός χωροθετείται µε βάση τη βελτιστοποίηση των αποστάσεων από (έστω) τρεις σηµαντικές παραµέτρους για τη λειτουργία του. Σηµαντικό ρόλο στην επιλογή αυτή παίζουν το βάρος των πρώτων υλών που αντλούνται από κάθε σηµείο, η σηµασία της απόστασης από την αγορά (διάγραµµα 1.1) κ.λπ. Έτσι, η βέλτιστη θέση δε βρίσκεται ακριβώς στη µέση του τριγώνου αλλά πλησιέστερα σε «δύσκολους» παραγωγικούς πόρους παρά σε «εύκολους» ιάγραµµα 1.1 Π1 Θ βέλτιστη Π3 Π2 19

20 Είναι προφανές ότι η παραγωγή ιατρικής υπηρεσίας δεν υπόκειται στους κανόνες βάρους των πρώτων υλών κ.λπ. Εποµένως, παρακάµπτοντας τη διαδικασία χωροθέτησης εντός του τριγώνου και θεωρώντας τη θέση του «παραγωγού υγείας» ένα απλό σηµείο χωρίς την ανάγκη διευκρίνησης του πως αυτή έχει επιλεγεί, συνεχίζουµε την ανάλυση του Weber µε βάση την οποία µελετάται η επίδραση των µεταβολών των τιµών των εκροών στη θέση του παραγωγού (McCann 2002). Η πρώτη ανάλυση µελετά το ρόλο της δαπάνης µετακινήσεων στο χώρο και το πώς αυτή µπορεί να επηρεάσει τη χωροθέτηση. Έστω η θέση του παραγωγού Γ (διάγραµµα 1.2) και οι καµπύλες ισοδαπάνης 7 που αντιµετωπίζει: Σχήµα Οι καµπύλες ισοδαπάνης είναι οµόκεντρες περιφέρειες ίσης δαπάνης που εκτείνονται γύρω από ένα σηµείο παραγωγής και δείχνουν το χωρικό εύρος στο οποίο το συνολικό κόστος διάθεσης (κόστος παραγωγής + κόστος µεταφοράς) ενός προϊόντος είναι ίδιο. 20

21 Εδώ αντί για το κόστος µεταφοράς του προϊόντος (το οποίο δεν είναι υλικό) µπορεί να συνυπολογιστεί το κόστος µετακίνησης (π.χ. καυσίµων, εισιτηρίων κ.λπ. αλλά και το χρόνο ως κόστος ευκαιρίας) του γιατρού προς τον ασθενή ή των ασθενών προς το γιατρό (το συνηθέστερο). Στο απολύτως απλοϊκό αυτό υπόδειγµα (µε τον ένα γιατρό, την εύκολη µετακίνησή του κ.λπ.), ο γιατρός µπορεί να αποφασίσει να µετακινηθεί στη θέση Α εφ όσον το κόστος παραγωγής του (περιλαµβάνει ενοίκια, κόστη ευκαιρίας χρόνου κ.λπ.) είναι δύο µονάδες χαµηλότερο από ότι στην άριστη αρχική θέση γιατί η νέα θέση βρίσκεται στην καµπύλη ίσης δαπάνης +2. Αυτή η λογική µετακινήσεων µε βάση τις ισοδαπάνες έχει εφαρµογή και στη χωροθέτηση εντός του αστικού δικτύου, όπου οι πυκνότητες δόµησης και οι χρόνοι µεταφορών και µετακινήσεων ποικίλουν. Νέες συνθήκες οι οποίες δηµιουργούνται στο γεωγραφικό χώρο (π.χ. δηµόσια έργα) µπορούν να προκαλέσουν µετακινήσεις ως αποτέλεσµα ορθολογικών επιλογών. Όµως η πιο ενδιαφέρουσα περίπτωση µελέτης της χωροθέτησης είναι η σχετική, δηλαδή όταν µελετάται η σχετική θέση δύο ή περισσότερων γιατρών παραγωγών στο χώρο (βλέπε επόµενη παράγραφο). 21

22 2. Χωροθετική αλληλεξάρτηση Περιοχή αγοράς Η επιλογή από τους γιατρούς για ενδεχόµενη χωροθέτηση των υπηρεσιών τους σε µη θελκτική περιοχή έχει να κάνει και µε το προσδοκώµενο ύψος των συνολικών απολαβών, αλλά όχι µόνο από αυτό. Η αρχή της ανάλυσης πρέπει να βασιστεί στην κατανοµή των ειδικοτήτων στο χώρο. Προσεγγίζοντας το ζήτηµα µε όρους γεωγραφικής κατανοµής των παραγωγικών συντελεστών (θεωρώντας τον γιατρό ως παραγωγικό συντελεστή του προϊόντος ιατρική παροχή), κάποιες κλασικές θεωρίες οικονοµικής γεωγραφίας (της περιοχής αγοράς του Lösch (1954) και της χωροθετικής αλληλεξάρτησης του Hotelling (1929)) αποδεικνύονται χρήσιµες. Οι βασικές υποθέσεις του αφορούν σε (Λαµπριανίδης, 1992 και 2000): χωρική ισοκατανοµή των καταναλωτών, πανοµοιότυπο προϊόν, ίδιο κόστος παραγωγής, δυνατότητα εξυπηρέτησης σε όλο το χώρο από κάθε παραγωγό, πλήρως ανελαστική ζήτηση και ίση σε όλη την αγορά, συνολική τιµή πώλησης ίση µε το κόστος παραγωγής συν το κόστος µεταφοράς. Γενικά, η προσέγγιση της χωροθετικής αλληλεξάρτησης θέλησε να αποδείξει την τάξη συγκέντρωσης των επιχειρήσεων, µε περιορισµένη επιτυχία. Η µεθοδολογία της συγκεκριµένης προσέγγισης είναι αυτή που εδώ υιοθετείται. Σε µια µεταφορά του µοντέλου στο χώρο της υγείας µπορούµε να αποδεχθούµε εύκολα κάποιες από τις παραπάνω υποθέσεις (π.χ. την ισοκατανοµή των καταναλωτών στο χώρο) και δυσκολότερα κάποιες άλλες (δυνατότητα εξυπηρέτησης σε όλο το χώρο από τον κάθε παραγωγό). Με την επιπλέον υπόθεση της περιορισµένης χωρικής κλίµακας το µοντέλο γίνεται συµβατό και οριοθετεί την προβληµατική για το ρόλο των νέων παραγωγών υγείας γιατρών στο χώρο. Έστω ότι βρισκόµαστε στη σφαίρα της ιδιωτικής παροχής υγειονοµικών υπηρεσιών. Ο γιατρός Α έχει ορίσει ως αµοιβή για την υπηρεσία του το ποσό π. Το κόστος µετακίνησης και το κόστος ευκαιρίας (χρόνος) του ασθενούς προς το ιατρείο του (ή του γιατρού προς τον ασθενή) είναι τόσο µεγαλύτερο, όσο µεγαλώνει η απόστασή του από το ιατρείο. Αυτή η κατάσταση απεικονίζεται σε πολύ βασική µορφή ως ακολούθως (διάγραµµα 2.1): 22

23 ιάγραµµα 2.1 απάνη π γιατρός Α ασθενής Χ Χώρος Το συνολικό κόστος της ιατρικής υπηρεσίας εξαρτάται από δύο παράγοντες 8 : το µέγεθος της βασικής αµοιβής (το οποίο εκφράζεται από το ύψος «π») και το συνολικό κόστος µετακίνησης των ασθενών (ή του γιατρού σε περίπτωση κατ οίκον επίσκεψης) από και προς το ιατρείο ή νοσοκοµείο (πρακτικό κόστος, κόστος από την απώλεια χρόνου κ.λπ. το οποίο εκφράζεται από την κλίση της καµπύλης π π ). Είναι προφανές και αυτονόητο ότι οι ασθενείς που βρίσκονται µακρύτερα από την έδρα του γιατρού θα κλιθούν να επιβαρυνθούν περισσότερο για την ίδια υπηρεσία (π.χ. δαπάνη ύψους «δ» για τον ασθενή Χ στο διάγραµµα). Το µέχρι σε ποιο σηµείο ο συγκεκριµένος γιατρός θα παραµείνει ανταγωνιστικός εξαρτάται από όλους τους παραπάνω παράγοντες, συν έναν ακόµη, απολύτως καθοριστικό: την ύπαρξη ενός άλλου γιατρού σε γειτονικό τόπο καθώς και 8 Κατά βάση µπορεί να προταθεί πληθώρα παραγόντων ανάλογα µε το επίπεδο προσέγγισης και τα σηµεία εστιασµού. Στην περίπτωση της µελέτης µε βάση την οικονοµική γεωγραφία είναι λογικό ότι ο δεύτερος σηµαντικότερος παράγοντας αύξησης του κόστους έχει να κάνει µε την απόσταση και τα αποτελέσµατά της. 23

24 τις αντίστοιχες συνθήκες που αφορούν στην παροχή της δικής του υπηρεσίας. Η κατανοµή της γραµµικής αγοράς κατά Hotelling απεικονίζεται ως εξής (διάγραµµα 2.2): ιάγραµµα 2.2 απάνη Α όριο Χ Β Χώρος Το εύρος της αγοράς των δύο γιατρών ορίζεται ως το σηµείο τοµής των δύο καµπυλών η επιλογή του γιατρού Α από τον ασθενή Χ ο οποίος βρίσκεται κοντά στο γιατρό Β είναι µη ορθολογική αφού θα κληθεί να καταβάλει συνολική δαπάνη υψηλότερη, πάντοτε υπό την υπόθεση του απολύτως οµοιογενούς υγειονοµικού προϊόντος 9. Εδώ αποκτά ενδιαφέρον µία πιθανή προσθήκη νέων επαγγελµατιών στο χώρο, η οποία µπορεί να περιορίσει δραστικά τη συνολική δαπάνη. Οι νέοι επαγγελµατίες µπορούν να προέρχονται από αύξηση των αποφοίτων των ιατρικών σχολών, την 9 Εννοείται ότι αντίστοιχα όρια υπάρχουν προς κάθε πλευρά του γεωγραφικού χώρου, όπου υπάρχει γειτνίαση µε άλλον παραγωγό υγειονοµικής υπηρεσίας. Η απεικόνιση είναι εσκεµµένα απλουστευτική για λόγους µεθοδολογικούς. 24

Η θεωρία Weber Προσέγγιση του ελάχιστου κόστους

Η θεωρία Weber Προσέγγιση του ελάχιστου κόστους Η θεωρία Weber Προσέγγιση του ελάχιστου κόστους Ο θεμελιωτής της θεωρίας χωροθέτησης της βιομηχανίας ήταν ο Alfred Weber, την οποία αρχικά παρουσίασε ο μαθηματικός Laundhart (1885). Ο A. Weber (1868-1958)

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1

Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική. 2 η έκδοση. Chapter 1 Philip McCann Αστική και περιφερειακή οικονομική 2 η έκδοση Chapter 1 Κεφάλαιο 1 Χωροθέτηση δραστηριοτήτων Περιεχόμενα διάλεξης Υπόδειγμα για τη χωροθέτηση της παραγωγής Weber και Moses Ανάλυση της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του Smith Καµπύλες χωρικού κόστους

Η προσέγγιση του Smith Καµπύλες χωρικού κόστους Η προσέγγιση του Smith Καµπύλες χωρικού κόστους O Smith (1966, 1981), διατύπωσε ένα άλλο υπόδειγµα, στο οποίο οι επιχειρήσεις µεγιστοποιούν τα κέρδη τους, συνδυάζοντας την καµπύλη των χωρικών εσόδων µε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Αστικά και περιφερειακά οικονομικά υποδείγματα και μέθοδοι... 37

Περιεχόμενα. Αστικά και περιφερειακά οικονομικά υποδείγματα και μέθοδοι... 37 Περιεχόμενα Εισαγωγικό σημείωμα του επιμελητή, Δημήτρης Σκούρας....................... 23 Εισαγωγή................................................................................ 25 Η λογική και η οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΚΑΙ Η ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ

ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΚΑΙ Η ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ Οι πόλεις δεν έχουν το ίδιο μέγεθος, αλλά όσο αυξάνεται ο πληθυσμός των πόλεων τόσο μειώνεται ο αριθμός τους. Οι οικισμοί βρίσκονται σε συνεχείς σχέσεις αλληλεξάρτησης, οι οποίες μεταβάλλονται με το χρόνο

Διαβάστε περισσότερα

Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες και ορισµοί

Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες και ορισµοί ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ I Διδάσκων: Δρ. Κ. Αραβώσης Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Μάθημα: Περιφερειακή Οικονομική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Μάθημα: Περιφερειακή Οικονομική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Μάθημα: Περιφερειακή Οικονομική Θεματική Ενότητα: Οι θεωρίες χωροθέτησης και η περιφερειακή ανάπτυξη Χρίστος Απ. Λαδιάς Χρήστος Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Η χωρική διασπορά και η θέση των οικισμών

Η χωρική διασπορά και η θέση των οικισμών Η χωρική διασπορά και η θέση των οικισμών Η κατανομή των πόλεων στο γεωγραφικό χώρο έχει ορισμένα χαρακτηριστικά Μέγεθος πόλεων Αριθμός πόλεων Σχέση αριθμού και μεγέθους πόλεων Κυρίαρχη πόλη 1 ο επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013

ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 12 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο (µε 2ο, 3ο και 4ο) ΗΜΕΡΗΣΙΑ 9/2000 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 6/2000 ΕΣΜΕΣ 2000 ΕΣΜΕΣ 1998 28. ίνονται οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµία. Βασικές έννοιες και ορισµοί. Η οικονοµική επιστήµη εξετάζει τη συµπεριφορά

Οικονοµία. Βασικές έννοιες και ορισµοί. Η οικονοµική επιστήµη εξετάζει τη συµπεριφορά Οικονοµία Βασικές έννοιες και ορισµοί Οικονοµική Η οικονοµική επιστήµη εξετάζει τη συµπεριφορά των ανθρώπινων όντων αναφορικά µε την παραγωγή, κατανοµή και κατανάλωση υλικών αγαθών και υπηρεσιών σε έναν

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Η επιβολή από το κράτος κατώτατης τιμής στα αγροτικά προϊόντα έχει ως σκοπό την προστασία του εισοδήματος των αγροτών.

Εξετάσεις Η επιβολή από το κράτος κατώτατης τιμής στα αγροτικά προϊόντα έχει ως σκοπό την προστασία του εισοδήματος των αγροτών. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ Να σημειώσετε με Σ (σωστό) ή Λ (λάθος) στο τέλος των προτάσεων: 1. Η επιβολή από το κράτος ανώτατης τιμής σε ένα προϊόν δημιουργεί συνήθως «μαύρη αγορά». Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Εισαγωγή Μέρος Πρώτο: Αστικά και Περιφερειακά Οικονομικά Υποδείγματα και Μέθοδοι ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Χωροθέτηση δραστηριοτήτων: η χωροθέτηση της επιχείρησης στη θεωρία 1. 1 Εισαγωγή 1.2 Κλασικά και νεοκλασικά υποδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές: Αγορά είναι οτιδήποτε φέρνει σε επικοινωνία αγοραστές και πωλητές. Η αγορά έχει δύο πλευρές: αγοραστές (Ζήτηση) και πωλητές (Προσφορά).

Αγορές: Αγορά είναι οτιδήποτε φέρνει σε επικοινωνία αγοραστές και πωλητές. Η αγορά έχει δύο πλευρές: αγοραστές (Ζήτηση) και πωλητές (Προσφορά). Ζήτηση και Προσφορά ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Αγορές: Αγορά είναι οτιδήποτε φέρνει σε επικοινωνία αγοραστές και πωλητές. Η αγορά έχει δύο πλευρές: αγοραστές (Ζήτηση) και πωλητές (Προσφορά). Ανταγωνιστικές Αγορές: Είναιοιαγορές,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 Ε_3.Αλ3Ε(ε) ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 4 Μαΐου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 8 Μαΐου 2013 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

25. Μία τυπική επιχείρηση που λειτουργεί σε καθεστώς τέλειου ανταγωνισμού, στη μακροχρόνια θέση ισορροπίας της: α. πραγματοποιεί θετικά οικονομικά κέρδη. β. πραγματοποιεί μηδενικά οικονομικά κέρδη. γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH» ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ Σάββατο Proslipsis.gr ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ Σάββατο Proslipsis.gr ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ: ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ : ανέπτυξε ένα πρότυπο σύμφωνα με το οποίο διέκρινε 5 στάδια οικονομικής ανάπτυξης, από τα οποία υποστήριξε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TΩN ΤΙΜΩΝ

Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TΩN ΤΙΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜ Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TΩN ΤΙΜΩΝ 1. Έννοια και λειτουργία της αγοράς Σε μια πρωτόγονη οικονομία, όπως του Ροβινσώνα Κρούσου, όπου δεν υπάρχει καταμερισμός της εργασίας ο άνθρωπος παράγει μόνος του

Διαβάστε περισσότερα

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται Βασικές Έννοιες Οικονομικών των Επιχειρήσεων - Τα οικονομικά των επιχειρήσεων μελετούν: (α) Τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους οι επιχειρήσεις. (β) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 5 ο : Ο Προσδιορισμός των Τιμών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός αγαθού είναι: =20-2P και S =5+3P αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Κεφάλαιο 3 ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Εισαγωγή Ένα από τα βασικά συμπεράσματα του απλού νεοκλασικού υποδείγματος οικονομικής μεγέθυνσης, που παρουσιάστηκε στο Κεφάλαιο, είναι ότι δεν μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ Κεφάλαιο 4 Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης! Προσφορά και Ζήτηση είναι οι πιο γνωστοί οικονοµικοί όροι! Η λειτουργία των αγορών προσδιορίζεται από δύο βασικές δυνάµεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β1) Υποθέστε ότι στη θέση ισορροπίας της αγοράς ενός αγαθού η ζήτησή του ως προς την τιμή του είναι ελαστική. Μία μείωση της προσφοράς του αγαθού, με όλους τους άλλους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α.1 µέχρι και Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο) μέσω της οποίας έρχονται σε επικοινωνία οι αγοραστές και οι πωλητές του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 4.1 ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 4.1 ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1/7 Το κύριο οικονομικό πρόβλημα Έχει παγκόσμια ισχύ Από αυτό απορρέουν όλα τα άλλα οικονομικά προβλήματα Πώς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 17 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ Κεφάλαιο 12 Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών! Μονοπώλιο είναι η κατάσταση στην οποία µια µόνο επιχείρηση εξυπηρετεί ολόκληρη την αγορά! Ο µονοπωλητής σε αντίθεση µε την ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο βασικός παράγων που συμβάλλει στη μεταβολή του πληθυσμού μιας πόλης είναι η αύξηση ή μείωση αντίστοιχα της απασχόλησης, κάτι που είναι αποτέλεσμα μεταβολής της επιχειρηματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας,

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Α5. Όταν η ζήτηση για ένα αγαθό είναι ελαστική, τότε πιθανή αύξηση της τιµής του, θα οδηγήσει σε µείωση της καταναλωτικής δαπάνης για αυτό το αγαθό

Α5. Όταν η ζήτηση για ένα αγαθό είναι ελαστική, τότε πιθανή αύξηση της τιµής του, θα οδηγήσει σε µείωση της καταναλωτικής δαπάνης για αυτό το αγαθό ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 (για άριστα διαβασµένους) ΟΜΑ Α Α Να απαντήσετε στις επόµενες ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής A1. Σε γραµµική ΚΠ της µορφής Y =

Διαβάστε περισσότερα

Α.4 Η καμπύλη ζήτησης με ελαστικότητα ζήτησης ίση με το μηδέν σε όλα τα σημεία της είναι ευθεία παράλληλη προς τον άξονα των ποσοτήτων.

Α.4 Η καμπύλη ζήτησης με ελαστικότητα ζήτησης ίση με το μηδέν σε όλα τα σημεία της είναι ευθεία παράλληλη προς τον άξονα των ποσοτήτων. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων - Στο υπόδειγμα ertrand, οι επιχειρήσεις, παράγουν ένα ομοιογενές αγαθό, οπότε η τιμή είναι η μοναδική μεταβλητή που ενδιαφέρει τους καταναλωτές και οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Στο κεφάλαιο αυτό εξετάζονται τέσσερις βασικές μορφές οργάνωσης της αγοράς: ο πλήρης ανταγωνισμός, το μονοπώλιο, το ολιγοπώλιο και ο μονοπωλιακός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΟΜΑ Α ΕΥΤΕΡΗ ÌÁÈÅÉÍ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΟΜΑ Α ΕΥΤΕΡΗ ÌÁÈÅÉÍ ΘΕΜΑ Α ΑΡΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α1. α. Σωστό β. Λάθος γ. Σωστό δ. Σωστό ε. Λάθος Α2. α Α3. γ ΘΕΜΑ Β ΟΜΑ Α ΕΥΤΕΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Στον προσδιορισμό των τιμών οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς (και οι αντίστοιχες καμπύλες) εκφράζουν τις δυνάμεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α1. α. Λάθος β. Σωστό γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Σωστό Α2. δ Α3. β Ηµεροµηνία: Κυριακή 4 Μαΐου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 1. Μικροοικονοµική 5. ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑ. 5η Εισήγηση. Αξία ραδιοφώνων. Αριθµός ραδιοφώνων που χάνονται κάθε εβδοµάδα

Άσκηση 1. Μικροοικονοµική 5. ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑ. 5η Εισήγηση. Αξία ραδιοφώνων. Αριθµός ραδιοφώνων που χάνονται κάθε εβδοµάδα Αριθµός φυλάκων Αριθµός ραδιοφώνων που χάνονται κάθε Άσκηση 1 Αξία ραδιοφώνων που χάνονται κάθε Πρόσθετο όφελος από κάθε φρουρό 0 100 1000 1 70 700 300 2 50 500 200 3 40 400 100 4 32 320 80 5 25 250 70

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ. ενοικίου μια επιχείρησης η οποία βρίσκεται εγκατεστημένη σε μια αστική περιοχή. ΑΣΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ. Σελ. 1

ΑΣΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ. ενοικίου μια επιχείρησης η οποία βρίσκεται εγκατεστημένη σε μια αστική περιοχή. ΑΣΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ. Σελ. 1 Θα εξετασθούν οι παράγοντες που επιδρούν και διαμορφώνουν τις χρήσεις γης σε μια μονοκεντρική πόλη, δηλαδή σε μια πόλη που έχει ένα κέντρο. Το «κέντρο της πόλης» ταυτίζεται με το γεωγραφικό της κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας Η θεωρία VoC, βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στην ανάλυση των δύο βασικών μοντέλων καπιταλισμού των φιλελεύθερων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 3: Εργαλεία Κανονιστικής Ανάλυσης Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ Τα μέτρα διασποράς χρησιμεύουν για τη μέτρηση των περιφερειακών ανισοτήτων. Τα περιφερειακά χαρακτηριστικά που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Δημογραφία. Ενότητα 11.1: Παράδειγμα - Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ανισότητες του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση

Δημογραφία. Ενότητα 11.1: Παράδειγμα - Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ανισότητες του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Δημογραφία Ενότητα 11.1: Παράδειγμα - Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ανισότητες του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση Μιχάλης Αγοραστάκης Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας &

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Μέθοδοι και Τεχνικές Περιφερειακής Ανάλυσης

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Μέθοδοι και Τεχνικές Περιφερειακής Ανάλυσης ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Μέθοδοι και Τεχνικές Περιφερειακής Ανάλυσης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΕΣ: Αθανάσιος Παπαδασκαλόπουλος Καθηγητής Τμήματος Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Παντείου Μανώλης Χριστοφάκης Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α Α. Α2 Η φάση της κρίσης στον οικονοµικό κύκλο χαρακτηρίζεται από εκτεταµένη ανεργία. Μονάδες 3

ΟΜΑ Α Α. Α2 Η φάση της κρίσης στον οικονοµικό κύκλο χαρακτηρίζεται από εκτεταµένη ανεργία. Μονάδες 3 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

3.3 Κατανομή χρόνου μεταξύ αμειβόμενης εργασίας, οικιακής εργασίας και σχόλης - Αποφάσεις προσφοράς εργασίας στο πλαίσιο της οικογένειας

3.3 Κατανομή χρόνου μεταξύ αμειβόμενης εργασίας, οικιακής εργασίας και σχόλης - Αποφάσεις προσφοράς εργασίας στο πλαίσιο της οικογένειας 3.3 Κατανομή χρόνου μεταξύ αμειβόμενης εργασίας, οικιακής εργασίας και σχόλης - Αποφάσεις προσφοράς εργασίας στο πλαίσιο της οικογένειας Στην παράγραφο αυτή αίρουμε διαδοχικά τις υποθέσεις που κάναμε μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2005 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος-Ειδικότητες: ΠΕ 1820 ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΕΜΠΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Notes. Notes. Notes. Notes

Notes. Notes. Notes. Notes Αγορές - Κώστας Ρουμανιάς Ο.Π.Α. Τμήμα Δ. Ε. Ο. Σ. 6 Δεκεμβρίου 2012 Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Αγορές - 6 Δεκεμβρίου 2012 1 / 26 Ως τώρα, υποθέσαμε ότι οι αγορές είναι ανταγωνιστικές. Μία συνέπεια των

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά και Ζήτηση Υπηρεσιών Υγείας

Προσφορά και Ζήτηση Υπηρεσιών Υγείας Προσφορά και Ζήτηση Υπηρεσιών Υγείας ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Σε τι ποσότητα Μέθοδοι και διαδικασίες παραγωγής Μελέτες για τον προσδιορισμό των αναγκών Προσδιορισμός Αναγκών

Διαβάστε περισσότερα

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης Οικονομική της Τεχνολογίας Διάλεξη 6 η: Οικονομική Θεωρία και το Ζήτημα της Τεχνολογικής Αλλαγής: & II 1 Ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ 1 ΚΦΑΛΑΙΟ 6 ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ Οι καµπύλες ζήτησης και προσφοράς είναι αναγκαίες για να προσδιορίσουν την τιµή στην αγορά. Η εξοµοίωσή τους καθορίζει την τιµή και τη ποσότητα ισορροπίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΟΝΟΜΙΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ' ΛΥΕΙΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2006 ΕΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α Α. Το οριακό κόστος είναι ο λόγος της µεταβολής του µέσου συνολικού κόστους προς τη µεταβολή του προϊόντος. Μονάδες 3

ΟΜΑ Α Α. Το οριακό κόστος είναι ο λόγος της µεταβολής του µέσου συνολικού κόστους προς τη µεταβολή του προϊόντος. Μονάδες 3 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έννοια και Στόχοι της Μικροοικονομικής Θεωρίας 1. Γενικά...27 2. Το Πρόβλημα της Επιλογής...29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ 1. Στην περίπτωση των εξωτερικών επιβαρύνσεων στην παραγωγή, η επιβολή ενός φόρου ανά µονάδα προϊόντος ίσου µε το µέγεθος της οριακής εξωτερικής επιβάρυνσης µπορεί να οδηγήσει:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (1)

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (1) ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (1) 1 Προέλευση και ιστορία της Επιχειρησιακής Έρευνας Αλλαγές στις επιχειρήσεις Τέλος του 19ου αιώνα: βιομηχανική

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 11 : Διαπεριφερειακή Αγορά εργασίας (κεφάλαιο 9, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Διαπεριφερειακή αγορά

Διαβάστε περισσότερα

1 Μερική παραγώγιση και μερική παράγωγος

1 Μερική παραγώγιση και μερική παράγωγος Περίγραμμα διάλεξης 5 Βιβλίο Chiang και Wainwright (κεφ 74,75,76) 1 Μερική παραγώγιση και μερική παράγωγος Έστω η συνάρτηση (x) όπου x R ή εναλλακτικά γράφουμε ( 1 2 ) Το διάνυσμα x περιέχει τις ανεξάρτητες

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 8. Οικονομική Πολιτική και Αναδιανομή

Διάλεξη 8. Οικονομική Πολιτική και Αναδιανομή Διάλεξη 8 Οικονομική Πολιτική και Αναδιανομή 1 2 Εισαγωγικά Στο τμήμα αυτό θα μελετήσουμε το πλαίσιο που θα μας δώσει τη δυνατότητα να εξετάσουμε την αναδιανεμητική πολιτική της κυβέρνησης, τόσο από δεοντολογική

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ι. Ενότητα # 7: Αγορά εργασίας Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών

Μικροοικονομική Ι. Ενότητα # 7: Αγορά εργασίας Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Μικροοικονομική Ι Ενότητα # 7: Αγορά εργασίας Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

2o Μάθηµα. Χαράλαµπος Χρήστου 1/7 Σηµειώσεις: ηµόσια Οικονοµική Ι/2 ο Μάθηµα

2o Μάθηµα. Χαράλαµπος Χρήστου 1/7 Σηµειώσεις: ηµόσια Οικονοµική Ι/2 ο Μάθηµα 2o Μάθηµα Αναφέραµε στο πρώτο µάθηµα τρόπους µε τους οποίους το κράτος επηρεάζει την οικονοµική συµπεριφορά µας. (νοµικό πλαίσιο, το κράτος αγοράζει και παράγει αγαθά και υπηρεσίες, ρυθµίζει τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος 14

Περιεχόμενα. Πρόλογος 14 Περιεχόμενα Πρόλογος 14 Κεφάλαιο 1 Ιστορική εξέλιξη των πόλεων 17 1.1 Ορισμός της πόλης και βασικές έννοιες.................... 17 1.2 Η εξέλιξη των πόλεων............................... 21 1.3 Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΝΕΟ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ)

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΝΕΟ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΑΡΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΝΕΟ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας Τμήμα Περιφερειακής Οικονομικής Ανάπτυξης Διαλέξεις Μαθήματος Οικονομική Γεωγραφία Ε Εξαμήνου

Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας Τμήμα Περιφερειακής Οικονομικής Ανάπτυξης Διαλέξεις Μαθήματος Οικονομική Γεωγραφία Ε Εξαμήνου c Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας Τμήμα Περιφερειακής Οικονομικής Ανάπτυξης Διαλέξεις Μαθήματος Οικονομική Γεωγραφία Ε Εξαμήνου Διδάσκων: Δρ. Χρίστος Απ. Λαδιάς ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η αρχική γραμμή του εισοδηματικού περιορισμού είναι: Η νέα γραμμή του εισοδηματικού περιορισμού είναι: wt + V w

Η αρχική γραμμή του εισοδηματικού περιορισμού είναι: Η νέα γραμμή του εισοδηματικού περιορισμού είναι: wt + V w Επιπτώσεις μιας Μεταβολής του Εισοδήματος (V) που δεν προέρχεται από Εργασία - Κανονικά και Κατώτερα Αγαθά (i) Αν η ζήτηση ενός αγαθού αυξάνεται καθώς αυξάνεται το εισόδημα του ατόμου, τότε το αγαθό ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις 1. Με τα δεδομένα του παρακάτω πίνακα: Τιμή (Ρ) Ποσότητα (Q D )

Ασκήσεις 1. Με τα δεδομένα του παρακάτω πίνακα: Τιμή (Ρ) Ποσότητα (Q D ) 2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Ποια είναι η επιδίωξη του καταναλωτή και ποιοι παράγοντες την περιορίζουν; 2. Ποιος καταναλωτής ονομάζεται ορθολογικός και πότε λέμε ότι βρίσκεται σε ισορροπία; 3. Να διατυπώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Για τις παρακάτω προτάσεις Α2 και Α3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και, δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Για τις παρακάτω προτάσεις Α2 και Α3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και, δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΑΡΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΝΕΟ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΘΕΜΑ Α ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Αν και η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας εθεωρείτο στο παρελθόν, ως κοινωνικό αγαθό, σήµερα βασίζεται σε ιδιωτικοοικονοµικά κριτήρια και στην ύπαρξη ασφάλισης. Είναι λοιπόν φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΝΕΟ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΝΕΟ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΝΕΟ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ύο διαπιστώσεις: - διαφορές στα προϊόντα - διαφορές στις χώρες

ύο διαπιστώσεις: - διαφορές στα προϊόντα - διαφορές στις χώρες 1.ΤΟ ΥΠΟ ΕΙΓΜΑ ΤΩΝ HECKSCHER OHLN Heckscher Ohlin: Οι διαφορές στην αφθονία των πόρων ως πηγή του ιεθνούς Εµπορίου Το βασικό ερώτηµα: γιατί υπάρχουν διαφορές στο κόστος ευκαιρίας από χώρα σε χώρα; ύο διαπιστώσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΣΠΟΥ ΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 24 Απριλίου 2016 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Για τις

Διαβάστε περισσότερα

Άριστες κατά Pareto Κατανομές

Άριστες κατά Pareto Κατανομές Άριστες κατά Pareto Κατανομές - Ορισμός. Μια κατανομή x = (x, x ) = (( 1, )( 1, )) ονομάζεται άριστη κατά Pareto αν δεν υπάρχει άλλη κατανομή x = ( x, x ) τέτοια ώστε: U j( x j) U j( xj) για κάθε καταναλωτή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 31 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Οικονομικής Γεωγραφίας - Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Οικονομικής Γεωγραφίας - Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Οικονομικής Γεωγραφίας - Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Ερωτήσεις 1. Εάν ο δείκτης συνεκτικότητας (β) ενός

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Οικονοµικές Έννοιες

Βασικές Οικονοµικές Έννοιες ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Βασικές Οικονοµικές Έννοιες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις, περιβάλλοντας µε ένα κύκλο

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς'

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Συνέδριο ΜΟΔΙΠ ΑΤΕΙ-Θ *-* Νοεμβρίου 2012 Grand Hotel Θεσσαλονίκη Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Παναγιώτης Τζιώνας Αντιπρόεδρος ΑΤΕΙ-Θ Συμπεράσματα Τα Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις από Α1 μέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, και

Διαβάστε περισσότερα

Οι επαγγελματικές προοπτικές των μηχανικών Νέοι τομείς ανάπτυξης

Οι επαγγελματικές προοπτικές των μηχανικών Νέοι τομείς ανάπτυξης Ενημερωτική Εσπερίδα ΤΕΕ Μαγνησίας και Κοσμητείας Πολυτεχνικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με θέμα: Οι επαγγελματικές προοπτικές των μηχανικών Νέοι τομείς ανάπτυξης ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου

Η Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου Η Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου 1. Περιεχόμενα Κεφαλαίου Α. Εισαγωγικά: Οι κατευθύνσεις του Σύγχρονου Εμπορίου B. Η Παραδοσιακή Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου Οι Εμποροκράτες Adam Smith: Απόλυτο Πλεονέκτημα

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÅËÉÏ ÅËÅÕÓÉÍÁ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΟΜΑ Α ΕΥΤΕΡΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α1 α. Λάθος β. Λάθος γ. Λάθος δ. Σωστό ε. Σωστό. Α2. α. Α3. γ

ÈÅÌÅËÉÏ ÅËÅÕÓÉÍÁ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΟΜΑ Α ΕΥΤΕΡΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α1 α. Λάθος β. Λάθος γ. Λάθος δ. Σωστό ε. Σωστό. Α2. α. Α3. γ ΠΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜ ΠΡΩΤΗ 1 α. Λάθος β. Λάθος γ. Λάθος δ. Σωστό ε. Σωστό. α 3. γ ΟΜ ΕΥΤΕΡΗ Β1. πό το 4 ο κεφάλαιο του σχολικού βιβλίου σελίδες 83-84 ή η ενότητα 5. «Προσδιοριστικοί παράγοντες της προσφοράς» Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Βάλτε σε κύκλο το σωστό γράμμα: 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. 1. Ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και της προσφοράς μπορεί να μη μεταβάλλει την ποσότητα ισορροπίας. Σ Λ Α. 2. Έστω δύο αγαθά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Ακαδηµαϊκό έτος (διαβάζουμε κεφ. 4 από Μ. Χλέτσο και σημειώσεις στο eclass)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Ακαδηµαϊκό έτος (διαβάζουμε κεφ. 4 από Μ. Χλέτσο και σημειώσεις στο eclass) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Ακαδηµαϊκό έτος 2016-17 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (διαβάζουμε κεφ. 4 από Μ. Χλέτσο και σημειώσεις στο eclass) 1 ιάλεξη2 Ανταγωνισμός, οικονομική

Διαβάστε περισσότερα