ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΒΙΣΑΛΤΙΑΣ. Εισαγωγικό σηµείωµα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΒΙΣΑΛΤΙΑΣ. Εισαγωγικό σηµείωµα"

Transcript

1 ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΒΙΣΑΛΤΙΑΣ Προσθήκη στο βιβλίο ΤΑ ΤΕΡΠΝΙΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΑ ΝΙΓΡΙΤΙΝΑ Εισαγωγικό σηµείωµα Το ιδιωµατικό γλωσσικό υλικό που καταχωρίζεται σε αυτό το αρχείο, δεν είναι προϊόν συστηµατικής καταγραφής. Είναι το υλικό που συγκεντρώθηκε κατά την καταγραφή των στοιχείων της παράδοσης της Βισαλτίας και αναρτάται ως προσθήκη στο βιβλίο ΤΑ ΤΕΡΠΝΙΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΑ ΝΙΓΡΙΤΙΝΑ. Υπάρχουν σ αυτό αρκετές αξιοσηµείωτες για την προέλευσή τους λέξεις, όπως: απκάσ(η)κα, βουκόλος, διορύχνονταν, θάλ(η), λιχνά, λιον, λουχιά, λυµαίνουν, µαµάρας, σέπητι, σινιάζω, στρίγα κ.ά. Συντοµογραφίες και συµβολισµοί ΤΝ = ΤΑ ΤΕΡΠΝΙΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΑ ΝΙΓΡΙΤΙΝΑ, αρχ. = αρχαία ελληνική, ελ. = ελεύθερη, ιταλ. = ιταλική, κατ. = κατάληξη, κ. = κοινός, -ή, -ό, λ. = λέξη, µσν. = µεσαιωνική, µετ. = µετάφραση, πρόθ. = πρόθεση, τουρ. = τουρκική, υποκ. = υποκοριστική -ό. Νγ.= Νιγρίτα, ΑΠ.= Αγία Παρασκευή, Ά.= Άγιος ηµήτριος, Αη.= Αηδονοχώρι, Άµ.= Άµπελοι, Βέ.= Βέργη, η.= ηµητρίτσι, Λυ.= Λυγαριά, ΝΚ.= Νέα Κερδύλλια, Νι.= Νικόκλεια, Πα.= Πατρίκι, Τε.= Τερπνή, Χο.= Χουµνικό. Οι «δεκαδικοί» αριθµοί, που ακολουθούν τις συντοµογραφίες των χωριών, δείχνουν τον αύξοντα αριθµό του δηµοτικού τραγουδιού στο βιβλίο του συγγραφέα «ΗΜΟΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ». [ ] Περιέχουν πληροφορίες για την προέλευση των λέξεων. >, < είχνουν τη φορά στην πορεία της εξέλιξης µιας λέξης. ** Οι πληροφορίες που ακολουθούν είναι ευθύνη του συγγραφέα.

2 2 Νίκος Λ. Πασχαλούδης ΤΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ Α, α αβλαντίζου ρ., αβλάντζα, αβλάτσα, αφκριέµι στο κυνήγι και σιγά-σιγά ζυγώνω τα αγριογούρουνα, Σι. αγκριντιά, η ξύλινο οριζόντιο δοκάρι, ω του Στέργιου µ, κει του Στέργιου µ, Στέργιους πα στ ν αγκριντιά, ΑΠ , [ΤΝ. γκριντιά]. αγνάδιβι ρ., αγνάντευε, κι µάνα τ τουν αγνάδιβι πού ένα ψηλό µπαλκόνι, Νι , [ΤΝ. αγναδεύου]. Αγόρου, η κύριο όνοµα, Αγόρου στέκει στου σουκάκ(ι), Νι αγρουγιόσµος, ο φ. που µοιάζει µε τον καλλιεργούµενο δυόσµο, έχει όµως πιο φαρδιά φύλλα, [γιόσµους]. αδειαστάς αυτός που αδειάζει το καπνό στα σαρίκια, [ΤΝ. αδειάζου]. αδιρφουµοίρια, τα µερίδια αδερφών, Σι. άθια, τα άνθη, λουλούδια, να κόψουν τα τριαντάφυλλα τ άθια τα καρουφύλλια, Βέ , [αρχ. νθος,]. αίµατα, τα ποικιλία σταφυλιών. ακαλνά, ρ. καλεί, εµένα δράκος µ ακαλνά να πάω να µε προυγέψει, Κα , [ΤΝ. ακαλνώ]. άλαντα, στον τόπο, [τουρ. alan (= περιοχή, τοµέας, δίοδος)+ ta]. άλαντα µπανά σε ελ. µεταφραση: να ήξερα δεν πήγαινα, ΑΠ αλετρόφια, τα ξύλινα κοµµάτια πίσω από το υνί, που άνοιγαν την αυλακιά. Αλισάβη, η προφανώς είναι η µητέρα του Βαπτιστή Ιωάννη Ελισάβετ, φωνάξτε τη θεία µου τη Μαριώ τη θεια µ την Αλισάβη, Λυ αλόγιασα ρ., λογάριασα, σαν τα θκα σ τα µαύρα µάτια δεν αλόγιασα, Νι , [κ. λογιάζω > λόγιασα]. αλογόπρεσες, οι µηχανήµατα που συµπίεζαν το άχυρο σε δέµατα, στις µπάλες, µε τη δύναµη αλόγων. αναγκασµένους, -(η), -ου άρρωστος, έχου τουν άντρα µ άρρουστουν, βαριά αναγκασµένουν, Νι , [αρχ. νάγκη].. ανάµ δυσάρεστο επεισόδιο, κακή ανάµνηση, [ΤΝ. νάµνια]. ανασθενείς ρ., είσαι άρρωστη, δεν µας λες, καλέ Μαρία, από ποιον ανασθενείς; Αη , [αρχ. σθενέω]. αντ όταν, Ίβ. αντίρα, η ντίρα, Σι., [ΤΝ. ντίρα]. αντραλίζονται ρ., ζαλίζονται, κάνεις τους νιους ζαλίζονται, τους γέρους κι αντραλίζονται, Ζε , [ΤΝ. ντραλίζουµι]. απκάσ(η)κα, απκάσκι, ρ., τύποι του αρχ. πεικάζω(= απεικονίζω, παραβάλλω προς κάτι), αόρ. πείκασα, Αη., [ΤΝ. απεικουσιάνους]. απόσια, τα το ανήλιο µέρος του δάσους, όλου π τ απόσια περπατεί κι αριστερά

3 Λεξιλόγιο της Βισαλτίας 3 πλαγιάζει, Νι , [κ. απόσκιος > απόσκια > απόσια]. απουγυρίσµατα, τα δώρα που δίνει κάποιος ως ανταπόδοση για δώρα που δέχτηκε, κι στα απουγυρίσµατα µπουχτσιάδις να τα φέρνεις, η , [ΤΝ. απουγύρζµα, γύρζµα 2]. απουµεινάδια, τα αποµεινάρια, Νι. αργυρουλάλησι ρ., σύρι παν στο πηγάδι κι αργυρουλάλησι, προφανώς είναι ο τύπος αργουλάλησι, η , [ΤΝ. αργουλαλώ]. αρθούν έρθουν, κι αν δεν αρθούν τ αδέρφια σου κι αν δεν του µαρτυρήσου, Νι. 96.0, [ΤΝ. έρχουµι]. αριάδ(ι),, το φ. που µοιάζει µε τη δάφνη (βάγια), δεν κάνει όµως κλωνάρια, Αη. αριζικιά, η η χωρίς ριζικό, η άτυχη, και µένα αυτήν αριζικιά, που ριζικό δεν έχου, Νι , [κ. ριζικό]. αρνιθοτσιφλιά, η αρρώστια των µικρών παιδιών, εξαιτίας της οποίας δεν έβλεπαν το σούρουπο και µαζεύονταν µέσα νωρίς. όπως οι κότες λέγεται ότι οφειλόταν στην έλλειψη ζάχαρης από τη διατροφή των παιδιών, Αη.,**[ΤΝ. αρνίθα + τυφλός > (αρνιθοτυφλιά) > αρνιθοτσιφλιά]. αρνίτσ(ι), το αρνάκι, π αρνί σ αρνίτσ(ι) να τα κάντς, χίλια να τα απουσώσεις, Νι , [κ. αρνί + ΤΝ. κατ. -ίτσ(ι)]. άρχους, ο άρχοντας, άρχους µι την αρχόντισσα τη σκάλα π ανιβαίνουν, Νι , [αρχ. ρχων]. ασηµουγκέρντανα, τα ασηµένια γιορντάνια, περιδέραια, κι βγάζ(ει) τ ασηµουγκέρντανα τ ς κι στα σκυλιά τα βάζει Νι , [τουρ. yordan > γιορντάνι]. ασηµουτσόρακα, τα ασηµένια σκουλαρίκια, βγάζ(ει) τα ασηµουτσόρακα τ ς στα πρόβατα τα βάζει, Νι., 404.0, [κ. ασήµι + ΤΝ. τσιουράκ(ι) < τουρ. çurak( = σκουλαρίκι)]. ασηµουτσουρακλίθκα, τα αυτά που έχουν/φορούν ασηµουτσόρακα, ποιουνού είνι αυτά τα πρόβατα τ ασηµουτσουρακλίθκα, Νι ασταρλίκ(ι), το στο πάπλωµα ήταν η εσωτερική πλευρά του, Νι., [ΤΝ. αστάρ(ι) + - λίκ(ι)].

4 4 Νίκος Λ. Πασχαλούδης Β, β βαΐτσα, η υπηρέτρια, δούλη, η µια βαΐτσα µάνισι κι δεν τουν παραστέκει, Χο , [αρχ. βαΐα (= τροφός, παραµάνα)+ -ίτσα]. βάντς (άµα) άµα βάλεις. [ΤΝ. βάζου 2]. βαράκια, τα ήταν λεπτότατα φύλλα, σαν το αλουµινόχαρτο, από χρυσό ή ψευδόχρυσο (κράµα χαλκού και ψευδαργύρου). Τα χρησιµοποιούσαν κυρίως οι επιγραφοποιοί και οι βιβλιοδέτες για διακόσµηση. βαρένου ρ., κτυπώ, παθ. αόρ. βαρέθκα, έπισα κι βαρέθκα, Νι., [ΤΝ. βαράου]. βαριά υφάσµατα, τα πολυτελή υφάσµατα για την τοπική ενδυµασία. βαριοσκαµµατίζει ρ., κάνει πολλή σαπουνάδα, βρίσκω την κόρη που πλενε και βαριοσκαµµατίζει, Άµ , [αρχ. βάρος + ΤΝ. σκάµµα = σαπουνάδα]. βάρµα, το βάρος/βάρεµα, βάρος στην ψυχή, αν έχω και κανένα σφάλµα να µη µου το πάρεις βάρµα, Πα , [αρχ. βάρος/τν. βάριµα]. βαρογκοιµάσι ρ., κοιµάσαι βαριά, ξύπνα, ξύπνα, γραµµατικέ, και µην βαρογκοιµάσι, η , [αρχ. βάρος + ΤΝ. κοιµούµι]. βάσκαντος, ο αβάσκαντος, κι κατιβαίν(ει) η βάσκαντος κι πίνει το νεράκι, Λυ , [αρχ. βασκαίνω]. βασλικιάς, ο ο ψαλίκουρας, Νι. βάψι ρ., έβαψε, σι κυπαρίσσι τ άπλουσα βάψι του κυπαρίσσι, Νι , [αρχ. βάπτω > κ. βάφω]. βιργουκαλαµίζει ρ. περνά το στηµόνι στα καλάµια και από κει στις βιργούδις για το ίδιασµα, µασούριζι, καλάµιζι κι βιργουκαλαµίζει, Νι , [ΤΝ. βιργούδις + καλαµίζου]. βόθειου, το η βοήθεια, Νι., [ΤΝ. βόθµα]. βολές, οι φορές, Ζε., [κ. βολά]. βοργά/βουργά επιρ. γοργά, αυτό είνι αντρόγυνου βουργά στιφανουµένου, (Νι ), και βγάζει κόρη όµορφη, βοργά σαβανωµένη, Βέ , [αρχ. γοργός]. βουκόλος, ο ο βοσκός των βοδιών, Αη., [αρχ. βουκόλος, οι βοσκοί των άλλων ζώων λέγονταν τσοµπάνηδες]. βουράτα, η ή το µπουράτο, µηχάνηµα µε το οποίο χώριζαν τα πίτυρα από τα άλευρα και µάλιστα χώριζαν τα άλευρα σε ποιότητες (χοντρό, ψιλό). βουσκούσι έβοσκε, η., [ΤΝ. βουσκάου]. βρόχια, τα βρόχοι, παγίδες, στέλνουν τα βρόχια στα βουνά, χρυσές βιργίτσις τ ς κάµποι, Νι , [αρχ. βρόχος]. βυτίνα µουλυβένια βυτίνα µε υαλώδη εσωτερική επίστρωση, για αποθήκευση υγρών.

5 Λεξιλόγιο της Βισαλτίας 5 Γ, γ γαλλικά, τα ποικιλία σταφυλιών. γαρούφαλες, οι πέρδικες γαρούφαλες, πέρδικες σαν το γαρίφαλο, δεν ήταν µόνον πέρδικες γαρούφαλες λεβέντικες, Σι , [αρχ, καρυόφυλλον > βεν. garofolo > γαρούφαλο/ γαρίφαλο]. γερ επιφ., αέρας, πή- ωχ αµάν γερ αµάν, αέρας πήρι τη φουνή, Νι , δες γιερ. γιάγορος, ο αγόρι, µήνα γιάγορος φίληµα σου δωσε; Βέ , [δες και άγουρους]. για λα ήθελα να, για λα πάου σ Νιγρίτα = ήθελα να πάω στη Νιγρίτα, Νι., [ΤΝ. για 3]. για λούστηκα να λούστηκα, για λούστηκα χτινίστηκα να πάου για να την πάρου, Νι , [ΤΝ. για 3 + λούζου]. γιακοίταχτους, ο ακοίταχτος, αυτός που δεν τον φρόντισε κανένας, γιανάλλαγους γιακοίταχτους πουλύ ήταν ξινιτιµένους, Νι , [ΤΝ. κτάζου]. γιανάλλαγους, ο ανάλλαγος, δες γιακοίταχτους, [κ. ανάλλαγος]. γιαράδες/-δις, οι πληγές, πέντε βάλτε σάβανο κι τ άλλο στους γιαράδες, Αη , [ΤΝ. γιαράς]. γιασατζή λέγεται γι αυτόν που του αξίζει το µπράβο, το γιασιά, είναι ο αξιέπαινος, µια κι χαϊδιµένη, τζιάνα µ γιασατζή, Νι , [τουρ. yaşa]. γίδιαζαν ίδιαζαν, έκαναν το ίδιασµα του στηµονιού, στους ουρανούς τα γίδιαζαν στους κάµπους τα τυλούσαν, Λυ , [ΤΝ. ίδιασµα]. γιερ εραστής, φίλος, να βλέπου του λιβέντη µου, αµάν αµάν, γιερ γιαρέν, λιβέντη µ γιερ, Νι , [τουρ. yâr(= φίλος, εραστής)]. γιουλτζής, o διαβάτης, µο ένας γιουλτζής, καλός γιουλτζής, στέκει και την ρωτάει, Σι , [τουρ. yol (= δρόµος)]. γκαζέλια, τα αµανέδες, Νι , αν θέλτς την πιο µικρότιρη που ξέρ(ει) πουλλά γκαζέλια, [τουρ. gazel (= λυρικό ποίηµα)]. γκελ έλα, χρησ. στα χορευτικά επιφ., στο γιαλό, αµάν γκελ αµάν αµάν, στο γιαλό γιαλό πετούσε, Σι. 4.5, [τουρ. gelen (=έρχοµαι)]. γκιβρένι, το στο Αηδονοχώρι χρησ. σήµερα τη λ. για να χαρακτηρίσουν άτοµο ή ζώο είναι ο πρώτος, ο πιο δυνατός, ο αρχηγός µιας οµάδας συµπεραίνεται εποµένως ότι στο στίχο εννοείται το πιο µεγάλο χαλάζι, πέφτουν τα βόλια σα βροχή, χαλάζι σαν γκιβρένι, Αη , **[κυβερνώ, µε κ > γκ, συνηθισµένο στο τοπικό ιδίωµα, και µετάθεση του ρ].. γκιουλτζής, ο διαβάτης, αλλ. γιουλτζής, Σι., [τουρ. yol (=δρόµος)]. γκντω ρ., {το «ντ», όπως στη λ. νταούλι}, γκντούσα, γκούτσα, σκουντώ, σπρώχνω, πρ. γκούντα, γκντάτι, Αη., [ΤΝ. κουντάου]. γκουγκδιά, η είδος δέντρου µε µικρούς µαύρους καρπούς, που µοιάζουν στο σχήµα µε αχλάδι, Αη., [ΤΝ. γκουγκντάς]. γκούγκδους, ο στρογγυλή λαβή σε σκεύη, Αη., [ΤΝ. γκουγκντάς]. γκούντα ρ. σπρώξε, σκούντα, [ΤΝ. κουντάου]. γκούσκα, η λαιµάκι, η., [ΤΝ. γκάζγκα].

6 6 Νίκος Λ. Πασχαλούδης γκράνουαρ, τα ποικιλία σταφυλιών. γκρηµνός ρ., αναγνωρίζεται ως προστακτική το ρ. γκρεµίζω, γρεµίσου, σήκω, µαράζι µ, φάι κι πιε, σήκου γκρηµνός κι πέσι, Νι , [αρχ. κρηµν#ς > µτγν. κρηµνίζω > γκρεµνίζω > γκρεµίζω]. γκρίτσα γκρίτσα τσέλα στα ιταλικά greca = διακοσµητική γραµµή ζικ-ζακ, δες και τσέλα (= η τσότρα). γλαρί, το πελαργός, η., [αρχ. γλάρος]. γλυκάδια, τα τηγανισµένα κοµµάτια φύλλων ζύµης, που ήταν διπλωµένα σαν να ήταν φιόγκοι, γι αυτό λέγονταν και φλιουγκούδια. γουνιέµι ρ., βιάζοµαι, σπεύδω, δεν έχω καιρό, αγωνίζοµαι, Νι., [ΤΝ. αγουνιέµι]. γρουνούδια, τα 1. µικρά γουρούνια, 2. αγριόχορτο µε καρπούς σαν καρύδια από το οποίο κάνουν φάρµακο παυσίπονο, Νι., [το 2 είναι οι καρποί του φυτού τάτουλας, στραµώνιον, Datura stramonium, ΤΝ. τάτλας]. γύρος προσωρινή συσκευασία ξηρών φύλλων καπνού, [ΤΝ. γύρους]. γυρούδ(ι), το το γύρω µέρος από την πίτα, το γουνιάδ(ι) της Τερπνής, Νι., [κ. γύρος + υποκ. κατ. -ούδ(ι)].

7 Λεξιλόγιο της Βισαλτίας 7, δ δα µ., θα, σι δικαπέντι µέρις πάλι δα έρτου γω, Νι. 13.1, [δες ΤΝ. δα]. δάσια, τα τα δάση, το δάσος, γραµµατικός µας πλάγιασι κατ π τα δασιά τα δάσια, η , [αρχ. δάσος, δες ανάλογο στα ΤΝ. κάλλια < αρχ. το κάλλος]. δευτεραίο, το το φόρεµα της νύφης για τη ευτέρα µετά το γάµο. διάσου ρ., προστακτική του διάζοµαι, και το σφοντύλι φώναξε διάσου και µένα ρόκα, Χο , [ΤΝ. ιδιάζουµι]. διορύχνονταν ρ. σχηµάτιζε µεγάλα κύµατα, κι η θάλασσα διορύχνονταν τα κύµατα δακρύζαν, θα µπορούσε να γραφεί και διωρύχνονταν (=µούγκριζε), Ά , [< αρχ. διορύσσοµαι (= ανασκάπτω) < αρχ. διωρύοµαι (= βρυχώµαι)]. δίπλες, οι το γλυκό γλυκάδια, οι γύροι που γίνονταν στους κυκλικούς χορούς, όταν οι χορευτές ήταν πολλοί και δε χωρούσαν σε ένα γύρο, έκαναν δυο δίπλις χουρό, [αρχ. διπλο'ς > διπλώνω]. διπλουτά, τα διόροφα, να κάνου σπίτια διπλουτά κι ανώια πιο µιγάλα, Νι , [αρχ. διπλο'ς]. δουκθώ ρ., όταν δοθκθώ = όταν θυµηθώ, όταν βάλω στο µυαλό µου, όταν δουκθώ κι όταν θυµηθώ, Νι , [ΤΝ. δουκιούµι < αρχ. δοκέω]. Ε, ε έεις ρ., τύπος του έχω, έχεις, η., [ΤΝ. έχου]. έεις δγιει έχεις δει, η., [δες έεις + ΤΝ. δγιω]. έκα ρ., τύπος του σταµατώ, στάµατα, στέκα, Σι. **[στέκα]. εκλουθάµι ρ., ακολουθούσαµε, η., [κ. ακολουθώ]. ελντέρι µου χρησ. ως γύρισµα στα δηµοτικά τραγούδια και κείνου σένα µοιάζει, ελντέρι µου, ΑΠ , **[τουρ. el (= χέρι) + deri(=δέρµα)]. έντιρ µας γύρισµα στα δηµοτικά τραγούδια, που χρησ. όπως το κοινό «καλέ µου», ένα πουλί καµπίσιου, έντιρ έντιρ µας, Νι , **[τουρ. ender (= σπάνιος, δυσεύρετος)]. ερεθύµησα ρ., πεθύµησα, µωρ, δεν είδα την Παγώνα µ, ερ, την ερεθύµησα, Αη. 42.6, [ΤΝ. αραθυµώ]. έσπιρνισκαµι ρ., σπέρναµε, Νι., [ΤΝ. σπέρνου, για τη σηµ. του -σκ- δες ΤΝ., στο αρχείο ΕΙΣΑΓΩΓΗ, σ. 31, γ. εφράµ κόσµος, σαν το µαθε ο Ρουσάµ µπέης, εφράµ µαζεύει, Αη , **[τουρ. evren(=σύµπαν, κόσµος)].

8 8 Νίκος Λ. Πασχαλούδης Ζ, ζ ζακόνι, το έθιµο, συνήθεια, ιµείς αντέτ(ι) δεν το χουµι, ζακόνι στου χουριό µας, Νι , [µσν. ζακόνιν]. ζιάβιτκου, το το απάνεµο µέρος, το σουπέρ(ι), ΤΝ., Αη., [ΤΝ. ζιάβιντκου, τουρ. zaviye(= γωνία, κελί ερηµίτη) + -τκου]. ζνάρ(ι) τ ς Παναΐας, το το ζωνάρι της παναγίας, το ουράνιο τόξο, η. [ΤΝ. ζνάρ(ι)]. ζούµπουρ πιθανώς είναι από το τουρ. cümbür (=όλοι µαζί), ένα Σαββάτο βράδυ, ζούµπουρ τάµπουρ καριοφίλι, Νι ζυγιές, οι ζευγάρια, συγκροτήµατα µε ζουρνάδες και νταούλια, κι δικαπέντι φλάµπουρα κι ιννιά ζυγιές νταούλια, Νι , [αρχ. ζυγόν > ζυγός (=διπλός)]. Η, η ηρθούς ρ., πρ. του έρχοµαι, Νι., [ΤΝ. έρχουµι πρ. έρχουν /ήρχουν]. ήρχους ρ., τύπος του έρχοµαι, να έρθεις, Νι. [ΤΝ. έρχουµι, δες και ηρθούς]. ήφιρνισκαµι ρ., φέρναµε, Νι., [ΤΝ. φέρνου, δες και έσπιρνισκαµι]. Θ, θ θάλ(η), η η σπίθα, τα πουρνάρια βγάζουν πουλλές θάλις, Αη., [αρχ. αιθάλη/αίθαλος (=φλόγα που καπνίζει)]. θελά ρ. τύπος του θέλω, θέλω να, κι πόψι θελά κατεβείς στης εκκλησιάς την πόρτα, Λυ , [ΤΝ. θαλά]. θκα σ δικά σου, σαν τα θκα σ τα µαύρα µάτια δεν αλόγιασα Νι , [ΤΝ. θκος]. θρασκιάς, ο ο βόρειος άνεµος, ο αναιδής, ο θρασύς άνθρωπος, Αη. θυµίσµατος (χορός) χορός δεισιδαιµονίας, (7 ζευγάρια χορεύουν το χορό του θυµίσµατος και κάνουν 7 γύρους, από 7 βρύσες παίρνουν νερό για το βλαµµένο, Τρι., Λ.Β.).

9 Λεξιλόγιο της Βισαλτίας 9 Ι, ι ιλαλάχ ένας είναι ο Θεός, φτάνει πια, Μια τουρκοπούλα στο τζιαµί -γιαρ, γιαρ αµάντο ιλαλάχ φωνάζει, Σι , [τουρ. illallah]. ιλιέ µε, µαζί µε, έλα, έλα, φίλε, µι ντ ιλιέ να σε πω δυο λόγια κρυφούτσικα, Λυ , [τουρ. ile]. ιν-καλή, ιν-καλό η συλλαβή ιν-, χωρίς να είναι στοιχείο της ιδιωµ. γλώσσας, λέγεται στα τραγούδια, αλλά προφέρεται και στους στίχους, ξικίνησι κι πήγινι στην ιν-καλή τ να πάει, Νι ισαρµαεύισι ρ., σε ελ. µετ. σηµ. έρχεσαι σε µας, συ, Μπούλα µ, δεν ρουµεύισι κι δεν ισαρµαεύισι, Νι , **[τουρ. sarmak(= παραδέχοµαι, υιοθετώ, κλπ.) + ελλην. κατ. -εύοµαι > σαρµαεύουµι > ισαρµαεύουµι]. ιστρανάκια, τα αγορασµένα, άσπρα ιστρανάκια έπλυνε και µαύρα εφορούσε, Βέ , [τουρ. iştira (= αγορά)]. ιστρατιά, η δρόµος, στράτα, ανάµισα στην ιστρατιά δυο δέντρα φυτιµένα, Νι , [ΤΝ. στράτα]. ισχράµ παραδώσου, ισχράµ, ωρέ Μητρούση, ετούτη τη στιγµή, Νι , **[τουρ. ıska (=αποτυχία) + ram(= δαµάζω)].

10 10 Νίκος Λ. Πασχαλούδης Κ, κ καβαλάρια, τα οριζόντια ξύλα της στέγης, που συνδέουν τους παπάδες στην κορυφή τους. κάηκιουσα, -σι κάκιωσα, -σε, κι γω ο νιος του κάηκιουσα, πήγα στη µάνα µου κλαίµινους, Νι , [αρχ. κακός > κακιώνω]. καθόντα χρησ. ως επιρρ. µετοχή, καθισµένος, καθόντα τρών, καθόντα πίν, καθόντα τραγουδούσαν, Αη , [ΤΝ. καθόντας]. καϊλιάς, ο χορταρικό µε άσπρα λουλούδια σαν χωνάκια, δω του Στέργιου µ, κει του Στέργιου µ, Στέργιους κατ απ τουν καϊλιά, ΑΠ καλάµιζι ρ., τύλιγε το στηµόνι στα καλάµια, µασούριζι, καλάµιζι κι βιργουκαλαµίζει, Νι , [ΤΝ. καλαµίζου]. καλαµπόκι του φιδιού το κ. φιδόχορτο. καλεστάρηδες, οι αυτοί που πηγαίνουν τα καλέσµατα του γάµου. καλισταροί, οι οι καλεστάρηδες/οι καλιστάδες. καπνατζίθκα, τα (ρούχα) του καπνού, τα καπνατζήδικα, [ΤΝ. καπνατζής]. καπνόπανα, τα τα πανιά για το σκέπασµα του καπνού. καρκιλιάζου ρ., χτυπώ την καρκέλα της εξώπορτας, την πόρτα εκαρκέλιαζαν, την πόρτα καρκιλιάζουν, Νι , [ΤΝ. καρκελίζου, καρκέλα]. καρουλάκια, τα είδος συσκευασίας. καρουφυλλούδι, το γαριφαλάκι, θαρρείς δε σι θυµούµι, καρουφυλλούδι µου, Νι , [ΤΝ. καρουφύλλ(ι)]. κασαβέτια, τα στενοχώριες, µον µε βαρούν τα ντέρτια µου τ αντρού µ τα κασαβέτια, ΝΚ , [τουρ. kasavet]. κασίδα, η το παιχν. µουντζούρης, Νι., [κ. κασίδα]. καταής επίρρ. καταγής, απ τα µαλλιά τον πιάσανε και καταής τον βάζουν, Σι , [ΤΝ. καταή]. καταλείς µε ρ., τύπος του καταλύω, αν είσαι Τούρκος φάγε µε, Οβραίος καταλείς µε, Αη , [κ. καταλύω]. καταπάτσι του ρ., κέρδισέ το, σύρι γύριψί του, µάνα µ, καταπάτσι του, Νι , [ΤΝ. καταπατάου]. κατασάρκ(ι), το η φανέλα, Νι., [κ. πρόθ. κατά + κ. σάρκα]. κατέλυσέ µε ρ., φάγε µε, αν είσι ξένους φάι µι, σκύλους κατέλυσέ µε, Αη , [κ. καταλύω]. κάτσι ρ., αορ. του κάθοµαι, έκατσε, κάτσι στου δρόµου και λαλεί, Νι , [ΤΝ. κάθουµι]. Κατσιώτισσα, η δηλώνει καταγωγή, άγνωστη όµως για τις γυναίκες που τραγούδησαν, µια κόρη µια Κατσιώτισσα κι µια Κατσιουτουπούλα, Νι , [Σε νταρνάκικο δηµοτικό τραγούδι, (δες Σερραϊκά Ανάλεκτα , σελ. 237, άρθρο της Έ. Παπαδηµητρίου), υπάρχει ο στίχος «µια κόρη µια Καρσιώτισσα κι µια Καρσιωτοπούλα», που οδηγεί στο χωριό της Ηπείρου Καρίτσα, οπότε το σχήµα είναι, Καρίτσα > Καριτσιώτισσα > Καρτσιώτισσα > Κατσιώτισσα].

11 Λεξιλόγιο της Βισαλτίας 11 καψόλαδο, το το έκαναν ρίχνοντας µέσα σε λάδι φαγητού το χυµό που είχαν οι κηκίδες της φτελιάς, και το χρησιµοποιούσαν για φάρµακο, σε κοψίµατα από δρεπάνι, τσεκούρι ή µαχαίρι. κεφαλάρ(ι), το το κεντρικό µέρος της ρόδας του κάρου, που γινόταν κυρίως από πουρναρίσιου ξύλου, πάνω στο οποίο στηρίζονταν τα παρµάκια και η πουρειά η µπορντούρα στα υφαντά κιλίµια και σινδόνια. κιουµέρ(ι), το δερµάτινο πορτοφόλι. κλαίµινους, ο κλαµένος, κι γω ο νιος του κάηκιουσα, πήγα στη µάνα µου κλαίµινους, Νι [ΤΝ. κλαίου]. κλούτσα, η η γκλίτσα του βοσκού, η., [ΤΝ. κλούτσα]. κλωντήρ(ι), το, το µπουκάλι γεµάτο µε κρασί σκεπασµένο µε ένα γαρίφαλο, που το είχαν µαζί µε τα δώρα που πήγαιναν στις ουκνές, Νι., [µσν. κρυωτήριον > κροντήρι (=πήλινο αγγείο νερού) και ρ>λ, δες και κρουντήρ(ι)]. κνούδα, η λίγη τεµπελιά, µικρή κνια, Αη., [ΤΝ. κνια]. κολ βαπόρι, το περίπολος στη θάλασσα, να και το κολ βαπόρι που βγαίν(ει) από µπροστά, Ίβ , [τουρκ. kol (= περίπολος) + κ. βαπόρι]. κόνιψαν ρ., τύπος του κ. κονεύω, κάθησαν στα κλαδιά, σαν κόνιψαν κι οι πέρδικις βάψαν κι τα νυχούδια τ ς, Νι , [τουρ. konak > κονάκι]. κονούστιβε ρ., σύχναζε, συναναστρεφόταν, µε την τουρκιά κονούστιβε και µε τ ς Αρβανιτάδες ΑΠ , [δες κουνούστιζε]. κονούστιβε/ κουνούστιζε ρ., σύχναζε, συναναστρεφόταν, µε την τουρκιά κονούστιβε και µε τ ς Αρβανιτάδες, ΑΠ , µε την Τουρκιά, αχ, µε την Τουρκιά κουνούστιζε, Βέργη, 292.1, [τουρ. konuş (= εγκαθίσταµαι προσωρινά)]. κορόνες, οι σχέδια στην ύφανση. κοσκινάδια, τα δώρα στο γάµο, [ΤΝ. κουσκνάδια]. κοσκινάρα, η συσκευή για να αποµακρύνουν από τα καρδίτσια του βαµβακιού τα ξερά φύλλα του φυτού. κουκουµάφκα, η κουκουβάγια, η. [ΤΝ. κουκουβάια]. κουµπάκα φιδίσια, η το κ. φιδόχορτο. κουµπανιές, οι σωροί, κάµνει τα χιόνια κουµπανιές χαλάζι πιτρουµένου, Νι , [ΤΝ. κούπους]. κούµπιλα, τα τα δώρα που έδιναν στα παιδιά όταν έλεγαν τα κάλαντα, κι κόσµους κι τα κούµπιλα κι ο βασιλιάς ατός του, Λυ , [λατ. cubilis (= το δώρο)]. κουνόµσα οικονόµησα, [ΤΝ. κουνουµάου]. κουριαστής, ο το µεγάλο πριόνι για δυο άτοµα, ο καταρράκτης της Νιγρίτας, Αη. κουριλούσις, οι οι κουρελούδες. κουρµούδ(ι), το κορµάκι, τίνους κουρµούδ(ι) τουν παραστέκ(ει) κι του δικό µου λιώνει, Νι , [κ. κορµί + ΤΝ. κατ. -ούδ(ι)]. κουρτουλούσ(ι), το σωτηρία, άλαντα ντουσ(ι)µάν(η), άλαντα πισ(ι)µάν(η), κουρτουλούσ(ι) µπανά, ΑΠ , [τουρ. kurtuluş]. κουτάζ(ι), το το χοντρό σπυρί από το στάρι. Τα χοντρά στάχυα, τα πιο δυναµωµένα, που δεν αλωνίζονταν µε τη δοκάνη καλά, τα µάζευαν από κάθε αλώνισµα και στο τέλος όλα µαζί τα πατούσαν µε την πέτρα, τον ειδικό πέτρινο κύλινδρο για τα

12 12 Νίκος Λ. Πασχαλούδης αλώνια. Τα σπυριά που µάζευαν από αυτήν τη διαδικασία, επειδή ήταν τα πιο καλά, τα κρατούσαν για σπόρο, Αη. κουτουλούκ(ι), το θέση κυνηγού ψηλά. κουτσ(ι)λάδις, οι βρισιά στο Αηδονοχώρι, [ΤΝ. κουτσιλιά]. κουψόχρουνους, ο αναφέρεται σε κακό µήνα, όπως η κοψοχρονιά σε κακή χρονιά. [Τε. κόβω + χρόνος]. κράξιµο στην ψυχή έβαζε η θεραπεύτρια το αφτί της στο στήθος του αρρώστου, έλεγε κάποια λόγια που δεν τα ξέρουµε, και τον καλούσε για την άλλη µέρα τρεις φορές πήγαινε ο άρρωστος στη θεραπεύτρια και γλίτωνε από τις φοβίες του. κρασί πατατράβα 393. κρασί δηλαδή που γινόταν από µούστο που τράβηξαν αµέσως µετά το πάτηµα των σταφυλιών, όπως η ρετσίνα. κρουντήρ(ι), το ποτήρι, η., [µσν. κρυωτήριον(=εκείνο που κρυώνει το νερό) > κροντήρι, δες και κλωντήρ(ι)]. Κρουσουβνούδια, τα παιδιά από τα Νέα Κερδύλλια, τρια Κρουσουβνούδια πιάσανε, πάισαν να τα κρεµάσουν, Αη , [ΤΝ. Κρούσουβου, το παλιό όνοµα των Νέων Κερδυλλίων]. κρυβούµι, θα ρ., θα κρυφτούµε, η., [ΤΝ. κρύβου].

13 Λεξιλόγιο της Βισαλτίας 13 Λ, λ λάβανο, το λίβανο, παράδεισο και λάβανο και καθαρή ψυχούλα. Ά , **[συµφ. των λ. λίβανον και αρχ. λάδανον/λάβδανον]. λάινα, τα οι καρποί της αγριοτριανταφυλλιάς, οι µπαµπουρόκις της Τερπνής, Νι. λαντζαρί σταφύλι, το ό,τι το ραντζαλί σταφύλι, κάνει σταφύλι λαντζαρί και το κρασί µοσχάτο, Σι , **[ραντζαλί, και αντιµετάθεση των «ρ», «λ»]. λαφουµίσια, τα τα ελαφάκια, βλέπου τα λάφια να βουσκούν µαζί µε λαφουµίσια, Νι λαχτιντούδι, το το µικρό ζώο που θηλάζει, να ξυπνάει σα λαχτιντούδι, Νι , [λατ. lax, lactis > lactendus]. λε, λέι επιφ., αντίστοιχο του «βρε», ε ρε, πο χ(ει) ασηµένιον, µα λέι µα, αργαλειό και φιλντισένιο χτένι, Σι ληµνιόνας, ο ποικιλία σταφυλιού. λιανόραµµο, το ραµµένο µε λεπτή κλωστή, φουστάνι µου λιανόραµµο και πυκνοτσατισµένο, Αη , [λιανός (=λεπτός) + ράµµα]. λιανουπιρπατσιά, η περπατησιά µε µικρά και χαριτωµένα βήµατα, η τρίτη η µικρότερη στη λιανουπιρπατσιά της, Νι , [κ. λιανός + ΤΝ. πιρπατσιά]. λιανοφάσουλα, τα τα λιανοφάσλα. λιβέντρα, η λεβέντισσα, άσπρη κι φουρισιά σου, λιβέντρα µου, Νι , [ιταλ. leventi > λεβέντης]. λιλίτσι, το στεφάνι στολισµένο µε λουλούδια, το στεφάνι του γάµου, το λουλούδι που βάζουν στο πέτο του γαµπρού, ΝΙ., άντρι λιλίτσι δροσερό και νιο στεφανωµένο, Βέ., η , [λιλί + ΤΝ. κατ. -ίτσ(ι)]. λιον καλό, παίρνου τη στράτα του στρατί του λιον του µουνουπάτι, Νι , **[αρχ. (ρα)ον > (ριόν > ωργιόν > γιον > λιον, µε γ > λ, δες και Ετυµ. Λεξικό του Ανδριώτη στα λήµµατα (ριά, *ριος]. λιουφκάδια, τα τα λιφκάδια. λιχνά, τα τα λερωµένα από το στόµα, όπως πετσέτες κλπ., ξένις πλένουν τα ρούχα µου ξένις κι τα λιχνά µου, Χο , [αρχ. λιχνάζων (= ο περιλείχων το στόµα)]. λιχνέ αγαπητέ, γλυκέ, γιατί Χριστέ µ, γιατί λιχνέ µ, στουν κόσµου σταυρουµένους, Λυ , [µτγν. λιχνεύω (= επιθυµώ πάρα πολύ)]. λόγιασα συλλογίστηκα, χρόνουν έχ(ει) που δεν την είδα, δεν τη λόγιασα, Νι , [κ. λογιάζω]. λόθρες, οι τα καρφιά του πέταλου, βάνει ασηµένια πέταλα µαλαµατένες λόθρες. Τρ στο τοπικό ιδίωµα οι λότρες/λότρις, ενικός η λότρα, ήταν πλαϊνά στηρίγµατα στην κάσα του κάρου, που έµοιαζαν µε σκάλες, και είχαν τα «σκαλοπάτια» τους να προεξέχουν από τη µια πλευρά, σαν µεγάλα καρφιά η χρήση τους έδινε µεγαλύτερες διαστάσεις στο κάρο και εξασφάλιζε καλύτερη και ασφαλέστερη φόρτωση για δεµάτια σιτηρών, χόρτου κλπ., [ΤΝ. λότρα > λότρες > λόθρες, µε τ > θ].

14 14 Νίκος Λ. Πασχαλούδης λόιασαµι λογιάσαµε, σκεφτήκαµε, ιµείς, κυρά µ, τουν είδαµι, ιµείς τουν λόιασαµι, Νι , [κ. λογιάζω]. λούλανις ρ., τρέλανες, βάψι κι του δικό µου, συ µι λούλανις, Νι , [κ. λωλαίνω, δες ΤΝ. λουλαµάρα]. λούρτουσα την προίκα κρέµασα όρθια την προίκα, ετοίµασα την προίκα µου για το γάµο, ιγώ την προίκα µ τ λούρτουσα κι του νταρό µ κουνόµσα, Νι , [ΤΝ. αλόρτους (= ολόρθος, όρθιος), επειδή πριν από το γάµο άπλωναν την προίκα για να την επιδείξουν και τα µεγάλα κοµµάτια, όπως τα κιλίµια, τα κρεµούσαν όρθια πάνω σε ψηλά έπιπλα ή σε σχοινιά]. λουχιά, η αυτή που παραφυλάει, βρίσκει µια όχιντρα λουχιά πιάνει τη µαγειρεύει, Νι , [αρχ. λοχάω (= ενεδρεύω, παραφυλάω)]. λυµαίνουν ρ., ξεπλένουν, ξένις να πλέν τα ρούχα µου ξένις να τα λυµαίνουν, Χο , [αρχ. το λύµα( = το νερό που χρησιµεύει στο νίψιµο, το νερό που βγαίνει από τα ρούχα όταν τα ξεπλένουν, το ξέπλυµα)]. λυσίδ(ι), το δέσµη από κλωστές στο ίδιασµα του στηµονιού.

15 Λεξιλόγιο της Βισαλτίας 15 Μ, µ µαγγασµένο, -νισµένο (βαµβάκι) το βαµβάκι χωρίς το βαµβακόσπορο, όπως το έδινε το εκκοκκιστήριο. µαγιάστρισσα, η µάγισσα, ν αρραβουνιαστεί µι της χήρας τον υγιό κι µε της µαγιάστρισσας, Νι µακατλίκ(ι), το είδος υφαντού, Νι., [ΤΝ. µακάτ(ι), + -λίκ(ι)]. µακαρόνια, τα οι γιουφκάδις. µακριάς µακριά, δεν θέλω νύφ(η) από µακριάς, ΑΠ µαλάκια, τα τα βουβαλάκια. µαλαµατένες λόθρες τα µαλαµατένια καρφιά στα πέταλα. µαµάρας, ο κοντός, Νι., [αρχ. µαµηρά/µαµιρά/µαµιράς= ρίζιον τ, πόας -στί]. µάνα για το ξίδι η µαγιά. µαραντό, το αµάραντο, τα λουλούδια τ ς τα πουτούσι κι του βασλικό τ ς κι του µαραντό τ ς, Νι µαρούδα, η το έντοµο λαµπρίτσα, η πασχαλούδα. µαρτινιά, η τουφεκιά, ένας Τουρκαρβανίτης τραβάει µια µαρτινιά, Ίβ , [τουρκ. martin (= τουφέκι)]. µατάλλαζι ξανάλλαζε, αντικαθιστούσε, κι πάλι την µατάλαζι µι την µαλαµατένια, Νι , [ΤΝ µατα- + κ. αλλάζω]. µένιασι ρ., µήνυσε, έστειλε µήνυµα, ν ακούς κι τι σι µένιασι αρραβουνιαστικός σου, Νι , [ΤΝ. µηνώ]. µεσιάρηδες, οι συνεταίροι στην παραγωγή καπνού, [ΤΝ. µισιάρς]. µι ντ ιλιέ µε εµένα, όπως στο ιδιωµ. «µι τιµένα», τρέµει το χιράκι µι ντ ιλιέ πούθι να σε πιάσω θαλά καώ, Λυ ,, [δες ιλιέ, τ > ντ ]. µι τιποιόναν µε ποιον, µι τιποιόναν για, µι τιποιόναν για; Νι , [ΤΝ. τι-, µι τιµένα]. µιλάεις ρ., µιλάς, νυφούδα µ, τι µας µάνισες κι πλια δεν µας µιλάεις; Νι , [ΤΝ. ουµιλάου]. µιλάεις ασυναίρετος τύπος του µιλώ, σώπασι Γιάννη µην µιλάς πρόσιξι τι µιλάεις, Νι , [ΤΝ. µιλάου]. µιρτζιάνια, τα στολίδια από κοράλλια, να λάµπουν τα µιρτζιάνια σου στουν άσπρου του λιµό σου, Νι , [τουρ. mercan (=κοράλλι)]. µιτζίκια, τα εννοεί µιτζίτια που ήταν τουρ. νοµίσµατα, τρία µιτζίκια κουστούµ(ι) - µπρε Στέργιου µ - πάππους αγόρασι, ΑΠ , [ΤΝ. µιτζίτια-νοµίσµατα (< τουρ. mecit) µιτζίκια-κεντηµένα τελειώµατα σε κεντήµατα (< τουρ. menzil)]. µνέσκ(ει) ρ., τύπος του µένω, παραµένει, η. [ΤΝ. µένου/ µνήσκου]. µουνουσκέπ(η), η η ποδιά, Αη., [κ. µουνί + σκέπη]. µουραφιτιά, η τέχνη, επινόηση, Αη., [ΤΝ. µαραφέτ(ι)]. µουριάβα, η ο αργός, ο τεµπέλης, Αη., **[ ες ΤΝ. µόλιαβους, µε λ > ρ]. µουστόπτα, η η µουσταλευριά.

16 16 Νίκος Λ. Πασχαλούδης µπαλαµπάνι, το το σήµαντρο, µου φάνηκε πως άκουσα χτυπάει το µπαλαµπάνι, ΑΠ , [τουρ. balaban (= γιγαντόσωµος)]. Μπαλουµπασιά, η η Μονεµβασιά, Λουλούδι της Μπαλουµπασιάς και κάστρο της Λαµίας Κα , [τουρ. malum (= γνωστός, αληθής) + µπασιά < κ. εµπασιά ]. µπανά εγώ, άλαντα πισ(ι)µάν(η), κουρτουλούσ(ι) µπανά. ΑΠ , [τουρ. bana/ben]. µπαράκ(ι), το το κοντό και µπουστακλίθκου κυνηγόσκυλο, Σι. µπασιά, η πέρασµα, [µσν. -µβασία > κ. εµπασιά]. µπιλµπίδια, τα µπιχλιµπίδια, µπιµπλιά (=στραγάλια), τουν πήρι τουν ξιγέλασι µπιλ- µπίδια να τουν δώσει, Νι , [τουρ. leblebi]. µπίνµπασης, ο ταγµατάρχης, πανάθιµα τουν µπίνµπαση, το πρώτο παλικάρι, Κα , [τουρ. binbaşı]. µπιρατουµένις, οι αµπαρωµένες, βρίσκου τις πόρτις σφαλιστές βαριά µπιρατου- µένις, Νι , [ΤΝ. πιρατώνου]. µπιτ τίποτε, Αη. [ΤΝ. ντιπ]. µπίτσαν τέλειωσαν. µπλουγκουρόπιτρις, οι οι πέτρες του χειρόµυλου, µε τις ποίες άλεθαν το σιτάρι και έκαναν το µπλουγκούρ(ι), τα χειρόµπλα, Νι., [ΤΝ. µπλουγκούρ(ι) + κ. πέτρα]. Μπουγκλίστρα, η Τοπωνύµιο Αη., **[αρχ. βους + ΤΝ. γκλίστρα > βουγκλίστρα > µπουγκλίστρα (τα βόδια δεν γκλιούντι, όµως γλιστρούν δες και γαδρουγκλίστρα]. µπούιουρ επιφ., ένα πουλί καµπίσιου, µπούιουρ µπούιουρ µας, Νι , **[τουρ. buyur-mak (= διατάζω, προστάζω, παραγγέλλω), buyurma (= διαταγή, προσταγή, έντολή)]. µπουµπλάδις, οι αυτοί που συνήθιζαν να τρώνε κόλλυβα, µπουµπόλια, Αη., [ΤΝ. µπουµπόλια]. µπουρτζιάκ(ι), το φυτό που ο σπόρος του µοιάζει µε φακή, σαν το βίκο, που το έβραζαν για ζωοτροφή, Αη., [τουρ. burcak(= βίκος, λαθούρι)]. µπράτµι σου φίλο σου, κάνε τον άντρα µου µπράτµι σου, την πιθερά µου µάνα, Σι. 65.2, [ΤΝ. µπράτιµους]. µπρατοί, οι οι φίλοι, οι σύντροφοι, και να σφυρίξω κλέφτικα να µαζευτούν µπρατοί µου, Ίβ , [ΤΝ. µπράτιµους]. µπρούτσος, ο τράγος, η., [ΤΝ. πούρτσιους **µπούρτσιους > µπρούτσιους].

17 Λεξιλόγιο της Βισαλτίας 17 Ν, ν νήµατα, τα δίχτυα για φόρτωµα άχυρου σε ζώο µε σαµάρι. νιαµάτζαν έκαναν νιάµατα, [ΤΝ. νιαµατίζου]. νιβατή, η ότι είναι σήµερα η βασιλόπιτα, γλυκόψωµο στο οποίο έβαζαν το νόµισµα τις παραµονές των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς, Σι. [κ. ανεβατή, ίσως γιατί ανέβαινε-φούσκωνε µε το ψήσιµο]. νίσκια, τα ο ίσκιος, γραµµατικός µας πλάγιασι κατ π τα δασιά τα νίσκια, η , [τον ίσκιο > (το νίσκιο) > τα νίσκια]. νίτικο, το ποικιλία του βαµπακιού που καλλιεργούσαν παλιότερα, αλλ. το ντόπιο. νταϊανός, ο αργόσυρτος χορός, αλλ. ο τσιαρπισνός (χορός), Αη., το σιργιάν(ι) της Νιγρίτας, [τουρ. dayan/mak (= ακουµπώ, αντέχω, διαρκώ), δες ΤΝ. νταϊαντάου]. νταπιτάδις, οι οι πιστοί, να φαρµακώσει τους εχτρούς τους Τούρκους νταπιτάδις, Νι , [τουρ. tapı(= είδωλο), tapınç(=λατρεία)]. νταρί(ει)σς ρ., τύπος του νταρίζου, να δωρίσεις, πρώτα τ αδέρφια σ να νταρί(ει)σς κι ύστιρα τ αντραδέρφια σ, η , [ΤΝ. νταρίζου]. ντάρισµα, το το δώρισµα, [ΤΝ. ντάρσµα]. νταρός, ο το δώρο της νύφης στο γάµο, [ΤΝ. νταρό]. ντας, όταν, ντας ήµαν νιος και λεύθερος, ντας ήµαν παλικάρι, Κα , [ΤΝ. όντας]. ντεγκτσής, -τσήδες ο στοιβαδόρος καπνεργάτης, [ΤΝ ντιγκτσής]. ντελµπέρι χρησ. ως γύρισµα στα δηµοτικά τραγούδια, κείν του πιδούδ(ι) απ το κανις, ντελµπέρι µ, ΑΠ , **[τουρ. dilber (=γοητευτικός, γοητεία, ωραία γυναίκα, ερωµένη)]. ντούλµουµα, το το αποτέλεσµα του ντουλµώνου. ντιουλµπέρικου, το γοητευτικό, όµορφο, Φισούδι µου ντιουλµπέρικου κι άλικου βαµµένου, Νι , [ντελµπέρι]. ντουσ(ι)µάνους, ο εχθρός, άλαντα ντουσ(ι)µάν(η), άλαντα πισ(ι)µάν(η), ΑΠ , [ΤΝ. ντουσµάνους]. ντραγκανίζει (η πόρτα) ρ., βροντά (η πόρτα), πόρτα ντραγκανίζει Βάιους έρχιτι, Νι , [ΤΝ. ηχοπ. λ.]. νυφοστόλ(ι), το το µέρος του σπιτιού όπου στολίζεται η νύφη, Νι., [κ. νύφη + στολίζω].

18 18 Νίκος Λ. Πασχαλούδης Ξ, ξ ξα φλουριά, τα χρυσά φλουριά, πήραµε πού τουν αφέντη µας ένα φούρνου ψωµί, χίλια ξα φλουριά σιώντι, Λυ , [ΤΝ. ξάφια]. ξέσυρι ρ., σύρε, τράβα, παπά µου, ξέσυρι τα στέφανα κι ρίξτα παν στου νούνου, Νι. 30.0, [ΤΝ. ξισέρνου]. ξεφούντιασµα, το στην καλλιέργεια του καπνού, η ενέργεια του ξιφουντιάζου. ξηρουνιαµάτζαν η ενέργεια του ξηρουνιαµατίζου. ξιαγουράσου, -σ(ει) ρ., εξαγοράσω, -σει, ιγώ είµι άξιους κι ντιλής την κόρ(η) να ξιαγουράσου, Νι , [ΤΝ. ξιαγουρασµός]. ξιαντιρεύου ψάχνω για ίχνη θηράµατος, για ντίρις, Σι, [ΤΝ. ξι- 1 + ντίρα]. ξιάστυψα ρ., ξέστυψα, έχασα τους χυµούς, που σε ελεύθερη απόδοση σηµαίνει για το κορίτσι, «δεν είµαι πλέον παιδί, έγινα γυναίκα», πως ξιάστυψα κι τράνιψα κι έγινα κουπέλα, Νι , [ξε- + στύβω > ξέστυψα]. ξιπλανέψτι ρ., πλανέψτε, σύρτι σεις, καλές κουπέλις, ξιγιλάστι την, ξιπλανέψτι την, Νι , [ΤΝ. ξι- + κ. πλανεύω]. ξισαντάλιασµα, το στην καλλιέργεια του καπνού, η ενέργεια του ξισανταλιάζου. ξόγανο, το άµυαλος, κουτός, κείν τα ξόανα µην τα ακούς = εκείνους τους ανόητους µην τους ακούς, Αη., [αρχ. ξόανον]. όιδι ακριβώς, µια πιρδικούδα αγαπώ όιδι πό δω λουγύρου, Νι , [ΤΝ. όδι, ώδι]. ολάκ(ι), το κατσικάκι, η. όµουνα ρ., ορκιζόµουν, εγώ στουν ήλιου όµουνα ποτέ δε δα τραγουδήσου, Νι , [αρχ. 0µνύω]. Ο, ο ούγκιξι ρ., βόγγηξε, κι µαραζιάρης ούγκιξι κι κόρ(η) βαροστενάζει, Νι , [ΤΝ. ουγγώ]. ουµπλιά, το το ίχνος του ποδιού, η ντίρα Νι., **[αρχ. 1πλ2 > (οπλή > οπλιά > ουµπλιά)]. ουνταλίκ(ι), το το καλλιγραφένιου κιλίµ(ι), που το έστρωναν στο δωµάτιο υποδοχής, Νι., [ΤΝ. ουντάς + -λίκ(ι)].

19 Λεξιλόγιο της Βισαλτίας 19 Π, π παλιάς επίρρ., παλιά, παλιάς µύρζι = µύριζε σαν παλιό, Νι., [ΤΝ., ανθρουπιές /ανθρουπιάς]. πάνα του καπνού πανί για δέσιµο της τσιουτσιούλας του καπνού στο κοφίνι. πάντρεψές µε ρ., πάντρεψέ µε, σε είπα, µάνα µ, µητέρα, πάντρεψές µε, Κα πάνωµα, το η πάνα του καπνού. παπάδες, οι τα κεντρικά κατακόρυφα ξύλα στη στέγη. παπούδες, οι είδος φαγητού, οι τζγιεροσαρµάδες, [ΤΝ. παπούδις]. παρακάµνουν ρ., κεντούν, πλέκουν, κάνουν δουλειές που γινόταν στο νυχτέρι, αφήνου τις συντρόφσις µου στην πόρτα µ παρακάµνουν, Νι , [ΤΝ. παρακαµνιό]. παρανούνες, οι οι γυναίκες συνοδοί του νούνου, [ΤΝ. παρανουναίοι]. παρασταθός, ο πεζούλι της πόρτας, η., [ΤΝ. παραστατός]. παρατραβά(ει)ζς ρ., τύπος του παρατραβώ, παρατραβάς, µπαρµέρη µ τα ξουράφια σου µην τα παρατραβά(ει)ζς, Νι , [κ. παρά + ΤΝ. τραβάου]. παρθένια, τα το αίµα της παρθενίας µετά την πρώτη νύχτα του γάµου. πασταλτζήθκο, το ο χώρος όπου γινόταν το παστάλιασµα του καπνού. πας χον σέρης, ο σε ελ. απ. είναι ο αρχηγός που περνά, που έρχεται, ως να ρθει ο πας χον σέρης για να παραδοθείς, Σι , [< τουρ. pas(=διαβαίνω, περνώ) + o nu (=αυτός) + ser(=αρχηγός) + ελλ. κατ. -ης]. πεικασιάνους, ο αυτός που µπορεί να δώσει ερµηνεία, ο εµπειρογνώµων, Αη., [ΤΝ. απεικουσιάνους]. πέτασι πέταξε. πέτι ρ., πετούσε, πέταγε, πέτι πάπια στου γιαλό κι πέρδικα στουν κάµπου, Νι , [ΤΝ. πιτάου]. πιλουήθκι, πιλουιέτι ρ., απάντησε, απαντά, τύποι του απλουιούµι, κανείς δεν πιλουήθηκι κανείς δεν πιλουιέτι, Νι [ΤΝ. απλουγιούµι, απλουιέµι]. πλάσες/πλάστρες, οι οι πλάσις που έβγαιναν από το νταράκ(ι). πλεξούδα στηµονιού, η το µαζεµένο στηµόνι µετά το ίδιασµα.» κι έπλεκαν την πλεύου ρ., πλέω, κολυµπώ, γω ψαράκι θα γινώ στη θάλασσα θα πλεύου, Νι , [κ. πλέω]. πλιάλιξι ρ., πήγε γρήγορα, πηλάλησε, κι στουν άντρα τ ς πλιάλιξι νερό για να τη δώσει, Νι [ΤΝ. πλαλάου]. πόµνι ρ., απόµεινε, µόν ένα πουλί πόµνι µοναχό, Νι , [ΤΝ. απουµνήσκου]. πόστασα ρ., κουράστηκα, απόστασα, η., [αρχ. φίσταµαι > µσν. ποστέκω > αποσταίνω]. πουγαλιάτι ρ., άντε πηγαίνετε σιγά-σιγά, Σι., [ΤΝ. πουγάλια]. πουρλιάκ(ι) επίρρ. του πήρι πορλιάκ(ι) = βαδίζει γρήγορα, Αη. πουρλιάντις, οι τσιµπεράκια µε κρόσσια και φλουράκια, η. πουρόσκαλα, η σκάλα εισόδου, π τη σκάλα την πουρόσκαλα στον γκιουλ µπαξέ σιβαίνουν, Βέ , [κ. πόρος (= πέρασµα) + κ. σκάλα].

20 20 Νίκος Λ. Πασχαλούδης πουτούσι ρ., πότιζε, τα λουλούδια τ ς τα πουτούσι, Νι , [ΤΝ. πουτίζου]. πρασκαλνώ ρ. εκσφενδονίζω, η. πρέσες, οι µηχανήµατα που λειτούργησαν κοντά στις πατόζες και συµπίεζαν το άχυρο σε δέµατα. προβουιδώ ρ., προβοδίζω, απ τη ιφτέρα ως την Τρίτη πάλι τα προβουιδώ, Νι , [ΤΝ. προυβουδάου]. προζύµια,. τα διαδικασία για το ζύµωµα του γάµου, [ΤΝ. προυζύµ(ι)]. προζυµώτρα, η η ζυµώτρα του γάµου. πρόιµα, το πρόγευµα, πρωί, ιγώ πουλύ δεν κάθουµι, π του πρόιµα ως του γιόµα, Νι , [αρχ. πρόγευµα]. πρόµη επίρρ. πριν ακόµη, πρόµη ξ(ι)φέξ(ει) στ ν ανατολή είχε χαράξ(ει) στην Πόλη, Αη , [κ. πρ(ιν ακ)όµη ξεφέξει > πρόµη ξ(ι)φέξ(ει)]. προς ώρας τώρα, αυτήν τη στιγµή, προς ώρας δεν είνι δω. Σι. προυέψ (εις), να να προγευµατίσεις, κάτσι, αφέντη µ, να προυέψ (εις) κι όπου είνι θα έρτει, Νι , [αρχ. προγεύοµαι]. προυµή προτού, Νι., Αη., [δες πρόµη]. πυκνοτσατισµένο, το πυκνοραµµένο, φουστάνι µου λιανόραµµο και πυκνοτσατισµένο, Αη , [κ. πυκνός + τουρ. çatişmak (= ταιριάζω)].

21 Λεξιλόγιο της Βισαλτίας 21 Ρ, ρ ραβουνιάς, ο αρραβώνας, στου ραβουνιά τ ς να χαίρισι στου γάµους τ ς να τ αλλάζεις, η , [κ. αρραβώνας]. ραντζαλί σταφύλι σταφύλι ράντζαλου, κάνει σταφύλια ραντζαλί και το κρασί µοσχάτο, Σι , [ΤΝ. ράντζαλου]. ραχνάδα, η η αραχνιά, να µπαινοβγαίνουν τα πουλιά να παίρνουν τη ραχνάδα, Αη , [κ. αραχνιά]. ρέβι, το το πιστόλι, το ρουβέλ(ι),ρέβι να τους σκοτώσεις τα άτιµα σκυλιά, Σι , [ΤΝ. ρουβέλ(ι)]. ριντάει ρ., ραντίζει, κι βρέχει τη φτιρούδα του ριντάει και την κυρά του, Λυ , [αρχ. 4αντίζω > 4αίνω πρκ. πληθ. 5ρανται]. ροδότσιοφλο, το ροδοπέταλο, κι ένα καυκί ροδότσιοφλο να πιει να ξαγρυπνήσει, Λυ , [κ. ρόδο + ΤΝ. τσέφλ(ι)]. ροϊάστηκα ρ., πήγα υπάλληλος µε µισθό, ρογιάστηκα, και πάισα και ροϊάστηκα σε µια χήρα Βουργάρα, Βέ , [λατ. roga > κ. ρογεύω]. ρουβίδια, τα ρεβίθια, η., [ΤΝ. ρουβίθ(ι), και θ>δ]. ρουµ ελληνικό, γραµµατικός κοιµήθηκε πάν σ ένα ρουµ πηγάδ(ι), Νι , [τουρ. Rum (= οι Ρωµιοί, οι Έλληνες)]. ρουµεύισι ρ., γίνεσαι Ρωµιός, συ, Μπούλα µ, δεν ρουµεύισι κι δεν ισαρµαεύισι, Νι , [δες ρουµ]. ρουτά(ει)ζς ρ., ρωτάς, κι όσοι διαβάτις κι αν πιρνούν όλους δα τους ρουτά(ει)ζς, Νι , [ΤΝ. ρουτάου]. ρουτή(ει)σς ρ., ρωτήσεις, νερό να µη τη δώσεις, µο να τη ρουτή(ει)σς, Νι , [ΤΝ. ρουτάου].

22 22 Νίκος Λ. Πασχαλούδης Σ, σ σαλαβάτι, το το «πιστεύω» του Ισλάµ, στο τρ. σηµ. το µουρµουρητό από τις προσευχές, πο χουν Ιβραίοι την Πασκαλιά, έχουν του σαλαβάτι, Νι , [τουρ. salavat]. σαµολαδόµυλοι, σαµόµυλοι, οι οι µύλοι που έβγαζαν σαµόλαδο. σαράµπασης, ο ο ξανθοκέφαλος,, έχου κι τουν σαράµπαση µι τις ιννιά αλσίδις, Νι , [δες σαρίµπασης]. σαριµπαλάκης, ο υποκ. του σαρίµπαλη, σήκω, σαριµπαλάκη µου, σήκω να πας στη χώρα, Βέ σαρίµπαλης, ο ο σαρίµπασης, αγάπα(ι) το σαρίµπαλη άντρα για να τον πάρει, Βέ σαριµπασάκης, ο υποκ. του σαρίµπαση, σήκου, σαριµπασάκη µου, σήκου να πας στη χώρα, Νι σαρίµπασης, ο κοκκινοµάλλης, αγάπα(ε) το σαρίµπαση άντρα για να τον πάρει, Νι , [ΤΝ. σαρής + baş(= κεφάλι)]. Σατιώτις, οι οι Σαϊτιώτες, µι τους Σατιώτις µάλουνι κι µι τ ς Σατιώτ(οι) µαλώνει, Χο , [Σαϊτά = το παλιό όνοµα του χωριού Λαγκάδι]. σαχίν(ι),το είδος γερακιού, το σαΐνι, Milvus milvus, Νι., [ΤΝ. σιαΐν(ι)]. σβερκόπιασµα, το αλλιώς το αδραχτίτσ(ι). σέβι µ αγάπη µου, στο γιαλό, σέβι µ αµάν αµάν, στο γιαλό γιαλό πετούσε, Σι. 4.4, [τουρ. sevi/sevim]. σένιους/σεντς, ο χαρούµενος, σένιους κίνησι στου ζευγάρ(ι), Νι , σεντς κίντσι στου ζιβγάρ(ι) να πάει, Νι , [τουρ. şen]. σέντικνου, του τον κουµπάρο, ταΐζουν κι του σέντικνου µέλι µι του καρύδι. Νι , [µσν. σύντεκνος]. σέπητι ρ., σαπίζει, σήπεται, σι στέλνου µήλου σέπητι κυδώνι µαραγκιάζει, Χο , [αρχ. σήποµαι]. σέρης, ο αρχηγός, ως να ρθει ο πας χον σέρης για να παραδοθείς, Σι , [δες πας χον σέρης]. σέρνουν ρ., διαδίδουν, κι όσοι στρατιώτις κι αν πιρνούν όλνοι του θάµα σέρνουν, Νι , [κ. σέρνω]. σια µέσα, σιαµές προς τα µέσα, πήγα σιαµές στην Πόλη, σια µέσα στα νησιά, Κα , [ΤΝ. σιαµέσα]. σιµιγιαρέ σε ελ. µετ., ευκαιρία να ακούσω τους συντρόφους µου, Πα. Πα , [τουρ. semi (=ακούω µε προσοχή, ακροώµαι) + yaren(=φίλος, σύντροφος)]. σινιάζω ρ., κουνώ πέρα δώθε όπως στο κοσκίνισµα, σκουντώ, πάω και τη σινιάζω, Βάσω µου, Βάσω µου να της φωνάζω, ΑΠ , [αρχ. σινιάζω (= κοσκινίζω)]. σιώντι ρ., κουνιούνται, σείονται.χίλια ξα φλουριά σιώντι, Λυ , [κ. σείω]. σκαµνιώτικο, το το προερχόµενο από το χωριό Σκαµνιές της Ανατ. Θράκης, Πα σηµ. σκαντζηλήθρις, οι σπίθες, η., [ΤΝ. σκαντζαλήθρα].

23 Λεξιλόγιο της Βισαλτίας 23 σκαντζόχοιρου τ αγκάθ(ι)/πουδαρούδ(ι), τ θάµνος που χρησιµοποιειλται ως φάρµακο για τις αιµορροΐδες. σκαφαδουτή, η πιθανώς από παραφθορά της λ. καφασουτή, να ταν κι γης σκαφαδουτή να χι κι παραθύρια, Νι , [ΤΝ. καφάσ(ι)]. σκεντζέρης, ο φαρµακοποιός, το γιατρό και τον σκεντζέρη, πο χ(ει) τα φάρµακα στο χέρι, Κα. 11.0, **[ΤΝ. σπιτσιέρης]. σκµας ρ. τύπος, σκορπάς, µην τα σκµάς = µην τα σκορπάς, Σι., **[ίσως από το αρχ. σηκάζω (= οδηγώ στη µάντρα)]. σκοντάλισε ρ., µπόδισε, σκοντάλισε τουν ήλιου σου κι αργεί να βασιλέψει, Λυ , [κ. σκόνταµα]. σµπορίζεις κουβεντιάζεις, συζητάς, οµιλείς, νυφούδα µ, τι µας µάνισις κι πλια δεν µας σµπορίζεις; Νι , [ΤΝ. σµπουρίζου]. σούκος, ο η λέρα από το µαλλί του πρόβατου, [ΤΝ. σούκου]. σουλούκ(ι), το σερί, αράδα, Αη., [κ. σωλήν (= κυλινδρική θήκη της οποίας ένα κοµµάτι της είναι ευθύ, L.Sc.), + ΤΝ. ουλούκ(ι)]. σούρβα,, τα οι καρποί της σουρβιάς, που µοίραζαν στα παιδιά που έλεγαν τα κάλαντα της πρωτοχρονιάς, σούρβα, σούρβα κόλιντα, Σι., [ΤΝ. σούρµπα]. σουρβίζου ρ., σούρβιζα, -ισα, λέγω τα κάλαντα της πρωτοχρονιάς, Σι., [δες σούρβα]. σουρµπιτάδα, η σβελτάδα, Σι., [κ. σερπετός]. σούρµπιτους, ο γρήγορος, σβέλτος, Σι., [κ. σερπετός]. σπρέγκλα, η το εργαλείο του σκαµαγγά, Νι., [ΤΝ. σπρέγλα]. στάβιασµα, το η δηµιουργία της στάβας, [ΤΝ. σταβιάζου]. στέλνουν το ορθό πρέπει να είναι στένουν(=στήνουν), στέλνουν τα βρόχια στα βουνά, χρυσές βιργίτσις τ ς κάµποι, Νι , [κ. στήνω]. στράνια, τα τα εσώρουχα, στην πόλ(η) χωρίζ(ει) φορέµατα τα έρηµά µου στράνια, Βέ , [βουλ. strana = (πλευρά, πλαγιά)]. στρατιώτις, οι στρατοκόποι, διαβάτες, όσοι στρατιώτις κι αν πιρνούν όλοι καλωσκαµνίζουν, Χο , [αρχ. στρατιώτης]. στρίγα, η φανταστικό ον, φόβητρο των παιδιών, Σι., [αρχ. στρίξ-στριγός (ένα νυχτοπούλι, που ονοµαζόταν έτσι από την οξεία κραυγή του)]. στριγουσκιά, η συκιά στην οποία πίστευαν ότι ζούσε η στρίγα και τα παιδιά δεν πήγαιναν να πάρουν σύκα, Σι., [στρίγα + ΤΝ. σ(υ)κιά]. σ(υ)καµνόφλα, τα τα φύλα της µουριάς. συντρόφ(ι), το το σώβρακο, Νι., [αρχ. σύντροφος > κ. συντρόφι]. συρίκια, τα τα χρυσοκέντητα στολίσµατα στο τσεπκένι/τσιπχέν(ι). σύρτ(η)ς, ο εργαλείο του αλωνισµού. σφόρα, η ο σπάγκος, το κνάπ(ι), Σι. σχιαχτούν, να να σειστούν, αγάλια αγάλια να ρχισι να µη σχιαχτούν τ ανώια, Νι , [κ. σείω]. σχύµµα, το σκύµµα, προσκύνηµα, στο βασιλιά πηγαίνει σχύµµα για να τον κάν(ει), Κα , [ΤΝ. σκύµµα].

24 24 Νίκος Λ. Πασχαλούδης Τ, τ ταβιρνιάζει ρ., προσφέρει γεύµα ή δείπνο, τίνους τραπέζ(ι) τουν ταβιρνιάζ(ει) κι του δικό µ ρηµάζει, Νι , [κ. ταβέρνα]. τάµπουρ πιθανώς είναι ο ταµπουράς, ένα Σαββάτο βράδυ, ζούµπουρ τάµπουρ καριοφίλι, Νι. 41.0, [τουρ. tambur(= ταµπουράς)]. ταριάκ(ι), το διαδικασία συντήρησης των δεµάτων του καπνού, [ΤΝ. ταράκ(ι)]. ταχνό,, το το αυριανό, Σι., [ΤΝ. ταχιά]. τεσλίµ, τεσλίµ(ι) αυτό που δίνεται στο χέρι, αυτό που παραδίνεται, παράδοση, τεσλίµ, µωρέ Μητρούση, ετούτη τη στιγµή, Σι , [ΤΝ. τισλίµ(ι)]. τζιαµπλιακούδ(ι), το το βατραχάκι. τζιάνα µ τζάνεµ, καλέ µου, ψυχή µου, τζιάνα µ, στέλνουν τα βρόχια στα βουνά, Νι , [ΤΝ. τζιάνουµ]. τζιλέπης, ο ζωέµπορος, να φέρεις νύφ(η) απού µακριά τζιλέπη θυγατέρα, Νι , [τουρ. celep]. τίκα-τίκα φωνή για να καλούν τις κότες, Νι. τίνουν ποιον; κουπέλα µ, τίνουν θέλεις τίνουν αγαπάς; Νι , [ΤΝ. τινς, τιντς]. τισλίµι παράδοση, τισλίµι, βρε Μητρούση, δεν παραδίνισι, ΑΠ , [δες τεσλίµ(ι)]. του µπρος το εµπρός µέρος, του µπρος πουδιούδα µ κόντινι (= είµαι έγκυος) τ απίσου όλου τρανεύει, Νι , [κ. εµπρός, µε το φούσκωµα της κοιλιάς κονταίνει η ποδιά]. τράφους, ο αυλάκι, η., [αρχ. τράφος(= τάφρος)]. τρια, τριά τρία, τρια Κρουσουβνούδια πιάσανε, πάισαν να τα κρεµάσουν, Αη , Ανάθεµα που δούλεψε τα τριά τρανά Σαββάτα, Χο , [κ. τρία]. τριώριζαν δούλευαν µε το τριώρ(ι). τριώρισµα η εργασία µε το τριώρ(ι). Τσαµαντάς, ο άγνωστο επώνυµο στο Χουµνικό, µάλλον είναι προσωνύµιο, του κρίµα νά χει ου Τσαµαντάς, µι τουν ντρουβά τα δίνει, Χο Τσανάκαλι, η η πόλη της Τουρκίας Τσανάκαλε, κάτω στου Τσανάκαλι µε σκοτώσανε, Αη τσαπκανές, ο η φασαρία, το πανηγύρι, µτφ. ο πόλεµος, ο τσαπκανές παιδιά τελείωσε, σφαίρα δεν έχει µία. Κα , [βουλ. tsapkanes, τουρ. capkanlı(= ολοζώντανος)]. τσέλα, η µικρό ξύλινο υδροδοχείο, τσότρα, γκρίτσα, γκρίτσα τσέλα, µες στην αγροτσέλα, Χο , [µσν. βουτσίν > βουτσί > βουτσέλα (=βαρέλι) > ** τσέλα, βλαχ. λ.]. τσεπκένι, το η ζακέτα του εύζωνα, [ΤΝ. τσιπκέν(ι)]. τσιαγκλί, το το χλιµπούρ(ι). τσιακ(ι )ρ-µάνα η µητριά, ρουτάει κι την τσιακ(ι )ρ-µάνα τ ς, αυτή θέλει να πλένει, Νι , [δες ΤΝ. τσιακίρκους]. τσιάντ(ι), το είδος κουδουνιού για ζώα, Νι., [τουρ. çan (= καµπάνα)]. τσιαρσί, το η πλατεία του χωριού, βγήκα να σεργιανίσω σ ιβραίικου τσιαρσί, Νι. 41.0, [ΤΝ. τσιαρσί].

25 Λεξιλόγιο της Βισαλτίας 25 τσιατέλ(ι)-πατέλ(ι) τσιάτρα πάτρα, Νι. [ΤΝ.τσιατ-πατ]. τσίνουµα το σταύρουµα του στηµονιού, Νι, [αρχ. τινάσσω >... > µσν. τσιν8]. τσιουβρές, ο ο τσεβρές. τσιουρνούδα, η η µικρή τσιούρνα. τσιπχέν(ι), το δες τσεπκένι. τσµέν(ι), το ότι κάνει µεµβράνη, κάπαρου σαν τσµέν(ι), Αη., **[κ. τσιµέντο]. τσουτσούλκα, η κάνουλα, η., [βουλ. η βρύση που τρέχει]. τυλούσαν ρ., τύλιγαν, στους ουρανούς τα γίδιαζαν στους κάµπους τα τυλούσαν, Λυ , [ΤΝ. τλίγου]. Υ, υ υγιάνου, να ρ., να κάνω καλά / να γίνω καλά, να φέρου κι στουν άρρουστου ίσους κι τουν υγιάνου, Νι , [κ. υγιαίνω]. υπνιάζουµι ρ., παρ. υπνιάζουµαν, νυστάζω, Νι., [αρχ. 9πνος, δες και κ. υπνώνω]. ύσσωπος, ο φαρµακευτικό φυτό ύσσωπος, της οικογένειας Χειλανθών ή Λαµπιατών (Hyisopus L.), που χρησιµοποιείται για πλήθος παθήσεων. Φ, φ φάι ρ., φάγε, σήκω, µαράζι µ, φάι κι πιε, σήκου γκρηµνός κι πέσι, Νι , [ΤΝ. τρώου]. φαναρόπτα, η φανέρωνε στα όνειρα των κοριτσιών τούς µέλλοντες συζύγους τους, [ΤΝ. φανιρόπτα]. φίση, η φθίση, φυµατίωση, γιατί βαριά τον χτύπησε η άτιµη η φίση, ΑΠ , [κ. φθίση]. φονιάς, ο το χόρτο Αγριµονία η ευπατορία, [ΤΝ. φουνιάς]. φτήναν αυτήν, να ρθει και κείν(η) που θέλεις φτήναν π αγαπάς, η [ΤΝ. φτος, φτην, φτο].

26 26 Νίκος Λ. Πασχαλούδης Χ, χ χαλαΐτσα, η υπηρέτρια, κι τώρα πώς κατάντησα στουν κόσµου χαλαΐτσα, Νι , [τουρ. halayik]. χάλιψ την ρ., ζήτησέ την, κι αν δε στη δώσουν πάλι σύρι χάλιψ την, Ση , [ΤΝ. χαλεύου]. χαν(ι )µισσα, η χανούµισσα, κυρία, κλαίει και µια χαν(ι )µισσα, κλαίει για τον υγιό της, ΑΠ , [τουρ. hanım]. χάνουµη, η χανούµισσα, κυρία, µαρή σκύλα, µάρ χάνουµη, µαρή αφουρισµένη, Νι , [τουρ. hanım]. χάρητη, η χάρη, µον θέλω χάρητη πο χου τριάντα χρόνια, ΑΠ , [αρχ. χάρις > χάριτος]. χαροπιέσαι ρ., χαίρεσαι, γιατί, Γιάννη µ, δεν τρως, δεν πίντς και δεν χαροπιέσαι; Κα , [κ. χαροποιώ]. χασλαµότοπος, ο ο τόπος µε φυτώρια καπνού, τους χασλαµάδες. χίντζα επίρρ., πλήρες, τίγκα, Αη. χίρισα ρ., άρχισα, Πα σε άσπρη πέτρα έκατσα και χίρισα να κλαίω, ΝΚ , [ΤΝ. χιρνώ]. χλιώµος, ο το δέντρο Σαµπούκος ο µελανός, Sambucus nigra, κ. κουφοξυλιά, αφροξυλιά, Νι., [ΤΝ. βούζ(ι)]. χλότσκα, η λόξυγκας, η., [ΤΝ. γκλώξα, αλλ. γλότσκας, γλώτσκα, λότσκας]. χλυσαρφές, οι οι πολύ στενές ταινίες µε ασηµί ή χρυσαφί χρώµα για το στόλισµα της νύφης, Νι., [ΤΝ. χρυσαλφές και αντµ. των «ρ» και «λ»]. χον δες πας χον σέρης, Σι χουχλουτήρ(ι), το ο αναδευτήρας, Νι., [κ. χοχλάζω]. χριλίζου ρ., ροχαλίζω, Νι., [κ. γρυλίζω = (µουρµουρίζω)]. χτικούτσικα, τα τα µικρά, να σε πω δυο λόγια κρυφούτσικα µέσα εις τ αφτάκια σ χτικούτσικα, Λυ Ψ,ψ ψυχουµάησι ρ., ψυχοµάχησε, κι του χαµπέρ(ι) µε το φιραν κι κείνους ψυχουµάησι, Νι , [κ. ψυχοµαχώ].

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ Ή ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΛΕΞΕΩΝ 1.1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΣΥΛΛΑΒΗ ΟΔΗΓΙΕΣ στο παιδί: Κάθε φορά θα σου λέω δυο μικρές λέξεις. Εσύ θα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος www.panosplatritis.com Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρουσούδα. Στα ψηλά τα παραθύρια

Η Ρουσούδα. Στα ψηλά τα παραθύρια Η Ρουσούδα Χρόνουν κιρό Ρουσούδα μ σ αγαπώ, Δεν το καμις νισάφι, για να μι κράξης Ρούσα μ μια βραδιά, ένα Σαββάτου βράδυ, σαν πάι η μάνα σ σ ν ικκλησιά, πατέρας σ στου παζάρι. κι τα μικρά διρφάκια σου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά!

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Αυτές τις γιορτές βλέπουμε τη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση με πολλή δημιουργικότητα και λιγότερα έξοδα! Το Sofan Handmade και η ομάδα του Ftiaxto.gr μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

Ας µιλήσουµε Ελληνικά

Ας µιλήσουµε Ελληνικά Ας µιλήσουµε Ελληνικά I Το όνοµά µου: Πόσων χρονών είµαι: Σε ποια τάξη πηγαίνω: Σε ποιο σχολείο πηγαίνω: Η πόλη µου / Το χωριό µου: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Μέρος Α Κατανόηση προφορικού λόγου 1 Άσκηση 1 Άκουσε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Την Πέµπτη 24 του Οκτώβρη επισκεφτήκαµε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που βρίσκεται σε ένα χωριό της Πάφου τη Γεροσκήπου. Εκεί έχει πολλά αντικείµενα που χρησιµοποιούσαν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΕΣΥΠΡΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σχέδια εργασίας Ευέλικτη ζώνη Εικονογράφηση Ντανιέλα Σταματιάδη για μαθητές Νηπιαγωγείου και Α Δημοτικού ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Διασύνδεση των μαθημάτων μέσα από τις

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα, που μέχρι και ο ήλιος αναγκάστηκε να φορέσει

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα, που μέχρι και ο ήλιος αναγκάστηκε να φορέσει Κατευθυνόμενη συμμετοχική δουλειά όλης της τάξης 2ο Δημοτικό Σχολείο Συκεών Θεσσαλονίκης Τάξη Γ1 2005-2006 Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα,

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ Κωνσταντίνα Αστερίου Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα μαγαζιά να αγοράσει χριστουγεννιάτικα δώρα και στολίδια για το δένδρο. Η πόλη είναι πανέμορφα στολισμένη.

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

εν θέλω να µου δέσετε τα µάτια Αδερφέ Ισραηλίτη τον ήλιο π' ανατέλλει να χαρώ κι αν κάνετε τα στήθια µου

εν θέλω να µου δέσετε τα µάτια Αδερφέ Ισραηλίτη τον ήλιο π' ανατέλλει να χαρώ κι αν κάνετε τα στήθια µου ε θέλω να µου δέσετε τα µάτια Το αστέρι που φοράς Φως ανέσπερο θα ρίχνει Στους βωµούς της λευτεριάς Το αστέρι που φοράς Θα ναι σάλπισµα ειρήνης Που για εκείνη µαρτυράς Όσες πίκρες κι αν γευτείς εν σε νίκησε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΗΓΑΔΙ ΤΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝ

ΤΟ ΠΗΓΑΔΙ ΤΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝ ΤΟ ΠΗΓΑΔΙ ΤΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Αι πρωτόψωμο και τιμημένο Πιοσ(ΐ) τίμ(η) σι ου θιός κι ου κόσμους Ετσι να τ(ι)μάει και η νύφ(η) τα πιθιρικά τς.

Αι πρωτόψωμο και τιμημένο Πιοσ(ΐ) τίμ(η) σι ου θιός κι ου κόσμους Ετσι να τ(ι)μάει και η νύφ(η) τα πιθιρικά τς. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κυρίες και κύριοι σύνεδροι, θα ήθελα να κάνω μια αναφορά στο έθιμο και στον παραδοσιακό χορό του πρωτοψώματος, που γινόταν και γίνεται την παραμονή του γάμου. Είναι ένα έθιμο, που ακόμη και σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 1 Επίπεδο Α1 ιάρκεια: 30 λεπτά Πρώτο µέρος (12 µονάδες) Ερώτηµα 1 (6 µονάδες) Ένας φίλος σας σάς προσκαλεί στη βάφτιση της κόρης του. ιαβάστε το προσκλητήριο και σηµειώστε στις προτάσεις που πιστεύετε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Η φίλη μας η ανακύκλωση Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Στην όμορφη πολιτεία με το γαλάζιο ουρανό μια μικρή παρέα από σκουπίδια συναντήθηκε για να κουβεντιάσει το μέλλον της. Ο Αλουμίνης,

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. Βήματα για τη Ζωή ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Φύλλα Εργασίας από τη σύνδεση του Πολιτιστικού Προγράμματος "Σεργιάνι στην Παράδοση" και του Προγράμματος Υγείας "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Ζωγραφίζω το αγαπημένο μου ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΦΑΒΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Η ΑΛΦΑΒΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ Η ΑΛΦΑΒΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ Πήρα ένα Α και το έκανα Αστέρι. Σαν τ αστέρι το λαμπρό εκείνο που οδήγησε τους Μάγους μια φορά στου Χριστού, στης Παναγιάς την Άγια Φάτνη και που σκόρπισε το φως και τη χαρά.

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ»

2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ» 2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ» Δεν είχε καλά χαράξει και η κυρία Μαίρη άνοιξε το μαγαζί. Πέταξε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ

ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ 3 Δημήτρης Π. Βαρτζιώτης Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΟΙΗΣΗ Δημήτρης Π. Βαρτζιώτης Το ρολόι στο μπαλκόνι της κόλασης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ του Prem Rawat TΙΣ ΠΡΟΑΛΛΕΣ σκεφτόμουν τι είναι η ειρήνη. Και κατάλαβα κάτι: η ειρήνη είναι το άρωμα. Όταν ο Θεός βρίσκεται κοντά σου, αναδύεται αυτό το άρωμα. Είναι εξαίσιο. Είναι όμορφο.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Σιδερένιες γροθιές, χάρτινες άγκυρες

Σιδερένιες γροθιές, χάρτινες άγκυρες Νικόλας Ελπινιώτης Σιδερένιες γροθιές, χάρτινες άγκυρες Μια ποιητική συλλογή για την κρίση και την διέξοδο από αυτή Αθήνα 2014 Copyright Νίκος Κοκκοράκης, 2014 Επιτρέπεται η αναδηµοσίευση και η αναπαραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

TAΞH B. 2ο Tετράδιο ασκήσεων

TAΞH B. 2ο Tετράδιο ασκήσεων 2B TET ASKISEON_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 9:48 π.μ. Page 1 2ο Tετράδιο ασκήσεων TAΞH B Με απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης τα διδακτικά βιβλία του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου τυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Σπίτι με λίμνη. Κι εξάπαντος εκατοντάδες από εκείνα τα συμπαθητικά πτηνά τα κάτασπρα περιστέρια να τα βλέπω να γεύονται το γλυκό δροσερό νεράκι.

Σπίτι με λίμνη. Κι εξάπαντος εκατοντάδες από εκείνα τα συμπαθητικά πτηνά τα κάτασπρα περιστέρια να τα βλέπω να γεύονται το γλυκό δροσερό νεράκι. Σπίτι με λίμνη Ήθελα να χω ένα σπίτι κοντά σε λίμνη Μια πολύ μεγάλη στρογγυλή λίμνη Όχι τόσο για το σιντριβάνι, τα φύκια και τες πρασινάδες (βέβαια να βρίσκονται και αυτά είν ευμορφότατα) Αλλά για να έρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ Χρόνος: 40 λεπτά Αυτό το γραπτό αποτελείται από 6 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

16 Συνήθως ξυπνούσε τα χαράµατα ο µικρός άγγελος, αλλά εκείνη την ηµέρα δεν άνοιγαν τα µάτια του µε τίποτα. Φαίνεται πως τον είχαν πλακώσει και τα συννεφένια παπλώµατά του. Ήταν τόσο µαλακά και ζεστά,

Διαβάστε περισσότερα

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2011 Ύμνος της ομάδας «Υπακοή» Σιγανά βαδίζεις πάντα σιωπηλή άγρυπνη ν ακούσεις των

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

You & I. ΑΝΤΡΑΣ Γεια σου.

You & I. ΑΝΤΡΑΣ Γεια σου. You & I 1 η σκηνή Μια ερηµική στάση λεωφορείου στη µέση του πουθενά. Ένα αµάξι σταµατάει στη µέση ενός επαρχιακού δρόµου. Ένας άντρας (του οποίου το πρόσωπο δεν βλέπουµε) βγαίνει από το όχηµα και κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ejercicios de Gramática

Ejercicios de Gramática 1. Γραψτε το σωστό άρθρο Παιδί Φοιτητής Ελλάδα Έλληνας Μαδρίτη Λολούδι Αναπτήρας Παλτό Νερό Άνθρωπος Βιβλίο Γυναίκα Άντρας Σχολείο Βιβλιοθήκη Μάθημα Λέξη Γλώσσα Σπίτι Λογαριασμός Λόγος Κόρη Ήλιος Παραλία

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Αναλυτικά Προγράμματα:

Νέα Αναλυτικά Προγράμματα: Νέα Αναλυτικά Προγράμματα: Πρόγραμμα Σπουδών Λογοτεχνίας ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Επιμέλεια: Β. Παπαδάκη, Σύμβουλος-Φιλόλογος Εποπτεία: Δρ. Αφροδίτη Αθανασοπούλου ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2011 1 Τάξη: Α Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ3 Η ΠΙΟ ΩΡΑΙΑ ΣΥΝΤΑΓΗ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ3 Η ΠΙΟ ΩΡΑΙΑ ΣΥΝΤΑΓΗ ΘΕΑΤΡΙΚΟ3 Η ΠΙΟ ΩΡΑΙΑ ΣΥΝΤΑΓΗ Ένα παιδικό θεατρικό μιούζικαλ για παιδιά Διαμορφώνουμε κατάλληλα την τάξη μας, σε μια γωνιά έχουμε βάλει ένα τραπέζι και πάνω σ αυτό κατσαρόλες, ένα ξύλο κοπής, κουτάλες

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού

για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 2 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης Καφάτος Καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Τµήµα Ιατρικής Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΗ ΔΑΣΚΑΛΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Το χωριό της Κασσιόπης βρίσκεται 38χμ βόρεια της πόλης της Κέρκυρας, απέναντι από τα παράλια της Αλβανίας.

Το χωριό της Κασσιόπης βρίσκεται 38χμ βόρεια της πόλης της Κέρκυρας, απέναντι από τα παράλια της Αλβανίας. Η Κασσιόπη είναι μια από τις πιο δημοφιλείς περιοχές της βορειοανατολικής ακτής της Κέρκυρας. Αυτό το μικρό γραφικό ψαράδικο χωριό έχει πληθυσμό περίπου 1200 κατοίκους. Η Κασσιόπη είναι το μεγαλύτερο χωριό

Διαβάστε περισσότερα

A1 Το πρώτο χαμόγελο

A1 Το πρώτο χαμόγελο A1 Το πρώτο χαμόγελο B1 B1 Το πρώτο χαμόγελο Μια χριστουγεννιάτικη ιστορία για παιδιά μέση σχολικής ηλικίας Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος Σελιδοποίηση: Κωνσταντίνα Ελαιοτριβάρη Μακέτα εξωφύλλου: Ευθύµης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΜΑΚΡΙΑ

ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΜΑΚΡΙΑ ΑΝΟΙΞΗ οθξξ ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΜΑΚΡΙΑ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ ΓΛΥΚΟ ΑΡΧΙΖΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΠΕΦΤΟΥΝ ΤΑ ΦΥΛΛΑΡΑΚΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΜΟΡΦΑ ΚΛΑΔΙΑΚΙΑ ΠΑΜΕ ΘΑΛΑΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση προφορικού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 25 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Γιώργος και η Ελευθερία πηγαίνουν εκδρομή. Θα ακούσεις την Ελευθερία να λέει ποια ρούχα θα πάρει μαζί της. Σημείωσε με () αυτά που θα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Όταν φωνάζουμε κάποιον ή του απευθύνουμε το λόγο, λέμε το όνομα του στην ΚΛΗΤΙΚΗ. Γιώργο, μ' ακούς: Καθίστε, κύριε Παυλίδη! Παιδιά! Ησυχία! Συχνά τον αποκαλούμε όχι με

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι.

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι. Το ψωμί (άρτος) είναι βασικό είδος τροφίμου με ιδιαίτερη θρεπτική αξία. Ανήκει στην παραδοσιακή διατροφή, ιδιαίτερα αυτής των φτωχών. Το ψωμί είναι η βασική τροφή στην Ευρώπη, αλλά και στους πολιτισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΟΙ ΓΡΙΦΟΙ. 1. Ένα αραβικό πρόβλημα του 8 ου αιώνα

ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΟΙ ΓΡΙΦΟΙ. 1. Ένα αραβικό πρόβλημα του 8 ου αιώνα ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΟΙ ΓΡΙΦΟΙ Οι γρίφοι αυτοί σε καμία περίπτωση δε συνιστούν τεστ ευφυϊας. Ωστόσο, προσφέρονται για να εξασκήσουν το μυαλό και να σας χαρίσουν στιγμές διασκέδασης. Ας ξεφύγουμε, λοιπόν, από την

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαιρινές διακοπές

Καλοκαιρινές διακοπές Καλοκαιρινές διακοπές Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας και Δημοτικού Tα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Για παιδιά 0-5 ετών Πάνινα βιβλία 0-3

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΟΣ ΦΟΥΡΝΟΣ - ΚΟΥΤΙ v.2b. οδηγίες κατασκευής και χρήσης parathirofyllo@riseup.net

ΗΛΙΑΚΟΣ ΦΟΥΡΝΟΣ - ΚΟΥΤΙ v.2b. οδηγίες κατασκευής και χρήσης parathirofyllo@riseup.net ΗΛΙΑΚΟΣ ΦΟΥΡΝΟΣ - ΚΟΥΤΙ v.2b οδηγίες κατασκευής και χρήσης parathirofyllo@riseup.net ΥΛΙΚΑ 4 κομμάτια κόντρα-πλακέ Αν βρείτε πάχους 8mm χρησιμοποιείστε αυτές τις διαστάσεις: 37 Χ 50 εκ (βάση) 37 X 45 εκ

Διαβάστε περισσότερα

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα.

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο το τοποθετούμε χρονικά ως εξής: Πάσχα Τριώδιο ή Αποκριά Σαρακοστή Η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια;

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Για τους μικρούς μας φίλους Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Σε ύ Είµαι το µικρόβιο. Μου αρέσει να κάνω τα µικρά παιδιά να αρρωσταίνουν. Εγώ και η οικογένειά µου βρισκόµαστε παντού στο περιβάλλον που ζεις,

Διαβάστε περισσότερα

Εμένα με νοιάζει. Επαναληπτικό μάθημα. Ήρθαν οι μπλε κάδοι. 1 Αντιστοίχισε τις πρώτες ύλες με τα παράγωγά τους:

Εμένα με νοιάζει. Επαναληπτικό μάθημα. Ήρθαν οι μπλε κάδοι. 1 Αντιστοίχισε τις πρώτες ύλες με τα παράγωγά τους: Z Επαναληπτικό μάθημα Ανακύκλωση τώρα Αν το σύνθημα αυτό είναι κάτι που είχαμε ξεχάσει τα τελευταία χρόνια, είναι καιρός να το θυμηθούμε και να ενεργοποιηθούμε. Όλοι. Και αυτό γιατί θα πρέπει να καταλάβουμε

Διαβάστε περισσότερα